<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.7-->
  <head>
    <title>2021-04-202104C115201905150-00-TRA-DOC-NL-CONCL-C-0515-19-202009747-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="nl-NL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="4/09/2021 22:52:36" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="nl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="vnOm2NPQc+VQeLlRhnOyYzj2QwszlIHcZpIFtDqOgTmLfwSfpn23UUv7THmR+jf2JIrH8oHzJY8IJ964mWs0y29bVIhJqecq1yjwcPT6cC89RLdSrp9FJFu/a6aLZyGlHttkl8K1Ywf3zQEpoLXxVU3X4JwJFy5rb65y0C8fzbk=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="lenscar" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0515" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2019" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="NL" name="Langue"/>
    <meta content="lenscar" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_green" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 19/11/2020 20:25:29" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="37825e15dc9045b2aa8d74aab2f66eaa" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0515" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Conclusie van H. Saugmandsgaard Øe – Zaak C‑515/19</div>
      <div id="rId21" style="default">Eutelsat</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      H. SAUGMANDSGAARD ØE
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      van 12 november 2020  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Zaak C‑515/19
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Eutelsat SA
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      tegen
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      Autorité de régulation des communications électroniques et des postes,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-8" title="page-1">
      Inmarsat Ventures SE, voorheen Inmarsat Ventures Ltd,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-9" title="page-1">
      in tegenwoordigheid van
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-10" title="page-1">
      Viasat Inc.,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-11" title="page-1">
      Viasat UK Ltd
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-12" title="page-1">
      [verzoek van de Conseil d’État (hoogste bestuursrechter, Frankrijk) om een prejudiciële beslissing]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-13" title="page-1">
      „Prejudiciële verwijzing – Elektronischecommunicatienetwerken en -diensten – Beschikking 2007/98/EG – Geharmoniseerd gebruik van het radiospectrum in de 2 GHz-frequentieband – Systemen voor mobiele satellietdiensten – Beschikking nr. 626/2008/EG – Selectie en machtiging – Artikel 2, lid 2 – Mobiel satellietsysteem – Begrip ,mobiel grondstation’ – Begrip ,„complementaire” grondcomponenten’ – Artikel 4, lid 1, onder c), ii) – Toezegging om een dekking te bereiken van ten minste 60 % van het grondgebied van de Unie – Artikel 7, lid 1 – Niet-nakoming – Gevolgen”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-14" title="page-1">
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inleiding</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het verzoek om een prejudiciële beslissing van de Conseil d’État (hoogste bestuursrechter, Frankrijk) betreft het door Inmarsat Ventures SE, voorheen Inmarsat Ventures Ltd, (hierna: „Inmarsat”), ontwikkelde „European Aviation Network”-systeem (hierna: „EAN-systeem”), dat bestemd is om vliegtuigen die over het grondgebied van de Unie vliegen met het internet te verbinden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit verzoek is ingediend in het kader van het beroep tot nietigverklaring dat Eutelsat SA heeft ingesteld tegen het besluit van de Autorité de régulation des communications électroniques et des postes (Franse regelgevende instantie voor elektronische communicatie en posterijen; hierna: „ARCEP”) waarbij aan Inmarsat een machtiging is verleend voor de exploitatie van complementaire grondcomponenten in het kader van het EAN-systeem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit besluit van de ARCEP is gebaseerd op beschikking 2009/449/EG (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>), waarbij de Europese Commissie Inmarsat en Solaris Mobile Ltd heeft geselecteerd als exploitanten van mobiele satellietsystemen die gemachtigd zijn om gebruik te maken van de 2 GHz-frequentie, overeenkomstig beschikking 2007/98/EG (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>) en beschikking nr. 626/2008/EG (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn vragen wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of het door Inmarsat ontwikkelde EAN-systeem, en in het bijzonder de grondcomponent van dit systeem, in overeenstemming is met de in beschikking nr. 626/2008 vastgestelde criteria.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik zal het Hof in overweging geven om deze vragen bevestigend te beantwoorden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijke bepalingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Beschikking 2007/98</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 1 van beschikking 2007/98 luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-4">
      „Deze beschikking beoogt de voorwaarden inzake beschikbaarheid en efficiënt gebruik van de frequentiebanden 1 980‑2 010 MHz (aarde-ruimte) en 2 170‑2 200 MHz (ruimte-aarde) te harmoniseren voor systemen die mobiele satellietdiensten leveren in de [Unie].”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ingevolge artikel 2 van die beschikking wordt onder „systemen die mobiele satellietdiensten leveren” verstaan systemen die radiocommunicatiediensten kunnen leveren tussen een mobiel station op aarde en een of meer ruimtestations, of tussen mobiele stations op aarde via een of meer ruimtestations, of tussen een mobiel station op aarde en een of meer complementaire grondstations op vaste locaties.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 3 van die beschikking bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-27" title="page-4">
      „1. De lidstaten wijzen per 1 juli 2007 de frequentiebanden 1 980‑2 010 MHz en 2 170‑2 200 MHz aan en stellen deze beschikbaar voor systemen die mobiele satellietdiensten leveren.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-28" title="page-4">
      [...]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-29" title="page-4">
      2. Complementaire grondstations maken integraal deel uit van het mobiele satellietsysteem en staan onder controle van het beheersysteem voor de systeembronnen en het satellietnetwerk. Zij maken gebruik van dezelfde transmissierichting en dezelfde gedeeltes van frequentiebanden als het mobiele satellietsysteem waar zij bij horen.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Beschikking nr. 626/2008</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 1, lid 1, van beschikking nr. 626/2008 luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-4">
      „Deze beschikking heeft tot doel de ontwikkeling van een op concurrentie gebaseerde interne markt voor mobiele satellietdiensten (MSS) in de gehele [Unie] te vergemakkelijken en gaandeweg dekking in alle lidstaten te bereiken.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-4">
      Bij deze beschikking wordt een communautaire procedure ingesteld voor de gemeenschappelijke selectie van exploitanten van mobiele satellietsystemen die overeenkomstig [beschikking 2007/98] de 2 GHz-frequentieband gebruiken, die bestaat uit radiospectrum van 1 980 tot 2 010 MHz voor aarde-ruimtecommunicatie en van 2 170 tot 2 200 MHz voor ruimte-aardecommunicatie. Voorts worden bepalingen vastgesteld voor de gecoördineerde machtiging door de lidstaten van de geselecteerde exploitanten voor het gebruik van het toegewezen radiospectrum binnen deze band voor de exploitatie van mobiele satellietsystemen.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 2, lid 2, van die beschikking bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-35" title="page-4">
      „Daarnaast zijn tevens de volgende definities van toepassing:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-36" title="page-5">
      a) onder ‚mobiele satellietsystemen’ wordt verstaan: elektronischecommunicatienetwerken en de bijbehorende voorzieningen waarmee radiocommunicatiediensten kunnen worden geleverd tussen een mobiel grondstation en een of meer ruimtestations of tussen mobiele grondstations via een of meer ruimtestations dan wel tussen een mobiel grondstation en een of meer complementaire grondcomponenten die op vaste locaties worden gebruikt. Een dergelijk systeem omvat ten minste één ruimtestation;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-37" title="page-5">
      b) onder ‚complementaire grondcomponenten’ van mobiele satellietsystemen wordt verstaan: grondstations die op vaste locaties worden gebruikt om de beschikbaarheid van de MSS te verbeteren in geografische gebieden binnen het dekkingsgebied van de satelliet(en) van het systeem waar de communicatie met een of meer ruimtestations niet met de vereiste kwaliteit kan worden gewaarborgd.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">C.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Beschikking 2009/449</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ter uitvoering van beschikking nr. 626/2008 heeft de Commissie, bij beschikking 2009/449, Inmarsat en Solaris Mobile Limited geselecteerd als exploitanten van mobiele satellietsystemen die gemachtigd zijn om de 2 GHz-frequentie te gebruiken, overeenkomstig beschikking 2007/98.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoofdgeding, prejudiciële vragen en procedure bij het Hof</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij besluit nr. 2014‑1257 van 21 oktober 2014 heeft de ARCEP Inmarsat een machtiging verleend voor het gebruik van de in beschikking 2009/449 genoemde frequenties in continentaal Frankrijk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij besluit nr. 2018‑0001 van 22 februari 2018 heeft de ARCEP Inmarsat een machtiging verleend voor de exploitatie van complementaire grondcomponenten van een mobiel satellietsysteem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tegen dit tweede besluit heeft Eutelsat beroep tot nietigverklaring ingesteld bij de Conseil d’État. Viasat Inc. en Viasat UK Ltd (hierna tezamen: „Viasat”) hebben in het hoofdgeding geïntervenieerd ter ondersteuning van dit beroep.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit de toelichting van deze rechter blijkt dat Inmarsat de bij beschikking 2009/449 verleende machtiging wil gebruiken om het EAN-systeem te ontwikkelen. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met het EAN-systeem kunnen aan boord van vliegtuigen internetverbindingen tot stand worden gebracht via satelliettransmissies die worden ontvangen door een bovenaan op de vliegtuigromp geplaatste terminal, en via transmissies vanaf op het grondgebied van de Unie opgestelde complementaire grondcomponenten die worden ontvangen door een onderaan op de vliegtuigromp geplaatste terminal. Al deze transmissies vinden plaats in de bij beschikking 2009/449 aan Inmarsat toegewezen frequentieband. Dit systeem maakt gebruik van een satelliet die op 29 augustus 2017 in gebruik is gesteld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ter ondersteuning van haar beroep tot nietigverklaring bij de verwijzende rechter heeft Eutelsat meerdere argumenten aangevoerd om aan te tonen dat het door Inmarsat ontwikkelde EAN-systeem niet in overeenstemming is met de bepalingen van beschikking nr. 626/2008, hetgeen zou leiden tot nietigheid van het besluit van de ARCEP van 22 februari 2018.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien de Conseil d’État heeft geconstateerd dat die argumenten een aantal moeilijkheden bij de uitlegging van het Unierecht opleveren, heeft hij de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-48" title="page-6">
      „1) Aan de hand van welke juridische criteria kan worden bepaald of er sprake is van een mobiel grondstation in de zin van [beschikking nr. 626/2008]? Vereist deze beschikking dat een mobiel grondstation dat met een complementaire grondcomponent communiceert, ook, zonder afzonderlijke apparatuur, met een satelliet kan communiceren? Zo ja, hoe moet dan worden beoordeeld of de apparatuur een eenheid vormt?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-49" title="page-6">
      2) Moet artikel 2, lid 2, van [beschikking nr. 626/2008] aldus worden uitgelegd dat een mobiel satellietsysteem hoofdzakelijk op satellietcomponenten moet berusten, of kan op basis van dit artikel worden geoordeeld dat de respectieve functies van de satelliet- en grondcomponenten irrelevant zijn, ook in een configuratie waarin de satellietcomponent slechts nuttig is indien de communicatie met de grondcomponenten niet kan worden gewaarborgd? Kunnen complementaire grondcomponenten worden geïnstalleerd om het hele grondgebied van de Europese Unie te bestrijken, op grond dat de ruimtestations niet op elke locatie de vereiste kwaliteit van de communicatie kunnen waarborgen, in de zin van [artikel 2,] lid 2, onder b), van [die beschikking]?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-50" title="page-6">
      3) Wanneer is gebleken dat de overeenkomstig titel II van [beschikking nr. 626/2008] geselecteerde exploitant op de in artikel 4, lid 1, onder c), ii), [van die beschikking] bedoelde uiterste datum niet heeft voldaan aan zijn toezeggingen betreffende de dekking van het grondgebied, zoals gedefinieerd in artikel 7, lid 2, [van die beschikking,] moeten de bevoegde instanties van de lidstaten dan weigeren om machtigingen voor de exploitatie van de complementaire grondcomponenten te verlenen? Zo nee, kunnen zij weigeren om deze machtigingen te verlenen?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het verzoek om een prejudiciële beslissing van 28 juni 2019 is ingeschreven ter griffie van het Hof op 8 juli 2019.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Eutelsat, Inmarsat, Viasat, de Franse en de Belgische regering, de regering van het Verenigd Koninkrijk alsmede de Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend en hebben schriftelijk geantwoord op een aantal door het Hof gestelde vragen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Analyse</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit het aan het Hof overgelegde dossier blijkt dat de vordering die door Eutelsat bij de verwijzende rechter is ingediend en door Viasat wordt ondersteund, deel uitmaakt van een geheel van vorderingen die zijn ingediend bij de rechterlijke instanties van de Unie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>) alsmede bij nationale rechterlijke instanties, met name in het Verenigd Koninkrijk, in Duitsland, in Italië, in Spanje en in België, waarmee deze partijen beogen te verhinderen dat Inmarsat gebruikmaakt van de 2 GHz-frequentieband door middel van complementaire grondcomponenten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het kader van de onderhavige zaak wordt het Hof in wezen verzocht om drie argumenten te onderzoeken die Eutelsat heeft aangevoerd om de geldigheid te betwisten van de machtiging die de ARCEP aan Inmarsat heeft verleend voor de exploitatie van complementaire grondcomponenten in Frankrijk, en bij dat onderzoek is de uitlegging van Unierechtelijke bepalingen vereist. Deze drie argumenten komen overeen met de drie vragen die de verwijzende rechter heeft gesteld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de eerste plaats betoogt Eutelsat dat de terminal die onderaan op de vliegtuigromp is geplaatst om met de complementaire grondcomponenten te communiceren, in een systeem zoals het door Inmarsat ontwikkelde EAN-systeem, niet kan worden beschouwd als een „mobiel grondstation”, zodat deze componenten geen integraal deel uitmaken van een „mobiel satellietsysteem” in de zin van artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats voert Eutelsat aan dat de grondcomponenten, gezien de prominente rol ervan, niet kunnen worden beschouwd als „complementair” binnen een systeem zoals het EAN-systeem, zodat dit systeem niet kan worden aangemerkt als een „mobiel satellietsysteem” in de zin van voornoemde bepaling.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de derde plaats stelt Eutelsat dat de nationale autoriteiten de machtiging voor de exploitatie van complementaire grondcomponenten op hun grondgebied niet aan Inmarsat hadden mogen toekennen, omdat Inmarsat op de in artikel 4, lid 1, onder c), ii), van beschikking nr. 626/2008 bedoelde datum niet had voldaan aan de toezeggingen betreffende de dekking van het grondgebied.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het vervolg van mijn conclusie zal ik uitleggen waarom ik van mening ben dat alle argumenten van Eutelsat moeten worden afgewezen. Met andere woorden, ik geef het Hof in overweging de prejudiciële vragen aldus te beantwoorden dat de relevante bepalingen van Unierecht geen afbreuk doen aan de geldigheid van de machtiging die aan Inmarsat is verleend voor de exploitatie van complementaire grondcomponenten in Frankrijk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Begrippen „mobiel satellietsysteem” en „mobiel grondstation” in de zin van artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008 (eerste vraag)</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008 aldus moet worden uitgelegd dat, in een systeem zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde EAN-systeem, de complementaire grondcomponenten met een „mobiel grondstation” communiceren en derhalve integraal deel uitmaken van een „mobiel satellietsysteem”, met dien verstande dat dit systeem bestaat uit twee afzonderlijke ontvangstterminals die door een interface zijn verbonden, waarbij de ene terminal bovenaan op de vliegtuigromp is geplaatst en met een satelliet communiceert en de andere terminal onderaan op de vliegtuigromp is geplaatst en met de complementaire grondcomponenten communiceert.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Eutelsat en Viasat zijn van mening dat deze vraag ontkennend moet worden beantwoord, anders dan Inmarsat, de Franse en de Belgische regering, de regering van het Verenigd Koninkrijk alsmede de Commissie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij de beantwoording van deze vraag dient te worden uitgegaan van de tekst van artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008. Deze bepaling definieert „mobiele satellietsystemen” als „elektronischecommunicatienetwerken en de bijbehorende voorzieningen” waarmee radiocommunicatiediensten kunnen worden geleverd:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">tussen een mobiel grondstation en een of meer ruimtestations, of </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">tussen mobiele grondstations via een of meer ruimtestations, dan wel </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">tussen een mobiel grondstation en een of meer complementaire grondcomponenten die op vaste locaties worden gebruikt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De tweede en de derde vraag hebben betrekking op de derde categorie radiocommunicatie, namelijk tussen een mobiel grondstation en complementaire grondcomponenten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vooraf lijkt het mij nuttig om opheldering te verschaffen over de betekenis van de termen „mobiel”, „grond-”, „ruimte-” en „satelliet-” die worden gebruikt om deze radiocommunicatiediensten te omschrijven.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Net als alle partijen die opmerkingen hebben ingediend, zie ik er geen bezwaar tegen om in dit verband aansluiting te zoeken bij de definities die worden gegeven in het radioreglement zoals aangenomen door de Wereldradiocommunicatieconferentie van 1995 (hierna: „radioreglement”). (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>) Immers, wanneer die termen afzonderlijk worden beschouwd, zijn dit reglement en beschikking nr. 626/2008 niet met elkaar in tegenspraak.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik merk allereerst op dat in meerdere bepalingen van beschikking 2007/98 en beschikking nr. 626/2008 het begrip „ruimtestation” en de term „satelliet” haast verwisselbaar worden gebruikt, zonder dat op zijn minst het onderlinge verband tussen die twee begrippen wordt toegelicht. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>) Hoewel die nuance niet bepalend is voor de beslechting van het hoofdgeding, wijs ik erop dat, in het kader van die regelgeving, het begrip „ruimtestation” mijns inziens niet alleen de aanwezigheid vereist van een satelliet, maar ook van bepaalde bijkomende technische componenten; met andere woorden, dit begrip is beperkter dan het begrip „satelliet”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>) In het kader van het hoofdgeding is het niet betwist dat het EAN-systeem een ruimtestation omvat, zoals artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008 vereist. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts bevindt een „grondstation” „zich ofwel op het aardoppervlak, ofwel in het voornaamste deel van de aardatmosfeer”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>) Een station dat op een vliegtuig is geplaatst, zoals bij het EAN-systeem, moet worden aangemerkt als grondstation.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tot slot is een „mobiel” grondstation met name „bestemd om te worden gebruikt terwijl het in beweging is of tijdens stops op niet-gespecificeerde locaties”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>) Over dit begrip „mobiel grondstation” gaat de eerste vraag.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Na deze verduidelijking kan ik nu ingaan op de argumenten die Eutelsat, ondersteund door Viasat, zowel voor het Hof als voor de verwijzende rechter naar voren heeft gebracht, en die betrekking hebben op de derde categorie radiocommunicatie, zoals omschreven in artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008, namelijk tussen een mobiel grondstation en complementaire grondcomponenten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Eutelsat en Viasat proberen in wezen aan te tonen dat, in een systeem zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde EAN-systeem, de complementaire grondcomponenten niet met een mobiel grondstation communiceren, zodat ze geen integraal deel uitmaken van een „mobiel satellietsysteem” in de zin van die bepaling.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik ben het niet eens met die redenering.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het door Eutelsat en Viasat voorgestelde syllogisme kan als volgt worden samengevat. Het begrip „mobiel grondstation” vereist dat een dergelijk station met een satelliet kan communiceren (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>) (majorpremisse). Het EAN-systeem communiceert met de complementaire grondcomponenten dankzij de onderaan de vliegtuigromp geplaatste terminal, die een autonoom station vormt dat niet met een satelliet kan communiceren (minorpremisse). Bijgevolg communiceren de complementaire grondcomponenten die in het kader van het EAN-systeem worden geëxploiteerd, niet met een mobiel grondstation en maken ze dus geen integraal deel uit van een mobiel satellietsysteem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In mijn ogen vertoont deze redenering twee onherstelbare gebreken die zowel de majorpremisse als de minorpremisse van dit syllogisme ontkrachten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de eerste plaats, anders dan Eutelsat en Viasat betogen, vereist het begrip „mobiel grondstation” in de zin van beschikking nr. 626/2008 niet dat een dergelijk station met een satelliet kan communiceren. Ik breng in dit verband in herinnering dat de Uniewetgever dit begrip niet uitdrukkelijk heeft gedefinieerd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens deze partijen volgt dit vereiste uit het radioreglement. In het kader van dit reglement kan immers uit de artikelen 1.63 en 1.68 worden afgeleid dat elk mobiel grondstation communiceert met ofwel een ruimtestation ofwel een ander mobiel grondstation door middel van een voorwerp in de ruimte. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Beschikking nr. 626/2008 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>), of zelfs beschikking 2007/98, bevat echter geen enkele aanwijzing dat de definities van het radioreglement integraal moeten worden overgenomen in het kader van die beschikkingen, zoals Inmarsat terecht heeft opgemerkt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat meer in het bijzonder het begrip „mobiel grondstation” betreft, bestaat er volgens mij een reden die een integrale omzetting volstrekt onmogelijk maakt. Zoals de Commissie heeft opgemerkt, komt het begrip „mobiel satellietsysteem” zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008 niet overeen met het begrip „mobiele satellietdienst” zoals omschreven in artikel 1.25 van het radioreglement. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voor een goed begrip van de verschillen tussen die twee begrippen moeten vier communicatiecategorieën worden onderscheiden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table>
      <tbody>
        <tr class="table">
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-83" title="page-11">
              Artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008
            </p>
          </td>
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-84" title="page-11">
              Artikel 1.25 van het radioreglement
            </p>
          </td>
        </tr>
        <tr class="table">
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-85" title="page-1">
              
            </p>
          </td>
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-86" title="page-11">
              Tussen ruimtestations
            </p>
          </td>
        </tr>
        <tr class="table">
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-87" title="page-11">
              Tussen mobiele grondstations en ruimtestations
            </p>
          </td>
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-88" title="page-11">
              Tussen mobiele grondstations en ruimtestations
            </p>
          </td>
        </tr>
        <tr class="table">
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-89" title="page-11">
              Tussen mobiele grondstations,
            </p>
            <p class="tbl-txt" id="para-90" title="page-11">
              door middel van ruimtestations
            </p>
          </td>
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-91" title="page-11">
              Tussen mobiele grondstations, door middel van ruimtestations
            </p>
          </td>
        </tr>
        <tr class="table">
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-92" title="page-11">
              Tussen mobiele grondstations en complementaire grondcomponenten
            </p>
          </td>
          <td class="table" valign="top">
            <p class="tbl-txt" id="para-93" title="page-1">
              
            </p>
          </td>
        </tr>
      </tbody>
    </table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-94" title="page-1">
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals het schema hierboven laat zien, is artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008 zowel beperkter (aangezien de communicatie tussen ruimtestations niet hieronder valt) als ruimer (aangezien de communicatie tussen een mobiel grondstation en complementaire grondcomponenten hieronder valt) dan artikel 1.25 van het radioreglement.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien het radioreglement de communicatie tussen een mobiel grondstation en complementaire grondcomponenten buiten beschouwing laat en de onderhavige zaak nu juist op die communicatie betrekking heeft, kunnen de definities die dit reglement in dit verband geeft, dus niet worden overgenomen in het kader van artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wanneer men zich beperkt tot de bepalingen van beschikking nr. 626/2008, is het duidelijk dat een „mobiel satellietsysteem”, zoals bedoeld in artikel 2, lid 2, onder a), van die beschikking, noodzakelijkerwijs moet bestaan uit ten minste één mobiel grondstation dat met een ruimtestation kan communiceren. Dit blijkt uit de laatste zin van die bepaling, waarin staat dat een dergelijk systeem „ten minste één ruimtestation” omvat, alsmede uit de benaming zelf van dit systeem die de aanwezigheid van een „satelliet” veronderstelt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit vereiste sluit echter niet uit dat een dergelijk systeem ook andere mobiele grondstations omvat, die bestemd zijn om met complementaire grondcomponenten te communiceren, maar die niet met een satelliet kunnen communiceren.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met andere woorden, hoewel een mobiel satellietsysteem ontegenzeggelijk een mobiel grondstation moet omvatten dat met een satelliet kan communiceren, bestaat er geen enkele reden om op grond van de definities van beschikking nr. 626/2008 aan te nemen dat alle tot dit systeem behorende mobiele grondstations met een satelliet moeten kunnen communiceren.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De redenering van Eutelsat en Viasat, zoals samengevat in punt 39 van deze conclusie, moet dus alleen al op basis hiervan van de hand worden gewezen. Anders dan die partijen hebben betoogd, kan een station dat met complementaire grondcomponenten communiceert, worden gekwalificeerd als „mobiel grondstation” in de zin van artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008, zelfs indien communicatie met een satelliet niet mogelijk is.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats, zelfs indien het Hof oordeelt dat elk „mobiel grondstation” noodzakelijkerwijs met een satelliet moet kunnen communiceren, houdt de redenering van Eutelsat en Viasat ook geen stand voor zover die is gebaseerd op een kunstmatige splitsing van de technische componenten van het EAN-systeem. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens die redenering bevindt de ene ontvangstterminal zich bovenaan op de vliegtuigromp en communiceert die met de satellieten, terwijl de andere ontvangstterminal onderaan op de romp is geplaatst en met de complementaire grondcomponenten communiceert. Aangezien deze laatste terminal niet met een satelliet kan communiceren, kan die niet worden aangemerkt als een mobiel grondstation en voldoet die dus niet aan de definitie van artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008, die aldus wordt uitgelegd – ten onrechte volgens mij – dat deze mogelijkheid wel zou moeten bestaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze splitsing lijkt mij niet in overeenstemming met de technische realiteit van het EAN-systeem. Overeenkomstig het standpunt dat in wezen wordt verdedigd door Inmarsat, de Franse en de Belgische regering, de regering van het Verenigd Koninkrijk alsmede de Commissie, lijkt het mij vanuit functioneel oogpunt gekunsteld om een systeem, zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde EAN-systeem, op te splitsen in twee afzonderlijke en onafhankelijke stations. Het staat tussen partijen immers vast dat de twee ontvangstterminals van het EAN-systeem onderling verbonden zijn door een interface, die al naargelang de omstandigheden bepaalt welke terminal – naar de satelliet dan wel naar de aarde gericht – wordt gebruikt om het inkomende of uitgaande signaal door te sturen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband kan de enkele omstandigheid dat die twee terminals fysiek gescheiden zijn doordat ze bovenaan respectievelijk onderaan op de romp zijn geplaatst, op zichzelf niet inhouden dat er sprake is van twee afzonderlijke „stations”. Mijns inziens betekent het feit dat de respectievelijke signalen ervan centraal worden beheerd dat die terminals deel uitmaken van een en hetzelfde „station”, zoals met name de Franse regering en de Commissie terecht hebben opgemerkt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze uitlegging vindt steun in artikel 1.61 van het radioreglement, dat een „station” definieert als „een of meerdere zenders of ontvangers, of een geheel van zenders en ontvangers, met de daartoe behorende apparatuur, die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van een radiocommunicatiedienst of voor de dienst radioastronomie op een bepaalde locatie”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De omstandigheid dat dergelijke „zenders” niet fysiek in dezelfde behuizing zijn geplaatst, kan in dit verband niet bepalend zijn, daar een ander standpunt zou getuigen van een juridisch formalisme dat niet strookt met de technische realiteit, die vereist dat de antennen van deze terminals naar boven worden gericht (voor de communicatie met de satellieten) dan wel naar beneden (voor de communicatie met de complementaire grondcomponenten), zoals Inmarsat heeft uitgelegd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De Franse regering heeft er in dit verband aan toegevoegd dat het bestaan van twee ontvangstterminals ook technisch vereist is, aangezien er verschillende computertalen bestaan voor de communicatie met satellieten („DVB-S”-taal) en voor de communicatie met de complementaire grondcomponenten („LTE”-taal). (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De regering van het Verenigd Koninkrijk heeft dit geïllustreerd aan de hand van een voorbeeld dat getuigt van common sense (gezond verstand). Deze regering heeft uitgelegd dat een mobiele telefoon verschillende onderdelen bevat die het mogelijk maken om verbinding te maken met een 3G-netwerk, een 4G-netwerk en een wifinetwerk, of om een bluetoothverbinding tot stand te brengen. Dit neemt niet weg dat al die onderdelen deel uitmaken van een en hetzelfde station, te weten de desbetreffende mobiele telefoon. Dit eenvoudige voorbeeld volstaat volgens mij om de redenering van Eutelsat en Viasat van de hand te wijzen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg, en anders dan die partijen hebben betoogd, moet een geheel dat bestaat uit twee afzonderlijke ontvangstterminals die door een interface zijn verbonden, waarbij de ene terminal bovenaan op de vliegtuigromp is geplaatst en met een satelliet communiceert, en de andere terminal onderaan op de romp is geplaatst en met complementaire grondcomponenten communiceert, worden gekwalificeerd als „mobiel grondstation”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging de eerste vraag als volgt te beantwoorden. Artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008 moet aldus worden uitgelegd dat, in een systeem zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde EAN-systeem, de complementaire grondcomponenten met een „mobiel grondstation” communiceren en derhalve integraal deel uitmaken van een „mobiel satellietsysteem”, met dien verstande dat dit systeem bestaat uit twee afzonderlijke ontvangstterminals die door een interface zijn verbonden, waarbij de ene terminal bovenaan op de vliegtuigromp is geplaatst en met een satelliet communiceert en de andere terminal onderaan op de romp is geplaatst en met de complementaire grondcomponenten communiceert.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Begrip „‚complementaire’ grondcomponenten” in de zin van artikel 2, lid 2, van beschikking nr. 626/2008 (tweede vraag)</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 2, lid 2, van beschikking nr. 626/2008 aldus moet worden uitgelegd dat de grondcomponenten die worden gebruikt in een systeem zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde EAN-systeem kunnen worden gekwalificeerd als „complementair”, niettegenstaande de omstandigheid dat die componenten een prominente rol spelen bij de exploitatie van dit systeem, het hele grondgebied van de Unie bestrijken en zorgen voor een verbetering van de kwaliteit van de aangeboden communicatiediensten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik wijs erop dat in geval van een ontkennend antwoord op deze vraag, het door Inmarsat ontwikkelde EAN-systeem niet kan worden gekwalificeerd als een „mobiel satellietsysteem” in de zin van voornoemde bepaling, aangezien die kwalificatie de aanwezigheid van „complementaire” grondcomponenten vereist.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Alvorens een antwoord op deze vraag te formuleren, lijkt het mij nuttig enige feitelijke informatie te geven over de aard en de functie van de complementaire grondcomponenten bij de exploitatie van het door Inmarsat ontwikkelde EAN-systeem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Allereerst blijkt uit de opmerkingen van Inmarsat, zonder dat dit door de andere partijen is betwist, dat de complementaire grondcomponenten vergelijkbaar zijn met de stations die worden gebruikt in het kader van het 4G-netwerk voor mobiele telefonie, „behalve dat ze verticaal naar het luchtruim worden gericht in plaats van horizontaal boven de grond”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>) Het spreekt vanzelf dat deze verticale positionering noodzakelijk is om de relevante signalen naar de vliegtuigen in de lucht te zenden, waar de ontvangstterminals van het EAN-systeem zich bevinden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts heeft Inmarsat zelf erkend dat de verbinding met de complementaire grondcomponenten verschillende technische voordelen biedt in vergelijking met de verbinding met een satelliet. Ten eerste is de verbinding met de grondcomponenten van betere kwaliteit, vanwege de aanzienlijk kleinere afstand die het signaal moet afleggen (36 000 km voor de satelliet, minder dan 100 km voor de grondcomponent). Ten tweede kan, anders dan bij de satellietverbinding, de verbinding met de aarde bij overbelasting eenvoudig worden verbeterd door grondcomponenten toe te voegen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tot slot staat het tussen partijen vast dat de complementaire grondcomponenten, vanwege de hoogwaardige technische kwaliteit ervan (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>), een prominente rol spelen bij de exploitatie van het EAN-systeem. Aldus is het, volgens de uitstekende conclusies van de openbaar rapporteur in het hoofdgeding, „niet betwist dat dit mobiele satellietsysteem in werkelijkheid hoofdzakelijk niet op de satellietcommunicatie, maar op de communicatie met de complementaire grondcomponenten berust, die veel hogere snelheden mogelijk maken, en waarvan de Britse rechters en de Duitse regelgevende autoriteit hebben opgemerkt dat ze zorgen voor 99 % van de dienst, waarbij de satelliet alleen van betekenis is in gebieden waar die complementaire grondcomponenten geen dekking bieden (d.w.z. boven zee)”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is juist vanwege die prominente rol van de grondcomponenten bij de exploitatie van het EAN-systeem dat Eutelsat en Viasat betogen dat die componenten niet kunnen worden aangemerkt als „complementair” en dat een dergelijk systeem derhalve niet kan worden gekwalificeerd als „mobiel satellietsysteem” in de zin van artikel 2, lid 2, van beschikking nr. 626/2008. Hetgeen deze partijen in wezen op het EAN-systeem hebben aan te merken, is dat het niet een satellietcommunicatiesysteem is dat is aangevuld met grondcomponenten, maar een terrestrisch communicatiesysteem dat is aangevuld met een satellietcomponent.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik ben het niet eens met die redenering. Met andere woorden, net als Inmarsat, de Franse en de Belgische regering, de regering van het Verenigd Koninkrijk alsmede de Commissie ben ik van mening dat dergelijke grondcomponenten kunnen worden gekwalificeerd als „complementair” ongeacht de prominente rol die ze bij de exploitatie van het EAN-systeem vervullen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mijns inziens kunnen uit beschikking nr. 626/2008 twee vereisten worden afgeleid wat betreft de satellietcomponent van een „mobiel satellietsysteem”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten eerste moet een dergelijk systeem een satelliet omvatten. Afgezien van de benaming zelf („mobiel satellietsysteem”), volgt dit vereiste uit artikel 2, lid 2, onder a), laatste zin, van beschikking nr. 626/2008 („[e]en dergelijk systeem omvat ten minste één ruimtestation” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>)), en ook uit de bijlage bij deze beschikking, waaruit blijkt dat de fabricage en de lancering van een satelliet noodzakelijke stappen zijn in het proces voor de selectie van de exploitanten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten tweede moet de satelliet niet alleen aanwezig zijn, maar ook worden gebruikt, zoals de regering van het Verenigd Koninkrijk heeft opgemerkt. Dit vereiste volgt impliciet uit artikel 8, lid 3, onder c), van beschikking nr. 626/2008, op grond waarvan „een onafhankelijke exploitatie van complementaire grondcomponenten wanneer de satellietcomponent van het bijbehorende mobiele satellietsysteem defect is, niet langer [duurt] dan 18 maanden”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>) Met andere woorden, de gezamenlijke exploitatie van de grondcomponenten en de satellietcomponent is het uitgangspunt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het kader van het hoofdgeding blijkt uit het aan het Hof overgelegde dossier dat de satellietcomponent daadwerkelijk wordt gebruikt wanneer de met het EAN-systeem uitgeruste vliegtuigen over zee of over het grondgebied van de Republiek Servië vliegen, en ook wanneer een probleem de goede werking van de grondcomponenten verhindert. Inmarsat heeft erop gewezen dat, vanwege de betrouwbaarheid en stabiliteit van het satellietsignaal, de satellietcomponent voor de continuïteit van de communicatiediensten zorgt. Vanzelfsprekend staat het aan de nationale rechter om het daadwerkelijke gebruik van de satellietcomponent te verifiëren, aangezien die als enige bevoegd is om de feiten in het kader van de prejudiciële procedure te beoordelen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Na deze verduidelijking denk ik niet dat het mogelijk is om uit deze beschikking een aanvullend vereiste af te leiden met betrekking tot de mate waarin de satellietcomponenten dan wel de grondcomponenten van een dergelijk systeem een rol spelen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Allereerst sluit het bijvoeglijk naamwoord „complementair” volgens mij niet uit dat de grondcomponenten een prominente rol spelen ten opzichte van de satellietcomponent, anders dan Eutelsat en Viasat beweren.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals de Franse regering heeft opgemerkt, betekent „complémentaire” volgens het woordenboek van de Académie française „qui sert à compléter” (tot aanvulling dienend), dat wil zeggen „rendre complet” (compleet maken). In het Engels definieert de Oxford English Dictionary de term „complementary” als „combining in such a way as to form a complete whole or enhance each other”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>) De Duitse taalversie gebruikt het woord „ergänzende”, dat een vergelijkbare betekenis heeft. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit die definities blijkt dat de term „complementair” geen uitsluitsel geeft over het relatieve belang van de betrokken componenten. Die term sluit dus niet uit dat de grondelementen een prominente rol spelen ten opzichte van de satellietcomponent binnen een mobiel satellietsysteem. Die elementen kunnen een dergelijk systeem „compleet maken” door er een prominente rol in te spelen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In haar opmerkingen heeft de Commissie gepreciseerd dat de term „complementair” de facultatieve aard van de grondcomponenten benadrukt, in tegenstelling tot de verplichte aanwezigheid van de satellietcomponent.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het feit dat beschikking nr. 626/2008 niets vermeldt over het relatieve belang van de grond- en satellietcomponenten, lijkt mij eveneens veelzeggend. De Uniewetgever was immers vrij om te bepalen dat de rol van de grondcomponenten „secundair”, „bijkomstig” of „subsidiair” diende te blijven ten opzichte van die van de satellietcomponent, zoals de Belgische en de Franse regering hebben opgemerkt, of zelfs om een maximumpercentage vast te stellen voor de door grondcomponenten tot stand gebrachte verbindingen. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze beschikking bevat echter geen preciseringen van dien aard. Volgens de in artikel 2, lid 2, onder b), gegeven definitie van complementaire grondcomponenten worden ze op vaste locaties gebruikt om de beschikbaarheid van de mobiele satellietdienst te verbeteren in geografische gebieden waar de communicatie met een satelliet niet met de vereiste kwaliteit kan worden gewaarborgd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mijns inziens verbiedt deze definitie niet met de vereiste duidelijkheid dat de grondcomponenten een prominente rol spelen in het betrokken systeem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik geef grif toe dat bepaalde formuleringen (met name „op vaste locaties”) zo zouden kunnen worden uitgelegd, indien vergezeld van duidelijke bepalingen in die zin, dat een prominente rol van de satellietcomponent was vereist. Aldus heeft de Uniewetgever twijfel laten bestaan over de exacte draagwijdte van het begrip „complementaire grondcomponenten”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Evenwel staan de vereisten van de rechtszekerheid eraan in de weg dat de discussie over de draagwijdte van dit begrip op een manier wordt beslecht die nadelig is voor de exploitanten die ter uitvoering van beschikking nr. 626/2008 zijn geselecteerd, zoals Inmarsat heeft aangevoerd. Met andere woorden, ik ben van mening dat in dergelijke omstandigheden het voordeel van de twijfel moet worden gegund aan de exploitanten die meer dan tien jaar geleden door de Commissie zijn geselecteerd en die economische keuzen hebben gemaakt en belangrijke investeringen hebben gedaan op basis van de bewoordingen van die beschikking.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De enige beperking die in dit verband mogelijk is, bestaat nu juist erin na te gaan of het door die exploitanten ontwikkelde communicatiesysteem verenigbaar is met de in beschikking nr. 626/2008 gebruikte bewoordingen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik heb in de punten 75 tot en met 78 van deze conclusie reeds uitgelegd waarom ik van mening ben dat de term „complementair” niet uitsluit dat de grondcomponenten een prominente rol spelen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik wijs er thans op dat de definitie van artikel 2, lid 2, onder b), van beschikking nr. 626/2008 geen maximumgrens stelt aan het aantal „vaste locaties” waarop de grondcomponenten kunnen worden gebruikt, zoals de Commissie heeft opgemerkt. Bijgevolg is het voor een geselecteerde exploitant mogelijk om dergelijke componenten op het hele grondgebied van de Unie te plaatsen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien lijkt het mij moeilijk te betwisten, gezien de feitelijke informatie zoals samengevat in de punten 64 tot en met 67 van deze conclusie, dat de grondcomponenten zowel de „beschikbaarheid” als de „kwaliteit” van de verleende communicatiediensten verbeteren, in de zin van voornoemde bepaling.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">88.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het bijzonder zie ik geen enkele geldige reden om de kwaliteit van de communicatiediensten op willekeurig wijze te „begrenzen” tot de maximaal haalbare kwaliteit van de satellietcomponent, zoals Eutelsat, Viasat en de Commissie hebben voorgesteld, hetgeen in strijd zou zijn met de consumentenbelangen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">89.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik ben het niet eens met het argument van de Commissie dat „ervoor moet worden gewaakt dat de juridische vereisten worden misbruikt, oftewel dat de satelliet een marginale rol speelt”. Ten eerste blijkt uit de punten 77 tot en met 87 van deze conclusie dat uit beschikking nr. 626/2008 geen enkel „juridisch vereiste” met betrekking tot de respectievelijke rol van de satelliet- en de grondcomponenten kan worden afgeleid. Ten tweede verzet het rechtszekerheidsbeginsel zich ertegen dat die beschikking wordt „aangevuld” door een bovengrens voor de kwaliteit van de verleende diensten vast te stellen, terwijl de Uniewetgever niet heeft voorzien in een dergelijke grens.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">90.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals Inmarsat alsmede de Franse en de Belgische regering en de regering van het Verenigd Koninkrijk hebben aangevoerd, wordt het kwaliteitscriterium ruim gedefinieerd in artikel 2, lid 2, onder b), van beschikking nr. 626/2008, zodat elke exploitant vrij is om de kwaliteit van de diensten die hij wil aanbieden, te bepalen. Elke andere uitlegging zou erop neerkomen dat de regelgeving van de Unie de aangeboden communicatiediensten op kunstmatige wijze beperkt, haaks op de technologische en commerciële realiteit van die diensten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">91.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Daar staat tegenover dat de vrijheid van de exploitanten om grondcomponenten te exploiteren, voor zover die betere resultaten opleveren dan de satellietcomponent, het mogelijk maakt de 2 GHz-frequentieband zo efficiënt mogelijk te gebruiken, hetgeen des te belangrijker is aangezien de beschikbare frequentiebanden schaars zijn. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>) Deze uitlegging is in overeenstemming met het bevorderen van de concurrentie en de innovatie alsmede met de consumentenbelangen, doelstellingen die worden nagestreefd met beschikking nr. 626/2008 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>), zoals Inmarsat alsmede de Franse regering en de regering van het Verenigd Koninkrijk terecht hebben opgemerkt. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">92.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten overvloede wijs ik er nog op dat de bewoordingen van overweging 18 van beschikking nr. 626/2008, die per definitie geen bindend karakter heeft, bovendien op geen enkele wijze afbreuk doen aan de door mij voorgestelde uitlegging. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">93.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging de tweede vraag als volgt te beantwoorden. Artikel 2, lid 2, van beschikking nr. 626/2008 moet aldus worden uitgelegd dat de grondcomponenten die worden gebruikt in een systeem zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde EAN-systeem kunnen worden gekwalificeerd als „complementair”, niettegenstaande de omstandigheid dat die componenten een prominente rol spelen bij de exploitatie van dit systeem, het hele grondgebied van de Unie bestrijken en zorgen voor een verbetering van de kwaliteit van de aangeboden communicatiediensten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">C.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gevolgen van niet-nakoming van de toezeggingen betreffende de dekking van het grondgebied op de in artikel 4, lid 1, onder c), ii), van beschikking nr. 626/2008 bedoelde datum (derde vraag)</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">94.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat betreft de derde vraag van de verwijzende rechter, merk ik op dat het Hof in het arrest Viasat UK en Viasat (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>) in de gelegenheid is geweest om een vergelijkbare vraag die in bijna dezelfde bewoordingen was gesteld, ontkennend te beantwoorden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">95.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg volstaat het voor mij in dit verband te verwijzen naar het antwoord van het Hof in die zaak.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Conclusie</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">96.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging de prejudiciële vragen van de Conseil d’État als volgt te beantwoorden:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-149" title="page-20">
      „1) Artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2008 inzake de selectie en machtiging van systemen die mobiele satellietdiensten (MSS) leveren moet aldus worden uitgelegd dat, in een systeem zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde ‚European Aviation Network’”, de complementaire grondcomponenten met een ‚mobiel grondstation’ communiceren en derhalve integraal deel uitmaken van een ‚mobiel satellietsysteem’, met dien verstande dat dit systeem bestaat uit twee afzonderlijke ontvangstterminals die door een interface zijn verbonden, waarbij de ene terminal bovenaan op de vliegtuigromp is geplaatst en met een satelliet communiceert en de andere terminal onderaan op de romp is geplaatst en met de complementaire grondcomponenten communiceert.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-150" title="page-20">
      2) Artikel 2, lid 2, van beschikking nr. 626/2008 moet aldus worden uitgelegd dat de grondcomponenten die worden gebruikt in een systeem zoals het in het hoofdgeding aan de orde zijnde ‚European Aviation Network’ kunnen worden gekwalificeerd als ‚complementair’, niettegenstaande de omstandigheid dat die componenten een prominente rol spelen bij de exploitatie van dit systeem, het hele grondgebied van de Europese Unie bestrijken en zorgen voor een verbetering van de kwaliteit van de aangeboden communicatiediensten.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-151" title="page-21">
      3) Artikel 8, lid 1, juncto artikel 7, lid 1, van beschikking nr. 626/2008 moet aldus worden uitgelegd dat wanneer is komen vast te staan dat een overeenkomstig titel II van deze beschikking geselecteerde exploitant die op grond van artikel 7 van die beschikking gemachtigd is om het radiospectrum te gebruiken, geen mobiele satellietdiensten door middel van een mobiel satellietsysteem heeft geleverd tegen de in artikel 4, lid 1, onder c), ii), van diezelfde beschikking bedoelde uiterste datum, de bevoegde instanties van de lidstaten niet mogen weigeren om aan die exploitant machtigingen te verlenen die nodig zijn voor de levering van complementaire grondcomponenten van mobiele satellietsystemen, op grond dat hij de bij zijn aanvraag gedane toezegging niet is nagekomen.”
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Oorspronkelijke taal: Frans.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Beschikking van de Commissie van 13 mei 2009 inzake de selectie van exploitanten van pan-Europese systemen die mobiele satellietdiensten (MSS) aanbieden (PB 2009, L 149, blz. 65).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Beschikking van de Commissie van 14 februari 2007 betreffende het geharmoniseerde gebruik van het radiospectrum in de 2 GHz-frequentieband voor de implementatie van systemen voor mobiele satellietdiensten (PB 2007, L 43, blz. 32).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Beschikking van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2008 inzake de selectie en machtiging van systemen die mobiele satellietdiensten (MSS) leveren (PB 2008, L 172, blz. 15).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Viasat heeft op 24 april 2017 tegen de Commissie beroep wegens nalaten ingesteld. Zie zaak T‑245/17, Viasat/Commissie, thans aanhangig bij het Gerecht.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Het radioreglement is aangenomen door de Wereldradiocommunicatieconferentie van 1995 (WRC‑95), en herzien door latere Wereldradiocommunicatieconferenties: WRC‑97 (Genève, 1997), WRC‑2000 (Istanbul, 2000), WRC‑03 (Genève, 2003), WRC‑07 (Genève, 2007), WRC‑12 (Genève, 2012), WRC‑15 (Genève, 2015) en WRC‑19 (Sharm-el-Sheikh, 2019), beschikbaar op https://www.itu.int/pub/R-REG-RR-2020.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) Zie bijvoorbeeld artikel 2 van beschikking 2007/98 en artikel 2, lid 2, onder a), van beschikking nr. 626/2008, die het begrip „systemen die mobiele satellietdiensten leveren” zo definiëren dat de aanwezigheid van een ruimtestation is vereist.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Ik leid deze uitlegging met name af uit de opeenvolgende stadia die worden omschreven in de bijlage bij beschikking nr. 626/2008, waaruit blijkt dat voor een ruimtestation niet alleen de fabricage en de lancering van satellieten zijn vereist, maar ook de koppeling van een communicatiemodule en een dienstmodule. Deze uitlegging komt volgens mij overeen met de definitie van „ruimtestation” in artikel 1.64 van het radioreglement, volgens welke een dergelijk station is „geplaatst op een object dat zich verder dan het voornaamste deel van de aardatmosfeer bevindt, dat bestemd is om daarheen te gaan of dat daarheen is gebracht”. Een kunstmatige satelliet, dat wil zeggen door mensen gemaakt, kan inderdaad een dergelijk „object” vormen waarop een „ruimtestation” kan worden geplaatst.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Zie punt 16 van deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Zie artikel 1.63 van het radioreglement. Dit begrip is gedefinieerd in tegenstelling met „ruimtestation”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Zie artikel 1.68 van het radioreglement.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Om de woorden van Eutelsat te gebruiken, „een mobiel grondstation moet noodzakelijkerwijs met een satelliet communiceren om als zodanig te kunnen worden gekwalificeerd”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) Volgens artikel 1.68 van het radioreglement is een „mobiel grondstation” een „grondstation voor mobiele satellietdiensten dat is bestemd om te worden gebruikt terwijl het in beweging is of tijdens stops op niet-gespecificeerde locaties”. Artikel 1.63 van dit reglement definieert het begrip „grondstation” echter als een „station dat zich ofwel op het aardoppervlak, ofwel in het voornaamste deel van de aardatmosfeer bevindt en bestemd is om te communiceren ofwel met een of meer ruimtestations, ofwel met een of meer gelijksoortige stations, door middel van een of meer reflecterende satellieten of ander voorwerpen in de ruimte” (cursivering van mij).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) In overweging 10 van die beschikking wordt verklaard dat „de regelgeving van de Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU) voorziet in procedures voor de coördinatie van satellietradiofrequenties als instrument om schadelijke interferentie onder controle te houden, maar [...] geen informatie inzake selectie of machtiging [bevat]”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Volgens artikel 1.25 van het radioreglement is een „mobiele satellietdienst” een „radiocommunicatiedienst ofwel tussen mobiele grondstations en een of meerdere ruimtestations, of tussen ruimtestations die voor die dienst worden gebruikt, ofwel tussen mobiele grondstations, via een of meerdere ruimtestations”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Het gebruik van deze twee computertalen is eveneens door Eutelsat en Viasat genoemd.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Rapport van M. Sharkey, overgelegd door Inmarsat, nr. 17.4: „The CGC [(Complementary Ground Components)] network consists of approximately 300 ground-based stations at fixed locations on the ground, similar to 4G base stations, with the difference that they point vertically to the sky rather than horizontally over the ground.”</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Rapport van M. Sharkey, overgelegd door Inmarsat, nr. 23: „In general, while the satellite provides efficient and continuous coverage performance and resilience, terrestrial systems inherently provide very efficient throughput performance, since: a) there is only one satellite, in space located 36,000 km from the earth with a given power, forming a limited number of beams that may have a diameter of several hundreds of kilometers; and b) CGC  terrestrial systems consisting of a large number of towers, with higher power, can be installed within relatively short distances of each other and within a limited distance of the users i.e. &lt;100 km, and can be supplemented by additional towers when congestion occurs.”</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Inmarsat heeft in dit verband opgemerkt dat de complementaire grondcomponenten een capaciteit bieden die geen enkele satelliet, hoe krachtig ook, kan leveren gezien het beperkte frequentiebereik dat haar bij beschikking 2009/449 is toegekend (twee keer 15 MHz).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Conseil d’État, zaak nr. 420128, Eutelsat, conclusies van G. Odinet, openbaar rapporteur, 28 juni 2019, punt 2, beschikbaar op http://www.conseil-etat.fr/fr/arianeweb/CRP/conclusion/2019‑06‑28/420128.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Over het verband tussen de begrippen „satelliet” en „ruimtestation”, zie punt 33 van deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Cursivering van mij.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) „Het zodanig combineren dat het een compleet geheel vormt of elkaar versterkt.”</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Het woordenboek Duden definieert „ergänzen” als „durch Schließen entstandener Lücken wieder vollständig machen; durch Hinzufügen von etwas vervollständigen, bereichern” („weer compleet maken door ontstane hiaten te dichten; aanvullen, verrijken door iets toe te voegen”).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Ik wijs erop dat de hoeveelheid beschikbaar radiospectrum beperkt is, hetgeen de noodzaak verklaart om het gebruik ervan te reglementeren. Zie overweging 8 van beschikking nr. 676/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake een regelgevingskader voor het radiospectrumbeleid in de Europese Gemeenschap (Radiospectrumbeschikking) (PB 2002, L 108, blz. 1): „Het spectrumbeleid kan niet uitsluitend op technische parameters worden gebaseerd, er dient ook rekening te worden gehouden met economische, politieke, culturele, gezondheids- en sociale overwegingen. Bovendien zal de steeds grotere vraag naar de schaarse radiofrequenties leiden tot tegenstrijdige pressies om tegemoet te komen aan de wensen van de verschillende groepen radiospectrumgebruikers in sectoren zoals telecommunicatie, omroep, vervoer, rechtshandhaving, defensie en wetenschap. Derhalve dient in het spectrumbeleid rekening te worden gehouden met alle sectoren en moeten de behoeften van elk van deze sectoren tegen elkaar worden afgewogen.”</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Zie met name overwegingen 1 en 5 alsmede artikel 6, lid 1, onder a), van beschikking nr. 626/2008.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Meer in het bijzonder sluiten de in deze overweging gebruikte bewoordingen geen enkele uitlegging uit. Dit geldt met name voor het fragment „[die componenten] hebben typisch ten doel de per satelliet aangeboden diensten te verbeteren” vanwege de aanwezigheid van de term „typisch” (cursivering van mij). </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Arrest van 5 maart 2020 (C‑100/19, EU:C:2020:174).</p>
</body>
</html>
