In de reeks van de zgn. integratiegevallen handelt ook dit geschil over de vraag, of de Commissie van de E.E.G. terecht heeft geweigerd een arbeidscontractant in vaste dienst aan te stellen.
Betrokkene is bij de Europese Economische Gemeenschap in dienst getreden krachtens een beschikking van de Commissie van
Evenals in de beide zaken 78 en 80-63 had de
Tevens werd hem schriftelijk een post aangeboden als ambtenaar in vaste dienst in de rang A/4-6, met anciënniteit vanaf
Hij stelde daarop pogingen in het werk om deze termijn verlengd te krijgen, doch bij brief van de Directeur-Generaal Algemeen Beheer van
Ten slotte deelde het Directoraat-Generaal Algemeen Beheer verzoeker op
Tot zover de feiten, die aan het geding ten grondslag liggen.
In het beroep, dat op grond van het bovenstaande bij het Hof aanhangig is gemaakt, zijn de volgende vorderingen ingediend:
subsidiair:
Bij de beoordeling der feiten kan ik mij de omstandigheid ten nutte maken, dat in deze zaak althans ten dele dezelfde vorderingen en gronden zijn voorgedragen als in de zaken 78 en 80-63.
Ik zal derhalve thans slechts aan die punten bijzondere aandacht besteden, die in de vermelde gedingen nog niet zijn behandeld of die in het onderhavige geding ten gevolge van feitelijke bijzonderheden in een ander licht zijn geplaatst. Overigens zal ik met een verwijzing naar mijn beide andere conclusies volstaan.
De nieuwe argumenten, die een van verzoekers raadslieden bij pleidooi voor zijn standpunt heeft aangevoerd, geven mij geen aanleiding mijn oordeel te wijzigen. Zo kan mijns inziens uit het gebruik van het woord
Hieraan dienen evenwel nog drie opmerkingen te worden toegevoegd:
De eerste heeft betrekking op artikel 5 van het Statuut. Naar de mening van verzoeker behoorde de Ik geloof niet, dat deze opvatting juist is. Artikel 102 lijkt mij volkomen duidelijk: in de tekst is slechts sprake van de geschiktheid voor de functie waarin betrokkene is tewerkgesteld, en daarvoor bestaan goede gronden. Het was niet de bedoeling, dat de invoering van het ambtenarenstatuut zou leiden tot een administratieve reorganisatie van de diensten der Commissie. Over het algemeen kon men er van uitgaan, dat alles bij het oude zou blijven. Het zou daarom weinig zin hebben gehad, voor iedere ambtenaar te bepalen, voor welke functie hij verder nog in aanmerking kwam. Dit sluit natuurlijk niet uit, dat bij een negatief verloop van de integratieprocedure het tot aanstelling bevoegde gezag zich, als het ware uit sociale overwegingen, de vraag stelt, op welke wijze de betrokkene elders te werk kan worden gesteld en dat de integratiecommissie op grond van haar kennis van zijn bekwaamheden dienovereenkomstige voorstellen doet. Het lijkt mij evenwel niet nodig, dat eerst de omschrijving der werkzaamheden van artikel 5 moest worden vastgesteld. Het komt er slechts op aan, of een andere post als uitwijkmogelijkheid ter beschikking staat, waarvoor de betrokkene wèl geschikt is. Dat een ambtenaar van de juridische dienst lid was van de integratiecommissie is voor verzoeker aanleiding om te stellen, dat de integratieprocedure uitsluitend mocht worden toevertrouwd aan ambtenaren die ervaring hadden in de leiding van een administratieve dienst, daar het mogelijk was, dat de kandidaten vanuit dit bijzondere oogpunt werden getest. Ook hier kan worden gewezen op artikel 102, volgens hetwelk juist personeelsleden in de rangen A/1 en A/2 van de integratieprocedure waren uitgezonderd, d.w.z. personeelsleden, die in beginsel voor een dergelijke test in aanmerking kwamen. Voor het onderzoek naar de bekwaamheden van kandidaten die lagere functies bekleedden is mijns inziens echter voldoende, dat dit geschiedde door hoge ambtenaren met dienovereenkomstige ervaring, kennis en autoriteit, zonder dat deze juist in dienst van de Commissie bijzondere ervaring in de leiding van een administratieve dienst behoefden te hebben opgedaan. Over de motiveringsplicht kan in het onderhavige geval nog worden gezegd, dat het niet nodig is uiteen te zetten, waarom van bepaalde, door de beoordeelde persoon genoemde bewijsmiddelen geen gebruik is gemaakt. Slechts die gronden dienen te worden vermeld, die naar de mening van de beslissende instantie haar standpunt dragen.
Ik heb hierover in andere procedures reeds gezegd, dat beoordelingsrapporten van de chefs in artikel 102 van het Statuut verplicht zijn voorgeschreven. De integratiecommissie kon daarom in geval van verzoeker het rapport van zijn rechtstreekse chef niet buiten beschouwing laten, zonder zich schuldig te maken aan schending van het Statuut. Overigens was de integratieprocedure in beginsel zo geregeld, dat de subjectieve beoordeling door de chefs eventueel met behulp van andere bewijsmiddelen kon worden gecorrigeerd. Ook in het geval van Pistoj is bewezen, dat de integratiecommissie eerst na talrijke andere factoren te hebben onderzocht (getuigenverhoren, verklaringen van andere vroegere en latere chefs van verzoeker, die de negatieve beoordeling bevestigden) haar beschikking heeft genomen. Het negatieve advies is bovendien met algemene stemmen tot stand gekomen. Gezien deze omstandigheid kan het Hof mijns inziens een onderzoek naar de beweerde vijandige gezindheid van verzoekers chef achterwege laten. Vooral drie grieven zijn hier van belang: De eerste heeft betrekking op het feit, dat de integratiecommissie andere personeelsleden heeft gehoord, zonder verzoeker van de inhoud van hun verklaringen op de hoogte te brengen en zonder hem in de gelegenheid te stellen tot het maken van opmerkingen. Door de Commissie wordt dit niet ontkend. Zij voert slechts aan, dat twee van deze getuigen door verzoeker zelf waren aangewezen, waaruit mag worden afgeleid dat hij van hun verklaringen op de hoogte was. Indien aan deze grief de maatstaven van het arrest Leroy en van de conclusie in de zaak Huber worden aangelegd, faalt het verweer van de Commissie. Voor het Hof komt het aan op de vraag: Konden de verklaringen van de betrokken getuigen invloed hebben op de totstandkoming van de mening van de integratiecommissie? Zolang wij de inhoud der verklaringen niet kennen (er is geen proces-verbaal van opgemaakt) moeten wij er van uitgaan, dat het antwoord op deze vraag bevestigend luidt. Voorts is niet uit te sluiten, dat verzoekers commentaar op deze verklaringen de beslissing van de integratiecommissie had kunnen beïnvloeden, ongeacht het feit dat hij tijdens de integratieprocedure talrijke nota's heeft ingediend en zich ook mondeling uitvoerig heeft verdedigd. Zolang derhalve in dit opzicht nog enige twijfel blijft bestaan, hebben wij geen andere keus dan vast te stellen, dat de integratieprocedure ongeldig is. Dit geldt ook voor de verklaringen van de getuigen die verzoeker zelf heeft aangewezen, daar geen garantie bestaat, dat deze zich uitsluitend gunstig over hem hebben uitgelaten en dat hij behoorlijk van de inhoud van hun verklaringen op de hoogte is gesteld. Terecht wijst verzoeker er bovendien op, dat een getuigenverklaring ook kan worden beïnvloed door de omstandigheid, dat zij door de integratiecommissie als geheim wordt beschouwd. Wie er op moet rekenen dat zijn verklaring degene waarop zij betrekking heeft ter ore komt, zal zich in een bepaald geval wellicht, zij het slechts in nuances, anders uitdrukken dan hij, die een dergelijke confrontatie niet te duchten heeft. Ten slotte bestaat ook de mogelijkheid, dat de beide door verzoeker aangewezen getuigen zich inderdaad slechts gunstig over hem hebben uitgelaten. Indien dit wordt bewezen, kan eventueel worden aangenomen, dat het advies van de integratiecommissie niet naar behoren met redenen is omkleed omdat het geen gemotiveerde afweging van negatieve en positieve elementen bevat. Even zwaar weegt het verwijt, dat niet alle nota's die verzoeker over zijn beoordeling heeft ingediend ter kennis van de integratiecommissie zijn gebracht en door haar in aanmerking zijn genomen, hetgeen in het bijzonder geldt voor zijn eerste nota van Uit de notulen van de vergaderingen van de commissie blijkt, dat zij een reeks stukken van verzoeker heeft ontvangen en aan een onderzoek onderworpen, doch niet de nota van Dat de latere nota's, die de commissie onder ogen heeft gehad, slechts een herhaling van de eerste nota vormen, kan beslist niet worden gezegd. De latere nota's zijn bedoeld als verklarende aantekeningen en als commentaar op andere stukken, waarvan tijdens de integratieprocedure tegen verzoeker gebruik is gemaakt. Mocht dus inderdaad vaststaan dat de integratiecommissie geen kennis heeft genomen van de eerste nota van verzoeker, waaraan gezien de zorgvuldig geredigeerde notulen van de commissie geen twijfel kan bestaan, dan betekent ook dit een inbreuk op essentiële processuele beginselen, immers het is mogelijk, dat de mening van de integratie onder de indruk van de eerste uitvoerige nota anders zou hebben geluid. Een derde grief in dit verband bestaat hierin, dat de integratiecommissie een nota van verzoekers chef van De Commissie verwerpt deze grief op grond dat de bedoelde nota in de integratieprocedure geen rol heeft gespeeld. Inderdaad blijkt niet (bijv. uit de notulen), dat de bewering van verzoeker juist is. Zie ik goed, dan heeft de Commissie de nota van Daar verzoeker blijkens de conclusie van repliek het gebruik van de nota slechts vermoedt en geen bewijs voor zijn bewering aanbiedt, kan deze grief blijven rusten. Verder onderzoek schijnt overbodig, met name ook gezien het resultaat van onze onderzoekingen tot dusver. Dit geldt met stelligheid voor de grief, dat de integratiecommissie niet alle door verzoeker aangewezen getuigen heeft gehoord. De Commissie merkt terecht op, dat de integratiecommissie daartoe niet verplicht is, doch — evenals een rechter — slechts gehouden is, een geval in zoverre te onderzoeken, als zij noodzakelijk acht. Is zij van oordeel dat voor de beoordeling der prestaties voldoende materiaal voorhanden is, dan kan zij van het horen van andere getuigen afzien. Derhalve zou ten hoogste dan het bewijs van een inbreuk zijn geleverd, wanneer vaststond, dat de getuigen die niet zijn gehoord relevante verklaringen hadden kunnen afleggen, d.w.z. verklaringen, die de beoordeling van de commissie in belangrijke mate hadden kunnen beïnvloeden. Volgens hetgeen verzoeker tijdens de schriftelijke en mondelinge procedure heeft gesteld, is daarvan evenwel geen sprake. Voorts neem ik aan, dat de rol die een andere chef van verzoeker in de integratieprocedure heeft gespeeld, geen nietigheids-grond oplevert. Deze ambtenaar was lid van de integratiecommissie en had zich daarom naar de mening van verzoeker afzijdig dienen te houden van alle vergaderingen, waarin aangelegenheden van verzoeker ter sprake kwamen of getuigen over de persoon van verzoeker werden gehoord. Met name had hij — aldus verzoeker — behoren na te laten, gedurende de procedure nog een rapport ad hoc over verzoeker op te stellen en aan de commissie over te leggen. Het wil mij voorkomen, dat verzoeker aldus te hoge eisen stelt aan een procedure, die er toe dient om de ambtenaren te beoordelen. Wanneer een superieur het recht en de plicht heeft, in het beoordelingsrapport zijn mening te geven over een bepaalde ambtenaar, dan kan hem het recht niet worden ontzegd, deze mening in de loop van de integratieprocedure nog schriftelijk toe te lichten, aangenomen uiteraard, dat de betrokkene zich daartegen kon verdedigen, wat hier het geval was. — Aan de eis, dat de leden van de commissie niet persoonlijk bij de zaak mogen zijn betrokken, wordt mijns inziens voldaan, wanneer een lid zich van stemming onthoudt, indien het om een van zijn ondergeschikten gaat. Volledige uitsluiting van de gehele procedure acht ik daarentegen in een dergelijk geval niet vereist. Enige van deze grieven hebben betrekking op waardeoordelen en kunnen derhalve door het Hof niet worden getoetst, zoals de kwestie betreffende verzoekers nauwgezetheid in die zin, dat orde en methode in zijn werk ontbraken, en de kwestie betreffende zijn geschiktheid, zich aan zijn taak in E.E.G.-verband aan te passen. Voor zover het feiten betreft, die op hun juistheid kunnen worden getoetst, moge ik deze, evenals in andere zaken, laten rusten, daar — indien het Hof mijn opvatting volgt — een nieuwe integratieprocedure hiertoe ruimschoots de gelegenheid zal bieden. Dat deze feiten voor het advies van de integratiecommissie volkomen irrelevant zijn, is daarmede echter niet gezegd.
Tijdens de integratiepocedure is een aantal ernstige inbreuken gemaakt op belangrijke beginselen van procesrecht. Dit leidt zonder meer tot nietigverklaring van het advies van de integratiecommissie. Ook de ontslagbeschikking van de Commissie dient te worden vernietigd, daar verzoeker zonder het negatieve advies van de integratiecommissie bij de Commissie in dienst zou zijn gebleven. Voor de Commissie volgt hieruit de verplichting, de integratieprocedure opnieuw te doen plaatsvinden. Tevens staat vast, dat verzoeker nog in dienst van de Commissie is, met alle rechten, die uit zijn vroegere positie voortvloeien.
Na het bovenstaande behoeft geen onderzoek meer te worden ingesteld naar de subsidiaire vorderingen van verzoeker en naar de argumenten, die betrekking hebben op de wijze waarop zijn dienstverband is geëindigd. Ditzelfde geldt voor de vordering tot schadevergoeding, althans voor zover deze aldus is gewijzigd, dat in geval van nietigverklaring van het bestreden advies alleen de achterstallige bezoldiging behoort te worden uitbetaald.
Resumerend concludeer ik, dat het beroep gegrond is en dat de Commissie dient te worden veroordeeld in de proceskosten.