<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-570/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CC0570</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:177">EU:C:2021:177</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>46</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>46</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Konklużjonijiet Szpunar – Kawża C‑570/19</HT></P><P><HT TYPE="SC">Irish Ferries</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal‑Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Szpunar</HT></P><P>ippreżentati fl‑<DATE ISO="20210304">4 ta’ Marzu 2021</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: il-Franċiż.</P></NOTE></P></TI><STI><P>Kawża C‑570/19</P><P>Irish Ferries Ltd</P><P>vs</P><P>National Transport Authority</P><P><HT TYPE="NORMAL">(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill‑High Court (il-Qorti Għolja, l-Irlanda))</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Drittijiet tal-passiġġieri meta jivvjaġġaw bil-baħar jew permezz ta’ navigazzjoni fl-ilmijiet interni</KEYWORD><KEYWORD>Regolament (UE) Nru 1177/2010</KEYWORD><KEYWORD>Tħassir</KEYWORD><KEYWORD>Notifika qabel id-data ta’ tluq oriġinarjament skedata wara ttardjar fil-kunsinna ta’ vapur ġdid lit-trasportatur</KEYWORD><KEYWORD>Konsegwenzi</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Minkejja li r-Regolament (KE) Nru 261/2004<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-<DATE ISO="20040211">11 ta’ Frar 2004</DATE> li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol.8, p. 10).</P></NOTE>, li jirregola d-drittijiet tal-passiġġieri fil-qasam tat-trasport bl-ajru, huwa s-suġġett ta’ ġurisprudenza abbondanti tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma huwiex l-istess għall-istrumenti tad-dritt tal-Unjoni li jirregolaw id-drittijiet tagħhom fil-qasam tat-trasport ferrovjarju<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Ara r-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-<DATE ISO="20071023">23 ta’ Ottubru 2007</DATE> dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="315" PAGE.FIRST="14" DATE.PUB="2007">ĠU 2007, L 315, p. 14</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, bit-triq<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Ara r-Regolament (KE) Nru 181/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-<DATE ISO="20110216">16 ta’ Frar 2011</DATE> dwar id-drittijiet tal-passiġġieri fit-trasport bix-xarabank u bil-kowċ u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 (JO 2011, L 55, p. 1).</P></NOTE> jew saħansitra – bħal f’dan il-każ – marittimu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Ara r-Regolament (UE) Nru 1177/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-<DATE ISO="20101124">24 ta’ Novembru 2010</DATE> dwar id-drittijiet tal-passiġġieri meta jivvjaġġaw bil-baħar jew minn passaġġi fuq l-ilma interni u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="334" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2010">ĠU 2010, L 334, p. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>. Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari huwa l-ewwel wieħed li fil-kuntest tiegħu qorti nazzjonali tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Huwa joriġina minn proċedura bejn Irish Ferries Ltd, trasportatur marittimu, u National Transport Authority (l-Awtorità Irlandiża tat-Trasport, iktar ’il quddiem in-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>NTA<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>), il-korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010, u tirrigwarda t-tħassir tar-rotot kollha li wieħed mill-vapuri ta’ dan it-trasportatur kellu jopera bejn l-Irlanda u Franza matul is-sena 2018, għal iktar minn <FT TYPE="NUMBER">20000</FT> passiġġier.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Permezz tal-għaxar domandi preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni ta’ diversi dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1177/2010 u dwar il-validità tiegħu. Dawn id-domandi jqajmu numru ta’ kwistjonijiet fil-qasam tat-trasport marittimu. Peress li madwar ħmistax-il sena ta’ żviluppi ġurisprudenzjali kienu neċessarji sabiex jwieġbu għall-kwistjonijiet analogi fil-qasam tat-trasport bl-ajru, huwa probabbli li r-risposti tal-Qorti tal-Ġustizzja għal dawn id-domandi preliminari ser ikunu s-suġġett ta’ preċiżjonijiet fil-futur.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>F’dawn il-konklużjonijiet ser neżamina, fil-kuntest tar-riferimenti li ser nagħmel għal dawn l-iżviluppi ġurisprudenzjali, jekk, u jekk ikun il-każ, sa fejn, dawn tal-aħħar jistgħu jiġu trasposti, b’analoġija, għat-trasport marittimu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1177/2010, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Suġġett<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>, jipprovdi li huwa jistabbilixxi regoli għat-trasport marittimu jew permezz ta’ navigazzjoni fl-ilmijiet interni fir-rigward, b’mod partikolari, tad-drittijiet tal-passiġġieri f’każ ta’ tħassir jew ittardjar u t-trattament tal-ilmenti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament, intitolat, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Kamp ta’ applikazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="002.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Dan ir-Regolament għandu japplika fir-rigward ta’ passiġġieri li jivvjaġġaw:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>fuq servizzi tal-passiġġieri fejn il-port tal-imbark jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>fuq servizzi tal-passiġġieri fejn il-port tal-imbark jinsab barra t-territorju ta’ Stat Membru u l-port tal-iżbark jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru, sakemm is-servizz ikun operat minn trasportatur tal-Unjoni kif definit fl-Artikolu 3(e);</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>fuq kruċiera fejn il-port tal-imbark jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru. Madankollu, l-Artikoli 16(2), 18, 19 u 20(1) u (4) m’għandhomx japplikaw għal dawk il-passiġġieri.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Dan ir-Regolament ma għandux japplika fir-rigward ta’ passiġġieri li jivvjaġġaw:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>fuq vapuri ċċertifikati biex iġorru sa 12-il passiġġier;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>fuq vapuri li jkollhom ekwipaġġ responsabbli għall-operat tal-vapur magħmul minn mhux aktar minn tliet persuni jew fejn id-distanza tas-servizz globali tal-passiġġieri tkun inqas minn 500 metru, f’direzzjoni waħda;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>fuq eskursjonijiet u tours turistiċi apparti l-kruċieri; jew</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>fuq vapuri li ma jimxux b’mezzi mekkaniċi kif ukoll vapuri tal-passiġġieri storiċi, oriġinali jew repliki individwali tagħhom, imfassla qabel l-1965, mibnija b’mod predominanti bil-materjali oriġinali, ċertifikati li jġorru sa 36 passiġġier.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>L-Istati Membri jistgħu, għal perijodu ta’ sentejn mit-<DATE ISO="20121218">18 ta’ Diċembru 2012</DATE>, jeżentaw vapuri tat-tbaħħir ta’ inqas minn 300 tunnellata grossa mħaddmin fit-trasport domestiku<?PAGE NO="3"?> mill-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, sakemm id-drittijiet tal-passiġġieri skont dan ir-Regolament ikunu żgurati b’mod adegwat skont il-liġi nazzjonali.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>L-Istati Membri jistgħu jeżentaw mill-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament servizzi tal-passiġġieri koperti mill-obbligi tas-servizz pubbliku, kuntratti tas-servizz pubbliku jew servizzi integrati, sakemm id-drittijiet tal-passiġġieri skont dan ir-Regolament ikunu ggarantiti b’mod kumparabbli skont il-liġi nazzjonali.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>L-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:</P><P>[…]</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>f)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>servizz tal-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="2019" ID="QE0006"/> tfisser servizz tat-trasport tal-passiġġieri kummerċjali fuq il-baħar jew f’passaġġi fuq l-ilma interni mħaddem skont skeda pubblikata;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>m)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="2019" ID="QE0007"/> tfisser kuntratt ta’ ġarr bejn trasportatur u passiġġier għall-forniment ta’ servizz wieħed jew aktar tal-passiġġieri jew kruċieri;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>n)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>biljett<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="2019" ID="QE0008"/> tfisser dokument validu jew evidenza oħra ta’ kuntratt ta’ trasport;<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/></TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>L-Artikolu 18 tal-istess regolament, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Bdil tar-rotta u rimborż fil-każ ta’ tluq ikkanċellat jew tluq tard<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>, li jinsab fil-Kapitolu III, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>Obbligi tat-trasportaturi u tal-operaturi tat-terminali fil-każ ta’ vjaġġ interrott<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>, jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="018.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Fejn trasportatur ikun qiegħed raġonevolment jipprevedi li xi servizz tal-passiġġieri jkun ser jiġi kkanċellat jew ittardjat fit-tluq minn terminal ta’ port għal aktar minn 90 minuta, il-passiġġier għandu immedjatament jiġi offrut l-għażla bejn:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>il-bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali, taħt kondizzjonijiet komparabbli, kif stabbilit fil-kuntratt ta’ trasport, mal-ewwel opportunità u mingħajr ebda spiża addizzjonali;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>ir-rimborż tal-prezz tal-biljett u, fejn rilevanti, servizz ta’ ritorn mingħajr ħlas lejn l-ewwel punt tat-tluq, kif stabbilit fil-kuntratt ta’ trasport, mal-ewwel opportunità.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="018.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Meta servizz tal-passiġġieri jiġi kkanċellat jew jittardja fit-tluq minn port għal aktar minn 90 minuta, il-passiġġieri għandhom ikollhom id-dritt għal tali bdil tar-rotta jew rimborż tal-prezz tal-biljett mit-trasportatur.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="018.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Il-ħlas tar-rimborż previst fil-paragrafi 1(b) u 2 għandu jsir fi żmien sebat ijiem, imħallas f’kontanti, permezz ta’ trasferiment bankarju elettroniku, ordnijiet bankarji jew ċekkijiet bankarji, tal-ħlas kollu tal-biljett għall-prezz li bih inxtara, għall-parti jew il-partijiet tal-vjaġġ li ma sarux, u għall-parti jew il-partijiet li diġà saru fejn il-vjaġġ ma jkunx għad fadallu skop fir-rigward tal-pjan oriġinali tal-vjaġġ tal-passiġġier. Fejn il-passiġġier ikun jaqbel, ir-rimborż totali tal-biljett jista’ jsir ukoll permezz ta’ vawċers u/jew servizzi oħrajn li jammontaw daqs il-prezz tax-xiri tiegħu,<?PAGE NO="4"?> kemm-il darba l-kondizzjonijiet ikunu flessibbli, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-perjodu ta’ validità u d-destinazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>L-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Kumpens tal-prezz tal-biljett fil-każ ta’ ittardjar fil-wasla<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>, jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="019.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Mingħajr ma jitilfu d-dritt għat-trasport, il-passiġġieri jistgħu jitolbu kumpens mingħand it-trasportatur jekk ikunu qed jiffaċċaw ittardjar fil-wasla fid-destinazzjoni finali kif stabbilit fil-kuntratt ta’ trasport. Il-livelli minimi ta’ kumpens għandhom ikunu 25 % tal-prezz tal-biljett f’każ ta’ ittardjar ta’ għall-inqas:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>siegħa fil-każ ta’ vjaġġ skedat sa erba’ sigħat;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>sagħtejn fil-każ ta’ vjaġġ skedat ta’ aktar minn erba’ sigħat, iżda li ma jeċċedix tmien sigħat;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>tliet sigħat fil-każ ta’ vjaġġ skedat ta’ aktar minn tmien sigħat, iżda li ma jeċċedix l-24 siegħa; or [jew]</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>sitt sigħat fil-każ ta’ vjaġġ skedat ta’ aktar minn 24 siegħa.</TXT></NP></ITEM></LIST><P>Jekk l-ittardjar jeċċedi d-doppju tal-ħin stabbilit fil-punti (a) sa (d), il-kumpens għandu jkun 50 % tal-prezz tal-biljett.</P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="019.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Il-passiġġieri li jkollhom pass tal-ivvjaġġar jew biljett staġunali u li jiffaċċaw ittardjar rikorrenti fil-wasla matul il-perijodu ta’ validità tagħhom jistgħu jitolbu kumpens adegwat skont l-arranġamenti ta’ kumpens tat-trasportatur. Dawn l-arranġamenti għandhom jistabbilixxu l-kriterji għad-determinazzjoni tal-ittardjar fil-wasla u għall-kalkolu tal-kumpens.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="019.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Il-kumpens għandu jkun ikkalkulat f’relazzjoni mal-prezz li l-passiġġier ikun fil-fatt ħallas għas-servizz ittardjat tal-passiġġieri.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="019.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Fejn it-trasport ikun għal vjaġġ bir-ritorn, il-kumpens għal ittardjar fil-wasla, kemm fil-vjaġġ tat-tluq kif ukoll tar-ritorn, għandu jkun ikkalkulat f’relazzjoni ma’ nofs il-prezz imħallas għat-trasport minn dak is-servizz tal-passiġġieri.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="019.005"><NO.PARAG>5.</NO.PARAG><ALINEA>Il-kumpens għandu jitħallas fi żmien xahar wara li tkun tressqet it-talba għall-kumpens. Il-kumpens jista’ jitħallas b’vawċers u/jew servizzi oħra, kemm-il darba l-kundizzjonijiet ikunu flessibbli, b’mod partikolari fir-rigward tal-perijodu tal-validità u d-destinazzjoni. Il-kumpens għandu jitħallas fi flus fuq talba tal-passiġġier.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="019.006"><NO.PARAG>6.</NO.PARAG><ALINEA>Il-kumpens tal-prezz tal-biljett m’għandux jitnaqqas permezz ta’ spejjeż ta’ transazzjonijiet finanzjarji bħal miżati, spejjeż tat-telefon jew bolol. It-trasportaturi jistgħu jintroduċu livell minimu li taħtu ma jsirux ħlasijiet ta’ kumpens. Dan il-livell ma jistax ikun aktar minn EUR 6<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>L-Artikolu 20 ta’ dan ir-regolament, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>Eżenzjonijiet<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>, jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="020.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Ħlief għall-passiġġieri li jkollhom pass tal-ivvjaġġar jew biljett staġunali, l-Artikoli 17, 18 u 19 m’għandhomx japplikaw għal passiġġieri b’biljetti miftuħin, sakemm il-ħin tat-tluq ma jkunx speċifikat.</ALINEA></PARAG><?PAGE NO="5"?><PARAG IDENTIFIER="020.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>L-Artikoli 17 u 19 m’għandhomx japplikaw jekk il-passiġġier ikun informat bil-kanċellazzjoni jew bl-ittardjar qabel ix-xiri tal-biljett jew jekk il-kanċellazzjoni jew l-ittardjar ikun minħabba t-tort tal-passiġġier.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="020.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>L-Artikolu 17(2) m’għandux japplika meta t-trasportatur jista’ jagħti prova li l-kanċellazzjoni jew l-ittardjar jiġu kkawżati minn kondizzjonijiet tat-temp li jipperikolaw l-operazzjoni sigura tal-vapur.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="020.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>L-Artikolu 19 m’għandux japplika fejn t-trasportatur jagħti prova li l-kanċellazzjoni jew l-ittardjar jiġu kkawżati minn kondizzjonijiet tat-temp li jipperikolaw l-operazzjoni sigura tal-vapur jew minn ċirkostanzi eċċezzjonali li jfixklu t-twettiq tas-servizz tal-passiġġieri li ma setgħux jiġu evitati anki li kieku ttieħdu l-miżuri kollha raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>L-Artikolu 24 tal-imsemmi regolament, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Ilmenti<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>, li jinsab fil-Kapitolu IV tiegħu, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Regoli ġenerali dwar informazzjoni u ilmenti<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>, jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="024.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>It-trasportaturi u l-operaturi tat-terminali għandhom jistabbilixxu jew ikollhom fis-seħħ mekkaniżmu aċċessibbli għat-trattament tal-ilmenti għad-drittijiet u l-obbligi koperti minn dan ir-Regolament.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="024.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Fejn passiġġier kopert minn dan ir-Regolament ikun irid iressaq ilment lit-trasportatur jew lill-operatur tat-terminali, għandu jagħmel dan fi żmien xahrejn mid-data li fiha twettaq is-servizz jew meta servizz kellu jitwettaq. Fi żmien xahar minn meta jirċievi l-ilment, it-trasportatur jew operatur tat-terminali għandu jinnotifika lill-passiġġier li l-ilment tiegħu ġie sostanzjat, miċħud jew għadu qed jiġi kkunsidrat. Iż-żmien li jittieħed biex tingħata t-tweġiba finali m’għandux ikun itwal minn xahrejn minn meta jiġi riċevut ilment<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>L-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1177/2010, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>Korpi nazzjonali tal-infurzar<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>, li jinsab fil-Kapitolu V tiegħu, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>Infurzar u l-korpi nazzjonali tal-infurzar<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="025.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Kull Stat Membru għandu jaħtar korp jew korpi ġodda jew eżistenti responsabbli għall-infurzar ta’ dan ir-Regolament fir-rigward tas-servizzi tal-passiġġieri u l-kruċieri minn portijiet li jinsabu fit-territorju tiegħu u servizzi tal-passiġġieri minn pajjiż terz għal tali portijiet. Kull korp għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura l-konformità ma’ dan ir-Regolament.</ALINEA><ALINEA>Kull entità għandha, fl-organizzazzjoni, fid-deċiżjonijet ta’ finanzjament, fl-istruttura legali u fit-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha, tkun indipendenti mill-interessi kummerċjali.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="025.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni bil-korp jew il-korpi maħtura skont dan l-Artikolu.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="025.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>Kwalunkwe passiġġier jista’ jressaq ilment, skont il-liġi nazzjonali, lill-korp kompetenti maħtur skont il-paragrafu 1, jew lil kwalunkwe korp adatt ieħor maħtur minn Stat Membru, dwar ksur allegat ta’ dan ir-Regolament. Il-korp kompetenti għandu jipprovdi lill-passiġġieri b’risposta ssostanzjata għall-ilment taħghom f’perjodu taz-zmien raġonevoli.</P><P>Stat Membru jista’ jiddeċiedi:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>li l-passiġġier bħala l-ewwel pass għandu jippreżenta l-ilment kopert minn dan ir-Regolament għat-trasportatur jew għall-operatur tat-terminal; u/jew</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="6"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>li l-korp nazzjonali ta’ infurzar jew kwalunkwe korp adatt ieħor maħtur mill-Istat Membru għandu jaġixxi bħala korp tal-appell għall-ilmenti li mhumiex riżolti taħt l-Artikolu 24.</TXT></NP></ITEM></LIST><P>L-Istati Membri li jkunu għażlu li jeżentaw ċerti servizzi skont l-Artikolu 2(4) għandhom jiżguraw li jkun hemm mekkaniżmu komparabbli tal-infurzar tad-drittijiet tal-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>.</P></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>L-Artikolu 27 ta’ dan ir-regolament, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>[k]operazzjoni bejn korpi tal-infurzar<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>Il-korpi nazzjonali tal-infurzar kif imsemmijin fl-Artikolu 25(1) għandhom jiskambjaw l-informazzjoni dwar ħidmiethom u l-prinċipji u l-prattika tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tagħhom sal-livell meħtieġ għall-implimentazzjoni koerenti ta’ dan ir-Regolament. Il-Kummissjoni għandha tappoġġahom f’dak il-kompitu<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt Irlandiż</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Il-European Union (rights of passengers when travelling by sea and inland waterway) Regulations 2012 (S.I. Nru 394/2012) (Digriet tal-2012 dwar l-Unjoni Ewropea (Drittijiet tal-passiġġieri meta jivvjaġġaw bil-baħar jew permezz ta’ navigazzjoni fl-ilmijiet interni)) (iktar ’il quddiem, ir-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>Regolament tal-2012<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>), adottat fl-<DATE ISO="20121010">10 ta’ Ottubru 2012</DATE>, jaħtar, fl-Artikolu 3 tiegħu, in-NTA bħala korp responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 fis-sens tal-Artikolu 25 tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-2012, in-NTA tindirizza lill-fornitur, <HT TYPE="ITALIC">ex officio</HT> jew wara lment imressaq minn passiġġier, jekk hija tqis li dan il-fornitur ma josservax jew jikser ir-Regolament Nru 1177/2010, komunikazzjoni li tindika n-nuqqas ta’ twettiq jew il-ksur inkwistjoni, li tobbligah jieħu l-miżuri speċifikati fiha, fit-termini msemmija, sabiex jikkonforma ruħu ma’ din il-komunikazzjoni. Skont l-Artikolu 4(3) tar-Regolament tal-2012, in-nuqqas ta’ osservanza ta’ din il-komunikazzjoni huwa ssanzjonat b’multi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti tal-kawża prinċipali, il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u d-domandi preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Fl-2016, Irish Continental Group plc (ICG), il-kumpannija omm ta’ Irish Ferries, ikkonkludiet kuntratt mal-kumpannija rregolata mid-dritt Ġermaniż Flensburger Schiffbau‑Gesellschaft (iktar ’il quddiem it-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>tarzna<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>) għall-kostruzzjoni ta’ lanċa ro-ro (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>vapur<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>) b’kunsinna skedata ta’ dan il-vapur iċċertifikat b’mod sħiħ għan-navigazzjoni lil ICG iffissata għal mhux iktar tard mid-data tas-<DATE ISO="20180526">26 ta’ Mejju 2018</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Il-vapur kellu jidħol fis-servizz għall-istaġun tas-sajf tas-sena 2018 sabiex jopera rotot differenti, fosthom servizz ġdid kontinwu bir-ritorn bejn Dublin (l-Irlanda) u Cherbourg (Franza).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Fid-dawl tat-tul tal-vjaġġ (madwar 18-il siegħa), Irish Ferries kienet ipprevediet li tuża l-vapur sabiex topera r-rotta darba kull jumejn alternattivament ma’ vapur ieħor li hija użat matul l-istaġun 2018 fuq rotot bejn il-bliet ta’ Rosslare (l-Irlanda) u ta’ Cherbourg, u bejn dawk ta’ Rosslare u ta’ Roscoff (Franza), u toffri b’hekk servizz ta’ kuljum bejn l-Irlanda u Franza, iżda bi tluq/destinazzjoni f’portijiet differenti.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Fix-xahar ta’ Jannar 2017, it-tarzna informat lil Irish Ferries li hija kienet qed tipprevedi l-kunsinna tal-vapur sa mhux iktar tard mit-<DATE ISO="20180622">22 ta’ Ġunju 2018</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Fis-<DATE ISO="20171027">27 ta’ Ottubru 2017</DATE>, Irish Ferries fetħet ir-reġistrazzjoni ta’ prenotazzjonijiet għall-istaġun tas-sena 2018, bl-ewwel vjaġġ skedat għat-<DATE ISO="20180712">12 ta’ Lulju 2018</DATE>. Fl-<DATE ISO="20171101">1 ta’ Novembru 2017</DATE>, it-tarzna kkonfermat li l-vapur kien ser jiġi kkonsenjat fit-<DATE ISO="20180622">22 ta’ Ġunju 2018</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Permezz ta’ posta elettronika tat-<DATE ISO="20180418">18 ta’ April 2018</DATE>, it-tarzna informat lil Irish Ferries li l-vapur ma kienx ser jiġi kkonsenjat qabel it-<DATE ISO="20180713">13 ta’ Lulju 2018</DATE> minħabba l-ittardjar min-naħa ta’ fornituri ta’ tagħmir estern li hija kienet ingaġġat bħala subappaltaturi, filwaqt li invokat ukoll <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>il-possibbiltà ta’ kunsinna tardiva, b’mod partikolari minħabba dewmien fit-tqassim taż-żoni esterni<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Wara li fl-<DATE ISO="20180420">20 ta’ April 2018</DATE> ikkonstatat, li ma setgħetx tissostitwixxi dan il-vapur b’vapur tal-flotta tagħha u lanqas billi tikri vapur alternattiv permezz ta’ aġent marittimu, Irish Ferries ħassret ir-rotot tal-vapur sad-data ta’ kunsinna l-ġdida, flimkien ma’ perijodu ta’ stennija għall-preparazzjoni tal-vapur. Irish Ferries ħassret ukoll il-vjaġġi skedati għad-dati ta’ bejn it-12 ta’ Lulju u d-<DATE ISO="20180729">29 ta’ Lulju 2018</DATE> (iktar ’il quddiem l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>ewwel tħassir<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Fil-kuntest tal-ewwel tħassir, Irish Ferries ħadet diversi passi. B’mod partikolari, hija nnotifikat lill-passiġġieri kkonċernati kollha bit-tħassir tal-vjaġġi bi preavviż ta’ tnax-il ġimgħa, u pproponitilhom rimbors sħiħ immedjat mingħajr kundizzjoni jew jipprenotaw vjaġġi oħra tal-għażla tagħhom (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>vjaġġi alternattivi<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>). Peress li ma kienx jeżisti servizz ieħor identiku fuq ir-rotot ikkonċernati, Irish Ferries ipproponiet lill-passiġġieri kkonċernati serje sħiħa ta’ vjaġġi alternattivi bi tluq u destinazzjoni f’portijiet differenti bejn l-Irlanda u Franza b’mod dirett (pereżempju l-ġurnata ta’ qabel jew l-għada tad-data tal-vjaġġ oriġinarjament skedata – jew kwalunkwe data oħra – skont il-kapaċitajiet) jew b’mod indirett, jiġifieri billi jittraversaw il-Gran Brittanja (iktar ’il quddiem ir-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>rotta fuq l-art<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>). Il-fatt li Irish Ferries kienet ipproponiet lill-passiġġieri kkonċernati kollha l-bdil tar-rotta permezz tar-rotot fuq l-art huwa madankollu kkontestat min-NTA quddiem il-qorti tar-rinviju.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Għal dak li jirrigwarda l-passiġġieri li ngħataw rotta differenti lejn jew minn Rosslare (minflok Dublin) u/jew lejn jew minn Roscoff (minflok Cherbourg), Irish Ferries ma pproponietx rimbors tal-eventwali spejjeż addizzjonali li dawn kellhom iġarrbu minħabba l-bdil tal-port ta’ tluq jew ta’ destinazzjoni (iktar ’il quddiem l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>ispejjeż addizzjonali<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>). Fil-fatt, Irish Ferries qieset li l-ispejjeż addizzjonali ma kinux imġarrba mill-passiġġieri kollha, peress li wħud minnhom kienu jinsabu eqreb ta’ Rosslare u kienu ser iqattgħu l-vaganzi tagħhom eqreb ta’ Roscoff milli ta’ Cherbourg.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Fid-<DATE ISO="20180509">9 ta’ Mejju 2018</DATE>, in-NTA indikat lil Irish Ferries li hija kienet ser teżamina ċ-ċirkustanzi tal-ewwel tħassir sabiex tistabbilixxi l-modalitajiet ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 f’dan il-każ u talbitha tikkomunikalha r-raġunijiet li għalihom Irish Ferries kienet ikkunsidrat li dan it-tħassir kien imputabbli għal ċirkustanzi straordinarji li fuqhom ma kellhiex kontroll. Irish Ferries ressqet argument dettaljat lin-NTA dwar it-tħassir inkwistjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Fl-<DATE ISO="20180601">1 ta’ Ġunju 2018</DATE>, in-NTA talbet lil Irish Ferries tipprovdilha informazzjoni dwar l-osservanza, minn din tal-aħħar, tal-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010. Irish Ferries wieġbet fit-<DATE ISO="20180608">8 ta’ Ġunju 2018</DATE> u sussegwentement kien hemm skambju ta’ korrispondenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Fil-<DATE ISO="20180611">11 ta’ Ġunju 2018</DATE>, it-tarzna informat lil Irish Ferries li l-kunsinna tal-vapur kienet ser tittardja għal data indeterminata f’Settembru minħabba ttardjar min-naħa ta’ subappaltatur fix-xogħlijiet relattivi għall-komunikazzjoni elettrika u l-installazzjoni tas-sistema elettrika<?PAGE NO="8"?> fil-buq u l-kamra ta’ fuq l-gverta, kif ukoll ittardjar fil-kunsinni ta’ materjali interni intiżi għaż-żoni pubbliċi. Fl-impossibbiltà li tuża l-vapur, Irish Ferries iddeċidiet li tħassar il-vjaġġi kollha skedati wara t-<DATE ISO="20180730">30 ta’ Lulju 2018</DATE> (iktar ’il quddiem it-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>tieni tħassir<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>). Fi kwalunkwe każ, il-vapur kien ikkonsenjat fit-<DATE ISO="20181212">12 ta’ Diċembru 2018</DATE>, jiġifieri madwar 200 ġurnata tard.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Fil-kuntest tat-tieni tħassir, Irish Ferries ħadet diversi passi fir-rigward tal-passiġġieri kkonċernati, jiġifieri, b’mod partikolari, minn naħa, informathom bit-tieni tħassir ladarba hija kellha konferma li kien impossibbli li tikri vapur alternattiv, billi osservat preavviż ta’ bejn seba’ u tnax-il ġimgħa, u, min-naħa l-oħra, ipproponitilhom l-għażliet li ġejjin: jħassru l-vjaġġi oriġinali u jieħdu rimbors sħiħ immedjat; jużaw rotot alternattivi lejn Franza mingħajr rimbors tal-eventwali spejjeż addizzjonali, u finalment, jingħataw rotta differenti permezz tar-rotta fuq l-art tal-għażla tagħhom minn fost dawk proposti, mill-portijiet tal-ferry Irlandiżi kollha lejn portijiet Franċiżi bħal dawk ta’ Cherbourg, Roscoff, Calais u Caen. F’dan l-aħħar każ, l-ispejjeż tal-karburant sostnuti sabiex jittraversaw il-Gran Brittanja kienu rrimborsati lill-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Minn dawn il-passi rriżulta li mill-20 000 passiġġier affettwat minn dan it-tħassir, 82 % minnhom għażlu l-vjaġġi alternattivi ma’ Irish Ferries jew trasportaturi oħra, 3 % ppreferew jużaw ir-rotta fuq l-art u r-rimanenti 15 % għażlu rimbors sħiħ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-passiġġieri li għażlu l-vjaġġi alternattivi, l-eventwali spejjeż addizzjonali ma kinux sostnuti mill-passiġġieri iżda minn Irish Ferries. Barra minn hekk, l-eventwali differenzi fil-prezz tal-biljett kienu rrimborsati minn Irish Ferries.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-passiġġieri li għażlu r-rotta fuq l-art, Irish Ferries irrimborsathom l-ispiża tal-karburant neċessarju sabiex jittraversaw il-Gran Brittanja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Madankollu, Irish Ferries ma ħallsitx kumpens għall-ittardjar fil-wasla fid-destinazzjoni finali lill-passiġġieri li kienu għamlu talba għal dan, skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, billi qieset li, peress li hija kienet ipproponiet bdil tar-rotta u rimbors tal-prezz tal-biljett skont l-Artikolu 18 ta’ dan ir-regolament, l-Artikoli 18 u 19 ta’ dan ir-regolament ma kinux japplikaw simultanjament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Fl-<DATE ISO="20180801">1 ta’ Awwissu 2018</DATE>, in-NTA bagħtet lil Irish Ferries komunikazzjoni preliminari rigward l-applikazzjoni tar-Regolament tal-2012 għall-vjaġġi mħassra, li għaliha Irish Ferries wieġbet fil-<DATE ISO="20180815">15 ta’ Awwissu 2018</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Fid-<DATE ISO="20181019">19 ta’ Ottubru 2018</DATE>, in-NTA adottat deċiżjoni li permezz tagħha hija kkunsidrat, l-ewwel, li r-Regolament Nru 1177/2010 kien japplika għat-tħassir tal-vjaġġi bejn Dublin u Cherbourg matul is-sajf tal-2018, it-tieni, li Irish Ferries kienet kisret ir-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 18 ta’ dan ir-regolament, u t-tielet, li dan it-trasportatur marittimu ma kienx osserva l-Artikolu 19 tal-imsemmi regolament. Skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-2012, din id-deċiżjoni rriżultat fil-ħruġ ta’ żewġ komunikazzjonijiet. Irish Ferries ippreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar din id-deċiżjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Permezz ta’ deċiżjoni tal-<DATE ISO="20190125">25 ta’ Jannar 2019</DATE>, in-NTA kkonfermat il-komunikazzjonijiet maħruġa skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-2012 u li jikkonċernaw l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 (iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>deċiżjoni kontenzjuża<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Hija qieset, minn naħa, li Irish Ferries kienet kisret l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010 għal dak li kien jirrigwarda l-passiġġieri affettwati mill-vjaġġi mħassra, kemm jekk dawn il-passiġġieri kellhom jivvjaġġaw lejn jew minn Rosslare (minflok Dublin), u/jew lejn jew minn Roscoff (minflok Cherbourg). In-NTA stiednet lil Irish Ferries tirrimborsa l-eventwali spejjeż addizzjonali sostnuti mill-passiġġieri affettwati mill-vjaġġi mħassra li kienu għażlu l-bdil tar-rotta lejn u minn Rosslare (minflok Dublin), u/jew lejn jew minn Roscoff (minflok Cherbourg).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, hija kkunsidrat, li Irish Ferries kienet kisret l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 u ordnatilha tħallas kumpens lill-passiġġieri kkonċernati minħabba ttardjar fil-wasla fid-destinazzjoni finali kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Irish Ferries ikkontestat id-deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll il-komunikazzjonijiet maħruġa skont l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja, l-Irlanda), billi sostniet, fl-ewwel lok, li dan ir-regolament ma kienx applikabbli meta tħassir ikun seħħ diversi ġimgħat qabel id-data skedata tal-vjaġġ. Fit-tieni lok, Irish Ferries ikkontestat l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni magħmula min-NTA tal-Artikoli 18 sa 20 ta’ dan ir-regolament. B’mod iktar partikolari, hija sostniet li l-ittardjar fil-kunsinna tal-vapur kien jikkostitwixxi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>ċirkostanza eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/> li teżentaha mill-ħlas tal-kumpens previst fl-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament. Fit-tielet lok, Irish Ferries allegat li n-NTA kisret l-Artikolu 25 ta’ dan l-istess regolament billi wettqet eċċess ta’ poter. Fil-fatt, in-NTA eżerċitat il-kompetenza tagħha fuq servizzi ta’ trasport minn Franza lejn l-Irlanda meta dawn is-servizzi kienu jaqgħu fil-kompetenza esklużiva tal-awtorità Franċiża. Fir-raba’ lok, Irish Ferries tilmenta li n-NTA kisret l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1177/2010 billi ma llimitatx l-effett tad-deċiżjoni tagħha għall-passiġġieri li kienu ressqu ilment fil-forma u fit-termini previsti fl-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament. Fil-ħames u l-aħħar lok, Irish Ferries ikkontestat il-validità tal-imsemmi regolament fid-dawl tal-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali u tal-ugwaljanza fit-trattament, kif ukoll tal-Artikoli 16, 17 u 20 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>Karta<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li permezz ta’ deċiżjoni tat-<DATE ISO="20190722">22 ta’ Lulju 2019</DATE> li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-<DATE ISO="20190726">26 ta’ Lulju 2019</DATE>, il-High Court (il-Qorti Għolja) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u tissottometti d-domandi li ġejjin għall-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>A. Applikabbiltà tar-regolament [Nru 1177/2010]</P><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>Ir-[Regolament Nru 1177/2010] (b’mod partikolari l-Artikoli 18 u/jew 19 tiegħu) japplika fil-każ fejn passiġġieri għamlu prenotazzjoni minn qabel u kkonkludew kuntratti ta’ trasport u fil-każ li s-servizzi ta’ passiġġieri tħassru b’notifika ta’ mill-inqas seba’ ġimgħat qabel it-tluq skedat minħabba t-tardività tal-kunsinna ta’ vapur ġdid lill-operatur tal-laneċ? F’dan ir-rigward, huma rilevanti, parzjalment jew kompletament, il-fatti li ġejjin għall-applikabbiltà [tal-imsemmi] regolament:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a.</NO.P><TXT>il-kunsinna spiċċat ġiet imdewma b’200 ġurnata;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b.</NO.P><TXT>l-operatur tal-laneċ kellu jħassar staġun sħiħ ta’ vjaġġi;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c.</NO.P><TXT>l-ebda vapur alternattiv ma seta’ jinkiseb;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d.</NO.P><TXT>iktar minn <FT TYPE="NUMBER">20000</FT> passiġġier kienu bbukkjati mill-ġdid mill-operatur tal-laneċ fuq vjaġġi differenti jew irċevew rimbors tat-tariffi tagħhom;</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="10"?><ITEM><NP><NO.P>e.</NO.P><TXT>il-vjaġġi twettqu fuq rotta ġdida li nfetħet mill-operatur tal-laneċ b’ebda servizz alternattiv simili fuq ir-rotta?</TXT></NP></ITEM></LIST></P><P>B. Interpretazzjoni tal-Artikolu 18 tar-[Regolament Nru 1177/2010]</P><P>Hemm bżonn li tingħata risposta għal din id-domanda biss jekk jista’ japplika l-Artikolu 18 [tar-Regolament Nru 1177/2010].</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Fil-każ li passiġġier jingħata rotta differenti skont [dan] l-[a]rtikolu […], dan ifisser li jibda jeżisti kuntratt tat-trasport ġdid b’tali mod li d-dritt għal kumpens taħt l-Artikolu 19 għandu jiġi ddeterminat skont dan il-kuntratt il-ġdid minflok il-kuntratt tat-trasport oriġinali?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Fil-każ li japplika l-[imsemmi] Artikolu 18, jekk vjaġġ jitħassar u ma kien hemm l-ebda servizz alternattiv li kien qed jopera fuq dik ir-rotta (jiġifieri ma kien hemm l-ebda servizz dirett bejn dawk iż-żewġ portijiet), il-provvista ta’ vjaġġ alternattiv fuq kwalunkwe rotta jew rotot oħra li kienu disponibbli u magħżula mill-passiġġier, inkluż b’rotta fuq l-art (pereżempju, l-ivvjaġġar mill-Irlanda sar-Renju Unit b’lanċa u mbagħad permezz tas-sewqan, bir-rimbors tal-ispejjeż tal-karburanti lill-passiġġier mill-operatur tal-laneċ, lejn port tar-Renju Unit b’konnessjoni għal Franza u l-ivvjaġġar minn hemm lejn Franza fejn il-passiġġier jagħżel kull wieħed mill-vjaġġi) tammonta għall-<QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="2019" ID="QE0037"/> għall-finijiet tal-[istess] Artikolu 18? Jekk le, liema kriterji għandhom jiġu applikati fid-determinazzjoni dwar jekk l-għoti ta’ rotta differenti huwiex <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>taħt kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="2019" ID="QE0038"/>?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Jekk ma hemm l-ebda vjaġġ alternattiv fuq ir-rotta li tħassret, b’tali mod li l-passiġġier affettwat ma jistax jiġi akkomodat bi vjaġġ dirett mill-port oriġinali ta’ imbark lejn id-destinazzjoni finali skont il-kuntratt tat-trasport, it-trasportatur huwa obbligat li jħallas kwalunkwe spejjeż addizzjonali sostnuti minn passiġġier li ngħata rotta differenti sabiex jivvjaġġa lejn u mill-port ta’ imbark il-ġdid u/jew lejn u mill-port ta’ destinazzjoni l-ġdid?</TXT></NP></ITEM></LIST></TXT><P>C. Interpretazzjoni tal-Artikolu 19 tar-[Regolament Nru 1177/2010]</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Jista’ japplika l-Artikolu 19 [tar-Regolament Nru 1177/2010] meta, infatti, il-vjaġġ diġà tħassar mill-inqas seba’ ġimgħat qabel it-tluq skedat? Jekk [dan] l-Artikolu 19 japplika, dan japplika meta l-Artikolu 18 [ta’ dan ir-regolament] ġie applikat u l-passiġġier ingħata rotta ġdida mingħajr ħlas addizzjonali u/jew ġie rrimborsat, u/jew għażel vjaġġ iktar tard?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Jekk l-Artikolu 19 [tar-Regolament Nru 1177/2010] effettivament japplika, liema hi d-<QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="2019" ID="QE0039"/> għall-finijiet [ta’ dan l-artikolu]?</TXT></NP></ITEM></LIST></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>Jekk jista’ japplika l-Artikolu 19 [tar-Regolament Nru 1177/2010]:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>kif għandu jitkejjel il-perijodu ta’ dewmien f’tali ċirkustanzi?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>kif għandu jiġi kkalkulat il-<HT TYPE="ITALIC">prezz</HT> skont it-tifsira [ta’ dan l-] Artikolu 19 meta jkun qiegħed jiġi ddeterminat il-livell ta’ kumpens li għandu jitħallas u, b’mod partikolari, dan jinkludi l-ispejjeż marbuta ma’ opzjonijiet addizzjonali (pereżempju kabini, postijiet fejn jinżammu l-klieb u swali tal-ogħla klassi)?</TXT></NP></ITEM></LIST></P><P>D. Interpretazzjoni tal-Artikolu 20(4) [tar-Regolament Nru 1177/2010]</P></NP></ITEM><?PAGE NO="11"?><ITEM><NP><NO.P>6)</NO.P><TXT>Jekk ir-[Regolament Nru 1177/2010] effettivament japplika, iċ-ċirkustanzi u l-kunsiderazzjonijiet imsemmija fl-ewwel domanda jammontaw għal <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>ċirkostanzi eċċezzjonali […] li ma setgħux jiġu evitati anki li kieku ttieħdu l-miżuri kollha raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="2019" ID="QE0040"/> għall-finijiet tal-Artikolu 20(4) tar-[Regolament Nru 1177/2010]?</TXT><P>E. Interpretazzjoni tal-Artikolu 24 [tar-Regolament Nru 1177/2010]</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>7)</NO.P><TXT>L-Artikolu 24 [tar-Regolament Nru 1177/2010] għandu l-effett li jimponi obbligu mandatorju fuq kwalunkwe passiġġier li jixtieq jibbenefika minn kumpens skont l-Artikolu 19 [ta’ dan i]r-regolament li jagħmel ilment fi żmien xahrejn mid-data meta s-servizz ġie pprovdut jew kellu jiġi pprovdut?</TXT><P>F. Interpretazzjoni tal-Artikolu 25 [tar-Regolament Nru 1177/2010]</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>8)</NO.P><TXT>Il-kompetenza tal-korp nazzjonali kompetenti responsabbli għall-eżekuzzjoni [tar-Regolament Nru 1177/2010] hija limitata għal vjaġġi li jinvolvu l-portijiet speċifikati fl-Artikolu 25 [ta’ dan ir-regolament] jew tista’ testendi għal vjaġġ ta’ ritorn <HT TYPE="ITALIC">mill</HT>-port ta’ Stat Membru ieħor lejn l-istat tal-korp nazzjonali kompetenti?</TXT><P>G. Il-validità tad-deċiżjoni u tan-notifiki</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>9)</NO.P><TXT><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Liema prinċipji u regoli tad-dritt [tal-Unjoni] għandhom jiġu applikati mill-qorti tar-rinviju meta din tevalwa l-validità tad-deċiżjoni u/jew tan-notifiki tal-korp nazzjonali ta’ eżekuzzjoni [tar-Regolament Nru 1177/2010] b’riferiment għall-Artikoli 16, 17, 20 u/jew 47 tal-Karta, u/jew għall-prinċipji ta’ proporzjonalità, ċertezza legali, u trattament ugwali?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>It-test ta’ natura irraġonevoli li għandu jiġi applikat mill-qorti nazzjonali huwa dak tal-iżball manifest?</TXT><P>H. Il-validità tar-Regolament Nru 1177/2010</P><P>Din id-domanda titqajjem biss skont ir-risposti għad-domandi preċedenti.</P></NP></ITEM></LIST></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>10)</NO.P><TXT>Ir-Regolament [Nru] 1177/2010 huwa validu skont id-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari, fir-rigward:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>tal-Artikoli 16, 17 u 20 tal-Karta?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>tal-fatt li l-operaturi tal-linji tal-ajru ma għandhom l-ebda obbligu li jħallsu kumpens jekk jinformaw lill-passiġġier tal-linja tal-ajru dwar it-tħassir mill-inqas ġimagħtejn qabel il-ħin tat-tluq skedat [il-punt (i) tal-Artikolu 5(1)(ċ) tar-Regolament [Nru] 261/2004)]?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>tal-prinċipji ta’ proporzjonalità, ċertezza legali u trattament ugwali?<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/></TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati mill-partijiet fil-kawża prinċipali, mill-Irlanda, mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u mill-Kummissjoni Ewropea. L-istess persuni interessati kienu rrappreżentati waqt is-seduta li nżammet fid-<DATE ISO="20200909">9 ta’ Settembru 2020</DATE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="12"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiżi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>L-għaxar domandi ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw diversi aspetti tar-Regolament Nru 1177/2010. Fil-fatt, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex qabelxejn li tistabbilixxi jekk dan ir-regolament japplikax għall-kawża prinċipali. Imbagħad, permezz tat-tieni sad-disa’ domandi tagħha, hija tqajjem l-interpretazzjoni ta’ serje ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi tal-imsemmi regolament. Fl-aħħar nett, permezz tal-għaxar domanda tagħha, din il-qorti tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar il-validità tal-istess regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Sabiex isir eżami tal-validità ta’ att tad-dritt tal-Unjoni, qabelxejn, għandha tiġi eskluża l-ipoteżi li dan l-eżami ma għandu ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Ara f’dan is-sens, is-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19810616">16 ta’ Ġunju 1981</DATE>, <NAME.CASE>Salonia</NAME.CASE> (<NO.CASE>126/80</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1981:136">EU:C:1981:136</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0006">6</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Għalhekk, l-analiżi tal-ewwel domanda għandu tiġi qabel dik tal-għaxar domanda.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Imbagħad, meta tiġi kkontestata l-validità tad-dispożizzjonijiet ta’ att tad-dritt tal-Unjoni minħabba l-ksur allegat ta’ ċerti prinċipji ġenerali, għandu qabel kollox jiġi stabbilit is-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Skont prinċipju ġenerali ta’ interpretazzjoni, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati, sa fejn possibbli, b’tali mod li ma jkunx jaffettwa l-validità tagħhom u b’mod konformi mad-dritt primarju kollu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Ara f’dan is-sens, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130131">31 ta’ Jannar 2013</DATE>, <NAME.CASE>McDonagh</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑12/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:43">EU:C:2013:43</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. L-eżami tal-validità tagħhom mingħajr, ma qabel, jiġi stabbilit is-sens tagħhom iwassal sabiex dan il-prinċipji jiġi injorat. Sa fejn it-tieni sad-disa’ domandi jirrigwardaw l-interpretazzjoni ta’ serje ta’ dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1177/2010, li l-validità tagħhom hija prevista mill-għaxar domanda, fl-ewwel lok għandha tingħata risposta lil dawn id-domandi tal-ewwel.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Konsegwentement, l-analiżi tiegħi ser tosserva l-ordni tad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju. Ser neżamina, qabelxejn, il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 (l-ewwel domanda), imbagħad id-dispożizzjonijiet speċifiċi tiegħu (mit-tieni sad-disa’ domanda), u fl-aħħar nett, il-validità ta’ dan ir-regolament (l-għaxar domanda).</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-applikabbiltà tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, b’mod ġenerali, dwar l-applikabbiltà tar-Regolament Nru 1177/2010, u b’mod iktar preċiż, dwar l-applikabbiltà tal-Artikoli 18 u 19 tiegħu, fil-każ fejn servizz ta’ trasport marittimu jitħassar, b’notifika ta’ mhux inqas minn seba’ ġimgħat qabel it-tluq skedat minħabba t-tardività tal-kunsinna tal-vapur li kellu jopera dan is-servizz u ma setax jiġi ssostitwixxiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Huwa minnu li l-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll dwar l-applikabbiltà tar-Regolament Nru 1177/2010 fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha li jinsabu fil-formulazzjoni tal-punti (a) sa (e) tal-ewwel domanda. Madankollu, Irish Ferries, li l-argument tagħha donnu kien l-oriġini tal-ewwel domanda, tirreferi għal dawn iċ-ċirkustanzi biss sabiex issostni l-argument tagħha dwar il-prinċipju ta’ <HT TYPE="ITALIC">impossibilium nulla obligatio est</HT>. F’dan il-każ, jien tal-opinjoni li ċ-ċirkustanzi msemmija ma jistgħux jimmodifikaw l-analiżi tiegħi relattiva għall-applikabbiltà tar-Regolament Nru 1177/2010, b’tali mod li dawn ma għandhomx ikunu s-suġġett ta’ eżami separat. Mill-banda l-oħra, l-istess ċirkustanzi jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tas-sitt domanda u tal-eżami relattiv għall-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>miżuri raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>, fis-sens tal-Artikolu 20(4) ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, fl-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tuża żewġ kunċetti distinti, jiġifieri dak tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>prenotazzjoni minn qabel<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> magħmula mill-passiġġieri u dak ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>kuntratti ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> konklużi minnhom. Il-formulazzjoni ta’ din id-domanda tista’ għalhekk tagħti x’jifhem li din il-qorti tagħmel distinzjoni bejn dawn iż-żewġ kunċetti. Madankollu, l-ewwel domanda tirrigwarda l-passiġġieri li għamlu prenotazzjonijiet u kkonkludew il-kuntratti ta’ trasport f’daqqa. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex mistiedna tiddeċiedi b’mod separat dwar, minn naħa, is-sitwazzjoni tal-passiġġieri li għamlu prenotazzjonijiet, u min-naħa l-oħra, dwar dik tal-passiġġieri li kkonkludew kuntratt ta’ trasport.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Għall-finijiet ta’ kompletezza, għandu jiġi osservat li, bid-differenza għar-Regolament Nru 261/2004, ir-Regolament Nru 1177/2010 ma jużax il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>prenotazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/> fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Fil-fatt, l-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 261/2004 jipprovdi, essenzjalment, li dan ir-regolament japplika għall-passiġġieri li jitilqu minn ajruport, bil-kundizzjoni li dawn il-passiġġieri jkollhom prenotazzjoni kkonfermata u jippreżentaw ruħhom għal check‑in.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Minkejja li dan il-kunċett jintuża biss fil-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1177/2010, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>Drittijiet tal-persuni b’diżabbiltà u tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>, id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-kapitolu jistgħu jagħtu x’jifhem li prenotazzjoni tiġi qabel il-konklużjoni tal-kuntratt ta’ trasport. Fil-fatt, l-Artikoli 7 u 8 ta’ dan ir-regolament jagħmlu distinzjoni bejn l-aċċettazzjoni ta’ prenotazzjoni u l-ħruġ ta’ biljett.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>F’din il-linja ta’ ideat, mid-definizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 3(m) u (n) tar-Regolament Nru 1177/2010 jirriżulta li, l-eżistenza ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> hija pprovata, b’mod partikolari, b’<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>biljett<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>. Mill-banda l-oħra, dan ir-regolament ma jistabbilixxix rabta analoga bejn <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> u <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>prenotazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Madankollu, l-Artikolu 2(g) tar-Regolament Nru 261/2004 jistabbilixxi rabta bejn ir-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>reżervazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/> u l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>biljett<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/> fis-sens tal-Artikolu 2(f) ta’ dan ir-regolament. Skont din l-ewwel dispożizzjoni, ir-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>reżervazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> tfisser il-fatt li l-passiġġier għandu biljett, jew prova oħra, li tindika li l-prenotazzjoni ġiet aċċettata u rreġistrata, mil-trasportatur tal-ajru jew mill-operatur tat-tour.</P></NOTE>. Barra minn hekk, l-Artikolu 3(m) tal-imsemmi regolament jindika li l-kuntratt ta’ trasport huwa konkluż <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>bejn trasportatur u passiġġier għall-forniment ta’ servizz wieħed jew aktar tal-passiġġieri jew kruċieri<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/>. Għalhekk, wieħed ma jistax jeskludi li l-leġiżlatur tal-Unjoni ried jagħti l-kwalità ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>passiġġier<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/> mhux lill-<HT TYPE="ITALIC">fatt li ssir prenotazzjoni</HT> iżda <HT TYPE="ITALIC">lill-konklużjoni</HT> ta’ kuntratt ta’ trasport. Madankollu, kif indikajt<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Ara l-punt 47 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>, il-konklużjonijiet li tagħmel il-qorti tar-rinviju, fil-kuntest tal-ewwel domanda, mill-eżistenza ta’ eventwali differenzi bejn il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>prenotazzjoni minn qabel<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/> u l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>kuntratti ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/> ma humiex rilevanti. Fil-fatt, mill-formulazzjoni ta’ din id-domanda jirriżulta li kull passiġġier li għamel prenotazzjoni kkonkluda wkoll kuntratt ta’ trasport.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Espożizzjoni tal-ewwel domanda preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>L-ewwel domanda toriġina mill-argument ta’ Irish Ferries li r-Regolament Nru 1177/2010 japplika biss għal żewġ kategoriji ta’ passiġġieri, jiġifieri, minn naħa, il-passiġġieri li l-vjaġġi imminenti tagħhom jittardjaw jew jitħassru u li jkunu jinsabu fiżikament fil-port, u min-naħa l-oħra, il-passiġġieri li huma fil-fażi ta’ kruċiera. Mill-banda l-oħra, dan ir-regolament ma jkoprix il-passiġġieri li kienu informati mit-trasportatur bit-tħassir tal-vjaġġ bi preavviż ta’ mhux inqas minn seba’ ġimgħat qabel it-tluq<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Il-preavviż ta’ minimu ta’ seba’ ġimgħat, imsemmi fid-domandi preliminari, huwa kkalkolat mid-data li fiha Irish Ferries ikkomunikat it-tħassir tas-servizzi ta’ trasport lill-passiġġieri tagħha. Ara l-punt 28 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Sabiex targumenta li din it-tielet kategorija ta’ passiġġieri ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010, Irish Ferries tirreferi, fl-ewwel lok, għall-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament u għall-istruttura tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>B’mod partikolari, Irish Ferries tiddeduċi mill-użu tat-terminu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>vjaġġ interrott<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/>, fit-titolu tal-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1177/2010, li dan ir-regolament ma jirrigwardax is-servizz ta’ trasport li għadu ma bediex.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, l-Artikolu 17(1) u (2) tar-Regolament Nru 1177/2010 jobbliga lit-trasportaturi jipprovdu informazzjoni u ċerti servizzi (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>ikliet ħfief, ikliet jew xorb<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/> u <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>akkomodazzjoni adegwata abbord, jew fuq l-art<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/>) lill-passiġġieri f’każ ta’ tħassir jew ittardjar ta’ servizz ta’ trasport. Skont Irish Ferries, din id-dispożizzjoni tagħmel sens biss jekk tapplika għall-passiġġieri li jkunu diġà jinsabu fil-port jew fit-terminal tal-port.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>F’din il-linja ta’ ideat, Irish Ferries tindika li, f’każ ta’ tluq imħassar jew tardiv, l-Artikolu 18(1) u (3) tar-Regolament Nru 1177/2010, minn naħa, jobbliga li l-passiġġier jiġi offrut <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>immedjatament<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/> bdil tar-rotta jew rimbors, u min-naħa l-oħra, jipprovdi li r-rimbors jikkorrispondi għal prezz tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>parti jew il-partijiet tal-vjaġġ li ma sarux<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/>. Bl-istess mod, l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament isemmi passiġġieri li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0062" ID="QS0062"/>jiffaċċaw ittardjar fil-wasla<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/> u għalhekk ma jirrigwardax il-passiġġieri li kienu fi tranżitu jew f’port. Barra minn hekk, l-estensjoni tal-ittardjar fit-tluq u fil-wasla, prevista minn dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet, tfisser, skont Irish Ferries, li din hija dispożizzjoni li tapplika għall-passiġġieri li huma fi tranżitu jew abbord tal-port.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, Irish Ferries targumenta li l-passiġġieri bl-ajru u ferrovjarji ma jiġux ikkumpensati meta huma jkunu ġew informati bit-tħassir tas-servizz ta’ trasport mhux inqas minn ġimagħtejn qabel (l-Artikolu 5(1)(ċ) tar-Regolament Nru 261/2004) jew suffiċjentement minn qabel (linji gwida interpretattivi tal-Kummissjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, Linji Gwida interpretattivi dwar ir-[Regolament Nru 1371/2007] (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="220" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2015">ĠU 2015, C 220, p. 1</REF.DOC.OJ>) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/FR/TXT/HTML/?uri=CELEX:52015XC0704(01).</P></NOTE>). Minkejja li r-Regolament Nru 1177/2010 huwa intiż sabiex jiżgura, kif tistabbilixxi l-premessa 1 tiegħu, livell għoli ta’ protezzjoni għall-passiġġieri marittimi, komparabbli ma’ dak ta’ mezzi oħra ta’ trasport, dan ir-regolament ma jistax japplika meta l-komunikazzjonijiet ta’ tħassir ikunu ġew indirizzati lill-passiġġieri bi preavviż ta’ minimu ta’ seba’ ġimgħat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Fit-tielet lok, Irish Ferries targumenta li ċ-ċirkustanzi indikati fil-punti (a) sa (e) tal-ewwel domanda, juru l-firxa ta’ diffikultajiet affaċċjati fl-ittardjar ta’ kunsinna. F’dan il-kuntest, billi tirreferi għall-prinċipju <HT TYPE="ITALIC">impossibilium nulla obligatio est</HT>, irrikonoxxut fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Irish Ferries tqajjem, f’dan il-kuntest, is-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160303">3 ta’ Marzu 2016</DATE>, <NAME.CASE>Daimler</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑179/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:134">EU:C:2016:134</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181106">6 ta’ Novembru 2018</DATE>, <NAME.CASE>Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u L-Kummissjoni vs Ferracci</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑622/16 P sa C‑624/16 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:873">EU:C:2018:873</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0079">79</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, hija targumenta, minn naħa li dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tistax timponi obbligu li t-twettiq tiegħu huwa impossibbli li jseħħ. Min-naħa l-oħra, hija ssostni essenzjalment li d-diffikultajiet affaċċjati huma tali li l-kuntratti konklużi mal-passiġġieri kellhom jiġu meqjusa riżolti minħabba impossibbiltà ta’ eżekuzzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Ikkunsidrat il-fatt li l-ewwel domanda tirrifletti l-argument imressaq minn Irish Ferries, ser neżamina din id-domanda fid-dawl tat-tliet serji ta’ argumenti ppreżentati iktar ’il fuq.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="15"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-formulazzjoni u l-istruttura tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Qabel kollox għandu jiġi osservat li l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1177/2010, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0063" ID="QS0063"/>Kamp ta’ applikazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/>, jiddetermina l-kategoriji ta’ passiġġieri li għalihom japplika, u fl-Artikolu 2(2), dawk li għalihom ma japplikax. Xejn ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li l-fatt ta’ notifika minn qabel tat-tħassir jeskludi passiġġier mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi regolament. Tali kundizzjoni sempliċement ma teżistix f’din id-dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Huwa minnu li, skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 1177/2010, dan japplika għall-passiġġieri li jużaw servizzi ta’ trasport jew jipparteċipaw fi kruċiera. Madankollu, wieħed ma jistax jiddeduċi li dan ir-regolament ma japplikax għall-passiġġieri li ma jkunux preżenti matul dawn il-vjaġġi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Fil-fatt, ir-Regolament Nru 1177/2010 jinkludi dispożizzjonijiet li ma hemmx dubju dwar l-applikabbiltà tagħhom fi stadju preliminari għal dak tal-vjaġġ effettiv. Bħala eżempju ta’ dan, l-Artikolu 4(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi, essenzjalment, li l-kundizzjonijiet kuntrattwali u t-tariffi applikati mit-trasportaturi jew mill-bejjiegħa tal-biljetti għandhom jiġu offruti lill-pubbliku mingħajr diskriminazzjoni. Bl-istess mod, l-Artikolu 7(1) tal-imsemmi regolament jipprojbixxi r-rifjut li tiġi aċċettata prenotazzjoni, jinħareġ jew jiġi pprovdut biljett jew l-imbark ta’ persuni sempliċement minħabba d-diżabbiltà jew il-mobbiltà mnaqqsa tagħhom.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, fil-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar id-drittijiet tal-passiġġieri meta jivvjaġġaw bil-baħar jew minn passaġġi fuq l-ilma interni u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>COM(2008) 816 finali.</P></NOTE> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0064" ID="QS0064"/>proposta għal Regolament<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/>), l-Artikolu 2 tagħha ma jirreferix għall-passiġġieri li għalihom ser japplika dan ir-regolament. Dan l-artikolu jistabbilixxi li r-Regolament <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0065" ID="QS0065"/>japplika għas-servizzi kummerċjali ta’ trasport ta’ passiġġieri bil-baħar jew permezz ta’ navigazzjoni fl-ilmijiet interni<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/>. Wara l-opinjoni tal-Parlament<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Skont l-Opinjoni tal-Parlament, P6_TC1-COD(2008)0246, ir-Regolament kien japplika <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0066" ID="QS0066"/>għat-trasport kummerċjali, b’vapuri tal-passiġġieri, ta’ passiġġieri li jivvjaġġaw bil-baħar jew permezz ta’ navigazzjoni fl-ilmijiet interni<QUOT.END REF.START="QS0066" CODE="201D" ID="QE0066"/>. Ara wkoll, l-emenda Nru 9 tar-rapport dwar il-proposta għal Regolament [2008/0246(COD)].</P></NOTE> fl-ewwel qari u l-pożizzjoni tal-Kunsill<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Skont il-Pożizzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 5/2010 (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="122E" PAGE.FIRST="19" DATE.PUB="2010">ĠU 2010, C 122 E, p. 19</REF.DOC.OJ>), ir-Regolament kien japplika għall-passiġġieri li jużaw servizzi ta’ trasport jew jipparteċipaw fi kruċiera.</P></NOTE> fl-ewwel qari, din id-dispożizzjoni kisbet, essenzjalment, il-formulazzjoni definittiva tagħha. Madankollu, xejn ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li dawn l-istituzzjonijiet kellhom l-intenzjoni li jillimitaw il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 fis-sens previst minn Irish Ferries. Ikkunsidrat l-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni għall-passiġġieri, komparabbli ma’ dak ta’ mezzi oħra ta’ trasport, wara l-proposta għal Regolament fil-bidu tax-xogħol preparatorju u li huwa stabbilit fil-premessa 1 tiegħu, tali intenzjoni kellha tingħata attenzjoni partikolari. Fil-fatt, il-limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 jwassal għat-tnaqqis tal-livell ta’ protezzjoni tal-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Imbagħad, għal dak li jirrigwarda, b’mod iktar preċiż, l-applikabbiltà tad-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1177/2010, b’mod partikolari l-Artikoli 18 u 19 tiegħu, nikkunsidra li għall-kuntrarju ta’ dak li targumenta Irish Ferries, it-terminu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0067" ID="QS0067"/>vjaġġ interrott<QUOT.END REF.START="QS0067" CODE="201D" ID="QE0067"/>, li jinsab fit-titolu nnifsu ta’ dan il-Kapitolu, ma jistax jiġi interpretat fis-sens li għandha tkun diġà seħħet parti mill-vjaġġ qabel l-interruzzjoni tiegħu sabiex sitwazzjoni taqa’ taħt dan il-kapitolu. Fil-fatt, skont l-interpretazzjoni ta’ Irish Ferries, id-definizzjoni tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0068" ID="QS0068"/>vjaġġ<QUOT.END REF.START="QS0068" CODE="201D" ID="QE0068"/> tiddetermina, essenzjalment, il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-kapitolu. Issa, peress li dan il-kunċett ma huwiex iddefinit f’dan ir-regolament, is-sens ta’ dan il-kunċett għandu jiġi stabbilit bl-ikbar preċiżjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, l-Artikolu 20 tar-Regolament Nru 1177/2010, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0069" ID="QS0069"/>Eżenzjonijiet<QUOT.END REF.START="QS0069" CODE="201D" ID="QE0069"/>, jistabbilixxi s-sitwazzjonijiet li fihom l-Artikoli 18 u 19 ta’ dan ir-regolament ma japplikawx. La l-fatt ta’ notifika minn qabel tat-tħassir u lanqas il-fatt ta’ interruzzjoni matul il-vjaġġ ma jinsabu fost dawn is-sitwazzjonijiet. Barra minn hekk, id-dottrina nnotat li s-sitwazzjonijiet li fihom tiġi stabbilita r-responsabbiltà ta’ trasportatur skont dawn id-dispożizzjonijiet, mingħajr l-interruzzjoni tal-vjaġġ, huma l-iktar frekwenti u importanti minn perspettiva prattika<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Ara f’dan is-sens, Stec, M., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0070" ID="QS0070"/>Ochrona pasażera w transporcie morskim i w żegludze śródlądowej w świetle rozporządzenia (UE) nr 1177/2010<QUOT.END REF.START="QS0070" CODE="201D" ID="QE0070"/>, fi Kostański, P., Podrecki, P., Targosz, T., (dir.), <HT TYPE="ITALIC">Experientia docet. Księga jubileuszowa ofiarowana Pani Profesor Elżbiecie Traple</HT>, Wolters Kluwer, Varsavja, 2017, p. 1408.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Ċertament, is-servizzi offruti mingħajr ħlas lill-passiġġieri skont l-Artikolu 17(1) u (2) tar-Regolament Nru 1177/2010 jidhru rilevanti għall-passiġġier, fuq kollox matul il-vjaġġ tiegħu. Madankollu, l-obbligu li din id-dispożizzjoni tiġi applikata f’sitwazzjonijiet bħal dik deskritta fl-ewwel domanda huwa <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0071" ID="QS0071"/>flessibbli<QUOT.END REF.START="QS0071" CODE="201D" ID="QE0071"/> permezz tal-preċiżazzjonijiet hemm magħmula, li jipprovdu li dawn is-servizzi għandhom jiġu pprovduti, għal dak li jirrigwarda l-ikliet ħfief, l-ikliet jew x-xorb, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0072" ID="QS0072"/>b’mod raġonevoli skont it-tul ta’ ħin tal-istennija, kemm-il darba dawn ikunu disponibbli, jew ikunu jistgħu jiġu fornuti b’mod raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0072" CODE="201D" ID="QE0072"/>, u għal dak li jirrigwarda akkomodazzjoni abbord jew fuq l-art, meta din issir neċessarja jew imposta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Fl-aħħar nett, huwa suffiċjenti li jiġi osservat li l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 ma jsemmux l-obbligu ta’ notifika minn qabel tat-tħassir bħala kundizzjoni għall-applikabbiltà tagħhom. Barra minn hekk, matul ix-xogħol preparatorju, l-emenda nru 59, proposta mill-Parlament fl-opinjoni tiegħu fl-ewwel qari, li permezz tagħha ebda kumpens ma huwa dovut mit-trasportatur marittimu meta dan jinforma l-passiġġier mhux iktar tard minn tliet ijiem qabel it-tluq skedat, ma kinitx riprodotta fir-Regolament Nru 1177/2010. Din iċ-ċirkustanza tikkorrobora l-kunsiderazzjoni li l-leġiżlatur ma riedx jirrestrinġi l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament jew tal-Artikoli 18 u 19 tiegħu fis-sens previst minn Irish Ferries.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-paralleliżmu bejn ir-Regolamenti Nri 261/2004, 1371/2007, 1177/2010 u 181/2011</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Skont il-premessa 1 tar-Regolament Nru 1177/2010, dan huwa intiż sabiex jiżgura <HT TYPE="ITALIC">livell ta’ protezzjoni għall-passiġġieri marittimi, komparabbli</HT> ma’ dak ta’ mezzi oħra ta’ trasport. <HT TYPE="ITALIC">De lege ferenda</HT>, ċerti abbozzi leġiżlattivi jfittxu li jistabbilixxu livell simili ta’ protezzjoni għall-konsumaturi ġewwa l-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Ara Erceg, B., u Vasilj, A., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0073" ID="QS0073"/>Current affairs in passengers rights protection in the European Union<QUOT.END REF.START="QS0073" CODE="201D" ID="QE0073"/>, <HT TYPE="ITALIC">EU and Comparative Law Issues and Challenges</HT>, 2018, Vol. 2, p. 222 u 223.</P></NOTE>. Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, <HT TYPE="ITALIC">is-sitwazzjoni tal-impriżi li joperaw fis-settur tal-attività ta’ diversi mezzi ta’ trasport ma hijiex komparabbli</HT> fejn, fid-dawl tal-metodi ta’ operar tagħhom, il-kundizzjonijiet ta’ aċċessibbiltà tagħhom u tat-tqassim tan-networks tagħhom, dawn id-diversi mezzi ta’ trasport ma humiex interkambjabbli fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-użu tagħhom<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Ara s-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060110">10 ta’ Jannar 2006</DATE>, <NAME.CASE>IATA u ELFAA</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑344/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:10">EU:C:2006:10</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0096">96</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130131">31 ta’ Jannar 2013</DATE>, <NAME.CASE>McDonagh</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑12/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:43">EU:C:2013:43</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130926">26 ta’ Settembru 2013</DATE>, <NAME.CASE>ÖBB-Personenverkehr</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:613">EU:C:2013:613</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Bħala eżempju ta’ dan, fil-livell tad-dritt tal-Unjoni, id-drittijiet tal-vjaġġaturi bil-ferrovija huma stabbiliti permezz tar-Regolament Nru 1371/2007. Dan ir-regolament jipprovdi, b’mod partikolari, li, meta d-dewmien ma tax lok għar-rimbors tal-biljett skont l-Artikolu 16 tal-imsemmi regolament, il-vjaġġatur li jkollu dewmien bejn il-postijiet ta’ tluq u ta’ wasla indikati fuq il-biljett jista’, mingħajr ma jitlef id-dritt għat-trasport, jitlob kumpens mingħand l-impriża ferrovjarja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Ara l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1371/2007.</P></NOTE>. L-istess regolament ma jipprovdix li l-impriżi ferrovjarji huma eżentati mill-obbligu ta’ kumpens previst fl-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1371/2007 meta d-dewmien huwa imputabbli għal każ ta’ forza maġġuri. F’dawn iċ-ċirkustanzi, tista’ tqum il-kwistjoni dwar jekk il-kawżi ta’ eżenzjoni mir-responsabbiltà tat-trasportatur, previsti mir-Regolamenti Nri 261/2004, 1177/2010 u 181/2011, relattivi għat-trasport ta’ vjaġġaturi bl-ajruplan, bil-vapur u bix-xarabank jew bil-kowċ rispettivament, jistgħux jiġu applikati b’mod analogu għat-trasport bil-ferrovija.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Fis-sentenza ÖBB-Personenverkehr<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130926">26 ta’ Settembru 2013</DATE>, (<NO.CASE>C‑509/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:613">EU:C:2013:613</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja wieġbet fin-negattiv għal din il-kwistjoni. Billi rreferiet għall-ġurisprudenza li jiena ċċitajt fil-punt 67 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu d-dritt jistabbilixxi regoli li jipprovdu livell ta’ protezzjoni tal-konsumatur li jvarja skont is-settur ta’ trasport ikkonċernat<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Ara s-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130926">26 ta’ Settembru 2013</DATE>, <NAME.CASE>ÖBB-Personenverkehr</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:613">EU:C:2013:613</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Fid-dawl ta’ dawn il-kjarifiki ġurisprudenzjali, wieħed ma jistax, abbażi ta’ paralleliżmu bejn ir-regolamenti relattivi għall-mezzi ta’ trasport differenti, jintroduċi permezz tal-ġurisprudenza soluzzjonijiet li jwasslu għall-armonizzazzjoni, għal dak li jirrigwarda kull mezz ta’ trasport, tal-obbligi tat-trasportaturi f’każ ta’ tħassir jew ittardjar ta’ servizz ta’ trasport tal-passiġġieri. Għalhekk, għandha tiġi osservata l-volontà tal-leġiżlatur tal-Unjoni li ma jistabbilixxix tali paralleliżmu bejn dawn ir-regolamenti.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-prinċipju impossibilium nulla obligatio est</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Dan il-prinċipju jimplika li l-obbligi li t-twettiq tagħhom huwa, b’mod oġġettiv u assolut, impossibbli li jitwettaq ma jiġux imposti minn dan id-dritt fuq l-individwi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Ara, b’analoġija mal-ġurisprudenza relattiva għall-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju għad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, is-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181106">6 ta’ Novembru 2018</DATE>, <NAME.CASE>Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kumissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u L-Kummissjoni vs Ferracci</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑622/16 P sa C‑624/16 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:873">EU:C:2018:873</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0082">82</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE> u li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati fis-sens li tiġi evitata l-impożizzjoni ta’ tali obbligi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160303">3 ta’ Marzu 2016</DATE>, <NAME.CASE>Daimler</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑179/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:134">EU:C:2016:134</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Madankollu, impossibbiltà oġġettiva u assoluta ma tistax tiġi assimilata għall-eżistenza ta’ diffikultajiet fit-twettiq ta’ obbligi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, l-importanza li għandu l-għan tal-protezzjoni tal-konsumaturi, inklużi l-passiġġieri marittimi, tista’ tiġġustifika konsegwenzi ekonomiċi negattivi, anki kunsiderevoli, għal ċerti operaturi ekonomiċi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Ara b’analoġija, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121023">23 ta’ Ottubru 2012</DATE>, <NAME.CASE>Nelson <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑581/10 u C‑629/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:657">EU:C:2012:657</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0081">81</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Barra minn hekk, filwaqt li l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 jimponu obbligi fuq trasportatur, l-Artikolu 20(3) u (4) ta’ dan ir-regolament jippermetti li dan it-trasportatur jinħeles minn dawn l-obbligi f’ċirkustanzi speċifiċi u jiżgura li dan ma jsibx ruħu f’sitwazzjoni komparabbli għal dik ta’ impossibbiltà assoluta.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Għall-istess raġunijiet, sabiex jiġi ddeterminat jekk, abbażi tad-dritt nazzjonali, il-kuntratti konklużi mal-passiġġieri għandhomx jitqiesu riżolti minħabba impossibbiltà ta’ eżekuzzjoni, il-qorti tar-rinviju għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li, indipendentement mil-liġi applikabbli għal dawn il-kuntratti, dawn tal-aħħar jirrigwardawx obbligi li jirriżultaw mir-Regolament Nru 1177/2010, li kif ser nispjega, ma jqegħdux lit-trasportatur fl-impossibbiltà li jwettaq l-obbligi kuntrattwali tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Sabiex nikkonkludi l-analiżi relattiva għall-ewwel domanda preliminari, nipproponi risposta fis-sens li r-Regolament Nru 1177/2010, b’mod partikolari l-Artikoli 18 u 19 tiegħu, japplika fis-sitwazzjoni fejn servizz ta’ trasport marittimu jitħassar bi preavviż, qabel it-tluq oriġinarjament skedat, għar-raġuni li l-vapur li kellu jopera dan is-servizz ta’ trasport kien is-suġġett ta’ ttardjar fil-kunsinna u ma setax jiġi ssostitwiet.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0074" ID="QS0074"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0074" CODE="201D" ID="QE0074"/> tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Permezz tal-punt (a) tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja tispeċifika jekk il-bdil tar-rotta tal-passiġġieri, jew permezz ta’ vjaġġ(i) alternattivi b’itinerarju differenti meta mqabbel mal-vjaġġ oriġinali, jew permezz ta’ rotta fuq l-art (bit-triq jew ferrovjarja), jikkostitwixxix <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0075" ID="QS0075"/>bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0075" CODE="201D" ID="QE0075"/> taħt <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0076" ID="QS0076"/>kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0076" CODE="201D" ID="QE0076"/> fis-sens tal-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Permezz tal-punt (b) tat-tielet domanda tagħha, din il-qorti tixtieq tkun taf jekk, meta ebda vjaġġ dirett alternattiv ma jkun disponibbli fuq il-vjaġġ oriġinali, il-passiġġieri li jingħataw rotta differenti, fis-sens tal-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010, għandhomx jirċievu kumpens għall-eventwali spejjeż finanzjarji addizzjonali li huma jsostnu, minn naħa, sabiex jaslu fil-portijiet ta’ imbark u ta’ żbark alternattivi, u min-naħa l-oħra, sabiex jitilqu minn dawn il-portijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Il-punt (b) tar-raba’ domanda, tirrigwarda wkoll l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0077" ID="QS0077"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0077" CODE="201D" ID="QE0077"/> fir-rigward tad-dritt għal kumpens, previst fl-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Sabiex tingħata risposta lil dawn id-domandi, huwa neċessarju li jiġi interpretat il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0078" ID="QS0078"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0078" CODE="201D" ID="QE0078"/> li jinsab fid-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Ara l-analiżi tiegħi dwar it-tieni domanda u l-punt (a) tar-raba’ domanda.</P></NOTE>. Għalhekk, nipproponi li dawn id-domandi għandhom jiġu indirizzati flimkien.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0079" ID="QS0079"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0079" CODE="201D" ID="QE0079"/></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0080" ID="QS0080"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0080" CODE="201D" ID="QE0080"/> li jinsab fl-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 jirrigwarda d-destinazzjoni finali <HT TYPE="ITALIC">kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport</HT>. Għalhekk, fis-sistema ta’ dan ir-regolament, dan il-kunċett jikkorrispondi dejjem għal destinazzjoni miftehma bejn il-partijiet. Sa fejn <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0081" ID="QS0081"/>biljett<QUOT.END REF.START="QS0081" CODE="201D" ID="QE0081"/>, fis-sens tal-Artikolu 3(n) tal-imsemmi regolament, jikkostitwixxi, essenzjalment, prova tal-eżistenza ta’ kuntratt ta’ trasport, id-destinazzjoni finali, bħala element essenzjali tiegħu, għandha fil-prinċipju tiġi inkluża wkoll fuq il-biljett.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="19"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, fis-sistema tar-Regolament Nru 1177/2010, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0082" ID="QS0082"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0082" CODE="201D" ID="QE0082"/> jintuża sabiex jiddetermina l-post li fih il-passiġġier għandu jitwassal (u, flimkien mal-ħin tal-wasla, il-mument) wara trasport permezz ta’ servizzi tal-passiġġieri sabiex ikun jista’ jiġi kkunsidrat li dan is-servizz twettaq effettivament u b’mod korrett. Fil-fatt, minn naħa, permezz tal-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ trasport, il-passiġġier jikseb id-dritt għat-trasport lejn id-destinazzjoni finali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>L-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jipprovdi li, f’każ ta’ ttardjar fil-wasla, passiġġier jista’ jitlob kumpens, <HT TYPE="ITALIC">mingħajr ma jitlef id-dritt għat-trasport tiegħu</HT>.</P></NOTE>, u f’każ ta’ tluq imħassar jew tardiv, skont l-Artikolu 18 ta’ dan ir-regolament, il-passiġġier għandu d-dritt għall-bdil tar-rotta lejn din id-destinazzjoni. Min-naħa l-oħra, jekk il-passiġġier jittardja biex jasal fid-destinazzjoni finali, it-trasportatur huwa fil-prinċipju obbligat jikkumpensah abbażi tal-Artikolu 19 tal-imsemmi regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0083" ID="QS0083"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0083" CODE="201D" ID="QE0083"/> għandu għalhekk rwol importanti fir-rigward tar-responsabbiltà ta’ trasportatur għall-eżekuzzjoni ta’ servizz tal-passiġġieri. Għalhekk, din għandha tkun destinazzjoni speċifikata b’mod preċiż u <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0084" ID="QS0084"/>kontrollabbli<QUOT.END REF.START="QS0084" CODE="201D" ID="QE0084"/> mit-trasportatur, u dan għandu jkun f’pożizzjoni li jiddetermina t-tul tal-vjaġġ u l-ħin tal-wasla skont din id-destinazzjoni. Barra minn hekk, fid-dawl tal-fatt li l-kundizzjonijiet li fihom tiġi stabbilita r-responsabbiltà ta’ trasportatur skont l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, huma fil-prinċipju, stabbiliti għall-passiġġieri kollha fil-kuntest tas-servizz tal-passiġġieri kkonċernat, ma tantx huwa probabbli li d-destinazzjoni finali tista’ tiġi stabbilita b’mod individwalizzat fil-kuntratti ta’ trasport. Għalhekk, għandu jiġi kkunsidrat li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0085" ID="QS0085"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0085" CODE="201D" ID="QE0085"/> jikkorrispondi, fil-prinċipju, għall-port tal-iżbark indikat fil-kuntratt ta’ trasport għal vjaġġ oriġinali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Din il-kunsiderazzjoni ma hijiex ikkontestata mill-argument ta’ Irish Ferries li r-Regolament Nru 1177/2010 juża l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0086" ID="QS0086"/>port tal-iżbark<QUOT.END REF.START="QS0086" CODE="201D" ID="QE0086"/> u li, għalhekk, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0087" ID="QS0087"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0087" CODE="201D" ID="QE0087"/> ma jistax ikollu l-istess tifsira bħal dak tal-ewwel. Fil-fatt, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0088" ID="QS0088"/>port tal-iżbark<QUOT.END REF.START="QS0088" CODE="201D" ID="QE0088"/> jintuża biss fl-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament sabiex jiddetermina l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu. Iċ-ċirkustanza li din id-dispożizzjoni ma tużax il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0089" ID="QS0089"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0089" CODE="201D" ID="QE0089"/> tirriżulta mill-konvenzjoni terminoloġika hemm magħmula: skont l-Artikolu 2 tiegħu, ir-Regolament Nru 1177/2010 japplika għas-servizzi ta’ trasport tal-passiġġieri meta <HT TYPE="ITALIC">l-port tal-imbark jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru</HT> u, b’mera ta’ dan it-test, għal dak li jirrigwarda s-servizzi ġejjin minn Stat terz, <HT TYPE="ITALIC">meta l-port tal-iżbark jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru</HT>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Minkejja li l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010 jipprovdi li, f’każ ta’ tluq imħassar jew ittardjat, passiġġier għandu jiġi offrut, b’mod partikolari, bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali, kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport, mingħajr ebda spejjeż addizzjonali, f’kundizzjonijiet komparabbli u mal-ewwel opportunità, huwa possibbli li wara trasport b’mezz marittimu, il-passiġġier ma jasalx fil-port tal-iżbark indikat fil-kuntratt ta’ trasport minn vjaġġ oriġinali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Fil-fatt, fid-dawl tan-numru limitat ta’ servizzi tal-passiġġieri disponibbli u tal-portijiet li jistgħu jilqgħu l-vapuri tal-passiġġieri, ma jistax jiġi meħtieġ li l-passiġġieri jiġu offruti dejjem trasport imwettaq fuq vjaġġ identiku għal dak miftiehem oriġinarjament. Kif tindika Irish Ferries, huwa possibbli li ma jeżisti ebda servizz alternattiv sabiex jittrasporta lil dawn il-passiġġieri fuq l-istess rotta jew fl-istess ġurnata. L-impożizzjoni ta’ tali rekwiżit iwassal għalhekk sabiex itawwal l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0090" ID="QS0090"/>ewwel opportunità<QUOT.END REF.START="QS0090" CODE="201D" ID="QE0090"/> li fiha għandu jitwettaq il-bdil tar-rotta. Għal raġunijiet analogi, fil-kuntest tar-Regolament Nru 261/2004, it-trasportatur jista’ joffri titjira alternattiva lejn ajruport ieħor<?PAGE NO="20"?> minbarra dak oriġinarjament previst<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Skont l-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 261/2004, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0091" ID="QS0091"/>[m]eta, fil-każ fejn belt, ċittá jew reġjuni hi moqdija minn bosta ajruporti, trasportatur ta’ l-ajru joffri passiġġier titjira għal ajruport alternattiv għal dak għal liema l-prenotazzjoni ġiet magħmula, il-trasportatur ta’ l-ajru li jopera għandu jħallas l-ispiża tat-trasferiment tal-passiġġier minn dak l-ajruport alternattiv jew għal dak għal liema l-prenotazzjoni ġiet magħmula, jew għal destinazzjoni oħra li qegħda fil-qrib miftehma mal-passiġġier<QUOT.END REF.START="QS0091" CODE="201D" ID="QE0091"/>.</P></NOTE>, minkejja l-fatt li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0092" ID="QS0092"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0092" CODE="201D" ID="QE0092"/> huwa ddefinit, f’termini stretti, minn dan ir-regolament. Dan japplika wkoll għas-servizzi tal-passiġġieri bil-baħar jew permezz ta’ navigazzjoni fl-ilmijiet interni li, fil-prattika, ma jintużawx b’mod frekwenti għall-wasla u għar-residenza fil-port tal-iżbark.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Madankollu, waqt bdil tar-rotta, it-trasportatur għandu jiżgura t-trasport lejn id-destinazzjoni finali, kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport għal vjaġġ oriġinali, jew isostni l-ispejjeż tat-trasferiment<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Ara l-punti 91 sa 94 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>. Fil-fatt, l-Artikolu 18(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jipprovdi li l-passiġġier għandu d-dritt li jingħata rotta differenti lejn id-destinazzjoni finali u, kif indikajt fil-punt 81 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0093" ID="QS0093"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0093" CODE="201D" ID="QE0093"/> jikkorrispondi, fil-prinċipju, għall-port tal-iżbark indikat fil-kuntratt ta’ trasport għal vjaġġ oriġinali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Ladarba, fil-kuntest ta’ servizz tal-passiġġieri alternattiv, it-trasportatur ma għandux l-obbligu li jwassal il-passiġġier, b’mezz marittimu, fil-port tal-iżbark indikat fil-kuntratt ta’ trasport għal vjaġġ oriġinali, l-itinerarju użat permezz tal-mezz ta’ trasport alternattiv ma għandux, <HT TYPE="ITALIC">a fortiori</HT>, ikun neċessarjament identiku għal dak indikat fil-kuntratt ta’ trasport għal vjaġġ oriġinali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Madankollu, bdil tar-rotta għandu dejjem jitwettaq taħt <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0094" ID="QS0094"/>kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0094" CODE="201D" ID="QE0094"/> fis-sens tal-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010. F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tistaqsi għalhekk, dwar jekk vjaġġ alternattiv li juża itinerarju differenti jistax jimplika l-użu ta’ mezzi oħra ta’ trasport, bħat-trasport bit-triq jew ferrovjarju permezz ta’ rotta fuq l-art.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Ir-Regolament Nru 1177/2010 ma jiddefinixxix il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0095" ID="QS0095"/>kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0095" CODE="201D" ID="QE0095"/> u jindika biss, fil-premessa 13 tiegħu, li passiġġier għandu jikseb bdil tar-rotta <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0096" ID="QS0096"/>b’kondizzjonijiet sodisfaċenti<QUOT.END REF.START="QS0096" CODE="201D" ID="QE0096"/>. Il-kundizzjonijiet tas-servizz tal-passiġġieri huma stabbiliti fil-kuntratt ta’ trasport, u għalhekk, il-punt dwar jekk il-kundizzjonijiet ta’ servizz alternattiv humiex <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0097" ID="QS0097"/>komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0097" CODE="201D" ID="QE0097"/> għandu jiġi evalwat fid-dawl ta’ dan il-kuntratt. Għalhekk, it-termini <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0098" ID="QS0098"/>kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0098" CODE="201D" ID="QE0098"/> jirrigwardaw l-elementi essenzjali tal-kuntratt, bħat-tul tal-vjaġġ kollu, il-ħin tal-wasla, in-numru ta’ korrispondenzi addizzjonali u l-klassi tal-biljetti. Ċertament, fid-dawl tal-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri, bdil tar-rotta ma jistax isir għad-detriment tal-passiġġieri u għandu għalhekk jadotta l-perspettiva ta’ dan il-passiġġier sabiex jiġi ddeterminat jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0099" ID="QS0099"/>sodisfaċenti<QUOT.END REF.START="QS0099" CODE="201D" ID="QE0099"/> meta mqabbla ma’ dawk stabbiliti fil-kuntratt ta’ trasport. Madankollu, ir-riferiment għall-kundizzjonijiet kuntrattwali tippermetti li jiġi żgurat li l-interess ta’ trasportatur ma jiġix injorat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Minkejja li fid-dritt tal-Unjoni ma jeżistix kuntest leġiżlattiv <HT TYPE="ITALIC">lege lata</HT> li jirrigwarda direttament il-protezzjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri f’kuntest multimodali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Ara Erceg, B., u Vasilj, A., op. cit. p. 230.</P></NOTE>, dan ma jfissirx li t-trasport multimodali ma jikkostitwixxix soluzzjoni aċċettabbli għas-sistema ta’ protezzjoni tal-passiġġieri stabbilita fid-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, din hija wkoll soluzzjoni użata b’mod frekwenti mill-passiġġieri. Huwa possibbli wkoll, li f’ċerti każijiet, din is-soluzzjoni tkun l-unika servizz alternattiv disponibbli fl-ewwel opportunità.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="21"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Il-bdil tar-rotta permezz ta’ vjaġġ(i) alternattivi li jużaw itinerarju differenti minn dak tal-vjaġġ oriġinali jew permezz ta’ rotta fuq l-art (bit-triq jew ferrovjarja) jista’ għalhekk jikkostitwixxi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0100" ID="QS0100"/>bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0100" CODE="201D" ID="QE0100"/> taħt <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0101" ID="QS0101"/>kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0101" CODE="201D" ID="QE0101"/> fis-sens tal-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010, jekk kundizzjonijiet oħra ta’ dan il-vjaġġ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Ara f’dan ir-rigward, il-punt 88 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE> huma komparabbli ma’ dawk stabbiliti għall-vjaġġ oriġinali fil-kuntratt ta’ trasport.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-ispejjeż addizzjonali sostnuti minn passiġġier li jingħata rotta differenti</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Issa għandu jiġi vverifikat jekk it-trasportatur għandux jirrimborsa lil passiġġier li jingħata rotta differenti, minn naħa, l-ispejjeż addizzjonali sostnuti minnu sabiex jasal fil-portijiet tal-imbark u tal-iżbark alternattivi, u min-naħa l-oħra, dawk sostnuti sabiex jitlaq minn dawn il-portijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>L-Artikolu 18(1)(a) tar-Regolament Nru 1177/2010 jipprovdi li, meta servizz ta’ trasport jitħassar, il-passiġġier għandu jiġi offrut rimbors tal-prezz tal-biljett jew il-bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0102" ID="QS0102"/>mingħajr ebda spiża addizzjonali<QUOT.END REF.START="QS0102" CODE="201D" ID="QE0102"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>Kif diġà osservajt fil-punt 88 ta’ dawn il-konklużjonijiet, bdil tar-rotta ma għandux isir għad-detriment tal-passiġġier. Bdil tar-rotta lanqas jimplika li l-passiġġier jitqiegħed f’sitwazzjoni sproporzjonalment iktar vantaġġjuża minn dik prevista mill-kuntratt ta’ trasport li huwa kien ikkonkluda.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, wieħed ma jistax jinsa li, għal dak li jirrigwarda s-servizzi tal-passiġġieri mhux interrotti, il-passiġġier għandu dejjem jasal fil-portijiet rilevanti u l-ispejjeż sostnuti f’dawn iċ-ċirkustanzi ma jiġux irrimborsati lilu. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet magħmula fil-punt preċedenti, il-kliem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0103" ID="QS0103"/>mingħajr ebda spiża addizzjonali<QUOT.END REF.START="QS0103" CODE="201D" ID="QE0103"/>, li jinsabu fl-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010, għandu jinqara fis-sens li għandhom jiġu rrimborsati lill-passiġġier l-ispejjeż sostnuti minħabba bdil tar-rotta, li huma ikbar minn dawk li l-passiġġier kien ser ikollu jsostni fil-każ ta’ servizz tal-passiġġieri mhux interrott.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Sabiex niġbor fil-qosor l-analiżi dwar il-punti (a) u (b) tat-tielet domanda, kif ukoll il-punt (b) tar-raba’ domanda, jiena tal-fehma:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0104" ID="QS0104"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0104" CODE="201D" ID="QE0104"/>, fis-sens tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 jikkorrispondi, fil-prinċipju, għall-port tal-iżbark speċifikat fil-kuntratt ta’ trasport għal vjaġġ oriġinali;</P></ITEM><ITEM><P>li bdil tar-rotta permezz ta’ vjaġġ(i) alternattivi li jużaw itinerarju differenti minn dak tal-vjaġġ oriġinali jew permezz ta’ rotta fuq l-art (bit-triq jew ferrovjarja) jista’ jikkostitwixxi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0105" ID="QS0105"/>bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0105" CODE="201D" ID="QE0105"/> taħt <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0106" ID="QS0106"/>kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0106" CODE="201D" ID="QE0106"/>, fis-sens tal-Artikolu 18 ta’ dan ir-regolament, jekk kundizzjonijiet oħra ta’ dan il-vjaġġ alternattiv huma komparabbli ma’ dawk stabbiliti għall-vjaġġ oriġinali fil-kuntratt ta’ trasport;</P></ITEM><ITEM><P>li l-Artikolu 18(1)(a) tal-imsemmi regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li bdil tar-rotta għandu jsir mingħajr ebda spiża addizzjonali, b’tali mod li t-trasportatur għandu jirrimborsa l-ispejjeż sostnuti mill-passiġġieri sabiex jaslu fil-portijiet tal-imbark u tal-iżbark alternattivi kif ukoll dawk sostnuti sabiex jitilqu minn dawn il-portijiet sa fejn dawn l-ispejjeż huma dovuti<?PAGE NO="22"?> għall-bdil tar-rotta u huma ikbar minn dawk li kienu ser isostnu l-passiġġieri fil-każ ta’ servizz tal-passiġġieri mhux interrott.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kumpens skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 fid-dawl tal-għażla li minnha jibbenefika l-passiġġier skont l-Artikolu 18 ta’ dan ir-regolament</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Permezz tat-tieni domanda, tal-punt (a) tar-raba’ domanda u tal-punt (a) tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex li tistabbilixxi, essenzjalment, jekk, meta servizz tal-passiġġieri jkun tħassar tal-inqas seba’ ġimgħat qabel it-tluq skedat u li passiġġier ikun ġie rrimborsat jew ingħata rotta differenti jew għażel vjaġġ f’data iktar tard, dan il-passiġġier jistax jippretendi li jiġi kkumpensat għall-ittardjar fil-wasal skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, fid-dawl tal-ħin tal-wasal stabbilita għall-vjaġġ oriġinali.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Espożizzjoni tad-domandi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Fil-kuntest tal-punt (a) tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tinkludi żewġ domandi sussidjarji. L-ewwel domanda sussidjarja tirrigwarda l-punt dwar jekk l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 japplikax meta s-servizz tal-passiġġieri jkun tħassar tal-inqas seba’ ġimgħat qabel it-tluq skedat. It-tieni domanda sussidjarja, li tqum biss jekk l-ewwel domanda sussidjarja tingħata risposta affermattiva, tirrigwarda l-punt dwar jekk passiġġier li, wara tali tħassir, kien irrimborsat jew ingħata rotta differenti, jew għażel vjaġġ f’data iktar tard, skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010, jistax jippretendi kumpens skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Permezz tal-punt (a) tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf kif għandu jiġi evalwat it-tul tal-ittardjar fis-sens tal-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 fiċ-ċirkustanzi korrispondenti għal dawk previsti mill-punt (a) tar-raba’ domanda, jiġifieri dawk fejn il-vjaġġ ikun tħassar tal-inqas seba’ ġimgħat qabel it-tluq skedat u fejn il-passiġġier ikun ingħata rotta differenti jew irrimborsat, jew għażel vjaġġ f’data iktar tard.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>It-tieni domanda tirrigwarda wkoll, essenzjalment, il-punt dwar jekk l-għażla ta’ passiġġier li jingħata rotta differenti skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010 twassalx għall-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ trasport ġdid, b’tali mod li d-dritt għall-kumpens, previst fl-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi evalwat mhux fid-dawl tal-ħin tal-wasla stabbilita għall-vjaġġ oriġinali iżda fid-dawl ta’ dak stabbilit f’dan il-kuntratt ta’ trasport <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0107" ID="QS0107"/>ġdid<QUOT.END REF.START="QS0107" CODE="201D" ID="QE0107"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>Peress li dawn id-domandi jirrigwardaw l-applikazzjoni kumulattiva tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 f’ċirkustanzi identiċi, nipproponi li jiġu analizzati flimkien.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-applikazzjoni kumulattiva tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Fl-ewwel lok, għandu jiġi osservat, li kif jirriżulta mill-analiżi tiegħi dwar l-ewwel domanda, iċ-ċirkustanza li s-servizz tal-passiġġieri tħassar bi preavviż, qabel it-tluq skedat, ma teskludix l-applikazzjoni tal-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Ara l-punti 63 sa 66 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="23"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, sabiex nirrispondi għat-tieni domanda u għall-punt (a) tar-raba’ domanda, għandu jiġi stabbilit jekk l-Artikoli 18 u 19 ta’ dan ir-regolament jistgħux japplikaw b’mod kumulattiv, b’tali mod li l-passiġġier li rrikorra għal din l-ewwel dispożizzjoni jista’ xorta jippretendi kumpens skont din it-tieni dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103.</NO.P><TXT>Sabiex din id-domanda titqiegħed f’kuntest iktar wiesa’, għandu jiġi osservat li l-Artikoli 16 sa 18 tar-Regolament Nru 1177/2010, minn naħa, u l-Artikolu 19 tiegħu, min-naħa l-oħra, jirrigwardaw rispettivament, il-każijiet ta’ tluq tardiv u dawk ta’ wasla tardiva. Id-dottrina tindika li l-leġiżlatur tal-Unjoni wettaq din id-distinzjoni għar-raġuni li, fit-trasport marittimu, għall-kuntrarju ta’ mezzi oħra ta’ trasport, ittardjar fit-tluq jista’ jiġi rkuprat matul il-vjaġġ, b’tali mod li passiġġier jista’ jasal fid-destinazzjoni finali fil-ħin stabbilit fil-kuntratt ta’ trasport, mingħajr ittardjar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Ara f’dan is-sens, Stec, M., op. cit., p. 1409.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104.</NO.P><TXT>B’hekk, wieħed jista’ jistaqsi dwar jekk, meta is-servizz tal-passiġġieri jitħassar, l-ipoteżi ta’ wasla tardiva tibqax xorta preżenti u tagħtix lill-passiġġier id-dritt għal kumpens skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0105"><NO.P>105.</NO.P><TXT>Il-qari tal-premessa 14 tar-Regolament Nru 1177/2010 jista’ jindika li din il-mistoqsija għandha tingħata tweġiba affermattiva. Din il-premessa tistabbilixxi li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0108" ID="QS0108"/>[i]t-trasportaturi għandhom jipprovdu għall-ħlas ta’ kumpens lill-passiġġieri <HT TYPE="ITALIC">f’każ ta’ kanċellazzjoni</HT> jew ittardjar ta’ servizz tal-passiġġieri abbażi ta’ perċentwali tal-prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0108" CODE="201D" ID="QE0108"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Korsiv miżjud minni.</P></NOTE>. F’din il-linja ta’ ideat, il-proposta għal Regolament inizjali kienet tippreċiża, f’waħda mid-dispożizzjonijiet tagħha, li l-vjaġġatur li jsostni ttardjar fil-wasla <HT TYPE="ITALIC">minħabba tħassir</HT> jew ittardjar fit-tluq jista’ jitlob kumpens f’dan ir-rigward. Madankollu, wara l-opinjoni tal-Parlament<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Ara l-emenda Nru 57 tar-Rapport dwar il-proposta għal regolament [COM(2008)0817, C6-0476/2008, 2008/0246(COD)].</P></NOTE> fl-ewwel qari, ġie deċiż, b’konformità ma’ din l-opinjoni, li ma jiġux speċifikati r-raġunijiet potenzjali għal ittardjar fil-wasla, li madankollu jinsabu fil-premessa 14 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0106"><NO.P>106.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, skont l-Artikolu 20(2) u (4) tar-Regolament Nru 1177/2010, l-Artikolu 19 tiegħu ma japplikax, rispettivament, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0109" ID="QS0109"/>jekk il-passiġġier ikun informat <HT TYPE="ITALIC">bil-kanċellazzjoni</HT> jew bl-ittardjar qabel ix-xiri tal-biljett jew jekk il-kanċellazzjoni jew l-ittardjar ikun minħabba t-tort tal-passiġġier<QUOT.END REF.START="QS0109" CODE="201D" ID="QE0109"/> u <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0110" ID="QS0110"/>fejn t-trasportatur jagħti prova li <HT TYPE="ITALIC">l-kanċellazzjoni</HT> jew l-ittardjar jiġu kkawżati minn kondizzjonijiet tat-temp<QUOT.END REF.START="QS0110" CODE="201D" ID="QE0110"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Korsiv miżjud minni.</P></NOTE>. Fil-fatt, fis-sistema tar-Regolament Nru 1177/2010, it-tħassir ta’ servizz tal-passiġġieri fih innifsu jwassal mhux għat-telf tad-dritt għat-trasport, iżda għall-għażla bejn rimbors u l-bdil tar-rotta li jista’ jwassal għad-destinazzjoni finali mingħajr ittardjar. Meta, f’każ ta’ tħassir, il-passiġġier iżomm id-dritt tiegħu għat-trasport, huwa xorta jista’ jipprevalixxi ruħu mill-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0107"><NO.P>107.</NO.P><TXT>Fit-tielet lok, tqum il-kwistjoni dwar jekk il-fatt li rrikorra għall-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1177/2010 (u bbenefika minn rimbors, bdil tar-rotta jew minn għażla ta’ vjaġġi f’dati iktar tard) jaffettwax l-applikabbiltà tal-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0108"><NO.P>108.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, l-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jipprovdi li kumpens f’każ ta’ ttardjar fil-wasal jista’ jintalab minn passiġġier <HT TYPE="ITALIC">mingħajr ma dan jitlef id-dritt għat-trasport tiegħu</HT>. Fil-fatt, il-passiġġier għandu dritt għat-trasport li għalih huwa ħallas. Minkejja li t-tħassir ta’ servizz tal-passiġġieri ma għandux il-konsegwenza ta’ telf ta’ dan id-dritt<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Ara l-punt 106 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>, ma huwiex l-istess<?PAGE NO="24"?> meta, wara tħassir, il-passiġġier talab u kiseb rimbors sħiħ skont l-Artikolu 18(1)(b) ta’ dan ir-regolament. F’tali sitwazzjoni, il-passiġġier jitlef id-dritt għat-trasport, raġuni li għaliha l-Artikolu 18(1)(b) tal-imsemmi regolament jipprovdi li r-rimbors tal-prezz tal-biljett huwa akkumpanjat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0111" ID="QS0111"/>fejn rilevanti, [minn] servizz ta’ ritorn mingħajr ħlas lejn l-ewwel punt tat-tluq, kif stabbilit fil-kuntratt ta’ trasport, mal-ewwel opportunità<QUOT.END REF.START="QS0111" CODE="201D" ID="QE0111"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0109"><NO.P>109.</NO.P><TXT>Mill-banda l-oħra, meta passiġġier għażel mhux rimbors iżda bdil tar-rotta jew vjaġġ f’data iktar tard, huwa jkollu xorta d-dritt għat-trasport li għalih ikun ħallas, u konsegwentement, jista’ jitlob kumpens skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0110"><NO.P>110.</NO.P><TXT>Issa jibqa’ li jiġi ddeterminat jekk, meta l-passiġġier ikun ingħata rotta differenti jew għażel vjaġġ f’data iktar tard, il-kumpens previst fl-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 għandux jiġi ffissat skont il-ħin tal-wasla stabbilit għall-vjaġġ oriġinali.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kalkolu tat-tul tal-ittardjar</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0111"><NO.P>111.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 1177/2010, kumpens huwa dovut meta t-tul tal-ittardjar jeċċedi l-limiti stabbiliti, f’din id-dispożizzjoni, skont it-tul tal-vjaġġ. L-imsemmija dispożizzjoni tirrigwarda d-dritt għal kumpens tal-passiġġieri li jġarrbu ttardjar fil-<HT TYPE="ITALIC">wasla fid-destinazzjoni finali kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport</HT>. Għalhekk, il-punt dwar jekk it-tul tal-ittardjar jeċċedix dawn il-limiti għandu jiġi evalwat fid-dawl tal-ħin tal-wasla u t-tul tal-vjaġġ stabbiliti f’dan il-kuntratt li jistabbilixxi d-destinazzjoni finali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0112"><NO.P>112.</NO.P><TXT>L-istess japplika għad-drittijiet tal-passiġġieri li ngħataw rotta differenti jew ta’ dawk il-passiġġieri li għażlu vjaġġ f’data iktar tard.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0113"><NO.P>113.</NO.P><TXT>Fil-fatt, fil-kuntest ta’ bdil tar-rotta, meta tluq jiġi ttardjat jew mħassar, l-Artikolu 18(1)(a) tar-Regolament Nru 1177/2010 jagħmel riferiment ukoll għad-<HT TYPE="ITALIC">destinazzjoni finali, kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport</HT>, billi jispeċifika li l-bdil tar-rotta għandu jitwettaq taħt <HT TYPE="ITALIC">kundizzjonijiet komparabbli</HT>. F’dan ir-rigward, huwa evidenti li d-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0112" ID="QS0112"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0112" CODE="201D" ID="QE0112"/> hija dik stabbilita waqt il-konklużjoni tal-kuntratt li fih jiġu miftiehma l-kundizzjonijiet tat-trasport u li l-bdil tar-rotta jitwettaq taħt kundizzjonijiet komparabbli ma’ dawk oriġinarjament miftiehma.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0114"><NO.P>114.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-fatt li l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 jistgħu japplikaw b’mod kumulattiv u jużaw l-istess formulazzjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0113" ID="QS0113"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0113" CODE="201D" ID="QE0113"/>, għandu jiġi kkunsidrat li din il-formulazzjoni għandha l-istess sens f’dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet. L-eżistenza ta’ dritt għall-kumpens skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament għandha għalhekk tiġi ddeterminata fid-dawl tal-modalitajiet miftiehma mill-partijiet fil-kuntratt ta’ trasport għall-vjaġġ oriġinali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0115"><NO.P>115.</NO.P><TXT>Konsegwentement, l-ittardjar jikkorrispondi għad-differenza bejn l-ħin tal-wasla skedat bil-kuntratt u l-ħin tal-wasla reali fid-destinazzjoni finali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0116"><NO.P>116.</NO.P><TXT>Jekk, wara servizz tal-passiġġieri alternattiv, il-passiġġier ma twassalx fid-destinazzjoni finali oriġinarjament miftiehma, fil-prinċipju, kif tipproponi n-NTA u meta l-passiġġier jitlob dan, għandu jiġi kkalkolat l-ittardjar meta mqabbel mal-ħin li fih il-passiġġier kellu jasal fid-destinazzjoni finali kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport, billi jiġi preżunt li l-bdil tar-rotta tkompla mill-port tal-iżbark alternattiv lejn din id-destinazzjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="25"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0117"><NO.P>117.</NO.P><TXT>Mill-banda l-oħra, kif jirriżulta mill-punt 108 ta’ dawn il-konklużjonijiet, meta l-passiġġier jiġi rrimborsat kollox, skont l-Artikolu 18(1)(b) tar-Regolament Nru 1177/2010, il-kwistjoni ta’ kumpens skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament ma tqumx.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0118"><NO.P>118.</NO.P><TXT>Għall-kuntrarju ta’ dak li donnha targumenta Irish Ferries, il-fatt li l-bdil tar-rotta jew l-għażla ta’ vjaġġ f’data iktar tard jirriżultaw minn għażla ta’ passiġġier ma jistax jikkontesta l-kunsiderazzjonijiet preċedenti. Fil-fatt, waqt il-konklużjoni tal-kuntratt ta’ trasport oriġinali, dan il-passiġġier kien diġà għażel id-destinazzjoni finali, il-ħin tal-wasla u t-tul tal-vjaġġ. Il-fatt li s-servizz tal-passiġġieri ma twettaqx f’konformità ma’ dawn il-modalitajiet jirriżulta minn fatti imputabbli lit-trasportatur. Jekk jiġi kkunsidrat li l-għażla ulterjuri imposta fuq il-passiġġier, minħabba dawn il-fatti, iċċaħħdu mid-dritt tiegħu għal kumpens iwassal sabiex jagħti lil trasportatur id-dritt li jeħles mill-obbligi li huwa għandu skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 minħabba bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Sussidjarjament, il-passiġġier li għażel bdil tar-rotta jista’ wkoll iġarrab ittardjar fil-wasla tal-vjaġġ alternattiv. F’tali każ, għandu jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 japplikax ukoll għal dan l-ittardjar. Ara, b’analoġija, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200312">12 ta’ Marzu 2020</DATE>, <NAME.CASE>Finnair</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑832/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:204">EU:C:2020:204</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), li fil-kuntest tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li passiġġier tal-ajru li bbenefika minn kumpens minħabba t-tħassir ta’ titjira u li aċċetta t-titjira b’rotta differenti li ġiet proposta lilu jista’ jippretendi l-għoti ta’ kumpens minħabba ttardjar tat-titjira b’rotta differenti. Huwa minnu li l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 261/2004 ma jħalli ebda dubju dwar il-fatt li l-kumpens huwa dovut ukoll fis-sitwazzjoni fejn il-bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali, fuq titjira oħra, jiġi propost lill-passiġġier. Mill-analiżi tiegħi jirriżulta li dan huwa wkoll il-każ fil-kuntest tar-Regolament Nru 1177/2010. Madankollu, minkejja li Irish Ferries tagħmel riferiment għal tali sitwazzjoni, din ma hijiex prevista mid-domanda preliminari.</P></NOTE>. Għall-kuntrarju tas-sitwazzjoni ta’ rimbors sħiħ, fit-test ta’ dan ir-regolament xejn ma jippermetti li tingħata tali soluzzjoni fis-sitwazzjoni ta’ bdil tar-rotta<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Ara l-punt 108 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>. Barra minn hekk, is-sitwazzjonijiet li fihom din id-dispożizzjoni ma tapplikax huma stabbiliti fl-Artikolu 20 tal-imsemmi regolament u l-fatt li l-passiġġier jiġi propost tali bdil tar-rotta ma huwiex imsemmi fih.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0119"><NO.P>119.</NO.P><TXT>Konsegwentement, nipproponi li r-risposta għat-tieni domanda, għall-punt (a) tar-raba’ domanda u għall-punt (a) tal-ħames domanda, għandha tkun li l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta s-servizz tal-passiġġieri jitħassar bi preavviż, qabel it-tluq skedat, u meta passiġġier jagħżel bdil tar-rotta jew vjaġġ f’data iktar tard, dan il-passiġġier jista’ jippretendi kumpens skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament fid-dawl tal-ittardjar fil-wasla fid-destinazzjoni finali kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport għall-vjaġġ oriġinali. Meta l-passiġġier jitlob tali kumpens, l-ittardjar jikkorrispondi għad-differenza bejn il-ħin tal-wasla kuntrattwalment skedat u l-ħin li fih il-passiġġier ikun wasal fid-destinazzjoni finali, kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport, billi jiġi preżunt li l-bdil tar-rotta tkompla mill-port tal-iżbark alternattiv lejn din id-destinazzjoni. Mill-banda l-oħra, passiġġier li jkun għażel u kiseb rimbors sħiħ ma jistax jippretendi tali kumpens.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">D.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0114" ID="QS0114"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0114" CODE="201D" ID="QE0114"/> fis-sens tal-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0120"><NO.P>120.</NO.P><TXT>Permezz tal-punt (b) tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex li tiddetermina l-komponenti tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0115" ID="QS0115"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0115" CODE="201D" ID="QE0115"/> fis-sens tal-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010. F’dan il-kuntest, hija tistaqsi jekk il-prezz tal-biljett jinkludix l-ispejjeż marbuta mal-provvisti fakultattivi addizzjonali magħżula mill-passiġġier, bħall-prenotazzjoni ta’ kabina jew ta’ post fejn jinżammu l-klieb, jew anki l-aċċess għal swali tal-ogħla klassi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0121"><NO.P>121.</NO.P><TXT>Minkejja li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0116" ID="QS0116"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0116" CODE="201D" ID="QE0116"/> jintuża fl-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, madankollu, dan ir-regolament ma jinkludi ebda definizzjoni ta’ dan il-kunċett.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="26"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0122"><NO.P>122.</NO.P><TXT>Matul ix-xogħol preparatorju tar-Regolament Nru 1177/2010, il-Parlament ippropona l-introduzzjoni ta’ definizzjoni tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0117" ID="QS0117"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0117" CODE="201D" ID="QE0117"/>, li kellha sservi bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0118" ID="QS0118"/>bażi li fuqha jistrieħ kull kumpens<QUOT.END REF.START="QS0118" CODE="201D" ID="QE0118"/>. Skont din il-proposta, dan jirrigwarda <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0119" ID="QS0119"/>[l]-ispejjeż magħmula għat-trasport u l-akkomodazzjoni abbord. Huwa ma jinkludix l-ispejjeż marbuta mal-ikliet, jew attivitajiet oħra jew xiri magħmul abbord<QUOT.END REF.START="QS0119" CODE="201D" ID="QE0119"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Ara l-emenda nru 22 tar-rapport dwar il-proposta għal Regolament [COM(2008) 817, C6-0476/2008, 2008/0246(COD)].</P></NOTE>. L-imsemmija proposta ma kinitx inkluża mill-Kunsill. Mill-banda l-oħra, il-Kunsill stabbilixxa l-metodi ta’ kalkolu dettaljati għal dak li jirrigwarda l-ammonti li għandhom jitħallsu lill-passiġġier, skont l-Artikoli 18 u 19 ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0123"><NO.P>123.</NO.P><TXT>Mill-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 jirriżulta li l-prezz tal-biljett iservi bħala l-bażi għall-kalkolu tal-kumpens f’każ ta’ ttardjar fil-wasla. Dan il-kumpens jikkorrispondi għal perċentwali (b’minimu ta’ 25 % jew 50 %) tal-prezz tal-biljett u huwa kkalkolat, skont l-Artikolu 19(3) ta’ dan ir-regolament, fir-rigward tal-prezz li l-passiġġier ikun <HT TYPE="ITALIC">fil-fatt ħallas għas-servizz tal-passiġġieri</HT> li jkun ittardja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0124"><NO.P>124.</NO.P><TXT>Minn dan niddeduċi li l-prezz tal-biljett, fis-sens tal-Artikolu 19(3) tar-Regolament Nru 1177/2010 jikkorrispondi għall-ammont totali mħallas mill-passiġġier bħala korrispettiv għas-servizz tal-passiġġieri. Il-kumpens previst minn din id-dispożizzjoni huwa kkalkolat fir-rigward ta’ dan il-prezz u għandu l-għan li jikkumpensa l-ammont imħallas għal servizz tal-passiġġieri li ma twettaqx b’konformità mal-kuntratt ta’ trasport<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Ara, b’analoġija, għal dak li jirrigwarda l-kumpens previst mill-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1371/2007, ifformulat b’mod analogu għall-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, is-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130926">26 ta’ Settembru 2013</DATE>, <NAME.CASE>ÖBB‑Personenverkehr</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:613">EU:C:2013:613</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja indikat li l-kumpens, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0120" ID="QS0120"/>ikkalkolat abbażi tal-prezz tal-biljett tat-trasport, huwa maħsub sabiex jiġi kkumpensat il-prezz imħallas mill-passiġġier inkambju ta’ servizz li, definittivament, ma ġiex eżegwit skont il-kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0120" CODE="201D" ID="QE0120"/>.</P></NOTE>. Madankollu, fid-dawl tal-kuntratt, in-nuqqas fis-servizz tat-trasportatur jirrigwarda mhux biss in-nuqqas ta’ osservanza tad-destinazzjoni finali, iżda wkoll dik tal-kundizzjonijiet tat-trasport li għalihom ħallas il-passiġġier. Dawn il-kundizzjonijiet jirrigwardaw, b’mod partikolari, l-għażla ta’ kabina, post fejn jinżammu l-klieb jew klassi tal-biljett. Mill-banda l-oħra, ma għandhomx jiġu inklużi fil-prezz tal-biljett l-ammonti mħallsa għal servizzi esterni għas-servizz tal-passiġġieri, bħall-kummissjonijiet ta’ aġent tal-ivvjaġġar.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0125"><NO.P>125.</NO.P><TXT>Fil-fatt, kif tosserva l-Kummissjoni, bid-differenza għar-Regolament Nru 261/2004, ir-Regolament Nru 1177/2010, ma jipprovdix kumpens fil-forma ta’ somma f’daqqa standardizzata għal kull passiġġier, għaliex l-ammont ta’ dan jiddependi mill-prezz tal-biljett mixtri mill-passiġġier. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jekk ma jittiħdux inkunsiderazzjoni t-tip tal-biljett u elementi bħall-klassi (l-ogħla jew l-inqas) jew l-akkomodazzjoni abbord, ma tiġix osservata l-għażla tal-leġiżlatur tal-Unjoni li ma jintroduċix tali kumpens fil-forma ta’ somma f’daqqa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0126"><NO.P>126.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 li jiena nipproponi tippermetti lill-passiġġier jidentifika faċilment l-ammont tal-kumpens li għalih għandu dritt f’każ ta’ tħassir. Billi tiġi segwita din il-loġika, tista’ tiġi eskluża mill-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0121" ID="QS0121"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0121" CODE="201D" ID="QE0121"/>, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, il-parti tal-prezz tal-biljett li tikkorrispondi għall-ammonti mħallsa għas-servizzi awtonomi minn dawk tas-servizz tal-passiġġieri, bil-kundizzjoni li din il-parti tal-prezz tal-biljett tkun identifikabbli b’mod ċar u <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0122" ID="QS0122"/>b’mod separat<QUOT.END REF.START="QS0122" CODE="201D" ID="QE0122"/> mill-ammont imħallas għas-servizz tal-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="27"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0127"><NO.P>127.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena tal-fehma li r-risposta għall-punt (b) tal-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-prezz tal-biljett jinkludi l-ispejjeż marbuta mas-servizzi fakultattivi addizzjonali magħżula mill-passiġġier, bħall-prenotazzjoni ta’ kabina jew post fejn jinżammu l-klieb, jew anki l-aċċess għal swali tal-ogħla klassi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">E.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Osservazzjonijiet preliminari dwar is-sitt domanda preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0128"><NO.P>128.</NO.P><TXT>Permezz tas-sitt domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk ittardjar ta’ 200 ġurnata fil-kunsinna ta’ vapur ta’ trasport tal-passiġġieri li wassal għat-tħassir tal-vjaġġi kollha skedati fuq rotta marittima ġdida, jistax jiġi kkunsidrat bħala ċirkustanza straordinarja fis-sens tal-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010 u jekk tali ttardjar jeżentax lit-trasportatur mill-obbligu tiegħu ta’ kumpens lill-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0129"><NO.P>129.</NO.P><TXT>Mill-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010 jirriżulta li t-trasportatur ma huwiex obbligat jikkumpensa lill-passiġġieri skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament meta juri li t-tħassir jew l-ittardjar huma dovuti għal ċirkustanzi straordinarji li jipprekludu l-eżekuzzjoni tas-servizz tal-passiġġieri li ma setgħux jiġu evitati anki li kieku ttieħdu l-miżuri kollha raġonevoli.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0130"><NO.P>130.</NO.P><TXT>Sabiex tiddeskrivi ċ-ċirkustanzi li hija tixtieq li jiġu eżaminati fid-dawl tal-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010, il-qorti tar-rinviju ssemmi biss f’din id-domanda ċ-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0123" ID="QS0123"/>ċirkustanzi u l-kunsiderazzjonijiet imsemmija fl-ewwel domanda<QUOT.END REF.START="QS0123" CODE="201D" ID="QE0123"/>. Minn qari konġunt tal-ewwel u s-sitt domanda, jirriżulta li għal din il-qorti, huwa essenzjalment l-ittardjar tal-kunsinna li huwa fl-oriġini tal-preklużjoni tal-eżekuzzjoni tas-servizz tal-passiġġieri inkwistjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0131"><NO.P>131.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, minkejja li l-ewwel domanda tindika ċirkustanzi oħra, ċerti, b’mod partikolari dawk li ma seta’ jinkiseb ebda vapur alternattiv adegwat, li ma jeżisti ebda servizz alternattiv simili, u li iktar minn <FT TYPE="NUMBER">20000</FT> passiġġier kienu affettwati mill-kunsinna tardiva, dawn għandhom jiġu kkunsidrati mhux bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0124" ID="QS0124"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0124" CODE="201D" ID="QE0124"/>, iżda pjuttost, fil-fehma tiegħi, bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0125" ID="QS0125"/>miżuri raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0125" CODE="201D" ID="QE0125"/> fis-sens tal-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kriterji ta’ determinazzjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0126" ID="QS0126"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0126" CODE="201D" ID="QE0126"/></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0132"><NO.P>132.</NO.P><TXT>Bħad-dispożizzjonijiet analogi tar-Regolament Nru 261/2004, l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 jistabbilixxi l-prinċipju tad-dritt għall-kumpens tal-passiġġieri, filwaqt li l-Artikolu 20(4) ta’ dan ir-regolament jiddetermina s-sitwazzjonijiet li fihom it-trasportatur marittimu ma huwiex marbut iħallas dan il-kumpens. Din l-aħħar dispożizzjoni għandha għalhekk titqies bħala deroga għall-prinċipju stabbilit fl-Artikolu 19 tal-imsemmi regolament u ma għandhiex tkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni estensiva<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081222">22 ta’ Diċembru 2008</DATE>, <NAME.CASE>Wallentin‑Hermann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑549/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:771">EU:C:2008:771</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="28"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0133"><NO.P>133.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-premessa 17 tar-Regolament Nru 1177/2010 tindika lista ta’ avvenimenti li jistgħu jaqgħu taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0127" ID="QS0127"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0127" CODE="201D" ID="QE0127"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Skont din il-premessa, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0128" ID="QS0128"/>[ċ]irkostanzi straordinarji għandhom jinkludu, iżda ma jkunux limitati għal, diżastri naturali bħal niriem u terremoti, attakki terroristiċi, gwerer u konflitti armati militari jew ċivili, irvellijiet, konfiska militari jew illegali, konflitti tax-xogħol, żbarkar ta’ kwalunkwe persuna marida, feruta jew mejta, operazzjonijiet ta’ tiftix jew salvataġġ fuq il-baħar jew f’passaġġi fuq l-ilma interni, miżuri meħtieġa għall-protezzjoni tal-ambjent, deċiżjonijiet meħudin minn korpi tal-ġestjoni tat-traffiku jew minn awtoritajiet tal-port, jew deċiżjonijiet mill-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tal-ordni u s-sigurtà pubblika kif ukoll biex ikopru ħtiġijiet urġenti tat-trasport<QUOT.END REF.START="QS0128" CODE="201D" ID="QE0128"/>.</P></NOTE>. Din il-lista (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0129" ID="QS0129"/>iżda ma jkunux limitati għal<QUOT.END REF.START="QS0129" CODE="201D" ID="QE0129"/>) ma hijiex eżawrjenti. Fi kwalunkwe każ, dawn l-avvenimenti ma jaqgħux naturalment fl-eżerċizzju mhux imfixkel tat-trasport marittimu u ma jaqgħux taħt il-kontroll tat-trasportatur.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0134"><NO.P>134.</NO.P><TXT>F’din il-linja ta’ ideat, il-premessa 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 tagħmel riferiment għall-ġurisprudenza li tipprovdi li taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0130" ID="QS0130"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0130" CODE="201D" ID="QE0130"/> jistgħu jaqgħu biss avvenimenti li, minn naħa, ma humiex inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur ikkonċernat, u li min-naħa l-oħra, ma jkunux jaqgħu fl-ambitu tal-kontroll effettiv ta’ dan tal-aħħar. Dawn iż-żewġ kriterji kienu stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha relattiva għar-Regolament Nru 261/2004. Il-premessa 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 turi għalhekk il-volontà tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jassimila l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0131" ID="QS0131"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0131" CODE="201D" ID="QE0131"/> fis-sens tar-Regolament Nru 1177/2010 għal dik stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha relattiva għar-Regolament Nru 261/2004<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0132" ID="QS0132"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0132" CODE="201D" ID="QE0132"/> jintuża sabiex jikklassifika ċ-ċirkustanzi li fihom trasportatur huwa eżentat mill-obbligu tiegħu ta’ kumpens, li huwa dovut, skont ir-Regolament Nru 261/2004, f’każ ta’ tluq imħassar jew tardiv, u skont ir-Regolament Nru 1177/2010, f’każ ta’ ttardjar fil-wasla. Jiena tal-fehma li din id-differenza ma tipprekludix li l-kriterji ta’ determinazzjoni taċ-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0133" ID="QS0133"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0133" CODE="201D" ID="QE0133"/> stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tar-Regolament Nru 261/2004 jiġu trasposti għal dak tar-Regolament Nru 1177/2010.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0135"><NO.P>135.</NO.P><TXT>Finalment, minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li ż-żewġ kriterji huma kumulattivi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Ara, reċentement, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200611">11 ta’ Ġunju 2020</DATE>, <NAME.CASE>Transportes Aéreos Portugueses</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑74/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:460">EU:C:2020:460</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u huma ddeterminati fid-dawl tan-natura u l-oriġini tal-avveniment li pprekluda l-eżekuzzjoni tas-servizz tal-passiġġieri<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Ara, reċentement, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200611">11 ta’ Ġunju 2020</DATE>, <NAME.CASE>Transportes Aéreos Portugueses</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑74/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:460">EU:C:2020:460</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Mill-imsemmija ġurisprudenza, wieħed jista’ jiddeduċi wkoll li dawn iż-żewġ kriterji huma l-uniċi validi sabiex tiġi kkonstatata l-presenza ta’ ċirkostanzi straordinarji. Fil-fatt, la l-frekwenza<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081222">22 ta’ Diċembru 2008</DATE>, <NAME.CASE>Wallentin‑Hermann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑549/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:771">EU:C:2008:771</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u lanqas in-natura mhux mistennija<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Ara f’dan is-sens, is-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150917">17 ta’ Settembru 2015</DATE>, <NAME.CASE>van der Lans</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑257/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:618">EU:C:2015:618</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> ta’ avveniment ma jfissru li dan tal-aħħar jikkostitwixxi ċirkustanza straordinarja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0136"><NO.P>136.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kjarifiki li għadni kemm għamilt, għandu jiġi rrilevat li, għall-kuntrarju ta’ dak li jargumentaw Irish Ferries u l-Irlanda, in-natura eċċezzjonali u mhux tas-soltu jew imprevedibbli tal-ittardjar tal-kunsinna ma tippermettix li dan l-ittardjar jiġi kklassifikat bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0134" ID="QS0134"/>ċirkostanza eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0134" CODE="201D" ID="QE0134"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Mill-banda l-oħra, iċ-ċirkustanzi relattivi għall-karatteristiċi tal-ittardjar jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk il-preklużjoni tal-eżekuzzjoni tas-servizz ta’ trasport setgħetx tiġi evitata anki li kieku ttieħdu l-miżuri raġonevoli kollha.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="29"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0137"><NO.P>137.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, id-distinzjoni bejn iċ-ċirkustanzi straordinarji u dawk li ma għandhomx din in-natura ma tistax issir abbażi ta’ distinzjoni sempliċi bejn iċ-ċirkustanzi esterni u interni. Fil-ġurisprudenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonkludiet li, f’ċerti każijiet, il-fatti ta’ terzi ma jeżentawx lit-trasportatur mill-obbligu tiegħu ta’ kumpens bħala ċirkustanzi straordinarji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Fis-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180417">17 ta’ April 2018</DATE>, <NAME.CASE>Krüsemann <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑195/17, C‑197/17 sa C‑203/17, C‑226/17, C‑228/17, C‑254/17, C‑274/17, C‑275/17, C‑278/17 sa C‑286/17 u C‑290/17 sa C‑292/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:258">EU:C:2018:258</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0135" ID="QS0135"/>strajk selvaġġ<QUOT.END REF.START="QS0135" CODE="201D" ID="QE0135"/> ma jistax jiġi kklassifikat bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0136" ID="QS0136"/>ċirkostanza straordinarja<QUOT.END REF.START="QS0136" CODE="201D" ID="QE0136"/> peress li r-riskji li jirriżultaw mill-konsegwenzi industrijali li jakkumpanjaw miżuri ta’ ristrutturazzjoni u ta’ riorganizzazzjoni ta’ impriżi għandhom jitqiesu li huma inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività. Barra minn hekk, fis-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190404">4 ta’ April 2019</DATE>, <NAME.CASE>Germanwings</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑501/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:288">EU:C:2019:288</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, billi għamlet referenza għad-digriet tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141114">14 ta’ Novembru 2014</DATE>, <NAME.CASE>Siewert</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑394/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2377">EU:C:2014:2377</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), li l-kolliżjoni ta’ taraġ mobbli għat-tlugħ abbord ta’ ajruport ma’ ajruplan ma jistax jiġi kklassifikat bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0137" ID="QS0137"/>ċirkustanza straordinarja<QUOT.END REF.START="QS0137" CODE="201D" ID="QE0137"/>. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li ċ-ċirkustanza li <HT TYPE="ITALIC">l-użu ta’ tali tagħmir normalment isir b’kollaborazzjoni mal-ekwipaġġ tal-ajruplani kkonċernati</HT> seta’ juri l-fatt li l-avveniment fl-oriġini tan-nuqqas ta’ twettiq tat-trasportatur ma kienx fil-kontroll effettiv ta’ dan it-trasportatur. Madankollu, din il-kunsiderazzjoni ma tbiddilx il-fatt li l-preklużjoni inkwistjoni kienet ipprovokata mill-fatti ta’ terzi.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kriterju tan-natura inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur marittimu</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0138"><NO.P>138.</NO.P><TXT>Għal dak li jirrigwarda l-kriterju tan-natura inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur ikkonċernat, għandi nosserva li, sabiex trasportatur marittimu jkun jista’ jagħti servizz tal-passiġġieri, huwa għandu jkollu vapur użat għal dan il-għan. <HT TYPE="ITALIC">A fortiori</HT>, il-fatt li jkollu flotta għad-dispożizzjoni tiegħu huwa indispensabbli, u saħansitra inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività ta’ trasport marittimu. Għalhekk, b’mod parallelu mar-raġunament li żviluppat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Krüsemann <HT TYPE="ITALIC">et</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180417">17 ta’ April 2018</DATE>, (<NO.CASE>C‑195/17, C‑197/17 sa C‑203/17, C‑226/17, C‑228/17, C‑254/17, C‑274/17, C‑275/17, C‑278/17 sa C‑286/17 u C‑290/17 sa C‑292/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:258">EU:C:2018:258</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, wieħed jista’ jikkunsidra li l-organizzazzjoni u l-manutenzjoni tal-flotta jagħmlu parti mill-miżuri ta’ ġestjoni normali ta’ trasportatur marittimu u ċerti riskji li jakkumpanjaw dawn il-miżuri huma inerenti wkoll għall-eżerċizzju normali tal-attività ta’ dan it-trasportatur.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0139"><NO.P>139.</NO.P><TXT>Ċertament, trasportatur jista’ jiddeċiedi li jantiċipa l-kunsinna ta’ vapur u joffri l-prenotazzjonijiet lill-passiġġieri, qabel ma’ dan il-vapur ikun għad-dispożizzjoni tiegħu. F’dan ir-rigward, Irish Ferries targumenta li tali aġir huwa abitwali fis-settur tat-trasport marittimu tal-passiġġieri. Meta trasportatur jieħu tali deċiżjoni, ladarba l-vapur ikkonċernat huwa l-uniku wieħed li jista’ jintuża għas-servizzi ta’ trasport fuq itinerarju partikolari, huwa jesponi ruħu, madankollu, għal riskju ekonomiku li huwa wkoll għandu jiġġestixxi. Mill-perspettiva tas-sistema tar-Regolament Nru 1177/2010, it-trasportatur ikkonċernat internalizza dan ir-riskju, billi integrah fl-attività normali tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0140"><NO.P>140.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-modalitajiet li jirrigwardaw l-ordni u l-kunsinna tal-vapur huma stabbiliti fil-kuntratt konkluż mit-trasportatur. Issa, minn naħa, kull kuntratt jinkludi riskji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Ara b’mod partikolari, Moisan, P., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0138" ID="QS0138"/>Technique contractuelle et gestion des risques dans les contrats internationaux: les cas de force majeure et d’imprévision<QUOT.END REF.START="QS0138" CODE="201D" ID="QE0138"/>, <HT TYPE="ITALIC">Les Cahiers de droit</HT>, 1994, vol. 35(2), p. 286.</P></NOTE>. F’din il-kawża, l-ittardjar tal-kunsinna jirriżulta minn ċirkustanzi li jirrigwardaw l-aġir ta’ waħda mill-partijiet tal-kuntratt jew l-aġir ta’ subappaltaturi ta’ din il-parti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Kif indikajt fl-espożizzjoni tal-kuntest fattwali, skont il-qorti tar-rinviju, il-kunsinna tardiva tirriżulta minn dewmien min-naħa ta’ fornituri ta’ tagħmir estern ngaġġati bħala subappaltaturi mit-tarzna u/jew dewmien fit-tqassim taż-żoni esterni u fil-kunsinna ta’ materjali interni intiżi għaż-żoni pubbliċi.</P></NOTE>. Għalhekk, dan jirrigwarda tfixkil li jaqa’ taħt ir-riskju kuntrattwali abitwali. Fil-fatt, xejn ma jindika li l-ittardjar kien ikkawżat minn att estern għat-twettiq tal-obbligi kuntrattwali tal-kontraenti jew<?PAGE NO="30"?> tas-subappaltaturi tiegħu, jew saħansitra għas-servizzi normali ta’ tarzna<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Wieħed jista’ jimmaġina, pereżempju, il-każ ta’ vapur taħt kostruzzjoni li jkun suġġett għal miżuri ta’ konfiska militari. Ara, b’analoġija, id-digriet tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141114">14 ta’ Novembru 2014</DATE>, <NAME.CASE>Siewert</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑394/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2377">EU:C:2014:2377</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0019">19</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0139" ID="QS0139"/>ċirkustanzi straordinarji<QUOT.END REF.START="QS0139" CODE="201D" ID="QE0139"/> jaqa’ l-ħsara tal-ajruplan li kellu jwettaq it-titjira inkwistjoni kkawżata minn att estern għas-servizzi normali ta’ ajruport, bħal att ta’ sabotaġġ jew ta’ terroriżmu.</P></NOTE>. F’dan il-kuntest, ir-riskju kuntrattwali abitwali jinkludi wkoll il-każ ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni kuntrattwali. Konsegwentement, il-fatt li l-ittardjar kien ta’ 200 ġurnata ma jistax jikkontesta din il-kunsiderazzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0141"><NO.P>141.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, kull kuntratt jista’ jikkostitwixxi mekkaniżmu ta’ ġestjoni tar-riskji. Fil-fatt, il-Kummissjoni tindika li l-ordni ta’ vapur ġdid hija ppjanata minn qabel u b’mod ġenerali tkun is-suġġett ta’ kuntratt dettaljat li jinkludi klawżoli relattivi għall-ittardjar ta’ kunsinna. F’din il-linja ta’ ideat, waqt is-seduta, in-NTA kkonstatat li l-kuntratt konkluż fl-2016 kien ibbażat fuq mudell standard, użat fil-prattika internazzjonali, u kien jinkludi mekkaniżmu ta’ kumpens għal ittardjar mhux awtorizzat. L-eżistenza ta’ mekkaniżmi ta’ ġestjoni tar-riskji f’kuntratti li jirrigwardaw il-kunsinna ta’ vapuri tikkonferma, fil-fehma tiegħi, ir-rikonoxximent tal-eżistenza tar-riskju kuntrattwali abitwali marbuta ma’ tali kunsinna.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0142"><NO.P>142.</NO.P><TXT>Din il-konstatazzjoni ma hijiex ikkontestata minn Irish Ferries li indikat, li dan il-mekkaniżmu ma kienx suffiċjenti sabiex ikopri t-telf u d-danni li hija kienet ġarrbet. Fil-fatt, fid-dawl tal-livell ta’ protezzjoni tal-passiġġieri li s-sistema tar-Regolament Nru 1177/2010 hija intiża li tistabbilixxi, il-fatt li l-mekkaniżmu ta’ ġestjoni tar-riskju kuntrattwali abitwali ma jkunx suffiċjenti, skont waħda mill-partijiet tal-kuntratt, ma jistax iwassal għas-sitwazzjoni li fiha dan ir-riskju jiġi sostnut mill-passiġġieri. It-trasportatur ma jistax jesternalizza, għad-detriment tal-passiġġieri, ir-riskju ekonomiku li huwa integra fl-attività normali tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Ara, b’analoġija, Malenovský, J., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0140" ID="QS0140"/>Regulation 261: Three Major Issues in the Case Law of the Court of Justice of the EU<QUOT.END REF.START="QS0140" CODE="201D" ID="QE0140"/>, f’ Bobek, M., u Prassl, J. (Edizzjonijiet), <HT TYPE="ITALIC">EU Law in the Member States: Air Passenger Rights, Ten Years On</HT>, Hart Publishing, Oxford, 2016, p. 32, li jindika li l-fatt li l-piż tar-riskju ekonomiku tal-attività li t-trasportatur daħal għalih liberament, jiġi impost fuq il-passiġġieri, imur kontra l-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri. Barra minn hekk, fis-sentenza tagħha tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180704">4 ta’ Lulju 2018</DATE>, <NAME.CASE>Wirth <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑532/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:527">EU:C:2018:527</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, C‑532/17, punt 23), il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li, fid-dawl tal-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri, l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0141" ID="QS0141"/>trasportatur tal-ajru li jopera<QUOT.END REF.START="QS0141" CODE="201D" ID="QE0141"/> li għandha tingħata hija dik <HT TYPE="ITALIC">li tippermetti li jiġi żgurat li l-passiġġieri ttrasportati jiġu kkumpensati jew assistiti mingħajr ma jittieħdu inkunsiderazzjoni l-arranġamenti magħmula mit-trasportatur tal-ajru</HT> li ddeċieda li jwettaq it-titjira inkwistjoni ma’ trasportatur ieħor sabiex din tiġi żgurata b’mod konkret.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0143"><NO.P>143.</NO.P><TXT>Għalhekk, nipproponi li jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li ttardjar fil-kunsinna ta’ vapur, li tirriżulta mill-aġir ta’ waħda mill-partijiet tal-kuntratt jew minn dak tas-subappaltaturi ta’ din il-parti, huwa inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur ikkonċernat meta dan ikun beda joffri l-prenotazzjonijiet u kkonkluda l-kuntratti ta’ trasport mal-passiġġieri qabel ma’ l-vapur tqiegħed għad-dispożizzjoni tiegħu, u għalhekk, ma jaqax taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0142" ID="QS0142"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0142" CODE="201D" ID="QE0142"/> fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0144"><NO.P>144.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-fatt li ż-żewġ kriterji ta’ determinazzjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0143" ID="QS0143"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0143" CODE="201D" ID="QE0143"/> huma kumulattivi, din il-kunsiderazzjoni għandha tkun suffiċjenti sabiex jiġi stmat li l-kunsinna tardiva ta’ vapur ma tikkostitwixxix tali ċirkustanza. Madankollu, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tiħux inkunsiderazzjoni l-imsemmija kunsiderazzjoni, ser ngħaddi issa għall-analiżi tat-tieni kriterju.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="31"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kriterju tal-kontroll effettiv</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0145"><NO.P>145.</NO.P><TXT>Fil-ġurisprudenza tagħha relattiva għas-settur tat-trasport bl-ajru tal-passiġġieri, il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi għall-kriterju tal-kompetenza tat-trasportatur li jevalwa jekk l-avveniment setax imur lil hinn mill-kontroll effettiv tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Ara reċentement, is-sentenzi tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190626">26 ta’ Ġunju 2019</DATE>, <NAME.CASE>Moens</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑159/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:535">EU:C:2019:535</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190404">4 ta’ April 2019</DATE>, <NAME.CASE>Germanwings</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑501/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:288">EU:C:2019:288</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0146"><NO.P>146.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, fis-sentenza van der Lans<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150917">17 ta’ Settembru 2015</DATE> (<NO.CASE>C‑257/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:618">EU:C:2015:618</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-prevenzjoni ta’ ħsara jew it-tiswija li tirriżulta minnha, ma tmurx lil hinn mill-kontroll effettiv tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat, peress li huwa dan tal-aħħar li għandu jiżgura l-manutenzjoni u l-funzjonament tajjeb tal-ajruplani li huwa juża għall-finijiet tal-attivitajiet ekonomiċi tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0147"><NO.P>147.</NO.P><TXT>Kif osservajt fil-punt 138 ta’ dawn il-konklużjonijiet, hija fil-kompetenza ta’ trasportatur marittimu li jiżgura l-organizzazzjoni u l-manutenzjoni tal-flotta użata għall-finijiet tal-attivitajiet ekonomiċi tiegħu. Għal dan il-għan, huwa jikkonkludi, b’mod partikolari, kif turi din il-kawża, kuntratti għall-kostruzzjoni ta’ vapuri. Għalhekk, bid-differenza għas-sitwazzjoni prevista fis-sentenza van der Lans<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150917">17 ta’ Settembru 2015</DATE> (<NO.CASE>C‑257/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:618">EU:C:2015:618</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, f’tali każ it-trasportatur għadu ma jużax il-vapur ordnat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0148"><NO.P>148.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, il-konklużjoni ta’ kuntratti u l-kontenut tagħhom ma jmurx lil hinn mill-kontroll effettiv tat-trasportatur ikkonċernat, li jippermettilu jirregola ċerti riskji, inkluż ir-riskju ekonomiku li għalih huwa espost. Għalhekk tqum il-kwistjoni li ġejja: it-twettiq tal-obbligi kuntrattwali minn wieħed mill-partijiet u mis-subappaltaturi tiegħu fit-terminu stabbilit huwa <HT TYPE="ITALIC">fil-kontroll effettiv</HT> tat-trasportatur?<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Għandu jiġi osservat li l-kuntratt tal-2016 kien konkluż mhux minn Irish Ferries, iżda minn ICG. Madankollu, f’dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari xejn ma jindika li, fid-dawl tar-relazzjonijiet bejn dawn l-entitajiet, dak li kien fil-kontroll ta’ ICG ma kienx f’dak ta’ Irish Ferries.</P></NOTE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0149"><NO.P>149.</NO.P><TXT>Fil-ġurisprudenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet dwar il-kriterju tal-kontroll effettiv fid-dawl tal-fatti ta’ terzi li jikkostitwixxu – jew li pprovokaw – avvenimenti li jistgħu jaqgħu taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0144" ID="QS0144"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0144" CODE="201D" ID="QE0144"/>. Mill-ġurisprudenza jirriżulta li ma jmorrux lil hinn mill-kontroll effettiv tat-trasportatur il-fatti ta’ terzi li seħħew f’kollaborazzjoni ma’ dan it-trasportatur jew dawk li joriġinaw minn deċiżjoni tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 50.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0150"><NO.P>150.</NO.P><TXT>Fis-sentenza tagħha Transportes Aéreos Portugueses<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200611">11 ta’ Ġunju 2020</DATE> (<NO.CASE>C‑74/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:460">EU:C:2020:460</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet kjarifiki ġodda fir-rigward ta’ din il-ġurisprudenza. Qabelxejn, fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat li passiġġier huwa marbut mat-trasportatur b’kuntratt ta’ trasport u li huwa l-passiġġier li għandu jiżgura li ma jikkompromettix l-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt b’mod tajjeb. Imbagħad, fil-punt 43, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat, fl-ewwel lok, li l-aġir problematiku ta’ passiġġier li ġġustifika d-devjazzjoni tat-titjira kkonċernata, ma huwiex, fil-prinċipju, fil-kontroll effettiv tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat, peress li l-aġir u r-reazzjonijiet ta’ passiġġier għat-talbiet tal-ekwipaġġ ma humiex prevedibbli, u fit-tieni lok li abbord ajruplan, il-bdot fil-kmand kif ukoll l-ekwipaġġ għandhom biss mezzi limitati sabiex jikkontrollaw tali passiġġier. Minn dan niddeduċi li l-fatt li t-trasportatur jistabbilixxi l-klawżoli tal-kuntratt konkluż mal-passiġġier ma jimplikax awtomatikament li l-aġir tiegħu huwa fil-kontroll ta’ dan it-trasportatur. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat ukoll, fir-rigward tal-kriterju tal-kontroll effettiv, li għandu jiġi vverifikat jekk it-trasportatur ikkontribwixxiex<?PAGE NO="32"?> għall-okkorrenza tal-aġir problematiku tal-passiġġier ikkonċernat jew jekk it-trasportatur kienx f’pożizzjoni li jantiċipa tali aġir u li jieħu l-miżuri xierqa, billi jibbaża ruħu fuq sinjali bikrija<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Ara reċentement, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200611">11 ta’ Ġunju 2020</DATE>, <NAME.CASE>Transportes Aéreos Portugueses</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑74/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:460">EU:C:2020:460</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, f’dawn iċ-ċirkustanzi, l-aġir problematiku ta’ passiġġier ikun fil-kontroll tal-imsemmi trasportatur<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Ara reċentement, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200611">11 ta’ Ġunju 2020</DATE>, <NAME.CASE>Transportes Aéreos Portugueses</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑74/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:460">EU:C:2020:460</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0151"><NO.P>151.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandi nosserva li Irish Ferries tiddikjara li qabel il-konklużjoni tal-kuntratt tal-2016 kienet saret evalwazzjoni tat-tarzni u selezzjoni prudenti. Din id-dikjarazzjoni ma hijiex ikkontestata min-NTA. Għalhekk, xejn ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li Irish Ferries jew ICG ikkontribwixxew, fis-sens tal-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza Transportes Aéreos Portugueses<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200611">11 ta’ Ġunju 2020</DATE> (<NO.CASE>C‑74/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:460">EU:C:2020:460</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, b’mod attiv jew b’negliġenza, fil-kunsinna tardiva tal-vapur. Għal dawn ir-raġunijiet, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-analiżi tiegħi dwar l-ewwel kriterju ta’ determinazzjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0145" ID="QS0145"/>ċirkostanza eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0145" CODE="201D" ID="QE0145"/> u tipproċedi bl-analiżi tat-tieni kriterju, nipproponi li jiġi kkunsidrat li l-kunsinna tardiva ta’ vapur ma kinitx fil-kontroll tat-trasportatur. Konsegwentement, din il-kunsinna tardiva tista’ teżenta lit-trasportatur mir-responsabbiltà tiegħu bħala ċirkustanza straordinarja.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">5.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-miżuri raġonevoli</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0152"><NO.P>152.</NO.P><TXT>Anki jekk jiġi preżunt li l-ittardjar fil-kunsinna ta’ vapur jista’ jikkostitwixxi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0146" ID="QS0146"/>ċirkostanza eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0146" CODE="201D" ID="QE0146"/>, it-trasportatur xorta għandu jistabbilixxi li, anki li kieku implimenta l-miżuri raġonevoli kollha, jiġifieri l-mezzi f’termini ta’ persunal jew materjal u l-mezzi finanzjarji li huwa kellu, huwa ma setax manifestament, ħlief b’sagrifiċċji insopportabbli fid-dawl tal-kapaċitajiet tal-impriża tiegħu fil-mument rilevanti, jevita li ċ-ċirkustanzi straordinarji li huwa kien qed jaffaċċja jwasslu għat-tħassir jew l-ittardjar tas-servizz ta’ trasport<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Ara b’analoġija, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110512">12 ta’ Mejju 2011</DATE>, <NAME.CASE>Eglītis u Ratnieks</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑294/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:303">EU:C:2011:303</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. F’dan il-kuntest, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni biss il-miżuri li jistgħu effettivament jaqgħu taħt il-kompetenza tat-trasportatur ikkonċernat, bl-esklużjoni ta’ dawk li jaqgħu taħt il-kompetenza ta’ terzi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P>Ara b’analoġija, is-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170504">4 ta’ Mejju 2017</DATE>, <NAME.CASE>Pešková u Peška</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑315/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:342">EU:C:2017:342</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190626">26 ta’ Ġunju 2019</DATE>, <NAME.CASE>Moens</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑159/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:535">EU:C:2019:535</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0153"><NO.P>153.</NO.P><TXT>Ċertament huwa minnu li għandha titħalla lill-qorti tar-rinviju l-funzjoni li tevalwa jekk, fiċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni, it-trasportatur kellux miżuri raġonevoli sabiex jevita ċ-ċirkustanza straordinarja inkwistjoni. Madankollu, sabiex tingħata gwida lill-qorti tar-rinviju u risposta utli għad-domanda tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tagħti kjarifiki dwar il-kwistjoni l-iktar kontroversjali għall-partijiet fil-kawża prinċipali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>B’hekk, ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja jkollha portata iktar astratta fid-dawl tad-domanda dwar il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0147" ID="QS0147"/>miżuri raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0147" CODE="201D" ID="QE0147"/> u tkun utli għall-qrati nazzjonali kollha tal-Unjoni, filwaqt li tħalli lill-qorti tar-rinviju f’din il-kawża il-funzjoni li tevalwa jekk, fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, il-miżuri raġonevoli fis-sens tal-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010 kinux disponibbli għat-trasportatur. Ara f’dan is-sens, Šváby, D., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0148" ID="QS0148"/>La responsabilité en matière de transport aérien de passagers à l’intersection de trois systèmes juridiques<QUOT.END REF.START="QS0148" CODE="201D" ID="QE0148"/>, f’Petrlík, D., Bobek, M., u Passer, J. M. (dir.), <HT TYPE="ITALIC">Évolution des rapports entre les ordres juridiques de l’Union européenne, international et nationaux</HT>. <HT TYPE="ITALIC">Liber amicorum Jiří Malenovský</HT>, Bruylant, Brussell, 2020, p. 491.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0154"><NO.P>154.</NO.P><TXT>Fil-fatt, in-NTA ssostni li Irish Ferries ma ħaditx il-miżuri raġonevoli li kellha għad-dispożizzjoni tagħha sabiex tevita t-tħassir tas-servizzi tal-passiġġieri. B’mod partikolari, Irish Ferries kienet irreġistrat prenotazzjonijiet għal servizzi ta’ trasport tal-passiġġieri fuq il-vapur f’epoka li fiha la kellha l-proprjetà u lanqas il-pussess tal-vapur u ma setgħetx tkun ċerta li, fil-mument li fih kellhom jiġu pprovduti s-servizzi tal-passiġġieri, hija kien ser ikollha<?PAGE NO="33"?> l-proprjetà jew il-pussess tal-vapur. Mill-banda l-oħra, Irish Ferries targumenta li l-fatt li ma tirreġistrax il-prenotazzjonijiet għal servizzi ta’ trasport fuq rotta ġdida kien jikkostitwixxi sagrifiċċju insopportabbli, fis-sens tal-ġurisprudenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0155"><NO.P>155.</NO.P><TXT>Ċertament, wieħed jista’ jargumenta li t-terminu antiċipat minn Irish Ferries, bejn il-kunsinna tal-vapur u t-tqegħid fis-servizz tiegħu, ma kienx suffiċjenti sabiex jiġi kkunsidrat li dan it-trasportatur ma kellux miżuri iktar adegwati sabiex jevita n-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tas-servizz ta’ trasport.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0156"><NO.P>156.</NO.P><TXT>Għalhekk, jekk għall-kuntrarju ta’ dak li jiena nipproponi f’dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-ittardjar fil-kunsinna ta’ vapur għal rotta ġdida ma jikkostitwixxix avveniment inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur ikkonċernat (l-ewwel kriterju ta’ determinazzjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0149" ID="QS0149"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0149" CODE="201D" ID="QE0149"/>), wieħed ma jistax imbagħad, fil-fehma tiegħi, jeħtieġ li dan it-trasportatur ma jirreġistrax il-prenotazzjonijiet sakemm dan il-vapur jitqiegħed għad-dispożizzjoni tiegħu mit-tarzna, b’kull ċertifikazzjoni neċessarja. Fil-fatt, jekk jiġi kkunsidrat bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0150" ID="QS0150"/>miżura raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0150" CODE="201D" ID="QE0150"/> il-fatt li ma jirreġistrax il-prenotazzjonijiet sal-mument – imprevedibbli – fejn dan l-ittardjar huwa sorvolat, jew saħansitra mingħajr ebda limitu <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT>, imur kontra l-kunsiderazzjoni li dan l-ittardjar ma huwiex inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività, u għalhekk, jista’ jaqa’ taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0151" ID="QS0151"/>ċirkostanza eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0151" CODE="201D" ID="QE0151"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0157"><NO.P>157.</NO.P><TXT>Mingħajr preġudizzju għall-kummenti preċedenti, relattivi għat-tieni kriterju ta’ determinazzjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0152" ID="QS0152"/>ċirkostanzi eċċezzjonjali<QUOT.END REF.START="QS0152" CODE="201D" ID="QE0152"/>, ser inżomm il-pożizzjoni li ressaqt fil-punt 143 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Fid-dawl tal-fatt li, skont din il-pożizzjoni, l-ewwel kriterju ta’ determinazzjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0153" ID="QS0153"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0153" CODE="201D" ID="QE0153"/> ma huwiex issodisfatt f’dan il-każ, ma huwiex neċessarju li jiġi eżaminat it-tieni kriterju u lanqas il-punt dwar jekk it-trasportatur kellux <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0154" ID="QS0154"/>miżuri raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0154" CODE="201D" ID="QE0154"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">F.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0158"><NO.P>158.</NO.P><TXT>Permezz tas-seba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar jekk talba għal kumpens, skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, tistax tiġi assimilata għal ilment, fis-sens tal-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament, b’tali mod li passiġġier għandu jippreżenta t-talba tiegħu lit-trasportatur f’terminu ta’ xahrejn mid-data li fiha s-servizz ta’ trasport ġie eżegwit jew kellu jiġi eżegwit sabiex il-korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament ikun jista’ jissanzjona n-nuqqas ta’ ħlas ta’ dan il-kumpens.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0159"><NO.P>159.</NO.P><TXT>Minkejja li l-qorti tar-rinviju ma tispeċifikax in-numru ta’ passiġġieri u lanqas l-ammont li għalih dawn ippreżentaw it-talbiet għall-kumpens skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, is-seba’ domanda donnha toriġina mill-argument ta’ Irish Ferries li n-NTA kienet naqqset milli tillimita l-effett tad-deċiżjoni u tan-notifiki għall-passiġġieri li kellhom ilment skont l-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament. Għalhekk, ma jistax jiġi kkunsidrat li jidher b’mod manifest li din id-domanda ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0160"><NO.P>160.</NO.P><TXT>Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1177/2010 ma jistabbilixxix biss it-terminu għall-introduzzjoni ta’ lment, iżda wkoll it-termini li fihom it-trasportatur għandu jeżamina l-ilment u jilqgħu jew jiċħdu. Bl-istess mod, l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament jipprovdi terminu proprju sabiex jiġu trattati talbiet għal kumpens imressqa abbażi ta’ din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, l-Artikolu 19(5) tal-imsemmi regolament jobbliga lit-trasportatur iħallas il-kumpens dovut lill-passiġġier fi żmien xahar wara li tkun tressqet it-talba għall-kumpens.<?PAGE NO="34"?> F’dawn iċ-ċirkustanzi, wieħed jista’ ċertament, <HT TYPE="ITALIC">a priori</HT>, jargumenta li din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi <HT TYPE="ITALIC">lex specialis</HT> fir-rigward tal-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1177/2010, peress li dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet jirrigwardaw it-termini sabiex jiġu trattati t-talbiet għall-kumpens, mingħajr ma jaffettwaw it-terminu sabiex jitressaq ilment stabbilit fl-Artikolu 24(2) ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0161"><NO.P>161.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jimponi li t-trasportaturi jimplimentaw mekkaniżmu għat-trattament tal-ilmenti li jirrigwardaw id-drittijiet u l-obbligi previsti minn dan ir-regolament. Din id-dispożizzjoni tista’ tagħti x’jifhem li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0155" ID="QS0155"/>ilment<QUOT.END REF.START="QS0155" CODE="201D" ID="QE0155"/> jirrigwarda d-drittijiet u l-obbligi kollha msemmija mir-Regolament Nru 1177/2010, inkluż id-dritt għal kumpens, previst fl-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0162"><NO.P>162.</NO.P><TXT>Madankollu, jiena tal-fehma li, fis-sistema tar-Regolament Nru 1177/2010, talba għall-kumpens ma tistax tiġi assimilata għal ilment.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0163"><NO.P>163.</NO.P><TXT>Fil-fatt, fl-ewwel lok, sabiex jiddeskrivi l-avveniment li minnu jibda għaddej it-terminu tat-trasportatur, l-Artikolu 19(5) tar-Regolament Nru 1177/2010 ma jirreferix għall-mument li fih jiġi riċevut l-ilment, iżda għal dak li fih tiġi ppreżentata t-talba għall-kumpens.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0164"><NO.P>164.</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, bid-differenza għall-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1177/2010, l-Artikolu 19(5) ta’ dan ir-regolament ma jipprovdix li t-trasportatur jeżamina t-talba għall-kumpens u jista’ jilqagħha jew jiċħadha. Skont din id-dispożizzjoni, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0156" ID="QS0156"/>[i]l-kumpens għandu jitħallas fi żmien xahar wara li tkun tressqet it-talba għall-kumpens<QUOT.END REF.START="QS0156" CODE="201D" ID="QE0156"/>. Din id-differenza bejn il-mod ta’ trattament tal-ilmenti u tat-talbiet għall-kumpens tikkorrispondi perfettament għan-natura ta’ dawn tal-aħħar. Fil-fatt, skont l-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 1177/2010, l-ittardjar fil-wasla jagħti lok għat-tnissil ta’ kreditu pekunjarju favur il-passiġġier li tiegħu jista’ jitlob il-ħlas mingħand it-trasportatur, talba li dan tal-aħħar, bħala debitur, għandu jissodisfa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0165"><NO.P>165.</NO.P><TXT>Fit-tielet lok, skont l-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1177/2010, kull passiġġier jista’ jressaq ilment għall-ksur allegat ta’ dan ir-regolament quddiem il-korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tal-imsemmi regolament<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0068"><P>Għandu jiġi nnotat li, billi tagħti eżempju ta’ lment, il-premessa 23 tar-Regolament Nru 1177/2010 tirreferi għall-għajnuna pprovduta f’port jew abbord.</P></NOTE>. Din id-dispożizzjoni tipprovdi wkoll li Stat Membru jista’ jiddeċiedi li l-passiġġier għandu, l-ewwel, iressaq l-ilment tiegħu lit-trasportatur jew li l-korp nazzjonali jirrikonoxxi dan l-ilment bħala korp tal-appell. Minn dan niddeduċi li t-trasportaturi u l-korpi nazzjonali huma responsabbli mit-trattament tal-ilmenti li s-suġġett tagħhom huwa l-istess jew li jittrattaw l-istess ilmenti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0166"><NO.P>166.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, il-premessa 24 tar-Regolament Nru 1177/2010 tispjega li l-ħatra tal-korpi nazzjonali responsabbli mill-osservanza ta’ dan ir-regolament ma taffettwax id-drittijiet tal-passiġġieri li jirrikorru għall-proċedura ġudizzjarja quddiem il-qrati skont il-liġi nazzjonali. Il-passiġġier jista’ għalhekk jipprevalixxi ruħu minn dan il-kreditu skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 quddiem il-qrati nazzjonali. Fil-kuntest ta’ tali proċedura ġudizzjarja, it-terminu ta’ xahrejn ma jkunx applikabbli. Ir-riferiment għad-dritt nazzjonali, li jinsab fil-premessa 24 ta’ dan ir-regolament, jikkorrobora din l-interpretazzjoni. Fil-fatt, jekk jiġi kkunsidrat li t-terminu ta’ xahrejn japplika fil-kuntest mhux ġudizzjarju jwassal sabiex jobbliga lill-passiġġier isegwi l-proċedura ġudizzjarja, mingħajr ma jippermetti lill-korpi nazzjonali responsabbli mill-osservanza tar-Regolament Nru 1177/2010 jissanzjonaw ir-rifjut tal-kumpens ta’ dan il-passiġġier minħabba l-iskadenza ta’ dan it-terminu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="35"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0167"><NO.P>167.</NO.P><TXT>Għalhekk, l-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impożizzjoni ta’ sanzjoni lit-trasportatur minħabba n-nuqqas ta’ ħlas dovut lill-passiġġier skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament ma hijiex suġġetta għall-kundizzjoni li l-passiġġier kien ressaq it-talba għall-kumpens lit-trasportatur fit-terminu ta’ xahrejn mid-data li fiha s-servizz kien eżegwit jew kellu jiġi eżegwit.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">G.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0168"><NO.P>168.</NO.P><TXT>Permezz tat-tmien domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar jekk il-kompetenza ta’ korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010, stabbilit minn Stat Membru skont l-Artikolu 25(1) ta’ dan ir-regolament, hijiex limitata għas-servizzi ta’ trasport li jitilqu minn portijiet li jinsabu fit-territorju ta’ dan l-Istati Membru jew inkella jekk din il-kompetenza tkoprix ukoll is-servizzi ta’ trasport bir-ritorn li jitilqu minn Stat Membru ieħor lejn dawn il-portijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0169"><NO.P>169.</NO.P><TXT>Il-formulazzjoni tal-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1177/2010 tista’ tagħti x’jifhem li din id-domanda għandha tingħata risposta negattiva. Fil-fatt, skont din id-dispożizzjoni, il-korp nazzjonali maħtur minn Stat Membru huwa responsabbli għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament għas-servizzi tal-passiġġieri li jitilqu minn portijiet li jinsabu fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru kif ukoll għal dawk li jitilqu minn pajjiż terz lejn dawn il-portijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0170"><NO.P>170.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju donnha hija perfettament konxja tal-implikazzjonijiet tal-interpretazzjoni letterali tal-imsemmija dispożizzjoni. Il-formulazzjoni tat-tmien domanda tindika li din il-qorti tixtieq tkun taf jekk iċ-ċirkustanza li l-kompetenza ta’ korp nazzjonali tiġi eżerċitata fir-rigward ta’ servizzi tal-passiġġieri li jirrigwardaw vjaġġ bir-ritorn, mill-Irlanda għal Franza, tistax twassal għal interpretazzjoni differenti tal-istess dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0171"><NO.P>171.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, waqt is-seduta, Irish Ferries indikat, li għal ċerti passiġġieri, it-trasport ma kienx jirrigwarda l-vjaġġ bir-ritorn li jitlaq minn port li jinsab fit-territorju Irlandiż. Skont Irish Ferries, iktar minn nofs il-vjaġġi bdew fi Franza. Madankollu, il-formulazzjoni tat-tmien domanda tirreferi espressament għal vjaġġ fis-sens tar-ritorn (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0157" ID="QS0157"/>a return sailing<QUOT.END REF.START="QS0157" CODE="201D" ID="QE0157"/>) u għalhekk din id-domanda għandha tiġi analizzata minn dan l-angolu.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-Artikolu 25(1) u (3) tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0172"><NO.P>172.</NO.P><TXT>Qabelxejn, għandu jiġi eżaminat, l-argument tan-NTA, ibbażat fuq l-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1177/2010, li kull passiġġier jista’ jressaq ilment quddiem il-korp kompetenti maħtur skont l-Artikolu 25(1) ta’ dan ir-regolament jew quddiem kull korp kompetenti ieħor maħtur minn Stat Membru. In-NTA tinterpreta r-riferiment għal <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0158" ID="QS0158"/>kwalunkwe korp adatt ieħor maħtur mill-Istat Membru<QUOT.END REF.START="QS0158" CODE="201D" ID="QE0158"/> fis-sens li passiġġier jista’ jressaq l-ilment tiegħu dwar it-trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn quddiem korpi ta’ żewġ Stati Membri li fit-territorju tagħhom jinsabu l-portijiet ikkonċernati minn dan it-trasport.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0173"><NO.P>173.</NO.P><TXT>Madankollu, miniex konvint mill-interpretazzjoni tal-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1177/2010 magħmula min-NTA, li l-passiġġier jista’ jagħżel il-korp li quddiemu jressaq l-ilment tiegħu, peress li din l-interpretazzjoni twassal sabiex tirrikonoxxi l-eżistenza tal-kompetenza alternattiva tal-korpi nazzjonali ta’ żewġ Stati Membri li fil-kuntest tagħha dawn il-korpi jiżguraw l-osservanza ta’ dan ir-regolament għal dak li jirrigwarda l-istess servizzi tal-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="36"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0174"><NO.P>174.</NO.P><TXT>Fil-fatt, it-tmien domanda ma hijiex limitata għall-punt dwar f’liema Stat Membru passiġġier jista’ jressaq l-ilment tiegħu, iżda ssemmi, b’mod iktar ġenerali, il-kompetenza tal-korpi nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 u maħtura mill-Istati Membri skont l-Artikolu 25(1) ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0175"><NO.P>175.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, korp nazzjonali maħtur minn Stat Membru huwa responsabbli għall-missjoni li jeżerċita sorveljanza ta’ natura ġenerali fuq l-implimentazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 fid-dawl tas-servizzi tal-passiġġieri li jitilqu minn portijiet li jinsabu fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru u s-servizzi tal-passiġġieri li jitilqu minn pajjiż terz lejn dawn il-portijiet. B’hekk, tali korp jieħu, kif jirriżulta minn din id-dispożizzjoni, il-miżuri neċessarji sabiex jiżgura l-osservanza ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0176"><NO.P>176.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 28 tar-Regolament Nru 1177/2010, l-Istati Membri, min-naħa tagħhom, jiddeterminaw is-sistema ta’ sanzjonijiet applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament u jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jiżguraw l-applikazzjoni tagħhom. Fid-dritt Irlandiż, in-nuqqas ta’ osservanza tal-komunikazzjonijiet li jirrigwardaw tali ksur, maħruġa min-NTA, huwa ssanzjonat minn multi. Madankollu, il-kompetenza tal-ħruġ ta’ tali komunikazzjonijiet għandha tiġi eżerċitata minn korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tal-imsemmi regolament, bħan-NTA, fil-limiti previsti fl-Artikolu 25(1) tal-imsemmi regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0177"><NO.P>177.</NO.P><TXT>Għalhekk, ma jistax jiġi kkunsidrat li kwalunkwe korp nazzjonali huwa kompetenti fil-qasam tas-sorveljanza ta’ natura ġenerali tas-servizzi tal-passiġġieri kkonċernati, għaliex din il-kompetenza timplika l-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet għall-ksur tar-Regolament Nru 1177/2010 li jaqgħu fl-estensjoni territorjali ta’ din il-kompetenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0178"><NO.P>178.</NO.P><TXT>Issa fl-eżami tal-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1177/2010, għandu jiġi osservat li dan jirrigwarda biss it-trattament tal-ilmenti. Barra minn hekk, skont din id-dispożizzjoni, dawn jistgħu jitressqu quddiem il-<HT TYPE="ITALIC">korp kompetenti maħtur skont l-Artikolu 25(1) tal-imsemmi regolament</HT> jew quddiem <HT TYPE="ITALIC">kwalunkwe korp kompetenti ieħor maħtur minn Stat Membru</HT>. Minn dan niddeduċi li l-korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament ma huwiex neċessarjament l-uniku korp kompetenti li jiddeċiedi dwar l-ilmenti. Stat Membru jista’ jistabbilixxi korp ieħor kompetenti għal dan il-għan. Il-kompetenza li jiġu trattati l-ilmenti tal-passiġġieri marittimi tista’ għalhekk tiddependi mill-kompetenza li fil-kuntest tagħha tiġi eżerċitata s-sorveljanza ta’ natura ġenerali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0069"><P>Huwa minnu li, fis-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160317">17 ta’ Marzu 2016</DATE>, <NAME.CASE>Ruijssenaars <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑145/15 u C‑146/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:187">EU:C:2016:187</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat, għal dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet analogi fis-seħħ fil-qasam tat-trasport bl-ajru, li l-kompetenza li jiġu trattati l-ilmenti, prevista fl-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 261/2004, tikkostitwixxi aspett li jirriżulta mill-kompitu li tiġi eżerċitata is-sorveljanza ta’ natura ġenerali li għandu l-korp imsemmi fl-Artikolu 16(1) ta’ dan ir-regolament. Madankollu, fl-ewwel lok, din is-sentenza kienet tirrigwarda korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 261/2004. Għalhekk, ma tirrigwardax <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0159" ID="QS0159"/>kwalunkwe korp adatt ieħor maħtur mill-Istat Membru<QUOT.END REF.START="QS0159" CODE="201D" ID="QE0159"/>. Fit-tieni lok, l-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1177/2010 ma rriproduċix it-termini eżatti tal-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 261/2004.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0179"><NO.P>179.</NO.P><TXT>Lil hinn minn dan il-qari tal-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1177/2010, in-NTA targumenta li r-riferiment għal korp kompetenti maħtur <HT TYPE="ITALIC">minn Stat Membru</HT> jimplika li l-passiġġier jista’ jadixxi wkoll korpi kompetenti ta’ Stat Membru ieħor minbarra dak li fit-territorju tiegħu jinsab il-port tal-imbark.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="37"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0180"><NO.P>180.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, minn naħa, l-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1177/2010 kien is-suġġett ta’ qari differenti matul ix-xogħol preparatorju. Fil-fatt, il-Parlament u l-Kunsill fehmu din id-dispożizzjoni fis-sens li hija tirrigwarda <HT TYPE="ITALIC">diversi korpi kompetenti stabbiliti mill-istess Stat Membru</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0070"><P>Ara l-emenda nru 68 kjarifikata tar-Rapport dwar il-proposta għal Regolament [COM(2008) 816, C6-0476/2008, 2008/0246(COD)] kif ukoll il-pożizzjoni komuni meħuda mill-Kunsill fid-dawl tal-adozzjoni ta’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar id-drittijiet tal-passiġġieri meta jivvjaġġaw bil-baħar jew minn passaġġi fuq l-ilma interni u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004, 14849/09 ADD 1, p. 9.</P></NOTE>, jiġifieri l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jinsab il-port tal-imbark.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0181"><NO.P>181.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni donnha tifhem din id-dispożizzjoni fis-sens li l-passiġġier jista’ jagħżel li jadixxi l-korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 maħtur minn Stat Membru ieħor<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0071"><P>Ara d-dokument tal-Kummissjoni intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0160" ID="QS0160"/>National Enforcement Bodies (NEB) for maritime transport have to guarantee the good application of Regulation 1177/2010 and passengers can lodge a complaint with them if believe that their rights were not respected<QUOT.END REF.START="QS0160" CODE="201D" ID="QE0160"/>, https://ec.europa.eu/transport/themes/passengers/maritime_fr, li jipprovdi li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0161" ID="QS0161"/>the competent NEB is the NEB of the EU country of departure except when the service departs from a third country. Then, the NEB of the EU country of arrival is competent. However, passengers are free contact the NEB of their choice<QUOT.END REF.START="QS0161" CODE="201D" ID="QE0161"/> (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0162" ID="QS0162"/>il-[korp nazzjonali responsabbli mill-eżekuzzjoni tar-Regolament, iktar ’il quddiem l-<QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0163" ID="QS0163"/>ONE<QUOT.END REF.START="QS0163" CODE="2019" ID="QE0163"/>, kompetenti huwa l-ONE tal-pajjiż tat-tluq tal-Unjoni, ħlief meta s-servizz jitlaq minn pajjiż terz. F’dan il-każ, huwa l-ONE tal-pajjiż tal-wasla tal-Unjoni li huwa kompetenti. Madankollu, il-passiġġieri huma liberi li jikkuntattjaw l-ONE tal-għażla tagħhom<QUOT.END REF.START="QS0162" CODE="201D" ID="QE0162"/>).</P></NOTE>, <HT TYPE="ITALIC">madankollu, mingħajr ma tindika li dan il-korp nazzjonali huwa kompetenti</HT> fis-sens tal-Artikolu 25(3) ta’ dan ir-regolament. Madankollu, fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet analogi tar-Regolament Nru 261/2004, il-Kummissjoni tindika b’mod espliċitu li, f’tali każ, <HT TYPE="ITALIC">il-korp adit mill-passiġġier tal-ajru ma huwiex il-korp kompetenti</HT> u li l-ilment għandu jiġi trasferit lil korp responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament kompetenti, maħtur minn Stat Membru ieħor<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0072"><P>Skont l-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 261/2004, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0164" ID="QS0164"/>kull passiġġier jista’ jagħmel ilment lil <HT TYPE="ITALIC">kwalunkwe korp innominat taħt il-paragrafu 1 jew lil kwalunkwe korp kompetenti ieħor innominat minn Stat Membru</HT>, dwar ksur allegat ta’ dan ir-regolament fi kwalunkwe ajruport li jinstab fit-territorju ta’ Stat Membru jew fir-rigward ta’ kwalunkwe titjira minn pajjiż terz għal ajruport li jinsab f’dak it-territorju<QUOT.END REF.START="QS0164" CODE="201D" ID="QE0164"/>. (Korsiv miżjud minni). F’dokument ta’ informazzjoni dwar it-trattament tal-ilmenti fil-kuntest tar-Regolament Nru 261/2004 [NEB – NEB Complaint Handling Procedure under Regulation (EC) Nru 261/2004, verżjoni tax-xahar ta’ Frar 2019, punt 2, https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/neb-neb_complaint_handling_procedures.pdf), il-Kummissjoni tikkonstata li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0165" ID="QS0165"/>[k]orp responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament huwa kompetenti fir-rigward tal-ilmenti marbuta mal-ittardjar jew mat-tħassir ta’ titjiriet li jitilqu mit-territorju tiegħu (Stat Membru ta’ tluq)<QUOT.END REF.START="QS0165" CODE="201D" ID="QE0165"/>. Barra minn hekk, f’dan id-dokument, bħall-proposta inizjali tal-Kummissjoni, li fuqha huwa bbażat ir-Regolament Nru 261/2004 [ara l-Artikolu 18 tal-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (COM(2001) 784 finali - (COD 2001/0305)], it-trasferiment ta’ ilmenti bejn il-korpi stabbiliti minn Stati Membri differenti huwa msemmi b’mod espliċitu. Minn dan jirriżulta li l-korp ta’ Stat Membru ieħor ma huwiex kompetenti fis-sens tal-Artikolu 16(2) ta’ dan ir-regolament.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0182"><NO.P>182.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, minkejja li nikkunsidra li l-passiġġier jista’ jressaq l-ilment dwar it-trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn quddiem l-korpi ta’ wieħed miż-żewġ Stati Membri li fit-territorji tagħhom jinsabu l-portijiet ikkonċernati minn dan it-trasport, madankollu, dan ma jimplikax li dawn il-korpi kollha huma kompetenti sabiex jeżerċitaw is-sorveljanza ta’ natura ġenerali, imsemmija fl-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010, fuq is-servizzi tal-passiġġieri li għalihom jirreferi l-ilment.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0166" ID="QS0166"/>servizz tal-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0166" CODE="201D" ID="QE0166"/> fid-dawl ta’ vjaġġ bir-ritorn</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0183"><NO.P>183.</NO.P><TXT>Raġunament ibbażat fuq qari speċifiku tal-kunċetti użati fl-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jista’ jikkontesta l-implikazzjonijiet tal-interpretazzjoni letterali ta’ din id-dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0184"><NO.P>184.</NO.P><TXT>Fil-fatt, jekk jiġi kkunsidrat li, fil-kuntest tal-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0167" ID="QS0167"/>servizz tal-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0167" CODE="201D" ID="QE0167"/> jinkludi, meta t-trasport jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn, vjaġġ tat-tluq u vjaġġ tar-ritorn iwassal sabiex tiġi rrikonoxxuta l-kompetenza tal-korpi nazzjonali tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jinsabu l-portijiet ta’ imbark ta’ dan l-ewwel vjaġġ.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="38"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0185"><NO.P>185.</NO.P><TXT>Irish Ferries tirreferi għal dan ir-raġunament billi tindika li, fil-kuntest tar-Regolament Nru 261/2004, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0168" ID="QS0168"/>titjira<QUOT.END REF.START="QS0168" CODE="201D" ID="QE0168"/> fis-sens ta’ dan ir-regolament jikkonsisti, essenzjalment, f’operazzjoni tat-trasport bl-ajru, li hija b’hekk, b’ċertu mod, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0169" ID="QS0169"/>unità<QUOT.END REF.START="QS0169" CODE="201D" ID="QE0169"/> ta’ dan it-trasport<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0073"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080710">10 ta’ Lulju 2008</DATE>, <NAME.CASE>Emirates Airlines</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑173/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:400">EU:C:2008:400</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Waqt is-seduta, n-NTA donnha rrepetiet din il-kunsiderazzjoni billi argumentat li, għal dak li jirrigwarda r-Regolament Nru 1177/2010, meta t-trasport jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn, is-servizz prenotat jinkludi żewġ partijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0186"><NO.P>186.</NO.P><TXT>Minkejja li l-Artikolu 3(f) tar-Regolament Nru 1177/2010 jiddefinixxi l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0170" ID="QS0170"/>servizz tal-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0170" CODE="201D" ID="QE0170"/>, din id-definizzjoni ma tinkludix indikazzjoni li tippermetti li jiġi ddeterminat jekk it-trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn jikkostitwixxix servizz wieħed. Madankollu, tali indikazzjonijiet jistgħu jinsabu f’dispożizzjonijiet oħra ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0187"><NO.P>187.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, l-Artikolu 19(4) tar-Regolament Nru 1177/2010 jistabbilixxi l-metodu tal-kalkolu tal-kumpens dovut lill-passiġġier f’każ ta’ ttardjar fil-wasla fir-rigward tat-<HT TYPE="ITALIC">trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn</HT> u jipprovdi, fil-verżjoni bil-lingwa Franċiża ta’ dan ir-regolament, li, meta l-ittardjar iseħħ fit-tluq jew fir-ritorn, dan il-kumpens huwa kkalkolat fir-rigward ta’ nofs il-prezz imħallas għat-trasport imwettaq permezz <HT TYPE="ITALIC">tas-servizz tal-passiġġieri</HT>. Madankollu, verżjonijiet lingwistiċi oħra jindikaw li dan il-kumpens huwa kkalkolat fir-rigward ta’ nofs il-prezz imħallas għat-trasport imwettaq permezz <HT TYPE="ITALIC">ta’ dan is-servizz tal-passiġġieri</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0074"><P>Ara verżjonijiet fil-lingwa Ingliża (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0171" ID="QS0171"/>[…] shall be calculated in relation to half of the price paid for <HT TYPE="ITALIC">the transport by that passenger service</HT><QUOT.END REF.START="QS0171" CODE="201D" ID="QE0171"/>) u Spanjola (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0172" ID="QS0172"/>[…] se calculará en relación con el 50 % del precio abonado por <HT TYPE="ITALIC">el transporte en dicho servicio de pasaje</HT><QUOT.END REF.START="QS0172" CODE="201D" ID="QE0172"/>).</P></NOTE> jew fir-rigward ta’ nofs il-prezz imħallas għal <HT TYPE="ITALIC">dan is-servizz tal-passiġġieri</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0075"><P>Ara verżjonijiet fil-lingwa Ġermaniża (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0173" ID="QS0173"/>wird […] auf der Grundlage des halben Fahrpreises für <HT TYPE="ITALIC">diesen Personenverkehrsdienst</HT> berechnet<QUOT.END REF.START="QS0173" CODE="201D" ID="QE0173"/>) u Pollakka (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0174" ID="QS0174"/>[…] obliczane jest na podstawie połowy ceny zapłaconej za <HT TYPE="ITALIC">tę usługę przewozu pasażerskiego</HT><QUOT.END REF.START="QS0174" CODE="201D" ID="QE0174"/>).</P></NOTE>. F’dawn il-verżjonijiet lingwistiċi, l-użu ta’ pronom dimostrattiv fl-espressjoni <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0175" ID="QS0175"/><HT TYPE="ITALIC">dan</HT> is-servizz<QUOT.END REF.START="QS0175" CODE="201D" ID="QE0175"/> donnu jikkostitwixxi referenza għall-Artikolu 19(3) ta’ dan ir-regolament, li jirrigwarda <HT TYPE="ITALIC">s-servizz tal-passiġġieri li ttardja</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0188"><NO.P>188.</NO.P><TXT>Mal-ewwel daqqa t’għajn, l-Artikolu 19(4) tar-Regolament Nru 1177/2010 jista’ jwassal sabiex jiġi konkluż li t-trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn jitwettaq permezz ta’ servizz tal-passiġġieri wieħed.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0189"><NO.P>189.</NO.P><TXT>Madankollu, fl-ewwel lok, din id-dispożizzjoni torbot tali trasport ma’ tali servizz biss fil-każ fejn wieħed miż-żewġ vjaġġi jkun ittardja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0190"><NO.P>190.</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, bl-eċċezzjoni tal-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 1177/2010, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0176" ID="QS0176"/>trasport<QUOT.END REF.START="QS0176" CODE="201D" ID="QE0176"/> ma huwiex użat f’dispożizzjonijiet oħra ta’ dan ir-regolament. Minkejja li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0177" ID="QS0177"/>vjaġġ<QUOT.END REF.START="QS0177" CODE="201D" ID="QE0177"/> jikkostitwixxi l-ekwivalenti tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0178" ID="QS0178"/>servizz tal-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0178" CODE="201D" ID="QE0178"/>, wieħed jista’ jistaqsi dwar ir-raġuni għaliex il-leġiżlatur ma użax dan it-tieni kunċett fil-formulazzjoni tal-Artikolu 19(4) tal-imsemmi regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0191"><NO.P>191.</NO.P><TXT>Fit-tielet lok, l-Artikolu 18(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jipprovdi li, fil-każijiet imsemmija minn din id-dispożizzjoni, il-passiġġier jiġi offrut immedjatament l-għażla bejn <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0179" ID="QS0179"/>bdil tar-rotta lejn <HT TYPE="ITALIC">id-destinazzjoni finali</HT> […] kif stabbilit fil-kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0179" CODE="201D" ID="QE0179"/>, jew <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0180" ID="QS0180"/>ir-rimborż tal-prezz tal-biljett u, fejn rilevanti, servizz ta’ ritorn mingħajr ħlas lejn <HT TYPE="ITALIC">l-ewwel punt tat-tluq</HT>, kif stabbilit fil-kuntratt ta’ trasport, mal-ewwel opportunità<QUOT.END REF.START="QS0180" CODE="201D" ID="QE0180"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0076"><P>Korsiv miżjud minni.</P></NOTE>. Għalhekk, jekk fil-każ ta’ vjaġġ<?PAGE NO="39"?> bir-ritorn, jiġi kkunsidrat li hemm servizz tal-passiġġieri wieħed, dan iwassal sabiex jiġi kkunsidrat li d-destinazzjoni finali ta’ dan is-servizz hija identika għall-ewwel punt tat-tluq tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0077"><P>Ara b’analoġija, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080710">10 ta’ Lulju 2008</DATE>, <NAME.CASE>Emirates Airlines</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑173/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:400">EU:C:2008:400</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0192"><NO.P>192.</NO.P><TXT>Konsegwentement, ma jistax jiġi kkunsidrat li, meta t-trasport jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn, is-servizz tal-passiġġieri huwa wieħed.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0193"><NO.P>193.</NO.P><TXT>Issa għandu jiġi ddeterminat jekk iċ-ċirkustanza li l-kompetenza li tiġi eżerċitata s-sorveljanza ta’ natura ġenerali tkun eżerċitata fir-rigward tas-servizzi tal-passiġġieri li għalihom it-trasport jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn tistax trattab l-implikazzjonijiet tal-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010, mingħajr ma tirrikorri għall-qari differenti tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0181" ID="QS0181"/>servizz tal-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0181" CODE="201D" ID="QE0181"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 fir-rigward tat-trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0194"><NO.P>194.</NO.P><TXT>Sabiex inqiegħed il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin fil-kuntest tagħhom, infakkar li, fil-loġika tradizzjonali tad-dritt pubbliku, u anki f’dik tad-dritt internazzjonali pubbliku, il-kompetenza ta’ korp stabbilit minn Stat Membru għandha, fil-prinċipju, tkun limitata għat-territorju tiegħu, jew biex inkun iktar preċiż, għas-sitwazzjonijiet li għandhom rabta mill-qrib suffiċjenti ma’ dan l-Istat Membru u/jew mat-territorju tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0195"><NO.P>195.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, kif diġà semmejt, l-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jipprovdi b’mod espliċitu li l-kompetenza ta’ korp nazzjonali tinkludi wkoll l-eżerċizzju tas-sorveljanza tas-servizzi ta’ trasport minn Stati terzi lejn wieħed mill-Istati Membri. Għalhekk, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma jċaħħadx il-passiġġieri mill-possibbiltà li jadixxu korp nazzjonali maħtur minn wieħed mill-Istati Membri jekk is-servizz ta’ trasport ma jitlaqx minn portijiet li jinsabu fl-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0196"><NO.P>196.</NO.P><TXT>Fil-fatt, l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jinqara fid-dawl tal-Artikolu 2 tiegħu, li jiddetermina l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament. Skont l-Artikolu 2(1)(b) tiegħu, ir-Regolament Nru 1177/2010 japplika għall-passiġġieri li jużaw servizzi ta’ trasport minn Stati terzi lejn wieħed mill-Istati Membri, sakemm is-servizz ikun operat minn trasportatur stabbilit fit-territorju ta’ Stat Membru jew joffri trasport permezz ta’ servizzi tal-passiġġieri li joperaw minn jew lejn it-territorju ta’ Stat Membru.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0197"><NO.P>197.</NO.P><TXT>Minn dan jirriżulta li, minn naħa, ir-rabta mill-qrib li teżisti bejn l-Istat Membru fejn jinsab il-port tal-imbark u s-servizzi tal-passiġġieri lejn Stat terz hija, fil-prinċipju, suffiċjenti sabiex tagħti l-kompetenza, għal dak li jirrigwarda s-sorveljanza ta’ dawn is-servizzi, lill-korp nazzjonali maħtur minn dak l-Istat Membru.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0198"><NO.P>198.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, l-estensjoni tal-kompetenza tal-korpi nazzjonali maħtura mill-Istati Membri għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1177/2010 tikkoinċidi, fil-prinċipju, mal-estensjoni territorjali tal-protezzjoni li dan ir-regolament jagħti lill-passiġġieri. Dawn il-korpi għandhom ikunu kompetenti fis-sitwazzjonijiet kollha fejn id-drittijiet tal-passiġġieri mogħtija mill-imsemmi regolament setgħu kienu potenzjalment miksura<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0078"><P>Ara f’dan is-sens, fil-qasam tat-trade mark tal-Unjoni Ewropew, Szpunar, M., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0182" ID="QS0182"/>Territoriality of Union Law in the Era of Globalisation<QUOT.END REF.START="QS0182" CODE="201D" ID="QE0182"/>, fi Petrlík, D., Bobek, M., u Passer, J. M. (dir.), <HT TYPE="ITALIC">Évolution des rapports entre les ordres juridiques de l’Union européenne, international et nationaux. Liber amicorum Jiří Malenovský</HT>, op. cit., p. 155.</P></NOTE> u t-tqassim tal-kompetenza<?PAGE NO="40"?> bejniethom huwa biss ta’ natura sussidjarja meta mqabbel mal-iżgurar ta’ din il-koinċidenza. Sabiex tingħata risposta lit-tmien domanda, għandu issa jiġi ddeterminat kif jitwettaq dan it-tqassim fl-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0199"><NO.P>199.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, jiena tal-fehma li, fid-dawl tal-fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri, li tippermetti l-ħolqien u ż-żamma ta’ spazju mingħajr fruntieri interni, it-tqassim tal-kompetenza bejniethom ma għandhiex neċessarjament issegwi l-prinċipji tradizzjonali tad-dritt pubbliku jew tad-dritt internazzjonali pubbliku. Għalhekk, fis-sistema tar-Regolament Nru 1177/2010, dan it-tqassim tal-kompetenza donnu għadu bbażat fuq ir-rabta mill-qrib bejn it-territorju tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jinsab il-port tal-imbark jew tal-iżbark u s-servizz tal-passiġġieri kkonċernat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0200"><NO.P>200.</NO.P><TXT>Fil-każ fejn it-trasport jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn, li jinkludi żewġ vjaġġi distinti, li kellhom jiġu żgurati mit-trasportatur, tħassar kollu, ir-rabta bejn il-vjaġġ tar-ritorn u tat-territorju tal-Istat Membru li fih jinsab il-port tal-imbark għal dan il-vjaġġ ma jidhirlix li hija iktar rilevanti minn dik bejn l-imsemmi vjaġġ u t-territorju tal-Istat Membru li fih jinsab il-port tal-iżbark għall-imsemmi vjaġġ. Dan l-aħħar port jikkostitwixxi wkoll, fil-prinċipju, il-port tal-imbark għall-vjaġġ tat-tluq. Fil-fatt, bħall-Kummissjoni, nikkunsidra li, f’dan il-każ, il-korp nazzjonali tal-Istat Membru ta’ dan tal-aħħar huwa fil-prinċipju, l-aħjar post sabiex jiġu evalwati il-perturbazzjonjiet u għas-superviżjoni tal-għajnuna lill-passiġġieri għal dawn iż-żewġ vjaġġi kompletament imħassra.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0201"><NO.P>201.</NO.P><TXT>Għalhekk, jiena tal-fehma li l-kompetenza ta’ dan il-korp nazzjonali li jeżerċita s-sorveljanza ta’ natura ġenerali tinkludi li jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet ta’ kull passiġġier li l-port tal-imbark tiegħu għall-vjaġġ tat-tluq jinsab fit-territorju tal-Istat Membru ta’ dan il-korp, kif ukoll fir-rigward tal-vjaġġ tar-ritorn. Meta t-trasport li tħassar kollu jkun jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn, għandha tiġi adottata l-perspettiva ta’ passiġġier sabiex tiġi ddeterminata l-estensjoni tal-kompetenza tal-korpi nazzjonali, anki jekk l-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jsemmi l-korpi responsabbli għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament mhux għal dak li jirrigwarda <HT TYPE="ITALIC">l-passiġġieri</HT> iżda għal dak li jirrigwarda <HT TYPE="ITALIC">s-servizzi tal-passiġġieri</HT>. Fil-fatt, din il-kompetenza għandha l-għan li tiżgura l-osservanza tar-Regolament Nru 1177/2010, li jipprevedi prinċipalment id-drittijiet tal-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0202"><NO.P>202.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, kif tosserva l-Kummissjoni, din l-interpretazzjoni tkun konformi mal-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri peress li tippermetti li tiġi evitata l-multiplikazzjoni ta’ proċeduri meta ċ-ċirkustanza tal-oriġini tat-tħassir ta’ żewġ vjaġġi tkun l-istess.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0203"><NO.P>203.</NO.P><TXT>Fid-dawl ta’ dawn l-argumenti kollha, nipproponi li l-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li jaqgħu fil-kompetenza ta’ korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, maħtur minn Stat Membru, is-servizzi ta’ trasport li jitilqu minn portijiet li jinsabu fit-territorju ta’ dak l-Istat Membru, kif ukoll, f’każ ta’ trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn li tħassar kollu, is-servizzi ta’ trasport ta’ ritorn li jitilqu minn Stat Membru ieħor lejn portijiet li jinsabu fit-territorju ta’ dan l-ewwel Stat Membru.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">H.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dwar il-validità tad-deċiżjoni u tan-notifiki</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0204"><NO.P>204.</NO.P><TXT>Id-disa’ domanda tinqasam f’żewġ domandi sussidjarji. Permezz tal-ewwel domanda sussidjarja, il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tispeċifika <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0183" ID="QS0183"/>[l]iema prinċipji u regoli tad-dritt tal-Unjoni Ewropea għandhom jiġu applikati mill-qorti tar-rinviju meta din tevalwa l-validità tad-deċiżjoni u/jew tan-notifiki tal-korp nazzjonali ta’ eżekuzzjoni b’riferiment<?PAGE NO="41"?> għall-Artikoli 16, 17, 20 u/jew 47 tal-Karta u/jew għall-prinċipji ta’ proporzjonalità, ċertezza legali, u trattament ugwali?<QUOT.END REF.START="QS0183" CODE="201D" ID="QE0183"/>. Permezz tat-tieni domanda sussidjarja, l-imsemmija qorti titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina jekk <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0184" ID="QS0184"/>[i]t-test ta’ natura irraġonevoli li għandu jiġi applikat mill-qorti nazzjonali [huwiex] dak tal-iżball manifest?<QUOT.END REF.START="QS0184" CODE="201D" ID="QE0184"/></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0205"><NO.P>205.</NO.P><TXT>Dawn iż-żewġ domandi sussidjarji donnhom joriġinaw mid-dikjarazzjonijiet ta’ Irish Ferries quddiem il-qorti tar-rinviju, ikkontestati min-NTA. Madankollu, għal dak li jirrigwarda l-ewwel domanda sussidjarja, il-formulazzjoni tagħha, anki jekk tinqara fid-dawl ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet, tibqa’ partikolarment wiesgħa u ambigwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0206"><NO.P>206.</NO.P><TXT>Fil-fatt, minn naħa, kif tosserva l-Kummissjoni, id-deċiżjoni u n-notifiki msemmija minn din id-domanda sussidjarja huma bbażati fuq ċerta interpretazzjoni min-NTA tad-dispożizzjonijiet sostantivi tar-Regolament Nru 1177/2010. Din l-interpretazzjoni tikkostitwixxi, essenzjalment, il-bażi tal-ewwel tmien domandi tal-qorti tar-rinviju. Fil-kuntest tal-imsemmija interpretazzjoni, id-dispożizzjonijiet tal-Karta u l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni għandhom ukoll jittieħdu inkunsiderazzjoni. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-osservazzjonijiet tagħha dwar l-għaxar domanda, Irish Ferries targumenta li, jekk in-NTA interpretat u applikat korrettament ir-Regolament Nru 1177/2010, dan – u mhux id-deċiżjoni jew in-notifiki tagħha – huwa invalidu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0207"><NO.P>207.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, preżunt li tqum il-kwistjoni dwar jekk, f’evalwazzjoni tal-validità tal-atti adottati minn korpi nazzjonali, li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, qorti nazzjonali għandhiex tapplika d-dispożizzjonijiet tal-Karta jew il-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, inkluż dawk imsemmija b’mod espliċitu fl-ewwel domanda sussidjarja, it-tweġiba tista’ tkun biss fl-affermattiv.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0208"><NO.P>208.</NO.P><TXT>Fl-assenza tal-espożizzjoni tar-raġunijiet preċiżi li wasslu lill-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għalhekk il-formulazzjoni tal-ewwel domanda sussidjarja tippermetti li tingħata biss risposta f’termini ġenerali, kważi astratti. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li t-talba għal deċiżjoni preliminari, sa fejn din tirrigwarda l-ewwel domanda sussidjarja, ma tosservax ir-rekwiżiti imposti mill-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u ma tippermettix lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta utli lill-qorti tar-rinviju sabiex tiddeċiedi l-kawża prinċipali, u għalhekk, hija inammissibbli<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0079"><P>Ara f’dan is-sens, id-digriet tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 ta’ Diċembru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑140/19, C‑141/19 u C‑492/19 sa C‑494/19</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1103">EU:C:2019:1103</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Din il-kunsiderazzjoni hija kkorroborata mill-qari tal-osservazzjonijiet sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja mill-partijiet, li jinkludu biss dikjarazzjonijiet ta’ ordni ġenerali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0080"><P>Ara b’analoġija, id-digriet tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200319">19 ta’ Marzu 2020</DATE>, <NAME.CASE>Boé Aquitaine</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑838/19</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:215">EU:C:2020:215</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0209"><NO.P>209.</NO.P><TXT>Din il-kunsiderazzjoni tapplika wkoll għat-tieni domanda sussidjarja. L-espożizzjoni tal-argument tal-partijiet fil-kawża prinċipali jinkludi biss żewġ sentenzi, fis-sens li Irish Ferries tqis li d-deċiżjoni u n-notifiki huma vvizzjati bi żball manifest, filwaqt li n-NTA tiċħad l-eżistenza ta’ tali żball. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju ma tispjegax fhix jikkonsisti <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0185" ID="QS0185"/>[i]t-test ta’ natura irraġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0185" CODE="201D" ID="QE0185"/> li apparentament hija għandha tapplika skont id-dritt Irlandiż waqt l-evalwazzjoni tal-validità tad-deċiżjoni u tan-notifiki tan-NTA.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0210"><NO.P>210.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena nqis li t-tieni domanda sussidjarja hija inammissibbli wkoll, u għalhekk, li d-disa’ domanda kollha għandha tiġi kkunsidrata bħala inammissibbli.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="42"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">I.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-validità tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0211"><NO.P>211.</NO.P><TXT>Permezz tal-għaxar domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja teżamina l-validità tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 fid-dawl tal-prinċipji tal-ugwaljanza fit-trattament, tal-proporzjonalità u taċ-ċertezza legali kif ukoll fir-rigward tal-Artikoli 16, 17 u 20 tal-Karta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0212"><NO.P>212.</NO.P><TXT>Minkejja li l-formulazzjoni ta’ din id-domanda tirreferi, b’mod ġenerali, għar-Regolament Nru 1177/2010, madankollu mill-espożizzjoni tal-motivi tat-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-imsemmija domanda tirrifletti l-argument ta’ Irish Ferries li fl-Artikoli 18 u 19 tiegħu, dan ir-regolament jimponi, b’kontradizzjoni mal-prinċipji u d-dispożizzjonijiet tal-Karta, obbligi onerużi fuq it-trasportaturi marittimi. F’din il-linja ta’ ideat, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, Irish Ferries tirreferi b’mod iktar speċifiku għall-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 u tindika li r-responsabbiltà tat-trasportatur tista’ tiġi stabbilita skont dawn id-dispożizzjonijiet.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament u fuq l-Artikolu 20 tal-Karta</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0213"><NO.P>213.</NO.P><TXT>Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li l-konformità tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 mal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament, stabbilit fl-Artikolu 20 tal-Karta, kienet is-suġġett tal-analiżi tiegħi relattiva għall-ewwel domanda. Fil-fatt, fil-kuntest tad-dibattitu dwar din id-domanda, Irish Ferries tinvoka argument bbażat fuq paralleliżmu bejn ir-regolamenti relattivi għall-mezzi ta’ trasport differenti. Għalhekk, huwa suffiċjenti li jitfakkar li hija ġurisprudenza stabbilita li s-sitwazzjoni tal-impriżi li joperaw fis-settur tal-attività ta’ mezzi ta’ trasport differenti ma hijiex komparabbli<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0081"><P>Ara l-punt 67 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0214"><NO.P>214.</NO.P><TXT>Konsegwentement, u fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet diġà magħmula fil-kuntest tal-ewwel domanda, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 ma humiex invalidi minħabba ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament u tal-Artikolu 20 tal-Karta.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-prinċipju ta’ proporzjonalità</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0215"><NO.P>215.</NO.P><TXT>Il-validità tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità għandha tiġi eżaminata wkoll fid-dawl tal-argument ta’ Irish Ferries li l-impożizzjoni ta’ obbligu għall-kumpens huwa sproporzjonat meta t-trasportatur jinforma lill-passiġġieri bit-tħassir ta’ servizz diversi ġimgħat jew xhur qabel id-data tas-servizz.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0216"><NO.P>216.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, Irish Ferries tiddikjara biss li, peress li r-Regolament Nru 1177/2010 huwa intiż sabiex jiżgura fit-trasport marittimu tal-passiġġieri livell għoli ta’ protezzjoni komparabbli ma’ dak ta’ mezzi oħra ta’ trasport, ikun sproporzjonat li t-trasport marittimu jiġi trattat b’mod inqas favorevoli mill-mezzi l-oħra ta’ trasport bl-ajru u ferrovjarju.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0217"><NO.P>217.</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li għall-kuntrarju ta’ dak li donnha targumenta Irish Ferries, ir-responsabbiltà tat-trasportatur skont l-obbligi previsti fl-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 hija ’l bogħod milli tkun mingħajr limitu jew irraġonevoli.<?PAGE NO="43"?> Fil-fatt, is-sitwazzjonijiet li fihom dawn id-dispożizzjonijiet ma japplikawx, diġà huma stabbilita fl-Artikolu 20 ta’ dan ir-regolament, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0186" ID="QS0186"/>Eżenzjonijiet<QUOT.END REF.START="QS0186" CODE="201D" ID="QE0186"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0082"><P>Ara l-punt 64 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-konsegwenzi finanzjarji ċerti għat-trasportaturi marittimi ma jistgħux jiġi kkunsidrati sproporzjonati meta mqabbla mal-għan ta’ protezzjoni għolja tal-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0218"><NO.P>218.</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, għal dak li jirrigwarda l-argument ta’ Irish Ferries li huwa sproporzjonat li t-trasport marittimu jiġi trattat b’mod inqas favorevoli mill-mezzi l-oħra ta’ trasport, huwa suffiċjenti li jiġi osservat li din hija, essenzjalment, sempliċi kritika tal-konformità tar-Regolament Nru 1177/2010 mal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament, liema punt kien diġà s-suġġett tal-analiżi tiegħi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0083"><P>Ara l-punti 213 u 214 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>. Sussidjarjament, ninnota li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li ma humiex invalidi fid-dawl tal-prinċipji ta’ proporzjonalità d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 261/2004 li jistabbilixxu l-obbligu ta’ assistenza tal-passiġġieri previst f’każ ta’ tħassir ta’ titjira minħabba <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0187" ID="QS0187"/>ċirkustanzi straordinarji<QUOT.END REF.START="QS0187" CODE="201D" ID="QE0187"/>, anki jekk dan ikun obbligu mingħajr limitu <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT> jew finanzjarjament<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0084"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130131">31 ta’ Jannar 2013</DATE>, <NAME.CASE>McDonagh</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑12/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:43">EU:C:2013:43</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0219"><NO.P>219.</NO.P><TXT>Għalhekk, jiena tal-fehma li l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 ma jistgħux jiġu kkunsidrati invalidi minħabba allegat ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-prinċipju ta’ ċertezza legali</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0220"><NO.P>220.</NO.P><TXT>Peress li l-għaxar domanda tirrigwarda l-prinċipju ta’ ċertezza legali, din id-domanda għandha tinqara wkoll fid-dawl tal-argument ta’ Irish Ferries li r-Regolament Nru 1177/2010 imur kontra dan il-prinċipju billi jimponi obbligi riġidi fuq it-trasportaturi fl-assenza ta’ bażi legali ċara.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0221"><NO.P>221.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, Irish Ferries tiddikjara li dan il-prinċipju nkiser għar-raġuni li l-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 jimponi l-obbligu li jitħallas kumpens b’riferiment għal perċentwali tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0188" ID="QS0188"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0188" CODE="201D" ID="QE0188"/> mingħajr ma jiddefinixxi dan il-kunċett. Sabiex inqiegħed din id-dikjarazzjoni fil-kuntest, għandi nosserva li, fil-kuntest tal-osservazzjonijiet tagħha dwar id-disa’ domanda, Irish Ferries tikkontesta l-validità tad-deċiżjoni u tan-notifiki tan-NTA sa fejn dawn ma jiddefinixxux il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0189" ID="QS0189"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0189" CODE="201D" ID="QE0189"/> fis-sens tal-Artikolu 19(2) ta’ dan ir-regolament, u b’mod partikolari, ma jispeċifikawx jekk dan il-kunċett jinkludix <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0190" ID="QS0190"/>opzjonijiet addizzjonali<QUOT.END REF.START="QS0190" CODE="201D" ID="QE0190"/>, bħall-prezz ta’ kabina. Għandu jiġi kkunsidrat li Irish Ferries tagħmel l-istess kritika fil-kuntest tal-għaxar domanda.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0222"><NO.P>222.</NO.P><TXT>Il-prinċipju ta’ ċertezza legali jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġ, b’mod partikolari, li leġiżlazzjoni tkun ċara u preċiża, sabiex l-individwi jkunu jistgħu jagħrrfu mingħajr ambigwità d-drittijiet u l-obbligi tagħhom u konsegwentement jieħdu l-passi tagħhom.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0223"><NO.P>223.</NO.P><TXT>B’hekk, fl-ewwel lok, xejn ma jippermetti li jiġi ddeterminat fhiex tikkonsisti l-kritika magħmula minn Irish Ferries sa fejn din hija bbażata fuq dikjarazzjoni ġenerali li r-Regolament Nru 1177/2010 jimponi obbligi fl-assenza ta’ bażi legali ċara f’dan ir-regolament. Fi kwalunkwe każ, id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament li jirrigwardaw l-obbligi tat-trasportaturi huma analizzati b’mod partikolari fil-kuntest tat-tieni sas-sitt domanda.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="44"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0224"><NO.P>224.</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, minkejja li l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1177/2010 ma jinkludix definizzjoni tal-kunċett tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0191" ID="QS0191"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0191" CODE="201D" ID="QE0191"/>, l-Artikolu 19(3) ta’ dan ir-regolament jispjega li l-kumpens dovut lill-passiġġier f’każ ta’ ttardjar fil-wasla huwa kkalkolat skont il-prezz li l-passiġġier <HT TYPE="ITALIC">fil-fatt ħallas</HT> għas-servizz tal-passiġġieri li ttardja. Barra minn hekk, kif turi l-analiżi tiegħi relattivi għall-ħames domanda, il-problema tal-inklużjoni ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0192" ID="QS0192"/>opzjonijiet addizzjonali<QUOT.END REF.START="QS0192" CODE="201D" ID="QE0192"/> fil-prezz tal-biljett tista’ tissolva permezz ta’ interpretazzjoni sistematika u teleoloġika tal-imsemmi regolament. Jekk jiġi kkunsidrat li kull dispożizzjoni teħtieġ l-użu ta’ metodi ta’ interpretazzjoni oħra minbarra l-metodu testwali jmur kontra l-prinċipju ta’ ċertezza legali li fil-prattika jwassal għall-esklużjoni ta’ dawn il-metodi ta’ interpretazzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0225"><NO.P>225.</NO.P><TXT>Għalhekk, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li, sa fejn din id-dispożizzjoni tirrigwarda l-kunċett tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0193" ID="QS0193"/>prezz tal-biljett<QUOT.END REF.START="QS0193" CODE="201D" ID="QE0193"/>, l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 ma huwiex invalidu minħabba ksur tal-prinċipju taċ-ċertezza legali.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-Artikoli 16 u 17 tal-Karta</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0226"><NO.P>226.</NO.P><TXT>Peress li l-għaxar domanda tirreferi għall-Artikoli 16 u 17 tal-Karta, din id-domanda għandha tinftiehem fis-sens li, permezz tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta, l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 jikkostitwixxux limitazzjonijiet ammissibbli fl-eżerċizzju tal-libertà ta’ intrapriża u tad-dritt għall-proprjetà.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0227"><NO.P>227.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju ma tesponix l-elementi li wassluha sabiex tagħmel din id-domanda, li donnha toriġina biss mill-argument invokat minn Irish Ferries. Minkejja li r-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma jippreżentax dan l-argument b’mod dettaljat, Irish Ferries żviluppatu fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha sa fejn dawn jirrigwardaw l-ewwel u l-għaxar domanda. Minn dawn l-osservazzjonijiet jirriżulta li, permezz tal-imsemmi argument, Irish Ferries tipprevedi prinċipalment l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità mil-limitazzjonijiet li jirriżultaw mill-applikazzjoni tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0228"><NO.P>228.</NO.P><TXT>Kif diġà kkunsidrat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-validità tar-Regolament Nru 261/2004 mill-perspettiva tal-konformità tiegħu mal-Artikoli 16 u 17 tal-Karta, din l-evalwazzjoni għandha ssir fl-osservanza tal-konċiljazzjoni neċessarja tar-rekwiżiti marbuta mal-protezzjoni ta’ dawn id-diversi drittijiet u ta’ bilanċ ġust bejniethom<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0085"><P>Ara f’dan is-sens, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130131">31 ta’ Jannar 2013</DATE>, <NAME.CASE>McDonagh</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑12/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:43">EU:C:2013:43</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Ikkunsidrat il-kuntest li fih taqa’ l-leġiżlazzjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll l-Artikolu 38 tal-Karta, intiż sabiex jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi, inkluż, konsegwentement, tal-passiġġieri.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0229"><NO.P>229.</NO.P><TXT>Kif jirriżulta mill-analiżi tiegħi dwar il-validità tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 mill-perspettiva tal-konformità tagħhom mal-prinċipju ta’ proporzjonalità<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0086"><P>Ara l-punti 217 u 218 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>, dawn il-kunsiderazzjonijiet huma trasponibbli għal dan ir-regolament u jwassluni sabiex nikkonkludi li dawn id-dispożizzjonijiet josservaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0230"><NO.P>230.</NO.P><TXT>Konsegwentement, jiena tal-fehma li l-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 ma jmorrux kontra l-Artikoli 16 u 17 tal-Karta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0231"><NO.P>231.</NO.P><TXT>Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-eżami tal-għaxar domanda ma rrilevax element ta’ natura li jaffettwa l-validità tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="45"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0232"><NO.P>232.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposta li ġejja għad-domandi preliminari magħmula mill-High Court (il-Qorti Għolja, l-Irlanda):</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>Ir-Regolament (UE) Nru 1177/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-<DATE ISO="20101124">24 ta’ Novembru 2010</DATE> dwar id-drittijiet tal-passiġġieri meta jivvjaġġaw bil-baħar jew minn passaġġi fuq l-ilma interni u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004, għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ir-regolament, u b’mod partikolari l-Artikoli 18 u 19 tiegħu, japplika fis-sitwazzjoni fejn servizz ta’ trasport marittimu jitħassar bi preavviż, qabel it-tluq oriġinarjament skedat, għar-raġuni li l-vapur li kellu jopera dan is-servizz ta’ trasport kien is-suġġett ta’ ttardjar fil-kunsinna u ma setax jiġi ssostitwiet.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0194" ID="QS0194"/>destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0194" CODE="201D" ID="QE0194"/>, fis-sens tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010, jikkorrispondi, fil-prinċipju, għall-port tal-iżbark speċifikat fil-kuntratt ta’ trasport minn vjaġġ oriġinali.</TXT><P>Bdil tar-rotta permezz ta’ vjaġġ(i) alternattivi li jużaw itinerarju differenti minn dak tal-vjaġġ oriġinali jew permezz ta’ rotta fuq l-art (bit-triq jew ferrovjarja) jista’ jikkostitwixxi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0195" ID="QS0195"/>bdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali<QUOT.END REF.START="QS0195" CODE="201D" ID="QE0195"/> taħt <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0196" ID="QS0196"/>kondizzjonijiet komparabbli<QUOT.END REF.START="QS0196" CODE="201D" ID="QE0196"/>, fis-sens tal-Artikolu 18 ta’ dan ir-regolament, jekk kundizzjonijiet oħra ta’ dan il-vjaġġ alternattiv ikunu komprabbli ma’ dawk stabbiliti għall-vjaġġ oriġinali fil-kuntratt ta’ trasport.</P><P>L-Artikolu 18(1)(a) tal-imsemmi regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li bdil tar-rotta għandu jseħħ mingħajr ebda spejjeż addizzjonali, b’tali mod li t-trasportatur għandu jirrimborsa l-ispejjeż sostnuti mill-passiġġier sabiex jasal fil-portijiet tal-imbark u tal-iżbark alternattivi kif ukoll dawk sostnuti sabiex jitlaq minn dawn il-portijiet sa fejn dawn l-ispejjeż ikunu dovuti għall-bdil fir-rotta u jkunu iktar minn dawk li l-passiġġieri kienu ser isostnu fil-każ ta’ servizz tal-passiġġieri mhux interrott.</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>L-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta s-servizz tal-passiġġieri jitħassar bi preavviż, qabel it-tluq skedat, u meta passiġġier jagħżel bdil tar-rotta jew vjaġġ f’data iktar tard, dan il-passiġġier jista’ jippretendi kumpens skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament fir-rigward tal-ittardjar fil-wasla fid-destinazzjoni finali kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport għall-vjaġġ oriġinali. Meta l-passiġġier jitlob tali kumpens, l-ittardjar jikkorrispondi għad-differenza bejn l-ħin tal-wasla kuntrattwalment prevista u l-ħin li fih l-passiġġier ikun wasal fid-destinazzjoni finali, kif stabbilita fil-kuntratt ta’ trasport, preżunt li l-bdil tar-rotta tkompla mill-port tal-iżbark alternattiv lejn din id-destinazzjoni.</TXT><P>Mill-banda l-oħra, passiġġier li jkun għażel jew kiseb rimbors sħiħ ma jistax jippretendi dan il-kumpens.</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>L-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-prezz tal-biljett jinkludi l-ispejjeż marbuta mas-servizzi fakultattivi addizzjonali magħżula mill-passiġġier, bħall-prenotazzjoni ta’ kabina jew post fejn jinżammu l-klieb, jew anki l-aċċess għal swali tal-ogħla klassi.</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="46"?><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>L-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li ttardjar fil-kunsinna ta’ vapur, li tirriżulta mill-aġir ta’ waħda mill-partijiet tal-kuntratt jew minn dak ta’ subappaltaturi ta’ din il-parti, huwa inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur ikkonċernat meta dan ikun beda joffri l-prenotazzjonijiet u jikkonkludi l-kuntratti ta’ trasport mal-passiġġieri qabel ma’ l-vapur tqiegħed għad-dispożizzjoni tiegħu, u għalhekk, ma jaqax taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0197" ID="QS0197"/>ċirkostanzi eċċezzjonali<QUOT.END REF.START="QS0197" CODE="201D" ID="QE0197"/> fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>6)</NO.P><TXT>L-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impożizzjoni ta’ sanzjoni fuq it-trasportatur għan-nuqqas ta’ ħlas tal-kumpens dovut lill-passiġġier skont l-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament ma hijiex suġġetta għall-kundizzjoni li l-passiġġier għandu jagħmel it-talba għall-kumpens lit-trasportatur fit-terminu ta’ xahrejn mid-data li fiha s-servizz kien eżegwit jew kellu jiġi eżegwit.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>7)</NO.P><TXT>L-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1177/2010 għandu jiġi interpretat fis-sens li jaqgħu fil-kompetenza ta’ korp nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, maħtur minn Stat Membru, is-servizzi ta’ trasport li jitilqu minn portijiet li jinsabu fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru kif ukoll, fir-rigward ta’ trasport li jirrigwarda vjaġġ bir-ritorn li tħassar kollu, is-servizzi ta’ trasport tar-ritorn li jitilqu minn Stat Membru ieħor lejn portijiet li jinsabu fit-territorju ta’ dan l-ewwel Stat Membru.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>8)</NO.P><TXT>L-eżami tal-għaxar domanda ma jirrilevax element ta’ natura li jaffettwa l-validità tal-Artikoli 18 u 19 tar-Regolament Nru 1177/2010.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>