1.

Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως που υπέβαλε το Sąd Okręgowy w Warszawie (περιφερειακό δικαστήριο Βαρσοβίας, Πολωνία) εγείρει δύο ζητήματα ερμηνείας της οδηγίας 2014/61/ΕΕ για μέτρα μείωσης του κόστους εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών ( 2 ). Πρώτον, αποκλείει η οδηγία 2014/61, σε συνδυασμό με την οδηγία 2002/21/ΕΚ σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία-πλαίσιο) ( 3 ) και την οδηγία 2002/19/ΕΚ σχετικά με την πρόσβαση σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών και συναφείς ευκολίες, καθώς και με τη διασύνδεσή τους (οδηγία για την πρόσβαση) ( 4 ), τη δυνατότητα εθνικής ρυθμιστικής αρχής να επιβάλλει όρους σε φορέα εκμεταλλεύσεως δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών ο οποίος δεν έχει σημαντική ισχύ (στο εξής: ΣΙΑ) στη σχετική αγορά; Δεύτερον, αποκλείει η οδηγία 2014/61 τη δυνατότητα εθνικής ρυθμιστικής αρχής να επιβάλλει όρους στους φορείς τηλεπικοινωνιών προκειμένου να επιτρέπεται η πρόσβαση στην υλική υποδομή των τελευταίων όταν δεν υφίσταται διαφορά σχετικά με την εν λόγω πρόσβαση;

2.

Στο προοίμιο της οδηγίας-πλαισίου εκτίθενται, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθοι σκοποί:

[…]

3.

Το κεφάλαιο III της οδηγίας-πλαισίου φέρει τον τίτλο «Καθήκοντα των εθνικών κανονιστικών αρχών». Στο άρθρο 8, το οποίο περιλαμβάνεται στο εν λόγω κεφάλαιο, παρατίθενται οι στόχοι πολιτικής και οι κανονιστικές αρχές. Το άρθρο 8, παράγραφος 5, στοιχείο στʹ, προβλέπει ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές οφείλουν να επιβάλλουν εκ των προτέρων ρυθμιστικές υποχρεώσεις μόνον εφόσον δεν υφίσταται πραγματικός και βιώσιμος ανταγωνισμός. Αφ’ ης στιγμής πληρωθεί η ως άνω προϋπόθεση, οφείλουν να άρουν τις οικείες υποχρεώσεις.

4.

Το κεφάλαιο IV της οδηγίας-πλαισίου τιτλοφορείται «Γενικές διατάξεις». Το άρθρο 14 ορίζει την έννοια της ΣΙΑ. Το άρθρο 16 περιγράφει τη διαδικασία ανάλυσης της αγοράς την οποία οφείλει να διεξαγάγει μια εθνική κανονιστική αρχή προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσον μια σχετική αγορά είναι όντως ανταγωνιστική: όταν η αγορά δεν είναι όντως ανταγωνιστική, η εθνική ρυθμιστική αρχή πρέπει να εντοπίσει τις επιχειρήσεις οι οποίες έχουν ΣΙΑ εντός της οικείας αγοράς.

5.

Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 2, της οδηγίας για την πρόσβαση:

«Εφόσον, έπειτα από ανάλυση της αγοράς η οποία πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 16 της [οδηγίας-πλαισίου], ο φορέας εκμετάλλευσης ορίζεται ως έχων [ΣΙΑ] στη συγκεκριμένη αγορά, οι εθνικές κανονιστικές αρχές επιβάλλουν, κατά περίπτωση, τις υποχρεώσεις οι οποίες αναφέρονται στα άρθρα 9, 10, 11, 12 και 13 της παρούσας οδηγίας.»

6.

Οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 9 έως 13 της οδηγίας για την πρόσβαση αφορούν: i) τη διαφάνεια, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης του φορέα να δημοσιεύει προσφορά αναφοράς ( 5 )· ii) την αμεροληψία· iii) τον λογιστικό διαχωρισμό· iv) την πρόσβαση και τη χρήση ειδικών ευκολιών δικτύου· καθώς και v) τον έλεγχο των τιμών και την κοστολόγηση.

7.

Το άρθρο 8, παράγραφος 3, της οδηγίας για την πρόσβαση προβλέπει ότι, με την επιφύλαξη του άρθρου 5, παράγραφος 1, και του άρθρου 6 της ίδιας οδηγίας, καθώς και των άρθρων 12 και 13 της οδηγίας-πλαισίου, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές δεν επιβάλλουν τις υποχρεώσεις των άρθρων 9 έως 13 της οδηγίας για την πρόσβαση σε φορείς εκμετάλλευσης οι οποίοι δεν έχουν οριστεί ως έχοντες [ΣΙΑ] σε συγκεκριμένη αγορά.

8.

Στο προοίμιο της οδηγίας διευκρινίζονται οι σκοποί της ως εξής:

[…]

9.

Το άρθρο 1 της οδηγίας 2014/61 τιτλοφορείται «Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής» και ορίζει τα εξής:

«1.   Η παρούσα οδηγία αποβλέπει στη διευκόλυνση και κινητροδότηση της εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών με την προώθηση της κοινής χρήσης της υπάρχουσας υλικής υποδομής και τη διευκόλυνση της αποτελεσματικότερης εγκατάστασης νέας υλικής υποδομής, προκειμένου η εγκατάσταση των εν λόγω δικτύων να πραγματοποιηθεί με χαμηλότερο κόστος.

2.   Η παρούσα οδηγία ορίζει στοιχειώδεις απαιτήσεις περί τεχνικών έργων και υλικής υποδομής, με σκοπό την προσέγγιση ορισμένων πτυχών των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών στους τομείς αυτούς.

3.   Τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρούν ή να θεσπίζουν μέτρα σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης τα οποία υπερβαίνουν τις στοιχειώδεις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας με σκοπό την καλύτερη επίτευξη του οριζόμενου στην παράγραφο 1 στόχου.

4.   Αν διάταξη της παρούσας οδηγίας αντιβαίνει σε διάταξη της [οδηγίας-πλαισίου], της οδηγίας [για την πρόσβαση], της οδηγίας 2002/20/ΕΚ ( 6 ), της οδηγίας 2002/22/ΕΚ ( 7 ) ή της οδηγίας 2002/77/ΕΚ ( 8 ), υπερισχύει η σχετική διάταξη των οδηγιών αυτών.»

10.

Το άρθρο 3 της οδηγίας 2014/61 προβλέπει τα ακόλουθα:

«1.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι φορείς εκμετάλλευσης δικτύου να έχουν δικαίωμα να παρέχουν σε επιχειρήσεις παρέχουν ή είναι εξουσιοδοτημένες να παρέχουν δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρόσβαση στην υλική τους υποδομή, με σκοπό την εγκατάσταση στοιχείων υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Αντιστοίχως, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν το δικαίωμα των φορέων εκμετάλλευσης δημόσιων δικτύων επικοινωνιών να παρέχουν πρόσβαση στην υλική τους υποδομή με σκοπό την εγκατάσταση άλλων δικτύων εκτός από δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

2.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, μετά από γραπτή αίτηση επιχείρησης εξουσιοδοτημένης να παρέχει δημόσια δίκτυα επικοινωνιών, κάθε φορέας εκμετάλλευσης δικτύου να υποχρεούται να ικανοποιεί κάθε εύλογη αίτηση πρόσβασης στην υλική του υποδομή υπό δίκαιους και εύλογους όρους, συμπεριλαμβανομένης της τιμής, ενόψει της εγκατάστασης στοιχείων υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Η γραπτή αίτηση προσδιορίζει τα στοιχεία του έργου για τα οποία ζητείται πρόσβαση, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων προθεσμιών.

[…]

5.   Τα κράτη μέλη απαιτούν από το εθνικό όργανο επίλυσης διαφορών της παραγράφου 4, αφού λάβει πλήρως υπόψη την αρχή της αναλογικότητας, να εκδώσει δεσμευτική απόφαση για την επίλυση της διαφοράς που του υποβλήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 4, συμπεριλαμβανομένου, του καθορισμού δίκαιων και εύλογων όρων και προϋποθέσεων, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της τιμής.

Το εθνικό όργανο επίλυσης διαφορών επιλύει τη διαφορά το συντομότερο δυνατόν και οπωσδήποτε εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία παραλαβής της πλήρους αίτησης, πλην έκτακτων περιστάσεων, με την επιφύλαξη της δυνατότητας δικαστικής προσφυγής των μερών.

Όταν η διαφορά αφορά την πρόσβαση παρόχου δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην υποδομή και το εθνικό όργανο επίλυσης διαφορών είναι η εθνική ρυθμιστική αρχή, λαμβάνει υπ’ όψιν, εφόσον ενδείκνυται, τους στόχους του άρθρου 8 της [οδηγίας-πλαισίου]. […]

[…]»

11.

Το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2014/61 διευκρινίζει ότι οι επιχειρήσεις που παρέχουν δημόσια δίκτυα επικοινωνιών έχουν δικαίωμα πρόσβασης, κατόπιν αίτησης, στις ελάχιστες πληροφορίες όσον αφορά την υπάρχουσα υλική υποδομή οποιουδήποτε φορέα εκμετάλλευσης δικτύου.

12.

Το άρθρο 17, παράγραφοι 1 και 2, του Ustawa z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (νόμου της 7ης Μαΐου 2010 περί προώθησης της ανάπτυξης των υπηρεσιών και δικτύων τηλεπικοινωνιών, στο εξής: νόμος περί προώθησης της ανάπτυξης) προβλέπει τα εξής:

«1.   Ο φορέας εκμετάλλευσης δικτύου παρέχει στις επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών πρόσβαση στην υλική υποδομή, συμπεριλαμβανομένης της από κοινού χρήσης της, για την εγκατάσταση υψίρρυθμου δικτύου τηλεπικοινωνιών.

2.   Η πρόσβαση στην υλική υποδομή παραχωρείται επί πληρωμή, εκτός αντίθετης συμφωνίας των συμβαλλομένων.»

13.

Το άρθρο 18, παράγραφοι 1 έως 3 και 6 έως 8, του νόμου περί προώθησης της ανάπτυξης ορίζει τα εξής:

«1.   Οι όροι πρόσβασης στην υλική υποδομή, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών, λειτουργικών και οικονομικών όρων συνεργασίας, καθορίζονται από τα συμβαλλόμενα μέρη με τη σύμβαση πρόσβασης στην υλική υποδομή, η οποία πρέπει να συνάπτεται εγγράφως επί ποινή ακυρότητας.

2.   Ο πρόεδρος της UKE ( 9 ) δύναται να ζητήσει από τον φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τους όρους πρόσβασης στην υλική υποδομή.

3.   Μετά την παροχή από τον φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου πληροφοριών σχετικά με τους όρους πρόσβασης στην υλική υποδομή, ο πρόεδρος της UKE, ενεργώντας σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου 22, παράγραφοι 1 έως 3, δύναται να καθορίσει τους όρους πρόσβασης στην υλική υποδομή, εκδίδοντας σχετική απόφαση. Το άρθρο 22, παράγραφος 4, εφαρμόζεται αναλόγως.

[…]

6.   Ο φορέας εκμετάλλευσης δικτύου ως προς τον οποίο έχει εκδοθεί απόφαση για τον καθορισμό των όρων πρόσβασης στην υλική υποδομή υποχρεούται να συνάπτει τις συμβάσεις της παραγράφου 1 υπό όρους όχι λιγότερο ευνοϊκούς από εκείνους που καθορίζονται στην εν λόγω απόφαση.

7.   Ο φορέας εκμετάλλευσης δικτύου ως προς τον οποίο έχει εκδοθεί απόφαση για τον καθορισμό των όρων πρόσβασης στην υλική υποδομή δημοσιεύει στον ιστότοπό του τους ισχύοντες όρους για την παροχή της εν λόγω πρόσβασης.

8.   Ο φορέας εκμετάλλευσης δικτύου ως προς τον οποίο έχει εκδοθεί απόφαση για τον καθορισμό των όρων πρόσβασης στην υλική υποδομή διαβιβάζει στον πρόεδρο της UKE τις πληροφορίες όσον αφορά τη διεύθυνση του ιστοτόπου του εντός επτά ημερών από την ημερομηνία δημοσίευσης σε αυτόν των όρων παροχής της εν λόγω πρόσβασης. Οι πληροφορίες σχετικά με τη διεύθυνση του ιστοτόπου διατίθενται από το σημείο πληροφόρησης για τις τηλεπικοινωνίες στην επικράτεια της Δημοκρατίας της Πολωνίας, στο εξής καλούμενο “σημείο πληροφόρησης για τις τηλεπικοινωνίες” […]».

14.

Το άρθρο 22, παράγραφοι 1 έως 3, του νόμου περί προώθησης της ανάπτυξης ορίζει τα εξής:

«1.   Ο πρόεδρος της UKE εκδίδει απόφαση σχετικά με την πρόσβαση στην υλική υποδομή εντός προθεσμίας 60 ημερών από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος για πρόσβαση, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την ανάγκη εξασφάλισης αμερόληπτων και αναλογικών όρων πρόσβασης.

2.   Κατά την έκδοση απόφασης σχετικά με την πρόσβαση στην υλική υποδομή επιχείρησης τηλεπικοινωνιών, ο πρόεδρος της UKE μεριμνά ώστε τα τέλη πρόσβασης να καθιστούν δυνατή την κάλυψη του κόστους που επωμίζεται η επιχείρηση τηλεπικοινωνιών, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, των σκοπών του άρθρου 8 της οδηγίας [2002/21] και των συνεπειών της πρόσβασης στην υλική υποδομή επί του επιχειρηματικού σχεδίου της συγκεκριμένης επιχείρησης, ιδίως όσον αφορά τις επενδύσεις που έχει πραγματοποιήσει σε υψίρρυθμα δίκτυα τηλεπικοινωνιών.

3.   Τα τέλη πρόσβασης στην υλική υποδομή φορέα ο οποίος παρέχει υπηρεσίες κοινής ωφέλειας καθορίζονται σε ποσό που επιτρέπει την κάλυψη μέρους του κόστους το οποίο επωμίζεται ο εν λόγω φορέας για τη διατήρηση της οικείας υποδομής.»

15.

Βάσει του άρθρου 17 του νόμου περί προώθησης της ανάπτυξης, στις 10 Μαΐου 2017 ο Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (πρόεδρος της αρχής ηλεκτρονικών επικοινωνιών, Πολωνία, στο εξής: πρόεδρος της UKE) ζήτησε από την TOYA sp. z o.o., επιχείρηση τηλεπικοινωνιών και φορέα εκμετάλλευσης δικτύου, να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τους όρους πρόσβασης στην υλική υποδομή της. Στις 6 Δεκεμβρίου 2017 ο πρόεδρος της UKE κίνησε διοικητική διαδικασία για τον καθορισμό των όρων πρόσβασης στην υλική υποδομή της TOYA. Μεταξύ της 8ης Μαρτίου και της 7ης Απριλίου 2018 και μεταξύ της 3ης Ιουλίου και της 2ας Αυγούστου 2018, ο πρόεδρος της UKE διεξήγαγε δύο χωριστές διαδικασίες διαβουλεύσεων στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας. Στις 11 Σεπτεμβρίου 2018 ο πρόεδρος της UKE εξέδωσε απόφαση, δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας περί μεταφοράς της οδηγίας 2014/61 στην εσωτερική έννομη τάξη, με την οποία υποχρέωσε την TΟΥΑ να συνάπτει συμβάσεις και να δέχεται αιτήματα πρόσβασης στην υλική υποδομή της (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Κατά την ως άνω ημερομηνία, ο πρόεδρος της UKE εξέδωσε έξι αντίστοιχες αποφάσεις για έξι άλλους φορείς τηλεπικοινωνιών.

16.

Ως νομική της βάση, η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρει, μεταξύ άλλων, το άρθρο 18, παράγραφος 3, σε συνδυασμό με το άρθρο 17 του νόμου περί προώθησης της ανάπτυξης. Καθορίζει τις προϋποθέσεις πρόσβασης στην υλική υποδομή της TOYA όσον αφορά το καλωδιακό δίκτυο (παράρτημα 1) και τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό εντός κτιρίων (παράρτημα 2). Υποχρεώνει την TOYA να συνάπτει συμβάσεις-πλαίσια και ειδικές συμβάσεις και να δέχεται αιτήματα πρόσβασης στην υλική υποδομή της σύμφωνα με τους προαναφερθέντες όρους πρόσβασης.

17.

Κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, η χρησιμοποίηση του άρθρου 17, παράγραφος 1, του νόμου περί προώθησης της ανάπτυξης ως νομικής βάσης δικαιολογείται προκειμένου να εξασφαλιστεί στις επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών η πρόσβαση στην υλική υποδομή, πράγμα που περιλαμβάνει την από κοινού χρήση της εν λόγω υποδομής, για την εγκατάσταση υψίρρυθμου δικτύου τηλεπικοινωνιών. Υπό την επικεφαλίδα «κανονιστικοί σκοποί», η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρει ότι ο πρόεδρος της UKE έλαβε υπόψη πληθώρα στρατηγικών εγγράφων, μεταξύ των οποίων το ψηφιακό θεματολόγιο για το οποίο γίνεται λόγος στο σημείο 34 των παρουσών προτάσεων και τους σκοπούς της οδηγίας 2014/61, ιδίως τους εκτιθέμενους στις αιτιολογικές σκέψεις 4 έως 9. Η προσβαλλόμενη απόφαση επισημαίνει επίσης ότι θα συμβάλει στην εναρμόνιση των προθεσμιών, των διαδικασιών και των τιμών της αγοράς που συνδέονται με τη διάθεση των εν λόγω καλωδιακών δικτύων.

18.

Η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται σε αντιρρήσεις τις οποίες διατύπωσε το PIKE ( 10 ) επικαλούμενο παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας έναντι οντοτήτων με μικρό μερίδιο αγοράς σχετικά με τις οποίες δεν είχαν εντοπισθεί προβλήματα στην αγορά. Εις απάντηση των εν λόγω αντιρρήσεων, η προσβαλλόμενη απόφαση διευκρίνισε ότι η διαδικασία ενώπιον του προέδρου της UKE αφορούσε την επίλυση διαφορών σχετικά με την πρόσβαση στο καλωδιακό δίκτυο. Όσον αφορά τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο πρόεδρος της UKE νομιμοποιείται να εκδίδει αποφάσεις περί καθορισμού των όρων πρόσβασης στην υλική υποδομή, ο νόμος περί προώθησης της ανάπτυξης δεν αναφέρεται ούτε στο μέγεθος της διαθέσιμης υποδομής ούτε στον αριθμό των διαφορών.

19.

Η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται επίσης στις απαιτήσεις του άρθρου 22, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί προώθησης της ανάπτυξης, σύμφωνα με τις οποίες ο πρόεδρος της UKE οφείλει να εκδώσει απόφαση σχετικά με την πρόσβαση στην υλική υποδομή λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη εξασφάλισης αμερόληπτων και αναλογικών όρων πρόσβασης και την ανάγκη καθορισμού των τελών σε ποσό το οποίο θα επιτρέπει σε μια επιχείρηση τηλεπικοινωνιών να καλύψει τις δαπάνες στις οποίες θα υποβληθεί για την παροχή της ως άνω πρόσβασης. Τούτο περιλαμβάνει τη συνεκτίμηση των σκοπών του άρθρου 8 της οδηγίας-πλαισίου.

20.

Η TOYA προσέβαλε την προσβαλλόμενη απόφαση ενώπιον του Sąd Okręgowy w Warszawie (περιφερειακού δικαστηρίου Βαρσοβίας). Η TOYA υποστηρίζει ότι, δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφοι 2 και 5, και του άρθρου 1, παράγραφος 4, της οδηγίας 2014/61 καθώς και της αιτιολογικής σκέψης 12 της εν λόγω οδηγίας, σε συνδυασμό με το άρθρο 8, παράγραφοι 2 και 3, της οδηγίας για την πρόσβαση και το άρθρο 8, παράγραφος 5, στοιχείο στʹ, της οδηγίας-πλαισίου, η δυνατότητα εθνικής ρυθμιστικής αρχής να υποχρεώνει φορείς τηλεπικοινωνιών να δημοσιεύουν προσφορά αναφοράς, κατά την έννοια του άρθρου 9 της οδηγίας για την πρόσβαση, αφορά μόνο φορείς τηλεπικοινωνιών με ΣΙΑ. Η προσβαλλόμενη απόφαση δεν συνάδει με το δίκαιο της Ένωσης διότι δεν πραγματοποιήθηκε ανάλυση της αγοράς προκειμένου να διαπιστωθεί ότι η TOYA κατέχει όντως ΣΙΑ και άλλωστε δεν υφίσταται καμία διαφορά σχετικά με την πρόσβαση στην υλική υποδομή κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 5, της οδηγίας 2014/61.

21.

Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν είναι συμβατές με το δίκαιο της Ένωσης οι διατάξεις του εθνικού δικαίου επί των οποίων ερείδεται η προσβαλλόμενη απόφαση, ζητώντας, ειδικότερα, καθοδήγηση σχετικά με την ερμηνεία της οδηγίας 2014/61 υπό το πρίσμα της οδηγίας για την πρόσβαση. Επιπλέον, δεδομένου ότι τόσο η εν λόγω οδηγία όσο και η οδηγία-πλαίσιο καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από την οδηγία (ΕΕ) 2018/1972 για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών ( 11 ), το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς το ποιες οδηγίες τις Ένωσης τυγχάνουν εφαρμογής εν προκειμένω. Κατά συνέπεια, το αιτούν δικαστήριο αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

Επικουρικώς (εκδοχή II):

22.

Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν η TOYA, ο πρόεδρος της UKE, η Ελληνική και η Πολωνική Κυβέρνηση καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

23.

Έχω τρεις προκαταρκτικές παρατηρήσεις όσον αφορά το περιεχόμενο της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως. Η πρώτη αφορά τις αμφιβολίες του αιτούντος δικαστηρίου ως προς το ποιες οδηγίες της Ένωσης έχουν εφαρμογή ratione temporis.

24.

Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2018. Όπως επισημαίνουν το αιτούν δικαστήριο και η TOYA, εξακολούθησε να παράγει αποτελέσματα μετά την κατάργηση, στις 21 Δεκεμβρίου 2020, τόσο της οδηγίας-πλαισίου όσο και της οδηγίας για την πρόσβαση, δυνάμει του άρθρου 125 της οδηγίας 2018/1972.

25.

Η οδηγία-πλαίσιο και η οδηγία για την πρόσβαση ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Επομένως, οι εν λόγω ρυθμίσεις είναι κρίσιμες για την εκτίμηση της συμβατότητας με το δίκαιο της Ένωσης των διατάξεων του εθνικού δικαίου επί των οποίων ερείδεται η ως άνω απόφαση. Η οδηγία 2018/1972 εξακολουθεί να ισχύει κατά την ημερομηνία των παρουσών προτάσεων, δίχως να αμφισβητείται ότι πράγματι τυγχάνει εφαρμογής.

26.

Επομένως, το Δικαστήριο πρέπει να αποφανθεί επί του πρώτου και όχι επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος του αιτούντος δικαστηρίου.

27.

Δεύτερον, οι παρατηρήσεις που κατέθεσαν η TOYA, ο πρόεδρος της UKE και η Πολωνική Κυβέρνηση περιέχουν λεπτομερείς αναλύσεις της προσβαλλόμενης απόφασης και της νομικής της βάσης ( 12 ). Εντούτοις, όπως αναγνωρίζει η ίδια η TOYA, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, η οποία στηρίζεται σε σαφή διάκριση των λειτουργιών των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου, τόσο η διαπίστωση και η εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης όσο και η ερμηνεία και εφαρμογή του εθνικού δικαίου εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα του εθνικού δικαστή ( 13 ). Δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να αποφανθεί σχετικά με τη φύση ή τα χαρακτηριστικά μιας εθνικής απόφασης ή σχετικά με τη βάση επί της οποίας αυτή ερείδεται σε επίπεδο εθνικού δικαίου.

28.

Τρίτον, με τις παρατηρήσεις της η Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι εξουσίες εθνικής ρυθμιστικής αρχής να επιβάλλει εκ των προτέρων όρους βάσει της οδηγίας 2014/61 υπόκεινται στον σεβασμό ορισμένων αρχών και στην τήρηση ορισμένων διαδικαστικών απαιτήσεων που απορρέουν από την εν λόγω οδηγία, από την οδηγία-πλαίσιο, από την οδηγία για την πρόσβαση και από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την απόφαση περί παραπομπής ουδόλως προκύπτει ότι το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να αποσαφηνίσει το εν λόγω ζήτημα. Επιπλέον, ούτε τα λοιπά μετέχοντα στη διαδικασία μέρη έθιξαν το ζήτημα αυτό με τις παρατηρήσεις τους. Για τους λόγους αυτούς, παρέλκει η εξέτασή του από το Δικαστήριο.

29.

Όπως αναφέρθηκε στο εισαγωγικό μέρος των παρουσών προτάσεων, το πρώτο προδικαστικό ερώτημα φαίνεται να έχει δύο σκέλη. Πρώτον, αποκλείει η οδηγία 2014/61, σε συνδυασμό με την οδηγία για την πρόσβαση, τη δυνατότητα εθνικής ρυθμιστικής αρχής να επιβάλλει όρους σε φορέα εκμετάλλευσης δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών ο οποίος δεν έχει ΣΙΑ; Δεύτερον, αποκλείει η οδηγία 2014/61 τη δυνατότητα εθνικής ρυθμιστικής αρχής να επιβάλλει αντίστοιχους όρους όταν δεν υφίσταται διαφορά σχετικά με την πρόσβαση στην υλική υποδομή;

30.

Η TOYA υποστηρίζει ότι πρέπει να δοθεί καταφατική απάντηση και στα δύο σκέλη του προδικαστικού ερωτήματος ( 14 ). Ο πρόεδρος της UKE, η Ελληνική και η Πολωνική Κυβέρνηση, καθώς και η Επιτροπή, διαφωνούν, για διαφορετικούς όμως λόγους. Η Ελληνική Κυβέρνηση και η Επιτροπή στηρίζονται στη γραμματική και συστηματική ερμηνεία των σχετικών οδηγιών. Ο πρόεδρος της UKE και η Πολωνική Κυβέρνηση επικεντρώνουν τις παρατηρήσεις τους στη φύση της προσβαλλόμενης απόφασης και στη νομική βάση της. Επικαλούνται τη ρήτρα για ελάχιστο επίπεδο εναρμονίσεως του άρθρου 1, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/61 προς υποστήριξη της νομιμότητας των μέτρων που επιβλήθηκαν στην TOYA δυνάμει του εθνικού δικαίου ( 15 ).

31.

Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, για την ερμηνεία διατάξεως του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται, καθώς και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος ( 16 ). Εν προκειμένω, θα εξετάσω κατ’ αρχάς τους σκοπούς των τριών επίμαχων οδηγιών και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται και στη συνέχεια το γράμμα της οδηγίας 2014/61.

32.

Το 2002 πραγματοποιήθηκε η κωδικοποίηση μεγάλου αριθμού οδηγιών και τροποποιητικών οδηγιών με σκοπό τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ανταγωνιστικών αγορών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Η οδηγία-πλαίσιο προέβλεπε ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές καθόριζαν τις σχετικές αγορές σύμφωνα με τις αρχές του δικαίου του ανταγωνισμού και προσδιόριζαν τους φορείς με ΣΙΑ στους οποίους θα μπορούσαν να επιβληθούν ορισμένες υποχρεώσεις προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάπτυξη ανταγωνιστικών αγορών. Εκδόθηκαν τέσσερις ειδικές οδηγίες, μεταξύ των οποίων η οδηγία για την πρόσβαση, η οποία διέπει την πρόσβαση σε δίκτυα τηλεπικοινωνιών και τη διασύνδεσή τους. Με ρυθμίσεις που θεσπίστηκαν το 2009, υπογραμμίστηκε η ανάγκη προώθησης των επενδύσεων, της καινοτομίας και των δικτύων νέας γενιάς, χωρίς να τροποποιηθούν οι κανονιστικοί στόχοι και αρχές που περιλαμβάνονταν στη δέσμη οδηγιών που εκδόθηκε το 2002 ( 17 ).

33.

Μεταξύ των κύριων σκοπών της δέσμης νομοθετικών μέτρων του 2002 και του 2009 ήταν η βελτίωση του ανταγωνισμού μέσω της διευκόλυνσης της επιβολής, εκ μέρους των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, υποχρεώσεων στους φορείς με ΣΙΑ. Εντούτοις, η οδηγία-πλαίσιο και η οδηγία για την πρόσβαση προέβλεπαν επίσης τη δυνατότητα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών να επιβάλλουν υποχρεώσεις σε φορείς εκμετάλλευσης που δεν κατέχουν ΣΙΑ. Η αιτιολογική σκέψη 23 της οδηγίας-πλαισίου αναφέρεται στην από κοινού χρήση ευκολιών, η οποία μπορεί να είναι επωφελής για λόγους χωροταξικούς, δημόσιας υγείας ή περιβάλλοντος, και θα πρέπει να συντελείται ει δυνατόν μέσω εθελοντικών συμφωνιών. Το άρθρο 12 της οδηγίας-πλαισίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/140/ΕΚ ( 18 ), φέρει τον τίτλο «Συνεγκατάσταση και μερισμός στοιχείων των δικτύων και συναφών ευκολιών για τους παρόχους δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών». Προέβλεψε για πρώτη φορά τη δυνατότητα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών να προβλέπουν την υποχρέωση από κοινού χρήσης ευκολιών ή να λαμβάνουν μέτρα συντονισμού των δημοσίων έργων, υπό αντικειμενικές, διαφανείς και αμερόληπτες συνθήκες, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένες περιστάσεις και υπό προϋποθέσεις. Μια εθνική κανονιστική αρχή δεν όφειλε να έχει προηγουμένως διαπιστώσει ότι ο οικείος φορέας τηλεπικοινωνιών κατείχε ΣΙΑ προκειμένου να μπορεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προβλέπει το άρθρο 12 της οδηγίας-πλαισίου ( 19 ). Το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας για την πρόσβαση παρείχε στις εθνικές κανονιστικές αρχές τη δυνατότητα να ενθαρρύνουν και να εξασφαλίζουν την κατάλληλη πρόσβαση και διασύνδεση υπό ορισμένες προϋποθέσεις και με την επιφύλαξη των μέτρων που θα μπορούσαν να ληφθούν για τις επιχειρήσεις με ΣΙΑ ( 20 ).

34.

Τον Μάιο του 2010, η Επιτροπή δημοσίευσε το ευρωπαϊκό ψηφιακό θεματολόγιο (στο εξής: ψηφιακό θεματολόγιο) με σκοπό να επιτευχθούν βιώσιμα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη από μια ενιαία ψηφιακή αγορά που θα βασίζεται σε διαδίκτυο μεγάλης και πολύ μεγάλης ταχύτητας ( 21 ). Επισήμανε ότι χωρίς παρέμβαση υπήρχε κίνδυνος μέτριων αποτελεσμάτων, όπου τα ταχέα ευρυζωνικά δίκτυα θα είναι συγκεντρωμένα σε λίγες μόνο περιοχές υψηλής πυκνότητας, με σημαντικό κόστος εισόδου και υψηλές τιμές. Τούτο οδήγησε στην υιοθέτηση δύο πρωτοβουλιών οι οποίες είναι κρίσιμες στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως.

35.

Κατ’ αρχάς, τον Σεπτέμβριο του 2010, η Επιτροπή εξέδωσε τη σύσταση 2010/572/ΕΕ ( 22 ) σχετικά με τη ρυθμιζόμενη πρόσβαση σε δίκτυα πρόσβασης νέας γενιάς. Η εν λόγω σύσταση καλύπτει κυρίως τα επανορθωτικά μέτρα που επιβάλλονται σε φορείς που έχουν οριστεί ως κατέχοντες ΣΙΑ με βάση διαδικασία ανάλυσης της αγοράς που διεξάγεται βάσει του άρθρου 16 της οδηγίας-πλαισίου. Ωστόσο, όπου αυτό δικαιολογούνταν με βάση το γεγονός ότι ο διπλασιασμός της υποδομής είναι οικονομικά αναποτελεσματικός ή φυσικά ανέφικτος, τα κράτη μέλη μπορούσαν επίσης να επιβάλλουν υποχρεώσεις αμοιβαίου μερισμού εγκαταστάσεων σε επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονταν δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών, σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας-πλαισίου, όπως κρινόταν σκόπιμο για την αντιμετώπιση σημείων συμφόρησης σε τεχνικά έργα υποδομής και σε τερματικά τμήματα.

36.

Επιπλέον, το ψηφιακό θεματολόγιο υποδεικνύει στις αρμόδιες αρχές να εξασφαλίζουν ότι τα δημόσια και ιδιωτικά έργα πολιτικού μηχανικού θα προβλέπουν συστηματικά τα ευρυζωνικά δίκτυα και καλωδιώσεις στην οικοδόμηση, εκκαθάριση δικαιωμάτων διέλευσης και χαρτογράφηση διαθέσιμης παθητικής υποδομής, κατάλληλης για καλωδίωση ( 23 ). Η εν λόγω πρωτοβουλία οδήγησε εν τέλει στη θέσπιση της οδηγίας 2014/61, η οποία αποβλέπει στη διευκόλυνση και κινητροδότηση της εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών με την προώθηση της κοινής χρήσης της υπάρχουσας υλικής υποδομής και τη διευκόλυνση της αποτελεσματικότερης εγκατάστασης νέας υλικής υποδομής, προκειμένου η εγκατάσταση των εν λόγω δικτύων να πραγματοποιηθεί με χαμηλότερο κόστος ( 24 ).

37.

Το γράμμα της οδηγίας 2014/61 καθιστά σαφές ότι η εφαρμογή της δεν περιορίζεται στις περιπτώσεις στις οποίες οι φορείς εκμετάλλευσης έχουν οριστεί ως κατέχοντες ΣΙΑ ή όταν οι αγορές δεν είναι όντως ανταγωνιστικές. Τα άρθρα 3 και 4 της οδηγίας 2014/61 αφορούν την πρόσβαση σε υπάρχουσα υλική υποδομή και τη διαφάνεια της υλικής υποδομής. Οι φορείς εκμετάλλευσης δικτύων ενέργειας, ύδατος, μεταφορών και άλλων υπηρεσιών ή αγαθών κοινής ωφέλειας, καθώς και οι πάροχοι δημόσιων δικτύων επικοινωνιών, έχουν το δικαίωμα να παρέχουν πρόσβαση στην υλική υποδομή. Πράγματι, υφίσταται υποχρέωση η οποία επιβάλλεται στους φορείς εκμετάλλευσης δικτύου εν γένει και όχι μόνο σε εκείνους που έχουν οριστεί ως κατέχοντες ΣΙΑ να ικανοποιούν κάθε εύλογο αίτημα πρόσβασης στην υλική υποδομή υπό δίκαιους και εύλογους όρους, συμπεριλαμβανομένης της τιμής, ενόψει της εγκατάστασης στοιχείων υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών ( 25 ). Εφόσον απορριφθεί η πρόσβαση ή δεν είναι δυνατή η επίτευξη συμφωνίας όσον αφορά συγκεκριμένους όρους, τα κράτη μέλη οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα μέρη να έχουν τη δυνατότητα παραπομπής του ζητήματος στο αρμόδιο εθνικό όργανο επίλυσης διαφορών ( 26 ). Εν συνεχεία, το εν λόγω όργανο οφείλει να εκδώσει δεσμευτική απόφαση για την επίλυση της διαφοράς, καθορίζοντας δίκαιους και εύλογους όρους και προϋποθέσεις για την πρόσβαση αυτή, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της τιμής ( 27 ).

38.

Κατά την αιτιολογική σκέψη 12 της οδηγίας 2014/61, όταν εφαρμόζονται πιο ειδικά κανονιστικά μέτρα (lex specialis), τα μέτρα αυτά υπερισχύουν έναντι των ελάχιστων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων τα οποία προβλέπει η εν λόγω οδηγία (lex generalis). Επομένως, όπως ρητώς ορίζεται, η οδηγία 2014/61 δεν θίγει το κανονιστικό πλαίσιο της οδηγίας-πλαισίου και της οδηγίας για την πρόσβαση. Η αιτιολογική σκέψη 17 της οδηγίας 2014/61 ορίζει ότι υποχρεώσεις πρόσβασης σε υλική υποδομή που επιβάλλονται σε επιχειρήσεις οι οποίες έχουν οριστεί ως έχουσες ΣΙΑ καλύπτονται ήδη από ειδικές κανονιστικές υποχρεώσεις οι οποίες δεν επηρεάζονται από την οδηγία 2014/61. Η αιτιολογική σκέψη 31 αφορά το ενδεχόμενο τα κράτη μέλη να έχουν ήδη λάβει, δυνάμει του άρθρου 12 της οδηγίας-πλαισίου, μέτρα σχετικά με τη συνεγκατάσταση και τον μερισμό στοιχείων των δικτύων και συναφών ευκολιών ( 28 ).

39.

Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι ο σκοπός της οδηγίας 2014/61 έγκειται στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας των υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, τα οποία θεωρούνται ως η ψηφιακή υποδομή της κοινωνίας του αύριο. Η οδηγία 2014/61 έχει διατομεακή εφαρμογή και αξιοποιεί ρυθμιστικούς μηχανισμούς όπως η διαφάνεια, η διοικητική εποπτεία και η επίλυση διαφορών για σκοπούς πέραν της διευκόλυνσης του ανταγωνισμού per se. Θεσπίζει ένα ευρύτερο δικαίωμα υποβολής αιτήματος και αποκτήσεως πρόσβασης στην υλική υποδομή σε σχέση με αυτό που ισχύει για τους φορείς που ορίζονται ως κατέχοντες ΣΙΑ σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο και την οδηγία για την πρόσβαση. Δεδομένου ότι η οδηγία-πλαίσιο και η οδηγία για την πρόσβαση προβλέπουν επίσης τη δυνατότητα επιβολής υποχρεώσεων πρόσβασης στους φορείς που δεν έχουν οριστεί ως κατέχοντες ΣΙΑ, ουδεμία σύγκρουση ή αντίφαση υφίσταται μεταξύ των εν λόγω οδηγιών και της οδηγίας 2014/61.

40.

Επομένως, η οδηγία για την πρόσβαση δεν απαγορεύει σε εθνική ρυθμιστική αρχή να επιβάλλει όρους πρόσβασης στην υλική υποδομή σε φορείς οι οποίοι δεν έχουν οριστεί ως κατέχοντες ΣΙΑ. Με άλλα λόγια, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μπορούν να επιβάλλουν όρους βάσει της οδηγίας 2014/61 χωρίς να έχει προηγηθεί διαπίστωση περί του ότι η σχετική αγορά όντως δεν είναι ανταγωνιστική.

41.

Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος, ήτοι το ερώτημα αν η οδηγία 2014/61 απαγορεύει σε εθνική ρυθμιστική αρχή να επιβάλλει όρους σε περίπτωση που δεν υφίσταται διαφορά ως προς την πρόσβαση στην υλική υποδομή, είναι κρίσιμο το γεγονός ότι το άρθρο 1, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις. Το άρθρο 1, παράγραφος 3, της οδηγίας 2014/61 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρούν ή να θεσπίζουν μέτρα σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης τα οποία υπερβαίνουν τις στοιχειώδεις απαιτήσεις της εν λόγω οδηγίας με σκοπό την καλύτερη επίτευξη των στόχων της διευκόλυνσης και της κινητροδότησης της εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών με την προώθηση της κοινής χρήσης της υπάρχουσας υλικής υποδομής και τη διευκόλυνση της αποτελεσματικότερης εγκατάστασης νέας υλικής υποδομής, προκειμένου η εγκατάσταση των εν λόγω δικτύων να πραγματοποιηθεί με χαμηλότερο κόστος ( 29 ).

42.

Επομένως, μολονότι η οδηγία 2014/61 προβλέπει ότι οι σκοποί της θα επιτευχθούν μέσω της εκ των υστέρων επίλυσης των διαφορών σχετικά με τους όρους πρόσβασης, συμπεριλαμβανομένης της τιμής, ήτοι μετά τη γένεση τέτοιων διαφορών, εντούτοις επιτρέπεται, για την καλύτερη επίτευξη των σκοπών αυτών, η λήψη εθνικών μέτρων τα οποία υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα από την οδηγία 2014/61 ( 30 ).

43.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η «εκ των προτέρων» προσέγγιση την οποία προβλέπει η εθνική ρύθμιση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της εξάλειψης σημαντικών εμποδίων στην πρόσβαση στην υλική υποδομή. Η Επιτροπή και η Πολωνική Κυβέρνηση επισημαίνουν ότι η «εκ των προτέρων» και η «εκ των υστέρων» προσέγγιση αποσκοπούν αμφότερες στη διευκόλυνση της επίτευξης των σκοπών της οδηγίας 2014/61. Στο πλαίσιο αυτό, αξίζει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με τη συνοπτική έκθεση της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με την αξιολόγηση και την αναθεώρηση της οδηγίας 2014/61, η πλειονότητα των ερωτηθέντων υποστηρίζουν ότι οι δυσχέρειες όσον αφορά την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τους όρους πρόσβασης με τους ιδιοκτήτες υλικής υποδομής, καθώς και μια αργή ή αναποτελεσματική διαδικασία επίλυσης διαφορών (ήτοι, η «εκ των υστέρων» προσέγγιση), οδηγούν σε πιο δαπανηρή ή/και χρονοβόρα εγκατάσταση των δικτύων. Ως εκ τούτου, δεν είναι παράλογο να διατυπώσει κανείς την άποψη ότι η «εκ των προτέρων» προσέγγιση, η οποία φαίνεται να διευκολύνεται από τη σχετική πολωνική ρύθμιση, ενδέχεται να παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα, όσον αφορά τη διευκόλυνση της επίτευξης των σκοπών της οδηγίας 2014/61, σε σχέση με την «εκ των υστέρων» προσέγγιση που προβλέπεται στην οδηγία 2014/61.

44.

Κατά την άποψή μου, αν το εθνικό δικαστήριο κρίνει ότι η «εκ των προτέρων» προσέγγιση την οποία προβλέπει η εθνική ρύθμιση εξυπηρετεί τους ίδιους σκοπούς με την «εκ των υστέρων» προσέγγιση που περιέχεται στην οδηγία 2014/61, η εν λόγω εθνική ρύθμιση είναι κατ’ αρχήν συμβατή με την ως άνω οδηγία.

45.

Κατόπιν των ανωτέρω, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Sąd Okręgowy w Warszawie (περιφερειακό δικαστήριο Βαρσοβίας, Πολωνία) ως εξής:

«Το άρθρο 8, παράγραφος 3, της οδηγίας 2002/19/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με την πρόσβαση σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών και συναφείς ευκολίες, καθώς και με τη διασύνδεσή τους (οδηγία για την πρόσβαση), σε συνδυασμό με το άρθρο 3, παράγραφος 5, και το άρθρο 1, παράγραφοι 3 και 4, της οδηγίας 2014/61/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για μέτρα μείωσης του κόστους εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, δεν απαγορεύει σε εθνική ρυθμιστική αρχή να επιβάλλει σε φορέα που διαθέτει υλική υποδομή και ταυτόχρονα παρέχει διαθέσιμες στο κοινό υπηρεσίες ή δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών, αλλά δεν έχει οριστεί ως κατέχων σημαντική ισχύ στην αγορά, την υποχρέωση εφαρμογής καθορισμένων εκ των προτέρων από την εν λόγω αρχή όρων πρόσβασης στην υλική υποδομή του, συμπεριλαμβανομένων κανόνων και διαδικασιών σύναψης συμβάσεων καθώς και τελών πρόσβασης, ανεξάρτητα από την ύπαρξη διαφοράς σχετικά με την πρόσβαση στην υλική υποδομή του φορέα και την ύπαρξη αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην αγορά.»