<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C‑83/13</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62013CC0083</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:201">EU:C:2014:201</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>19</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>19</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>KONKLUŻJONIJIET MENGOZZI — KAWŻA C‑83/13</P><P>FONNSHIP U SVENSKA TRANSPORTARBETAREFÖRBUNDET</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Mengozzi</HT></P><P>ppreżentati fl-<DATE ISO="20140401">1 ta’ April 2014</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: il-Franċiż.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Kawża C‑83/13</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Fonnship A/S</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">vs</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Svenska Transportarbetareförbundet,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Facket för Service och Kommunikation (SEKO)</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">u</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Svenska Transportarbetareförbundet</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">vs</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Fonnship A/S</HT></P><P><HT TYPE="NORMAL">[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Arbetsdomstolen (l-Isvezja)]</HT></P></STI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Talba għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Domanda addizzjonali mitluba minn parti iżda mhux magħmula mill-qorti tar-rinviju</KEYWORD><KEYWORD>Regolament (KEE) Nru°4055/86</KEYWORD><KEYWORD>Kamp ta’ applikazzjoni</KEYWORD><KEYWORD>Provvista ta’ servizzi ta’ trasport marittimu</KEYWORD><KEYWORD>Transport marittimu lejn Stat Membru minn vapur li jappartjeni lil kumpannija bis-sede tagħha fi Stat parti mill-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), li jġorr bandiera ta’ Stat terz mhux membru taż-ŻEE</KEYWORD><KEYWORD>Abbuż ta’ dritt</KEYWORD><KEYWORD>Azzjoni kollettiva mibdija f’port ta’ Stat Membru li wasslet lill-kumpannija proprjetarja tal-vapur tiffirma ftehim kollettiv</KEYWORD><KEYWORD>Kompetizzjoni ġusta</KEYWORD></INDEX><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>I –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Permezz ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, l‑Arbetsdomstolen (l-Isvezja) jistaqsi, essenzjalment, jekk kumpannija, li għandha s-sede tagħha fi Stat Membru tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea tat-<DATE ISO="19920502">2 ta’ Mejju 1992</DATE> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Ftehim ŻEE<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Ftehim iffirmat fit-<DATE ISO="19920502">2 ta’ Mejju 1992</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="001" PAGE.FIRST="3" DATE.PUB="1994">ĠU 1994, L 1, p. 3</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, proprjetarja ta’ vapur li jġorr bandiera ta’ Stat terz, taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, kif applikabbli għat-trasport marittimu bis-saħħa tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4055/86, tat-<DATE ISO="19861222">22 ta’ Diċembru 1986</DATE>, li japplika l-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tat-trasport marittimu bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 174, b’rettifika fil-<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="093" PAGE.FIRST="17" DATE.PUB="1987">ĠU 1987, L 93, p. 17</REF.DOC.OJ> u kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3573/90, tal-<DATE ISO="19901204">4 ta’ Diċembru 1990</DATE>, <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="353" PAGE.FIRST="16" DATE.PUB="1990">ĠU L 353, p. 16</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>, inkorporat ukoll fil-Ftehim ŻEE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Ara l-Anness XIII tal-Ftehim ŻEE, <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="001" PAGE.FIRST="422" DATE.PUB="1994">ĠU 1994, L 1, p. 422</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Din id-domanda tqajmet fil-kuntest ta’ kawżi tal-kumpannija Norveġiża Fonnship A/S, kumpannija Norveġiża (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Fonnship<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) kontra Svenska Transportarbetarförbundet (Federazzjoni Svediża tal-Ħaddiema tat‑Trasport, iktar ’il quddiem l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>ST<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>) u Facket för Service och Kommunikation (sindakat ta’ ħaddiema fl-oqsma tas-servizzi u tal‑komunikazzjoni, iktar ’il quddiem is-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>SEKO<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>),<?PAGE NO="2"?> assoċjazzjonijiet Svediżi dwar azzjonijiet sindakali, meħuda fl-2001 u fl-2003, li allegatament affettwaw ħażin, fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), il-provvista ta’ servizzi permezz ta’ vapur li jappartjeni lil Fonnship (is-Sava Star), irreġistrat fir-reġistru marittimu tal-Panama u, għalhekk, iġorr il-bandiera ta’ dan il-pajjiż terz<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Mill-proċess u mill-osservazzjonijiet ta’ Fonnship jirriżulta li s-Sava Star kien vapur tal-merkanzija li kien joffri servizzi ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>trasport mhux regolari<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/> essenzjalment fiż-ŻEE. Skont l-Artikolu 1(3)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4056/86, tat-<DATE ISO="19861222">22 ta’ Diċembru 1986</DATE>, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikoli 85 u 86 tat-Trattat għat-trasport marittimu (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 241), is-servizzi (internazzjonali) ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>trasport mhux regolari<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/> huma ddefiniti bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>il-ġarr ta’ oġġetti bil-grossa jew partijiet kbar f’bastiment mikri totalment jew parzjalment lil baħħar wieħed jew iżjed fuq il-bażi ta’ vjaġġ jew l-iskeda taż-żmien jew xi forma oħra ta’ kuntratt għal tbaħħir li m’huwiex skedat regolarment jew li m’huwiex irreklamat regolarment meta r-rati tal-ġarr tal-merkanzija huma nnegozjati b’mod ħieles każ b’każ skond il-kundizzjonijiet tal-provvista u tad-domanda.<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/> Dan għalhekk essenzjalment jinvolvi trasport mingħajr skeda ta’ kommodità waħda li timla l-vapur kollu, ara wkoll il-punt 11 tal-Linji ta’ Gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 81 tat-Trattat tal-KE għas-servizzi ta’ trasport marittimu (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="245" PAGE.FIRST="2" DATE.PUB="2008">ĠU 2008, C 245, p. 2</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>B’mod iktar preċiż, peress li l-ekwipaġġ tas-Sava Star użat minn Fonnship, kompost biss, fil-perijodu tal-fatti tal-kawża prinċipali, minn ċittadini ta’ pajjiżi terzi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Fil-perijodu tal-fatti fil-kawża prinċipali, dawn kienu erba’ uffiċjali Pollakki u żewġ baħrin Russi.</P></NOTE>, ma kienx jirċievi salarju biżżejjed li jista’ jiġi kkunsidrat bħala raġonevoli għal vapur li jopera prinċiparjament fl-Ewropa, ST, fl-2001, waqt waqfa ta’ dan il-vapur f’port Svediż, bdiet azzjoni sindakali intiża sabiex twaqqaf il-ħatt u t-tgħabbija tas-Sava Star, jekk ma tkunx tista’ tikseb mingħand Fonnship l-assigurazzjoni li kienet ser tiffirma ftehim kollettiv maqbul mal-Federazzjoni Internazzjonali tal-Ħaddiema tat-Trasport (iktar ’il quddiem l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>ITF<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Kif ikkonstatat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tal-<DATE ISO="20071211">11 ta’ Diċembru 2007</DATE>, International Transport Workers’ Federation u Finnish Seamen’s Union, imsejħa <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Viking Line<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-438/05" PAGE.ECR="I-10779" YEAR="2007">C-438/05, Ġabra p. I-10779</REF.DOC.ECR>, punti 7 u 8), l-ITF tiġbor is-sindikati tal-ħaddiema fis-settur tat-trasport u wieħed mill-għanijiet tal-politika tagħha hija l-kampanja tagħha kontra l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>bnadar ta’ konvenjenza<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>. L-għanijiet essenzjali ta’ din il-politika huma, minn naħa, li tiġi stabbilita konnessjoni vera bejn il-bandiera ta’ vapur u n-nazzjonalità ta’ proprjetarju kif ukoll, min-naħa l-oħra, il-protezzjoni u t-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ekwipaġġi tal-vapuri taħt bandiera ta’ konvenjenza. L-ITF tqis li vapur huwa rreġistrat taħt bandiera ta’ konvenjenza meta l-proprjetà effettiva u l-kontroll tal-vapur jinsabu fi Stat li ma jkunx dak tal-bandiera li fih ġie rreġistrat il-vapur.</P></NOTE>. Minkejja li apparentement marbuta bi ftehim kollettiv Russu, Fonnship xorta aċċettat li tiffirma l-ftehim kollettiv maqbul mal-ITF wara l-azzjoni sindakali u li tħallas il-miżati u l-kontribuzzjonijiet mitluba minn ST, biex b’hekk is-Sava Star seta’ jitlaq mill-port.</TXT></NP><NP><NO.P>4.</NO.P><TXT>Wara li skada l-ftehim kollettiv iffirmat fl-2001, inbdiet azzjoni simili minn SEKO waqt waqfa oħra tas-Sava Star f’port Svediż. Taħt protesta, Fonnship iffirmat il-ftehim kollettiv maqbul mal-ITF, mitlub mis-SEKO u ħallset l-ispejjeż u l-kontribuzzjonijiet mitluba mill-istess ftehim, li ppermetta lis-Sava Star sabiex ikompli bir-rotta tiegħu.</TXT></NP><NP><NO.P>5.</NO.P><TXT>Permezz ta’ żewġ azzjonijiet separati, Fonnship ipproċediet kontra ST u SEKO quddiem il-qorti tar-rinviju sabiex, dawn l-assoċjazzjonijiet jiġu kkundannati jħallsu d-danni allegatament subiti li jirriżultaw mill-illegalità tal-azzjonijiet sindikali meħuda u min-nullità tal-ftehim kollettivi li hija kienet kostretta tiffirma. Min-naħa tagħha, ST ipproċediet kontra Fonnship quddiem il-qorti tar-rinviju sabiex din tal-aħħar tiġi kkundannata tħallasha d-danni peress li din il-kumpannija ma ħallsitx ir-remunerazzjoni prevista mill-ftehim kollettiv iffirmat fl-2001.</TXT></NP><NP><NO.P>6.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju tqis li l-kwistjoni tal-legalità tal-azzjonijiet sindakali hija deċiżiva għad-deċiżjoni tal-kawżi prinċipali u li sabiex tirrispondi din id-domanda jeħtieġ illi tiddeċiedi jekk id-dritt Svediż dwar azzjonijiet sindakali huwiex kompatibbli mar-regoli tad-dritt tal-Unjoni (taż-ŻEE) dwar il-libertà tal-provvista ta’ servizzi. Madankollu, fid-dawl ta’ dak li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà stabbilit fis-sentenzi Viking Line, iċċitata iktar ’il fuq, u Laval un Partneri<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Sentenza tat-<DATE ISO="20071218">18 ta’ Diċembru 2007</DATE>, Laval un Partneri (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-341/05" PAGE.ECR="I-11767" YEAR="2007">C-341/05, Ġabra p. I-11767</REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, il-qorti tar-rinviju tqis, kuntrarjament għal dak li sostniet Fonnship quddiemha, li ma hemmx bżonn li l-Qorti tal-Ġustizzja tiġi mitluba tagħti pożizzjoni dwar din il-kwistjoni.</TXT></NP><?PAGE NO="3"?><NP><NO.P>7.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, l-Arbetsdomstolen il-qorti tar-rinviju hija tal-opinjoni illi d-domanda, diskussa wkoll quddiemha iżda li għadha ma ġietx eżaminata mill-Qorti tal-Ġustizzja, dwar jekk id-dritt taż-ŻEE huwiex applikabbli f’sitwazzjoni bħal dik f’din il-kawża, fejn vapur irreġistrat f’pajjiż terz u fejn ir-relazzjonijiet abbord huma, bħala prinċipju, irregolati mid-dritt tal-Istat tal-bandiera, teħtieġ illi jiġu sospiżi l-proċeduri u li ssir d-domanda preliminari li ġejja:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Ir-regola prevista fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea dwar il-moviment liberu tas-servizzi, servizzi ta’ trasport bil-baħar — li hemm regola ekwivalenti għaliha fit-Trattat KE — hija applikabbli għal kumpannija li għandha l-uffiċċju rreġistrat tagħha fi Stat tal-EFTA fir-rigward tal-attivitajiet tagħha fil-forma ta’ servizzi ta’ trasport lejn Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew lejn Stat tal-EFTA permezz ta’ bastiment li huwa rreġistrat, itajjar il-bandiera, ta’ pajjiż terz barra mill-Unjoni/Żona Ekonomika Ewropea?<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/></P></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>8.</NO.P><TXT>Din id-domanda kienet is-suġġett ta’ osservazzjonijiet bil-miktub li saru mill-partijiet fil-kawża prinċipali, mill-Gvern Svediż u dak Grieg, mill-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA u mill-Kummissjoni Ewropea. Dawn il-partijiet ikkonċernati ġew ittrattati wkoll fis-seduta li saret fit-<DATE ISO="20140128">28 ta’ Jannar 2014</DATE>.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>II –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiżi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Rimarki preliminari dwar il-portata tat-talba għal deċiżjoni preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>9.</NO.P><TXT>Kif irrilevajt fil-punt 6 iktar ’il fuq, il-qorti tar-rinviju b’mod ċar irrifjutat tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà tal-azzjonijiet sindakali mad-dritt taż-ŻEE, peress li kkunsidrat, fid-dawl tas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Viking Line u Laval un Partneri, li għandha tkun hi, fil-każ li r-regoli taż-ŻEE dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi japplikaw għal sitwazzjonijiet bħal dawk li wasslu għall-kawżi prinċipali, li tiddeċiedi dwar kemm kienu neċessarji u xierqa l-imsemmija azzjonijiet. Madankollu, hija ma tindikax kif bi ħsiebha tiddeċiedi din il-kwistjoni.</TXT></NP><NP><NO.P>10.</NO.P><TXT>Quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, Fonnship iddedikat parti sostanzjali mill-osservazzjonijiet tagħha sabiex tikkritika lill-qorti tar-rinviju talli limitat it-talba għal deċiżjoni preliminari għall-kwistjoni tal-applikabbiltà tad-dritt taż-ŻEE, filwaqt li rrifjutat li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà ma’ dan id-dritt tad-dispożizzjonijiet tad-dritt Svediż li jawtorizzaw azzjonijiet sindakali tat-tip bħal dawk li saru minn ST u SEKO kontra Sava Star.</TXT></NP><NP><NO.P>11.</NO.P><TXT>Mingħajr ma speċifikament titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex fir-risposta tagħha għat-talba għal deċiżjoni preliminari tinkludi kunsiderazzjonijiet dwar il-kompatibbiltà u l-proporzjonalità tal-azzjonijiet sindakali mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fil-każ li tirrispondi b’mod pożittiv għad-domanda magħmula, Fonnship tqis li, fid-dawl tad-diskussjonijiet quddiem il-qorti tar-rinviju, din kellha l-obbligu li titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tindirizza l-kwistjonijiet kollha tad-dritt tal-Unjoni li huma meħtieġa sabiex tiġi deċiża l-kwistjoni fil-kawżi prinċipali. Fil-fatt, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata illi l-libertà li jiġu pprovduti servizzi hija applikabbli f’sitwazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tinkludi, fit-talba tagħha, id-domanda dwar il-kompatibbiltà tal-azzjonijiet sindakali mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi kien jippermetti, fl-opinjoni ta’ Fonnship, li jiġi evitat, fid-dawl tal-inċertezza tad-dritt taż-ŻEE fuq dan il-punt, li kawża li ilha pendenti iktar minn għaxar snin terġa’ tkun is-suġġett ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja jew, fin-nuqqas, li Fonnship ikollha terġa’ tiftaħ kawża għad-danni kontra r-Renju tal-Isvezja.</TXT></NP><?PAGE NO="4"?><NP><NO.P>12.</NO.P><TXT>Għalkemm ma iniex totalment insensittiv għall-istedina impliċita ta’ Fonnship sabiex, anki b’mod sussidjarju, fl-evalwazzjoni tal-kwistjoni li ġiet sottomessa lilha jiġu inklużi wkoll kunsiderazzjonijiet dwar in-neċessità u l-proporzjonalità tal-azzjonijiet sindakali fir-rigward tad-dispożizzjonijiet taż-ŻEE rilevanti, b’mod partikolari għal raġunijiet ta’ ekonomija tal-ġudizzju u fid-dawl tal-fatt illi hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddeċiedi finalment, tali inklużjoni teħtieġ, fil-każ inkwistjoni f’din il-kawża, li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħżel li tibdel b’mod sostanzjali l-ġurisprudenza tagħha fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 267 TFUE.</TXT></NP><NP><NO.P>13.</NO.P><TXT>Huwa magħruf, li din il-ġurisprudenza tirrikonoxxi illi hija biss il-qorti tar-rinviju li għandha l-fakultà li tistabbilixxi d-domandi li għandhom isiru lill-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tat-<DATE ISO="19921112">12 ta’ Novembru 1992</DATE>, Kerafina - Keramische und Finanz-Holding u Vioktimatiki (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-134/91+C-135/91" PAGE.ECR="I-5699" YEAR="1992">C-134/91 u C-135/91, Ġabra p. I-5699</REF.DOC.ECR>, punt 16); tas-<DATE ISO="19970717">17 ta’ Lulju 1997</DATE>, Affish (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-183/95" PAGE.ECR="I-4315" YEAR="1997">C-183/95, Ġabra p. I-4315</REF.DOC.ECR>, punt 23), kif ukoll tal-<DATE ISO="20111221">21 ta’ Diċembru 2011</DATE>, Danske Svineproducenter (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-316/10" PAGE.ECR="I-13721" YEAR="2011">C-316/10, Ġabra p. I-13721</REF.DOC.ECR>, punt 32).</P></NOTE> u l-esklużività li tiddefinixxi s-suġġett tad-domandi li hija għandha l-intenzjoni li tagħmlilha<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-<DATE ISO="20060706">6 ta’ Lulju 2006</DATE>, Kersbergen-Lap u Dams‑Schipper (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-154/05" PAGE.ECR="I-6249" YEAR="2006">C-154/05, Ġabra p. I-6249</REF.DOC.ECR>, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata), u dik tal-<DATE ISO="20130711">11 ta’ Lulju 2013</DATE>, Belgian Electronic Sorting Technology (C‑657/11, punt 28).</P></NOTE>, filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tkun kostretta minn waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali li tagħmel domanda<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Sentenza tad-<DATE ISO="19651209">9 ta’ Diċembru 1965</DATE>, Singer (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="44/65" PAGE.ECR="1191" YEAR="1965">44/65, Ġabra p. 1191, 1199</REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, jew li tibdel il-portata tagħha<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P><HT TYPE="ITALIC">Idem</HT> (p. 1198) kif ukoll, b’mod partikolari, is-sentenzi Kerafina - Keramische und Finanz-Holding u Vioktimatiki, iċċitata iktar ’il fuq (punt 16); tas-<DATE ISO="19980917">17 ta’ Settembru 1998</DATE>, Kainuun Liikenne u Pohjolan Liikenne (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-412/96" PAGE.ECR="I-5141" YEAR="1998">C-412/96, Ġabra p. I-5141</REF.DOC.ECR>, punt 23), kif ukoll tal-<DATE ISO="20091015">15 ta’ Ottubru 2009</DATE>, Hochtief u Linde-Kca-Dresden (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-138/08" PAGE.ECR="I-9889" YEAR="2009">C-138/08, Ġabra p. I-9889</REF.DOC.ECR>, punt 21).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>14.</NO.P><TXT>Din il-ġurisprudenza hija bbażata, minn naħa, fuq argument testwali li l-Artikolu 267 TFUE jistabbilixxi kooperazzjoni diretta bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, skont proċedura mhux kontenzjuża u mingħajr intervent tal-partijiet<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Singer, iċċitata iktar ’il fuq (p. 1199), tad-<DATE ISO="19940119">19 ta’ Jannar 1994</DATE>, SAT Fluggesellschaft (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-364/92" PAGE.ECR="I-43" YEAR="1994">C-364/92, Ġabra p. I-43</REF.DOC.ECR>, punt 9); tas-<DATE ISO="20000706">6 ta’ Lulju 2000</DATE>, ATB <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-402/98" PAGE.ECR="I-5501" YEAR="2000">C-402/98, Ġabra p. I-5501</REF.DOC.ECR>, punt 29); tas-<DATE ISO="20081216">16 ta’ Diċembru 2008</DATE>, Cartesio (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-210/06" PAGE.ECR="I-9641" YEAR="2008">C-210/06, Ġabra p. I-9641</REF.DOC.ECR>, punt 90); tal-<DATE ISO="20091015">15 ta’ Ottubru 2009</DATE>, Acoset (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-196/08" PAGE.ECR="I-9913" YEAR="2009">C-196/08, Ġabra p. I-9913</REF.DOC.ECR>, punt 34), kif ukoll tat-<DATE ISO="20130718">18 ta’ Lulju 2013</DATE>, Consiglio nazionale dei geologi u Autorità garante della concorrenza e del mercato (C‑136/12, punt 28).</P></NOTE> u, min-naħa l-oħra, fuq l-obbligu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiżgura l-possibbiltà lill-gvernijiet tal-Istati Membri u tal-partijiet ikkonċernati li jippreżentaw sottomissjonijiet, skont l-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, fid-dawl tal-fatt illi, bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, huma biss id-deċiżjonijiet tar-rinviju li huma nnotifikati lill-partijiet ikkonċernati<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Kainuun Liikenne u Pohjolan Liikenne (punt 24); Hochtief u Linde-Kca-Dresden (punt 22), kif ukoll Danske Svineproducenter (punt 32).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>15.</NO.P><TXT>Huwa għalhekk illi l-Qorti tal-Ġustizzja tirrifjuta, bħala regola, li tirrispondi għal domandi kumplimentari msemmija mill-partijiet fil-kawża prinċipali jew mill-partijiet ikkonċernati, li ma jaqgħux fil-kuntest ta’ dik magħmula mill-qorti nazzjonali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi Kainuun Liikenne u Pohjolan Liikenne, iċċitata iktar ’il fuq (punt 24); Kersbergen-Lap u Dams-Schipper, iċċitata iktar ’il fuq (punt 22); tal-<DATE ISO="20110414">14 ta’ April 2011</DATE>, Vlaamse Dierenartsenvereniging u Janssens (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-42/10+C-45/10+C-57/10" PAGE.ECR="I-2975" YEAR="2011">C-42/10, C-45/10 u C-57/10, Ġabra p. I-2975</REF.DOC.ECR>, punti 42 sa 45); tat-<DATE ISO="20111013">13 ta’ Ottubru 2011</DATE>, DHL International (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-148/10" PAGE.ECR="I-9543" YEAR="2011">C-148/10, Ġabra p. I-9543</REF.DOC.ECR>, punti 25, 28 u 30), kif ukoll Danske Svineproducenter, iċċitata iktar ’il fuq (punt 33).</P></NOTE> jew, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-validità ta’ att tal-Unjoni, li testendi din l-evalwazzjoni għal motivi oħra minbarra dawk imsemmija mill-qorti tar-rinviju<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi ATB <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punti 28, 30 u 31); tas-<DATE ISO="20070626">26 ta’ Ġunju 2007</DATE>, Ordre des barreaux francophones et germanophones <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-305/05" PAGE.ECR="I-5305" YEAR="2007">C-305/05, Ġabra p. I-5305</REF.DOC.ECR>, punt 19), kif ukoll tal-<DATE ISO="20080415">15 ta’ April 2008</DATE>, Nuovo Agricast (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-390/06" PAGE.ECR="I-2577" YEAR="2008">C-390/06, Ġabra p. I-2577</REF.DOC.ECR>, punt 44).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>16.</NO.P><TXT>Xorta jibqa’ l-fatt illi jidher li hemm ċertu diskrepanza bejn din il-ġurisprudenza u prassi ġurisprudenzjali tal-Qorti tal-Ġustizzja li xxaqleb iktar lejn il-ħtieġa li tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju.</TXT></NP><?PAGE NO="5"?><NP><NO.P>17.</NO.P><TXT>Fil-fatt, f’ħafna sentenzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ma toqgħodx lura, minkejja d-delimitazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari magħmul mill-qorti nazzjonali, kemm milli tivverifika, fid-dawl tal-fatti u tal-argumenti mqajma matul il-proċedura, jekk l-applikabbiltà ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li ma kinitx is-suġġett ta’ talba għal deċiżjoni preliminari, tistax xorta tkun applikabbli għall-kawża<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Ara, fost oħrajn, is-sentenzi tat-<DATE ISO="19901212">12 ta’ Diċembru 1990</DATE>, Hennen Olie (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-302/88" PAGE.ECR="I-4625" YEAR="1990">C-302/88, Ġabra p. I-4625</REF.DOC.ECR>, punt 20), kif ukoll tas-<DATE ISO="20131017">17 ta’ Ottubru 2013</DATE>, Welte (C‑181/12, punti 16 u 27).</P></NOTE>, kemm, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti nazzjonali, sabiex tiddeċiedi jekk l-argument ta’ wieħed mill-partijiet fil-kawża prinċipali fir-rigward tal-applikabbiltà ta’ dispożizzjoni mhux imsemmija fir-rinviju għal deċiżjoni preliminari huwiex fondat<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Ara, pereżempju, is-sentenza tat-<DATE ISO="20100603">3 ta’ Ġunju 2010</DATE>, Internetportal und Marketing (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-569/08" PAGE.ECR="I-4871" YEAR="2010">C-569/08, Ġabra p. I-4871</REF.DOC.ECR>, punti 27 sa 30).</P></NOTE>, kif ukoll sabiex tifformula mill-ġdid id-domandi magħmula sabiex tinkludi fl-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni waħda jew iktar mid-dispożizzjonijiet imsemmija minn waħda mill-partijiet, anki jekk <HT TYPE="ITALIC">ex officio</HT>, dejjem bl-istess ħsieb illi tagħti risposta utli lill-qorti nazzjonali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tad-<DATE ISO="20040429">29 ta’ April 2004</DATE>, Weigel (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-387/01" PAGE.ECR="I-4981" YEAR="2004">C-387/01, Ġabra p. I-4981</REF.DOC.ECR>, punt 44); tal-<DATE ISO="20060221">21 ta’ Frar 2006</DATE>, Ritter-Coulais (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-152/03" PAGE.ECR="I-1711" YEAR="2006">C-152/03, Ġabra p. I-1711</REF.DOC.ECR>, punt 39); tal-<DATE ISO="20070125">25 ta’ Jannar 2007</DATE>, Dyson (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-321/03" PAGE.ECR="I-687" YEAR="2007">C-321/03, Ġabra p. I-687</REF.DOC.ECR>, punt 26); tat‑<DATE ISO="20130530">30 ta’ Mejju 2013</DATE>, Worten (C‑342/12, punti 30 u 31), kif ukoll tat-<DATE ISO="20131212">12 ta’ Diċembru 2013</DATE>, Hay (C‑267/12, punt 23).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>18.</NO.P><TXT>Minkejja li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk ma tidhirx univoka, ma jidhirlix li hawnhekk huwa meħtieġ li jiġu eżaminati fid-dettall l-eventwali kriterji li jippermettu li jsir qari koerenti ta’ dawn is-sentenzi kollha.</TXT></NP><NP><NO.P>19.</NO.P><TXT>Fil-fatt, jidher li hemm tal-inqas eżempju wieħed, li fl-opinjoni tiegħi, japplika għal din il-kawża, li fih il-Qorti tal-Ġustizzja tirrifjuta b’mod sistematiku li tibdel jew testendi s-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari lil hinn mill-kuntest iddefinit mill-qorti nazzjonali. Dan huwa l-każ li fih il-qorti tar-rinviju tkun, espliċitament jew impliċitament, irrifjutat li tiddeferixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja domanda addizzjonali ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mqajma espressament minn waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Ara s-sentenzi tal-<DATE ISO="19881005">5 ta’ Ottubru 1988</DATE>, Alsatel (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="247/86" PAGE.ECR="5987" YEAR="1988">247/86, Ġabra p. 5987</REF.DOC.ECR>, punti 7 u 8) kif ukoll DHL International, iċċitata iktar ’il fuq (punti 25 u 30). Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-<DATE ISO="19940602">2 ta’ Ġunju 1994</DATE>, AC-ATEL Electronics (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-30/93" PAGE.ECR="I-2305" YEAR="1994">C-30/93, Ġabra p. I-2305</REF.DOC.ECR>, punti 19 u 20), kif ukoll tal-<DATE ISO="19970710">10 ta’ Lulju 1997</DATE>, Palmisani (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-261/95" PAGE.ECR="I-4025" YEAR="1997">C-261/95, Ġabra p. I-4025</REF.DOC.ECR>, punti 30 u 31). Ara wkoll, il-punt 25 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Lenz fil-kawża li tat lok għas-sentenza AC-ATEL Electronics iċċitata iktar ’il fuq; punt 46 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-<DATE ISO="20111221">21 ta’ Diċembru 2011</DATE>, Air Transport Association of America <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-366/10" PAGE.ECR="I-13755" YEAR="2011">C-366/10, Ġabra p. I-13755</REF.DOC.ECR>) kif ukoll il-punt 18 tal‑konklużjonijiet tiegħi fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-<DATE ISO="20130711">11 ta’ Lulju 2013</DATE>, Belgian Electronic Sorting Technology, iċċitata iktar ’il fuq.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>20.</NO.P><TXT>F’din il-kawża, huwa veru li, kuntrarjament għall-kawżi li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikament iddeċidiet fuq dan il-punt, il-qorti tar-rinviju għandha tiddeċiedi finalment u ammettiet ir-rilevanza tad-domanda magħmula minn Fonnship, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi b’mod pożittiv għal dak li ġie mitlub lilha<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Fis-sentenza DHL International, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat, fil-punt 30 tas-sentenza tagħha, li l-qorti tar-rinviju ma ammettiet <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>la l-ħtieġa u lanqas ir-relevanza<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/> ta’ kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni addizzjonali ssuġġeriti quddiemha mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>21.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, qari oġġettiv tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE jista’ jagħti x’jifhem illi meta <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>titqajjem<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni f’kawża pendenti quddiem qorti li tiddeċiedi finalment, din il-qorti <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>għandha<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> tirreferi lill-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP><NP><NO.P>22.</NO.P><TXT>Tali interpretazzjoni tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE tista’ b’mod partikolari tiġi użata fil-każijiet fejn il-qorti li ser tiddeċiedi finalment tissuġġerixxi, insostenn tar-rifjut tagħha li tagħmel domanda addizzjonali lill-Qorti tal-Ġustizzja, interpretazzjoni manifestament żbaljata tad-dritt tal-Unjoni jew tifformula d-domanda tagħha abbażi ta’ premessa ġuridika manifestament ineżatta, li għalhekk tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja, wara l-osservazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati u tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, li terġa’ teżamina n-natura żbaljata tal-interpretazzjoni żbaljata<?PAGE NO="6"?> proposta jew tal-premessa ġuridika<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Dan huwa wkoll dak li pproponew, fil-prattika, rispettivament, l-Avukat Ġenerali Léger fil-punt 46 tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li tat lok għas-sentenza tas-<DATE ISO="20000926">26 ta’ Settembru 2000</DATE>, Engelbrecht (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-262/97" PAGE.ECR="I-7321" YEAR="2000">C-262/97, Ġabra p. I-7321</REF.DOC.ECR>) u l-Avukat Ġenerali Bot fil-punti 34 u 35 tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li tat lok għas-sentenza tat-<DATE ISO="20100908">8 ta’ Settembru 2010</DATE>, Winner Wetten (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-409/06" PAGE.ECR="I-8015" YEAR="2010">C-409/06, Ġabra p. I-8015</REF.DOC.ECR>), bil-ħsieb illi jagħtu risposta utli lill-qrati nazzjonali. Dan huwa wkoll dak li l-Qorti tal-Ġustizzja tammetti fis-sentenza tagħha tat-<DATE ISO="20090212">12 ta’ Frar 2009</DATE>, Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-515/07" PAGE.ECR="I-839" YEAR="2009">C-515/07, Ġabra p. I-839</REF.DOC.ECR>, punti 29 u 40), wara l-konklużjonijiet tiegħi f’dan is-sens (ara b’mod partikolari l‑punt 56 ta’ dawn il-konklużjonijiet). Ir-raġunijiet li għalihom ġew miċħuda l‑ewwel żewġ proposti u li għalihom intlaqgħet it-tielet proposta ma jidhrux mill‑motivi tas-sentenzi. Madankollu, huwa interessanti li jiġi rrilevat illi kienet biss il-kawża li tat lok għas-sentenza Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie, iċċitata iktar ’il fuq, li kienet introdotta minn qorti nazzjonali li tiddeċiedi b’mod finali.</P></NOTE>. Fil-fatt, jidhirli inkonċepibbli, b’mod partikolari fir-rigward tal-ħtieġa li tiġi żgurata interpretazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni, li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ konxjentament ma tirrettifikax tali żbalji kommessi minn qorti li ser tiddeċiedi finalment, għad-detriment tal-partijiet fil-kawża, billi jiġu mċaħħda, fil-fatt, mill-possibbiltà effettiva illi jsostnu r-responsabbiltà tal-Istat Membru, li fuqu tiddependi l-imsemmija qorti, minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP><NP><NO.P>23.</NO.P><TXT>Madankollu, dawn il-kunsiderazzjonijiet ma japplikawx f’din il-kawża, b’mod partikolari minħabba l-fatt li l-qorti tar-rinviju ma tat l-ebda informazzjoni li tippermetti li jkun magħruf, b’mod partikolari, f’liema sens hija ser tiddeċiedi l-kwistjoni dwar in-neċessità u l-proporzjonalità tal-azzjonijiet sindakali mal-osservanza tar-regoli tal-Ftehim ŻEE dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi.</TXT></NP><NP><NO.P>24.</NO.P><TXT>B’mod iktar ġenerali, fis-sentenza tat-<DATE ISO="20130718">18 ta’ Lulju 2013</DATE>, Consiglio nazionale dei geologi u Autorità garante della concorrenza e del mercato, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja — adita minn qorti li tagħti deċiżjoni finali, jiġifieri l-Consiglio di Stato (l-Italja), fir-rigward tal-portata tal-kompetenza ta’ din il-qorti li tagħżel u tifformula mill-ġdid id-domandi proposti minn waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali — ċaħdet l-eżistenza ta’ obbligu inkundizzjonat ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari ta’ kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mqajma minn waħda mill-partijiet<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Ara s-sentenza tal-Consiglio nazionale dei geologi u Autorità garante della concorrenza e del mercato, iċċitata iktar ’il fuq (punt 34). Għandu jiġi nnotat illi, fil-punt 25 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja tindika illi qorti li d-deċiżjonijiet tagħha ma huma suġġetti għal ebda rikors ġudizzjarju hija, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/><HT TYPE="ITALIC">fil-prinċipju</HT>, marbuta li tirreferi għall-Qorti tal-Ġustizzja fis-sens tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE meta tiġi invokata quddiemha domanda relatata mal-interpretazzjoni tat-Trattat FUE<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> (enfasi miżjud minni).</P></NOTE>, filwaqt li fakkret ukoll illi d-deċiżjoni dwar u l-formulazzjoni tad-domandi li jsirulha huma kompitu esklużiv tal-qorti nazzjonali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P><HT TYPE="ITALIC">Ibid</HT>. (punt 29).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>25.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena nqis illi l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tillimita ruħha sabiex tirrispondi d-domanda li saritilha, li tirrigwarda l-applikabbiltà tar-regoli tal-Ftehim ŻEE fuq il-libertà li jiġu pprovduti servizzi, mingħajr, għalhekk ma teżamina dik, imqajma minn Fonnship quddiem il-qorti tar-rinviju iżda espressament miċħuda minnha, dwar l-eventwali kompatibbiltà ta’ azzjonijiet sindakali mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq it-talba għal deċiżjoni preliminari u l-interpretazzjoni tar-Regolament Nru 4055/86</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>26.</NO.P><TXT>Jekk, fid-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju rreferiet b’mod ġeneriku għar-regoli tal-Ftehim ŻEE dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi, ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għandha, fl-opinjoni tiegħi, tkun limitata biss għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4055/86, kif issuġġerew ukoll il-partijiet fil-kawża prinċipali u l-partijiet l-oħra kkonċernati li ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP><NP><NO.P>27.</NO.P><TXT>Fil-fatt, huwa stabbilit illi l-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport hija rregolata mid-dispożizzjonijiet tat-trattat dwar it-trasport u li, fir-rigward b’mod partikolari tan-navigazzjoni marittima, huwa l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea li għandu jiddeċiedi, skont l-Artikolu 84(2) tat-Trattat KEE, jekk setgħux jittieħdu dispożizzjonijiet xierqa f’dan is-settur, dak li effettivament ġie kkonstatat u applikat, bl-adozzjoni, fit-<DATE ISO="19861222">22 ta’ Diċembru 1986</DATE>, tar-Regolament Nru 4055/86, fil-verżjoni oriġinali<?PAGE NO="7"?> tiegħu, li japplika l-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tat-trasport marittimu, li daħal fis-seħħ fl-<DATE ISO="19870101">1 ta’ Jannar 1987</DATE>. Peress li r-Regolament Nru 4055/86 li, kif diġà indikat, ġie inkorporat fil-Ftehim ŻEE, id-domanda magħmula għandha tiġi fformulata mill-ġdid billi tiġi limitata għall-interpretazzjoni ta’ dan l-att.</TXT></NP><NP><NO.P>28.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-provi fil-proċess u tal-osservazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati, id-domanda magħmula tista’ wkoll tiġi limitata għal kjarifika tal-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione personae</HT> tar-Regolament Nru 4055/86, li huwa stipulat fl-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, sabiex jiġi ddeterminat jekk kumpannija legalment stabbilita fiż-ŻEE, f’dan il-każ fin-Norveġja, proprjetarja ta’ vapur li jopera servizzi ta’ trasport marittimu fiż-ŻEE iżda li jġorr bandiera ta’ pajjiż terz, f’dan il-każ il-Panama, taqax taħt dan l-att u, jekk ikun il-każ, tistax, bħala regola, tibbenefika mil-libertà li huwa jagħti.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Fuq il-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione personae</HT> tar-Regolament Nru 4055/86</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>29.</NO.P><TXT>Risposta pożittiva, mal-ewwel impressjoni sempliċi, tidher li tirriżulta mill-kliem stess tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 4055/86 u mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP><NP><NO.P>30.</NO.P><TXT>Fil-fatt, skont l-ewwel paragrafu ta’ din id-dispożizzjoni, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u l-pajjiżi terzi, hija applikabbli għaċ-ċittadini tal-Istati Membri stabbiliti fi Stat Membru ieħor minbarra dak li huwa destinatarju tas-servizzi, peress illi, permezz tar-riferiment li jsir fit-tielet paragrafu tiegħu b’mod partikolari għall-Artikolu 58 tat-Trattat KEE (li sar l-Artikolu 48 KE), il-kumpanniji stabbiliti fl-Unjoni Ewropea (taż-ŻEE) huma assimilati mal-persuni fiżiċi ċittadini tal-Istati Membri.</TXT></NP><NP><NO.P>31.</NO.P><TXT>Huwa b’dan il-mod illi, fil-kuntest ta’ kumpannija stabbilita fi Stat Membru li tħaddem servizz ta’ trasport regolari lejn Stat Membru ieħor, iżda li l-vapuri tagħha kienu rreġistrati u kienu jġorru l-bandiera tal-Panama, il-Qorti tal-Ġustizzja mill-kliem tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86 iddeduċiet li dan huwa <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>intiż għaċ-ċittadini tal-Istati Membri stabbiliti fi Stat Membru ieħor u mhux dak li huwa destinatarju tas-servizzi <HT TYPE="ITALIC">u ma jirreferix għar-reġistrazzjoni jew għall-bandiera ta’ vapuri użati mill-impriża ta’ trasport</HT><QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Sentenza tas-<DATE ISO="19940517">17 ta’ Mejju 1994</DATE>, Corsica Ferries (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-18/93" PAGE.ECR="I-1783" YEAR="1994">C-18/93, Ġabra p. I-1783</REF.DOC.ECR>, punt 29) (enfasi miżjud minni). Il-fatt li l-vapuri użati minn din il-kumpannija kienu rreġistrati u kellhom il-bandiera tal-Panama jirriżulta mill-punt 8 ta’ din is‑sentenza. Ara wkoll is-sentenza tat-<DATE ISO="19980618">18 ta’ Ġunju 1998</DATE>, Corsica Ferries France (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-266/96" PAGE.ECR="I-3949" YEAR="1998">C-266/96, Ġabra p. I-3949</REF.DOC.ECR>, punt 3).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>32.</NO.P><TXT>In-nuqqas ta’ rilevanza tar-reġistrazzjoni u/jew tal-bandiera tal-vapuri sabiex jiġi stabbilit il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86 huwa msaħħaħ, <HT TYPE="ITALIC">a contrario</HT>, mit-tieni paragrafu ta’ din l-istess dispożizzjoni. Dan il-paragrafu fil-fatt jistipula illi dan l-att japplika wkoll għaċ-ċittadini tal-Istati Membri stabbiliti barra mill-Unjoni u għall-kumpaniji marittimi stabbiliti barra mill-Unjoni u kkontrollati minn ċittadini ta’ Stat Membru, jekk il-vapuri tagħhom ikunu rreġistrati f’dak l-Istat Membru skont il-leġiżlazzjoni tiegħu.</TXT></NP><NP><NO.P>33.</NO.P><TXT>Kif irrilevat l-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, l-ispjegazzjoni mogħtija fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 4055/86 tirrifletti dak li huwa komunament magħruf bħala l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>eċċezzjoni Griega<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Ara f’dan ir-rigward, fost oħrajn, A. Bredima-Savopoulou u J. Tzoannos, <HT TYPE="ITALIC">The Common Shipping Policy of the EC</HT>, North Holland, Amsterdam, 1990, p. 176 u P.J. Baena Baena, <HT TYPE="ITALIC">La politica comunitaria de los transportes maritimos</HT>, Marcial Pons, Madrid, 1995, p. 127.</P></NOTE>. Fil-fatt, peress li, skont id-dritt Grieg, iċ-ċittadini Griegi stabbiliti f’pajjiżi terzi huma awtorizzati jirreġistraw il-vapuri tagħhom fir-reġistru marittimu ta’ dan l-Istat Membru, li kieku din is-sitwazzjoni ma ġietx ikkunsidrata mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament kien jitnaqqas proporzjon sinjifikattiv ta’ tunnellaġġ totali appartenenti lil ċittadini tal-Istati taż-ŻEE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Skont awtur, dan hu l-każ ta’ 85 % tal-flotta li għandha l-bandiera Griega: ara, S. Martinez Lage, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>El régimen comunitario del transporte marítimo y el Real Decreto 990/1986 sobre ordenación del transporte marítimo en España<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>, <HT TYPE="ITALIC">Gaceta Juridica de la CEE</HT>, Nru°10, 1988, p. 408.</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="8"?><NP><NO.P>34.</NO.P><TXT>Għalhekk ma hemmx dubju illi l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux il-ħsieb li jissuġġetta l-applikazzjoni tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86 għal kundizzjoni dwar il-post tar-reġistrazzjoni tal-vapuri.</TXT></NP><NP><NO.P>35.</NO.P><TXT>Għalhekk, kuntrarjament għal dak li ST u SEKO argumentaw fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, il-fatt li ċ-ċittadini ta’ Stati taż-ŻEE li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din l-istess dispożizzjoni jirreġistraw il-vapuri tagħhom f’pajjiż terz ma jfissirx li dawn iċ-ċittadini ma għadhomx stabbiliti fi Stat taż-ŻEE.</TXT></NP><NP><NO.P>36.</NO.P><TXT>Ir-raġunament imsemmi iktar ’il fuq lanqas ma għandu jkun ikkontestat bl-argument ta’ ST u ta’ SEKO li, sakemm il-kawża prinċipali tikkonċerna l-kundizzjonijiet tal-impjieg tal-ekwipaġġ ta’ vapur li jaqgħu fid-dritt ta’ pajjiż terz, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4055/86 ma humiex applikabbli jew, tal-inqas, huma suġġetti għal rabta mill-qrib suffiċjenti bejn ir-relazzjoni tal-impjieg mat-territorju tal-Unjoni (taż-ŻEE), li hija nieqsa f’dan il-każ.</TXT></NP><NP><NO.P>37.</NO.P><TXT>Fil-fatt, dan l-argument għandu jiġi miċħud mill-ewwel għaliex, minn perspettiva proċedurali, huwa intiż, b’mod definittiv, peress illi huwa bbażat fuq numru ta’ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Fil-punti 79 u 80 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, ST u SEKO jsemmu, insostenn tal-argument tagħhom, is-sentenzi tat-<DATE ISO="19840712">12 ta’ Lulju 1984</DATE>, Prodest (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="237/83" PAGE.ECR="3153" YEAR="1984">237/83, Ġabra p. 3153</REF.DOC.ECR>, punt 6); tas-<DATE ISO="19890927">27 ta’ Settembru 1989</DATE>, Lopes da Viega (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="9/88" PAGE.ECR="2989" YEAR="1989">9/88, Ġabra p. 2989</REF.DOC.ECR>, punt 15); tad-<DATE ISO="19940629">29 ta’ Ġunju 1994</DATE>, Aldewereld (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-60/93" PAGE.ECR="I-2991" YEAR="1994">C-60/93, Ġabra p. I-2991</REF.DOC.ECR>, punt 14) u tat-<DATE ISO="19960430">30 ta’ April 1996</DATE>, Boukhalfa (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-214/94" PAGE.ECR="I-2253" YEAR="1996">C-214/94, Ġabra p. I-2253</REF.DOC.ECR>, punt 15), li kollha jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-trattat jew ta’ dritt sekondarju dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema.</P></NOTE>, sabiex jikkontesta r-rilevanza tad-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju mill-perspettiva ta’ provvista ta’ servizzi filwaqt li, skont il-ġurisprudenza, din il-qorti bħala regola tibqa’ l-unika waħda kompetenti sabiex tiddefinixxi s-suġġett tad-domandi tagħha u li għandha tevalwa kemm in-neċessità kif ukoll ir-rilevanza fir-rigward tal-partikolaritajiet tal-kawża li minnha tkun adita<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Kersbergen-Lap u Dams-Schipper (punt 21) kif ukoll Danske Svineproducenter (punt 32).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>38.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, l-argument ta’ ST u ta’ SEKO għandu wkoll jiġi miċħud għaliex il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 4055/86 huwa stabbilit mid-dispożizzjonijiet tiegħu stess u ma jiddependix fuq id-dritt applikabbli għar-relazzjonijiet tal-impjieg li jorbot lill-ekwipaġġ ta’ vapur ma’ fornitur ta’ servizzi ta’ trasport marittimu li jistgħu jaqgħu taħt dan ir-regolament. Minħabba l-fatt li r-Regolament Nru 4055/86 ma jsemmi xejn, pereżempju, dwar il-kriterji sabiex jiġi stabbilit id-dritt applikabbli għal kuntratti individwali ta’ impjieg ta’ membri ta’ ekwipaġġ, b’mod partikolari fir-rigward tar-relazzjonijiet li dan l-att għandu jkollu mal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali, iffirmata f’Ruma fid-<DATE ISO="19800619">19 ta’ Ġunju 1980</DATE> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>Konvenzjoni ta’ Ruma<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P><REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="169" PAGE.FIRST="10" DATE.PUB="2005">ĠU 2005, C 169, p. 10</REF.DOC.OJ>. Jien niftakar li l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni ta’ Ruma intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>Kuntratti individwali ta’ impjieg<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> jipprovdi essenzjalment, li fil-kuntratt ta’ impjieg, l-għażla ta’ liġi magħmula mill-partijiet tal-liġi applikabbli ma għandhiex ikollha r-riżultat li ċċaħħad lill-impjegat mill-protezzjoni mogħtija lilu mir-regoli mandatarji tal-liġi li tkun applikabbli skont dan l-Artikolu 6(2) fin-nuqqas ta’ għażla. Skont dan il-paragrafu, il-kuntratt ta’ impjieg huwa regolat, minn naħa bil-liġi tal-pajjiż li fih l-impjegat fl-eżekuzzjoni tal-kuntratt is-soltu jagħmel ix-xogħol tiegħu jew, min-naħa l-oħra, jekk l-impjegat mhux soltu jagħmel ix-xogħol tiegħu f’pajjiż wieħed, skont il-liġi tal-pajjiż fejn il-post tan-negozju li minnu jkun tqabbad ikun jinsab. Dawn il-kriterji japplikaw sakemm ma jkunx jidher miċ-ċirkustanzi kollha li l-kuntratt ikollu rabta eqreb ma’ pajjiż ieħor, f’liema każ il-kuntratt għandu jkun irregolat mil-liġi ta’ dak il-pajjiż. Dwar l-applikazzjoni u l-artikolazzjoni ta’ dawn il-kriterji dwar id-determinazzjoni tal-liġi applikabbli fil-kuntest ta’ tkeċċija ta’ membru ta’ ekwipaġġ ta’ vapur, sentenza tal-<DATE ISO="20111215">15 ta’ Diċembru 2011</DATE>, Voogsgeerd (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-384/10" PAGE.ECR="I-13275" YEAR="2011">C-384/10, Ġabra p. I-13275</REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>39.</NO.P><TXT>Fl-aħħar nett, l-argument inkwistjoni xorta ma jistax jintlaqa’ għaliex, jekk inhu possibbli li jiġi aċċettat, kif isostnu ST u SEKO, li r-relazzjonijiet ta’ impjieg abbord vapur fl-ibħra internazzjonali huma rregolati mid-dritt tal-Istat tal-bandiera, skont l-Artikoli 91 u 94 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-liġi tal-baħar, iffirmata f’Montego Bay fl-<DATE ISO="19821210">10 ta’ Diċembru 1982</DATE> (iktar ’il<?PAGE NO="9"?> quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>Konvenzjoni ta’ Montego Bay<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Inklużi fil-parti VII tal-Konvenzjoni ta’ Montego Bay, intitolata <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>Ibħra internazzjonali<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, l-Artikoli 91 u 94 jistipulaw rispettivament, b’mod partikolari, minn naħa, li l-vapuri li għandhom iċ-ċittadinanza tal-Istat li tiegħu jġorru l-bandiera, irid ikun hemm rabta sostanzjali bejn l-Istat u l-vapur, u, min-naħa l-oħra, li kull Stat għandu jeżerċita b’mod effettiv il-ġurisdizzjoni tiegħu u l-kontroll tiegħu fis-settur amministrattiv, tekniku u dak soċjali fuq il-vapuri li jġorru l-bandiera tiegħu, b’mod partikolari, skont id-dritt intern tiegħu, fuq il-kaptan, l-uffiċjali u l-ekwipaġġ għall-kwistjonijiet amministrattivi, tekniċi u soċjali li jikkonċernaw il-vapur.</P></NOTE>, punt li huwa barra minn hekk irrikonoxxuta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Ara s-sentenza tal-<DATE ISO="19921124">24 ta’ Novembru 1992</DATE>, Poulsen u Diva Navigation (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-286/90" PAGE.ECR="I-6019" YEAR="1992">C-286/90, Ġabra p. I-6019</REF.DOC.ECR>, punti 18 u 22).</P></NOTE>, mir-Regolament Nru 4055/86 ma jirriżulta bl-ebda mod li l-leġiżlatur tal-Unjoni ried jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament għaċ-ċittadini li joffru servizzi ta’ trasport marittimu permezz ta’ vapuri li abbord tagħhom ir-relazzjonijiet tal-impjieg huma rregolati mid-dritt ta’ Stat Membru (jew minn dak ta’ Stat taż-ŻEE)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Ara f’dan is-sens, b’analoġija, is-sentenza tad-<DATE ISO="20060309">9 ta’ Marzu 2006</DATE>, Il‑Kummissjoni vs Spanja (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-323/03" PAGE.ECR="I-2161" YEAR="2006">C-323/03, Ġabra p. I-2161</REF.DOC.ECR>, punt 26), dwar ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tassimila t-termini użati fir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92, tas-<DATE ISO="19921207">7 ta’ Diċembru 1992</DATE>, li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 10) ma’ dawk tal-Konvenzjoni ta’ Montego Bay, ħaġa li kien ikollha bħala effett il-limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi regolament.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>40.</NO.P><TXT>Li l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 4055/86 jiġi ssuġġettat għal tali kundizzjoni supplimentari jista’ jippreġudika l-għan tar-Regolament li huwa li jestendi l-libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u l-pajjiżi terzi bil-għan li jiġu aboliti b’mod progressiv ir-restrizzjonijiet eżistenti u l-introduzzjoni ta’ restrizzjonijiet ġodda<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Ara l-premessa ta’ qabel tal-aħħar tar-Regolament Nru 4055/86. Għal raġunament simili, ara s-sentenza Il‑Kummissjoni vs Spanja, iċċitata iktar ’il fuq (punt 24).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>41.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, hija iktar delikata l-kwistjoni, ukoll diskussa mill-partijiet ikkonċernati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex tiġi ddeterminata l-portata eżatta tal-benefiċjarji tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi marittimi, kif imsemmija fl-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86, b’mod partikolari jekk minħabba s-sempliċi residenza jew l-istabbiliment tiegħu fi Stat taż-ŻEE, il-proprjetarju ta’ vapur jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni.</TXT></NP><NP><NO.P>42.</NO.P><TXT>Din il-mistoqsija toriġina minn nuqqas ta’ qbil bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali dwar l-identità u l-post tal-istabbiliment tal-entità li hija inkarigata mill-amministrazzjoni u mill-operazzjoni kummerċjali tas-Sava Star, peress li ST u SEKO jsostnu li l-attivitajiet kienu ttrasferiti lil kumpannija stabbilita fil-Panama, filwaqt li Fonnship issostni li hija assumiet, matul il-perijodu rilevanti, l-operazzjoni kummerċjali kollha tas-Sava Star min-Norveġja.</TXT></NP><NP><NO.P>43.</NO.P><TXT>Evidentement ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li fil-kuntest tal-kooperazzjoni stabbilita permezz tal-Artikolu 267 TFUE li għandha tiddeċiedi dwar din il-kwistjoni fattwali, li għandha tiġi evalwata mill-qorti tar-rinviju, anki jekk, skont il-kliem tad-domanda preliminari, din il-qorti milli jidher kienet diġà telqet mill-premessa illi Fonnship kienet eżerċitat, matul il-perijodu tal-fatti li taw lok għall-kawża prinċipali, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>attività li tikkonsisti f’li toffri servizzi ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> u li ċerti dokumenti trażmessi minn din il-kumpannija fuq talba tal-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll matul is-seduta jikkonfermaw din l-impressjoni.</TXT></NP><NP><NO.P>44.</NO.P><TXT>Madankollu, jekk din il-kontroversja fattwali titwarrab mal-ġenb, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86, huwa meħtieġ l-ewwel nett li jitfakkar li din id-dispożizzjoni tiddefinixxi l-benefiċjarji tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu bejn l-Istati Membri u l-Istati Membri u l-pajjiżi terzi f’termini li huma sostanzjalment simili għal dawk tal-Artikolu 49 KE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Ara s-sentenzi tal-<DATE ISO="19940714">14 ta’ Lulju 1994</DATE>, Peralta (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-379/92" PAGE.ECR="I-3453" YEAR="1994">C-379/92, Ġabra p. I-3453</REF.DOC.ECR>, punt 39); tal-<DATE ISO="19941005">5 ta’ Ottubru 1994</DATE>, Il‑Kummissjoni vs Franza (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-381/93" PAGE.ECR="I-5145" YEAR="1994">C-381/93, Ġabra p. I-5145</REF.DOC.ECR>, punt 10), kif ukoll tat-<DATE ISO="20020613">13 ta’ Ġunju 2002</DATE>, Sea-Land Service u Nedlloyd Lijnen (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-430/99+C-431/99" PAGE.ECR="I-5235" YEAR="2002">C-430/99 u C-431/99, Ġabra p. I-5235</REF.DOC.ECR>, punt 30).</P></NOTE>, jiġifieri li kemm il-persuni fiżiċi kif ukoll dawk ġuridiċi stabbiliti fit-territorju ta’ Stat Membru tal-Unjoni (taż-ŻEE), jagħtu jew jibbenefikaw minn, bi ħlas, servizzi transkonfinali fi ħdan iż-ŻEE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Ara, fir-rigward tal-Artikolu 36 tal-Ftehim ŻEE (libertà li jiġu pprovduti servizzi), sentenza tal-Qorti EFTA, sentenza tal-<DATE ISO="20120425">25 ta’ April 2012</DATE>, Granville Establishment (E‑13/11, EFTA Court Report 2012, p. 403, punti 38 u 39).</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="10"?><NP><NO.P>45.</NO.P><TXT>Abbażi ta’ din il-premessa ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà aċċettat illi fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86 jaqgħu, kumpannija stabbilita taħt id-dritt Norveġiż li topera vapuri fl-ibħra internazzjonali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Ara s-sentenza Sea-Land Service u Nedlloyd Lijnen, iċċitata iktar ’il fuq (punti 16, 26 sa 29). Għandu jiġi nnotat illi jekk l-Qorti tal-Ġustizzja ħalliet lill-qorti nazzjonali l-inkarigu li tivverifika jekk is-sitwazzjonijiet li minnhom oriġinaw il-kwistjonijiet f’din il-kawża kinux jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione personae</HT> tar-Regolament Nru 4055/86, dan ġara probabbilment, wara qari tal-punti 63 sa 76 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Alber f’din il-kawża, minħabba l-fatt li l-kumpannija l-oħra tat-trasport involuta fil-kawża prinċipali (Sea-Land Service) kienet stabbilita fl-Istati Uniti tal-Amerika u li l-qorti tar-rinviju ma kinitx tat biżżejjed indikazzjonijiet dwar jekk il-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament kinux issodisfatti.</P></NOTE>, aġent marittimu, li għandu s-sede tiegħu fi Stat Membru, li jopera vapur li ma kienx proprjetà tiegħu, u li kien joffri servizz regolari bejn il-portijiet ta’ żewġ Stati Membri<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Ara s-sentenza Corsica Ferries iċċitata iktar ’il fuq (punti 8 u 30), kif ukoll il-punt 2 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali van Gerven f’din il-kawża. Ara, ukoll, Corsica Ferries France, iċċitata iktar ’il fuq (punt 3). Kif diġà indikat, il-vapuri kellhom bandiera tal-Panama.</P></NOTE>, sidien ta’ vapuri Griegi li kienu jikru kompletament il-bastimenti tagħhom lil aġenziji tal-ivvjaġġar għal eskursjonijiet ta’ ġurnata bejn Stat Membru u pajjiż terz<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Ara s-sentenza tal-<DATE ISO="20021114">14 ta’ Novembru 2002</DATE>, Geha Naftiliaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-435/00" PAGE.ECR="I-10615" YEAR="2002">C-435/00, Ġabra p. I-10615</REF.DOC.ECR>, punti 5 u 6) kif ukoll il-punti 5 u 6 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Alber f’din il-kawża.</P></NOTE> kif ukoll il-kaptan, ta’ nazzjonalità Taljana, ta’ vapur li joffri trasport marittimu bejn żewġ portijiet ta’ Stati Membri<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Sentenza Peralta, iċċitata iktar ’il fuq (punt 42). Is-sid tal-vapur kien Taljan u l-vapur kellu bandiera Taljana.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>46.</NO.P><TXT>Din il-ġurisprudenza tagħti interpretazzjoni flessibbli tal-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione personae</HT> tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86, ċertament kompatibbli max-xewqa li jiġi żgurat illi l-maġġoranza tal-attivitajiet ekonomiċi li ma jaqgħux taħt il-moviment liberu tal-merkanzija, tal-kapital jew tal-persuni fl-istess ħin ma jiġux esklużi mill-applikazzjoni tat-Trattat KE (jew tal-Ftehim ŻEE)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-<DATE ISO="20090423">23 ta’ April 2009</DATE>, Falco Privatstiftung u Rabitsch (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-533/07" PAGE.ECR="I-3327" YEAR="2009">C-533/07, Ġabra p. I-3327</REF.DOC.ECR>, punt 35).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>47.</NO.P><TXT>Madankollu xorta jibqa’ l-fatt li l-ġurisprudenza ma tgħid xejn espliċitament dwar il-kwistjoni jekk sempliċi proprjetarju ta’ vapur għandux jiġi kkunsidrat bħala fornitur ta’ servizzi ta’ trasport marittimu.</TXT></NP><NP><NO.P>48.</NO.P><TXT>Gwida utli, fis-sens ta’ risposta negattiva għal din il-mistoqsija, fl-opinjoni tiegħi, tista’ tinkiseb mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar mezzi oħra tat-trasport.</TXT></NP><NP><NO.P>49.</NO.P><TXT>Fil-fatt, minn din il-ġurisprudenza jirriżulta, b’mod partikolari mis-sentenzi Cura Anlagen<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Sentenza tal-<DATE ISO="20020321">21 ta’ Marzu 2002</DATE> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-451/99" PAGE.ECR="I-3193" YEAR="2002">C-451/99, Ġabra p. I-3193</REF.DOC.ECR>, punt 18). Din il-kawża kienet tirrigwarda l-obbligu ta’ reġistrazzjoni fi Stat ta’ użu ta’ vetturi meħuda b’leasing minn impriża stabbilita fi Stat Membru ieħor.</P></NOTE>, Jobra<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Sentenza tal-<DATE ISO="20081204">4 ta’ Diċembru 2008</DATE> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-330/07" PAGE.ECR="I-9099" YEAR="2008">C-330/07, Ġabra p. I-9099</REF.DOC.ECR>, punt 22). Din il-kawża kienet tirrigwarda rifjut mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru li jingħata primjum tal-investiment lil kumpannija li kienet tat b’leasing trakkijiet prinċiparjament użati fit-territorju ta’ Stati Membri oħra.</P></NOTE> u Waypoint Aviation<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Sentenza tat-<DATE ISO="20111013">13 ta’ Ottubru 2011</DATE> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-9/11" PAGE.ECR="I-9697" YEAR="2011">C-9/11, Ġabra p. I-9697</REF.DOC.ECR>, punti 17 u 20). Il-kawża kienet tikkonċerna, essenzjalment, l-interdizzjoni ta’ konċessjoni ta’ użu ta’ inġenji tal-ajru lil kumpannija mhux stabbilita fi Stat Membru li kien ta vantaġġ finanzjarju għall-finanzjament tax-xiri tiegħu.</P></NOTE>, li jekk il-proprjetarju ta’ vettura jista’ faċilment jiġi kklassifikat bħala fornitur ta’ servizzi li jaqgħu taħt l-Artikolu 49 KE meta huwa joffri tali vettura għall-kiri (dan ikun għalhekk, b’mod definittiv, provvista ta’ servizzi ta’ kiri), min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma waslet sabiex tikkunsidrah bħala fornitur ta’ <HT TYPE="ITALIC">servizzi ta’ trasport</HT>.</TXT></NP><NP><NO.P>50.</NO.P><TXT>Sabiex jiġi kklassifikat bħala tali, għalhekk jeħtieġ illi l-proprjetarju huwa stess jeżerċita l-attivitajiet ta’ trasport, f’dan il-każ l-attivitajiet ta’ trasport permezz tal-użu tal-vapuri tiegħu.</TXT></NP><NP><NO.P>51.</NO.P><TXT>Din il-klassifikazzjoni hija koerenti mad-definizzjoni tal‑espressjoni <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>proprjetarju ta’ vapur tal-Komunità<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>, mogħtija fl-Artikolu 2(2)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92, li tirreferi għal <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>dawk ta’ nazzjonalità ta’ Stat Membru stabbiliti fi Stat Membru […] <HT TYPE="ITALIC">li jagħmlu attivitajiet tal-ġarr bil-baħar</HT><QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Enfasi miżjud minni.</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="11"?><NP><NO.P>52.</NO.P><TXT>Jidhirli li hija wkoll fuq l-istess linji mad-definizzjoni tat-terminu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>sid ta’ vapur<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> li jinsab pereżempju, fil-klawżola 2 tal-Anness tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/63/KE, tal-<DATE ISO="19990621">21 ta’ Ġunju 1999</DATE>, dwar il-Ftehim dwar l-organizzazzjoni tal-ħin ta’ xogħol tal-baħħara konkluż mill-Assoċjazzjoni tal-Komunità Ewropea tas-Sidien tal-Bastimenti (ECSA) u l-Federazzjoni tal-Unjonijiet tal-Ħaddiema tat-Trasport (FST)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 363. Din id-direttiva kienet applikabbli fiż-żmien tal-fatti tal-kawża prinċipali, inkluż fiż-ŻEE, bis-saħħa tad-Deċiżjoni Nru 66/2000 tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE , tat-<DATE ISO="20000802">2 ta’ Awwissu 2000</DATE>, li temenda l-Anness XI (Servizzi ta’ Telekomunikazzjoni) għall-Ftehim taż-ŻEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 4, p. 188). Il-kundizzjonijiet ta’ din id-direttiva ġew estiżi permezz tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 1999/95/KE, tat-<DATE ISO="19991213">13 ta’ Diċembru 1999</DATE>, li tikkonċerna l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet fejn għandhom x’jaqsmu s-sigħat tax-xogħol tal-baħħara abbord vapuri li jidħlu f’portijiet Komunitarji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 407) għall-vapuri li jieqfu fl-Unjoni [din id-direttiva kienet hija stess integrata fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni Nru 94/2000 tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE, tas-<DATE ISO="20001027">27 ta’ Ottubru 2000</DATE>, li temenda l-Anness XIII (Trasport) għall-Ftehim taż-ŻEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 5, p. 181)]. Madankollu, permezz tal-Artikolu 11 tad-Direttiva 1999/95, il-kundizzjonijiet imposti xorta ma kinux applikabbli għall-vapuri bil-bandiera ta’ Stati terzi li mill-<DATE ISO="20040110">10 ta’ Jannar 2004</DATE>, il-jum tad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll tal-1996 tal-Konvenzjoni Nru 147 tal-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol (ILO) dwar ir-regoli minimi li għandhom jiġu osservati fuq il-vapuri tal-merkanzija, jiġifieri xi ġimgħat qabel l-azzjoni kollettiva ta’ SEKO. Għandu jiġi nnotat ukoll, fir-rigward tal-istrumenti li daħlu fis-seħħ b’mod komplet wara l-fatti tal-kawżi prinċipali, definizzjoni analoga li tinsab fl-Artikolu 2(j) tal-Konvenzjoni tax-xogħol marittimu 2006 adottata taħt l-awspiċi tal-ILO u li daħlet fis-seħħ fl-<DATE ISO="20130820">20 ta’ Awwissu 2013</DATE>. Din id-definizzjoni kienet riprodotta fl-anness tad-Direttiva tal-Kunsill 2009/13/KE, tas-<DATE ISO="20090216">16 ta’ Frar 2009</DATE>, li timplimenta l-Ftehim konkluż mill-Assoċjazzjonijiet tas-Sidien tal-Bastimenti tal-Komunità Ewropea (ECSA) u l-Federazzjoni Ewropea tal-Ħaddiema tat-Trasport (ETF) dwar il-Konvenzjoni dwar ix-Xogħol Marittimu, 2006, u li temenda d-Direttiva 1999/63/KE (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="124" PAGE.FIRST="30" DATE.PUB="2009">ĠU L 124, p. 30</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, li tiddeskrivi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>sid tal-vapur jew kwalunkwe organizzazzjoni jew persuna oħra, bħall-amministratur jew kerrej tal-vapur, li jkun ħa r-responsabbiltà għall-ħidma tal-vapur mingħand is-sid tal-vapur u li malli jkun ħa responsabbilità bħal din, ikun qabel li jieħu f’idejh id-dmirijiet u r-responsabbilitajiet li tagħhom ikun hemm bżonn.<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>. Fil-fatt, minn din id-definizzjoni jirriżulta mingħajr dubju li l-proprjetà ta’ vapur ma tikkoinċidix mar-responsabbiltà tal-operazzjoni kummerċjali tiegħu.</TXT></NP><NP><NO.P>53.</NO.P><TXT>Għalhekk, fl-opinjoni tiegħi, huwa biss il-proprjetarju ta’ vapur li jassumi r-responsabbiltà tal-operazzjoni kummerċjali tiegħu li jista’ jiġi kkunsidrat bħala li qed iforni servizzi ta’ trasport marittimu. Min-naħa l-oħra, jekk jagħti din ir-responsabbiltà lil oħrajn, huma dawn tal-aħħar li jassumu l-provvista tas-servizz.</TXT></NP><NP><NO.P>54.</NO.P><TXT>Il-kwistjoni dwar jekk il-proprjetarju ta’ vapur jistax jikkwalifika bħala fornitur ta’ servizz ta’ trasport marittimu jekk jassumi biss parti mill-attivitajiet relatati mal-operazzjoni kummerċjali tal-vapur hija madankollu delikata u tiddependi mingħajr dubju fuq iċ-ċirkustanzi fattwali ta’ kull kawża.</TXT></NP><NP><NO.P>55.</NO.P><TXT>Madankollu jidhirli li għandhom isiru xi riflessjonijiet ġenerali f’dan ir-rigward, li iżda huma sempliċi ħafna meta mqabbla mal-kumplessità tal-organizzazzjoni tal-attivitajiet ta’ trasport marittimu internazzjonali.</TXT></NP><NP><NO.P>56.</NO.P><TXT>B’hekk, meta proprjetarju ta’ vapur jikrih għal perijodu determinat (kirja għal perijodu) jew għal vjaġġ partikolari (kirja għal vjaġġ) huwa possibbli li jiġi preżunt li huwa jżomm, bħala regola, ir-responsabbiltà tal-ekwipaġġ tal-vapur. Minkejja li huwa l-persuna li tikri li għandha tiżgura t-trasport għall-klijenti tagħha, dan l-operatur juża l-ekwipaġġ tal-vapur użat u magħmul għad-dispożizzjoni tiegħu mill-proprjetarju. F’tali każ, jekk il-proprjetarju tal-vapur jibqa’ direttament responsabbli mill-ekwipaġġ tal-vapur, jidhirli li jista’ jiġi kkunsidrat illi kemm il-persuna li tikri kif ukoll is-sid qed joffru l-istess provvista ta’ servizzi ta’ trasport marittimu. Għaldaqstant, jista’ jiġi preżunt li t-tnejn jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 4055/86<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Min kif jidher, din hija s-sitwazzjoni li minnha oriġinat is-sentenza Geha Naftiliaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>57.</NO.P><TXT>Għall-kuntrarju, fil-każ ta’ bareboat charter, jiġifieri vapur mikri mingħajr ekwipaġġ, jiena nħoss li s-sid ta’ dan il-vapur jista’ jiġi eskluż mill-persuni, fiżiċi jew morali, li jistgħu jipprevalixxu ruħhom mill-kwalità ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ trasport marittimu, sakemm il-pożizzjoni tiegħu ma hijiex finalment differenti minn dik ta’ proprjetarji ta’ mezzi oħra tat-trasport mogħtija b’kirja, li sa issa ma ġewx ikkunsidrati mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala li jaqgħu fil-kategorija ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ trasport.</TXT></NP><?PAGE NO="12"?><NP><NO.P>58.</NO.P><TXT>B’dan premess, hija l-qorti tar-rinviju, fid-dawl tal-provi kollha sottomessi quddiemha, li għandha tivverifika jekk Fonnship, matul il-perijodu tal-kawżi prinċipali, assumietx l-operazzjoni kummerċjali tas-Sava Star b’tali mod li tipprovdi servizzi ta’ trasport marittimu fis-sens tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86.</TXT></NP><NP><NO.P>59.</NO.P><TXT>Jekk dan ikun il-każ, għad irid jiġi evalwat jekk l-applikabbiltà tar-Regolament Nru 4055/86 tistax xorta titwarrab minħabba l-fatt, kif argumentat minn ST u SEKO kif ukoll mill-Gvern Svediż, li r-regoli taż-ŻEE ma humiex intiżi sabiex jipproteġu impriżi ta’ trasport li ddeċidew li jiskartaw dritt ta’ Stat taż-ŻEE kif ukoll kundizzjonijiet raġonevoli aċċettati internazzjonalment fil-qasam tal-impjieg u tar-remunerazzjoni, billi jirreġistraw il-vapuri tagħhom f’pajjiżi terzi, bħall-Panama fil-perijodu tal-fatti tal-kawżi prinċipali, li jagħtu bnadar ta’ konvenjenza.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Fuq il-kwistjoni ta’ eventwali abbuż ta’ dritt</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>60.</NO.P><TXT>F’sitwazzjoni li sa issa għadha ma nqalgħetx, li dwarha ser nitkellem iktar tard, l-argument ta’ dawn il-partijiet ikkonċernati jirreferi mingħajr dubju għall-projbizzjoni, magħmula b’mod pretorjan, lill-operaturi ekonomiċi li jinvokaw b’mod abbużiv id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni kemm sabiex jiskartaw il-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom kif ukoll sabiex jiksbu vantaġġi li huma kuntrarji għall-finalitajiet u l-għanijiet tal-imsemmija dispożizzjonijiet<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Ara, f’dan is-sens, il-punt 63 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Poiares Maduro fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-<DATE ISO="20060221">21 ta’ Frar 2006</DATE>, Halifax <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-255/02" PAGE.ECR="I-1609" YEAR="2006">C-255/02, Ġabra p. I-1609</REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>61.</NO.P><TXT>Fid-dawl tad-delimitazzjoni tad-domanda preliminari, l-eżami tal-kwistjoni ta’ eventwali <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>abbuż ta’ dritt<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> xorta ma huwiex ħieles minn diffikultajiet proċedurali, peress li fis-seduta, l-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA qieset li dan kien ifisser preċiżament li għandha tiġi analizzata l-kwistjoni li, b’mod definittiv, il-qorti tar-rinviju rrifjutat li tirreferi lill-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP><NP><NO.P>62.</NO.P><TXT>Minkejja li l-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA ma komplietx tiżviluppa l-pożizzjoni tagħha, din tista’ tinftiehem, jidhirli, jekk il-kunċett ta’ abbuż ta’ dritt jitqies bħala regola jew prinċipju<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Jien niftakar li fis-sentenza tagħha tal-<DATE ISO="20070705">5 ta’ Lulju 2007</DATE>, Kofoed (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-321/05" PAGE.ECR="I-5795" YEAR="2007">C-321/05, Ġabra p. I-5795</REF.DOC.ECR>, punt 38), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet illi l-projbizzjoni ta’ abbuż tad-dritt kien jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni.</P></NOTE> li jista’ jillimita l-eżerċizzju ta’ dritt (suġġettiv) mogħti mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni (taż-ŻEE) u mhux bħala regola li tista’ tiddelimita l-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjonijiet.</TXT></NP><NP><NO.P>63.</NO.P><TXT>F’dan il-każ, li tikkwalifika l-kunċett ta’ abbuż ta’ dritt bħala regola li tillimita l-eżerċizzju ta’ dritt mogħti mid-dritt tal-Unjoni (taż-ŻEE) twassal, fil-fatt, sabiex tiġi rikonoxxuta l-applikabbiltà tar-Regolament Nru 4055/86 u tissostitwixxi l-analiżi abbażi ta’ rapporti bejn id-dritt mogħti minn dan l-att lil Fonnship u l-azzjonijiet sindakali ta’ ST u ta’ SEKO, kwistjoni li l-qorti tar-rinviju rrifjutat li tindirizza lill-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP><NP><NO.P>64.</NO.P><TXT>Għall-kuntrarju, jekk jiġi aċċettat li l-kunċett ta’ abbuż ta’ dritt jopera bħala regola li tippermetti li tiddelimita l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (taż-ŻEE), ikun permissibli, f’din il-kawża, li l‑eżami ta’ eventwali prattika abbużiva jintrabat mad-domanda preliminari li ġiet riferuta lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrigwarda l-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione personae</HT> tar-Regolament Nru 4055/86.</TXT></NP><NP><NO.P>65.</NO.P><TXT>Fil-ġurisprudenza tagħha, ma jidhirlix li l-Qorti tal-Ġustizzja qatt għażlet xi waħda jew l-oħra minn dawn il-kwalifikazzjonijiet tal-abbuż ta’ dritt.</TXT></NP><?PAGE NO="13"?><NP><NO.P>66.</NO.P><TXT>Hija b’hekk iddikjarat illi hija <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>ġurisprudenza stabbilita li <HT TYPE="ITALIC">l-applikazzjoni</HT> tar-regolamenti tal-Unjoni <HT TYPE="ITALIC">ma tistax tiġi estiża sabiex tkopri</HT> prattiki abbużivi ta’ kummerċjanti<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Sentenza tat-<DATE ISO="20130912">12 ta’ Settembru 2013</DATE>, Slancheva sila (C-434/12, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata) (enfasi miżjud minni). Ara wkoll għal formola simili, is-sentenzi Halifax <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 69), kif ukoll tas-<DATE ISO="20060406">6 ta’ April 2006</DATE>, Agip Petroli (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-456/04" PAGE.ECR="I-3395" YEAR="2006">C-456/04, Ġabra p. I-3395</REF.DOC.ECR>, punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>, li konsegwentement tagħti x’tifhem li l-kunċett ta’ abbuż (ta’ dritt) jikkostitwixxi regola ta’ delimitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Ibbażata fuq numru ta’ sentenzi preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja, fosthom, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-<DATE ISO="19880621">21 ta’ Ġunju 1988</DATE>, Lair (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="39/86" PAGE.ECR="3161" YEAR="1988">39/86, Ġabra p. 3161</REF.DOC.ECR>, punt 43), kif ukoll tat-<DATE ISO="20030923">23 ta’ Settembru 2003</DATE>, Akrich (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-109/01" PAGE.ECR="I-9607" YEAR="2003">C-109/01, Ġabra p. I-9607</REF.DOC.ECR>, punt 57 u l-punt 2 tad-dispożittiv), din il-klassifikazzjoni tal-kunċett ta’ abbuż (tad-dritt) kienet ukoll sostnuta mill-Avukat Ġenerali Poiares Maduro fil-punt 69 tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li tat lok għas-sentenza Halifax <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq.</P></NOTE>, filwaqt li, għall-kuntrarju, hija kkonstatat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>illi l-eventwali użu abbużiv tad-drittijiet mogħtija mill-ordni ġuridiku [tal-Unjoni] bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet relatati mal-moviment liberu tal-ħaddiema <HT TYPE="ITALIC">jippresupponi li l-persuna kkonċernata taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tat-trattat</HT>, u tissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex tiġi kklassifikata bħala <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>ħaddiem<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="2019" ID="QE0031"/><QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Sentenza tas-<DATE ISO="20031106">6 ta’ Novembru 2003</DATE>, Ninni-Orasche (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-413/01" PAGE.ECR="I-13187" YEAR="2003">C-413/01, Ġabra p. I-13187</REF.DOC.ECR>, punt 31) (enfasi miżjud minni). Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-<DATE ISO="19990309">9 ta’ Marzu 1999</DATE>, Centros (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-212/97" PAGE.ECR="I-1459" YEAR="1999">C-212/97, Ġabra p. I-1459</REF.DOC.ECR>, punt 18) u tal-<DATE ISO="20130221">21 ta’ Frar 2013</DATE>, A (C‑123/11, punt 27), fejn huwa indikat li: <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>il-kwistjoni tal-<HT TYPE="ITALIC">applikazzjoni</HT><QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> tal-artikoli tat-Trattat li jirregolaw il-libertà ta’ stabbiliment hija <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/><HT TYPE="ITALIC">distinta</HT> minn dik dwar jekk Stat Membru jistax jieħu miżuri sabiex jimpedixxi li, billi jirrikorru għall-possibbiltajiet offruti mit-Trattat, xi wħud miċ-ċittadini tiegħu jippruvaw jevitaw abbużivament l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> (enfasi miżjud minni).</P></NOTE> u eżaminat ukoll il-ġlieda kontra l-prattiki abbużivi minħabba motivi ta’ interess ġenerali li jistgħu jiġġustifikaw restrizzjonijiet għal-libertajiet ta’ moviment<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Ara, fir-rigward tal-libertà ta’ stabbiliment, is-sentenzi tat-<DATE ISO="20060912">12 ta’ Settembru 2006</DATE>, Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-196/04" PAGE.ECR="I-7995" YEAR="2006">C-196/04, Ġabra p. I-7995</REF.DOC.ECR>, punt 55); tat-<DATE ISO="20070313">13 ta’ Marzu 2007</DATE>, Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-524/04" PAGE.ECR="I-2107" YEAR="2007">C-524/04, Ġabra p. I-2107</REF.DOC.ECR>, punti 74 u 80) u tas-<DATE ISO="20080117">17 ta’ Jannar 2008</DATE>, Lammers &amp; Van Cleeff (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-105/07" PAGE.ECR="I-173" YEAR="2008">C-105/07, Ġabra p. I-173</REF.DOC.ECR>, punt 29), kif ukoll, is-sentenza tal-Qorti EFTA, Arcade Drilling (E‑15/11, EFTA Court Report 2012, p. 676, punt 88). Ara, f’dak li jirrigwarda l-provvista tas-servizzi, is-sentenzi Jobra, iċċitata iktar ’il fuq (punt 35) u tal-<DATE ISO="20120705">5 ta’ Lulju 2012</DATE>, SIAT (C‑318/10, punt 50).</P></NOTE>, li jippresupponi wkoll li s-sitwazzjonijiet inkwistjoni jaqgħu verament fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn il-libertajiet.</TXT></NP><NP><NO.P>67.</NO.P><TXT>Minn naħa tiegħi, jien nippreferi din l-aħħar direzzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, minflok li l-kunċett ta’ abbuż ta’ dritt jiġi kkonċepit bħala prinċipju ta’ delimitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni (taż-ŻEE).</TXT></NP><NP><NO.P>68.</NO.P><TXT>Hemm numru ta’ raġunijiet li jsaħħu l-konvinzjoni tiegħi f’dan ir-rigward.</TXT></NP><NP><NO.P>69.</NO.P><TXT>L-ewwel nett, motiv sempliċement semantiku, li jista’ jiġi deskritt fil-qosor kif ġej, jiġifieri dritt ma jistax ikun is-suġġett ta’ użu abbużiv ħlief jekk dan id-dritt ikun ġie rrikonoxxut minn qabel. Meta tagħmel riferiment regolari dwar il-ħtieġa li jitwaqqaf <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>l-abbuż tad-dritt<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>aġir abbużiv<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/> jew il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>prattiki abbużivi<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> ta’ individwi jew ta’ operaturi ekonomiċi, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-intenzjoni, fl-opinjoni tiegħi, li tagħti lil dawn l-espressjonijiet differenti funzjoni limitata tad-drittijiet suġġettivi li dawn tal-aħħar għandhom abbażi tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari l-libertajiet tal-moviment li huwa jiggarantixxi. Peress li tali drittijiet huma wkoll mogħtija permezz tal-Ftehim ŻEE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Dan huwa kkonfermat mill-konstatazzjoni doppja illi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>wieħed mill-għanijiet prinċipali tal-Ftehim ŻEE huwa li jinkiseb bl-iktar mod komplet possibbli l‑moviment liberu tal-merkanzija, tal-persuni, tas-servizzi u tal‑kapital fiż-ŻEE kollha, b’tali mod li s-suq intern maħluq fit-territorju tal‑Unjoni jiġi estiż għall-Istati tal-EFTA<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> [ara s-sentenzi tat-<DATE ISO="20030923">23 ta’ Settembru 2003</DATE>, Ospelt u Schlössle Weissenberg (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-452/01" PAGE.ECR="I-9743" YEAR="2003">C-452/01, Ġabra p. I-9743</REF.DOC.ECR>, punt 29) u tas-<DATE ISO="20130926">26 ta’ Settembru 2013</DATE>, Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill (C‑431/11, punt 50)] u li dak li huwa stipulat fl-artikoli tal-Ftehim ŻEE dwar il-libertajiet ta’ moviment għandhom l-istess portata ġuridika bħal dik tad-dispożizzjonijiet, identiċi fis-sustanza, tal-artikoli tat-Trattat KE li jiggarantixxu dawn il-libertajiet. Ara, pereżempju, fir-rigward tal-Artikolu 36 tal-Ftehim ŻEE (libertà li jiġu pprovduti servizzi), sentenza tas-<DATE ISO="20091006">6 ta’ Ottubru 2009</DATE>, Il‑Kummissjoni vs Spanja (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-153/08" PAGE.ECR="I-9735" YEAR="2009">C-153/08, Ġabra p. I-9735</REF.DOC.ECR> punt 48). Ara wkoll dwar in-natura <HT TYPE="ITALIC">sui generis</HT> tal-Ftehim ŻEE u tad-drittijiet li huma mogħtija lill-individwi u lill-operaturi ekonomiċi, is-sentenza tal-Qorti EFTA, Eva María Sveinbjörnsdóttir (E‑9/97, EFTA Court Report 1998, p. 95, punti 58 u 59) kif ukoll b’mod partikolari, dwar dan is-suġġett, C. Baudenbacher, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>L’individu, principal protagoniste de l’accord EEE<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/>, f’<HT TYPE="ITALIC">Le droit à la mesure de l’homme: Mélanges en l’honneur de Philippe Léger</HT>, Pedone, Pariġi, 2006, p. 335.</P></NOTE>, ma hemm l-ebda ostakolu, fuq dan il-punt, sabiex jiġi adottat dan il-ħsieb tal-kunċett ta’ abbuż ta’ dritt.</TXT></NP><?PAGE NO="14"?><NP><NO.P>70.</NO.P><TXT>Sussegwentement, jekk il-projbizzjoni tal-abbuż ta’ dritt titqies bħala prinċipju li jiddelimita l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, dan ifisser, fl-opinjoni tiegħi, li fir-rigward tal-libertajiet fundamentali ta’ moviment, ikun qed jingħata l-istatus analogu għal dak ta’ regola ta’ raġonevolezza (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>rule of reason<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>), ħaġa li jidhirli li ma hijiex korretta u opportuna. Fil-fatt, tali rikonoxximent iwassal sabiex ikun il-ħtieġa li jiġi vverifikat, fil-każijiet kollha, jekk sitwazzjoni partikolari timplikax abbuż ta’ dritt qabel ma dik is-sitwazzjoni tiġi kkunsidrata bħala li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. Tali artikolazzjoni bejn l-abbuż u d-dritt, li tagħti preferenza lill-eżami tal-abbuż tad-dritt fuq dak tad-dritt, tikkawża, fl-opinjoni tiegħi, preġudizzju sinjifikattiv għall-effett utli tal-libertajiet ta’ moviment iggarantiti mit-Trattat KE u mill-Ftehim ŻEE.</TXT></NP><NP><NO.P>71.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja tikklassifika l-projbizzjoni tal-abbuż ta’ dritt bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Ara s-sentenza Kofoed, iċċitata iktar ’il fuq (punt 38). Il-projbizzjoni tal-abbuż ta’ dritt issa hija wkoll stabbilita fl-Artikolu 54 tal-Karta tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea, li madankollu ma kellha l-ebda saħħa vinkolanti fil-mument tal-fatti tal-kawża prinċipali.</P></NOTE>, status li, jista’ wkoll, jekk ikun il-każ, jiġi aċċettat fil-kuntest tal-Ftehim ŻEE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>In-natura tal-Ftehim ŻEE ma tostakolax illi l-prinċipji ġenerali tad-dritt taż-ŻEE (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>general principles of EEA law<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>) jistgħu, permezz ta’ interpretazzjoni, jiġu sseparati mill-għanijiet tiegħu (bħal dak tal-interpretazzjoni omoġenika tad-dispożizzjonijiet sostanzjalment identiċi għal dawk tat-Trattat KE) u mid-dispożizzjonijiet tiegħu. Ara, fir-rigward tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, is-sentenza tal-Qorti EFTA, Posten Norge (E‑15/10, EFTA Court Report 2012, p. 246, punt 86), li fiha l-Qorti EFTA tirreferi kemm għall-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-<DATE ISO="19801104">4 ta’ Novembru 1980</DATE>, kif ukoll għall-Artikolu 47 tal-Karta tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Ara wkoll, fir-rigward tar-rispett taċ-ċertezza legali, is-sentenza tal-Qorti EFTA, EFTA Surveillance Authority vs Norway (E‑9/11, EFTA Court Report 2012, p. 442, punt 99) u fir-rigward tal-protezzjoni tal-aspettattiva leġittima, is-sentenza tal-Qorti EFTA, DB Schenker vs EFTA Surveillance Authority (E‑7/12, EFTA Court Report 2013, punt 117).</P></NOTE>, li l-interpretazzjoni skorretta tiegħu tista’ tfisser il-limitazzjoni jew iċ-ċaħda tal-benefiċċju tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni invokati, issaħħaħ l-idea li l-funzjoni ta’ dan il-kunċett tmur lil hinn minn dik ta’ regola ta’ interpretazzjoni tan-normi tad-drittijiet tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Ara wkoll f’dan is-sens, b’mod partikolari R.N. Ionescu, <HT TYPE="ITALIC">L’abus de droit de l’Union européenne</HT>, Bruylant, Brussell, 2012, p. 428.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>72.</NO.P><TXT>Finalment, kif turi s-sentenza Halifax <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq, mogħtija fil-qasam tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT), il-ġurisprudenza turi li, fi kwalunkwe każ, it-tranżazzjonijiet involuti fi prattika abbużiva ma humiex eżentati mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, li, min-naħa l-oħra, hija l-konsegwenza ta’ konstatazzjoni ta’ abbuż ta’ dritt jekk dan ikollu l-funzjoni li jiddelimita l-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli ta’ dan id-dritt. Fil-fatt, kif jirriżulta minn din il-kawża, il-fatt li tranżazzjonijiet li jikkostitwixxu prattika abbużiva għandhom jiġu ddefiniti mill-ġdid b’mod li jerġgħu jistabbilixxu s-sitwazzjoni kif kienet tkun teżisti fin-nuqqas ta’ tali tranżazzjonijiet tfisser li l-abbuż ta’ dritt jieħu rwol bħala prinċipju li jillimita drittijiet suġġettivi tal-individwi mogħtija mid-dritt tal-Unjoni. Dan l-approċċ, minn naħa, jawtorizza lill-operatur ikkonċernat sabiex igawdi mill-eżerċizzju adegwat tad-drittijiet tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Ara s-sentenza Halifax <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punti 94 sa 97).</P></NOTE> filwaqt li, min-naħa l-oħra, jopera bħala test ta’ proporzjonalità tal-aġir abbużiv u tal-miżuri intiżi sabiex jipprojbixxih.</TXT></NP><NP><NO.P>73.</NO.P><TXT>Fid-dawl tad-delimitazzjoni tad-domanda preliminari li għamlet il-qorti tar-rinviju, il-konsegwenza proċedurali, f’din il-kawża, tal-argument li jassimila l-funzjoni tal-abbuż ta’ dritt għal regola ta’ limitazzjonijiet tad-drittijiet suġġettivi li l-individwi għandhom abbażi tad-dritt tal-Unjoni jista’ sempliċement ifisser li ma jsirx eżami ta’ eventwali abbuż ta’ dritt, peress illi dan l-eżami jirriskja li jidħol fuq id-domanda, li deliberatament ma ġietx riferuta mill-qorti tar-rinviju, dwar l-eżerċizzju tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu skont ir-Regolament Nru 4055/86 u l-limiti li jistgħu leġittimament isirulu. Jiena nippreferi din id-direzzjoni.</TXT></NP><NP><NO.P>74.</NO.P><TXT>Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx ma’ din is-soluzzjoni, b’mod partikolari mal-motiv li l-kunċett ta’ abbuż ta’ dritt għandu bħala funzjoni d-delimitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, jiena nixtieq nagħmel l-osservazzjonijiet segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex inpoġġiha fl-aħjar kundizzjonijiet sabiex tagħti s-sentenza tagħha.</TXT></NP><?PAGE NO="15"?><NP><NO.P>75.</NO.P><TXT>L-ewwel nett, nixtieq infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ripetutament aċċettat li Stat Membru għandu d-dritt li jieħu l-miżuri li jimpedixxu li, permezz tal-faċilitajiet maħluqa bit-Trattat, uħud miċ-ċittadini jippruvaw joħorġu rwieħhom b’mod abbużiv mill-kamp tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom u li l-individwi ma jistgħux jagħmlu użu abbużiv jew qarrieqi tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Centros, iċċitata iktar ’il fuq (punt 24) u Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas, iċċitata iktar ’il fuq (punt 35), kif ukoll tat-<DATE ISO="20081023">23 ta’ Ottubru 2008</DATE>, Il‑Kummissjoni vs Spanja (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-286/06" PAGE.ECR="I-8025" YEAR="2008">C-286/06, Ġabra p. I-8025</REF.DOC.ECR>, punt 69).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>76.</NO.P><TXT>Ir-rikonoxximent tal-interess leġittimu tal-Istati Membri sabiex jiġġieldu kontra l-evażjoni abbużiva tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom ma jikkorrispondix b’mod manifest mas-sitwazzjoni li minnha oriġinaw il-kawżi prinċipali.</TXT></NP><NP><NO.P>77.</NO.P><TXT>Fil-fatt, jirriżulta b’mod ċar kemm mill-proċess kif ukoll mill-osservazzjonijiet tal-partijiet fil-kawża prinċipali, li l-azzjonijiet tas-sindakati Svediżi kontra Fonnship, jekk dawn jiġu assimilati ma’ dawk tal-awtoritajiet ta’ Stat Membru<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Ipoteżi li jiena madankollu ma aċċetajtx fil-punti 136 u 137 tal-konklużjonijiet tiegħi ppreżentati fil-kawża li tat lok għas-sentenza Laval un Partneri, iċċitata iktar ’il fuq.</P></NOTE>, ma kinux isegwu l-għan li jevitaw li din il-kumpannija, billi tikseb vantaġġ tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4055/86 applikabbli bħala regola għall-vapuri li jġorru bandiera ta’ pajjiż terz, tneħħi l-kuntratti ta’ impjieg tal-membri tal-ekwipaġġ tas-Sava Star minn taħt id-dritt Svediż jew, tal-inqas, minn taħt id-dispożizzjonijiet mandatorji tal-liġi Svediża<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Dan seta’ teoretikament jiġi kkonċepit jekk, minn naħa, is-sindakati kienu kkunsidraw, fid-dawl pereżempju, tar-rabtiet tal-ankrar u tal-waqfien tas-Sava Star, li l-membri tal-ekwipaġġ kienu abitwalment iwettqu xogħolhom fl-Isvezja u, min‑naħa l-oħra, l-għażla tal-liġi applikabbli magħmula mill-partijiet kellha bħala riżultat li tippriva lil dawn il-ħaddiema mill-protezzjoni li kienu jagħtuhom id-dispożizzjonijiet tal-liġi tal-pajjiż li fih huma abitwalment iwettqu xogħolhom, fis-sens tal-Artikolu 6(2)(a) tal-Konvenzjoni ta’ Ruma. Fil-fatt, mis-sentenza Voogsgeerd, iċċitata iktar ’il fuq, jirriżulta li l-Qorti tal-Ġustizzja tippreferi l-kriterju ta’ rabta stipulat fl-imsemmi Artikolu 6(2)(a) tal-Konvenzjoni ta’ Ruma dwar id-dritt tal-Istat tal-bandiera tal-vapur, jekk dan tal-aħħar jirriżulta f’li jippriva lill-ħaddiem mill-protezzjoni li kien jikseb bl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet mandatarji tal-liġi li kienet tkun applikabbli għalih fin-nuqqas tal-għażla tal-partijiet.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>78.</NO.P><TXT>Skont is-sottomissjonijiet ta’ ST u ta’ SEKO, dawn l-azzjonijiet saru sabiex jevitaw li Fonnship tkun tista’ tiskarta d-dritt tal-impjieg Norveġiż jew <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>kundizzjonijiet raġonevoli aċċettati internazzjonalment fil-qasam tax-xogħol u tar-remunerazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>79.</NO.P><TXT>Għalhekk, sabiex jiġi aċċettat li fil-kawżi prinċipali tħaddmet l-ipoteżi li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>xi ċittadini jippruvaw joħorġu rwieħhom b’mod abbużiv mill-kamp tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> fis-sens tal-ġurisprudenza, jeħtieġ li mhux biss jiġu assimilati l-azzjonijiet sindakali ma’ dawk ta’ Stat Membru, iżda wkoll li jiġi rikonoxxut illi Stat taż-ŻEE jista’ leġittimament jiġġieled kontra l-evażjoni minn operaturi ekonomiċi stabbiliti fi Stat ieħor taż-ŻEE tal-leġiżlazzjoni tal-impjieg ta’ dan l-Istat l-ieħor, jiġifieri, skont ST u SEKO, ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>kundizzjonijiet raġonevoli aċċettati internazzjonalment fil-qasam tax-xogħol u tar-remunerazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/>, mingħajr il-ħtieġa li tali kundizzjonijiet jiġu speċifikati iktar u mingħajr ma teżisti, fil-livell taż-ŻEE, approssimazzjoni tal-liġijiet nazzjonali fil-qasam tal-paga minima, b’mod partikolari dik tal-baħrin<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Kif diġà indikat (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 46 ta’ dawn il-konklużjonijiet), fil-perijodu tal-fatti tal-kawżi prinċipali, kienet applikabbli d-Direttiva 1999/63, li kienet intiża sabiex timplementa l-Ftehim bejn l-imsieħba soċjali Ewropej dwar l-organizzazzjoni tal-ħin ta’ xogħol tal-baħħara, estiża bid-Direttiva 1999/95 għall-vapuri kollha li jieqfu fil-portijiet tal-Unjoni, tkun xi tkun il-bandiera tagħhom, mill-<DATE ISO="20030110">10 ta’ Jannar 2003</DATE>. Skont l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 1999/95, l-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri xierqa sabiex il-vapuri li ma jġorrux il-bandiera tagħhom jirrispettaw il-klawżoli 1 sa 12 tal-ftehim li jinsab fl-anness tad-Direttiva 1999/63, jiġifieri, essenzjalment, il-klawżoli dwar il-ħin tax-xogħol u l-ħin tal-mistrieħ abbord il-vapuri, iżda mhux dawk relatati mal-protezzjoni tal-baħrin fil-qasam tas-sigurtà u tas-saħħa (klawżola 15) u lanqas dik li tirrigwarda t-tul tal-leave mħallas (klawżola 16), li jinkludu kundizzjonijiet li jmorru lil hinn minn dawk previsti mill-Konvenzjoni Nru 180 tal-ILO dwar it-tul tax-xogħol tal-baħħara u l-ekwipaġġ tal-vapur, adottata fit-<DATE ISO="19961022">22 ta’ Ottubru 1996</DATE> u li daħlet fis-seħħ fit-<DATE ISO="20020808">8 ta’ Awwissu 2002</DATE>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>80.</NO.P><TXT>Ikun x’ikun, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja hija lesta li tagħmel dan il-pass, mill-ġurisprudenza jirriżulta wkoll li jekk il-qrati nazzjonali huma awtorizzati, każ b’każ, u billi jibbażaw ruħhom fuq elementi oġġettivi, jikkunsidraw l-aġir abbużiv tal-persuni kkonċernati sabiex jirrifjutawlhom il-benefiċċju tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni invokati, dawn il-qrati għandhom, fl-evalwazzjoni ta’ tali aġir, jikkunsidraw l-għanijiet li għandhom jintlaħqu mid-<HT TYPE="ITALIC">dispożizzjonijiet</HT> tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Ara b’mod partikolari, is-sentenzi Centros, iċċitata iktar ’il fuq (punt 25); Agip Petroli, iċċitata iktar ’il fuq (punt 21), u tal-<DATE ISO="20110721">21 ta’ Lulju 2011</DATE>, Oguz (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-186/10" PAGE.ECR="I-6957" YEAR="2011">C-186/10, Ġabra p. I-6957</REF.DOC.ECR>, punt 25).</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="16"?><NP><NO.P>81.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, dejjem skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-prova ta’ prattika abbużiva teħtieġ, minn naħa, grupp ta’ ċirkustanzi oġġettivi li minnhom jirriżulta li, minkejja l-osservanza formali tal-kundizzjonijiet previsti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, l-għan li għandu jintlaħaq minn <HT TYPE="ITALIC">din il-leġiżlazzjoni</HT> ma ġiex milħuq u, min-naħa l-oħra, element suġġettiv li jikkonsisti fil-volontà li jinkiseb vantaġġ li jirriżulta mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni billi jinħolqu artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex jintlaħaq<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-<DATE ISO="20121016">16 ta’ Ottubru 2012</DATE>, L‑Ungerija vs Is‑Slovakkja (C‑364/10, punt 58) u tat-<DATE ISO="20140312">12 ta’ Marzu 2014</DATE>, O. u B. (C‑456/12, punt 58). Minn dawn is-sentenzi kif ukoll mis-sentenza tal-<DATE ISO="20001214">14 ta’ Diċembru 2000</DATE>, Emsland-Stärke (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-110/99" PAGE.ECR="I-11569" YEAR="2000">C-110/99, Ġabra p. I-11569</REF.DOC.ECR>, punti 52 u 53), jirriżulta b’mod ċar li l-imsemmija kundizzjonijiet huma rilevanti inkluż f’kuntesti li fihom l-atti ta’ dritt sekondarju tal-Unjoni ma jagħmlux riferiment għalihom.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>82.</NO.P><TXT>Jekk, b’konformità mal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 80 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-eżami jiġi limitat għall-għan li għandu jintlaħaq mid-dispożizzjonijiet inkwistjoni, jiġifieri l-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86, dan l-għan huwa, kif diġà indikat, li jagħti liċ-ċittadini tal-Istati taż-ŻEE d-dritt tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu bejn l-Istati taż-ŻEE u bejn dawn tal-aħħar u l-pajjiżi terzi, irrispettivament mir-reġistrazzjoni jew il-bandiera tal-vapuri użati minn dawn iċ-ċittadini.</TXT></NP><NP><NO.P>83.</NO.P><TXT>Għalhekk, is-sempliċi fatt li ċittadin stabbilit fi Stat taż-ŻEE juża vapur li jġorr il-bandiera ta’ pajjiż terz sabiex jeżerċita l-libertà li jipprovdi servizzi fih innifsu ma għandux jikkostitwixxi użu abbużiv ta’ din il-libertà kif stabbilita fl-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86.</TXT></NP><NP><NO.P>84.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, lanqas jista’ jikkostitwixxi tali użu l-fatt għal tali ċittadin li juża vapur li jġorr il-bandiera ta’ konvenjenza ta’ pajjiż terz, jiġifieri minkejja li ma teżistix definizzjoni uffiċjali, vapur li ma għandux rabta ġenwina (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>genuine link<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>) mal-Istat li tiegħu jġorr il-bandiera, fis-sens tal-Artikolu 91(1) tal-Konvenzjoni ta’ Montego Bay<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Ir-rekwiżit ta’ rabta ġenwina bejn il-vapur u l-Istat li tiegħu jġorr il-bandiera, stipulat fl-Artikoli 91 u 94 tal-Konvenzjoni ta’ Montego Bay, huwa sabiex tkun żgurata osservanza effiċjenti mill-Istati tal-bandiera tal-obbligazzjonijiet tagħhom, b’mod partikolari dawk dwar l-eżerċizzju effettiva tal-ġurisdizzjoni u tal-kontroll tiegħu fil-qasam amministrattiv, tekniku u soċjali. Ara sentenza tat-Tribunal Internazzjonali tad-Dritt tal-Baħar, tal-<DATE ISO="19990701">1 ta’ Lulju 1999</DATE>, Saint-Vincent-et les-Grenadines vs Il‑Ginea, kawża tal-vapur <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>Saiga<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/> (Nru 2), Ġabra ta’ sentenzi, opinjonijiet konsultattivi u digrieti, Vol. 3, 1999 (punti 81 sa 83), kif ukoll is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-<DATE ISO="20041014">14 ta’ Ottubru 2004</DATE>, Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l‑Baxxi, (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-299/02" PAGE.ECR="I-9761" YEAR="2004">C-299/02, Ġabra p. I-9761</REF.DOC.ECR>, punt 23) li tirreferi għall-punti 51 sa 59 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Léger ippreżentati f’din il-kawża. Minn dawn is-sentenzi jirriżulta wkoll li n-nuqqas ta’ tali rabta bejn il-vapur u l-Istat tal-bandiera ma jawtorizzax lill-Istati l-oħra li jikkontestaw il-validità tar-reġistrazzjoni tal-imsemmi vapur (ara wkoll fuq dan is-suġġett u l-miżuri li huma awtorizzati: Y. Takei, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>International legal responses to the flag State in breach of its duties: possibilities for other States to take action against the flag State<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/>, <HT TYPE="ITALIC">Nordic Journal of International Law</HT>, Nru 2, 2013, p. 283). Ma hemmx dubju illi Saint-Vincent-et-les-Grenadines, li minnu oriġinat il-kawża tal-vapur <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>Saiga<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>, imressqa quddiem it-Tribunal internazzjonali tad-dritt tal-baħar, huwa wieħed mill-Istati li jagħtu bandiera ta’ konvenjenza. Ara, pereżempju, A. Mandaraka-Sheppard, <HT TYPE="ITALIC">Modern Maritime Law and Risk Management</HT>, it-tieni edizzjoni, Routledge-Cavendish, Londra New-York, 2007, p. 279.</P></NOTE>, billi huwa reġistrat hemm minn jew għan-nom ta’ proprjetarju barrani għal raġunijiet ta’ opportunità bil-għan, prinċiparjament, li jikseb vantaġġ ta’ garanzija ta’ kunfidenzjalità, tal-fiskalità tad-dħul u tal-applikazzjoni ta’ normi lokali fil-qasam soċjali u tas-sigurtà, inkluż ambjentali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P>L-ewwel darba li ssemmiet b’mod uffiċjali l-espressjoni <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>bandiera ta’ konvenjenza<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> kien fil-preambolu tal-Konvenzjoni Nru 147 tal-ILO dwar ir-regoli minimi li għandhom jiġu osservati fuq il-vapuri tal-merkanzija, adottata fid-<DATE ISO="19671029">29 ta’ Ottubru 1967</DATE> u li daħlet fis-seħħ fit-<DATE ISO="19811128">28 ta’ Novembru 1981</DATE>, mingħajr madankollu ma ngħatat definizzjoni. Ara, b’mod partikolari, dwar id-definizzjoni u l-karatteristiċi tal-bnadar ta’ konvenjenza, Unterm, http://unterm.un.org/DGAACS/unterm.nsf; A., Mandaraka-Sheppard, <HT TYPE="ITALIC">op.cit</HT>., p. 278 u 279; A. Masutti, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>Genuine link e bandiere ombra<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/>, f’A. Antonini, <HT TYPE="ITALIC">Trattato breve di diritto marittimo</HT>, Vol. I., Giuffrè, Milano, 2007, p. 430 u 431 u H. Slim, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>Les pavillons de complaisance<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/>, f’<HT TYPE="ITALIC">Le Pavillon</HT>, il-minuti tas-seduti miżmuma fit-2 u <DATE ISO="20070303">3 ta’ Marzu 2007</DATE> fl-Institut océanographique de Paris, Pedone, Pariġi, 2007, p. 93.</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="17"?><NP><NO.P>85.</NO.P><TXT>Fil-fatt, filwaqt li huwa stabbilit illi, tal-inqas sal-mument tal-fatti tal-kawżi prinċipali, il-Panama kienet tikkostitwixxi wieħed mill-fornituri prinċipali ta’ bnadar ta’ konvenjenza<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>Skont l-istudju ta’ H. Slim, <HT TYPE="ITALIC">op.cit</HT>. (p. 89), fis-snin 2000, il-Panama, flimkien mal-Liberja, kellha l-maġġoranza tal-bnadar ta’ konvenjenza fil-flotta mondjali. Barra minn hekk, skont ir-rapport tas-senatur Franċiż Marini, fl-1998, kważi 30 % tal-baħrin kienu jbaħħru taħt bandiera ta’ konvenjenza, fost liema l-iktar waħda sinjifikattiva kienet dik Panamiża, b’104 000 baħri. Ara r-<HT TYPE="ITALIC">Rapport sur les actions menées en faveur de la politique maritime et littorale de la France</HT>, Nru 345, Pariġi, 1998, p. 29. Matul il-perijodu 2001 sa 2003, il-Panama kienet ukoll fuq il-lista s-sewda tal-bnadar li jkopru vapuri ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>standard inferjuri<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/>, stabbilita bil-memorandum ta’ ftehim ta’ Pariġi (Paris MoU) dwar il-kontroll ta’ vapuri mill-Istat tal-port (ara, Paris MoU, <HT TYPE="ITALIC">2003 Annual Report on Port State Control</HT>, Pariġi, p. 25), ftehim adottat fl-1982 u li l-istruttura organizzattiva tiegħu tiġbor bħalissa, fi ħdan il-kumitat tiegħu, 27 amministrazzjoni marittima nazzjonali u l-Kummissjoni. L-esperjenza miksuba fi ħdan il-memorandum ta’ ftehim ta’ Pariġi fil-qasam tal-ispezzjoni tal-vapuri tibqa’ riferiment għal dawk assenjati fuq il-vapuri li jieqfu fl-Unjoni. Ara, fl-ewwel lok, ir-riferimenti għal memorandum u għall-kriterji u għall-proċeduri ta’ spezzjoni żviluppati taħt il-qafas tiegħu bid-Direttiva tal-Kunsill 95/21/KE, tad-<DATE ISO="19950619">19 ta’ Ġunju 1995</DATE>, li tikkonċerna l-infurzar, fir‑rigward ta’ bastimenti li jużaw l-portijiet tal-Komunità u li jbaħħru fl-ibħra taħt il-ġurisdizzjoni tal-Istati Membri, ta’ standards internazzjonali għas-sigurtà tal‑bastimenti, il-prevenzjoni ta’ tniġġis u l-kondizzjonijiet tal-għajxien u tax‑xogħol abbord (kontroll portwali tal-Istat) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 2, p. 263) u fl-aħħar lok, dawk magħmula bid-Direttiva 2009/16/KE, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-<DATE ISO="20090423">23 ta’ April 2009</DATE>, dwar il-kontroll tal-Istat tal-Port, (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="131" PAGE.FIRST="57" DATE.PUB="2009">ĠU L 131, p. 57</REF.DOC.OJ>), kif emendata bid-Direttiva 2013/38/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-<DATE ISO="20130812">12 ta’ Awwissu 2013</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="218" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2013">ĠU L 218, p. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kellha l-ebda riżerva, fis-sentenzi tagħha ċċitati iktar ’il fuq Corsica Ferries u Corsica Ferries France, sabiex tammetti l-applikabbiltà tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86 għal impriżi ta’ transport li jużaw vapuri li jġorru bandiera ta’ dan il-pajjiż terz.</TXT></NP><NP><NO.P>86.</NO.P><TXT>Madankollu, fid-dawl tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 81 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-prova ta’ prattika abbużiva teħtieġ ukoll li jiġi kkunsidrat l-għan li għandu jintlaħaq mhux biss mid-dispożizzjonijiet inkwistjoni, iżda, b’mod iktar ġenerali, bil-<HT TYPE="ITALIC">leġiżlazzjoni</HT> msemmija, f’dan il-każ ir-Regolament Nru 4055/86 stess.</TXT></NP><NP><NO.P>87.</NO.P><TXT>Għandu jitfakkar illi s-sitt u s-seba’ premessi ta’ dan ir-regolament jinsistu dwar il-fatt li, fir-rigward ta’ kumpanniji li joperaw fil-qasam ta’ trasport bil-massa jew <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>tbaħħir mingħajr korsa regolari<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/>, l-Unjoni tixtieq b’mod partikolari żżomm f’dan is-settur ta’ attivitajiet <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>sistema ta’ kompetizzjoni ġusta<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/> u li, l-imsemmija kumpanniji, b’mod partikolari, ma għandhomx jinżammu milli joperaw <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>sakemm iżommu mal-prinċipju ta’ kompetizzjoni ġusta fuq bażi kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>88.</NO.P><TXT>Jekk inhu veru li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>kompetizzjoni ġusta<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/> ma huwiex iddefinit minkejja li jinsab mhux biss fil-preambolu tat-Trattat KE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0068"><P>Skont il-preambolu, il-partijiet kontraenti għolja jirrikonoxxu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>li t-tneħħija tal-ostakoli eżistenti titlob ħidma konċertata sabiex tiggarantixxi […] kompetizzjoni ġusta<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/>.</P></NOTE> iżda wkoll f’diversi atti tad-dritt sekondarju tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ammettiet illi <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>il-prevenzjoni tal-kompetizzjoni żleali<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/> min-naħa tal-impriżi li jħallsu lill-ħaddiema tagħhom f’livell inqas minn dak tal-paga minima setgħet titqies bħala għan leġittimu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0069"><P>Ara s-sentenza tat-<DATE ISO="20041012">12 ta’ Ottubru 2004</DATE>, Wolff &amp; Müller (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-60/03" PAGE.ECR="I-9553" YEAR="2004">C-60/03, Ġabra p. I-9553</REF.DOC.ECR>, punt 41).</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="18"?><NP><NO.P>89.</NO.P><TXT>L-osservanza ta’ kompetizzjoni ġusta, li għandha tintlaħaq mir-Regolament Nru 4055/86, tiġi kompromessa, fl-opinjoni tiegħi, b’mod partikolari, fil-każ fejn kien muri li impriża tat-trasport marittimu, li topera fil-qasam ta’ trasport bil-massa jew <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>tbaħħir mingħajr korsa regolari<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/> bejn l-Istati taż-ŻEE billi topera vapur irreġistrat f’pajjiż terz li miegħu dan il-vapur ma għandux rabta ġenwina, iħallas lill-ekwipaġġ tal-vapur tiegħu f’livell sinjifikattiv inqas mill-paga minima jew, fin-nuqqas, mill-paga ġeneralment aċċettata fis-settur, li kienet bħala regola tkun applikabbli li kieku l-vapur kien irreġistrat fl-Istat taż-ŻEE li fih hija stabbilita din l-impriża<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0070"><P>Numru ta’ Stati taż-ŻEE ma stabbilixxewx, fis-sens proprju tal-kelma, paga minima applikabbli fit-territorju tagħhom, peress li l-livell tal-pagi ġeneralment ikun stabbilit permezz ta’ ftehim kollettivi. Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat illi diversi Stati taż-ŻEE introduċew, sabiex iwaqqfu lis-sidien tal-vapuri Ewropej milli jirrikorru għall-bnadar ta’ konvenjenza, reġistri msejħa internazzjonali bħal, fil-każ tar-Renju tan-Norveġja, in-Norwegian International Ship Register (NIS) li jippermetti illi jiġu ngaġġati bħala membri tal-ekwipaġġ ċittadini ta’ Stati terzi iżda li jiggarantixxi, permezz tal-konklużjoni ta’ ftehim kollettivi maqbula mal-ITF, l-osservanza tal-kundizzjonijiet tal-paga li jitqiesu xierqa (ara, A. Massuti, <HT TYPE="ITALIC">op.cit</HT>., p. 444). Fi Franza, il-Liġi Nru 2005‑412 tat-<DATE ISO="20050503">3 ta’ Mejju 2005</DATE> li toħloq reġistru internazzjonali Franċiż (JORF tal-<DATE ISO="20050504">4 ta’ Mejju 2005</DATE>, p. 7697) permezz tad-Deċiżjoni Nru 2005‑514 DC tal-Qorti Kostituzzjonali tat-<DATE ISO="20050428">28 ta’ April 2005</DATE>, tistipula illi l-baħrin residenti barra Franza impjegati abbord ta’ vapuri rreġistrati fir-Reġistru internazzjonali Franċiż jibbenefikaw mir-regoli tal-ordni pubbliku soċjali, bl-osservanza tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni ta’ Ruma u ta’ ftehim internazzjonali u Komunitarji ta’ Franza, u tistabbilixxi garanziji minimi fil-qasam tal-pagi u tal-protezzjoni soċjali. Ir-reġistru internazzjonali Ġermaniż u dak Daniż rispettivament kienu s-suġġett, mill-perspettiva tad-dritt ta’ għajnuna mill-Istat, ta’ kawżi li taw lok għas-sentenzi tas-<DATE ISO="19930317">17 ta’ Marzu 1993</DATE>, Sloman Neptun (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-72/91+C-73/91" PAGE.ECR="I-887" YEAR="1993">C-72/91 u C-73/91, Ġabra p. I-887</REF.DOC.ECR>); tad-<DATE ISO="20090709">9 ta’ Lulju 2009</DATE>, 3F vs Il‑Kummissjoni (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-319/07 P" PAGE.ECR="I-5963" YEAR="2009">C-319/07 P, Ġabra p. I-5963</REF.DOC.ECR>), u tal-<DATE ISO="20130124">24 ta’ Jannar 2013</DATE>, Falles Fagligt Forbund (3F) vs Il‑Kummissjoni (C-646/11 P). Il-punt komuni ta’ dawn ir-reġistri internazzjonali, li jiżguraw lill-impriżi ta’ trasport marittimu vantaġġi fiskali u soċjali huwa li, bid-differenza tal-bnadar ta’ konvenjenza, l-Istati jżommu l-kontroll tal-vapuri rreġistrati fit-territorju tagħhom. Ara, A. Massuti, <HT TYPE="ITALIC">op.cit</HT>., p. 444.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>90.</NO.P><TXT>Għalhekk, f’każ bħal dan, minkejja l-osservanza formali tal-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 4055/86, l-għan ta’ dan tal-aħħar li jiżgura r-rispett tal-kompetizzjoni ġusta fis-settur tas-servizzi ta’ trasport bil-massa jew <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>tbaħħir mingħajr korsa regolari<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/> fiż-ŻEE, ma jintlaħaqx.</TXT></NP><NP><NO.P>91.</NO.P><TXT>Skont il-ġurisprudenza, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk din il-kundizzjoni hijiex issodisfatta fil-kawżi prinċipali, skont ir-regoli tal-prova tad-dritt nazzjonali, sa fejn jiġi żgurat li l-effikaċja tad-dritt tal-Unjoni ma tiġix ippreġudikata<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0071"><P>Ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Emsland-Stärke (punt 54) kif ukoll Agip Petroli (punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>92.</NO.P><TXT>Dwar l-element suġġettiv li jikkostitwixxi l-prova ta’ prattika abbużiva, kundizzjoni li l-qorti tar-rinviju wkoll trid tara jekk hijiex issodisfatta<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0072"><P>Iż-żewġ elementi li jikkostitwixxu prattika abbużiva fil-fatt huma kumulattivi, ara, b’mod partikolari, is-sentenza Emsland-Stärke, iċċitata iktar ’il fuq (punt 55).</P></NOTE>, jiena nqis, abbażi tal-ġurisprudenza, li żewġ ċirkustanzi, mhux bil-fors kumulattivament, għandhom jiġu vverifikati.</TXT></NP><NP><NO.P>93.</NO.P><TXT>Minn naħa, aġir abbużiv jista’ jiġi kkonstatat jekk jirriżulta minn numru ta’ elementi oġġettivi li l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>għan essenzjali<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/> li għandu jintlaħaq miċ-ċittadin ta’ Stat taż-ŻEE, sid ta’ vapur li jġorr bandiera ta’ konvenjenza ta’ pajjiż terz, kien li jevita l-applikazzjoni ta’ kundizzjonijiet ta’ remunerazzjoni tal-ekwipaġġ ta’ dan il-vapur normalment applikabbli li kieku dan tal-aħħar kien ġie rreġistrat fl-Istat taż-ŻEE li fih il-proprjetarju huwa stabbilit<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0073"><P>Ara, b’analoġija, is-sentenza Agip Petroli, iċċitata iktar ’il fuq (punt 23 u l‑ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>, u b’hekk konsegwentement jikkomprometti l-għan tal-osservanza ta’ kompetizzjoni ġusta, kif stipulat bir-Regolament Nru 4055/86<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0074"><P>Għandu jiġi nnotat illi, wara l-mistoqsija bil-miktub tal-Qorti tal-Ġustizzja u waqt is-seduta, Fonnship indikat illi s-Sava Star kien irreġistrat il-Panama minħabba raġunijiet relatati ma’ restrizzjonijiet fil-qasam tal-kabotaġġ marittimu fin-Norveġja, mingħajr ma tressqu jew ġew issostanzjati spjegazzjonijiet iktar preċiżi jew komprensibbli. Għandu jitfakkar illi, skont ir-Regolament Nru 3577/92 integrat mal-Ftehim ŻEE [ara d-Deċiżjoni Nru 70/97 tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE, tal-<DATE ISO="19971004">4 ta’ Ottubru 1997</DATE>, li temenda l-Anness XIII (Trasport) għall-Ftehim taż-ŻEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 2, p. 325)], il-libertà li jiġu pprovduti servizzi fil-qasam il-kabotaġġ marittimu japplika biss għal sidien ta’ vapuri taż-ŻEE li jużaw vapuri rreġistrati fi Stat taż-ŻEE u li jġorru bandiera ta’ dan l-Istat. Huwa għalhekk diffiċli li tinftiehem l-allegazzjoni li r-reġistrazzjoni tas-Sava Star fil-Panama setgħet tiffaċilita l-kabotaġġ marittimu fin-Norveġja.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>94.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju tista’ wkoll ikollha tivverifika jekk iċ-ċittadin ta’ Stat taż-ŻEE, proprjetarju ta’ vapur li jġorr il-bandiera ta’ konvenjenza ta’ pajjiż terz, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>ħoloqx b’mod artifiċjali<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4055/86 permezz ta’ arranġamenti li bihom huwa jeżerċita b’mod fittizju l-operazzjoni kummerċjali, kollha jew parzjali, ta’<?PAGE NO="19"?> dan il-vapur, minn kumpannija waħda jew diversi li huma marbuta miegħu, stabbiliti f’pajjiż terz<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0075"><P>Ara b’analoġija, sabiex jiġu kkunsidrati r-rabtiet ta’ natura ġuridika, ekonomika u/jew personali bejn il-persuni involuti fi tranżazzjoni biex tistabbilixxi n-natura artifiċjali tal-ħolqien tal-kundizzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Emsland-Stärke (punt 58) u Slancheva sila (punt 40).</P></NOTE>. Fil-fatt, f’dan l-aħħar każ, dan iċ-ċittadin għandu jiġi kkunsidrat bħala sempliċi proprjetarju ta’ dan il-vapur u ma jistax, għalhekk, kif jiena indikajt preċedentement, validament jiġi inkluż fil-kategorija ta’ persuni li jibbenefikaw mil-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu, kif stabbilit fl-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0076"><P>Jiena nżid, għall-finijiet kollha utli, li din is-sitwazzjoni ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 4055/86 peress illi, tal-inqas, il-vapur ma jissodisfax il-kundizzjoni ta’ reġistrazzjoni fl-Istat taż-ŻEE li tiegħu huwa ċittadin il-proprjetarju tal-vapur.</P></NOTE>.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>III –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>95.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mill-Arbetsdomstolen kif ġej:</TXT><P>L-Artikolu 1(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) tat-<DATE ISO="19861222">22 ta’ Diċembru 1986</DATE>, li japplika l-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tat-trasport marittimu bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3573/90, tal-<DATE ISO="19901204">4 ta’ Diċembru 1990</DATE>, integrat hu stess fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, iffirmat fit-<DATE ISO="19920502">2 ta’ Mejju 1992</DATE>, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu tapplika għal kumpannija stabbilita fi Stat taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), proprjetarja ta’ vapur, li jġorr il-bandiera ta’ pajjiż terz u li jopera servizzi ta’ trasport marittimu bejn l-Istati taż-ŻEE, bil-kundizzjoni li din il-kumpannija tassumi hi stess ir-responsabbiltà tal-operazzjoni kummerċjali ta’ dan il-vapur, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.</P></NP></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>