KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 6.5.2025
COM(2025) 192 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 6.5.2025
COM(2025) 192 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
W Kompasie konkurencyjności dla UE z 29 stycznia 2025 r. wspomniano, że UE powinna „poszukiwać nowych sposobów pogłębiania partnerstw i tworzenia korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach (zwane dalej „umowami SIFA”) 1 .
W komunikacie w sprawie przeglądu polityki handlowej z 18 lutego 2021 r. 2 Komisja zapowiedziała, że zamierza „zwiększyć swoje zaangażowanie we współpracę z partnerami afrykańskimi, aby uwolnić ich potencjał gospodarczy, wesprzeć dywersyfikację gospodarczą oraz wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu” oraz „zaproponować zainteresowanym partnerom lub regionom w Afryce i południowym sąsiedztwie nową inicjatywę w zakresie zrównoważonych inwestycji [...] w formie odrębnych umów inwestycyjnych lub w ramach aktualizacji istniejących umów handlowych”.
18 listopada 2022 r. Komisja Europejska zakończyła negocjacje z Angolą w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach (SIFA) 3 . SIFA weszła w życie 1 września 2024 r. 4 i jest pierwszą taką umową zawartą przez UE. Komisja bada również możliwość negocjowania umów SIFA z innymi zainteresowanymi krajami partnerskimi, w tym z Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej (zwaną dalej „Wybrzeżem Kości Słoniowej”).
W 2023 r. wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych UE w Wybrzeżu Kości Słoniowej wyniosła 4,3 mld EUR, co oznacza wzrost w porównaniu z 4,1 mld EUR w 2022 r. UE zawarła z Wybrzeżem Kości Słoniowej przejściową umowę o partnerstwie gospodarczym (zwaną dalej „UPG”), która nie zawiera jednak postanowień dotyczących ułatwień inwestycyjnych.
W kontekście możliwości pogłębienia stosunków inwestycyjnych między UE a Wybrzeżem Kości Słoniowej na 6. posiedzeniu Komitetu UPG Wybrzeże Kości Słoniowej–UE, które odbyło się w Abidżanie w dniach 12–13 października 2023 r., omówiona została możliwość rozpoczęcia negocjacji w sprawie SIFA 5 .
Następnie przeprowadzono wstępne dyskusje techniczne z Wybrzeżem Kości Słoniowej na temat zakresu, treści i parametrów umowy SIFA. Po tych rozmowach, 6 marca 2025 r. obie strony uzgodniły rozpoczęcie swoich odpowiednich procedur wewnętrznych w celu podjęcia formalnych negocjacji w sprawie SIFA.
Celem umowy ma być zwiększenie atrakcyjności, rozbudowa i utrzymanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w stosunkach między UE a Wybrzeżem Kości Słoniowej, w szczególności poprzez środki ułatwiające inwestycje, takie jak zwiększenie przejrzystości i przewidywalności środków związanych z inwestycjami, usprawnienie procedur wydawania zezwoleń na inwestycje oraz poprawa dialogu publiczno-prywatnego za pośrednictwem punktów kontaktowych dla inwestorów i w drodze zaangażowania zainteresowanych stron. Ostatecznym celem jest wspieranie bardziej przejrzystego, wydajnego i przewidywalnego klimatu inwestycyjnego i zachęcanie w ten sposób do wyższych poziomów bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej. W ten sposób umowa będzie sprzyjała zrównoważonemu rozwojowi, wzrostowi gospodarczemu i tworzeniu miejsc pracy oraz zacieśniałaby dwustronne stosunki inwestycyjne między UE a Wybrzeżem Kości Słoniowej. Umowa zapewni również solidną platformę służącą dywersyfikacji gospodarczej Wybrzeża Kości Słoniowej i jego integracji z gospodarką światową.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Cele umowy są w pełni spójne z Traktatem o Unii Europejskiej (TUE), zgodnie z którym UE powinna zachęcać wszystkie kraje do „integracji w ramach gospodarki światowej, między innymi drogą stopniowego znoszenia ograniczeń w handlu międzynarodowym” 6 .
Jej cele są również dostosowane do Umowy o partnerstwie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a członkami Organizacji Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP), z drugiej strony, podpisanej w Samoa w dniu 15 listopada 2023 r., w szczególności jej art. 41 i 42 7 .
Umowa ta służy realizacji celów określonych w Kompasie konkurencyjności dla UE z 29 stycznia 2025 r., w którym wspomniano, że UE powinna „poszukiwać nowych sposobów pogłębiania partnerstw i tworzenia korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy SIFA 8 . Umowa stanowi również działanie następcze w związku ze wspomnianym powyżej komunikatem w sprawie przeglądu polityki handlowej oraz komunikatem w sprawie przeglądu kwestii dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju z 2022 r. 9
Umowa jest także częścią kompleksowej unijnej strategii współpracy z Afryką 10 , w której „proponuje się, aby UE poczyniła ambitniejsze ustalenia zmierzające do ułatwienia, przyciągnięcia i wsparcia inwestycji w Afryce”. Ponadto umowa jest zgodna ze „wspólną wizją 2030” 11 przyjętą na 6. szczycie UE–Unia Afrykańska, na którym zwrócono uwagę na wspólne zobowiązanie do „promowania rozliczanego, przejrzystego, inkluzywnego i sprawnego rządzenia zgodnie z odpowiednimi instrumentami międzynarodowymi, aby przyspieszyć działania na rzecz poprawy klimatu inwestycyjnego i biznesowego oraz na rzecz stymulowania i zwiększania odpowiedzialnych i zrównoważonych inwestycji afrykańskich i europejskich”. Jej cele są również spójne z unijną strategią Global Gateway zainaugurowaną w listopadzie 2021 r. i z jej pierwszą inicjatywą, a mianowicie z pakietem inwestycyjnym Afryka–Europa, uzgodnionym na 6. szczycie UE–Unia Afrykańska, którego celem jest pozyskanie 150 mld EUR na inwestycje w Afryce do 2027 r. w jedenastu obszarach priorytetowych, w tym w obszarach integracji gospodarczej, inwestycji i rozwoju sektora prywatnego. Pakiet inwestycyjny Global Gateway Afryka–Europa to ramy przewodnie UE mające na celu zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej Afryki, zapewnienie otoczenia regulacyjnego sprzyjającego zaangażowaniu sektora prywatnego oraz potencjalnych korzyści z inwestycji w zakresie zrównoważonego wzrostu gospodarczego.
Planowana umowa SIFA jest w pełni zgodna z przyszłym porozumieniem w sprawie ułatwiania inwestycji na rzecz rozwoju, które zostało wynegocjowane w ramach Światowej Organizacji Handlu, i uzupełnia to porozumienie 12 .
Ponadto wytyczne negocjacyjne zawarte w załączniku są zgodne z decyzją Rady (UE) 2020/13 z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany wytycznych negocjacyjnych dotyczących negocjacji w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym z państwami i regionami AKP 13 .
•Spójność z innymi politykami Unii
Cele są spójne z innymi politykami UE, w szczególności z polityką rozwojową UE.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawę prawną niniejszego aktu stanowi art. 207 ust. 4 akapit pierwszy, w związku z art. 207 ust. 3 akapity drugi i trzeci i art. 218 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Przedmiot planowanych negocjacji dotyczy wspólnej polityki handlowej. Zgodnie z art. 5 ust. 3 TUE zasada pomocniczości nie ma zastosowania do obszarów podlegających wyłącznej kompetencji UE. Wspólna polityka handlowa jest wymieniona w art. 3 TFUE jako dziedzina objęta wyłącznymi kompetencjami Unii. Zgodnie m.in. z art. 207 TFUE polityka ta obejmuje rokowania w sprawie umów handlowych.
•Proporcjonalność
Zalecenie Komisji jest zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ zawarcie umowy międzynarodowej stanowi główny instrument przyjmowania wzajemnych praw i obowiązków wspólnie z podmiotem prawa międzynarodowego, takim jak państwo obce.
•Wybór instrumentu
Decyzja Rady Unii Europejskiej.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
W okresie od czerwca do listopada 2020 r. Komisja przeprowadziła konsultacje publiczne 14 , w których zwróciła się do Parlamentu Europejskiego, państw członkowskich, zainteresowanych stron i społeczeństwa obywatelskiego o informacje dotyczące przeglądu polityki handlowej Unii Europejskiej, w tym sposobów wzmocnienia stosunków handlowych i inwestycyjnych UE z krajami sąsiadującymi i Afryką.
Komisja prowadzi regularne konsultacje z zainteresowanymi stronami, między innymi w ramach grupy ekspertów ds. umów handlowych 15 oraz dialogu ze społeczeństwem obywatelskim 16 .
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Niniejszy wniosek opiera się na ekspertyzach zewnętrznych zebranych w ramach projektu realizowanego przez Bank Światowy i zleconego przez Komisję Europejską. W sprawozdaniu podkreślono w szczególności, że inwestorzy 17 wskazali jako kluczowe czynniki wpływające na ich decyzje inwestycyjne w krajach rozwijających się brak przejrzystości i przewidywalności w kontaktach z agencjami publicznymi, nagłe zmiany przepisów ustawowych i wykonawczych oraz opóźnienia w uzyskiwaniu rządowych zezwoleń i zatwierdzeń. Są to kwestie, które mają być włączone w zakres proponowanej umowy SIFA.
•Ocena skutków
Zawarte w umowie SIFA zobowiązania do ułatwiania inwestycji dotyczą głównie stosowania zasad dobrych rządów i dobrych praktyk regulacyjnych (w tym przejrzystości i przewidywalności) oraz efektywności administracyjnej w ramach inwestycyjnych kraju partnerskiego (przepisy ustawowe i wykonawcze dotyczące inwestycji oraz procedury). Skutki tych środków ułatwiających inwestycje zależą w dużej mierze od wdrożenia umowy przez kraj partnerski i długoterminowej poprawy jego otoczenia inwestycyjnego. Ogólne skutki zależą również od poszczególnych inwestycji, które takie ulepszone ramy inwestycyjne mogą przyciągnąć. Umowa SIFA kodyfikuje praktyki, które są już ugruntowane w UE.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Niniejszy wniosek ma na celu zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań z Wybrzeżem Kości Słoniowej w sprawie umowy SIFA. Wniosek nie wiąże się z wymianą informacji, zautomatyzowanym przetwarzaniem danych, korzystaniem z systemów cyfrowych ani świadczeniem usług publicznych. W związku z powyższym zasada „domyślnej cyfrowości” nie ma zastosowania, ponieważ wniosek nie wprowadza szczególnych wymogów cyfrowych.
•Prawa podstawowe
Niniejsza inicjatywa jest w pełni zgodna z Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Inicjatywa nie ma wpływu na budżet.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Oczekuje się, że rokowania dotyczące umowy SIFA zakończą się w 2026 r.
•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)
Nie dotyczy.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Przepisy te mają na celu zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań i wyznaczenie negocjatora Unii. Rada może kierować wytyczne do negocjatora.
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy, w związku z art. 207 ust. 3 akapity drugi i trzeci oraz art. 218 ust. 4,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
należy rozpocząć rokowania w celu zawarcia umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym upoważnia się Komisję do prowadzenia rokowań w imieniu Unii w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Wybrzeża Kości Słoniowej.
Artykuł 2
Wytyczne negocjacyjne zawarte są w załączniku do niniejszej decyzji.
Artykuł 3
Rokowania prowadzone są w konsultacji z [nazwa komitetu specjalnego do uzupełnienia przez Radę].
Artykuł 4
Niniejsza decyzja wraz z załącznikiem zostanie podana do wiadomości publicznej niezwłocznie po jej przyjęciu.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący