<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2025-11-202511C113202401170-00-TRA-DOC-NL-CONCL-C-0117-24-202504784-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="nl-NL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="4/12/2025 16:19:14" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="nl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="noK3sMsI3CmFL9SqzyamrYBqEsZ8Kvxz1l4IWrDQtiJ77vCYTVhFxEXuBGjP8z814sbLQmH/ZmymDq+XXkNfbFYQ14IvmoDPihFDMbGYLw1dtFOaxEl3LBBU7jQQpiiMdTPlwdvPwkxXsBnfi+9TYaNPsJazYdPn4MFUOrYRdWs=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="ey" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0117" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2024" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="NL" name="Langue"/>
    <meta content="ey" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 07-05-25 07:33:16" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="549b8af7a0d947d1914b4120af26d4e0" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0117" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Conclusie van adv.-gen. Norkus – Zaak C‑117/24</div>
      <div id="rId21" style="default">JYSK</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      R. NORKUS
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      van 22 mei 2025  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Zaak C‑117/24
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      JYSK Kereskedelmi Kft.
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      tegen
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-8" title="page-1">
      [verzoek van de Fővárosi Törvényszék (rechter voor de agglomeratie Boedapest, Hongarije) om een prejudiciële beslissing]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-9" title="page-1">
      „Prejudiciële verwijzing – Milieu – Verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen – Gebruikmaking, handhaving en evaluatie van een stelsel van zorgvuldigheidseisen – Omvang – Toegang van een marktdeelnemer tot het stelsel van zijn moederonderneming”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het onderhavige verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 4, leden 2 en 3, juncto artikel 6, lid 1, van verordening (EU) nr. 995/2010 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>). In de onderhavige zaak zal het Hof zich namelijk voor het eerst moeten uitspreken over de verplichtingen die rusten op een marktdeelnemer die voor de eerste maal hout en houtproducten op de interne markt brengt, in het bijzonder wanneer deze marktdeelnemer deel uitmaakt van een groep van ondernemingen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijke bepalingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Verordening nr. 995/2010</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 1 van verordening nr. 995/2010, met als opschrift „Onderwerp”, bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-15" title="page-3">
      „Bij deze verordening worden de verplichtingen vastgesteld van marktdeelnemers die voor de eerste maal hout en houtproducten op de interne markt brengen, alsmede de verplichtingen van handelaren.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 2 van deze verordening, met als opschrift „Definities”, luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-17" title="page-3">
      „Voor de toepassing van deze verordening gelden de volgende definities:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-18" title="page-3">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-19" title="page-3">
      b) ‚op de markt brengen’: het op enigerlei wijze, ongeacht de gebruikte verkooptechniek, voor de eerste maal leveren van hout of houtproducten op de interne markt met het oog op distributie of gebruik in het kader van een handelsactiviteit, hetzij tegen betaling hetzij kosteloos. [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-20" title="page-3">
      c) ‚marktdeelnemer’: een natuurlijke of rechtspersoon die hout of houtproducten op de markt brengt;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-21" title="page-3">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 4 van genoemde verordening, met als opschrift „Verplichtingen van de marktdeelnemers”, bepaalt het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-23" title="page-3">
      „1. Het op de markt brengen van illegaal gewonnen hout of producten van dergelijk hout is verboden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-4">
      2. De marktdeelnemers betrachten zorgvuldigheid wanneer zij hout of houtproducten op de markt brengen. Daartoe passen zij een geheel van procedures en maatregelen toe, hierna ‚stelsel van zorgvuldigheidseisen’ genoemd, dat in artikel 6 wordt omschreven.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-25" title="page-4">
      3. Iedere marktdeelnemer handhaaft en evalueert op gezette tijden het zorgvuldigheidsstelsel dat hij gebruikt, behalve wanneer de marktdeelnemer gebruik maakt van een zorgvuldigheidsstelsel dat is ingevoerd door een toezichthoudende organisatie als bedoeld in artikel 8. Bestaande stelsels van toezicht uit hoofde van nationale wetgeving en vrijwillige mechanismen voor doorlopende controle in de gehele toeleveringsketen, die voldoen aan de voorwaarden in deze verordening, kunnen als basis dienen voor het stelsel van zorgvuldigheidseisen.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 6 van dezelfde verordening, met als opschrift „Stelsels van zorgvuldigheidseisen”, bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-27" title="page-4">
      „1. Het in artikel 4, lid 2, bedoelde stelsel van zorgvuldigheidseisen behelst de volgende elementen:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-28" title="page-4">
      a) maatregelen en procedures om toegang te bieden tot de volgende informatie over de partij hout en houtproducten van de marktdeelnemer die op de markt worden gebracht:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">beschrijving, met inbegrip van de handelsnaam en het type product alsmede de gebruikelijke benaming van de boomsoort en, indien van toepassing, de volledige wetenschappelijke benaming daarvan,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">land waar het hout is gekapt en, indien van toepassing:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C14Marge2avecretrait" id="para-31" title="page-4">
      i) het subnationale gebied waar het hout is gekapt; alsmede
    </p>
    <p class="C14Marge2avecretrait" id="para-32" title="page-4">
      ii) de kapconcessie,
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">hoeveelheid (uitgedrukt in omvang, gewicht of aantal eenheden),</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">naam en adres van de persoon die het hout aan de marktdeelnemer heeft geleverd,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">naam en adres van de handelaar aan wie het hout of de producten daarvan zijn geleverd,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">documenten of andere informatie waaruit blijkt dat het hout of de houtproducten in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving zijn;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-37" title="page-4">
      b) risicobeoordelingsprocedures die de marktdeelnemer in staat stellen om het risico dat illegaal gekapt hout of houtproducten van dergelijk hout op de markt worden gebracht, te analyseren en in te schatten.
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-38" title="page-5">
      In dergelijke procedures wordt rekening gehouden met de informatie onder a), alsook de relevante risicobeoordelingscriteria, waaronder:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">verzekering van de naleving van de geldende wetgeving, die certificering kan omvatten of andere door derde partijen gecontroleerde regelingen die de naleving van geldende wetgeving betreffen,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">prevalentie van illegale kap van specifieke boomsoorten,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">prevalentie van illegale kap of praktijken in het land en/of het subnationale gebied waar het hout gekapt is, inclusief de inachtneming van de prevalentie van gewapende conflicten,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">sancties op de in‑ of uitvoer van hout, opgelegd door de Veiligheidsraad van de VN of de Raad van Europa,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de complexiteit van de toeleveringsketen van hout en houtproducten;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-44" title="page-5">
      c) behalve wanneer het bij onder b) bedoelde risicobeoordelingsprocedures onderkende risico verwaarloosbaar is, risicobeperkingsprocedures welke bestaan in een geheel van maatregelen en procedures die in verhouding staan tot dat risico en die toereikend zijn om het effectief te minimaliseren, in voorkomend geval door het verlangen van bijkomende informatie of bescheiden en/of door het verlangen van controles door derden. Dergelijke risicobeperkingsprocedures zijn niet van toepassing indien het onderkende risico verwaarloosbaar is.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-5">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 7 van verordening nr. 995/2010, met als opschrift „Bevoegde autoriteiten”, bepaalt in lid 1 ervan: </p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-47" title="page-5">
      „Elke lidstaat wijst een of meer voor de uitvoering van deze verordening bevoegde autoriteiten aan.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-48" title="page-5">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 8 van deze verordening, met als opschrift „Toezichthoudende organisaties”, luidt: </p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-50" title="page-5">
      „1. Een toezichthoudende organisatie moet:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-51" title="page-5">
      a) een stelsel van zorgvuldigheidseisen als uiteengezet in artikel 6 in stand houden en op gezette tijden evalueren en marktdeelnemers het recht verlenen daarvan gebruik te maken;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-52" title="page-5">
      b) toezien op het correcte gebruik van haar stelsel van zorgvuldigheidseisen door die marktdeelnemers;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-53" title="page-6">
      c) passende maatregelen nemen indien een marktdeelnemer nalaat naar behoren gebruik te maken van haar stelsel van zorgvuldigheidseisen, waaronder het verwittigen van de bevoegde autoriteiten in geval van aanzienlijke of herhaalde nalatigheid van de marktdeelnemer.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-54" title="page-6">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 10 van genoemde verordening, met als opschrift „Controle van marktdeelnemers”, bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-56" title="page-6">
      „1. De bevoegde autoriteiten voeren controles uit om na te gaan of de marktdeelnemers aan de in de artikelen 4 en 6 vastgestelde eisen voldoen.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-57" title="page-6">
      2. De in lid 1 bedoelde controles worden uitgevoerd volgens een periodiek bijgewerkt plan uitgaande van een risicobenadering. Bovendien mogen er controles worden uitgevoerd wanneer een bevoegde autoriteit beschikt over relevante informatie, met inbegrip van concrete aanwijzingen van derden, betreffende de naleving van deze verordening door een marktdeelnemer.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-58" title="page-6">
      3. De in lid 1 bedoelde controles kunnen onder meer betrekking hebben op:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-59" title="page-6">
      a) onderzoek naar het stelsel van zorgvuldigheidseisen, met inbegrip van de risico-evaluatie en de procedures tot vermindering van de risico’s;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-60" title="page-6">
      b) onderzoek van documentatie en gegevens die het behoorlijk functioneren van het stelsel van zorgvuldigheidseisen en de procedures aantonen;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-61" title="page-6">
      c) controles ter plaatse, met inbegrip van audits ter plaatse.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-62" title="page-6">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uitvoeringsverordening nr. 607/2012</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 5 van uitvoeringsverordening nr. 607/2012 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>), met als opschrift „Registratie door de marktdeelnemers”, luidt: </p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-65" title="page-6">
      „1. Informatie over de partijen van marktdeelnemers als bedoeld in artikel 6, lid 1, onder a), van verordening [nr. 995/2010] en de toepassing van risicobeperkende procedures moet in adequate registers worden bijgehouden. Deze documentatie moet vijf jaar worden bewaard en voor controle aan de bevoegde autoriteit ter beschikking worden gesteld.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-66" title="page-7">
      2. Bij de toepassing van hun stelsel van zorgvuldigheidseisen moeten de marktdeelnemers kunnen bewijzen hoe de verzamelde informatie aan de hand van de risicocriteria van artikel 6, lid 1, onder b), van verordening [nr. 995/2010] gecontroleerd is, hoe een besluit betreffende risicobeperkende maatregelen werd genomen en hoe zij de risicograad hebben vastgesteld.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Feiten van het hoofdgeding, prejudiciële vraag en procedure bij het Hof</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">JYSK Kereskedelmi Kft (hierna: „JYSK Hongarije”) is een vennootschap naar Hongaars recht die hout en houtproducten op de markt brengt en in dat verband hout en houtproducten uit derde landen invoert. Zij is volledig in handen van haar moederonderneming LLG A/S (hierna: „moederonderneming”), een in Denemarken geregistreerde vennootschap die zich toelegt op de verkoop van houtproducten. JYSK Hongarije verricht haar importactiviteiten op autonome wijze, zonder tussenkomst van haar moederonderneming. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In 2023 heeft de Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal (nationaal bureau voor de veiligheid van de voedselketen; hierna: „nationaal bureau”), de voor de uitvoering van verordening nr. 995/2010 bevoegde Hongaarse autoriteit, een controle uitgevoerd bij JYSK Hongarije waarbij onder meer is onderzocht of zij in overeenstemming met deze verordening beschikte over een stelsel van zorgvuldigheidseisen (Due Diligence System; hierna: „DDS”). Bij die controle is gebleken dat JYSK Hongarije een DDS gebruikt dat door haar moederonderneming is ontwikkeld en gebaseerd is op risicobeoordelingen die door laatstgenoemde zijn verricht, alsook door Preferred by Nature, een toezichthoudende organisatie in de zin van artikel 8 van voornoemde verordening. De moederonderneming bezit over heel Europa een groot aantal dochterondernemingen die allemaal datzelfde DDS gebruiken.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij besluit van 26 mei 2023 heeft het nationaal bureau vastgesteld dat JYSK Hongarije verordening nr. 995/2010 had geschonden, haar een geldboete opgelegd en haar gelast een eigen DDS in te voeren, op grond dat zij niet beschikte over een DDS dat in haar naam was ingevoerd en specifiek was opgezet voor de door haar ontplooide activiteit, en dat zij evenmin gebruikmaakte van een DDS dat was ingevoerd door een toezichthoudende organisatie in de zin van artikel 8 van verordening nr. 995/2010. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">JYSK Hongarije is tegen dit besluit opgekomen bij de Fővárosi Törvényszék (rechter voor de agglomeratie Boedapest, Hongarije), de verwijzende rechter in deze zaak. Zij betoogt dat het door haar moederonderneming gehandhaafde DDS als haar eigen stelsel kan worden beschouwd. Verordening nr. 995/2010 legt enkel de verplichting op om een DDS te gebruiken, niet om een dergelijk stelsel op te zetten. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het nationaal bureau brengt daartegen in dat een marktdeelnemer in de zin van verordening nr. 995/2010 verplicht is om zelf een DDS te handhaven. Wanneer de moederonderneming haar dochterondernemingen belast met autonome taken op het gebied van import – wat het geval is voor JYSK Hongarije die zelf rechtstreeks producten invoert naar het grondgebied van de Europese Unie – verplicht deze verordening de dochterondernemingen en dus JYSK Hongarije in het bijzonder om zelf een DDS te handhaven.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tegen die achtergrond vraagt de verwijzende rechter zich af wat de omvang is van de krachtens verordening nr. 995/2010 op een marktdeelnemer rustende verplichting in verband met een DDS. Met name wenst hij te vernemen of het ter nakoming van deze verplichting volstaat dat een marktdeelnemer gebruikmaakt van een DDS voor het verzamelen van gegevens en het evalueren en beperken van risico’s met betrekking tot hout en houtproducten die hij voor de eerste maal op de interne markt brengt, of dat een dergelijke marktdeelnemer integendeel moet beschikken over een DDS dat in zijn naam is ingevoerd en specifiek is opgezet voor de activiteit die hij uitoefent.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met betrekking tot het autonome karakter van de door JYSK Hongarije uitgeoefende activiteit merkt de verwijzende rechter op dat deze onderneming in de hoedanigheid van marktdeelnemer in de zin van verordening nr. 995/2010 onderworpen is aan DDS‑verplichtingen. Bovendien geeft deze rechter aan dat de voor de uitvoering van deze verordening bevoegde Duitse autoriteit naar aanleiding van een controle ten kantore van de Duitse dochteronderneming van de moederonderneming heeft geoordeeld dat deze dochteronderneming, door gebruik te maken van het door haar moederonderneming gehandhaafde stelsel, voldeed aan haar DDS‑verplichtingen. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In deze omstandigheden heeft de Fővárosi Törvényszék de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-76" title="page-8">
      „Moet artikel 4, leden 2 en 3, van [verordening nr. 995/2010], gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, daarvan, aldus worden uitgelegd dat het niet in de weg staat aan een praktijk waarbij de marktdeelnemer toegang heeft tot de in artikel 6, lid 1, van deze verordening bedoelde elementen van het [DDS] dat door zijn moederonderneming wordt gehandhaafd en geëvalueerd of door zijn moederonderneming wordt gebruikt en door een toezichthoudende organisatie in de zin van artikel 8 [van die verordening] is ingevoerd?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzingsbeslissing van 1 februari 2024 is op 14 februari 2024 ingekomen ter griffie van het Hof. Schriftelijke opmerkingen zijn ingediend door het nationaal bureau, verweerster in het hoofdgeding, de Hongaarse en de Spaanse regering, alsook door de Europese Commissie. Deze belanghebbenden alsmede verzoeker en verweerster in het hoofdgeding hebben ook deelgenomen aan de terechtzitting van 26 februari 2025. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Analyse</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of de door een dochteronderneming gehanteerde praktijk, waarbij zij toegang heeft tot de elementen van een DDS, zoals bedoeld in artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010, dat door haar moederonderneming wordt gehandhaafd en geëvalueerd of door haar moederonderneming wordt gebruikt en door een toezichthoudende organisatie in de zin van artikel 8 is ingevoerd, strookt met de uit die verordening voortvloeiende eisen. Zo wenst hij verduidelijking over de omvang van de op de marktdeelnemers rustende verplichtingen, zoals die zijn neergelegd in artikel 4, leden 2 en 3, van genoemde verordening. In het bijzonder wenst hij te vernemen of dit artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 6, lid 1, van diezelfde verordening voor marktdeelnemers de verplichting met zich meebrengen om te beschikken over een DDS dat in hun naam is ingevoerd en specifiek is opgezet voor de door hen ontplooide activiteit. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Opgemerkt dient te worden dat het begrip „DDS”, dat centraal staat in de in casu door de verwijzende rechter aan het Hof gestelde vraag, niet in het Unierecht is gedefinieerd. Dienaangaande bepaalt artikel 4, lid 2, van verordening nr. 995/2010 dat het een geheel van procedures en maatregelen betreft waarvoor de criteria worden opgesomd in artikel 6, lid 1, van deze verordening. Zo kan uit een gezamenlijke lezing van deze artikelen worden afgeleid dat het een stapsgewijze methodiek betreft die marktdeelnemers in staat stelt om te herkennen wanneer er een risico bestaat dat illegaal gekapt hout of houtproducten van dergelijk hout op de markt worden gebracht, en om dit risico te beperken. In een oriënterend document van de Commissie met betrekking tot de EU-houtverordening (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>) wordt hieraan toegevoegd dat deze gedocumenteerde en beproefde stapsgewijze methode ook controlemechanismen omvat en dat ermee wordt beoogd om, binnen een bedrijfsproces, tot een resultaat te komen dat overeenstemt met de beoogde doelstellingen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Afgezien daarvan is ter terechtzitting verduidelijkt dat het door de moederonderneming opgezette en aan haar dochteronderneming ter beschikking gestelde DDS toegang bood tot alle elementen ervan in de zin van artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010, en dat de moederonderneming voor haar dochteronderneming met name de risicobeoordeling en ‑beperking verrichte. Teneinde de verwijzende rechter een nuttig antwoord te geven op de door hem gestelde vraag, zal ik deze verduidelijkingen dan ook meenemen in mijn onderzoek van de omvang van de uit hoofde van artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 6, lid 1, van deze verordening op marktdeelnemers rustende verplichtingen. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens vaste rechtspraak van het Hof moet voor de uitlegging van een bepaling van Unierecht niet alleen rekening worden gehouden met de bewoordingen van die bepaling, maar ook met de context ervan en met de doelstellingen van de regeling waarvan zij deel uitmaakt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tekstuele uitlegging</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat de bewoordingen van de betrokken bepalingen betreft, bepaalt artikel 4, lid 2, van verordening nr. 995/2010 dat marktdeelnemers, om zorgvuldigheid te betrachten bij het op de markt brengen van hout of houtproducten, een DDS „toepassen”. Dit artikel bepaalt in lid 3 dat iedere marktdeelnemer „op gezette tijden het [DDS] dat hij gebruikt, [handhaaft en evalueert], behalve wanneer de marktdeelnemer gebruikmaakt van een [DDS] dat is ingevoerd door een toezichthoudende organisatie als bedoeld in artikel 8”. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vooraf zij opgemerkt dat uit de bewoordingen van dit artikel 4, leden 2 en 3, volgt dat er twee soorten verplichtingen worden opgelegd aan marktdeelnemers die voor de eerste maal hout en houtproducten op de markt brengen: de verplichting om gebruik te maken van een DDS en de verplichting om dat DDS te handhaven en te evalueren. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>) </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De eerste verplichting, om gebruik te maken van een DDS, wordt nader gepreciseerd in artikel 4, lid 2, van verordening nr. 995/2010, waarin uitdrukkelijk wordt verwezen naar artikel 6 ervan, waarin de elementen worden opgesomd die een DDS dient te omvatten. Uit een gezamenlijke lezing van deze artikelen volgt dat de verplichting om gebruik te maken van een DDS onlosmakelijk verbonden is met het nemen van passende maatregelen op basis van alle elementen waaruit dit DDS bestaat. In dit verband moeten deze maatregelen i) de marktdeelnemer toegang bieden tot informatie over de partij hout en houtproducten die hij op de markt brengt; ii) hem in staat stellen om op basis van deze informatie het risico dat illegaal gekapt hout of houtproducten van dergelijk hout op de markt worden gebracht, te analyseren en in te schatten, en iii) hem in staat stellen om dit risico, indien het niet verwaarloosbaar is, te beperken. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien heeft de verplichting om gebruik te maken van een DDS rechtstreeks betrekking op de inhoud ervan, namelijk de concrete elementen die het omvat en die logischerwijs kunnen variëren naargelang van de specifieke economische activiteit van elke marktdeelnemer. Daar komt nog bij dat het DDS, gelet op de wijze waarop deze elementen zijn verwoord in artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010, mijns inziens verband moet houden met de economische activiteit waarbij de marktdeelnemer hout of houtproducten op de markt brengt. Op grond van deze elementen moet namelijk het specifieke risico dat deze activiteit met zich meebrengt, worden beoordeeld en beperkt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De tweede verplichting, om een DDS te handhaven en te evalueren, geldt daarentegen, afgaand op de bewoordingen van artikel 4, lid 3, van verordening nr. 995/2010, voor het stelsel zelf waarin de elementen van een DDS zijn vervat. Doordat zij regelmatige evaluaties voorschrijft, heeft deze verplichting in vergelijking met de in artikel 4, lid 2, van deze verordening bedoelde verplichting dan ook een meer algemene invloed op de werking zelf van het DDS als methode (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>), die uiteraard moet zijn toegesneden op de economische activiteit van een marktdeelnemer. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Nu dit is verduidelijkt, moet worden opgemerkt dat de betrokken verordening geen definitie bevat van de woorden „toepassen”, „handhaven” en „evalueren”, die worden gehanteerd bij de omschrijving van de verplichtingen die krachtens deze verordening op marktdeelnemers rusten. De gebruikelijke betekenis van deze begrippen in de context van het op de markt brengen van hout of houtproducten laat evenwel vermoeden dat zij verwijzen naar het gebruiken, bijhouden en beoordelen van een DDS.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De Commissie wijst in het bijzonder op het verschil tussen de handhaving van het DDS, die erin bestaat dat de in artikel 6 van verordening nr. 995/2010 bedoelde maatregelen en procedures beschikbaar worden gehouden, welke handhaving een op marktdeelnemers rustende verplichting is, en de invoering van dit stelsel, die niet onder hun verantwoordelijkheid valt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>) Van zijn kant maakt het nationaal bureau een onderscheid tussen, enerzijds, de invoering, de toepassing en de periodieke evaluatie van het eigen DDS en, anderzijds, het gebruik van een DDS dat een toezichthoudende organisatie specifiek voor de ontplooide activiteit heeft opgezet en waarvan het juiste gebruik op gezette tijden door deze organisatie wordt geëvalueerd. Verder wordt, zoals blijkt uit het verzoek om een prejudiciële beslissing, aan JYSK Hongarije onder meer verweten dat zij niet beschikte over een DDS dat in haar naam was ingevoerd en specifiek was opgezet voor de door haar ontplooide activiteit. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband moet in de eerste plaats worden opgemerkt dat de verplichting om een DDS in te voeren niet is opgelegd noch is omschreven in verordening nr. 995/2010, die de verplichtingen van marktdeelnemers in het kader van een DDS uitdrukkelijk beperkt tot het gebruik, de handhaving en de evaluatie ervan. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>) De woorden „gebruiken”, „handhaven” en „evalueren” kunnen niet aldus worden opgevat dat zij ook zien op de invoering van een DDS door de marktdeelnemer. Integendeel, de naast elkaar gebruikte formuleringen „het [DDS] dat [de marktdeelnemer] gebruikt” en „een [DDS] dat is ingevoerd door een toezichthoudende instantie” in artikel 4, lid 3, van verordening nr. 995/2010 beklemtonen het verschil dat bestaat tussen de respectieve taken van deze actoren. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats staat het overeenkomstig de bewoordingen van artikel 4, leden 2 en 3, van verordening nr. 995/2010 aan de marktdeelnemers om een DDS te gebruiken, te handhaven en te evalueren. Met name leggen de bewoordingen van artikel 4, lid 2, mijns inziens de verplichting (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>) om een DDS te gebruiken, onvoorwaardelijk en uitsluitend op aan de marktdeelnemer. Anders uitgedrukt, de bewoordingen van dit artikel laten een marktdeelnemer geen enkele mogelijkheid om zich aan die verplichting te onttrekken door deze aan een andere natuurlijke of rechtspersoon te delegeren. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Afgezien daarvan, en aangezien dit artikel 4, lid 2, moet worden gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010, komt het mij voor dat die gezamenlijke lezing een zekere soepelheid toelaat in het gebruik van bepaalde elementen van een DDS, zoals bedoeld in laatstgenoemd artikel. Met betrekking tot, ten eerste, het element van het DDS dat ziet op het nemen van „maatregelen en procedures om toegang te bieden tot [...] informatie over de partij hout en houtproducten [die de marktdeelnemer op de markt brengt]”, moet worden vastgesteld dat op grond van de bewoordingen van artikel 6, lid 1, onder a), van verordening nr. 995/2010 niet kan worden uitgesloten dat de informatie waartoe de marktdeelnemer toegang moet hebben, voor rekening van deze marktdeelnemer kan worden verzameld door een derde. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met betrekking tot, ten tweede, de elementen van een DDS die in essentie betrekking hebben op de „risicobeoordelingsprocedures” in de zin van artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010, moet worden opgemerkt dat dit artikel 6, lid 1, onder b), tweede alinea, eerste streepje, ervan bepaalt dat een van de relevante beoordelingscriteria, namelijk de waarborg dat de geldende wetgeving wordt nageleefd, een certificering of andere wijzen van verificatie door een derde partij kan omvatten. Wat „risicobeperkingsprocedures” in de zin van artikel 6, lid 1, onder c), van deze verordening betreft, bepaalt dit artikel dat deze procedures het verlangen van controles door derden kunnen omvatten. De bewoordingen van genoemd artikel 6, lid 2, onder b), tweede alinea, eerste streepje, en onder c), doen dan ook, met name door gebruik te maken van de termen „kan omvatten” en „in voorkomend geval door het verlangen van bijkomende informatie [...] en/of door het verlangen van controles door derden”, vermoeden dat dit mogelijkheden zijn die worden overgelaten aan het oordeel van de marktdeelnemers, die bijgevolg ervoor kunnen kiezen om zich bij de toepassing van bepaalde elementen van een DDS te laten bijstaan door derden. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Er zij aan herinnerd dat, zoals ter terechtzitting is verduidelijkt, de moederonderneming voor haar dochteronderneming de procedures voor risicobeoordeling en beperking verricht en haar de resultaten daarvan toezendt. De omstandigheid dat niet uitdrukkelijk is uitgesloten dat de in artikel 6, lid 1, onder a), van verordening nr. 995/2010 bedoelde informatie door een derde wordt verzameld voor en/of in naam van de marktdeelnemer of dat de marktdeelnemer zich bij de in artikel 6, lid 1, onder b) en c), bedoelde risicobeoordeling en ‑beperking tot op zekere hoogte door een derde laat bijstaan, kan echter naar de letter van dit artikel, gelezen in samenhang met artikel 4, lid 2, van deze verordening, niet aldus worden opgevat dat marktdeelnemers zich kunnen ontslaan van hun verplichting om gebruik te maken van een DDS, louter door toegang te hebben tot alle elementen van dit DDS, zoals in casu het geval is. De verplichting om gebruik te maken van een DDS in de zin van artikel 4, lid 2, moet volgens mij namelijk aldus worden opgevat dat aan marktdeelnemers de verantwoordelijkheid wordt opgelegd om passende maatregelen te nemen teneinde te voorkomen dat illegaal gekapt hout en producten daarvan op de markt worden gebracht, wat uiteindelijk proactief gedrag van de marktdeelnemer impliceert. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die omstandigheden kan, gelet op de letterlijke uitlegging van artikel 4, lid 2, gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010, een loutere toegang tot de elementen van een DDS niet worden toegestaan, aangezien dat een marktdeelnemer volledig zou ontslaan van zijn verplichting om een dergelijk stelsel te gebruiken in de zin van die artikelen. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat de tweede verplichting inzake de regelmatige handhaving en evaluatie van een DDS betreft, bepaalt artikel 4, lid 3, van verordening nr. 995/2010 weliswaar dat deze verplichting op „[i]edere marktdeelnemer” rust, maar bevat het ook een uitzondering daarop, ingeleid met het voegwoord „behalve”, namelijk wanneer de marktdeelnemer gebruikmaakt van een DDS dat is ingevoerd door een toezichthoudende organisatie als bedoeld in artikel 8 van deze verordening. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>) Uit de letterlijke uitlegging van dit artikel 4, lid 3, lijkt te volgen dat het gebruik door een dochteronderneming van een DDS dat in essentie wordt gehandhaafd en geëvalueerd door de moederonderneming, moet worden uitgesloten, aangezien kennelijk de enige uitzondering dienaangaande geldt voor toezichthoudende organisaties.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat betreft de situatie waarin een dochteronderneming gebruikmaakt van een door een toezichthoudende organisatie ingevoerd DDS waarvoor het gebruiksrecht evenwel aan haar moederonderneming is verleend, moet bovendien worden opgemerkt dat bij deze situatie meer actoren betrokken zijn dan uitdrukkelijk door verordening nr. 995/2010 is toegestaan. Artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 6 van deze verordening voorzien evenmin uitdrukkelijk in een dergelijke situatie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg ben ik van mening dat de omvang van de op marktdeelnemers rustende verplichtingen, namelijk dat zij gebruik moeten maken van een DDS, in die zin dat de marktdeelnemer verantwoordelijk is voor zowel het nemen van passende maatregelen in overeenstemming met dit DDS, als voor de handhaving en de evaluatie van dat DDS, waarvan de uitvoering in de plaats van de marktdeelnemer kan worden toevertrouwd aan een toezichthoudende organisatie, uitdrukkelijk volgt uit de bewoordingen van artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010. Hieruit volgt tevens dat deze gebruikmaking, handhaving en evaluatie logischerwijs verband moeten houden met de economische activiteit van de marktdeelnemer.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Contextuele uitlegging</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mijns inziens kan de omvang van de op marktdeelnemers rustende verplichtingen, zoals deze blijkt uit de tekstuele uitlegging van artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010, worden bevestigd aan de hand van een contextuele uitlegging van die bepalingen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het bijzonder blijkt uit overweging 12 van verordening nr. 995/2010 in wezen dat met de krachtens deze verordening te nemen specifieke maatregelen wordt beoogd het gedrag van marktdeelnemers te beïnvloeden. Volgens overweging 16 moeten marktdeelnemers die hout of houtproducten voor de eerste maal op de interne markt aanbieden, passende stappen nemen om zich ervan te vergewissen dat er geen illegaal gekapt hout en producten van dergelijk hout op de interne markt worden aangeboden. Artikel 2, lid 2, van uitvoeringsverordening nr. 607/2012 verwijst uitdrukkelijk naar „de verplichting van de marktdeelnemer om maatregelen [...] toe te passen om toegang te bieden tot de in artikel 6, lid 1, onder a), van [verordening nr. 995/2010] bedoelde informatie over elke afzonderlijke partij hout en houtproducten van de marktdeelnemer die op de markt worden gebracht (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>)”. Bovendien legt artikel 5, lid 1, van deze uitvoeringsverordening aan marktdeelnemers de verplichting op om adequate registers bij te houden over de informatieverzameling en de toepassing van risicobeperkende procedures, en moeten marktdeelnemers krachtens lid 2 van dit artikel in wezen kunnen bewijzen hoe de verzamelde informatie gecontroleerd is, hoe een besluit betreffende risicobeperkende maatregelen werd genomen en hoe zij de risicograad hebben vastgesteld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit deze context, die naar mijn idee ook vraagt om proactief gedrag van de marktdeelnemers, blijkt duidelijk dat de uit verordening nr. 995/2010 voortvloeiende verplichtingen rusten op marktdeelnemers en verband houden met hun economische activiteit die erin bestaat om hout of houtproducten voor de eerste maal op de interne markt te brengen. Volgens mij kan hieruit worden afgeleid dat het vooral aankomt op de doeltreffendheid van het bij deze verordening ingestelde beschermingsstelsel, waarmee wordt beoogd te voorkomen dat er illegaal gekapt hout wordt verhandeld. Het ligt voor de hand dat de doeltreffendheid daarvan niet kan worden gewaarborgd wanneer het gebruikte DDS niet is afgestemd op de economische activiteit van de marktdeelnemer, dat wil zeggen wanneer het niet is gebaseerd op informatie over zijn economische activiteit.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Indien, onder voorbehoud van verificatie door de verwijzende rechter, ervan kan worden uitgegaan dat het betrokken DDS is afgestemd op de economische activiteit van JYSK Hongarije, zoals deze onderneming ter terechtzitting heeft verklaard, in die zin dat de door de moederonderneming ten behoeve van haar dochteronderneming verzamelde informatie wel degelijk betrekking heeft op de door laatstgenoemde aangekochte producten en de risicobeoordeling en risicobeperking op basis van die informatie zijn verricht, moet er in dit verband op worden gewezen dat het DDS in de zin van artikel 4, lid 2, gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, onder a), van verordening nr. 995/2010, niet wordt gebruikt door de marktdeelnemer – in de zin van deze verordening – zelf, namelijk de dochteronderneming, maar door haar moederonderneming. Het is immers de moederonderneming die op basis van alle elementen van het DDS maatregelen neemt, terwijl de dochteronderneming enkel toegang heeft tot die elementen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals volgt uit de punten 40 en 41 van deze conclusie lijkt de context van artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010 mijns inziens niet toe te staan om zich van deze verplichting te ontslaan door de volledige tenuitvoerlegging daarvan over te dragen aan enige andere natuurlijke of rechtspersoon. Behoudens een zekere soepelheid in het gebruik van bepaalde elementen van het DDS (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>), blijft de marktdeelnemer immers gebonden aan een verplichting om dit stelsel te gebruiken, zoals omschreven in de punten 25, 26 en 34 van deze conclusie, hetgeen proactief gedrag van zijn kant impliceert. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu kan een dochteronderneming die op autonome wijze een commerciële activiteit uitoefent, de besluitvorming en, meer in het algemeen, een proactieve gedraging zoals het uitvoeren van een risicobeoordeling en het nemen van maatregelen ter beperking van het risico, niet overdragen aan haar moederonderneming die eveneens op autonome wijze een commerciële activiteit uitoefent, zonder daarbij in strijd te handelen met het bij verordening nr. 995/2010 ingestelde stelsel. Dit stelsel legt de marktdeelnemer, in casu deze dochteronderneming, namelijk de verplichting op om zijn gedrag aan te passen teneinde te voorkomen dat er illegaal gekapt hout of producten van dergelijk hout voor het eerst op de interne markt worden gebracht. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Afgezien daarvan moet worden opgemerkt dat verordening nr. 995/2010 voorziet in een mogelijke ontheffing van de op de marktdeelnemer rustende verplichting tot regelmatige handhaving en evaluatie van een DDS, op voorwaarde dat hij gebruikmaakt van een DDS dat is ingevoerd door een toezichthoudende organisatie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>). Uit de context van artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 6, lid 1, van deze verordening blijkt echter duidelijk dat deze ontheffing uitsluitend geldt voor deze verplichting tot regelmatige handhaving en evaluatie. De verplichting om gebruik te maken van een DDS blijft daarentegen berusten bij de marktdeelnemer. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>) </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals uit het opschrift ervan blijkt, ziet artikel 8 van verordening nr. 995/2010 op de toezichthoudende organisaties en is daarin bepaald dat zij kunnen instaan voor de handhaving en evaluatie van hun aan een marktdeelnemer ter beschikking gesteld DDS. In lid 2 van dit artikel worden de specifieke voorwaarden opgesomd waaraan een organisatie moet voldoen om een aanvraag tot erkenning als toezichthoudende organisatie te kunnen indienen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>) De strikte omkadering van de handhaving en de evaluatie van DDS door een andere entiteit dan de marktdeelnemer zelf, vloeit namelijk voort uit de aan deze taken verbonden verantwoordelijkheid, namelijk die om ervoor zorgen dat de toegepaste methode voorkomt dat er illegaal gekapt hout of producten van dergelijk hout voor het eerst op de interne markt worden gebracht. Deze benadering vindt haar rechtvaardiging in het belang dat wordt gehecht aan de voorkoming van illegale houtkap. Bovendien legt voornoemd artikel 8, lid 1, aan toezichthoudende organisaties de verplichting op om erop toe te zien dat marktdeelnemers hun DDS correct gebruiken en passende maatregelen te nemen indien een marktdeelnemer nalaat daar naar behoren gebruik van te maken.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband zou de vraag kunnen worden gesteld of, in casu, een moederonderneming die een door haar dochteronderneming gebruikt DDS (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>) handhaaft en evalueert, kan worden gelijkgesteld met een toezichthoudende organisatie. Het klopt dat in de praktijk niet kan worden uitgesloten dat enige entiteit binnen een groep van ondernemingen, in het licht van de financiële belangen van deze groep, een DDS invoert en aan een andere entiteit van diezelfde groep het recht verleent om daarvan gebruik te maken, en tegelijkertijd de handhaving en evaluatie daarvan voor haar rekening neemt, zoals een toezichthoudende organisatie dat zou doen. Het is echter van belang dat de vereisten waaraan eerstgenoemde entiteit moet voldoen niet minder strikt zijn dan die welke krachtens artikel 8, lid 2, van verordening nr. 995/2010 gelden voor organisaties die verzoeken te worden erkend als toezichthoudende organisaties. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Men kan zich terecht afvragen of een entiteit binnen een groep van ondernemingen, die op basis van haar expertise en bevoegdheid wordt gemachtigd om een DDS te handhaven en evalueren, net als een toezichthoudende organisatie daadwerkelijk de bevoegde autoriteiten zou verwittigen van iedere aanzienlijke of herhaalde nalatigheid van de entiteiten van de groep waaraan zij het recht heeft verleend om dat DDS te gebruiken (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>). Dit is des te onzekerder vanuit de wetenschap dat deze entiteiten vanwege de nauwe banden binnen deze groep tot dezelfde economische eenheid behoren. Een dergelijke verwittiging van de bevoegde autoriteiten zou immers kunnen resulteren in een geldboete met mogelijke gevolgen voor de financiële belangen van deze eenheid in haar geheel. In dergelijke omstandigheden zou het in casu toestaan dat een moederonderneming het DDS van haar dochteronderneming handhaaft en evalueert, ertoe kunnen leiden – vanuit een commerciële, op winstbejag gerichte logica – dat het bij verordening nr. 995/2010 ingestelde stelsel wordt omzeild. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aanvullend moet erop worden gewezen dat er een problematische situatie ontstaat wanneer een dochteronderneming gebruikmaakt van een door een toezichthoudende organisatie ingevoerd DDS waarvoor het gebruiksrecht aan haar moederonderneming is verleend. Wanneer een toezichthoudende organisatie een marktdeelnemer machtigt om gebruik te maken van een DDS, neemt zij namelijk specifieke verplichtingen op zich die zij niet zou dragen indien een dergelijke machtiging ontbreekt en, meer algemeen, zij zelfs geen weet heeft van een dergelijk gebruik. Een dergelijke situatie is dan ook onverenigbaar met het bij verordening nr. 995/2010 ingestelde stelsel. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">C.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Teleologische uitlegging</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat een teleologische uitlegging betreft, dient erop te worden gewezen dat verordening nr. 995/2010 de bestrijding van illegale houtkap en de daarmee samenhangende handel tot doel heeft. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>) Als handeling op het gebied van milieubescherming streeft deze verordening dan ook, meer in het algemeen, andere doelstellingen na dan die welke door ondernemingen worden nagestreefd. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband moet worden opgemerkt dat het in het bedrijfsleven weliswaar belangrijk is om grensoverschrijdende activiteiten te kunnen ontplooien, zich aan marktomstandigheden aan te passen en afzetmarkten te vinden – waarvoor het oprichten van een groep van ondernemingen vanuit economisch oogpunt voordelig kan zijn –, maar dat dergelijke overwegingen naar mijn mening weinig relevant zijn op het in casu aan de orde zijnde gebied van milieubescherming.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is inderdaad juist dat het spanningsveld tussen milieubescherming en de ontwikkeling van ondernemingen aldus moet worden benaderd dat de groei van deze ondernemingen op de interne markt niet onnodig wordt belemmerd. Zo moet bijvoorbeeld worden vermeden dat marktdeelnemers worden opgezadeld met onnodige administratieve lasten voor het opzetten van nieuwe DDS, wanneer zij reeds gebruikmaken van systemen die voldoen aan de eisen van verordening nr. 995/2010. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>) Ook is het van essentieel belang om technische bijstand te verlenen aan kleine en middelgrote bedrijven en de uitwisseling van informatie te faciliteren teneinde hen te helpen om te voldoen aan de milieuverplichtingen die hun bij deze verordening zijn opgelegd. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>) Overwegingen met betrekking tot de belangen van ondernemingen, waaronder met name de financiële voordelen die zij halen uit het gebruik van eenzelfde DDS, mogen echter in geen geval zwaarder wegen dan overwegingen van milieubescherming, noch kunnen zij hen ontslaan van hun plicht om de nodige zorgvuldigheid te betrachten overeenkomstig de eisen van voornoemde verordening. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband beogen de bij verordening nr. 995/2010 ingestelde maatregelen een resultaat te bereiken dat strookt met de door deze verordening nagestreefde doelstellingen. De marktdeelnemers moeten namelijk „passende stappen nemen om zich ervan te vergewissen dat er geen illegaal gekapt hout en producten van dergelijk hout op de interne markt worden aangeboden [...] door middel van een stelsel van maatregelen en procedures het risico te minimaliseren dat zij illegaal gekapt hout en producten daarvan op de interne markt brengen”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>) Met andere woorden moeten de marktdeelnemers in het kader van hun economische activiteit een specifiek resultaat bereiken, namelijk dat het risico dat zij illegaal gekapt hout en producten van dergelijk hout op de interne markt brengen, wordt teruggebracht tot een verwaarloosbaar niveau. De in artikel 4, leden 2 en 3, en in artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010 neergelegde verplichting om de nodige zorgvuldigheid te betrachten, heeft aldus veel weg van een resultaatsverplichting. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Enerzijds moet de verplichting om gebruik te maken van een DDS worden geacht te zijn nagekomen wanneer de marktdeelnemer kan aantonen dat dit gebruik hem in staat heeft gesteld om het beoogde resultaat te bereiken, door te bewijzen hoe de verzamelde informatie is gecontroleerd aan de hand van de risicocriteria in artikel 6, lid 1, onder b), van deze verordening, hoe een besluit betreffende risicobeperkende maatregelen werd genomen en hoe hij de risicograad heeft vastgesteld. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Anderzijds kan de verplichting tot regelmatige handhaving en evaluatie van een DDS met het oog op het bereiken van het beoogde resultaat worden geacht te zijn nagekomen wanneer aan de hand van desbetreffende documenten wordt aangetoond dat er regelmatig controles zijn verricht, hetzij door de marktdeelnemer zelf, hetzij door een toezichthoudende organisatie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>), om de correcte werking van een DDS in overeenstemming met verordening nr. 995/2010 te verifiëren. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze conclusie wordt versterkt door de omstandigheid dat overtredingen van het verbod om illegaal gekapt hout of producten van dergelijk hout op de interne markt te brengen, worden bestraft met door de lidstaten vastgestelde sancties (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>). Deze sancties zijn evenwel gericht tegen de marktdeelnemers in de zin van verordening nr. 995/2010, aangezien de bij deze verordening opgelegde verplichtingen op hen rusten. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens de Commissie blijkt echter uit de ontstaansgeschiedenis van verordening nr. 995/2010 dat het de bedoeling was om de marktdeelnemers een zekere flexibiliteit te laten in hun keuze voor een DDS. Uit het voorstel voor deze verordening blijkt namelijk dat, hoewel de Uniewetgever aanvankelijk een strengere verplichting aan de marktdeelnemers wilde opleggen, te weten het opstellen van een eigen DDS (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>), hij daar tijdens de wetgevingsprocedure van is afgestapt door de marktdeelnemers de keuze te laten tussen een eigen stelsel, een door een toezichthoudende organisatie aangeboden DDS of een door een derde ter beschikking gesteld DDS. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>) </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mijns inziens kan, anders dan de Commissie suggereert, deze mogelijkheid om gebruik te maken van een DDS dat ter beschikking wordt gesteld door een derde die geen toezichthoudende organisatie is – in casu een andere entiteit binnen een groep van ondernemingen –, de marktdeelnemer echter niet ontslaan van zijn verplichting om dit DDS te handhaven en te evalueren. Zoals hierboven is aangetoond (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>), is een dergelijke uitlegging in strijd met zowel de bewoordingen als de context van de betrokken bepalingen, volgens welke alleen door de Commissie erkende en regelmatig door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten gecontroleerde toezichthoudende organisaties deze verplichtingen op zich kunnen nemen. Hieruit volgt dat de doelstelling van de Uniewetgever om marktdeelnemers niet te verplichten een eigen DDS op te stellen, niet is vertaald in zijn keuze om hen te ontheffen van de verplichting om het door hen gebruikte DDS te handhaven en te evalueren. Volgens mij moet de verwezenlijking van deze doelstelling worden gevonden in de mogelijkheid om gebruik te maken van de DDS waarin verordening nr. 995/2010 voorziet, zoals bestaande toezichtstelsels op basis van nationale wetgeving of vrijwillige mechanismen voor doorlopende controle in de gehele toeleveringsketen, mits deze voldoen aan de voorwaarden in deze verordening (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>), dus DDS die per definitie niet zijn ingevoerd door de marktdeelnemers die ervan gebruikmaken. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze mogelijkheid mag, gelet op de doelstellingen van verordening nr. 995/2010, niet worden begrepen als verlof om enkel toegang te hebben tot een DDS dat ter beschikking is gesteld door om het even welke derde, daaronder begrepen een derde uit dezelfde groep van ondernemingen, die dit DDS handhaaft en evalueert. Bovendien leiden dezelfde redenen als hierboven uiteengezet eveneens tot de conclusie dat toegang van de dochteronderneming tot de elementen van DDS dat is ingevoerd door een toezichthoudende organisatie ingevoerd DDS maar waarvoor het gebruiksrecht aan de moederonderneming is verleend, niet kan worden toegestaan in het licht van de doelstellingen van deze verordening. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">35</a>
</span>) </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ter aanvulling zij nog opgemerkt dat de verwijzende rechter inderdaad verwijst naar een situatie waarin sprake is van een moederonderneming enerzijds, en haar dochteronderneming anderzijds. Mijns inziens is het echter belangrijk dat, zoals ik hierboven al meermaals heb aangegeven, de lering uit deze zaak zich niet uitsluitend beperkt tot de economische band tussen deze beide entiteiten. Deze lering moet meer algemeen gelden voor alle banden en structuren die binnen groepen van ondernemingen kunnen bestaan. Verordening nr. 995/2012 geeft immers geen definitie van het begrip „moederonderneming” (of „dochteronderneming”), maar wel van het begrip „marktdeelnemer”, en doet dit aan de hand van de door deze marktdeelnemer uitgeoefende commerciële activiteit, niet aan de hand van de economische banden die hij onderhoudt met andere entiteiten. Vanuit juridisch oogpunt lijkt het mij dan ook meer gerechtvaardigd om bij de behandeling van de voorliggende situatie te kiezen voor een benadering die niet strikt beperkt is tot de „moederonderneming-dochteronderneming”‑band, met name om redenen van een goede rechtsbedeling. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">36</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tot slot zijn de elementen die ik hierboven heb uiteengezet mijns inziens toereikend voor de beantwoording van de door de verwijzende rechter aan het Hof gestelde vraag. Het is dus niet nodig om de argumenten van partijen te onderzoeken met betrekking tot de vraag of de nationale zorgvuldigheidseisen vallen onder het begrip „verdergaande beschermingsmaatregelen” in de zin van artikel 193 VWEU. Een dergelijk onderzoek lijkt mij des te minder noodzakelijk omdat het nationaal bureau, zoals het ter terechtzitting heeft bevestigd, JYSK Hongarije verwijt dat zij de verplichting heeft geschonden die op haar – als marktdeelnemer – rust krachtens artikel 4, lid 2, juncto artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande ben ik van mening dat artikel 4, leden 2 en 3, juncto artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010 aldus moet worden uitgelegd dat het eraan in de weg staat dat een marktdeelnemer die een tot een groep van ondernemingen behorende onderneming is toegang heeft tot de in artikel 6, lid 1, van deze verordening bedoelde elementen van een DDS dat door een andere onderneming van dezelfde groep wordt gehandhaafd en geëvalueerd, of dat door een toezichthoudende organisatie in de zin van artikel 8 van die verordening is ingevoerd en door deze andere onderneming wordt gebruikt. Hoewel het niet is uitgesloten dat een derde partij enige bijstand kan verlenen bij de toepassing van de elementen van een DDS in de zin van artikel 6, lid 1, moet de marktdeelnemer blijk geven van proactief gedrag bij het nemen van maatregelen in overeenstemming met dit DDS. De loutere toegang tot de elementen van dat DDS is niet in overeenstemming met de vereisten van deze verordening. </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Conclusie</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op een en ander geeft ik het Hof in overweging om de prejudiciële vraag van de Fővárosi Törvényszék te beantwoorden als volgt: </p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-128" title="page-19">
      „Artikel 4, leden 2 en 3, juncto artikel 6, lid 1, van verordening (EU) nr. 995/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 tot vaststelling van de verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-129" title="page-19">
      moet aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-130" title="page-19">
      het eraan in de weg staat dat een marktdeelnemer die een tot een groep van ondernemingen behorende onderneming is toegang heeft tot de in artikel 6, lid 1, van deze verordening bedoelde elementen van een stelsel van zorgvuldigheidseisen dat door een andere onderneming van dezelfde groep wordt gehandhaafd en geëvalueerd, of dat door een toezichthoudende organisatie in de zin van artikel 8 van die verordening is ingevoerd en door deze andere onderneming wordt gebruikt.”
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Oorspronkelijke taal: Frans.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 tot vaststelling van de verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen (PB 2010, L 295, blz. 23).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Uitvoeringsverordening van de Commissie van 6 juli 2012 houdende gedetailleerde voorschriften betreffende het stelsel van zorgvuldigheidseisen en de frequentie en de aard van de controles op de toezichthoudende organisaties overeenkomstig verordening (EU) nr. 995/2010 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen (PB 2012, L 177, blz. 16).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Mededeling van de Commissie, richtsnoeren voor de EU-houtverordening, C(2016) 755 final, van 12 februari 2016. Dit document, dat kan worden beschouwd als „soft law”, dat wil zeggen als een niet-bindende norm, vormt niettemin een nuttig ijkpunt voor de uitvoering en de toepassing van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Arrest van 5 september 2024, W. GmbH (C‑67/23, EU:C:2024:680, punt 70).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Deze lezing volgt noodzakelijkerwijs uit, ten eerste, de opbouw zelf van artikel 4 van verordening nr. 995/2010, waarin de verplichtingen in de leden 2 en 3 van elkaar worden onderscheiden, en, ten tweede, de andere bewoordingen die ter beschrijving van deze verplichtingen worden gehanteerd, zoals in dit punt van deze conclusie is uiteengezet.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) Artikel 6, lid 1, van verordening nr. 995/2010. In dit verband acht ik het van belang te benadrukken dat artikel 6, lid 1, onder b) en c), gelezen in samenhang met artikel 4, lid 2, van deze verordening verwijst naar de beoordeling en beperking van het risico, in tegenstelling tot de evaluatie van een DDS als bedoeld in artikel 4, lid 3, van die verordening.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Deze conclusie vloeit noodzakelijkerwijs voort uit de bewoordingen van dit artikel 6, waarin wordt verwezen naar „informatie over de partij hout en houtproducten van de marktdeelnemer die op de markt worden gebracht” en „risicobeoordelingsprocedures die de marktdeelnemer in staat stellen om het risico dat illegaal gekapt hout of houtproducten van dergelijk hout op de markt worden gebracht, te analyseren en in te schatten”, kortom maatregelen die verband houden met de door de marktdeelnemer uitgeoefende economische activiteit waarbij dit hout of deze houtproducten op de markt worden gebracht.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Zoals ik het begrijp, is de in artikel 4, lid 2, van verordening nr. 995/2010 bedoelde verplichting gericht op het voorkomen van enig specifiek risico voor iedere partij hout of houtproducten die voor de eerste maal op de interne markt wordt gebracht, dat deze voortkomt uit illegaal gekapt hout. De verplichting van dit artikel 4, lid 3, heeft in feite tot doel om meer in het algemeen te waarborgen dat het door de marktdeelnemer op zijn volledige economische activiteit toegepaste DDS een geschikte methode is voor het voorkomen van dergelijke risico’s en, meer in bijzonder, voor het opsporen van tekortkomingen in die risicopreventie. Eenvoudiger gesteld meen ik dat de in artikel 4, lid 2, opgelegde verplichting kan worden beschouwd als een specifieke maatregel die wordt toegepast op elk product dat onder de economische activiteit van de marktdeelnemer valt en die temporeel gebonden is aan het moment waarop het op de markt is gebracht. Het betreft dus een ad hoc maatregel, aangezien deze bij elke aanbieding van een product op de markt moet worden uitgevoerd. Voornoemd artikel 4, lid 3, doelt daarentegen op een algemene maatregel die niet op het product, maar op de methode zelf wordt toegepast. Hierbij gaat het dus om een maatregel van periodieke aard.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) De juridische draagwijdte van dit onderscheid doet vermoeden dat het mogelijk is dat zolang een marktdeelnemer een DDS gebruikt, handhaaft en evalueert, hij aan de verplichtingen van verordening nr. 995/2010 voldoet, zelfs al is dat DDS door een derde ingevoerd. Daarentegen voldoet een marktdeelnemer niet aan deze verplichtingen wanneer hij zelf een DDS invoert maar dit niet gebruikt, handhaaft of evalueert, zoals deze verordening vereist. </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Zie punt 12 van deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) In de context van de onderhavige zaak, en met name in het licht van de feiten van het hoofdgeding, vat ik de invoering van een DDS aldus op dat dit stelsel door de marktdeelnemer zelf wordt opgezet (zonder daarbij evenwel de betrokkenheid uit te sluiten van een derde die dit stelsel in naam van en/of voor rekening van deze marktdeelnemer heeft ontwikkeld). </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) In die zin dat deze verplichting verband houdt met het nemen van maatregelen op basis van alle elementen van een DDS.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) Er zij opgemerkt dat partijen het erover eens zijn dat JYSK Hongarije een marktdeelnemer is in de zin van verordening nr. 995/2010, zodat zij krachtens artikel 4 van deze verordening de daarin neergelegde verplichtingen moet nakomen.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Dit heeft aanzienlijke praktische gevolgen, met name voor marktdeelnemers met rechtspersoonlijkheid en nog meer voor groepen van ondernemingen, zoals in casu aan de orde.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Dit onderscheid met betrekking tot wie gehouden is tot tenuitvoerlegging van deze verplichting vindt mijns inziens zijn rechtvaardiging in het feit dat een toezichthoudende organisatie, die een derde partij is bij de economische activiteit van een marktdeelnemer, zich uitsluitend bezighoudt met het „stelsel” waarin de elementen van een DDS zijn vervat (zie punt 27 van deze conclusie), terwijl het nemen van maatregelen op basis van deze elementen naar de letter van de betrokken bepalingen in alle omstandigheden behoort tot de verplichtingen van de marktdeelnemer (zie punt 31 van deze conclusie).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Cursivering door mij.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Zie de punten 32 en 33 van deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>)  Artikel 4, lid 3, van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Volgens artikel 8, lid 1, onder a), van verordening nr. 995/2010 moet een toezichthoudende organisatie immers „een [DDS] als uiteengezet in artikel 6 in stand houden en op gezette tijden evalueren en marktdeelnemers het recht verlenen daarvan gebruik te maken”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Het betreft in wezen vereisten in verband met de rechtspersoonlijkheid en de legale vestiging in de Unie, de nodige expertise en bevoegdheid om specifieke taken te vervullen en de uitvoering van die taken zonder enig belangenconflict. </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Op voorwaarde dat dit gebruik in de zin zoals beschreven in de punten 25, 26 en 34 van deze conclusie wordt vastgesteld. </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Overeenkomstig de op toezichthoudende organisaties rustende verplichtingen krachtens artikel 8, lid 1, onder b), van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Overweging 31 van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Overweging 18 van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Overweging 25 van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Overweging 16 van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Artikel 5, lid 2, van uitvoeringsverordening nr. 607/2012.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>) Met betrekking tot deze toezichthoudende organisatie zij opgemerkt dat deze op haar beurt krachtens artikel 8, lid 4, van verordening nr. 995/2010 op gezette tijden wordt gecontroleerd door de bevoegde autoriteiten.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>) Overweging 27, artikel 4, lid 1, en artikel 19 van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>) Zie artikel 3, lid 2, van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen, COM(2008) 644 final, van 17 oktober 2008.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>) Motivering van de Raad van zijn standpunt in eerste lezing, interinstitutioneel dossier: 2008/0198 (COD), 5885/4/10 REV 4 ADD 1.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>) Zie de punten 24‑38 en 40‑49 van deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>)  Artikel 4, lid 3, tweede volzin, van verordening nr. 995/2010.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">35</a>
</span>) De verplichtingen met betrekking tot het betrachten van de nodige zorgvuldigheid zijn verder aangescherpt met de vaststelling van verordening (EU) 2023/1115 van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 2023 betreffende het op de markt van de Unie aanbieden en de uitvoer uit de Unie van bepaalde grondstoffen en producten die met ontbossing en bosdegradatie verband houden, en tot intrekking van verordening (EU) nr. 995/2010 (PB 2023, L 150, blz. 206), die, met name in artikel 12 ervan, thans voorziet in de verplichting voor marktdeelnemers tot „vaststelling” van stelsels van zorgvuldigheidseisen. Zoals de Commissie ter terechtzitting heeft bevestigd, zijn de marktdeelnemers op grond van deze nieuwe verordening onderworpen aan strengere zorgvuldigheidseisen. Deze wijziging is in wezen ingegeven door de vaststelling dat de voorschriften van verordening nr. 995/2010 weinig doeltreffend zijn gebleken, ten aanzien van zowel marktdeelnemers als toezichthoudende organisaties.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">36</a>
</span>) Deze benadering is niet in tegenspraak met het adagium „one case at a time”, maar is eenvoudigweg gericht op het afbakenen van de elementen die vanuit juridisch oogpunt daadwerkelijk relevant zijn voor de beantwoording van de in deze zaak aan het Hof gestelde prejudiciële vraag.</p>
</body>
</html>
