I.

Introduzzjoni

1.

F’dawn il-kawżi, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mistiedna tippreċiża l-modalitajiet ta’ akkoljenza ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali (iktar ’il quddiem l-“applikant”) li fir-rigward tiegħu awtorità nazzjonali tkun adottat deċiżjoni ta’ trasferiment lejn l-Istat Membru li hija identifikat bħala responsabbli mill-eżami ta’ din l-applikazzjoni (iktar ’il quddiem l-“Istat Membru responsabbli”) skont ir-Regolament (UE) Nru 604/2013  ( 2 ).

2.

B’mod partikolari, id-domandi preliminari jirrigwardaw l-aċċess għas-suq tax-xogħol, li huwa kundizzjoni ta’ akkoljenza msemmija fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33/UE  ( 3 ). Konformement ma’ din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-applikant ikollu aċċess għas-suq tax-xogħol mhux iktar tard minn 9 xhur mid-data tal-preżentata tal-applikazzjoni tiegħu, jekk ma tkunx ittieħdet deċiżjoni fl-ewwel istanza u d-dewmien ma jistax ikun attribwit lill-applikant.

3.

Madankollu, il-leġiżlazzjoni Irlandiża inkwistjoni tipprevedi li l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment fir-rigward tal-applikant għandha l-effett li ċċaħħad lill-persuna kkonċernata minn din il-kwalità kif ukoll mid-dritt li titlob il-permess ta’ xogħol assoċjat magħha  ( 4 ).

4.

Skont it-talba tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet ser ikunu limitati għall-analiżi tal-kwistjonijiet prinċipali ġodda ta’ dritt li jqumu f’dan il-każ.

5.

L-ewwel domanda tirrigwarda d-determinazzjoni tal-benefiċjarji tal-miżura prevista fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33 u tirrigwarda, b’mod partikolari, l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “applikant” fir-rigward tad-dritt għall-aċċess għas-suq tax-xogħol previst minn din id-dispożizzjoni. Din id-domanda, li taqa’ fil-linja tas-sentenza tas‑27 ta’ Settembru 2012, Cimade u GISTI  ( 5 ), hija intiża sabiex tiddetermina jekk, skont l-imsemmija dispożizzjoni, Stat Membru jistax jirrifjuta l-aċċess għas-suq tax-xogħol lil applikant li fir-rigward tiegħu tkun ġiet adottata deċiżjoni ta’ trasferiment.

6.

F’dawn il-konklużjonijiet, ser nispjega r-raġunijiet li għalihom l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment fir-rigward ta’ applikant ma jistax ikollha l-effett li ċċaħħdu minn din il-kwalità kif ukoll mid-drittijiet assoċjati magħha.

7.

It-tieni domanda tirrigwarda n-natura tal-aġir li seta’ kkawża dewmien attribwibbli lill-applikant fis-sens tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33. Il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddetermina jekk awtorità nazzjonali tistax tattribwixxi lill-applikant id-dewmien li jirriżulta mill-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli, u b’hekk iċċaħħad lil dan tal-aħħar mill-aċċess għas-suq tax-xogħol, minħabba, l-ewwel nett, li huwa ma ppreżentax l-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni internazzjonali lill-Istat Membru tal-ewwel dħul irregolari jew, fil-każ ta’ residenza regolari, lill-Istat Membru ta’ residenza u, it-tieni nett, li huwa ppreżenta rikors ġudizzjarju kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata fir-rigward tiegħu b’applikazzjoni tar-Regolament Nru 604/2013.

8.

F’dawn il-konklużjonijiet, ser nesponi r-raġunijiet li għalihom, fl-istat attwali tat-testi tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil (SEKA), la waħda u lanqas l-oħra minn dawn iċ-ċirkustanzi ma tista’ titqies li kkawżat dewmien attribwibbli lill-applikant fis-sens tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33, li jista’ jċaħħdu mill-aċċess għas-suq tax-xogħol tal-Istat Membru ospitanti.

II.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt tal-Unjoni

9.

Konformement mal-Artikolu 78 TFUE, is-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil hija komposta minn diversi testi, b’mod partikolari, mid-Direttiva 2011/95/UE  ( 6 ), li tiddefinixxi l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-protezzjoni internazzjonali, mid-Direttiva 2013/32/UE  ( 7 ), li tispeċifika l-modalitajiet proċedurali applikabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, mid-Direttiva 2013/33, li l-interpretazzjoni tagħha hija mitluba hawnhekk u li tistabbilixxi l-istandards ta’ akkoljenza tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali, u mir-Regolament Nru 604/2013, li jippreċiża l-kriterji u l-mekkaniżmi għad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli.

1.

Id-Direttiva 2011/95

10.

Skont l-Artikolu 1 tagħha, id-Direttiva 2011/95 għandha b’mod partikolari l-għan li tistabbilixxi standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali.

11.

L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, bit-titolu “Eżami ta’ fatti u ċirkostanzi”, jipprevedi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:

2.

Id-Direttiva 2013/32

12.

Id-Direttiva 2013/32 għandha l-għan li tistabbilixxi r-regoli u l-garanziji proċedurali applikabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.

13.

L-Artikolu 2(p) ta’ din id-direttiva jiddefinixxi l-espressjoni “tibqa’ fl-Istat Membru” bħala “li tibqa’ fit-territorju […] tal-Istat Membru li fih tkun saret l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali jew li fih tkun saret jew qiegħda tiġi eżaminata tali applikazzjoni”.

14.

Fil-Kapitolu II tal-imsemmija direttiva, intitolat “Prinċipji u garanziji bażiċi”, l-Artikolu 9(1) jipprevedi li “[l]-applikanti għandhom jitħallew jibqgħu fl-Istat Membru, għall-fini tal-proċedura biss, sa meta l-awtorità determinanti tkun ħadet deċiżjoni fl-ewwel istanza skont il-proċeduri stabbiliti fil-Kapitolu III”.

15.

L-Artikolu 13 tad-Direttiva 2013/32, li jsemmi l-“[o]bbligi tal-applikanti”, jipprovdi:

16.

Fil-Kapitolu III tad-Direttiva 2013/32, l-Artikolu 31(3) huwa fformulat kif ġej:

17.

L-Artikolu 32 ta’ din id-direttiva, intitolat “Applikazzjonijiet bla bażi”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:

18.

L-Artikolu 33 tad-Direttiva 2013/32, intitolat “Applikazzjonijiet inammissibbli”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li “[a]ddizzjonalment għal każijiet fejn l-applikazzjoni ma’ tiġix eżaminata skont ir-Regolament [Nru 604/2013], l-Istati Membri mhumiex obbligati jeżaminaw jekk l-applikant jikkwalifikax għal protezzjoni internazzjonali taħt id-Direttiva [2011/95] fejn applikazzjoni tkun kunsidrata inammissibbli taħt dan l-Artikolu”.

19.

Fl-Artikolu 33(2) ta’ din id-direttiva hemm lista eżawrjenti ta’ każijiet li fihom l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw applikazzjoni bħala inammissibbli.

3.

Id-Direttiva 2013/33

20.

Konformement mal-Artikolu 1 tagħha, id-Direttiva 2013/33 għandha l-għan li tistabbilixxi standards għall-akkoljenza ta’ applikanti għall-protezzjoni internazzjonali fl-Istati Membri.

21.

Il-premessi 8, 11, 12, 13, 23 u 35 ta’ din id-direttiva jiddikjaraw:

22.

L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2013/33, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprovdi:

23.

Skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, din tapplika “għaċ-ċittadini kollha minn pajjiżi terzi u dawk apolidi li jagħmlu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fit-territorju […] ta’ Stat Membru, sakemm jitħallew joqogħdu fit-territorju bħala applikanti”.

24.

Fil-Kapitolu II tal-imsemmija direttiva, intitolat “Dispożizzjonijiet ġenerali dwar kondizzjonijiet ta’ akkoljenza”, l-Artikolu 15, li l-interpretazzjoni tiegħu hija mitluba hawnhekk, huwa fformulat kif ġej:

4.

Ir-Regolament Nru 604/2013

25.

Skont l-Artikolu 1 tiegħu, ir-Regolament Nru 604/2013 għandu l-għan li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi sabiex ikun iddeterminat l-Istat Membru responsabbli.

26.

Il-premessi 11, 12 u 19 ta’ dan ir-regolament jipprovdu:

27.

Fil-Kapitolu II tar-Regolament Nru 604/2013, intitolat “Prinċipji ġenerali u salvagwardji”, l-Artikolu 3(1), jipprovdi li “[l]-Istati Membri għandhom jeżaminaw applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida li japplika fit-territorju ta’ xi wieħed minnhom, inkluż fil-konfini jew fiż-żoni ta’ transitu. L-applikazzjoni għandha tkun eżaminata minn Stat Membru wieħed, li għandu jkun dak li l-kriterji ddikjarati fil-Kapitolu III ta’ dan ir-Regolament juru li huwa responsabbli.”

28.

Fil-Kapitolu VI ta’ dan ir-regolament, intitolat “Il-proċedura ta’ teħid ta’ inkarigu u ta’ teħid lura”, l-Artikolu 20 jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li “[i]l-proċess biex ikun iddeterminat l-Istat Membru responsabbli għandu jibda hekk kif applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali tkun iddepożitata għall-ewwel darba għand Stat Membru”.

29.

Fit-Taqsima IV ta’ dan il-kapitolu, intitolata “Salvagwardji proċedurali”, l-Artikolu 26(1) tal-imsemmi regolament jipprovdi, b’mod partikolari, li, “[m]eta l-Istat Membru mitlub jaċċetta li jieħu inkarigu ta’ jew jieħu lura applikant […], l-Istat Membru rikjedenti għandu jinnotifika lill-persuna kkonċernata bid-deċiżjoni li hija tiġi trasferita lejn l-Istat Membru responsabbli u, fejn xieraq, bid-deċiżjoni li ma jeżaminax l-applikazjoni tagħha għal protezzjoni internazzjonali”.

30.

L-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 604/2013, intitolat “Rimedji”, jiddikjara:

B.

Id-dritt Irlandiż

31.

Wara l-applikazzjoni tal-Artikolu 4 tal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda fir-rigward ta’ l-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja  ( 9 ), il-European Communities (Receptions Conditions) Regulations 2018 (id-Digriet tal‑2018 dwar il-Komunitajiet Ewropej (kundizzjonijiet ta’ akkoljenza)) (iktar ’il quddiem id-“Digriet tal‑2018”) ittraspona fid-dritt Irlandiż, b’effett mit‑30 ta’ Ġunju 2018, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2013/33.

32.

L-Artikolu 2 tad-Digriet tal‑2018 jipprevedi, fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu:

33.

L-Artikolu 11(3) u (4) tad-Digriet tal‑2018, li jimplimenta l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33, jipprovdi:

III.

Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari

34.

Id-domandi preliminari magħmula, minn naħa, mill-High Court (il-Qorti Għolja, l-Irlanda) fil-kawża The International Protection Appeals Tribunal et (C‑322/19) u, min-naħa l-oħra, mill-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali) fil-kawża Minister for Justice and Equality (C‑385/19) ġew ippreżentati fil-kuntest ta’ tilwimiet bejn ċittadini ta’ pajjiżi terzi u l-Ministru tal-Ġustizzja u tal-Ugwaljanza dwar il-legalità ta’ deċiżjonijiet li rrifjutawlhom l-għoti ta’ permess ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol fil-kwalità tagħhom ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali li t-trasferiment tagħhom lejn Stat Membru ieħor intalab skont ir-Regolament 604/2013.

35.

Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑14 ta’ Ġunju 2019, dawn iż-żewġ kawżi ġew magħquda flimkien għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u orali, kif ukoll tas-sentenza.

A.

Il-Kawża C‑322/19

36.

K.S. telaq mill-Pakistan fi Frar 2010 sabiex imur fl-Istat Membru tar-Renju Unit, fejn huwa ma ppreżentax applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Fix-xahar ta’ Mejju 2015, huwa mar l-Irlanda fejn ippreżenta tali applikazzjoni. Wara d-deċiżjoni ta’ trasferiment tal-persuna kkonċernata lejn ir-Renju Unit adottata fir-rigward tiegħu fid‑9 ta’ Marzu 2016, huwa ppreżenta appell minn din id-deċiżjoni quddiem ir-Refugee Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell tar-Refuġjati, l-Irlanda), li ċaħditu fis‑17 ta’ Awwissu 2016. K.S. imbagħad ressaq proċedura ta’ stħarriġ ġudizzjarju quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja), li għandha effett sospensiv.

37.

Fir-rigward ta’ M.H.K., huwa telaq mill-Bangladexx sabiex imur fir-Renju Unit fl‑24 ta’ Ottubru 2009. Wara l-iskadenza tal-permess ta’ residenza tiegħu f’dan l-Istat Membru u qabel ma ttieħdet deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal estensjoni ta’ dan il-permess, huwa mar l-Irlanda fl‑4 ta’ Settembru 2014 fejn ippreżenta, fis‑16 ta’ Frar 2015, applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Wara d-deċiżjoni ta’ trasferiment tal-persuna kkonċernata lejn ir-Renju Unit adottata fir-rigward tiegħu fil‑25 ta’ Novembru 2015, M.H.K. ippreżenta appell minn din id-deċiżjoni quddiem ir-Refugee Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell tar-Refuġjati), li ċaħditu fit‑30 ta’ Marzu 2016. Il-persuna kkonċernata għalhekk ressqet proċedura ta’ stħarriġ ġudizzjarju quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja), billi bbażat ruħha fuq l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 604/2013. Din il-proċedura għadha pendenti u għandha effett sospensiv.

38.

K.S. u M.H.K. ressqu, skont l-Artikolu 11(3) tad-Digriet tal‑2018, talba għal permess ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol quddiem il-Labour Market Access Unit of the Department of Justice and Equality (id-Diviżjoni ta’ Aċċess għas-Suq tax-Xogħol tad-Dipartiment tal-Ġustizzja u l-Ugwaljanza, l-Irlanda). Wara ċ-ċaħda tat-talbiet tagħhom, kull waħda miż-żewġ persuni kkonċernati ppreżentat rikors, li wkoll ġew miċħuda. Huma ppreżentaw appell minn din id-deċiżjoni quddiem l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali). Permezz ta’ sentenza tal‑11 ta’ Settembru 2018, din tal-aħħar ikkonfermat id-deċiżjoni ta’ ċaħda indirizzata lil K.S. minħabba li, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, l-applikanti huma s-suġġetti ta’ proċedura ta’ trasferiment skont ir-Regolament Nru 604/2013 u għalhekk ma għandhomx id-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol. Permezz ta’ sentenza tas‑17 ta’ Ottubru 2018, l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali) ukoll ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn M.H.K., billi ddeċidiet, b’mod partikolari, li l-aċċess għas-suq tax-xogħol ma jaqax taħt il-“kondizzjonijiet ta’ akkoljenza materjali”. K.S. u M.H.K. għalhekk ressqu talba quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja) għal stħarriġ ġudizzjarju ta’ dawn is-sentenzi.

39.

Din il-qorti ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

B.

Il-Kawża C‑385/19

40.

R.A.T., ċittadina Iraqina, ippreżentat applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fl-Irlanda, fis‑7 ta’ Marzu 2018. Permezz ta’ ittra tat‑2 ta’ Ottubru 2018, hija ġiet informata li kienet ittieħdet deċiżjoni ta’ trasferiment lejn ir-Renju Unit fil-konfront tagħha, skont ir-Regolament Nru 604/2013. Hija għalhekk ippreżentat appell minn din id-deċiżjoni quddiem l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali), fit‑18 ta’ Ottubru 2018. Dan l-appell għadu pendenti.

41.

D.S., ċittadin Iraqi, jispjega li telaq mill-Iraq fl‑1 ta’ Awwissu 2015 sabiex imur l-Awstrija billi jaqsam it-Turkija u wara l-Greċja. Huwa telaq mill-Awstrija qabel ma ttieħdet deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali li huwa kien ippreżenta f’dan il-pajjiż. D.S. ippreżenta applikazzjoni ġdida għal protezzjoni internazzjonali fl-Irlanda fit‑8 ta’ Frar 2016. L-awtoritajiet Irlandiżi adottaw fil-konfront tiegħu deċiżjoni ta’ trasferiment lejn l-Awstrija, skont l-Artikolu 18(1)(b) tar-Regolament Nru 604/2013. D.S. ippreżenta appell minn din id-deċiżjoni quddiem l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali), li ġie miċħud. Huwa beda proċedura ta’ stħarriġ ġudizzjarju quddiem il-High Court (il-Qorti Għolja), li għadha pendenti.

42.

R.A.T. u D.S. talbu li jibbenefikaw minn aċċess għas-suq tax-xogħol skont l-Artikolu 11(3) tad-Digriet tal‑2018. It-talba tagħhom ġiet miċħuda minħabba li, peress li kienu s-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment lejn Stat Membru ieħor skont ir-Regolament Nru 604/2013, huma tilfu l-kwalità ta’ applikant u issa kellhom jikkwalifikaw bħala benefiċjarji, fis-sens ta’ dan id-digriet. Għaldaqstant, huma ma setgħux jibbenefikaw minn permess ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol Irlandiż. Għaldaqstant, R.A.T. u D.S. ippreżentaw appell minn dawn id-deċiżjonijiet quddiem l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali).

43.

Din il-qorti ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

IV.

Analiżi

44.

Qabel ma nipproċedi għall-eżami tad-domandi preliminari, jidhirli li jkun utli li nagħmel xi osservazzjonijiet preliminari.

A.

Osservazzjonijiet preliminari

45.

L-ewwel osservazzjoni tikkonċerna l-portata ta’ dawn il-konklużjonijiet. Skont it-talba tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet ser jikkonċentraw fuq żewġ kwistjonijiet esposti fit-tieni sal-ħames domandi fil-Kawża C‑322/19 u fiż-żewġ domandi tal-Kawża C‑385/19.

46.

L-ewwel kwistjoni tirrigwarda d-determinazzjoni tal-benefiċjarji tad-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol previst fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33. Filwaqt li, permezz tat-tieni domanda tagħha fil-Kawża C‑322/19, il-High Court (il-Qorti Għolja) tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk applikant li fir-rigward tiegħu ġiet adottata deċiżjoni ta’ trasferiment jibbenefikax minn dan id-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol, l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali) tistaqsi, min-naħa tagħha, permezz tal-ewwel domanda tagħha fil-Kawża C‑385/19, jekk huwiex possibbli li ssir distinzjoni bejn diversi kategoriji ta’ applikanti fil-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni.

47.

It-tieni kwistjoni tikkonċerna ċ-ċirkustanzi li fihom Stat Membru jista’ jattribwixxi lill-applikant id-dewmien fl-eżami tal-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni internazzjonali, fis-sens tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33, meta dan id-dewmien jirriżulta mill-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli, u b’hekk jirrifjutalu l-aċċess għas-suq tax-xogħol. Għalkemm l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali), permezz tat-tieni domanda magħmula fil-Kawża C‑385/19, tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża n-natura tal-aġir li jista’ jikkawża tali dewmien, il-High Court (il-Qorti Għolja), permezz tar-raba’ u l-ħames domanda tagħha magħmula fil-Kawża C‑322/19, tistaqsi dwar żewġ azzjonijiet partikolari li jistgħu jikkostitwixxu dewmien attribwibbli lill-applikant, jiġifieri, minn naħa, meta dan tal-aħħar ma jkunx ippreżenta l-applikazzjoni tiegħu lill-Istat Membru tal-ewwel dħul illegali tiegħu, jew, f’każ ta’ residenza legali, lill-Istat Membru ta’ residenza, f’liema każ l-eżami tal-applikazzjoni tiegħu jkun jeħtieġ l-implimentazzjoni ta’ proċedura ta’ teħid inkarigu jew ta’ teħid lura u, jekk ikun il-każ, ta’ trasferiment tal-persuna ikkonċernata lejn dak l-Istat, u, min-naħa l-oħra, meta l-applikant ikun ippreżenta rikors ġudizzjarju kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata fil-konfront tiegħu skont ir-Regolament Nru 604/2013.

48.

L-eżami ta’ dawn id-domandi jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni regoli oħra tad-dritt tal-Unjoni minbarra dawk espressament imsemmija fid-deċiżjonijiet tar-rinviju u, b’mod partikolari, ir-regoli sostantivi u proċedurali stabbiliti mil-leġiżlatur tal-Unjoni fid-Direttivi 2011/95 u 2013/32.

B.

Id-determinazzjoni tal-benefiċjarji tal-aċċess għas-suq tax-xogħol skont l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33

49.

Il-High Court (il-Qorti Għolja), permezz tat-tieni domanda tagħha fil-Kawża C‑322/19, u l-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali), permezz tal-ewwel domanda tagħha fil-Kawża C‑385/19, jistaqsu, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk Stat Membru, li fit-territorju tiegħu tkun ġiet ippreżentata applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, huwiex obbligat li jagħti l-aċċess għas-suq tax-xogħol lill-applikant li fir-rigward tiegħu l-awtoritajiet tiegħu adottaw deċiżjoni ta’ trasferiment lejn l-Istat Membru li huma identifikaw bħala responsabbli skont ir-Regolament Nru 604/2013.

50.

Ir-risposta għal din id-domanda hija kjarament pożittiva. Din hija bbażata fuq interpretazzjoni letterali, sistematika u teleoloġika tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33 kif ukoll fuq il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Cimade u GISTI. Infakkar li, fil-kawża li tat lok għal dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet mistoqsija dwar jekk Stat Membru, li quddiemu titressaq applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fil-fruntiera tiegħu jew fit-territorju tiegħu, kienx obbligat li jagħti lill-applikant il-kundizzjonijiet minimi ta’ akkoljenza previsti mid-Direttiva 2003/9/KE  ( 11 ) fil-każ li jiddeċiedi, skont ir-Regolament Nru 343/2003, li jitlob lil Stat Membru ieħor jieħu inkarigu tal-persuna kkonċernata jew jeħodha lura bħala Stat Membru responsabbli. Id-dispożizzjonijiet inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza Cimade u GISTI kienu, essenzjalment, identiċi għal dawk li l-interpretazzjoni tagħhom hija mitluba hawnhekk. Madankollu, il-kawżi huma differenti minn żewġ aspetti. L-ewwel nett, l-aċċess għas-suq tax-xogħol huwa kundizzjoni ta’ akkoljenza li ma hijiex minima jew materjali skont id-Direttivi 2003/9 u 2013/33. Fil-fatt, id-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol ma huwiex intiż sabiex jissodisfa ħtieġa essenzjali jew vitali tal-applikant. It-tieni nett, il-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli hija fi stadju iktar avvanzat fil-kawżi prinċipali milli f’dik li tat lok għas-sentenza Cimade u GISTI peress li, fil-kawżi prinċipali, diġà ġiet adottata deċiżjoni ta’ trasferiment fir-rigward tal-persuni kkonċernati.

1.

Interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33

51.

Fl-ewwel lok, mill-kliem tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33 jirriżulta li l-aċċess għas-suq tax-xogħol tal-Istat Membru ospitanti għandu jibbenefika lill-“applikant”.

52.

Il-kunċett ta’ “applikant” huwa ddefinit fl-Artikolu 2(b) ta’ din id-direttiva bħala li jkopri “ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida li għamlet applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali li fir-rigward tagħha tkun għadha ma tteħditx deċizjoni finali”.

53.

Ta’ min jinnota, preliminarjament, li l-leġiżlatur tal-Unjoni hawnhekk qiegħed jirreferi għad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “applikant” li huwa komuni għat-testi kollha li jiffurmaw is-SEKA  ( 12 ). Fil-fatt, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, l-ebda wieħed mill-istrumenti li jiffurmaw din is-sistema ma jistabbilixxi definizzjoni speċifika u lanqas status legali speċifiku tal-applikant li jaqgħu taħt proċedura ta’ teħid inkarigu jew ta’ teħid lura u ta’ trasferiment skont ir-Regolament Nru 604/2013. Fis-sentenza Cimade u GISTI, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà kkonstatat, fid-dawl tal-kliem tal-Artikoli 2 u 3 tad-Direttiva 2003/9, li teżisti biss kategorija waħda ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali li tinkludi ċ-ċittadini kollha ta’ pajjiżi terzi u persuni mingħajr stat li jippreżentaw applikazzjoni għall-ażil  ( 13 ).

54.

Fir-rigward tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “applikant” imsemmi fl-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 2013/33, nirrileva qabelxejn, li bl-użu, fil-verżjoni Franċiża, tal-aġġettiv indefinit “tout [ressortissant de pays tiers ou tout apatride]”, u fil-verżjoni Ingliża, tal-artikolu indefinit “a [third-country national or a stateless person]”, il-leġiżlatur tal-Unjoni juri li ebda ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr Stat ma huma, a priori, esklużi mill-istatus ta’ applikant. Għalkemm, wara, huwa jeħtieġ li dan tal-aħħar jippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, għandu jiġi kkonstatat li huwa ma jeħtieġx, għall-finijiet tal-issodisfar ta’ dan ir-rekwiżit, li din l-applikazzjoni tkun ippreżentata lill-Istat Membru responsabbli skont ir-Regolament Nru 604/2013  ( 14 ). Fl-aħħar nett, ninnota li, skont il-kliem ta’ din id-definizzjoni, il-persuna kkonċernata żżomm l-istatus tagħha, sakemm “fir-rigward tagħha tkun għadha ma tteħditx deċizjoni finali [rigward l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali]”. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-persuna kkonċernata għalhekk ma titlifx il-kwalità ta’ applikant tagħha qabel il-mument li tkun ġiet adottata deċiżjoni finali fil-konfront tagħha  ( 15 ). Dan jimplika li awtorità amministrattiva u, jekk ikun il-każ, awtorità ġudizzjarja jkunu ħadu deċiżjoni finali dwar ir-rikonoxximent tal-istatus ta’ benefiċjarju ta’ protezzjoni internazzjonali.

55.

Issa, deċiżjoni ta’ trasferiment adottata abbażi tal-Artikolu 26 tar-Regolament Nru 604/2013 ma tikkostitwixxix deċiżjoni li permezz tagħha “[ittieħdet] deċiżjoni finali” dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, li hija l-unika li tista’ twassal għat-telf tal-kwalità ta’ applikant.

56.

Kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tal‑31 ta’ Mejju 2018, Hassan  ( 16 ), deċiżjoni ta’ trasferiment taqa’ taħt il-mekkaniżmu speċifiku stabbilit mir-Regolament Nru 604/2013 għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli u ta’ sistema proċedurali stretta stabbilita fl-Artikoli 26 u 27 ta’ dan ir-regolament.

57.

Deċiżjoni ta’ trasferiment la tikkostitwixxi deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà tal-applikazzjoni u lanqas deċiżjoni dwar il-fondatezza tagħha. Fil-fatt, mill-Artikolu 33 tad-Direttiva 2013/32 jirriżulta li, fil-każ li applikazzjoni ma tiġix eżaminata skont ir-Regolament Nru 604/2013 – li huwa l-każ meta tiġi adottata deċiżjoni ta’ trasferiment skont l-Artikolu 26(1) ta’ dan ir-regolament, l-Istat Membru ma jistax jikkunsidra din l-applikazzjoni bħala inammissibbli  ( 17 ). Lanqas ma huwa obbligat li jivverifika jekk l-applikant jissodisfax il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-finijiet tal-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali  ( 18 ). Fil-fatt, l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment timplika li r-responsabbiltà għal dan l-eżami għandha tiġi trażmessa lill-awtoritajiet tal-Istat Membru identifikat bħala responsabbli  ( 19 ).

58.

Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, sa fejn deċiżjoni ta’ trasferiment ma tikkostitwixxix deċiżjoni li permezz tagħha tittieħed deċiżjoni definittiva dwar applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, l-adozzjoni tagħha ma jistax ikollha l-konsegwenza li ċċaħħad lill-persuna kkonċernata mill-kwalità ta’ “applikant” fis-sens tal-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 2013/33 kif ukoll mid-drittijiet assoċjati ma’ din il-kwalità.

59.

Fit-tieni lok, mill-kliem tal-Artikolu 15(1) ta’ din id-direttiva jirriżulta li l-applikant għandu jkollu aċċess għas-suq tax-xogħol f’terminu massimu ta’ disa’ xhur mid-data tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni tiegħu, sal-adozzjoni ta’ “deċiżjoni fl-ewwel istanza” mill-awtorità kompetenti. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 15(3) tal-imsemmija direttiva, il-perijodu li matulu l-applikant jista’ jibbenefika minn dan l-aċċess jestendi, fil-każ ta’ appell ippreżentat kontra deċiżjoni negattiva, sal-mument li fih jiġi nnotifikat biċ-ċaħda tal-appell.

60.

Il-leġiżlatur tal-Unjoni ma jiddefinixxix il-kunċett ta’ “deċiżjoni fl-ewwel istanza” fid-Direttiva 2013/33. Għal dan l-għan, għandu jsir riferiment għad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitolu III tad-Direttiva 2013/32. Mid-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 32 u 33 tagħha jirriżulta li deċiżjoni fl-ewwel istanza hija deċiżjoni li permezz tagħha l-awtorità determinanti tiddeċiedi jew dwar l-ammissibbiltà tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, jew dwar il-mertu tagħha. Issa, infakkar li, meta tadotta deċiżjoni ta’ trasferiment, l-awtorità nazzjonali kompetenti la tiddeċiedi fuq waħda u lanqas fuq l-ieħor. Nippreċiża wkoll, barra minn hekk li, meta din l-awtorità takkumpanja d-deċiżjoni ta’ trasferiment b’deċiżjoni li ma teżaminax l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, din id-deċiżjoni tal-aħħar lanqas ma taqa’ taħt il-każijiet li fihom l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw applikazzjoni bħala inammissibbli skont l-Artikolu 33 tad-Direttiva 2013/32. F’dan il-kuntest, la d-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata skont l-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 604/2013 u lanqas, jekk ikun il-każ, id-deċiżjoni li permezz tagħha l-awtorità nazzjonali kompetenti tiddeċiedi li ma teżaminax l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ma jikkostitwixxu “deċiżjoni fl-ewwel istanza” skont l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33, li hija l-unika li tista’ ttemm id-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol previst f’din id-dispożizzjoni.

61.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment ma jistax ikollha l-konsegwenza li ċċaħħad lill-persuna kkonċernata mill-kwalità tagħha ta’ applikant u mid-dritt tagħha ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol previst fl-Artikolu 15(1) ta’ din id-direttiva.

62.

Dan jimplika li kull persuna li tippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali quddiem l-awtoritajiet ta’ Stat Membru titqies li tibbenefika mid-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol, fis-sens tal-Artikolu 15(1) tal-imsemmija direttiva, anki jekk dak l-Istat Membru ma jkunx responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni u ma jkunx iddeċieda dwar l-ammissibbiltà jew il-fondatezza tagħha.

2.

L-istruttura li fiha jidħol l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33

63.

Fl-ewwel lok, nirrileva li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2013/33, iddefinit fl-Artikolu 3(1) tagħha, jestendi għaċ-“ċittadini kollha minn pajjiżi terzi u dawk apolidi li jagħmlu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fit-territorju […] ta’ Stat Membru sakemm jitħallew joqogħdu fit-territorju bħala applikanti”  ( 20 ).

64.

Il-kundizzjoni li l-applikant għandu jkun awtorizzat jibqa’ fit-territorju hija meħtieġa fid-dawl tal-għan ta’ din id-direttiva. Fil-fatt, skont l-Artikolu 1 tagħha, din għandha l-għan li tistabbilixxi “standards għall-akkoljenza tal-[applikanti]”. Issa, l-akkoljenza tista’ ssir biss mill-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jinsab l-applikant u huwa awtorizzat jibqa’ minħabba li jkun ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.

65.

Nirrileva li l-espressjoni “tibqa’ fl-Istat Membru” hija ddefinita fl-Artikolu 2(p) tad-Direttiva 2013/32 u għandha tiġi interpretata bħala “li tibqa’ fit-territorju […] tal-Istat Membru li fih tkun saret l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali jew li fih tkun saret jew qiegħda tiġi eżaminata tali applikazzjoni”. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Cimade u GISTI, dan jimplika li l-applikant huwa awtorizzat jibqa’ mhux biss fit-territorju tal-Istat Membru li fih l-applikazzjoni tiegħu ser tiġi eżaminata, iżda wkoll f’dak tal-Istat Membru li fih tkun ġiet ippreżentata din l-applikazzjoni  ( 21 ).

66.

Il-kundizzjoni li l-applikant għandu jkun awtorizzat jibqa’ fit-territorju tippermetti għalhekk li jiġi ggarantit l-għoti tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza jkun xi jkun l-istadju tal-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni. Din hija t-tifsira, b’mod partikolari, tal-premessa 8 tad-Direttiva 2013/33, li skontha, sabiex ikun żgurat it-trattament ugwali tal-applikanti madwar l-Unjoni, din id-direttiva “għandha tapplika matul l-istadji u t-tipi kollha ta’ proċeduri li jirrigwardaw l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali, fil-postijiet u fil-faċilitajiet kollha li jilqgħu lill-applikanti u sakemm jitħallew jibqgħu fit-territorju tal-Istati Membri bħala applikanti”.

67.

Issa, il-proċedura għad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli mwettqa skont ir-Regolament Nru 604/2013 hija, essenzjalment, “proċedura li tirrigwarda l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali”. Din hija proċedura amministrattiva li għandha l-għan, skont l-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, li tistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi għad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli.

68.

Għalhekk, f’konformità mal-Artikolu 20(1) tal-imsemmi regolament, il-proċess sabiex ikun iddeterminat l-Istat Membru responsabbli jibda hekk kif applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tkun ippreżentata għall-ewwel darba lil Stat Membru wieħed. Fil-premessa 11 tar-Regolament Nru 604/2013, il-leġiżlatur tal-Unjoni jżid li “[i]d-Direttiva [2013/33] għandha tapplika għall-proċedura li tiddetermina l-Istat Membru responsabbli kif regolat min dan ir-Regolament, soġġett għal-limitazzjonijiet fl-applikazzjoni ta’ dik id-Direttiva”. Madankollu, il-proċedura għad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli sseħħ, fil-prattika, meta l-applikant ikun fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti. Għaldaqstant, sabiex tiġi ggarantita l-ugwaljanza fit-trattament mfittxija mil-leġiżlatur tal-Unjoni, huwa essenzjali li l-applikant li fir-rigward tiegħu tkun ġiet adottata deċiżjoni ta’ trasferiment jibbenefika mill-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza previsti mid-Direttiva 2013/33. L-Artikolu 27(3)(a) tar-Regolament Nru 604/2013 jagħti barra minn hekk espressament lill-applikant li fir-rigward tiegħu tkun ġiet adottata tali deċiżjoni “id-dritt li jibqa’ fl-Istat Membru kkonċernat”, jekk dan ikun ippreżenta appell minn din id-deċiżjoni, sal-eżitu tal-appell tiegħu.

69.

Tali applikant jaqa’ għalhekk fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2013/33, b’tali mod li ma jistax jiġi eskluż, a priori, mill-benefiċċju tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza previsti minnha.

70.

Huwa f’dan is-sens li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza Cimade u GISTI. Fil-fatt, din iddeċidiet li “huwa biss it-trasferiment effettiv tal-applikant […] mill-Istat Membru rikorrent li jtemm l-eżami tal-applikazzjoni […] minn dan tal-aħħar kif ukoll ir-responsabbiltà tiegħu relatata mal-għoti tal-kundizzjonijiet minimi ta’ akkoljenza”  ( 22 ). Din il-ġurisprudenza tapplika f’termini identiċi għall-għoti tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza, minbarra dawk materjali, bħall-aċċess għas-suq tax-xogħol. Fil-fatt, il-kundizzjoni li l-applikant għandu jkun awtorizzat jibqa’ fit-territorju tapplika mingħajr distinzjoni skont in-natura tal-bżonnijiet li l-leġiżlatur tal-Unjoni jrid jissodisfa.

71.

Fit-tieni lok, nirrileva li, skont l-Artikolu 15(2) tad-Direttiva 2013/33, l-Istati Membri għandhom jiddefinixxu l-kundizzjonijiet ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol b’osservanza tal-prinċipju ta’ effettività.

72.

Filwaqt li l-leġiżlatur tal-Unjoni jistabbilixxi, fl-Artikoli 17, 18 u 20 ta’ din id-direttiva, dispożizzjonijiet relattivament preċiżi fir-rigward tal-kundizzjonijiet ta’ għoti, ta’ limitazzjoni u ta’ rtirar tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza materjali, għandu jiġi kkonstatat li huwa ma jipprevedix dispożizzjonijiet analogi fir-rigward tal-kundizzjonijiet ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol  ( 23 ). B’hekk, huwa jħalli f’idejn l-Istati Membri sabiex jiddeċiedu, skont id-dritt nazzjonali tagħhom, dwar il-kundizzjonijiet li fihom huma jagħtu dan l-aċċess.

73.

Ninnota, madankollu, li l-leġiżlatur tal-Unjoni jsemmi żewġ riżervi.

74.

L-ewwel nett, għalkemm l-Istati Membri huma awtorizzati jintroduċu kundizzjonijiet oħra minbarra dawk espressament imsemmija fl-Artikolu 15(1) tal-imsemmija direttiva, huma għandhom madankollu jiggarantixxu aċċess effettiv għas-suq tax-xogħol. Fi kliem ieħor, fl-assenza ta’ regoli stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni, il-kundizzjonijiet iddeterminati minn kull wieħed mill-Istati Membri fir-rigward tal-aċċess għal dan is-suq ma għandhomx jagħmlu l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt mogħti mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni impossibbli fil-prattika jew diffiċli wisq  ( 24 ). F’dan il-kuntest, regola nazzjonali li hija intiża li ċċaħħad lill-applikant minn din il-kwalità minħabba li huwa s-suġġett ta’ proċedura ta’ trasferiment tidher li tmur kontra l-prinċipju stabbilit mil-leġiżlatur tal-Unjoni, sa fejn din twaqqaf lill-applikant milli jgawdi d-drittijiet li madankollu huma assoċjati ma’ dan l-istatus.

75.

It-tieni nett, għalkemm l-Istati Membri jistgħu, għal raġunijiet marbuta mal-politika dwar l-impjieg tagħhom, jagħtu prijoritajiet lil ċerti kategoriji tal-popolazzjoni, dawn jistgħu jkunu biss ċittadini tal-Unjoni, ċittadini taż-Żona Ekonomika Ewropea u ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jirrisjedu legalment. Mill-Artikolu 15(2) tad-Direttiva 2013/33 jirriżulta li r-raġunijiet marbuta mal-politika nazzjonali dwar l-impjieg ma jippermettux għaldaqstant li ssir distinzjoni bejn l-applikanti, skont jekk l-applikazzjoni tagħhom tiġix eżaminata mill-Istat Membru ospitanti jew mill-Istat Membru li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jkunu nnominaw bħala responsabbli fid-dawl tal-kriterji stabbiliti mir-Regolament Nru 604/2013.

76.

Il-kuntest u l-istruttura ġenerali tad-Direttiva 2013/33 għalhekk jimmilitaw ukoll favur interpretazzjoni tal-Artikolu 15(1) tagħha li tgħid li l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment ma jistax ikollha l-konsegwenza li ċċaħħad lill-persuna kkonċernata mill-kwalità tagħha ta’ applikant u mid-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol li jingħatalha skont din id-dispożizzjoni.

77.

Naħseb li l-iskop ta’ din id-direttiva kif ukoll l-obbligu tar-rispett tad-drittijiet fundamentali jsostnu din l-interpretazzjoni.

3.

Analiżi teleoloġika tad-Direttiva 2013/33

78.

Skont il-premessa 35 tad-Direttiva 2013/33, id-drittijiet fundamentali huma l-qafas ta’ riferiment li jagħmlu parti minnu l-istandards għall-akkoljenza tal-applikant. Id-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitolu II ta’ din id-direttiva huma intiżi għalhekk sabiex jiggarantixxu l-protezzjoni effettiva tal-applikant fl-Istat Membru ospitanti permezz ta’ teħid inkarigu tal-bżonnijiet tiegħu li jirrispetta d-drittijiet fundamentali tiegħu, b’mod partikolari d-dinjità tiegħu, li jkun kontinwu u li jiżgura trattament ugwali.

79.

Il-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza stabbiliti mid-Direttiva 2013/33 jikkonċernaw, qabel kollox, it-teħid inkarigu tal-bżonnijiet essenzjali u immedjati tal-applikant. Dawn il-kundizzjonijiet huma ddefiniti fl-Artikolu 2(g) ta’ din id-direttiva taħt it-terminu ta’ “kondizzjonijiet ta’ akkoljenza materjali” (l-akkomodazzjoni, l-ikel, il-ħwejjeġ u konċessjoni għal spejjeż ta’ kuljum). Fis-sentenza Cimade u GISTI, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li applikant ma jistax jiġi mċaħħad minnhom, anki matul perijodu temporanju wara l-introduzzjoni tal-applikazzjoni tiegħu u qabel ma jiġi effettivament ittrasferit, bir-riskju b’mod partikolari li jinkiser l-iskop tad-Direttiva 2003/9 u r-rekwiżiti tal-Artikolu 1 tal-Karta li jgħid li d-dinjità tal-bniedem għandha tiġi rrispettata u protetta  ( 25 ).

80.

Il-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza stabbiliti mid-Direttiva 2013/33 huma intiżi, barra minn hekk, li jissodisfaw il-bżonnijiet l-oħra tal-applikant waqt li jkun qiegħed fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti għal residenza li tista’ ddum perijodu twil. Għalkemm dawn il-kundizzjonijiet ma humiex intiżi li jissodisfaw il-bżonnijiet vitali tiegħu, dawn huma intiżi, madankollu, li jiggarantixxu r-rispett tad-drittijiet fundamentali stabbiliti fil-Karta, bħall-unità tal-familja (l-Artikolu 7 tal-Karta u l-Artikolu 12 tad-Direttiva 2013/33), il-protezzjoni tat-tfal (l-Artikolu 24 tal-Karta u l-Artikolu 23 tad-Direttiva 2013/33), id-dritt għall-edukazzjoni u għat-taħriġ professjonali (l-Artikolu 14 tal-Karta kif ukoll l-Artikoli 14 u 16 tad-Direttiva 2013/33), l-aċċess għall-kura tas-saħħa (l-Artikolu 35 tal-Karta kif ukoll l-Artikoli 13 u 19 tad-Direttiva 2013/33), kif ukoll id-dritt għax-xogħol (l-Artikolu 15 tal-Karta u l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2013/33). L-aċċess għas-suq tax-xogħol għandu għalhekk jippermetti, bħat-tagħlim tal-minuri, li jissodisfa l-bżonn oġġettiv tal-applikant matul ir-residenza fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti.

81.

Stat Membru ma jistax għalhekk iċaħħad lil applikant mill-benefiċċju ta’ din il-kundizzjoni ta’ akkoljenza mingħajr ma jirriskja li jmur kontra l-għanijiet tad-Direttiva 2013/33 kif ukoll id-drittijiet fundamentali li huwa għandu taħt il-Karta.

82.

Fl-ewwel lok, il-premessi 11 u 23 tad-Direttiva 2013/33 jesprimu b’mod ċar ir-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jiggarantixxi lill-applikant livell tal-għajxien dinjituż matul ir-residenza tiegħu fl-Istat Membru ospitanti u li jiffavorixxi l-awtosuffiċjenza tiegħu.

83.

Id-dritt għax-xogħol, kif stabbilit minn diversi strumenti internazzjonali u reġjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem  ( 26 ), għandu rwol mhux biss fl-iżvilupp personali tal-individwu u fl-integrazzjoni soċjali u ekonomika tiegħu fis-soċjetà, iżda wkoll fil-preżervazzjoni tad-dinjità tiegħu.

84.

Fin-nota tiegħu tal‑2007 dwar l-integrazzjoni tar-refuġjati fl-Unjoni Ewropea, il-Kummissarjat Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati insista fuq l-indipendenza, ir-rikonoxximent u l-istatus soċjali li l-applikant jikseb permezz tal-attività professjonali  ( 27 ). Fl-Osservazzjoni Ġenerali Nru 18 tiegħu dwar id-dritt għax-xogħol  ( 28 ), il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tan-Nazzjonijiet Uniti jenfasizza, min-naħa tiegħu, li dan id-dritt, għalkemm ma għandux jinftiehem bħala dritt assolut u inkundizzjonat li l-persuna tikseb impjieg  ( 29 ), huwa essenzjali għall-eżerċizzju ta’ drittijiet oħra tal-bniedem, li huwa inseparabbli u jifforma parti integrali mid-dinjità tal-bniedem, li jikkontribwixxi kemm għas-sopravvivenza tal-individwu u tal-familja tiegħu, u, sa fejn ix-xogħol ikun magħżul jew aċċettat liberament, għall-iżvilupp tiegħu fil-komunità  ( 30 ). Huwa għalhekk li l-aċċess għall-impjiegi, skont il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tan-Nazzjonijiet Uniti, għandu jkun iggarantit b’mod partikolari għall-individwi u l-gruppi żvantaġġati u emarġinati, b’tali mod li jkollhom eżistenza dinjituża  ( 31 ). Din hija wkoll waħda mir-raġunijiet li għalihom is-Supreme Court (il-Qorti Suprema), f’sentenza tat‑30 ta’ Mejju 2017  ( 32 ), iddeċidiet li l-leġiżlazzjoni Irlandiża preċedenti, li taħtha applikant, kien min kien, ma setax jaċċessa s-suq tax-xogħol qabel ma tiġi adottata deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tiegħu, kienet kuntrarja għall-Kostituzzjoni  ( 33 ). Din il-kawża kienet tirrigwarda s-sitwazzjoni ta’ applikant minn Burma, li l-aċċess għas-suq tax-xogħol tiegħu kien ġie rrifjutat peress li l-applikazzjoni tiegħu kienet is-suġġett ta’ proċedura ta’ eżami li kienet ilha għaddejja tmien snin. Matul dan il-perijodu, l-applikant kien ibbenefika minn kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza kif ukoll minn konċessjoni ta’ EUR 19 fil-ġimgħa. Il-Qorti Suprema ddeċidiet li, billi tipprojbixxi b’mod assolut l-aċċess għas-suq tax-xogħol, meta lanqas jeżisti ebda limitu temporali għall-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, tali leġiżlazzjoni twassal għal danni għall-individwu li l-Kostituzzjoni kellha ġustament l-intenzjoni li tipprevjeni  ( 34 ).

85.

Għalhekk, fil-każ ta’ applikant, ix-xogħol jikkontribwixxi, b’mod evidenti, għall-preżervazzjoni tad-dinjità tiegħu, peress li d-dħul minn dan l-impjieg jippermettilu mhux biss li jmantni lilu nnifsu, iżda wkoll li jkollu akkomodazzjoni barra mill-faċilitajiet ta’ akkoljenza, li fiha huwa jista’ jilqa’, jekk ikun il-każ, lill-familja tiegħu. Ma hemm l-ebda dubju li, fil-kuntest tan-natura sfurzata tal-migrazzjoni u tal-esperjenzi ta’ spiss trawmatizzanti li huma assoċjati magħha, ir-rifjut lill-applikant li jeżerċita kull attività professjonali jista’ jaggrava l-vulnerabbiltà tal-applikant, il-prekarjetà tas-sitwazzjoni tiegħu u, kultant, l-iżolament u l-esklużjoni soċjali li tagħhom huwa jkun diġà vittma, u dan iktar u iktar peress li l-perijodu ta’ stennija jista’ jkun ta’ diversi xhur. F’dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat li l-applikant li fir-rigward tiegħu tinbeda proċedura ta’ teħid inkarigu u ta’ teħid lura u, jekk ikun il-każ, ta’ trasferiment jinsab finalment f’sitwazzjoni iktar prekarja minn dik li tkun tinsab fiha l-persuna li tkun eżentata minnha. Inqis hawnhekk it-termini partikolarment twal li fihom jaqgħu l-proċeduri ta’ teħid inkarigu u ta’ teħid lura u ta’ trasferiment, peress li dawn idumu bejn sitt xhur u tmintax-il xahar skont l-Artikolu 29 tar-Regolament Nru 604/2013. Inqis ukoll in-numru effettiv ta’ trasferimenti magħmula meta mqabbla mad-deċiżjonijiet ta’ trasferiment innotifikati  ( 35 ). Għalhekk, fl‑2012, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà nnotat fis-sentenza Cimade u GISTI li l-proċedura stabbilita mir-Regolament Nru 343/2003 tista’, f’ċerti każijiet, twassal sabiex l-applikant għall-ażil qatt ma jiġi ttrasferit fl-Istat Membru li tkun saritlu t-talba, iżda jibqa’ fl-Istat Membru fejn ikun ippreżenta l-applikazzjoni tiegħu għall-protezzjoni internazzjonali  ( 36 ). Ir-rapporti dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament Nru 604/2013 juru l-istess konstatazzjoni  ( 37 ).

86.

Fid-dawl ta’ dawn it-termini, l-esklużjoni tal-applikant mis-suq tax-xogħol tista’, barra minn hekk, toħloq riskju ikbar ta’ ħarba, li l-aċċess għall-impjieg jista’ barra minn hekk inaqqas, u żieda fl-impjiegi irregolari, filwaqt li l-Istati Membri jippruvaw ġustament jiġġieldu kontra dawn il-fenomeni u l-abbużi li jġibu magħhom.

87.

Barra minn hekk, huwa importanti li jiġi enfasizzat li, fl-ipoteżi fejn applikant ma jibbenefikax minn riżorsi finanzjarji proprji, l-esklużjoni tiegħu mill-aċċess għas-suq tax-xogħol għandha l-konsegwenza li l-Istat Membru ospitanti huwa obbligat li jiggarantixxilu livell ta’ għajxien dinjituż billi jipprovdilu, b’mod partikolari, il-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza materjali fil-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 17 sa 20 tad-Direttiva 2013/33. Din l-akkoljenza timmobilizza riżorsi materjali, finanzjarji u umani. F’dan il-kuntest, huwa evidenti li l-għoti tal-aċċess għas-suq tax-xogħol itaffi l-pressjoni migratorja kif ukoll il-kontribuzzjonijiet soċjali u finanzjarji tal-Istat Membru ospitanti, u b’hekk jippermetti lil dan tal-aħħar jikkonċentra l-isforzi ta’ teħid inkarigu fuq il-kategoriji l-iktar vulnerabbli tal-applikanti.

88.

Barra minn hekk, f’sitwazzjoni li tkun ikkaratterizzata minn nuqqas sistemiku tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza, l-esklużjoni tal-applikanti mill-aċċess għas-suq regolari tax-xogħol tista’ tesponi lill-Istat Membru għal riskju ta’ ksur tal-prinċipji stabbiliti fl-Artikoli 1 u 4 tal-Karta. Huwa f’dan is-sens li l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem iddeċidiet fis-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2014, AL.K vs Il‑Greċja  ( 38 ). F’din il-kawża, ir-rikorrent sostna li r-Repubblika Ellenika ma kinitx iggarantietlu kundizzjonijiet ta’ akkoljenza denji u pprekludietu milli jtejjeb il-kundizzjonijiet ta’ għajxien tiegħu billi rrifjutat, b’mod partikolari, li tagħtih permess ta’ xogħol. Fis-sentenza tagħha, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem ammettiet li l-ksur tad-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol, fid-dawl tal-ostakoli amministrattivi, iżda wkoll prattiċi dovuti għall-kuntest ġenerali ta’ kriżi ekonomika, flimkien man-nuqqas ta’ akkomodazzjoni f’faċilità ta’ akkoljenza, jista’ jikkostitwixxi trattament degradanti fis-sens tal-Artikolu 3 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali  ( 39 ).

89.

Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, xejn ma jiġġustifika li l-applikant li fir-rigward tiegħu tkun ġiet adottata deċiżjoni ta’ trasferiment jiġi mċaħħad mill-aċċess għas-suq tax-xogħol, sakemm huwa jkun awtorizzat jibqa’ fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti.

90.

Fit-tieni lok, is-SEKA li fiha huma inklużi d-Direttiva 2013/33 u r-Regolament Nru 604/2013 hija bbażata, skont l-Artikolu 67(2) u l-Artikolu 80 TFUE, fuq politika komuni li għandha tkun ekwa fir-rigward taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi  ( 40 ). Bl-eċċezzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw lill-persuni vulnerabbli, il-leġiżlatur tal-Unjoni jiddikjara b’mod ċar ħafna fid-Direttiva 2013/33 l-intenzjoni li jiżgura trattament ugwali għall-applikanti kollha billi jistandardizza u jarmonizza l-istatus tagħhom kif ukoll id-drittijiet u l-obbligi assoċjati miegħu. Huwa jinkludi, għalhekk, fil-kamp tal-benefiċjarji tal-istandards ta’ akkoljenza, lill-persuni li jitolbu l-benefiċċju tal-protezzjoni sussidjarja, li ma kinux imsemmija fid-dispożizzjonijiet preċedenti tad-Direttiva 2003/9  ( 41 ).

91.

Fil-premessa 5 tad-Direttiva 2013/33, il-leġiżlatur tal-Unjoni jfakkar l-ambizzjonijiet tal-programm ta’ Stokkolma li huma li l-applikanti jingħataw trattament ta’ livell ekwivalenti fir-rigward tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza jkun liema jkun l-Istat Membru li fih dawn tal-aħħar ikunu ppreżentaw l-applikazzjoni tagħhom. L-għan huwa għalhekk li jiggarantilhom, kif jenfasizza fil-premessa 11 ta’ din id-direttiva, kundizzjonijiet ta’ għajxien komparabbli fl-Istati Membri kollha u, kif jindika din id-darba fil-premessa 12 tagħha, li jnaqqas ir-riskju ta’ “ċaqliq sekondarju” li jkun immotivat mill-varjetà tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza.

92.

Il-premessa 8 tad-Direttiva 2013/33 hija wkoll ċara ħafna peress li tafferma li, sabiex ikun żgurat it-trattament ugwali tal-applikanti madwar l-Unjoni, din id-direttiva għandha tapplika matul l-istadji u t-tipi kollha ta’ proċeduri li jirrigwardaw l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali, fil-postijiet u fil-faċilitajiet kollha li jilqgħu lill-applikanti u sakemm jitħallew jibqgħu fit-territorju tal-Istati Membri bħala applikanti.

93.

Fir-rigward ta’ dan l-għan u tat-termini li bihom dan huwa espress, ma hemm l-ebda dubju li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux l-intenzjoni jintroduċi sistema ta’ drittijiet b’ġeometrija varjabbli u, b’mod iktar partikolari, trattament differenti fil-qasam tal-akkoljenza bejn iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li l-applikazzjoni tagħhom hija eżaminata mill-Istat Membru ospitanti u dawk li l-applikazzjoni tagħhom tkun ser tiġi eżaminata mill-Istat Membru indikat bħala responsabbli skont ir-Regolament Nru 604/2013. Il-bżonnijiet ta’ applikant awtorizzat li jibqa’ fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti huma identiċi kemm jekk ikun qiegħed jistenna deċiżjoni definittiva dwar l-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni internazzjonali kif ukoll jekk ikun qiegħed jistenna t-trasferiment effettiv tiegħu lejn l-Istat Membru responsabbli. F’dan il-kuntest, la huwa oġġettiv u lanqas raġonevoli li t-tieni wieħed jiġi mċaħħad mill-possibbiltà li jaħdem regolarment u li jmantni lilu nnifsu, ladarba t-tul tar-residenza tiegħu fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti jista’ jkun itwal mit-tul tar-residenza tal-ewwel. Fil-fatt, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni t-termini relatati mal-proċedura ta’ teħid inkarigu jew ta’ teħid lura u ta’ trasferiment stabbiliti fl-Artikoli 21 sa 25 u fl-Artikolu 29 tar-Regolament Nru 604/2013 kif ukoll tas-sitwazzjoni, frekwenti, li fiha t-trasferiment ma jsirx fit-termini stabbiliti. F’dan il-każ, infakkar li l-Istat Membru responsabbli huwa meħlus mill-obbligu tiegħu, peress li l-Istat Membru rikjedenti, li ma huwiex l-Istat Membru ospitanti, imbagħad isir responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali  ( 42 ).

94.

Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, jiena tal-opinjoni, konsegwentement, li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li twassal sabiex l-applikant jiġi rrifjutat l-aċċess għas-suq tax-xogħol minħabba li l-awtorità nazzjonali kompetenti adottat fir-rigward tiegħu deċiżjoni ta’ trasferiment lejn l-Istat Membru li hija identifikat bħala responsabbli skont l-Artikolu 26 tar-Regolament Nru 604/2013.

95.

L-adozzjoni ta’ tali deċiżjoni ma jistax ikollha l-effett li ċċaħħad liċ-ċittadin ta’ pajjiż terz jew lill-persuna mingħajr stat li jkunu ppreżentaw applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fl-Istat Membru ospitanti, la mill-kwalità tagħhom ta’ applikant u lanqas mid-drittijiet assoċjati magħha.

C.

Il-portata tal-kundizzjoni dwar id-dewmien attribwibbli lill-applikant

96.

Permezz tar-raba’ u tal-ħames domanda magħmula mill-High Court (il-Qorti Għolja) fil-Kawża C‑322/19 u permezz tat-tieni domanda magħmula mill-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali) fil-Kawża C‑385/19, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba, essenzjalment, tippreċiża n-natura tal-aġir li jista’ jikkostitwixxi dewmien attribwibbli lill-applikant fis-sens tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33.

97.

B’mod partikolari, il-High Court (il-Qorti Għolja) tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk, skont din id-dispożizzjoni, huwiex possibbli li d-dewmien li jirriżulta jiġi attribwit lill-applikant, l-ewwel nett, minħabba l-fatt li huwa ma ppreżentax l-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni internazzjonali lill-ewwel Stat Membru ta’ dħul jew lill-Istat Membru ta’ residenza – u allura l-eżami tal-applikazzjoni tiegħu jeħtieġ għalhekk li tiġi implimentata proċedura ta’ teħid inkarigu jew ta’ teħid lura u, jekk ikun il-każ, ta’ trasferiment lejn dan l-Istat – u t-tieni nett, minħabba l-fatt li huwa ppreżenta rikors ġudizzjarju kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata fil-konfront tiegħu.

98.

Din id-domanda tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina l-portata ta’ waħda mill-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33 sabiex l-applikant ikun jista’ jibbenefika mill-aċċess għas-suq tax-xogħol. Infakkar, fil-fatt, li, skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-applikant jibbenefika minn dan l-aċċess f’terminu massimu ta’ disa’ xhur mid-data tal-preżentata tal-applikazzjoni meta “deċiżjoni fl-ewwel istanza ma titteħidx mill-awtorità kompetenti u d-dewmien ma jistax ikun attribwit lill-applikant”.

99.

Nirrileva li l-formulazzjoni tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33 ma tispeċifikax iċ-ċirkustanzi li jippermettu li jitqies li d-dewmien fir-rigward tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza jista’ jiġi attribwit lill-applikant. Barra minn hekk, l-eżami tal-istruttura li fiha tidħol din id-dispożizzjoni u tal-iskop ta’ din id-direttiva lanqas ma jippermetti li tiġi ddeterminata n-natura ta’ dawn iċ-ċirkustanzi. Kemm permezz tat-titolu tagħha u tal-preambolu tagħha kif ukoll permezz tal-kontenut u tal-iskop tagħha, l-imsemmija direttiva la għandha l-intenzjoni li tistabbilixxi r-regoli proċedurali applikabbli għall-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza u lanqas li tistabbilixxi l-obbligi imposti, f’dan il-kuntest, fuq l-applikant.

100.

Konsegwentement, għandu jsir riferiment għar-regoli proċedurali stabbiliti mid-Direttiva 2013/32 kif ukoll għall-iskop imfittex minnhom.

101.

Il-Kapitolu II tad-Direttiva 2013/32, intitolat “Prinċipji u garanziji bażiċi” kif ukoll il-Kapitolu III tagħha, intitolat “Proċeduri ta’ prima istanza”, jiddefinixxu d-drittijiet u l-obbligi tal-applikant fil-kuntest tal-proċedura ta’ adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza. L-Artikolu 31(3)(c) ta’ din id-direttiva jinkludi għalhekk riferiment espliċitu għaċ-ċirkustanzi li fihom awtorità nazzjonali tista’ tattribwixxi lill-applikant id-dewmien fir-rigward tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza. Din id-dispożizzjoni tipprevedi, fil-fatt, li l-Istati Membri jistgħu jestendu t-terminu ta’ sitt xhur previst għall-finijiet tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza, b’disa’ xhur oħra, meta “id-dewmien ikun ċarament attribwit għan-nuqqas li l-applikant jikkonforma mal-obbligi tiegħu/tagħha taħt l-Artikolu 13 [tal-imsemmija direttiva]”  ( 43 ).

102.

L-Artikolu 13 tad-Direttiva 2013/32 huwa intitolat “Obbligi tal-applikanti”. Mill-paragrafu 1 tiegħu jirriżulta li l-applikant għandu l-obbligu li jikkoopera mal-awtorità nazzjonali kompetenti sabiex din tistabbilixxi l-identità tiegħu kif ukoll l-elementi l-oħra msemmija fl-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2011/95, jiġifieri, l-età tiegħu, il-passat tiegħu, inklużi dawk tal-ġenituri li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, l-identità tiegħu, in-nazzjonalità jew in-nazzjonalitajiet tiegħu, il-pajjiż jew il-pajjiżi fejn huwa rrisjeda qabel, l-applikazzjonijiet preċedenti tiegħu għall-ażil, l-itinerarju tiegħu, id-dokumenti ta’ vjaġġar tiegħu, kif ukoll ir-raġunijiet għall-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Dawn huma elementi essenzjali u neċessarji għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-fatti u taċ-ċirkustanzi li għandha twettaq l-awtorità nazzjonali kompetenti sabiex teżamina l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tali obbligu ta’ kooperazzjoni jimplika li l-applikant għandu jipprovdi, sa fejn ikun possibbli, il-provi mitluba u, jekk ikun il-każ, l-ispjegazzjonijiet u l-informazzjoni mitluba  ( 44 ).

103.

Fl-Artikolu 13 tad-Direttiva 2013/32, il-leġiżlatur tal-Unjoni jippermetti lill-Istati Membri li jikkonkretizzaw din il-kooperazzjoni billi jistabbilixxu obbligi oħra fuq l-applikant “sa fejn [dawn] ikunu meħtieġa għall-ipproċessar tal-applikazzjoni”.  ( 45 ). Skont il-leġiżlatur tal-Unjoni, dawn tal-aħħar jistgħu, b’mod partikolari, jobbligaw lill-applikant jirrapporta lill-awtorità nazzjonali kompetenti jew jippreżenta ruħu quddiemha, jippreżenta d-dokumenti neċessarji għall-finijiet tal-eżami tal-applikazzjoni tiegħu, jikkomunika l-indirizz tiegħu u kull tibdil relatat miegħu, li l-awtorità tagħmel tiftix fuq il-persuna tiegħu, tieħu ritratt tiegħu jew inkella li tirreġistra l-istqarrijiet tiegħu  ( 46 ).

104.

Għalkemm l-Istati Membri għandhom għalhekk marġni ta’ diskrezzjoni, għandu jiġi nnotat li l-obbligi imposti fuq l-applikant għandhom jaqgħu taħt il-kooperazzjoni stabbilita fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/95. Għandhom ukoll jippermettu li jiġu evalwati u miġbura l-elementi kollha li huma l-iktar rilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-ħtieġa ta’ protezzjoni internazzjonali tal-applikant u sabiex tinġabar l-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex jiġu evalwati l-kredibbiltà ta’ dan tal-aħħar u l-fondatezza tal-applikazzjoni tiegħu. Fir-rigward ta’ applikazzjoni intiża għall-benefiċċju tal-istatus ta’ refuġjat, l-għan huwa li jiġi ddeterminat, konformement mal-Artikolu 2(d) tad-Direttiva 2011/95 u abbażi ta’ informazzjoni konkreta ħafna, jekk il-biża’ tal-individwu li jiġi ppersegwitat ladarba jirritorna fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu hijiex oġġettivament fondata. Fir-rigward ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja, l-għan huwa li jiġi evalwat, fid-dawl tal-Artikolu 2(f) ta’ din id-direttiva, jekk jeżistux raġunijiet serji u pprovati sabiex wieħed jemmen li l-persuna kkonċernata tinsab f’riskju reali li ssofri dannu serju jekk tintbagħat lura lejn il-pajjiż ta’ oriġini tagħha. Skont l-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva, l-oneru tal-prova jaqa’ fuq l-applikant. Fil-fatt, dan huwa obbligat li jippreżenta, kemm jista’ jkun malajr, l-elementi kollha meħtieġa sabiex jissostanzja l-applikazzjoni tiegħu.

105.

Nikkonkludi, fid-dawl ta’ dawn l-elementi, li l-obbligi tal-applikant li għalihom jirreferi l-leġiżlatur tal-Unjoni għall-finijiet tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza fl-Artikolu 13 kif ukoll fl-Artikolu 31(3)(c) tad-Direttiva 2013/32 għandhom jinftiehmu bħala li huma limitati għall-evalwazzjoni tal-ammissibbiltà u tal-fondatezza tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.

106.

Għaldaqstant, nipproponi li r-risposta għat-tieni domanda magħmula mill-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali) tkun li, fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33, Stat Membru jista’ jattribwixxi lill-applikant id-dewmien fir-rigward tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza biss sa fejn dan ikun naqas milli jwettaq l-obbligi ta’ kooperazzjoni tiegħu taħt l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2013/32.

107.

Issa għandu jiġi ddeterminat jekk, kif issostni l-High Court (il-Qorti Għolja) fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, Stat Membru jistax jattribwixxi tali dewmien minħabba l-fatt, l-ewwel nett, li l-applikant ma ppreżentax l-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni internazzjonali lill-ewwel Stat Membru ta’ dħul jew ta’ residenza u, it-tieni nett, li huwa ppreżenta rikors ġudizzjarju kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata fir-rigward tiegħu.

108.

Fl-istat attwali tat-testi li jikkomponu s-SEKA, inqis li l-ebda waħda minn dawn iċ-ċirkustanzi ma tista’ titqies li tagħti lok għal dewmien attribwibbli lill-applikant fis-sens tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33, li jista’ jċaħħdu mill-aċċess għas-suq tax-xogħol tal-Istat Membru ospitanti  ( 47 ).

109.

Fil-fatt, ebda waħda minn dawn iċ-ċirkustanzi ma turi l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi li għandu dan tal-aħħar fil-kuntest tal-proċedura ta’ determinazzjoni tal-istatus ta’ benefiċjarju ta’ protezzjoni internazzjonali.

110.

L-allegati nuqqasijiet invokati mill-High Court (il-Qorti Għolja) jaqgħu, fir-realtà, taħt il-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli stabbilita mir-Regolament Nru 604/2013. Issa, dan ir-regolament la jeħtieġ li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz jew li l-persuna mingħajr stat jippreżentaw l-applikazzjoni tagħhom għal protezzjoni internazzjonali lill-ewwel Stat Membru ta’ dħul jew lill-Istat Membru ta’ residenza u lanqas li jirrinunzjaw milli jippreżentaw rikors ġudizzjarju sabiex tiġi ggarantita l-ħeffa tal-proċedura.

111.

L-interpretazzjoni ssuġġerita mill-High Court (il-Qorti Għolja) hija għalhekk kontradetta mill-kliem, mill-istruttura u mill-iskop tar-Regolament Nru 604/2013.

112.

Fl-ewwel lok, kif għadni kif indikajt, ebda dispożizzjoni ta’ dan ir-regolament ma toħloq obbligu fuq iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz jew il-persuna mingħajr stat li jippreżentaw l-applikazzjoni tagħhom għal protezzjoni internazzjonali lill-ewwel Stat Membru ta’ dħul jew lill-Istat Membru ta’ residenza. Ċertament, il-Kummissjoni tipproponi li jiġi introdott tali obbligu fil-kuntest tar-riformulazzjoni tas-sistema ta’ Dublin sabiex tiġġieled kontra ċ-ċaqliq sekondarju tal-applikanti  ( 48 ), iżda din il-proposta, li saret fl‑2016, għadha ma ġietx adottata. Fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni u kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tas‑7 ta’ Ġunju 2016, Ghezelbash  ( 49 ), ir-Regolament Nru 604/2013 jistabbilixxi għalhekk numru ta’ miżuri intiżi sabiex l-applikant jiġi assoċjat mal-proċess ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli. Malli applikazzjoni tiġi ppreżentata għall-ewwel darba fi Stat Membru, l-Artikoli 4 u 5 ta’ dan ir-regolament jeħtieġu li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, minn naħa, jinformaw lill-applikant, bil-miktub u b’lingwa li huwa jifhem, dwar id-diversi mekkaniżmi stabbiliti mill-imsemmi regolament u, b’mod partikolari, dwar il-kriterji ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli u dwar l-ordni li fiha għandhom jiġu applikati u, min-naħa l-oħra, jorganizzaw intervista personali  ( 50 ). Bħalma jidher mill-ordni li fiha huma stabbiliti l-kriterji tar-responsabbiltà fil-Kapitolu III tar-Regolament Nru 604/2013, l-ewwel Stat Membru ta’ dħul jew l-Istat Membru ta’ residenza ma huwiex neċessarjament l-Istat Membru responsabbli jekk jiġi stabbilit, pereżempju, li l-membri tal-familja tal-applikant huma stabbiliti fi Stat Membru ieħor jew jekk dan ma jkunx fl-aħjar interess tal-minorenni kkonċernat  ( 51 ).

113.

Konsegwentement, “l-applikazzjoni regolari u ordnata” tar-Regolament Nru 604/2013 imsemmija mill-High Court (il-Qorti Għolja) fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, ma teħtieġx li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz jew li l-persuna mingħajr stat jippreżentaw l-applikazzjoni tagħhom għal protezzjoni internazzjonali lill-ewwel Stat Membru li huma jkunu daħlu fih minn pajjiż terz jew li fih ikunu rrisjedew.

114.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Istat Membru ospitanti ma jistax jattribwixxi lil dan l-applikant id-dewmien ikkawżat mill-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli, billi jirrifjutalu l-aċċess għas-suq tax-xogħol previst fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33.

115.

Fit-tieni lok, l-istess konklużjoni tapplika fir-rigward tal-interpretazzjoni ssuġġerita mill-High Court (il-Qorti Għolja), li Stat Membru jista’ jattribwixxi lill-applikant id-dewmien ikkawżat mir-rikors li huwa jkun ippreżenta kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata fir-rigward tiegħu.

116.

Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddedikat żviluppi twal għall-portata tad-dritt għal azzjoni legali previst fir-Regolament Nru 604/2013 fis-sentenza tas‑7 ta’ Ġunju 2016, Ghezelbash  ( 52 ), kif ukoll fis-sentenzi tal‑25 ta’ Ottubru 2017, Shiri  ( 53 ), tal‑31 ta’ Mejju 2018, Hassan ( 54 ), u tat‑2 ta’ April 2019, H. u R.  ( 55 ), li għalihom nirreferi. Fil-kuntest ta’ dawn il-konklużjonijiet, jidhirli li huwa suffiċjenti li jitfakkar li l-leġiżlatur tal-Unjoni akkumpanja l-adozzjoni tar-Regolament Nru 604/2013 b’miżuri intiżi li jsaħħu l-garanziji proċedurali rrikonoxxuti lill-applikant fil-kuntest tas-sistema ta’ Dublin  ( 56 ) u, b’mod partikolari, il-protezzjoni ġudizzjarja li jibbenefika minnha skont l-Artikolu 47 tal-Karta  ( 57 ).

117.

Infakkar li, skont din id-dispożizzjoni, kull persuna li d-drittijiet u l-libertajiet tagħha ggarantiti mid-dritt tal-Unjoni jiġu miksura għandha d-dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti  ( 58 ). Għalhekk, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-rimedji meħtieġa għal dan l-għan u jirrispettaw id-drittijiet tad-difiża tad-destinatarji ta’ deċiżjonijiet li jaffettwaw l-interessi tagħhom b’mod sinjifikattiv  ( 59 ). Issa, dan huwa l-każ fir-rigward ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment.

118.

Id-dritt għal rimedju ġudizzjarju kontra tali deċiżjoni huwa, qabelxejn, stabbilit fl-Artikolu 4(1)(d) tar-Regolament Nru 604/2013  ( 60 ). Sussegwentement, dan huwa stabbilit fl-Artikolu 27(1) ta’ dan ir-regolament. Il-portata tiegħu hija, fl-aħħar nett, ippreċiżata mil-leġiżlatur tal-Unjoni fil-premessa 19 tal-imsemmi regolament kif ukoll mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza ċċitata fin-noti ta’ qiegħ il-paġna 52 sa 59 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

119.

F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li “l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux l-intenzjoni li jissagrifika l-protezzjoni ġudizzjarja tal-applikanti għall-protezzjoni internazzjonali [għar-]rekwiżit ta’ ħeffa [fl-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali]”  ( 61 ). Fir-rigward tar-riskju li l-konklużjoni tal-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli tiġi eċċessivament imdewma minħabba l-istħarriġ ġudizzjarju, hija ddeċidiet li dan ir-riskju huwa limitat fid-dawl tad-dispożizzjonijiet espressament previsti mir-Regolament Nru 604/2013  ( 62 ).

120.

Konsegwentement, jidhirli li huwa evidenti li l-Istat Membru li lilu tkun ġiet ippreżentata applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ma jistax jiddiswadi lill-applikant milli jeżerċita d-dritt għal azzjoni legali li huwa espressament irrikonoxxut lilu kemm mill-Karta kif ukoll minn dan ir-regolament billi jattribwilu d-dewmien li jirriżulta mill-proċedura ġudizzjarja u billi jċaħħdu mill-istandard ta’ akkoljenza previst fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33.

121.

Tali aġir jikser mhux biss id-dritt tal-applikant għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, iżda wkoll id-dritt ta’ dan tal-aħħar għal akkoljenza dinjituża u li tirrispetta d-drittijiet fundamentali tiegħu, kif spjegajt qabel.

122.

Fit-tielet u fl-aħħar lok, irrid nenfasizza li, fl-ipoteżi fejn Stat Membru jqis li l-applikanti jużaw b’mod frawdolenti jew eċċessiv id-dritt tagħhom għal azzjoni legali sabiex idewmu l-proċedura ta’ trasferiment li huma s-suġġett tagħha, dan ma jiġġustifikax l-adozzjoni ta’ miżura intiża sabiex tattribwixxi b’mod ġenerali lill-applikanti kollha d-dewmien fl-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza.

123.

Infakkar li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fl-assenza ta’ dispożizzjoni espressa f’leġiżlazzjoni tal-Unjoni, il-fatt li Stat Membru jkollu quddiemu numru għoli ta’ każijiet ta’ abbuż ta’ dritt jew ta’ frodi mwettqa minn ċittadini ta’ pajjiżi terzi ma jistax jiġġustifika l-adozzjoni ta’ miżura bbażata fuq kunsiderazzjonijiet ta’ prevenzjoni ġenerali, bl-esklużjoni ta’ kwalunkwe evalwazzjoni speċifika tal-aġir tal-persuna kkonċernata stess. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-fatt, li l-adozzjoni ta’ miżuri li jsegwu għan ta’ prevenzjoni ġenerali ta’ każijiet mifruxa ta’ abbuż ta’ dritt jew ta’ frodi timplika li s-sempliċi appartenenza għal grupp partikolari ta’ persuni tippermetti lill-Istati Membri li jirrifjutaw ir-rikonoxximent ta’ dritt espressament mogħti mid-dritt tal-Unjoni  ( 63 ).

124.

Il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra għalhekk li hija l-qorti nazzjonali li għandha tipprova l-abbuż ta’ dritt billi tistabbilixxi l-eżistenza ta’ żewġ elementi. L-ewwel element jeħtieġ li jintwera li jeżisti grupp ta’ ċirkustanzi oġġettivi li minnhom jirriżulta li, minkejja osservanza formali tal-kundizzjonijiet previsti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, l-għan imfittex minn din il-leġiżlazzjoni ma ntlaħaqx. It-tieni element jimplika, min-naħa tiegħu, li jiġi pprovat li l-persuna kkonċernata hija mmotivata mir-rieda li tikseb vantaġġ li jirriżulta mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni billi toħloq artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-kisba tiegħu  ( 64 ).

125.

Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, inqis, konsegwentement, li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2013/33 għandu jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru jista’ jattribwixxi lill-applikant id-dewmien fir-rigward tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni fl-ewwel istanza biss sa fejn dan ikun naqas milli jwettaq l-obbligi ta’ kooperazzjoni tiegħu taħt l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2013/32.

126.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, Stat Membru ma jistax jattribwixxi lill-applikant id-dewmien li jirriżulta mill-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli la minħabba li huwa ma ppreżentax l-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni internazzjonali lill-ewwel Stat Membru ta’ dħul jew, fil-każ ta’ residenza legali, lill-Istat Membru ta’ residenza u lanqas minħabba li huwa jkun ippreżenta rikors ġudizzjarju kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata fir-rigward tiegħu skont l-Artikolu 26 tar-Regolament Nru 604/2013.

V.

Konklużjoni

127.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni domanda preliminari magħmula mill-High Court (il-Qorti Għolja, l-Irlanda) fil-kawża The International Protection Appeals Tribunal et (C‑322/19) kif ukoll għall-ewwel domanda preliminari magħmula mill-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali, l-Irlanda) fil-kawża Minister for Justice and Equality (C‑385/19) kif ġej:

128.

Barra minn hekk, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għar-raba’ u għall-ħames domanda preliminari magħmula mill-High Court (il-Qorti Għolja) fil-kawża The International Protection Appeals Tribunal et (C‑322/19) kif ukoll għat-tieni domanda preliminari magħmula mill-International Protection Appeals Tribunal (il-Qorti tal-Appell għall-Protezzjoni Internazzjonali) fil-kawża Minister for Justice and Equality (C‑385/19) kif ġej: