(1)

Προκειμένου να διευκολυνθούν οι επενδύσεις των κρατών μελών στον τομέα της άμυνας, είναι αναγκαίο να αρθούν οι κανονιστικές και διοικητικές επιβαρύνσεις για την αμυντική ετοιμότητα και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες έγκρισης και αδειοδότησης. Η διευκόλυνση των εν λόγω επενδύσεων και η απλοποίηση θα στηρίξει την ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας με την πάροδο του χρόνου και θα συμβάλει στη στήριξη της αμυντικής ετοιμότητας των κρατών μελών. Είναι σημαντικό η Ένωση και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να διαχειρίζονται τις πρακτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αμυντικές βιομηχανίες, ιδίως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), και, όπου απαιτείται, να εξετάσουν το ενδεχόμενο προσαρμογών, διασφαλίζοντας παράλληλα τη σωστή ισορροπία μεταξύ της διατήρησης υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, μιας ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς και της αμυντικής ετοιμότητας.

(2)

Ενώ διάφορα μέσα της ενωσιακής νομοθεσίας παρέχουν την αναγκαία ευελιξία στα κράτη μέλη ώστε να λαμβάνουν μέτρα για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης της αμυντικής βιομηχανίας, συχνά η εθνική νομοθεσία και η εφαρμογή της παρεμποδίζουν την αμυντική ετοιμότητα, για παράδειγμα, όταν τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν εξαιρέσεις από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), όταν αυτό είναι αναγκαίο για λόγους άμυνας, συμπεριλαμβανομένης της αμυντικής ετοιμότητας.

(3)

Το νομικό πλαίσιο που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 θα πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να λαμβάνεται υπόψη ο στόχος της αμυντικής ετοιμότητας. Απαιτούνται ευελιξία και ευκινησία για τη διασφάλιση των εθνικών και ενωσιακών συμφερόντων ασφάλειας που σχετίζονται με την άμυνα, ώστε να αντικατοπτρίζεται η επιδείνωση της γεωπολιτικής κατάστασης. Ταυτόχρονα, είναι θεμελιώδους σημασίας να διατηρηθεί υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, καθώς και νομική σαφήνεια. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 σε ορισμένα κράτη μέλη δεν λαμβάνει πλήρως υπόψη την ευελιξία που παρέχει ο εν λόγω κανονισμός. Η ισχύουσα εξαίρεση στον τομέα της άμυνας μπορεί να βελτιωθεί ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου και να καταστεί δυνατή η ταχύτερη ανάληψη δράσης. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής των υφισταμένων εξαιρέσεων στον τομέα της εθνικής άμυνας στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, ώστε να παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να εγκρίνουν ευρύτερες εξαιρέσεις προς όφελος της άμυνας, ανάλογα με τις ανάγκες, διατηρώντας παράλληλα τη θεμελιώδη ευθύνη για την εξισορρόπηση των αναγκών που αφορούν την άμυνα και τη σχετική με την άμυνα ασφάλεια με υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος.

(4)

Παρόμοιες αλλαγές θα πρέπει να γίνουν και σε άλλες νομικές πράξεις σχετικά με τα χημικά προϊόντα που προβλέπουν ισοδύναμη εθνική εξαίρεση, και συγκεκριμένα στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 528/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), ώστε να διασφαλιστεί ένα συνεκτικό κανονιστικό περιβάλλον για την αμυντική ετοιμότητα.

(5)

Ενώ ο τομέας της άμυνας μπορεί να απαιτεί ορισμένες εξαιρέσεις από τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 και (ΕΕ) αριθ. 528/2012 για τη διατήρηση της επιχειρησιακής ικανότητας και της αμυντικής ετοιμότητας, οι εξαιρέσεις αυτές θα πρέπει να επιτρέπονται μόνο όταν αυτό δικαιολογείται για λόγους άμυνας.

(6)

Με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1021 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) εφαρμόζονται η σύμβαση της Στοκχόλμης για τους έμμονους οργανικούς ρύπους (η «σύμβαση») και το πρωτόκολλο της σύμβασης του 1979 για τη διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση μεγάλης απόστασης που οφείλεται σε έμμονους οργανικούς ρύπους. Ένα συμβαλλόμενο μέρος δεν μπορεί να χορηγήσει εξαιρέσεις μετά την έκδοση απόφασης δυνάμει της σύμβασης για την καταχώριση χημικού προϊόντος στο παράρτημα Α, Β ή Γ της σύμβασης πέραν εκείνων που χορηγούνται βάσει της σύμβασης, εκτός εάν το συμβαλλόμενο μέρος δεν αποδέχεται την εν λόγω καταχώριση. Οι ανάγκες αμυντικής ετοιμότητας θα πρέπει, επομένως, να αντιμετωπίζονται στα προπαρασκευαστικά στάδια στην Ένωση πριν από τη θέσπιση απαγορεύσεων ή περιορισμών σε διεθνές επίπεδο στη σύμβαση. Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της διαδικασίας καταχώρισης μιας ουσίας στη σύμβαση είναι σημαντικό να συλλέγονται, να αξιολογούνται και να υποβάλλονται σχετικές πληροφορίες για τους σκοπούς του σταδίου αξιολόγησης της διαχείρισης κινδύνου, διότι αυτό είναι το στάδιο κατά το οποίο η επιτροπή εξέτασης έμμονων οργανικών ρύπων μπορεί να εξετάσει πιθανές εξαιρέσεις από πιθανά μέτρα ελέγχου για την εν λόγω ουσία.

(7)

Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οι πληροφορίες σχετικά με τη χρήση χημικών ουσιών να περιέχουν ευαίσθητες πληροφορίες που πρέπει να προστατεύονται. Συνεπώς, τα κράτη μέλη θα πρέπει, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη το διεθνές δίκαιο, να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν εξαιρέσεις από τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1021 για λόγους προστασίας ενωσιακών ή εθνικών συμφερόντων άμυνας και σχετικής με την άμυνα ασφάλειας, προκειμένου να προστατεύουν ευαίσθητες πληροφορίες.

(8)

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (ΕΤΑ), που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/697 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), θα πρέπει να συμβάλει στην υλοποίηση και την επίτευξη του στόχου της αμυντικής ετοιμότητας έως το 2030, όπως καθορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενισχύοντας έτσι τη στρατηγική αυτονομία και την ανθεκτικότητα της Ένωσης έναντι των προκλήσεων που ανακύπτουν στον τομέα της ασφάλειας. Αυτό περιλαμβάνει την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων των κρατών μελών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση ευρέος φάσματος απειλών, συμπεριλαμβανομένης της απειλής υβριδικών επιχειρήσεων και του κινδύνου ένοπλης επίθεσης.

(9)

Το ΕΤΑ θα πρέπει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας (ΕΒΤΒΑ), μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης τεχνολογιών και υποδομών που αυξάνουν την ενεργειακή απόδοση και μειώνουν τις εξαρτήσεις από εξωτερικούς προμηθευτές κρίσιμων πρώτων υλών.

(10)

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2025/2643 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), η Ένωση θα πρέπει να προσδιορίσει ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος (EDPCI) στα οποία θα επικεντρωθούν οι προσπάθειες και θα διοχετευθούν οι πόροι. Τα εν λόγω έργα πρέπει να είναι συνεργατικά βιομηχανικά έργα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΒΤΒΑ σε ολόκληρη την Ένωση, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνατοτήτων των κρατών μελών που είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης. Επομένως, το ΕΤΑ θα μπορούσε να στηρίξει συνεργατικές δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης που συνάδουν με εκείνες που απαιτούνται στο πλαίσιο αυτό.

(11)

Η έκθεση σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του ΕΤΑ επιβεβαίωσε τη συνολική αποτελεσματικότητα και συνάφειά του, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη για περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών και μείωση του διοικητικού φόρτου, όπου είναι δυνατόν, και εισαγωγή αποσαφήνισης, απλούστευσης και ευελιξίας στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/697, προκειμένου να διευκολυνθεί η εκτέλεση των εργασιών του ΕΤΑ. Συνεπώς, ο εν λόγω κανονισμός θα πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε να ληφθούν υπόψη η πείρα που αποκτήθηκε από το 2021 και οι παρατηρήσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης του ΕΤΑ.

(12)

Ο διοικητικός φόρτος που συνδέεται με τη συμμετοχή στο ΕΤΑ θα πρέπει να μειωθεί περαιτέρω και οι διαδικασίες θα πρέπει να απλουστευθούν. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις διασυνοριακές ΜΜΕ και τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, ώστε να διασφαλιστεί δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων σε ολόκληρη την Ένωση. Για την καλύτερη αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών των ΜΜΕ θα πρέπει να συντομευθούν και να απλουστευθούν σημαντικά οι διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και αξιολόγησης για προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που σχετίζονται με αυτές. Οι ειδικοί όροι για την παροχή της εν λόγω ταχείας στήριξης δεν θα πρέπει να υπονομεύουν την προσέγγιση που βασίζεται στην αριστεία και θα πρέπει να καθορίζονται στο πρόγραμμα εργασίας.

(13)

Το ΕΤΑ θα πρέπει να προωθεί τη συνεργασία που συνάδει με τις προτεραιότητες όσον αφορά τις αμυντικές δυνατότητες που έχουν συμφωνηθεί από κοινού από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, ιδίως στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων ανάπτυξης δυνατοτήτων, και να συμβάλλει στη διαχείριση των τομέων προτεραιότητας όσον αφορά τις δυνατότητες που έχουν προσδιοριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

(14)

Το ισχύον νομικό πλαίσιο για την εκτέλεση των εργασιών του ΕΤΑ περιορίζει τη χρήση της έμμεσης διαχείρισης σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Ωστόσο, για να διευκολυνθούν οι ταχύτεροι και πιο ευέλικτοι κύκλοι καινοτομίας, ώστε το ΕΤΑ να είναι σε θέση να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις αναδυόμενες αμυντικές ανάγκες και τεχνολογικές εξελίξεις και για μια οικονομικά αποδοτικότερη εκτέλεση των εργασιών του, ενδέχεται να χρειαστεί πιο ευέλικτη χρήση της έμμεσης διαχείρισης. Επομένως, είναι αναγκαίο να εισαχθεί η δυνατότητα χρήσης της έμμεσης διαχείρισης με πιο ευέλικτο τρόπο, ενώ θα διασφαλίζεται παράλληλα ότι τηρούνται οι αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, και ότι η χρήση της έμμεσης διαχείρισης υπόκειται σε αυστηρή παρακολούθηση και αξιολόγηση, ώστε να είναι εγγυημένη η βέλτιστη χρήση των κονδυλίων της Ένωσης. Οι διαδικασίες αξιολόγησης και ανάθεσης διενεργούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/697, όπως τροποποιήθηκε από τον παρόντα κανονισμό και τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), ανεξάρτητα από το αν διεξάγονται υπό άμεση ή έμμεση διαχείριση.

(15)

Λόγω του ταχέως εξελισσόμενου στρατηγικού πλαισίου, ιδίως ως αποτέλεσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η επιτάχυνση του τεχνολογικού μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής άμυνας είναι ζωτικής σημασίας. Το αμυντικό οικοσύστημα της Ουκρανίας έχει αποδειχθεί καινοτόμο, ανθεκτικό και οικονομικά αποδοτικό σε πολλές σχετικές πτυχές των αμυντικών τεχνολογιών. Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο για την ΕΒΤΒΑ να επωφεληθεί από αυτή την εμπειρία και την τεχνογνωσία και να ανταλλάξει βέλτιστες πρακτικές για τη βελτίωση των ικανοτήτων καινοτομίας της. Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αποδεκτών της Ένωσης και των ουκρανικών οντοτήτων μέσω στοχευμένων δράσεων θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην προσπάθεια αυτή. Η συνεργασία αυτή μπορεί ιδίως να παρέχει δυνατότητες που δεν είναι άμεσα διαθέσιμες εντός της Ένωσης, όπως ταχέως διαθέσιμα αποτελέσματα, 24ωρες δοκιμές και δοκιμές υπό ρεαλιστικές επιχειρησιακές συνθήκες. Μπορεί επίσης να ενισχύσει σημαντικά την ανάπτυξη και την επικύρωση αμυντικών τεχνολογιών και προϊόντων και μπορεί να διευκολύνει την ενσωμάτωση ρεαλιστικών σεναρίων στην περαιτέρω ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών και προϊόντων, διασφαλίζοντας έτσι ένα τεχνικό και στρατηγικό πλεονέκτημα για την ΕΒΤΒΑ. Επιτρέποντας να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση οι δαπάνες για δοκιμές δραστηριοτήτων που διεξάγονται στην Ουκρανία, το ΕΤΑ θα είναι σε θέση να στηρίξει την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων και πιο καινοτόμων αμυντικών λύσεων, συμβάλλοντας τελικά στην ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της Ένωσης. Οι δαπάνες των εν λόγω δραστηριοτήτων δοκιμών θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση μόνο στον βαθμό που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των ειδικών στόχων του ΕΤΑ που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/697.

(16)

Η ενδιάμεση αξιολόγηση του ΕΤΑ κατέδειξε ότι τα ισχύοντα κριτήρια χορήγησης για την αξιολόγηση των προτάσεων στο πλαίσιο του εν λόγω ταμείου είναι υπερβολικά περίπλοκα, ασαφή και δύσκολα στην πρακτική τους εφαρμογή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις και αβεβαιότητες για την Επιτροπή και τους αιτούντες, εμποδίζοντας τελικά την αποτελεσματική εκτέλεση των εργασιών του ΕΤΑ. Είναι αναγκαίο να απλουστευθούν τα κριτήρια ανάθεσης και να εισαχθεί μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή τους, προκειμένου να καταστεί η αξιολόγηση πιο αποδοτική, διαφανής και αποτελεσματική. Σύμφωνα με μια βασισμένη στην αριστεία προσέγγιση της έρευνας και της ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας, οι προτάσεις θα πρέπει να αξιολογούνται τουλάχιστον με βάση την αριστεία στον τομέα της άμυνας και τις δυνατότητες που έχουν όσον αφορά την καινοτομία, με δέουσα συνεκτίμηση της επιχειρησιακής συνάφειας και της προστιθέμενης αξίας για την Ένωση, καθώς και με βάση αξιολόγηση της ποιότητας και αποτελεσματικότητας της υλοποίησης των δράσεων. Η δυνατότητα επιλογής ενός σχετικού υποσυνόλου κριτηρίων ανάθεσης σύμφωνα με τους ειδικούς στόχους της εκάστοτε πρόσκλησης υποβολής προτάσεων κατά περίπτωση μπορεί να επιτρέψει μια εξατομικευμένη και εστιασμένη αξιολόγηση, καθιστώντας έτσι δυνατή την καλύτερη ευθυγράμμιση με τις προτεραιότητες και τους στόχους του ΕΤΑ. Προκειμένου να διευκολυνθεί η προετοιμασία των αιτήσεων, η χρήση υποσυνόλων κριτηρίων και το αντίστοιχο βάρος τους θα πρέπει να προσδιορίζονται με σαφήνεια και διαφάνεια σε κάθε πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια, κάθε θέμα για το οποίο πραγματοποιείται πρόσκληση υποβολής προτάσεων θα πρέπει να περιλαμβάνει το ίδιο σύνολο κριτηρίων ανάθεσης που εμφανίζεται στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων του ετήσιου προγράμματος εργασίας.

(17)

Η εκτέλεση των εργασιών του ΕΤΑ παρεμποδίζεται από την απαίτηση έγκρισης ετήσιων προγραμμάτων εργασίας, με αποτέλεσμα πολύπλοκες διαδικασίες, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας και της συνέχειας των δράσεων που υποστηρίζονται από το ΕΤΑ. Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού και την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στη διαχείριση του ΕΤΑ, είναι αναγκαίο να εισαχθεί η δυνατότητα εφαρμογής του ΕΤΑ μέσω ετήσιων ή πολυετών προγραμμάτων εργασίας. Αυτό θα επιτρέψει στην Επιτροπή να σχεδιάσει και να συντονίσει καλύτερα τη στήριξη των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας, επιτρέποντας παράλληλα την αποδοτικότερη χρήση των πόρων και τη βελτίωση των συνεργειών μεταξύ των διαφόρων έργων και πρωτοβουλιών. Επιτρέποντας την έγκριση πολυετών προγραμμάτων εργασίας, το ΕΤΑ θα είναι σε θέση να στηρίζει καλύτερα μακροπρόθεσμα έργα έρευνας και ανάπτυξης, να προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των συμφεροντούχων και, τελικά, να συμβάλλει στην ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της Ένωσης. Λόγω των αλλαγών του γεωπολιτικού τοπίου, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε δράσεις που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των αναγκών των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών με τη μεγαλύτερη έκθεση σε συμβατικές στρατιωτικές απειλές.

(18)

Προκειμένου να βελτιωθεί περαιτέρω η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα του ΕΤΑ, είναι σημαντικό να παρασχεθεί στην Επιτροπή η αναγκαία ευελιξία για τη διαχείρισή του κατά τρόπο που να βελτιστοποιεί τη χρήση των πόρων και να ελαχιστοποιεί τον διοικητικό φόρτο. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να αποσαφηνιστούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή μπορεί κατ’ εξαίρεση να προσφύγει σε απευθείας ανάθεση, ώστε να καταστεί δυνατή μια πιο εξορθολογισμένη και ταχεία διαδικασία σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οποίες είναι σαφείς και θεωρούνται συναφείς για τους σκοπούς του θέματος της πρόσκλησης. Θα πρέπει να διευκολυνθεί η συνέχιση των προσπαθειών και η αποτελεσματική υλοποίηση των έργων έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας, με παράλληλο σεβασμό μιας βασισμένης στην αριστεία προσέγγισης και των αρχών της διαφάνειας, της δικαιοσύνης και της ίσης μεταχείρισης. Η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκρίνεται καλύτερα στις εξελισσόμενες ανάγκες του αμυντικού τομέα, θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών και θα πρέπει να βελτιωθεί η ανάπτυξη καινοτόμων και αποτελεσματικών αμυντικών λύσεων, ενισχύοντας έτσι την ασφάλεια της Ένωσης και τις αμυντικές ικανότητες των κρατών μελών.

(19)

Το ΕΤΑ έχει τη δυνατότητα να τονώσει την ανάπτυξη καινοτόμων αμυντικών τεχνολογιών και λύσεων μέσω προεμπορικών δημοσίων συμβάσεων. Ωστόσο, το ισχύον νομικό πλαίσιο είναι υπερβολικά περίπλοκο και στερείται σαφήνειας όσον αφορά τους όρους για τις προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις στο πλαίσιο του ΕΤΑ, εμποδίζοντας έτσι την αποτελεσματική χρήση του. Οι προϋποθέσεις για τις προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις πρέπει να απλουστευθούν και να αποσαφηνιστούν, καθώς οι ισχύουσες διατάξεις προωθούν την ανάθεση πολλαπλών συμβάσεων στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας (πολλαπλή προμήθεια), η οποία δεν είναι πάντα κατάλληλη για τον τομέα της άμυνας. Η άρση αυτού του περιορισμού αναμένεται να παράσχει ένα σαφέστερο και αποτελεσματικότερο πλαίσιο προ-εμπορικών δημοσίων συμβάσεων, και θα επιτρέψει στο ΕΤΑ να στηρίξει καλύτερα την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων, να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ έρευνας και διείσδυσης στην αγορά και να παράσχει ισχυρό κίνητρο στα κράτη μέλη να επενδύσουν στην έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα της άμυνας.

(20)

Το ισχύον νομικό πλαίσιο για το ΕΤΑ δεν έχει παράσχει επαρκή δικαιώματα πρόσβασης στα αποτελέσματα των αναπτυξιακών έργων στα κράτη μέλη, ιδίως για εκείνα που συγχρηματοδοτούν τέτοια έργα. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η ανησυχία και να προωθηθεί μια πιο συνεργατική προσέγγιση στην έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα της άμυνας, είναι αναγκαίο να χορηγηθεί στα συγχρηματοδοτούντα κράτη μέλη το δικαίωμα πρόσβασης στα αποτελέσματα των αναπτυξιακών έργων με δίκαιους όρους. Τα εν λόγω δικαιώματα πρόσβασης θα πρέπει να περιορίζονται αυστηρά στο να επιτρέπουν στις αρμόδιες εθνικές αρχές να αξιολογούν τα αποτελέσματα των δράσεων και τη δυνητική χρήση τους για τον σχεδιασμό στον τομέα της άμυνας και για την ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα της άμυνας από τις εθνικές αρχές. Τα εν λόγω δικαιώματα πρόσβασης δεν θα πρέπει να συνεπάγονται μεταβίβαση της κυριότητας δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας ή τεχνογνωσίας και θα πρέπει να περιορίζονται σε μη εμπορική και μη ανταγωνιστική χρήση. Επιπλέον, όταν τα κράτη μέλη της ΕΕ ή οι συνδεδεμένες με το ΕΤΑ χώρες έχουν επιβεβαιώσει τη συγχρηματοδότηση ορισμένων νομικών οντοτήτων κοινοπραξίας, καμία διάταξη του κανονισμού (ΕΕ) 2021/697 δεν εμποδίζει τις νομικές οντότητες της επιλεγμένης κοινοπραξίας να παρέχουν στα εν λόγω κράτη μέλη ή στις συνδεδεμένες με το ΕΤΑ χώρες δικαιώματα χρήσης των αποτελεσμάτων που παράγονται κατά τη διάρκεια της δράσης, μεταξύ άλλων για πιστοποίηση, δοκιμές και ενσωμάτωση στα εθνικά συστήματα καθώς και για άλλους αμυντικούς σκοπούς, τα οποία θα συμφωνηθούν μεταξύ των κρατών μελών ή των συνδεδεμένων με το ΕΤΑ χωρών και των νομικών οντοτήτων της επιλεγμένης κοινοπραξίας. Οι όροι άσκησης των εν λόγω δικαιωμάτων πρόσβασης θα πρέπει να καθοριστούν στη συμβατική σχέση μεταξύ των αποδεκτών και των εθνικών αρχών που συγχρηματοδοτούν τη δράση. Απώτερος στόχος είναι να βελτιωθεί η διαφάνεια και να διευκολυνθεί η διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ των κρατών μελών και της βιομηχανίας, καθώς και η διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ως εκ τούτου, αυτό αναμένεται να προωθήσει μια πιο εξορθολογισμένη συνεργασία στην έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα της άμυνας.

(21)

Η επιλεξιμότητα των δαπανών που σχετίζονται με δραστηριότητες δοκιμών στην Ουκρανία μπορεί να βελτιώσει την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των έργων που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΑ. Για να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη από τις τροποποιήσεις στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/697, η τροποποίηση του εν λόγω κανονισμού σχετικά με την επιλεξιμότητα των εν λόγω δαπανών θα πρέπει να εφαρμοστεί αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2025.

(22)

Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, και συγκεκριμένα η στήριξη της αμυντικής ετοιμότητας, η διευκόλυνση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας και η βελτίωση των συνθηκών για την αμυντική βιομηχανία, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(23)

Ως εκ τούτου, οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, (ΕΚ) αριθ. 1272/2008, (ΕΕ) αριθ. 528/2012, (ΕΕ) 2019/1021 και (ΕΕ) 2021/697 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως,

1)

Στο άρθρο 2, προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

(*1)  Οδηγία 2009/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τον συντονισμό των διαδικασιών σύναψης ορισμένων συμβάσεων έργων, προμηθειών και παροχής υπηρεσιών που συνάπτονται από αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας καθώς και την τροποποίηση των οδηγιών 2004/17/ΕΚ και 2004/18/ΕΚ (ΕΕ L 216 της 20.8.2009, σ. 76, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/81/oj).»."

2)

Στο άρθρο 3, παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:

3)

Στο άρθρο 13 παράγραφος 1, προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

«Όταν είναι αναγκαίο, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν εξαιρέσεις από το παρόν άρθρο για λόγους προστασίας ενωσιακών ή εθνικών αμυντικών συμφερόντων, με σκοπό την προστασία ευαίσθητων πληροφοριών, υπό την προϋπόθεση ότι οι εξαιρέσεις αυτές δεν υπονομεύουν τη συμμόρφωση της Ένωσης ή των κρατών μελών, κατά περίπτωση, με τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων που υπέχουν δυνάμει της σύμβασης.».

1)

Το άρθρο 2 τροποποιείται ως εξής:

2)

Στο άρθρο 4, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

3)

Το άρθρο 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

4)

Στο άρθρο 8, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

(*2)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).»."

5)

Στο άρθρο 9 παράγραφος 6, το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Οι δαπάνες που σχετίζονται με τις εν λόγω δραστηριότητες δεν είναι επιλέξιμες για στήριξη από το Ταμείο. Ωστόσο, εάν οι αποδέκτες και οι υπεργολάβοι που συμμετέχουν στη δράση συνεργάζονται με νομικές οντότητες εγκατεστημένες στην Ουκρανία ή ελεγχόμενες από την Ουκρανία ή από ουκρανική οντότητα, με αποκλειστικό σκοπό τη χρήση των υποδομών, των εγκαταστάσεων, των περιουσιακών στοιχείων και των πόρων τους για δραστηριότητες δοκιμών που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 3 στοιχείο στ), οι σχετικές δαπάνες είναι επιλέξιμες για στήριξη από το Ταμείο, υπό την προϋπόθεση ότι ωφελούν τη χρηματοδοτούμενη δράση και είναι αναγκαίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της αποδοτικότητας και της ικανότητας καινοτομίας της ΕΒΤΒΑ σε ολόκληρη την Ένωση, όπως ορίζεται στο άρθρο 3.».

6)

Στο άρθρο 11 παράγραφος 1, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Σε ορισμένες δεόντως αιτιολογημένες και εξαιρετικές περιστάσεις, η ενωσιακή χρηματοδότηση μπορεί επίσης να χορηγείται χωρίς πρόσκληση υποβολής προτάσεων σύμφωνα με το άρθρο 198 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοιχείο ε) του εν λόγω άρθρου.».

7)

Το άρθρο 12 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

8)

Το άρθρο 13 τροποποιείται ως εξής:

9)

Στο άρθρο 14, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

10)

Στο άρθρο 17 παράγραφος 2, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

11)

Το άρθρο 22 διαγράφεται.

12)

Το άρθρο 23 τροποποιείται ως εξής:

13)

Στο άρθρο 24, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: