<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-290/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CJ0290</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2022:119">EU:C:2022:119</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>16</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>16</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Απόφαση της <DATE ISO="20220224">24.2.2022</DATE> – Υπόθεση C‑290/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">Latvijas gāze</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Απόφαση του Δικαστηρίου</HT> (τρίτο τμήμα)</P><P>της <DATE ISO="20220224">24ης Φεβρουαρίου 2022</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Γλώσσα διαδικασίας: η λεττονική.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="»" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="«"><KEYWORD>Προδικαστική παραπομπή</KEYWORD><KEYWORD>Εσωτερική αγορά φυσικού αερίου</KEYWORD><KEYWORD>Οδηγία 2009/73/ΕΚ</KEYWORD><KEYWORD>Άρθρο 2, σημείο 3</KEYWORD><KEYWORD>Έννοια της <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>μεταφοράς<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></KEYWORD><KEYWORD>Άρθρο 23</KEYWORD><KEYWORD>Εξουσία λήψης αποφάσεων σχετικά με τη σύνδεση εγκαταστάσεων αποθήκευσης, εγκαταστάσεων επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου και βιομηχανικών πελατών στο σύστημα μεταφοράς</KEYWORD><KEYWORD>Άρθρο 32, παράγραφος 1</KEYWORD><KEYWORD>Πρόσβαση τρίτων στο σύστημα</KEYWORD><KEYWORD>Δυνατότητα απευθείας σύνδεσης των τελικών πελατών στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>Στην υπόθεση C‑290/20,</P><P>με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Latvijas Republikas Satversmes tiesa (Συνταγματικό Δικαστήριο, Λεττονία) με απόφαση της <DATE ISO="20200611">11ης Ιουνίου 2020</DATE>, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις <DATE ISO="20200630">30 Ιουνίου 2020</DATE>, στο πλαίσιο της δίκης</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><P><HT TYPE="BOLD"><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Latvijas Gāze<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="00BB" ID="QE0002"/> AS,</HT></P><P>παρισταμένων των:</P><P><HT TYPE="BOLD">Latvijas Republikas Saeima,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Sabiedrisko pakalpojumu regulēšanas komisija,</HT></P></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),</P><P>συγκείμενο από τους A. Prechal, πρόεδρο του δευτέρου τμήματος, προεδρεύουσα του τρίτου τμήματος, J. Passer (εισηγητή), F. Biltgen, L. S. Rossi και N. Wahl, δικαστές,</P><P>γενικός εισαγγελέας: G. Pitruzzella</P><P>γραμματέας: A. Calot Escobar</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>η <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Latvijas Gāze<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="00BB" ID="QE0003"/> AS, εκπροσωπούμενη από τον L. Liepa, advokāts,</P></ITEM><ITEM><P>η Sabiedrisko pakalpojumu regulēšanas komisija, εκπροσωπούμενη αρχικώς από τον R. Irklis, εν συνεχεία από τον I. Birziņš,</P></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><P>η Λεττονική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη αρχικώς από τις K. Pommere και V. Soņeca, εν συνεχεία από την K. Pommere,</P></ITEM><ITEM><P>η Πολωνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον B. Majczyna,</P></ITEM><ITEM><P>η Φινλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την H. Leppo,</P></ITEM><ITEM><P>η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την O. Beynet και τον A. Sauka,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της <DATE ISO="20211006">6ης Οκτωβρίου 2021</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>εκδίδει την ακόλουθη</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Απόφαση</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 2, σημείο 3, του άρθρου 23 και του άρθρου 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της <DATE ISO="20090713">13ης Ιουλίου 2009</DATE>, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της οδηγίας 2003/55/ΕΚ (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="211" PAGE.FIRST="94" DATE.PUB="2009">ΕΕ 2009, L 211, σ. 94</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο συνταγματικής προσφυγής την οποία άσκησε η <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Latvijas Gāze<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="00BB" ID="QE0004"/> AS με αίτημα την ακύρωση αποφάσεως της Sabiedrisko pakalpojumu regulēšanas komisija (ρυθμιστικής επιτροπής δημοσίων υπηρεσιών, Λεττονία) (στο εξής: ρυθμιστική αρχή), δυνάμει της οποίας κάθε χρήστης φυσικού αερίου μπορεί να συνδεθεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, με το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου χωρίς τη μεσολάβηση του διαχειριστή του συστήματος διανομής.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Το νομικό πλαίσιο</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Το δίκαιο της Ένωσης</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Η οδηγία 2009/73</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Οι αιτιολογικές σκέψεις 3, 4, 8, 14, 16, 23 έως 26 και 61 της οδηγίας 2009/73 έχουν ως εξής:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>(3)</NO.P><TXT>Οι ελευθερίες που εγγυάται η συνθήκη στους πολίτες της Ένωσης –μεταξύ άλλων η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, η ελευθερία παροχής υπηρεσιών και η ελευθερία εγκατάστασης– είναι δυνατές μόνο στο πλαίσιο της εντελώς ανοικτής αγοράς, η οποία παρέχει σε όλους τους καταναλωτές τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα τους προμηθευτές τους και δίνει σε όλους τους προμηθευτές την ελευθερία να προμηθεύουν τους πελάτες τους.</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(4)</NO.P><TXT>Ωστόσο, υφίστανται σήμερα εμπόδια στην πώληση φυσικού αερίου στην Κοινότητα επί ίσοις όροις και χωρίς διακρίσεις ή μειονεκτήματα. Συγκεκριμένα, δεν παρέχεται ακόμη πρόσβαση στο δίκτυο χωρίς διακρίσεις και με εξίσου αποτελεσματική ρυθμιστική εποπτεία σε όλα τα κράτη μέλη, επειδή το ισχύον νομικό πλαίσιο είναι ανεπαρκές.</TXT></NP></CONSID><?PAGE NO="3"?><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(8)</NO.P><TXT>Ο αποτελεσματικός διαχωρισμός μπορεί να γίνει μόνον με την άρση του κινήτρου για τις κάθετα ολοκληρωμένες επιχειρήσεις να κάνουν διακρίσεις κατά των ανταγωνιστών τους όσον αφορά την πρόσβαση στο δίκτυο και τις επενδύσεις. Ο διαχωρισμός της ιδιοκτησίας, πράγμα που προϋποθέτει ότι ο ιδιοκτήτης δικτύου ορίζεται ως ο διαχειριστής του δικτύου και είναι ανεξάρτητος από συμφέροντα προμήθειας και παραγωγής, είναι σαφώς αποτελεσματικός τρόπος για την επίλυση της εγγενούς σύγκρουσης συμφερόντων και την εξασφάλιση του εφοδιασμού. Για τον λόγο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με το ψήφισμά του της <DATE ISO="20070710">10ης Ιουλίου 2007</DATE> σχετικά με τις προοπτικές για την εσωτερική αγορά αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας [(<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="175E" PAGE.FIRST="206" DATE.PUB="2008">ΕΕ 2008, C 175 E, σ. 206</REF.DOC.OJ>)], αναφέρει τον διαχωρισμό μεταφοράς και ιδιοκτησίας ως το πιο αποτελεσματικό μέσο για την άνευ διακρίσεων προώθηση των επενδύσεων υποδομής, τη δίκαιη πρόσβαση των νεοεισερχομένων στο δίκτυο και τη διαφάνεια της αγοράς. […]</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(14)</NO.P><TXT>Επομένως, από τις <DATE ISO="20090903">3 Σεπτεμβρίου 2009</DATE>, όταν επιχείρηση στην οποία ανήκει σύστημα μεταφοράς είναι μέρος κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης, θα πρέπει να παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να επιλέγουν μεταξύ του διαχωρισμού της ιδιοκτησίας και της καθιέρωσης διαχειριστών συστήματος ή μεταφοράς ανεξάρτητων από συμφέροντα προμήθειας και παραγωγής.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(16)</NO.P><TXT>Η πλήρης αποτελεσματικότητα της καθιέρωσης ανεξάρτητου διαχειριστή συστήματος ή ανεξάρτητου διαχειριστή μεταφοράς θα πρέπει να εξασφαλισθεί με ειδικούς πρόσθετους κανόνες. Οι κανόνες για τον ανεξάρτητο διαχειριστή μεταφοράς προσφέρουν ένα κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο που εγγυάται τον θεμιτό ανταγωνισμό, επαρκείς επενδύσεις, πρόσβαση των νεοεισερχομένων στην αγορά και ολοκλήρωση των αγορών φυσικού αερίου. Ο αποτελεσματικός διαχωρισμός μέσω των διατάξεων για τον ανεξάρτητο διαχειριστή μεταφοράς βασίζεται σε έναν πυλώνα οργανωτικών μέτρων και μέτρων για τη διοίκηση των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και σε έναν πυλώνα μέτρων για τις επενδύσεις, τη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων παραγωγής με το δίκτυο και την ενοποίηση των αγορών μέσω της περιφερειακής συνεργασίας. Η ανεξαρτησία του διαχειριστή μεταφοράς θα πρέπει επίσης, μεταξύ άλλων, να εξασφαλισθεί με ορισμένες περιόδους υπαναχώρησης κατά τη διάρκεια των οποίων δεν ασκείται στην κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση διαχειριστική ή άλλη συναφής δραστηριότητα που να παρέχει πρόσβαση στις αυτές πληροφορίες οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν ληφθεί σε διαχειριστική θέση. Το πρότυπο αποτελεσματικού διαχωρισμού του ανεξάρτητου διαχειριστή μεταφοράς ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά τη σύνοδό του στις Βρυξέλλες στις <DATE ISO="20070308">8</DATE> και <DATE ISO="20070309">9 Μαρτίου 2007</DATE>.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(23)</NO.P><TXT>Θα πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα προκειμένου να διασφαλισθούν τιμολόγια διαφανή και άνευ διακρίσεων για την πρόσβαση στη μεταφορά. Τα εν λόγω τιμολόγια θα πρέπει να ισχύουν για όλους τους χρήστες σε αμερόληπτη βάση. Σε περίπτωση που οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης, η αποθήκευση αγωγών (linepack) ή οι βοηθητικές υπηρεσίες<?PAGE NO="4"?> λειτουργούν στο πλαίσιο επαρκώς ανταγωνιστικής αγοράς, η πρόσβαση θα μπορούσε να επιτρέπεται βάσει διαφανών και βασιζόμενων στην αγορά μηχανισμών οι οποίοι δεν εισάγουν διακρίσεις.</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(24)</NO.P><TXT>Είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί η ανεξαρτησία των διαχειριστών συστημάτων αποθήκευσης, για να βελτιωθεί η πρόσβαση τρίτων σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης που είναι τεχνικώς ή/και οικονομικώς αναγκαίες για την παροχή αποτελεσματικής πρόσβασης στο σύστημα για τον εφοδιασμό των πελατών. […]</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(25)</NO.P><TXT>Η πρόσβαση χωρίς διακρίσεις στο δίκτυο διανομής είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόσβαση στους πελάτες λιανικής, στα επόμενα στάδια της αγοράς. […] Για τη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού σε επίπεδο λιανικής, οι διαχειριστές των συστημάτων διανομής πρέπει επίσης να μην είναι σε θέση να εκμεταλλευθούν την κάθετη ολοκλήρωσή τους όσον αφορά την ανταγωνιστική θέση τους στην αγορά, ιδίως σε σχέση με οικιακούς και μικρούς μη οικιακούς πελάτες.</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(26)</NO.P><TXT>Τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για τη στήριξη της ευρύτερης χρήσης του βιοαερίου και του φυσικού αερίου από βιομάζα, στους παραγωγούς των οποίων θα πρέπει να χορηγείται πρόσβαση χωρίς διακρίσεις στο σύστημα φυσικού αερίου, υπό τον όρο ότι η πρόσβαση αυτή είναι συμβατή με τους σχετικούς τεχνικούς κανόνες και τις προδιαγραφές ασφαλείας σε συνεχή βάση.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(61)</NO.P><TXT>Δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της <DATE ISO="20090713">13ης Ιουλίου 2009</DATE>, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα [μεταφοράς φυσικού αερίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1775/2005 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="211" PAGE.FIRST="36" DATE.PUB="2009">ΕΕ 2009, L 211, σ. 36</REF.DOC.OJ>)], η [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να θεσπίζει κατευθυντήριες γραμμές για να επιτευχθεί ο αναγκαίος βαθμός εναρμόνισης. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, που συνιστούν δεσμευτικά εκτελεστικά μέτρα, αποτελούν, και σε σχέση με ορισμένες διατάξεις της παρούσας οδηγίας, χρήσιμο εργαλείο που είναι δυνατόν να προσαρμοστεί γρήγορα όταν είναι αναγκαίο.<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="00BB" ID="QE0005"/></TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Κατά το άρθρο 2 της ανωτέρω οδηγίας:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί:</P><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>επιχείρηση φυσικού αερίου<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί τουλάχιστον μια από τις ακόλουθες δραστηριότητες: παραγωγή, μεταφορά, διανομή, προμήθεια, αγορά ή αποθήκευση φυσικού αερίου, περιλαμβανομένου του [υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ)], και είναι υπεύθυνο για τα εμπορικά και τεχνικά καθήκοντα ή/και τα καθήκοντα συντήρησης τα σχετικά με τις δραστηριότητες αυτές· στον ορισμό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι τελικοί πελάτες,</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>μεταφορά<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>: η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω δικτύου που αποτελείται κυρίως από αγωγούς υψηλής πίεσης πλην δικτύου αγωγών προς τα ανάντη και πλην δικτύου στο οποίο το τμήμα των αγωγών υψηλής πίεσης χρησιμοποιείται κυρίως στο πλαίσιο τοπικής διανομής φυσικού αερίου, με σκοπό την παροχή σε πελάτες, μη συμπεριλαμβανομένου όμως του εφοδιασμού,</TXT></NP></ITEM></LIST><?PAGE NO="5"?><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>5.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>διανομή<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>: η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω τοπικών ή περιφερειακών δικτύων αγωγών με σκοπό την παράδοσή του σε πελάτες, μη συμπεριλαμβανομένης όμως της προμήθειας,</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>7.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>προμήθεια<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>: η πώληση, συμπεριλαμβανομένης της μεταπώλησης, φυσικού αερίου καθώς και ΥΦΑ σε πελάτες,</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>9.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>εγκατάσταση αποθήκευσης<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>: η εγκατάσταση που χρησιμοποιείται για την αποθήκευση φυσικού αερίου η οποία ανήκει ή/και την οποία εκμεταλλεύεται μια επιχείρηση φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του τμήματος των εγκαταστάσεων ΥΦΑ που χρησιμοποιείται για αποθήκευση, εξαιρουμένου του τμήματος που χρησιμοποιείται για δραστηριότητες παραγωγής και εξαιρουμένων των εγκαταστάσεων που προορίζονται αποκλειστικά για την εκτέλεση των καθηκόντων των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς,</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>11.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>εγκατάσταση ΥΦΑ<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>: ο τερματικός σταθμός που χρησιμοποιείται για την υγροποίηση φυσικού αερίου ή την εισαγωγή, την εκφόρτωση και την εκ νέου αεριοποίηση ΥΦΑ, και περιλαμβάνει τις βοηθητικές υπηρεσίες και την προσωρινή αποθήκευση που είναι αναγκαίες για τη διαδικασία εκ νέου αεριοποίησης και στη συνέχεια την τροφοδότηση του συστήματος μεταφοράς χωρίς ωστόσο να συμπεριλαμβάνει τμήματα τερματικών σταθμών ΥΦΑ που χρησιμοποιούνται για αποθήκευση,</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>24.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>πελάτης<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>: ο χονδρικός και ο τελικός πελάτης φυσικού αερίου και οι επιχειρήσεις φυσικού αερίου που αγοράζουν φυσικό αέριο,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>25.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>οικιακός πελάτης<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>: ο πελάτης που αγοράζει φυσικό αέριο για δική του οικιακή κατανάλωση,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>26.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>μη οικιακός πελάτης<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>: ο πελάτης που αγοράζει φυσικό αέριο το οποίο δεν προορίζεται για οικιακή του χρήση,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>27.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>τελικός πελάτης<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>: ο πελάτης που αγοράζει φυσικό αέριο για δική του χρήση,</TXT></NP></ITEM></LIST></P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="00BB" ID="QE0006"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Το άρθρο 8 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο επιγράφεται <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Τεχνικοί κανόνες<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="00BB" ID="QE0017"/>, ορίζει τα εξής:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>Οι ρυθμιστικές αρχές, όταν τα κράτη μέλη διαθέτουν σχετική πρόβλεψη, ή τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τον καθορισμό κριτηρίων τεχνικής ασφαλείας και την εκπόνηση και δημοσιοποίηση τεχνικών κανόνων που ορίζουν τις στοιχειώδεις απαιτήσεις τεχνικού σχεδιασμού και λειτουργίας όσον αφορά τη σύνδεση με το δίκτυο εγκαταστάσεων ΥΦΑ, εγκαταστάσεις αποθήκευσης, άλλα δίκτυα μεταφοράς ή διανομής, και απευθείας γραμμές. Οι τεχνικοί αυτοί κανόνες εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, είναι αντικειμενικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις. Ο<?PAGE NO="6"?> Οργανισμός μπορεί να προβεί σε κατάλληλες συστάσεις για την επίτευξη συμβατότητας των κανόνων αυτών, όταν χρειάζεται. […]<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="00BB" ID="QE0018"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Το άρθρο 9 της ίδιας οδηγίας, το οποίο τιτλοφορείται <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>Διαχωρισμός συστημάτων μεταφοράς και διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="00BB" ID="QE0019"/>, προβλέπει τα ακόλουθα:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="009.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι από τις <DATE ISO="20120303">3 Μαρτίου 2012</DATE>:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>α)</NO.P><TXT>κάθε επιχείρηση που έχει στην ιδιοκτησία της σύστημα μεταφοράς ενεργεί ως διαχειριστής συστήματος μεταφοράς·</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>β)</NO.P><TXT>το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται:</TXT><P><LIST TYPE="roman"><ITEM><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT>να ασκούν άμεσα ή έμμεσα έλεγχο επί επιχείρησης που εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας και να ασκούν άμεσα ή έμμεσα έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε διαχειριστή συστήματος μεταφοράς ή σε σύστημα μεταφοράς, ούτε</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>ii)</NO.P><TXT>να ασκούν άμεσα ή έμμεσα έλεγχο επί διαχειριστή συστήματος μεταφοράς ή επί συστήματος μεταφοράς και να ασκούν άμεσα ή έμμεσα έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε επιχείρηση που εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας,</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>γ)</NO.P><TXT>το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται να διορίζουν μέλη του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητικού συμβουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την επιχείρηση, σε διαχειριστή συστήματος μεταφοράς ή σε σύστημα μεταφοράς και να ασκούν άμεσα ή έμμεσα έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε επιχείρηση που εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας· και</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>δ)</NO.P><TXT>το ίδιο πρόσωπο δεν δικαιούται να είναι μέλος του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητικού συμβουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την επιχείρηση, τόσο σε επιχείρηση που ασκεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας όσο και σε διαχειριστή συστήματος μεταφοράς ή σύστημα μεταφοράς.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><P>[…]</P><PARAG IDENTIFIER="009.008"><NO.PARAG>8.</NO.PARAG><ALINEA><P>Εφόσον στις <DATE ISO="20090903">3 Σεπτεμβρίου 2009</DATE> το σύστημα μεταφοράς ανήκει σε κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση, τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν να μην εφαρμόσουν την παράγραφο 1.</P><P>Στην περίπτωση αυτή, το οικείο κράτος μέλος είτε:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>α)</NO.P><TXT>ορίζει ανεξάρτητο διαχειριστή συστήματος σύμφωνα με το άρθρο 14· ή</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>β)</NO.P><TXT>συμμορφώνεται με τις διατάξεις του κεφαλαίου ΙV.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.009"><NO.PARAG>9.</NO.PARAG><ALINEA>Εφόσον στις <DATE ISO="20090903">3 Σεπτεμβρίου 2009</DATE> το σύστημα μεταφοράς ανήκει σε κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση και υφίστανται ρυθμίσεις που εγγυώνται ουσιαστικότερη ανεξαρτησία του διαχειριστή συστήματος μεταφοράς από τις διατάξεις του Κεφαλαίου IV, ένα κράτος μέλος δύναται να αποφασίσει να μην εφαρμόσει την παράγραφο 1.</ALINEA></PARAG><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="00BB" ID="QE0020"/></P></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73, το οποίο φέρει τον τίτλο <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>Εξουσία λήψης αποφάσεων σχετικά με τη σύνδεση εγκαταστάσεων αποθήκευσης, εγκαταστάσεων επαναεριοποίησης ΥΦΑ και βιομηχανικών πελατών στο σύστημα μεταφοράς<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="00BB" ID="QE0021"/>, ορίζει τα εξής:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="023.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς καταρτίζει και δημοσιεύει διαφανείς και αποτελεσματικές διαδικασίες και τιμολόγια για τη χωρίς διακρίσεις σύνδεση εγκαταστάσεων αποθήκευσης, εγκαταστάσεων επαναεριοποίησης ΥΦΑ και βιομηχανικών πελατών στο δίκτυο μεταφοράς. Οι διαδικασίες αυτές υπόκεινται στην έγκριση της ρυθμιστικής αρχής.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="023.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων αποθήκευσης, εγκαταστάσεων επαναεριοποίησης ΥΦΑ ή βιομηχανικών πελατών λόγω πιθανών μελλοντικών περιορισμών στις διαθέσιμες δυνατότητες του δικτύου ή πρόσθετων δαπανών συνδεόμενων με την απαραίτητη αύξηση δυναμικού. Ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς εξασφαλίζει το κατάλληλο δυναμικό εισόδου και εξόδου για τη νέα σύνδεση.<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="00BB" ID="QE0022"/></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Το άρθρο 32 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>Πρόσβαση τρίτων<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="00BB" ID="QE0023"/>, προβλέπει στην παράγραφο 1 τα ακόλουθα:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την εφαρμογή ενός συστήματος πρόσβασης τρίτων στο σύστημα μεταφοράς και διανομής και στις εγκαταστάσεις ΥΦΑ, με βάση δημοσιευμένα τιμολόγια, το οποίο ισχύει για όλους τους επιλέξιμους πελάτες, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων προμήθειας, και εφαρμόζεται αντικειμενικά και αμερόληπτα μεταξύ των χρηστών του συστήματος. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα εν λόγω τιμολόγια, ή οι μέθοδοι που διέπουν τον υπολογισμό τους, να εγκρίνονται πριν τεθούν σε ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 41 από τη ρυθμιστική αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 39 παράγραφος 1, τα δε τιμολόγια αυτά και οι μέθοδοι –στην περίπτωση που μόνο μέθοδοι εγκρίνονται– να δημοσιεύονται πριν από την έναρξη ισχύος τους.<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="00BB" ID="QE0024"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Το άρθρο 41 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο τιτλοφορείται <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>Καθήκοντα και αρμοδιότητες της ρυθμιστικής αρχής<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="00BB" ID="QE0025"/>, ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>Στη ρυθμιστική αρχή ανατίθενται τα εξής καθήκοντα:</P><P>[…]</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>ιγ)</NO.P><TXT>να παρακολουθεί τον χρόνο που χρειάζονται οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής για τη σύνδεση και τις επισκευές·</TXT></NP></ITEM></LIST></P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="00BB" ID="QE0026"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Ο κανονισμός 715/2009</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Κατά το άρθρο 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 715/2009, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2010/685/ΕΕ της Επιτροπής, της <DATE ISO="20101110">10ης Νοεμβρίου 2010</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="293" PAGE.FIRST="67" DATE.PUB="2010">ΕΕ 2010, L 293, σ. 67</REF.DOC.OJ>) (στο εξής: κανονισμός 715/2009), σκοπός του κανονισμού είναι, μεταξύ άλλων, η θέσπιση κανόνων που δεν εισάγουν διακρίσεις και αφορούν τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων των εθνικών και περιφερειακών αγορών για τη διασφάλιση της σωστής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς αερίου.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Κατά το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού, στο παράρτημα Ι του κανονισμού ορίζονται, όσον αφορά τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, οι κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες αφορούν, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό των τεχνικών πληροφοριών που απαιτούνται προκειμένου οι χρήστες του δικτύου να αποκτήσουν αποτελεσματική πρόσβαση στο σύστημα, καθώς και τον ορισμό όλων των σχετικών σημείων για τις απαιτήσεις διαφάνειας, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που πρέπει να δημοσιεύονται σε όλα τα σχετικά σημεία και το χρονοδιάγραμμα για τη δημοσίευση των πληροφοριών αυτών.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Το σημείο 3.2 του παραρτήματος I του ανωτέρω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>Ορισμός όλων των σχετικών σημείων για τις απαιτήσεις διαφάνειας<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="00BB" ID="QE0027"/>, έχει ως εξής:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>1.</NO.P><TXT>Τα σχετικά σημεία περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα εξής:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>α)</NO.P><TXT>όλα τα σημεία εισόδου σε δίκτυο μεταφοράς και τα σημεία εξόδου από το δίκτυο αυτό, το οποίο λειτουργεί από διαχειριστή συστήματος μεταφοράς, εξαιρουμένων των σημείων εξόδου που συνδέονται με έναν μόνον τελικό καταναλωτή, καθώς και των σημείων εισόδου που συνδέονται απευθείας με έναν και μόνον παραγωγό ευρισκόμενο εντός της ΕΕ·</TXT></NP></ITEM></LIST></P><P>[…]</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Οι πληροφορίες για μεμονωμένους τελικούς καταναλωτές και για εγκαταστάσεις παραγωγής, οι οποίες δεν περιέχονται στον ορισμό των σχετικών σημείων που περιγράφονται στο 3.2.1 στοιχείο α), δημοσιεύονται υπό μορφή συνολικών μεγεθών, τουλάχιστον ανά ζώνη εξισορρόπησης. Το σύνολο των μεμονωμένων τελικών καταναλωτών και των εγκαταστάσεων παραγωγής, που δεν περιέχονται στον ορισμό των σχετικών σημείων που περιγράφονται στο 3.2.1 στοιχείο α), θεωρείται κατ’ εφαρμογή του παρόντος παραρτήματος ως ένα σχετικό σημείο.<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="00BB" ID="QE0028"/></TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Το λεττονικό δίκαιο</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Το άρθρο 84.<HT TYPE="SUP">1</HT>, παράγραφος 1, του enerģētikas likums (νόμου για την ενέργεια), της <DATE ISO="19980903">3ης Σεπτεμβρίου 1998</DATE> (<HT TYPE="ITALIC">Latvijas Vēstnesis</HT>, 1998, αριθ. 273/275), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: νόμος για την ενέργεια), ορίζει τα εξής:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>Η ρυθμιστική αρχή εγκρίνει τους κανόνες του διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς για τη σύνδεση των παραγωγών βιομεθανίου, των διαχειριστών συστήματος ΥΦΑ και των πελατών φυσικού αερίου στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου, καθώς και τους κανόνες του διαχειριστή του συστήματος διανομής για τη σύνδεση των πελατών φυσικού αερίου στο σύστημα διανομής φυσικού αερίου. Οι κανόνες πρέπει να δικαιολογούνται με βάση αντικειμενικά και οικονομικά κριτήρια, να είναι δίκαιοι, ορθοί και διαφανείς. Η ρυθμιστική αρχή μπορεί να προτείνει την αναθεώρηση των εν λόγω κανόνων για τη σύνδεση και να ζητήσει από τον οικείο διαχειριστή συστήματος φυσικού αερίου να υποβάλει σχετικό σχέδιο κανονιστικής διάταξης εντός καθορισμένης προθεσμίας.<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="00BB" ID="QE0029"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Με την απόφαση 1/7, της <DATE ISO="20190418">18ης Απριλίου 2019</DATE>, η ρυθμιστική αρχή ενέκρινε τους <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>κανόνες για τη σύνδεση των παραγωγών βιομεθανίου, των διαχειριστών συστήματος ΥΦΑ και των πελατών φυσικού αερίου στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="00BB" ID="QE0030"/>. Οι εν λόγω κανόνες ορίζουν, μεταξύ άλλων, ότι κάθε χρήστης φυσικού αερίου έχει τη δυνατότητα να συνδεθεί στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου χωρίς τη μεσολάβηση του διαχειριστή του συστήματος διανομής, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία και τους καθορισμένους όρους.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="9"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Έως τις <DATE ISO="20170403">3 Απριλίου 2017</DATE>, η Latvijas Gāze, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, ήταν η μοναδική επιχείρηση η οποία δραστηριοποιούνταν, ως κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση, στη λεττονική αγορά στον τομέα της αγοράς, της αποθήκευσης, της μεταφοράς, της διανομής και της εμπορίας φυσικού αερίου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Μετά την ανωτέρω ημερομηνία και στο πλαίσιο της διαδικασίας απελευθέρωσης της αγοράς φυσικού αερίου στη Λεττονία, συστάθηκε, κατόπιν διασπάσεως της προσφεύγουσας της κύριας δίκης, η <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>Conexus Baltic Grid<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="00BB" ID="QE0031"/> AS. Στην εταιρία αυτή, της οποίας η προσφεύγουσα της κύριας δίκης δεν είναι μέτοχος, μεταβιβάστηκε η δραστηριότητα διαχείρισης της εθνικής υποδομής για τη μεταφορά φυσικού αερίου και του ενιαίου συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας συστάθηκε η <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>Gaso<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="00BB" ID="QE0032"/> AS ως θυγατρική της προσφεύγουσας της κύριας δίκης. Η εταιρία αυτή παρέχει, δυνάμει σχετικής άδειας, υπηρεσίες διανομής φυσικού αερίου στη Λεττονία. Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης είναι η μοναδική μέτοχος της εταιρίας και, βάσει της ανωτέρω άδειας, η τελευταία αποτελεί τον μοναδικό διαχειριστή του συστήματος διανομής φυσικού αερίου στο εν λόγω κράτος μέλος.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Στις <DATE ISO="20190418">18 Απριλίου 2019</DATE>, η ρυθμιστική αρχή εξέδωσε την απόφαση 1/7 κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 84.<HT TYPE="SUP">1</HT>, παράγραφος 1, του νόμου για την ενέργεια.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης άσκησε συνταγματική προσφυγή ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, ήτοι του Latvijas Republikas Satversmes tiesa (Συνταγματικού Δικαστηρίου, Λεττονία), με αίτημα την ακύρωση της ανωτέρω αποφάσεως.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι από το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 προκύπτει ότι κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους είναι δυνατόν να επιτρέπει την απευθείας σύνδεση των πελατών φυσικού αερίου σε σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου μόνον εφόσον ο διαχειριστής του συστήματος διανομής αρνήθηκε να τους συνδέσει για τεχνικούς ή λειτουργικούς λόγους ή εάν υφίστανται άλλοι αντικειμενικοί λόγοι που καθιστούν αναγκαία την απευθείας σύνδεση των πελατών στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Η ρυθμιστική αρχή εκτιμά, αντιθέτως, ότι ούτε η εθνική νομοθεσία ούτε το άρθρο 23, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73 προβλέπουν περιορισμούς όσον αφορά τη σύνδεση των εγκαταστάσεων των πελατών φυσικού αερίου στο σύστημα μεταφοράς.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Κατά το αιτούν δικαστήριο, από το άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2009/73 προκύπτει, εκ πρώτης όψεως, ότι η μεταφορά φυσικού αερίου, ως είδος δραστηριότητας προμήθειας φυσικού αερίου, δεν περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μεταφορά του φυσικού αερίου σε τμήμα του δικτύου αγωγών υψηλής πίεσης οι οποίοι χρησιμοποιούνται κυρίως στο πλαίσιο τοπικής διανομής φυσικού αερίου με σκοπό την παροχή του στον τελικό πελάτη.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>Εντούτοις, από το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 συνάγεται ότι οι βιομηχανικοί πελάτες ή, τουλάχιστον, οι νέοι βιομηχανικοί πελάτες έχουν τη δυνατότητα να συνδεθούν σε σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου. Από τις προπαρασκευαστικές εργασίες της οδηγίας προκύπτει ότι η έννοια των <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>βιομηχανικών πελατών<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="00BB" ID="QE0033"/>, η οποία δεν ορίζεται στην οδηγία, θα μπορούσε να καλύπτει τους τελικούς <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>μη οικιακούς πελάτες<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="00BB" ID="QE0034"/>, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 26, της εν λόγω οδηγίας.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Επιπλέον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται εάν η αρχή η οποία διέπει την πρόσβαση τρίτων στην εσωτερική αγορά φυσικού αερίου, και κατοχυρώνεται στο άρθρο 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73, πρέπει, λαμβανομένου υπόψη του σκοπού προστασίας των συμφερόντων των καταναλωτών που επιδιώκεται με την οδηγία, να εφαρμόζεται εμμέσως στους τελικούς πελάτες. Τούτου δοθέντος, από την απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), φαίνεται να προκύπτει, κατ’ αναλογίαν, ότι η ανωτέρω διάταξη της οδηγίας 2009/73 έχει την έννοια ότι καθορίζει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών μόνον όσον αφορά την πρόσβαση τρίτων στα συστήματα μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου και όχι τη σύνδεσή τους με αυτά.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Υπό τις συνθήκες αυτές, το Latvijas Republikas Satversmes tiesa (Συνταγματικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>1)</NO.P><TXT>Έχουν το άρθρο 23 και το άρθρο 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73 την έννοια ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας, αφενός, να μπορεί κάθε τελικός πελάτης να επιλέξει σε ποιο είδος συστήματος –σύστημα μεταφοράς ή σύστημα διανομής– θα συνδεθεί και, αφετέρου, να υποχρεούται ο διαχειριστής του συστήματος να του επιτρέπει τη σύνδεση στο εν λόγω σύστημα;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Έχει το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 την έννοια ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας η σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου επιτρέπεται μόνον σε μη οικιακούς τελικούς πελάτες (δηλαδή μόνον σε βιομηχανικούς πελάτες);</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Έχει το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 και, ειδικότερα, ο όρος <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>νέος βιομηχανικός πελάτης<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> την έννοια ότι το εν λόγω άρθρο προβλέπει υποχρέωση των κρατών μελών να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας η σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου επιτρέπεται μόνον σε μη οικιακούς τελικούς πελάτες (δηλαδή, μόνον σε βιομηχανικούς πελάτες), οι οποίοι δεν έχουν συνδεθεί προηγουμένως στο σύστημα διανομής;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Έχουν το άρθρο 2, σημείο 3, και το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 την έννοια ότι αντιτίθενται σε κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους δυνάμει της οποίας η μεταφορά φυσικού αερίου περιλαμβάνει τη μεταφορά φυσικού αερίου κατευθείαν στο σύστημα προμήθειας φυσικού αερίου του τελικού πελάτη;<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="00BB" ID="QE0035"/></TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Επί των προδικαστικών ερωτημάτων</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Με το πρώτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί εάν το άρθρο 23 και το άρθρο 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73 έχουν την έννοια ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας, αφενός, κάθε τελικός πελάτης μπορεί να επιλέξει να συνδεθεί είτε με το σύστημα μεταφοράς είτε με το σύστημα διανομής φυσικού αερίου και, αφετέρου, ο διαχειριστής του οικείου συστήματος υποχρεούται να του επιτρέπει τη σύνδεση με το εν λόγω σύστημα.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Πρώτον, όσον αφορά το άρθρο 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το γράμμα της διάταξης αυτής είναι παρόμοιο προς εκείνο του άρθρου 20, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της <DATE ISO="20030626">26ης Ιουνίου 2003</DATE>, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση της οδηγίας 96/92/ΕΚ (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="176" PAGE.FIRST="37" DATE.PUB="2003">ΕΕ 2003, L 176, σ. 37</REF.DOC.OJ>), καθώς και, επίσης, προς εκείνο του άρθρου 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της <DATE ISO="20090713">13ης Ιουλίου 2009</DATE>, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενεργείας και για την κατάργηση της οδηγίας 2003/54 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="211" PAGE.FIRST="55" DATE.PUB="2009">ΕΕ 2009, L 211, σ. 55</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 20 της οδηγίας 2003/54 έχει την έννοια ότι δεν διευκρινίζει τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στα κράτη μέλη σχετικά με τη σύνδεση των πελατών στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά μόνον τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά την πρόσβαση στα εν λόγω δίκτυα (πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Αφενός, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 24, 25 και 62 των προτάσεών του, από τη νομοθεσία της Ένωσης προκύπτει ότι η εσωτερική αγορά φυσικού αερίου είναι οργανωμένη κατά τρόπο παρόμοιο με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Αφετέρου, οι όροι <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>πρόσβαση<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="00BB" ID="QE0037"/> και <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>σύνδεση<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="00BB" ID="QE0038"/> στο σύστημα έχουν, και στην οδηγία 2009/73, τις ίδιες σημασίες με αυτές τις οποίες προσδιόρισε το Δικαστήριο σε σχέση με την οδηγία 2003/54 στην απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Συγκεκριμένα, ιδίως από τις αιτιολογικές σκέψεις 4, 8 και 23 έως 26 της οδηγίας 2009/73 συνάγεται ότι, όπως και στην οδηγία 2003/54, η έννοια της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>πρόσβασης<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="00BB" ID="QE0039"/> στο σύστημα αφορά, στην οδηγία 2009/73, την προμήθεια με φυσικό αέριο, περιλαμβάνοντας ιδίως την ποιότητα, την τακτική παροχή και το κόστος της υπηρεσίας, και χρησιμοποιείται συχνά στο πλαίσιο της εξασφάλισης τιμολογίων άνευ διακρίσεων. Επομένως, ως πρόσβαση στο δίκτυο νοείται, κατ’ ουσίαν, το δικαίωμα χρήσης του δικτύου φυσικού αερίου. Αντιθέτως, ιδίως από τα άρθρα 8 και 23, καθώς και από το άρθρο 41, παράγραφος 1, στοιχείο ιγʹ, της οδηγίας 2009/73 προκύπτει ότι, όπως και όταν χρησιμοποιείται στην οδηγία 2003/54, η έννοια της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>σύνδεσης<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="00BB" ID="QE0040"/> αφορά τη φυσική σύνδεση με το δίκτυο φυσικού αερίου (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Επιπροσθέτως, όπως συμβαίνει στην οδηγία 2003/54 και στην οδηγία 2009/72 όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, η μεταφορά και η διανομή φυσικού αερίου, όπως ορίζονται στο άρθρο 2, σημεία 3 και 5, της οδηγίας 2009/73, δεν περιλαμβάνουν την προμήθεια με φυσικό αέριο. Ως εκ τούτου, οι επιλέξιμοι πελάτες ασκούν το δικαίωμα πρόσβασης στα δίκτυα μέσω προμηθευτή τον οποίο οι εν λόγω πελάτες πρέπει, όπως ορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 3 της τελευταίας οδηγίας, να έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα, η δε ελευθερία επιλογής είναι σε κάθε περίπτωση εξασφαλισμένη, είτε ο προμηθευτής τους συνδέσει με σύστημα μεταφοράς είτε με σύστημα διανομής (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Επομένως, όπως και το άρθρο 20, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/54, το άρθρο 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73 έχει την έννοια ότι προβλέπει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών μόνο σχετικά με την πρόσβαση στα δίκτυα και όχι σχετικά με τη σύνδεση με αυτά (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C 239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI>,<?PAGE NO="12"?> σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Κατά συνέπεια, η ανωτέρω διάταξη δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να κατοχυρώσουν στις αντίστοιχες νομοθεσίες τους το δικαίωμα κάθε τελικού πελάτη να συνδέεται με το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Δεύτερον, ούτε από το άρθρο 23 της εν λόγω οδηγίας μπορεί να συναχθεί τέτοια υποχρέωση.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας 2009/73, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 14 αυτής, τα κράτη μέλη οφείλουν να προβούν σε διαχωρισμό των συστημάτων μεταφοράς και των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς σε σχέση με τα συμφέροντα παραγωγής και προμήθειας ακολουθώντας ένα από τα ακόλουθα πρότυπα, ήτοι τον διαχωρισμό της ιδιοκτησίας, που προϋποθέτει ότι ο ιδιοκτήτης δικτύου ορίζεται ως ο διαχειριστής του δικτύου και είναι ανεξάρτητος από συμφέροντα προμήθειας και παραγωγής (στο εξής: πρώτο πρότυπο διαχωρισμού), την καθιέρωση ανεξάρτητου διαχειριστή συστήματος (στο εξής: δεύτερο πρότυπο διαχωρισμού) ή την καθιέρωση ανεξάρτητου διαχειριστή μεταφοράς (στο εξής: τρίτο πρότυπο διαχωρισμού).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Πάντως, μόνο στις περιπτώσεις που το οικείο κράτος μέλος αποφασίζει να μη χρησιμοποιήσει το πρώτο πρότυπο διαχωρισμού οφείλει να ορίσει, όπως προβλέπει το άρθρο 9, παράγραφος 8, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2009/73, ανεξάρτητο διαχειριστή συστήματος σύμφωνα με το άρθρο 14 (δεύτερο πρότυπο διαχωρισμού) ή να συμμορφωθεί, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 8, στοιχείο βʹ, της ίδιας οδηγίας, προς τις διατάξεις του κεφαλαίου IV (τρίτο πρότυπο διαχωρισμού) [πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20201203">3ης Δεκεμβρίου 2020</DATE>, <NAME.CASE>Επιτροπή κατά Βελγίου (Αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑767/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:984">EU:C:2020:984</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>].</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Πράγματι, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 16 της οδηγίας 2009/73, στην περίπτωση κατά την οποία το οικείο κράτος μέλος επέλεξε το δεύτερο ή το τρίτο πρότυπο διαχωρισμού, η πλήρης αποτελεσματικότητα των εν λόγω λύσεων θα πρέπει να εξασφαλισθεί με ειδικούς πρόσθετους κανόνες, ήτοι με κανόνες διαφορετικούς από εκείνους που περιέχονται στο άρθρο 9, παράγραφοι 1 έως 7, της οδηγίας. Οι εν λόγω <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>ειδικοί πρόσθετοι κανόνες<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="00BB" ID="QE0041"/> είναι, αντιστοίχως, οι διατάξεις του άρθρου 14 της ανωτέρω οδηγίας και του κεφαλαίου της IV, στο οποίο περιλαμβάνεται το άρθρο 23 αυτής.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Αντιθέτως, το οικείο κράτος μέλος δεν υπόκειται στους ειδικούς πρόσθετους κανόνες όταν επιλέγει να εφαρμόσει το πρώτο πρότυπο διαχωρισμού (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171026">26ης Οκτωβρίου 2017</DATE>, <NAME.CASE>Balgarska energiyna borsa</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑347/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:816">EU:C:2017:816</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Εν προκειμένω, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 38 έως 40 των προτάσεών του, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο προκύπτει ότι, στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας 2009/73, η Δημοκρατία της Λεττονίας φαίνεται να έχει επιλέξει το πρώτο πρότυπο διαχωρισμού.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>Επομένως, υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 φαίνεται να μην είναι κρίσιμο για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Εν πάση περιπτώσει, σε περίπτωση κατά την οποία το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 ετύγχανε εφαρμογής εν προκειμένω, η εν λόγω διάταξη δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν το δικαίωμα κάθε τελικού πελάτη να συνδέεται, σε κάθε περίσταση, με το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Δυνάμει του άρθρου 23, παράγραφος 2, της ανωτέρω οδηγίας, ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων αποθήκευσης, εγκαταστάσεων επαναεριοποίησης ΥΦΑ ή βιομηχανικών πελατών επικαλούμενος πιθανούς μελλοντικούς περιορισμούς των διαθέσιμων δυνατοτήτων του δικτύου ή πρόσθετες δαπάνες συνδεόμενες με την απαραίτητη αύξηση δυναμικού.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Κατά πρώτον, η <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>εγκατάσταση αποθήκευσης<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="00BB" ID="QE0042"/> ορίζεται στο άρθρο 2, σημείο 9, της εν λόγω οδηγίας ως η εγκατάσταση η οποία ανήκει ή/και την οποία εκμεταλλεύεται μια <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>επιχείρηση φυσικού αερίου<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="00BB" ID="QE0043"/>, έννοια στην οποία, όπως ορίζεται στο σημείο 1 του ίδιου άρθρου, <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>δεν περιλαμβάνονται οι τελικοί πελάτες<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="00BB" ID="QE0044"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Κατά δεύτερον, η <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>εγκατάσταση ΥΦΑ<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="00BB" ID="QE0045"/> ορίζεται στο άρθρο 2, σημείο 11, της οδηγίας αυτής ως ο τερματικός σταθμός που χρησιμοποιείται για την υγροποίηση φυσικού αερίου ή την εισαγωγή, την εκφόρτωση και την εκ νέου αεριοποίηση ΥΦΑ και <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>περιλαμβάνει τις βοηθητικές υπηρεσίες και την προσωρινή αποθήκευση που είναι αναγκαίες για τη διαδικασία εκ νέου αεριοποίησης και στη συνέχεια την τροφοδότηση του συστήματος μεταφοράς<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="00BB" ID="QE0046"/>. Επομένως, πρόκειται για μονάδα η οποία, εν αντιθέσει προς τους <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>τελικούς πελάτες<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="00BB" ID="QE0047"/>, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 27, της οδηγίας 2009/73, είναι μάλλον σε θέση να τροφοδοτεί το σύστημα μεταφοράς.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Ο αποκλεισμός των τελικών πελατών από τις δύο έννοιες που μνημονεύονται στις σκέψεις 43 και 44 της παρούσας αποφάσεως αντιστοιχεί, εξάλλου, στα προβλεπόμενα στην αιτιολογική σκέψη 16 της οδηγίας 2009/73. Κατά την εν λόγω αιτιολογική σκέψη, ο αποτελεσματικός διαχωρισμός μέσω των διατάξεων για τον ανεξάρτητο διαχειριστή μεταφοράς, σύμφωνα με το τρίτο πρότυπο διαχωρισμού, βασίζεται σε έναν πυλώνα οργανωτικών μέτρων και μέτρων για τη διοίκηση των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και σε έναν πυλώνα μέτρων για τις επενδύσεις, τη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων παραγωγής με το δίκτυο και την ενοποίηση των αγορών μέσω της περιφερειακής συνεργασίας. Τα ανωτέρω μέτρα τέθηκαν σε εφαρμογή μέσω των διατάξεων του κεφαλαίου IV της οδηγίας, τα δε μέτρα για τη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>παραγωγής<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="00BB" ID="QE0048"/> με το δίκτυο τέθηκαν συγκεκριμένα σε εφαρμογή μέσω του άρθρου 23 της εν λόγω οδηγίας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Κατά τρίτον, μολονότι δεν αποκλείεται, λαμβανομένων υπόψη των ορισμών των εννοιών <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>πελάτης<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="00BB" ID="QE0049"/> και <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>τελικός πελάτης<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="00BB" ID="QE0050"/> που περιέχονται, αντιστοίχως, στα σημεία 24 και 27 του άρθρου 2 της οδηγίας 2009/73, η έννοια του <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>βιομηχανικού πελάτη<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="00BB" ID="QE0051"/>, η οποία επίσης μνημονεύεται, χωρίς όμως να ορίζεται, στο άρθρο 23, παράγραφος 2, της οδηγίας, να αφορά ορισμένες κατηγορίες τελικών πελατών, γεγονός παραμένει ότι, όπως επισήμανε κατ’ ουσίαν ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 78 των προτάσεών του, στην έννοια αυτή δεν περιλαμβάνονται όλοι οι τελικοί πελάτες. Ειδικότερα, δεν περιλαμβάνονται σε αυτήν οι <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>οικιακοί πελάτες<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="00BB" ID="QE0052"/>, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 25, της εν λόγω οδηγίας, άρα οι πελάτες οι οποίοι αγοράζουν φυσικό αέριο για δική τους οικιακή κατανάλωση.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, κατ’ ορθή ερμηνεία του άρθρου 23 και του άρθρου 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73 δεν προκύπτει από τις διατάξεις αυτές ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας, αφενός, κάθε τελικός πελάτης μπορεί να επιλέξει να συνδεθεί είτε με το σύστημα μεταφοράς είτε με το σύστημα διανομής φυσικού αερίου και, αφετέρου, ο διαχειριστής του οικείου συστήματος υποχρεούται να του επιτρέπει τη σύνδεση με το εν λόγω σύστημα.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="14"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Επί του δευτέρου και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Με το δεύτερο και το τρίτο ερώτημά του, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί εάν το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 έχει την έννοια ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας μόνον οι βιομηχανικοί πελάτες ή, ενδεχομένως, μόνον οι βιομηχανικοί πελάτες οι οποίοι δεν έχουν συνδεθεί προηγουμένως με το σύστημα διανομής επιτρέπεται να συνδεθούν με το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι από τις σκέψεις 35 έως 40 της παρούσας αποφάσεως συνάγεται ότι το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 φαίνεται, υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, να μην είναι κρίσιμο για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και εάν υποτεθεί ότι η ανωτέρω διάταξη μπορεί να τύχει εφαρμογής εν προκειμένω, η απορρέουσα από αυτήν υποχρέωση για τον διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς να μην αρνηθεί να παράσχει το δικαίωμα σύνδεσης με το δίκτυο σε ορισμένες μονάδες ουδόλως συνεπάγεται, αυτή καθεαυτήν, υποχρέωση για τον οικείο διαχειριστή να αρνηθεί να παράσχει σύνδεση σε κάθε άλλη κατηγορία πελατών.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Συγκεκριμένα, στην περίπτωση κατά την οποία το επίμαχο κράτος μέλος επιλέξει το τρίτο πρότυπο διαχωρισμού, το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 απλώς περιορίζει το περιθώριο χειρισμών το οποίο διαθέτει το εν λόγω κράτος μέλος για να κατευθύνει τους χρήστες των δικτύων προς το ένα ή το άλλο είδος δικτύου (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, στο δεύτερο και στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 έχει την έννοια ότι δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας μόνον οι βιομηχανικοί πελάτες επιτρέπεται να συνδεθούν με το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Επί του τετάρτου προδικαστικού ερωτήματος</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Με το τέταρτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί εάν το άρθρο 2, σημείο 3, και το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 έχουν την έννοια ότι αντιτίθενται σε κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους δυνάμει της οποίας η μεταφορά φυσικού αερίου περιλαμβάνει την μεταφορά φυσικού αερίου απευθείας προς το σύστημα προμήθειας φυσικού αερίου του τελικού πελάτη.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Όσον αφορά, πρώτον, το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73, επισημαίνεται ότι, για λόγους παρόμοιους προς τους εκτιθέμενους στις σκέψεις 49 έως 51 της παρούσας αποφάσεως, η διάταξη αυτή, ακόμη και εάν υποτεθεί ότι έχει εφαρμογή εν προκειμένω, δεν αποκλείει τέτοια εθνική κανονιστική ρύθμιση.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Όσον αφορά, δεύτερον, το άρθρο 2, σημείο 3, της ανωτέρω οδηγίας, επισημαίνεται ότι η διάταξη αυτή ορίζει τη <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>μεταφορά<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="00BB" ID="QE0053"/>, για τους σκοπούς της ίδιας οδηγίας, ως τη <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>μεταφορά φυσικού αερίου μέσω δικτύου που αποτελείται κυρίως από αγωγούς υψηλής πίεσης πλην δικτύου αγωγών προς τα ανάντη και πλην δικτύου στο οποίο το τμήμα των αγωγών υψηλής πίεσης χρησιμοποιείται κυρίως στο πλαίσιο τοπικής διανομής φυσικού αερίου, με σκοπό την παροχή σε πελάτες, μη συμπεριλαμβανομένου όμως του εφοδιασμού<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="00BB" ID="QE0054"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Πάντως, κατά πρώτον, μολονότι είναι αληθές ότι στον ανωτέρω ορισμό δεν περιλαμβάνεται <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω […] δικτύου στο οποίο το τμήμα των αγωγών υψηλής πίεσης χρησιμοποιείται κυρίως στο πλαίσιο τοπικής διανομής φυσικού αερίου<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="00BB" ID="QE0055"/>, εντούτοις περιέχεται σε αυτόν <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>η μεταφορά φυσικού αερίου […] με σκοπό την παροχή σε πελάτες<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="00BB" ID="QE0056"/>. Επιπλέον, αφενός, από το άρθρο 2, σημείο 24, της οδηγίας 2009/73 προκύπτει ότι η έννοια των <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>πελατών<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="00BB" ID="QE0057"/> αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στους τελικούς πελάτες και, αφετέρου, από το σημείο 7 του ίδιου άρθρου 2 συνάγεται ότι η έννοια της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>προμήθειας<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="00BB" ID="QE0058"/> καλύπτει την <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>πώληση, συμπεριλαμβανομένης της μεταπώλησης, φυσικού αερίου καθώς και ΥΦΑ σε πελάτες<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="00BB" ID="QE0059"/>. Κατά συνέπεια, από το γράμμα και μόνον του σημείου 3 του εν λόγω άρθρου 2, το οποίο ορίζει την έννοια της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>μεταφοράς<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="00BB" ID="QE0060"/>, δεν μπορεί να συναχθεί ότι αποκλείεται η δυνατότητα του τελικού πελάτη να συνδεθεί απευθείας με το σύστημα μεταφοράς.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Κατά δεύτερον, επισημαίνεται ότι η έννοια της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>μεταφοράς<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="00BB" ID="QE0061"/> οριζόταν με παρόμοιο τρόπο στο άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2003/54, ήτοι ως <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0062" ID="QS0062"/>η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διασυνδεδεμένου δικτύου υπερυψηλής και υψηλής τάσης με σκοπό την παροχή σε τελικούς πελάτες ή σε διανομείς, μη συμπεριλαμβανομένης όμως της προμήθειας<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="00BB" ID="QE0062"/>. Πάντως, στην απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081009">9ης Οκτωβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Sabatauskas κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑239/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:551">EU:C:2008:551</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), το Δικαστήριο αναγνώρισε τη δυνατότητα των τελικών πελατών να συνδέονται απευθείας με το σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Ο ανωτέρω ορισμός επαναλήφθηκε, χωρίς τροποποίηση, στο άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2009/72.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Κατά τρίτον, η ερμηνεία σύμφωνα με την οποία ο ορισμός του όρου <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0063" ID="QS0063"/>μεταφορά<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="00BB" ID="QE0063"/> δεν αποκλείει τη δυνατότητα ενός τελικού πελάτη να συνδεθεί απευθείας με το σύστημα μεταφοράς επιρρωννύεται επίσης από το γράμμα του κανονισμού 715/2009.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>Ο εν λόγω κανονισμός, ο οποίος έχει ως αντικείμενο, σύμφωνα με το άρθρο 1 αυτού, τη θέσπιση κανόνων που δεν εισάγουν διακρίσεις προκειμένου να καθορισθούν οι όροι πρόσβασης στα συστήματα μεταφοράς φυσικού αερίου, περιλαμβάνει, στο παράρτημά του I, δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και στο πλαίσιο της οδηγίας 2009/73 όπως προκύπτει από την αιτιολογική της σκέψη 61.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Το σημείο 3.2.1 των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών, το οποίο αφορά τον ορισμό όλων των σχετικών σημείων του συστήματος μεταφοράς για τις απαιτήσεις διαφάνειας, προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι στον ορισμό αυτόν πρέπει να περιλαμβάνονται τουλάχιστον όλα τα σημεία εισόδου σε σύστημα μεταφοράς και τα σημεία εξόδου από αυτό, τα οποία διαχειρίζεται διαχειριστής συστήματος μεταφοράς, εξαιρουμένων των σημείων εξόδου <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0064" ID="QS0064"/>που συνδέονται με έναν μόνον τελικό καταναλωτή<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="00BB" ID="QE0064"/> και των σημείων εισόδου που συνδέονται απευθείας με την εγκατάσταση παραγωγής ενός και μόνον παραγωγού εγκατεστημένου εντός της Ένωσης.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>Το δε σημείο 3.2.2 των κατευθυντήριων γραμμών ορίζει, αφενός, ότι οι πληροφορίες για <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0065" ID="QS0065"/>μεμονωμένους τελικούς καταναλωτές<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="00BB" ID="QE0065"/> και για εγκαταστάσεις παραγωγής, οι οποίες δεν περιέχονται στον ορισμό των σχετικών σημείων που περιγράφονται στο σημείο 3.2.1, στοιχείο αʹ, των κατευθυντήριων γραμμών, δημοσιεύονται υπό μορφή συνολικών μεγεθών, τουλάχιστον ανά ζώνη εξισορρόπησης, και, αφετέρου, ότι, για τους σκοπούς της εφαρμογής του εν λόγω παραρτήματος, το σύνολο των εν λόγω μεμονωμένων τελικών καταναλωτών και των εγκαταστάσεων παραγωγής τους οποίους αφορούν οι ως άνω πληροφορίες θεωρείται ως ένα σχετικό σημείο.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 2, σημείο 3, και το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 έχουν την έννοια ότι δεν αντιτίθενται σε κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους δυνάμει της οποίας η μεταφορά φυσικού αερίου περιλαμβάνει τη μεταφορά φυσικού αερίου απευθείας προς το σύστημα προμήθειας φυσικού αερίου του τελικού πελάτη.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Επί των δικαστικών εξόδων</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:</INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Κατ’ ορθή ερμηνεία του άρθρου 23 και του άρθρου 32, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της <DATE ISO="20090713">13ης Ιουλίου 2009</DATE>, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της οδηγίας 2003/55/ΕΚ, δεν προκύπτει από τις διατάξεις αυτές ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας, αφενός, κάθε τελικός πελάτης μπορεί να επιλέξει να συνδεθεί είτε με το σύστημα μεταφοράς είτε με το σύστημα διανομής φυσικού αερίου και, αφετέρου, ο διαχειριστής του οικείου συστήματος υποχρεούται να του επιτρέπει τη σύνδεση με το εν λόγω σύστημα.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 έχει την έννοια ότι δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κανονιστική ρύθμιση δυνάμει της οποίας μόνον οι βιομηχανικοί πελάτες επιτρέπεται να συνδεθούν με το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">3)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Το άρθρο 2, σημείο 3, και το άρθρο 23 της οδηγίας 2009/73 έχουν την έννοια ότι δεν αντιτίθενται σε κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους δυνάμει της οποίας η μεταφορά φυσικού αερίου περιλαμβάνει τη μεταφορά φυσικού αερίου απευθείας προς το σύστημα προμήθειας φυσικού αερίου του τελικού πελάτη.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>(υπογραφές)</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>