Voorlopige editie

ARREST VAN HET HOF (Tiende kamer)

15 oktober 2026 (*)

„ Hogere voorziening – Beperkende maatregelen met het oog op de militaire agressie tegen Oekraïne – Besluit 2014/145/GBVB – Artikel 2, lid 1, in fine – Beperkende maatregelen jegens een natuurlijke persoon die verbonden is met een andere natuurlijke persoon die zelf is onderworpen aan beperkende maatregelen – Begrip ,verbondenheid’ in het geval van twee personen die door een familieband verbonden zijn ”

In zaak C‑695/23 P,

betreffende een hogere voorziening krachtens artikel 56 van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, ingesteld op 16 november 2023,

Galina Evgenyevna Pumpyanskaya, wonende te Ekaterinburg (Rusland), aanvankelijk vertegenwoordigd door A. Egger, P. Goeth, G. Lansky en E. Steiner, Rechtsanwälte, vervolgens door M. F. Ciancio en A. Saccucci, avvocati,

rekwirante,

andere partij in de procedure:

Raad van de Europese Unie, vertegenwoordigd door B. Driessen en S. Van Overmeire als gemachtigden,

verweerder in eerste aanleg,

wijst

HET HOF (Tiende kamer),

samengesteld als volgt: B. Smulders, kamerpresident, M. L. Arastey Sahún (rapporteur), president van de Vijfde kamer, en J. Passer, rechter,

advocaat-generaal: L. Medina,

griffier: V. Di Bucci,

gezien de stukken,

gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om de zaak zonder conclusie te berechten,

het navolgende

Arrest

1        Rekwirante vordert met haar hogere voorziening vernietiging van het arrest van het Gerecht van de Europese Unie van 6 september 2023, Pumpyanskiy/Raad (T‑272/22, EU:T:2023:491; hierna: „bestreden arrest”), waarbij haar beroep is verworpen dat strekte tot nietigverklaring van besluit (GBVB) 2022/397 van de Raad van 9 maart 2022 tot wijziging van besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2022, L 80, blz. 31), en uitvoeringsverordening (EU) 2022/396 van de Raad van 9 maart 2022 tot uitvoering van verordening (EU) nr. 269/2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2022, L 80, blz. 1) (hierna gezamenlijk: „litigieuze handelingen”) voor zover bij deze twee handelingen haar naam is geplaatst op de daaraan als bijlage gehechte lijsten.

 Toepasselijke bepalingen en voorgeschiedenis van het geding

2        De feitelijke en juridische context van de zaak wordt uiteengezet in de punten 2 tot en met 17 van het bestreden arrest. Voor de onderhavige zaak kunnen zij als volgt worden samengevat.

3        De zaak moeten worden geplaatst in het kader van de beperkende maatregelen die de Europese Unie sinds 2014 heeft vastgesteld naar aanleiding van acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen.

4        Rekwirante heeft de Russische nationaliteit.

5        Op 17 maart 2014 heeft de Raad van de Europese Unie, krachtens artikel 29 VEU, besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2014, L 78, blz. 16), vastgesteld.

6        Op diezelfde datum heeft de Raad, krachtens artikel 215, lid 2, VWEU, verordening (EU) nr. 269/2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2014, L 78, blz. 6), vastgesteld.

 Besluit 2014/145

7        Artikel 1, lid 1, van besluit 2014/145, zoals met name gewijzigd bij besluit 2022/329 (hierna: „besluit 2014/145”), verlangt van de lidstaten dat zij, onder voorbehoud van de in de leden 2, 3 en 6 van dat artikel uiteengezette afwijkingen, de nodige maatregelen nemen om binnenkomst op of doorreis via hun grondgebied te beletten van onder meer natuurlijke personen die met name beantwoorden aan het criterium onder e) ervan alsmede van daarmee verbonden personen.

8        Artikel 2, lid 1, onder g), van besluit 2014/145 voorziet in de bevriezing van de tegoeden en economische middelen die toebehoren aan met name natuurlijke personen die voldoen aan het in punt g) omschreven criterium, alsook van de natuurlijke personen die met hen verbonden zijn, welk criterium in wezen identiek is aan het criterium van artikel 1, lid 1, onder e), van dat besluit. In artikel 2, lid 1, van dat besluit staat het volgende te lezen:

„Alle tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn, in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van:

[...]

g)      vooraanstaande zakenlieden of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die betrokken zijn bij economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie, die verantwoordelijk is voor de annexatie van de Krim en de destabilisatie van Oekraïne,

en natuurlijke of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die met hen verbonden zijn, als opgesomd in de bijlage, worden bevroren.”

9        In artikel 2, leden 3 tot en met 5, 7 en 8, van besluit 2014/145 wordt in essentie bepaald dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten in bepaalde omstandigheden en onder bepaalde voorwaarden toestemming kunnen geven voor de vrijgave van bepaalde bevroren tegoeden of economische middelen, betalingen kunnen toestaan aan bepaalde entiteiten en kunnen toestaan dat de op de lijst in de bijlage bij dat besluit geplaatste natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen betalingen doen die verschuldigd zijn uit hoofde van een contract dat is gesloten vóór de datum waarop die natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen op die lijst werden geplaatst.

10      Artikel 6, derde alinea, van dat besluit bepaalt dat het voortdurend wordt geëvalueerd en dat het zo nodig wordt verlengd of gewijzigd, indien de Raad van oordeel is dat de doelstellingen ervan niet zijn bereikt.

 Verordening nr. 269/2014

11      Artikel 3, lid 1, onder g), van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, onder meer, bij verordening 2022/330 (hierna: „verordening nr. 269/2014”) voorziet samen met artikel 2 van deze verordening in de bevriezing van de tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn, in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van met name natuurlijke personen die voldoen aan het in punt g) omschreven criterium, alsook van de natuurlijke personen die met hen verbonden zijn, op een wijze die in wezen identiek is aan die van artikel 2, lid 1, onder g) en in fine, van besluit 2014/145.

12      De artikelen 4 tot en met 6 ter van die verordening bevatten in essentie dezelfde bepalingen als die welke zijn opgenomen in respectievelijk de leden 3 tot en met 5, 7 en 8 van artikel 2 van besluit 2014/145.

13      Artikel 14, lid 4, van die verordening bepaalt dat de als bijlage I bij die verordening gevoegde lijst op gezette tijden, en ten minste om de twaalf maanden, wordt geëvalueerd.

 De litigieuze handelingen

14      Gelet op de ernst van de situatie in Oekraïne heeft de Raad op 9 maart 2022 de litigieuze handelingen vastgesteld. Bij die handelingen is de naam van rekwirante om de volgende redenen geplaatst op respectievelijk de lijst in de bijlage bij besluit 2014/145 en die in bijlage I bij verordening nr. 269/2014:

„[Rekwirante] is voorzitter van de raad van bestuur van BF ,Sinara’, een stichting die optreedt als beheerder van liefdadigheidsactiviteiten van grote ondernemingen, waaronder PJSC Pipe Metallurgical Company. Zij is de echtgenote van Dmitry Alexandrovich Pumpyansky, voorzitter van de raad van bestuur van PJSC Pipe Metallurgical Company, een Russische mondiale producent van stalen buizen voor de olie- en gasindustrie. Dmitry A. Pumpyansky is een Russische miljardair en zakenman. Hij is ook directeur en bestuurslid van Group Sinara. Beide ondernemingen verlenen steun aan of trekken profijt van samenwerking met de autoriteiten van de Russische Federatie en staatsbedrijven, waaronder de Russische spoorwegen, Gazprom en Rosneft.

[Rekwirante] is derhalve een natuurlijke persoon die verbonden is aan een vooraanstaande zakenman die betrokken is bij economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie, die verantwoordelijk is voor de annexatie van de Krim en de destabilisatie van Oekraïne.”

 Procedure bij het Gerecht en bestreden arrest

15      Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Gerecht op 17 mei 2022, heeft rekwirante beroep ingesteld tot nietigverklaring van de litigieuze handelingen, voor zover die handelingen haar betreffen. In haar beroep tot nietigverklaring betwistte zij met een eerste middel de beoordeling van de Raad dat haar situatie voldeed aan het criterium van artikel 1, lid 1, in fine, en artikel 2, lid 1, in fine, van besluit 2014/145 en van artikel 3, lid 1, in fine, van verordening nr. 269/2014 (hierna: „verbondenheidscriterium”), omdat zij „verbonden” was met haar echtgenoot die zelf onderworpen was aan beperkende maatregelen op grond van het criterium van artikel 1, lid 1, onder e), en artikel 2, lid 1, onder g), van besluit 2014/145 en artikel 3, lid 1, onder g), van verordening nr. 269/2014 [hierna: „criterium g)”]. Met een tweede middel stelde zij voorts dat de Raad haar grondrechten en het evenredigheidsbeginsel had geschonden.

16      Bij het bestreden arrest heeft het Gerecht het beroep van rekwirante verworpen. Nadat het Gerecht in de punten 49 tot en met 60 van dat arrest had geoordeeld dat de Raad geen beoordelingsfout had gemaakt door rekwirantes echtgenoot op basis van criterium g) op de lijst in de bijlage bij besluit 2014/145 en in bijlage I bij verordening nr. 269/2014 te plaatsen, heeft het Gerecht in de punten 62 tot en met 84 van dat arrest geoordeeld dat de Raad zich terecht op het standpunt had kunnen stellen dat rekwirante met haar echtgenoot was verbonden in de zin van het verbondenheidscriterium.

17      Wat dit laatste betreft heeft het Gerecht in punt 63 van het bestreden arrest geoordeeld dat het begrip „verbondenheid” natuurlijke of rechtspersonen omvat die in het algemeen zijn verbonden door gemeenschappelijke belangen, die weliswaar geen band uit hoofde van een economische activiteit vereisen, maar niet uitsluitend op een familieband kunnen berusten. Het Gerecht heeft vervolgens in punt 70 van dat arrest geoordeeld dat rekwirante weliswaar geen rechtstreekse functies uitoefende in twee vennootschappen waarin haar echtgenoot actief was, maar dat beide echtgenoten verbonden waren door gemeenschappelijke belangen die hun familieband oversteeg, aangezien rekwirante belangrijke functies bekleedde in een stichting die de liefdadigheidsactiviteiten van die twee vennootschappen beheerde. Het Gerecht is bijgevolg in punt 71 van dat arrest tot de slotsom gekomen dat de Raad een reeks voldoende concrete, nauwkeurige en onderling overeenstemmende aanwijzingen had aangevoerd waaruit bleek dat rekwirante verbonden was met een vooraanstaand zakenman in de zin van criterium g), zowel wegens de familieband als de zakelijke band tussen hen. Na te hebben geoordeeld dat de overige argumenten van rekwirante niet afdeden aan deze conclusie, heeft het Gerecht in punt 85 van het bestreden arrest het eerste middel ongegrond verklaard.

18      Daarnaast heeft het Gerecht in punt 121 van het bestreden arrest het tweede middel inzake schending van het evenredigheidsbeginsel en van rekwirantes grondrechten afgewezen. In wezen heeft het Gerecht in de punten 89 tot en met 109 van dat arrest geoordeeld dat de beperkende maatregelen tegen rekwirante de uitoefening van haar grondrechten beperkten op een wijze die voldeed aan de vier voorwaarden van artikel 52, lid 1, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, waaronder die inzake het evenredigheidsbeginsel. Voorts heeft het Gerecht in de punten 110 tot en met 120 van het bestreden arrest geoordeeld dat de Raad het beginsel van gelijke behandeling en het rechtszekerheidsbeginsel niet had geschonden door beperkende maatregelen tegen rekwirante vast te stellen, ook al was het begrip „verbondenheid” ruim geformuleerd en beschikte de Raad over een beoordelingsvrijheid.

19      Na aldus de twee middelen van rekwirante te hebben afgewezen, heeft het Gerecht in punt 121 van het bestreden arrest het beroep in zijn geheel verworpen.

 Procedure bij het Hof en conclusies van partijen

20      Met haar hogere voorziening verzoekt rekwirante het Hof om:

–        het bestreden arrest te vernietigen;

–        over het beroep ten gronde uitspraak te doen en de litigieuze handelingen nietig te verklaren, voor zover deze haar betreffen, en

–        de Raad te verwijzen in de kosten, met inbegrip van de kosten in eerste aanleg, of

–        subsidiair, het bestreden arrest te vernietigen, de zaak naar het Gerecht terug te verwijzen en de beslissing omtrent de kosten aan te houden.

21      De Raad verzoekt het Hof om:

–        de hogere voorziening af te wijzen;

–        subsidiair, voor het geval dat het Hof beslist om het bestreden arrest te vernietigen en de zaak zelf af te doen, het beroep ten gronde te verwerpen, en

–        rekwirante te verwijzen in de kosten van beide instanties.

22      Bij beslissing van 18 september 2024 heeft de president van het Hof de behandeling van de zaak geschorst tot de uitspraak van het arrest in zaak C‑696/23. Op 26 maart 2026 heeft het Hof het arrest Pumpyanskiy e.a./Raad (C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245) gewezen. Bij beslissing van dezelfde dag is de procedure in de onderhavige zaak hervat.

23      Bij brieven van de griffie van het Hof van 21 april 2026 zijn partijen in kennis gesteld van de uitspraak van dat arrest en is hun gevraagd welke gevolgen daaraan voor de onderhavige zaak kunnen worden verbonden. De Raad en rekwirante hebben hun opmerkingen daarover ingediend bij brieven van respectievelijk 13 en 21 mei 2026.

 Hogere voorziening

24      Ter ondersteuning van haar hogere voorziening voert rekwirante drie middelen aan. Het Gerecht heeft volgens haar blijk gegeven van onjuiste rechtsopvattingen door te oordelen, ten eerste, dat haar echtgenoot kon worden aangemerkt als een „vooraanstaand zakenman die betrokken is bij economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie” in de zin van criterium g); ten tweede, dat zij „verbonden” was met haar echtgenoot in de zin van het verbondenheidscriterium, en, ten derde, dat de jegens haar vastgestelde beperkende maatregelen evenredig en niet in strijd met haar grondrechten waren.

 Eerste middel

25      Met haar eerste middel verwijt rekwirante het Gerecht dat het blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door in de punten 49 en 54 van het bestreden arrest te oordelen dat de Raad geen beoordelingsfout had gemaakt door haar echtgenoot aan te merken als „vooraanstaand zakenman die betrokken is bij economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie” in de zin van criterium g).

26      De Raad voert aan dat het eerste middel niet-ontvankelijk is voor zover rekwirante de feitelijke vaststellingen en beoordelingen van het Gerecht wil aanvechten. In ieder geval betwist de Raad de gegrondheid van rekwirantes argumenten.

27      Opgemerkt zij dat rekwirante heeft verklaard af te zien van haar eerste middel toen haar werd gevraagd welke gevolgen moesten worden verbonden aan het arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad (C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245).

28      In die omstandigheden behoeft geen uitspraak over het eerste middel te worden gedaan, noch over de door de Raad aangevoerde exceptie van niet-ontvankelijkheid.

 Tweede middel

 Argumenten van partijen

29      Met haar tweede middel betoogt rekwirante dat het Gerecht blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door te oordelen dat de Raad haar terecht had kunnen aanmerken als een persoon die „verbonden” is met haar echtgenoot in de zin van het verbondenheidscriterium. Volgens haar heeft het Gerecht in de punten 64, 65, 70, 71, 74 tot en met 76 en 78 van het bestreden arrest een overdreven belang gehecht aan de familieband tussen haar en haar echtgenoot, hoewel het Gerecht in punt 63 van dat arrest had uiteengezet dat de gemeenschappelijke belangen van twee familieleden niet uitsluitend konden berusten op de familieband tussen die familieleden, om aan het verbondenheidscriterium te voldoen.

30      Bovendien heeft volgens rekwirante het Gerecht in datzelfde punt en in punt 70 van het bestreden arrest in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel een uitlegging gegeven die niet alleen te ruim is, maar ook begripsmatig onvoldoende duidelijk is, door te oordelen dat het begrip „verbondenheid” personen omvat met gemeenschappelijke belangen die hun familieband overstijgen. Gemeenschappelijke belangen zijn immers doorgaans kenmerkend voor een familieband en bewijzen dus op zich niet dat er sprake is van een relatie die deze band overstijgt.

31      Rekwirante voert ook aan dat het Gerecht blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door te oordelen dat zij een zakelijke band had met haar echtgenoot. In tegenstelling tot hetgeen het Gerecht in punt 64 van het bestreden arrest heeft opgemerkt, heeft rekwirante om te beginnen nooit functies uitgeoefend binnen de vennootschappen waarin haar echtgenoot actief was, namelijk TMK en Group Sinara. Het Gerecht heeft dit overigens erkend in punt 70 van dat arrest.

32      Voorts voert rekwirante aan dat het Gerecht heeft geoordeeld dat uit de respectieve activiteiten die zij en haar echtgenoot in verschillende entiteiten uitoefenden, voldoende bleek dat er tussen hen een zakelijke band bestond. In het bijzonder is het Gerecht voorbijgegaan aan het feit dat zij slechts een onbezoldigde erefunctie bekleedde in de stichting, zodat het Gerecht in punt 78 van het bestreden arrest niet had kunnen oordelen dat het irrelevant was dat rekwirante geen zeggenschap over die stichting had. Bovendien heeft het Gerecht de bewijselementen in punt 70 van dat arrest onjuist opgevat door te oordelen dat die stichting „nauw” verbonden was met TMK en Group Sinara, terwijl het Gerecht in punt 69 van dat arrest had vastgesteld dat deze vennootschappen slechts twee van meerdere investeerders in die organisatie waren en er dus maar een zwakke band mee hadden. Ten slotte heeft het Gerecht ten onrechte geoordeeld dat er een zakelijke band bestond tussen rekwirante en haar echtgenoot, terwijl laatstgenoemde zijn aandelen in die vennootschappen had overgedragen en binnen die vennootschappen slechts officiële functies had uitgeoefend om een soepele overdracht te verzekeren vóór zijn ontslag.

33      Rekwirante is tevens van mening dat het Gerecht onduidelijk is geweest door in de punten 64, 70, 71 en 74 van het bestreden arrest te oordelen dat zij zowel door een zakelijke band als door een gemeenschappelijk belang met haar echtgenoot was verbonden. Bovendien is in het bestreden arrest onvoldoende gemotiveerd waarom de functie van rekwirante binnen de liefdadigheidsorganisatie wees op een belang dat niet alleen haarzelf, maar ook haar echtgenoot betrof, aangezien een dergelijk belang op zijn minst een minimale intensiteit moet hebben om twee personen als verbonden te kunnen beschouwen.

34      Daarnaast is de toepassing van beperkende maatregelen op een niet-uitvoerend bestuurslid van een liefdadigheidsorganisatie, zoals rekwirante, niet in overeenstemming met de door artikel 21 VEU en de litigieuze handelingen beoogde doelstellingen, en steunt die toepassing krachtens artikel 215 VWEU niet op een voldoende nauwe band met het derde land waartegen de Unie zich verzet, in casu de Russische Federatie.

35      Tot slot is rekwirante van mening dat de arresten die het Gerecht heeft aangehaald ter ondersteuning van zijn uitlegging van het begrip „verbondenheid”, namelijk de arresten van 8 maart 2023, Prigozhina/Raad (T‑212/22, EU:T:2023:104); 28 juli 2016, Tomana e.a./Raad en Commissie (C‑330/15 P, EU:C:2016:601), en 4 september 2015, NIOC e.a./Raad (T‑577/12, EU:T:2015:596), niet van toepassing zijn op haar geval omdat zij respectievelijk geen vennootschap met haar echtgenoot bezit, geen hoge functie in Rusland bekleedt en geen entiteit is.

36      De Raad betoogt dat de in punt 32 van dit arrest samengevatte argumenten van rekwirante niet-ontvankelijk zijn, omdat zij ertoe strekken feitelijke vaststellingen van het Gerecht in twijfel te trekken. Daarnaast betwist de Raad de gegrondheid van al haar argumenten.

 Beoordeling door het Hof

37      In de eerste plaats moet rekwirantes argument dat het Gerecht het rechtszekerheidsbeginsel heeft geschonden bij zijn uitlegging van het begrip „verbondenheid” in punt 63 van het bestreden arrest, worden afgewezen.

38      In dit verband zij eraan herinnerd dat dit beginsel vereist dat rechtsregels duidelijk en nauwkeurig zijn alsook dat hun toepassing voorzienbaar is voor de justitiabelen, in het bijzonder wanneer die regels nadelige gevolgen kunnen hebben. Dit beginsel vereist met name dat een regeling de belanghebbenden in staat stelt de omvang van de verplichtingen die zij hun oplegt, nauwkeurig te kennen, en dat deze laatsten ondubbelzinnig hun rechten en verplichtingen kunnen kennen en dienovereenkomstig hun voorzieningen kunnen treffen. Deze eisen kunnen evenwel niet aldus worden opgevat dat zij zich ertegen verzetten dat de Uniewetgever een abstract juridisch begrip gebruikt bij de vaststelling van een norm, of verlangen dat een dergelijke abstracte norm de verschillende concrete gevallen noemt waarop die norm kan worden toegepast, aangezien al die gevallen niet vooraf door de Uniewetgeving, noch door de Unierechter, wanneer deze die norm uitlegt, kunnen worden bepaald (arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punt 188 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

39      In punt 63 van het bestreden arrest heeft het Gerecht in wezen geoordeeld dat het begrip „verbondenheid” personen omvat die in het algemeen door gemeenschappelijke belangen zijn verbonden, maar er geen band uit hoofde van een economische activiteit is vereist en die belangen niet uitsluitend op een familieband kunnen berusten.

40      Ten eerste komt deze definitie er echter niet op neer dat het begrip „verbondenheid”, wat natuurlijke personen betreft, wordt beperkt tot het bestaan van een loutere familieband. De door het Gerecht gegeven uitlegging impliceert immers dat gemeenschappelijke belangen die objectief verder gaan dan die familieband, moeten worden aangetoond opdat de leden van een familie kunnen worden geacht „verbonden” te zijn in de zin van het verbondenheidscriterium. Aldus heeft het Gerecht geoordeeld dat de gemeenschappelijke belangen van dergelijke leden verder moeten gaan dan louter de belangengemeenschap die inherent is aan elke familierelatie (arrest van 1 augustus 2025, Timchenko/Raad, C‑703/23 P, EU:C:2025:608, punten 29 en 30).

41      Ten tweede heeft het Gerecht in punt 63 van het bestreden arrest voldoende duidelijke en nauwkeurige criteria vastgesteld voor de toepassing van dit begrip in het geval van twee personen die door een familieband zijn verbonden, terwijl het niet verplicht was om in detail de gevallen te vermelden waarin dat begrip kon worden toegepast, aangezien het ruim moet worden uitgelegd en – zoals het Gerecht heeft opgemerkt in punt 63 van het bestreden arrest en zoals rekwirante zelf erkent in haar schrifturen voor het Hof – het soort van relatie dat onder dit begrip kan vallen, afhankelijk is van „de betrokken context en omstandigheden” (zie in die zin arrest van 1 augustus 2025, Timchenko/Raad, C‑703/23 P, EU:C:2025:608, punten 32 en 34).

42      In de tweede plaats heeft het Gerecht, in tegenstelling tot wat rekwirante betoogt, in de punten 64, 65, 70, 71, 74 tot en het 76 en 78 van het bestreden arrest geen overdreven belang gehecht aan haar familieband met haar echtgenoot. Hoewel het Gerecht in de punten 64, 71, 74 en 78 van dat arrest herhaaldelijk in herinnering brengt dat de Raad zich op het standpunt had gesteld dat rekwirante wegens haar familieband en zakelijke band met haar echtgenoot was verbonden, en het Gerecht in punt 65 van dat arrest bovendien vaststelt dat rekwirante gehuwd is met de heer Pumpanskiy, heeft het Gerecht niettemin, overeenkomstig de definitie van het begrip „verbondenheid” in punt 63 van dat arrest, in de punten 70, 75 en 76 ervan aangegeven dat die zakelijke band tussen rekwirante en haar echtgenoot getuigde van gemeenschappelijke belangen die hun familieband overstegen, en dat hun verbondenheid dus niet uitsluitend op die familieband berustte.

43      Voorts kan het Gerecht geen gebrek aan duidelijkheid worden verweten op grond dat het zou hebben geoordeeld dat rekwirante zowel door een zakelijke band als door een gemeenschappelijk belang met haar echtgenoot verbonden was. Uit de punten 70 en 71 van het bestreden arrest, gelezen in samenhang met de definitie van het begrip „verbondenheid” in punt 63 van dat arrest, blijkt immers dat, om vast te stellen dat twee personen met elkaar verbonden zijn, moet worden aangetoond dat die personen gemeenschappelijke belangen hebben, die met name tot uiting kunnen komen in een zakelijke band. Bijgevolg heeft het Gerecht in die punten 70 en 71 geoordeeld dat rekwirante en haar echtgenoot gemeenschappelijke belangen hadden in de vorm van een zakelijke band, in de zin van het verbondenheidscriterium.

44      In de derde plaats leest rekwirante punt 64 van het bestreden arrest verkeerd door te stellen dat het Gerecht daarin ten onrechte heeft verklaard dat zij functies uitoefende binnen TMK of Group Sinara. In dat punt heeft het Gerecht er enkel aan herinnerd dat de Raad van oordeel was dat rekwirante verbonden was met haar echtgenoot wegens hun familieband en zakelijke band, gelet op hun „respectieve” functies binnen TMK, Group Sinara en de stichting BF Sinara. Uit het bijvoeglijk naamwoord „respectieve”, gelezen in samenhang met de feitelijke vaststellingen van het Gerecht in de punten 67 en 68 van het bestreden arrest, blijkt dat rekwirante functies uitoefende binnen de stichting BF Sinara, terwijl haar echtgenoot functies uitoefende binnen TMK en Group Sinara, hetgeen overigens wordt bevestigd door de vaststelling van het Gerecht in punt 70 van dat arrest.

45      Wat in de vierde plaats de in punt 32 van dit arrest samengevatte argumenten van rekwirante betreft, waarvan de ontvankelijkheid wordt betwist door de Raad, zij eraan herinnerd dat de hogere voorziening overeenkomstig artikel 256 VWEU en artikel 58, eerste alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie beperkt is tot rechtsvragen en dat het Gerecht bij uitsluiting bevoegd is om, ten eerste, de feiten vast te stellen, behoudens het geval waarin de feitelijke onjuistheid van die vaststellingen uit de overgelegde processtukken blijkt, en, ten tweede, die feiten te beoordelen. De beoordeling van die feiten levert, behoudens onjuiste voorstelling van de aan het Gerecht overgelegde bewijzen, geen rechtsvraag op die als zodanig vatbaar is voor toetsing door het Hof. Wanneer het Gerecht de feiten heeft vastgesteld of beoordeeld, is het Hof bevoegd om krachtens artikel 256 VWEU toezicht uit te oefenen op de wijze waarop het Gerecht deze feiten juridisch heeft gekwalificeerd en op de rechtsgevolgen die het daaraan heeft verbonden (arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punt 158 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

46      Voorts moet een rekwirant, wanneer hij stelt dat het Gerecht feiten of bewijzen onjuist heeft opgevat, overeenkomstig artikel 256 VWEU, artikel 58, eerste alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie en artikel 168, lid 1, onder d), van het Reglement voor de procesvoering, precies aangeven welke elementen volgens hem onjuist zijn opgevat en welke fouten in de analyse het Gerecht tot die onjuiste opvatting hebben gebracht. Bovendien is het vaste rechtspraak van het Hof dat een onjuiste opvatting duidelijk moet blijken uit de stukken van het dossier, zonder dat de feiten en de bewijzen opnieuw hoeven te worden beoordeeld (arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punt 378 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

47      Wat ten eerste rekwirantes argument betreft dat het Gerecht ten onrechte heeft geoordeeld dat er een zakelijke band bestond tussen haar en haar echtgenoot, terwijl laatstgenoemde zijn aandelen in die vennootschappen had overgedragen en binnen de organen van die vennootschappen slechts officiële functies had uitgeoefend om een soepele overdracht te verzekeren, moet worden opgemerkt dat dit argument nauw verweven is met het eerste middel waarnaar rekwirante verwijst. Aangezien zij afstand heeft gedaan van dat middel, hoeft over dit argument niet meer te worden beslist. Hoe dan ook heeft het Hof in de punten 183 tot en met 185 van het arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad (C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245), bevestigd dat het Gerecht in de punten 63 en 65 van zijn arrest van 6 september 2023, Pumpyanskiy/Raad (T‑270/22), geen blijk had gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door in wezen te oordelen dat het voor de kwalificatie van rekwirantes echtgenoot als „vooraanstaand zakenman” niet noodzakelijk was om aan te tonen dat hij nog steeds daadwerkelijke zeggenschap over die vennootschappen uitoefende tot de datum waarop de beperkende maatregelen jegens hem werden vastgesteld.

48      Ten tweede moeten de overige in punt 32 van dit arrest samengevatte argumenten van rekwirante in hun geheel ontvankelijk worden verklaard, gelet op de in punt 45 van dit arrest in herinnering gebrachte rechtspraak. In tegenstelling tot wat de Raad betoogt, tracht rekwirante met die argumenten niet louter de feitelijke vaststellingen en beoordelingen van het Gerecht aan te vechten, maar bekritiseert zij de juridische kwalificatie van de zakelijke band door het Gerecht, waarbij zij met name stelt dat de bewijselementen onjuist zijn opgevat.

49      Ten derde moet in het licht van de overwegingen in de punten 40 tot en met 43 van dit arrest worden geoordeeld dat het Gerecht, in tegenstelling tot wat rekwirante betoogt, in punt 70 van het bestreden arrest geen blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting. Het Gerecht had in dat punt in wezen geoordeeld dat twee natuurlijke personen die, zoals rekwirante en haar echtgenoot, functies uitoefenen in verschillende onderling verbonden entiteiten, afhankelijk van de omstandigheden toch gemeenschappelijke belangen kunnen hebben in de vorm van een zakelijke band en dus „verbonden” kunnen zijn in de zin van het verbondenheidscriterium, wanneer de aldus ontstane zakelijke band de familieband tussen deze personen objectief overstijgt.

50      Wat meer in het bijzonder de vermeende onjuiste rechtsopvatting van het Gerecht in punt 78 van het bestreden arrest betreft, volstaat het op te merken dat, in tegenstelling tot wat rekwirante betoogt en zoals uitdrukkelijk blijkt uit punt 77 van dat arrest, het Gerecht niet buiten beschouwing heeft gelaten dat zij een onbezoldigde erefunctie bekleedde tijdens haar ambtstermijn als voorzitter van de raad van bestuur van de stichting, waardoor zij geen zeggenschap had over de zaken van die stichting. Het Gerecht heeft evenwel terecht geoordeeld dat het, om te bepalen of zij verbonden was met haar echtgenoot, irrelevant was dat rekwirante geen controle uitoefende omdat zij haar functies bij die stichting vrijwillig bekleedde.

51      Overeenkomstig de definitie van het begrip „verbondenheid” in punt 63 van het bestreden arrest, die in punt 39 van het onderhavige arrest in wezen is weergegeven, heeft het Gerecht in punt 78 van het bestreden arrest, gelezen in samenhang met punt 70 ervan, immers terecht geoordeeld dat die verbondenheid, zonder dat een band uit hoofde van een economische activiteit is vereist, voortvloeide uit het feit dat rekwirante met haar echtgenoot gemeenschappelijke belangen in de vorm van een zakelijke band had. Zij oefende namelijk functies uit in de stichting BF Sinara, die de liefdadigheidsactiviteiten beheerde van twee ondernemingen waarin haar echtgenoot actief was, ook al waren die functies onbezoldigd en ontleende zij daaraan geen zeggenschap over de zaken van die stichting.

52      Wat de vermeende onjuiste opvatting van de bewijzen door het Gerecht in punt 70 van het bestreden arrest betreft, moet worden opgemerkt dat het Gerecht geenszins de inhoud van deze bewijzen buiten beschouwing heeft gelaten, maar in punt 69 van dat arrest heeft aangegeven dat de stichting BF Sinara de liefdadigheidsactiviteiten van verschillende ondernemingen beheerde en optrad als de centrale uitvoerder voor de grootste handelsvennootschappen van de Oeral. Evenwel kan niet worden geoordeeld dat het Gerecht dit feit of de onderliggende bewijzen onjuist heeft opgevat door in punt 70 van dat arrest aan te geven dat deze stichting „nauw” verbonden was met twee van die ondernemingen en handelsvennootschappen in het bijzonder, namelijk TMK en Group Sinara. Om vast te stellen dat er tussen rekwirante en haar echtgenoot een zakelijke band bestond, kon het Gerecht zich, gelet op de overwegingen in het vorige punt van dit arrest, immers baseren op het onderzoek naar de relatie tussen enerzijds die stichting, waarvan rekwirante voorzitter van de raad van bestuur was, en anderzijds TMK en Group Sinara, waarin rekwirantes echtgenoot een functie uitoefende op de datum van vaststelling van de litigieuze handelingen, zoals blijkt uit punt 67 van het bestreden arrest.

53      Ten vijfde, wat rekwirantes argument betreft dat de zakelijke band die het Gerecht tussen haar en haar echtgenoot heeft vastgesteld, niet voldoende intens is om te kunnen aannemen dat die band de gemeenschappelijke belangen die twee familieleden in het kader van hun familierelatie gewoonlijk hebben objectief overstijgt, moet worden geoordeeld dat de redenering van het Gerecht in punt 70 van het bestreden arrest rechtens voldoende aantoont dat de gemeenschappelijke belangen die twee echtgenoten in de vorm van een zakelijke band hebben, hun huwelijksrelatie objectief overstijgen. Dit volgt uit de nauwe banden tussen de entiteiten waarin elk van hen werkzaam is, en uit de omvang van die entiteiten.

54      Ten zesde, wat rekwirantes argument betreft dat de toepassing van beperkende maatregelen op haar situatie niet strookt met de door artikel 21 VEU beoogde doelstellingen en niet is gebaseerd op een voldoende nauwe band met de Russische Federatie gelet op artikel 215 VWEU, zij er om te beginnen aan herinnerd dat wanneer een partij een middel en argumenten die zij voor het Gerecht niet heeft aangevoerd, voor het eerst voor het Hof zou mogen aanvoeren, zij bij het Hof, dat een beperkte bevoegdheid in hogere voorziening heeft, een geschil aanhangig zou mogen maken met een ruimere strekking dan het geschil waarvan het Gerecht kennis heeft genomen. In hogere voorziening is het Hof echter enkel bevoegd om te oordelen over de rechtsbeslissing die is gegeven ten aanzien van de middelen en argumenten die voor de rechter in eerste aanleg zijn aangevoerd (arrest van 17 oktober 2024, PT Pelita Agung Agrindustri en PT Permata Hijau Palm Oleo/Commissie, C‑112/23 P, EU:C:2024:899, punt 67 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

55      Met dat argument, waarbij zij geen enkel punt van het bestreden arrest vermeldt, lijkt rekwirante echter niet de juridische redenering van het Gerecht in het bestreden arrest te bekritiseren, maar lijkt zij de geldigheid te betwisten van het verbondenheidscriterium of de toepassing ervan door de Raad op haar individuele situatie, gelet op artikel 21 VEU en artikel 215 VWEU, los van die redenering. In zoverre moet worden geoordeeld dat zij een nieuw argument aanvoert dat niet-ontvankelijk moet worden verklaard.

56      Daarnaast is rekwirante met dit argument, aangezien zij daarbij verwijst naar het eerste onderdeel van haar derde middel, slechts voornemens om gedeeltelijk vooruit te lopen op een vergelijkbaar argument over de eerbiediging van het rechtszekerheidsbeginsel dat zij in dat onderdeel aanvoert, zodat dit argument bij het onderzoek van dat onderdeel zal worden behandeld.

57      Ten zevende, wat het argument betreft waarmee rekwirante het Gerecht verwijt dat het zich in het bestreden arrest heeft gebaseerd op precedenten uit de rechtspraak waarvan de feitelijke omstandigheden volgens haar fundamenteel verschillen van die van deze zaak, volstaat het op te merken dat rekwirante niet uitlegt in hoeverre die vermeend irrelevante verwijzingen van invloed zouden zijn geweest op de redenering van het Gerecht en op het dictum van het bestreden arrest. Bovendien heeft het Gerecht die precedenten in de punten 63, 111, 113, 115 en 118 van dat arrest uitsluitend aangehaald in verband met algemene rechtsbegrippen en rechtsbeginselen, die losstaan van de feitelijke omstandigheden van de zaken waarin die precedenten zijn gewezen.

58      Gelet op een en ander moet het tweede middel worden verworpen.

 Derde middel

 Argumenten van partijen

59      Met haar derde middel verwijt rekwirante het Gerecht dat het blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door in wezen te oordelen dat de beperkende maatregelen die de Raad jegens haar heeft genomen, evenredig waren en niet in strijd waren met haar grondrechten of het rechtszekerheidsbeginsel.

60      Met het eerste onderdeel van haar derde middel stelt rekwirante dat het Gerecht blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door in de punten 119 en 120 van het bestreden arrest te oordelen dat het verbondenheidscriterium niet in strijd is met het rechtszekerheidsbeginsel, hoewel het Gerecht in de punten 114 en 115 van dat arrest heeft vastgesteld dat dit criterium zeer ruim en vaag was geformuleerd. Rekwirante betoogt dat het Gerecht daaruit had moeten afleiden dat een dergelijke formulering geen enkel aanknopingspunt biedt om de omvang van de beoordelingsvrijheid van de Raad te beperken, met name wanneer hij bepaalt welke personen aan dat criterium kunnen voldoen. In tegenstelling tot wat het Gerecht in punt 111 van het bestreden arrest heeft geoordeeld, leidt dit volgens rekwirante tot willekeurige resultaten. Dat blijkt overigens uit het feit dat de Raad van de 1 100 personen jegens wie bij het begin van de oorlog in Oekraïne beperkende maatregelen zijn vastgesteld, in totaal slechts twee echtgenoten heeft getroffen.

61      Bovendien heeft het Gerecht in punt 116 van het bestreden arrest tevergeefs getracht de onbeperkte beoordelingsvrijheid van de Raad te rechtvaardigen door te verwijzen naar het rechtskader dat duidelijk is beperkt door de doelstellingen van de Unieregeling in verband met de oorlog in Oekraïne, terwijl rekwirante slechts een niet-uitvoerend bestuurslid van een liefdadigheidsorganisatie was. Rekwirante voert ook aan dat haar echtgenoot, in tegenstelling tot wat het Gerecht in punt 118 van het bestreden arrest heeft aangegeven, na de verkoop van zijn aandelen de beperkende maatregelen waaraan hij zelf was onderworpen niet meer via haar kon omzeilen. Een dergelijk risico op omzeiling, dat ook zou bestaan bij twee personen die een familieband ten aanzien van elkaar hebben maar niet aan het criterium van verbondenheid voldoen, wordt volgens haar bovendien niet vermeld in de motivering van de beperkende maatregelen die haar zijn opgelegd.

62      Met het tweede onderdeel van haar derde middel verwijt rekwirante het Gerecht dat het heeft nagelaten te oordelen dat de beperkende maatregelen waaraan zij en haar echtgenoot waren onderworpen, niet geschikt waren om bij te dragen tot het doel van de litigieuze handelingen, dat – zoals blijkt uit punt 104 van het bestreden arrest – erin bestaat druk uit te oefenen op de Russische beleidsmakers die verantwoordelijk zijn voor de situatie in Oekraïne. Wat haar eigen situatie betreft, stelt rekwirante van geen enkel belang te zijn voor de regering van de Russische Federatie, zodat beperkende maatregelen tegen haar geen druk op die regering kunnen uitoefenen en de kosten van de oorlog in Oekraïne voor die Federatie niet kunnen verhogen. Bovendien is het tegenstrijdig om, zoals het Gerecht in punt 104 van het bestreden arrest heeft gedaan, van rekwirante te eisen dat zij minder ingrijpende maatregelen voorstelt, aangezien dergelijke maatregelen evenmin geschikt zijn om dat doel te bereiken.

63      Rekwirante zet voorts uiteen dat het Gerecht in de punten 96, 97 en 107 van het bestreden arrest een overdreven belang heeft gehecht aan de relevantie van de periodieke heroverwegingen van de beperkende maatregelen. Volgens haar is haar plaatsing op de lijst herhaaldelijk ten onrechte verlengd en zijn de periodieke heroverwegingen gedeeltelijk zonder de nodige zorgvuldigheid uitgevoerd. De Raad heeft bovendien criterium g) en het verbondenheidscriterium gewijzigd om dat laatste criterium te beperken tot een loutere familieband, waardoor deze instelling de beperkende maatregelen jegens haar kon handhaven.

64      Ten slotte is rekwirante van mening dat het Gerecht in de punten 98, 99, 105 en 106 van het bestreden arrest een overdreven belang heeft gehecht aan de mogelijkheden om toestemming te vragen voor het gebruik van bevroren goederen of om een reisvergunning te verkrijgen uit humanitaire overwegingen, terwijl de beperkende maatregelen waaraan zij is onderworpen de wezenlijke inhoud van haar grondrechten concreet hebben aangetast doordat zij hierdoor niet meer voor haar kleinkinderen in Zwitserland kan zorgen.

65      De Raad betwist de gegrondheid van rekwirantes argumenten.

 Beoordeling door het Hof

66      Met het eerste onderdeel van haar derde middel betoogt rekwirante in wezen dat het Gerecht blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door in de punten 111, 114 tot en met 116 en 118 tot en met 120 van het bestreden arrest te oordelen dat het verbondenheidscriterium de Raad geen buitensporige beoordelingsvrijheid verleende en aldus het rechtszekerheidsbeginsel in acht nam.

67      In dit verband moet worden geoordeeld dat het Gerecht de rechtspraak over het rechtszekerheidsbeginsel, die in punt 38 van dit arrest en in de punten 113 en 115 van het bestreden arrest in herinnering is gebracht, juist heeft toegepast. In de punten 114 en 115 van het bestreden arrest heeft het Gerecht namelijk geoordeeld dat de beoordelingsvrijheid die de Raad ontleent aan de abstracte en algemene formulering van het verbondenheidscriterium, op zich niet onverenigbaar is met het rechtszekerheidsbeginsel, voor zover die vrijheid niet willekeurig wordt uitgeoefend en niet in strijd is met het vereiste van voorzienbaarheid dat uit dat beginsel voortvloeit. Uit deze rechtspraak volgt immers dat het feit dat de Uniewetgever een abstract juridisch begrip hanteert zonder de verschillende concrete gevallen te noemen waarin het kan worden toegepast, geen schending van dat beginsel oplevert, mits de omvang van de daaruit voortvloeiende beoordelingsvrijheid en de wijze waarop zij wordt uitgeoefend, voldoende duidelijk zijn omschreven of kunnen worden omschreven.

68      Het Gerecht heeft evenmin blijk gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door in de punten 116 en 118 tot en met 120 van het bestreden arrest te oordelen dat het verbondenheidscriterium in casu in overeenstemming is met het rechtszekerheidsbeginsel omdat het past in een rechtskader dat duidelijk wordt afgebakend door de doelstellingen van de regeling inzake de beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie, namelijk het risico op omzeiling, dat dit criterium beoogt te bestrijden.

69      In dit verband moet worden opgemerkt dat rekwirante niet betwist dat, zoals het Gerecht in punt 117 van het bestreden arrest heeft vastgesteld, het verbondenheidscriterium in haar geval ondergeschikt is aan het „materiële criterium van vooraanstaande zakenlieden”, te weten criterium g), dat volgens hetzelfde punt vooraanstaande zakenlieden omvat „die inkomsten kunnen genereren voor de financiering van acties van Rusland die de territoriale integriteit, soevereiniteit en on onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen”, om zo druk te kunnen uitoefenen op de Russische autoriteiten, zoals blijkt uit punt 104 van het bestreden arrest.

70      In die context heeft het Gerecht in punt 118 van het bestreden arrest in wezen en terecht in herinnering gebracht dat het verbondenheidscriterium, als een criterium dat afhankelijk is van de vervulling van een ander materieel criterium, beoogt het aanzienlijke risico te voorkomen dat een persoon tegen wie op grond van dat materiële criterium beperkende maatregelen zijn genomen, druk zou uitoefenen op de personen met wie hij verbonden is om de gevolgen van de hem opgelegde maatregelen te omzeilen. Het Hof heeft overigens reeds in het kader van besluit 2014/145 geoordeeld dat het opleggen van beperkende maatregelen aan personen die verbonden zijn met andere personen die zelf aan dergelijke maatregelen zijn onderworpen, een dergelijk doel nastreeft (zie in die zin arrest van 1 augustus 2025, Timchenko/Raad, C‑703/23 P, EU:C:2025:608, punt 32). Het Gerecht heeft daaruit in de punten 119 en 120 van het bestreden arrest terecht afgeleid dat het verbondenheidscriterium objectief een afgebakende categorie van personen omschrijft, zodat de beoordelingsvrijheid van de Raad aldus beperkt is en overeenstemt met het rechtszekerheidsbeginsel.

71      Voorts zij eraan herinnerd dat het van weinig belang is na te gaan of het risico voor omzeiling in elk concreet geval is aangetoond (zie in die zin arrest van 25 juni 2020, VTB Bank/Raad, C‑729/18 P, EU:C:2020:499, punt 66), of de verbonden persoon banden heeft met de acties waarmee de autoriteiten de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen, en of de beperkende maatregelen die hem op grond van het criterium van verbondenheid zijn opgelegd, het mogelijk maken de doelstellingen te bereiken die de Unie met haar beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie nastreeft, namelijk druk uitoefenen op de Russische autoriteiten (zie in die zin arrest van 1 augustus 2025, Timchenko/Raad, C‑703/23 P, EU:C:2025:608, punten 55, 61 en 63).

72      Ten slotte heeft het Gerecht er in punt 111 van het bestreden arrest terecht aan herinnerd dat de Raad weliswaar geen beperkende maatregelen kan vaststellen jegens personen die niet voldoen aan de criteria om dergelijke maatregelen op te leggen, maar dat de Raad over een ruime beoordelingsvrijheid beschikt om te besluiten deze maatregelen op te leggen aan de personen die daaraan voldoen. Zoals blijkt uit de in punt 67 van dit arrest in herinnering gebrachte rechtspraak, kan de ruime beoordelingsvrijheid waarover de Raad beschikt om te bepalen welke personen op grond van een criterium zoals het criterium van verbondenheid aan beperkende maatregelen kunnen worden onderworpen, immers niet worden aangemerkt als een schending van het rechtszekerheidsbeginsel. Gelet op die ruime beoordelingsvrijheid en aangezien dit criterium, zoals in casu, overeenstemt met het rechtszekerheidsbeginsel, kan de Raad evenmin worden verweten dat beginsel te hebben geschonden op grond dat de door hem vastgestelde beperkende maatregelen niet gericht zijn tegen alle natuurlijke personen die aan de voorwaarden van dat criterium kunnen voldoen (zie naar analogie arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punten 307 en 308 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

73      In het tweede onderdeel van haar derde middel verwijt rekwirante het Gerecht in de eerste plaats dat het heeft nagelaten te oordelen dat de tegen haar en haar echtgenoot vastgestelde beperkende maatregelen niet geschikt waren om de nagestreefde doelstellingen te bereiken, namelijk druk uitoefenen op de Russische beleidsmakers die verantwoordelijk zijn voor de situatie in Oekraïne, zoals blijkt uit punt 104 van het bestreden arrest.

74      Om te beginnen moet worden opgemerkt dat rekwirante, zoals blijkt uit haar in punt 86 van het bestreden arrest samengevatte betoog, enkel had aangevoerd dat de vaststelling van beperkende maatregelen jegens haar, en niet jegens haar echtgenoot, niet bijdroeg aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de gewijzigde verordening nr. 269/2014. In die omstandigheden voert rekwirante in hogere voorziening een nieuw argument aan met betrekking tot haar echtgenoot, zodat dit argument overeenkomstig de in punt 54 van dit arrest in herinnering gebrachte rechtspraak niet-ontvankelijk is, in tegenstelling tot het argument met betrekking tot haarzelf.

75      In het licht van deze inleidende opmerking zij eraan herinnerd dat, om te bepalen of de door de Unie vastgestelde beperkende maatregelen in overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel, dan wel of de inmenging in de door het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie gewaarborgde rechten en vrijheden ten gevolge van beperkingen die aan die rechten of vrijheden worden gesteld door een Uniehandeling waarbij beperkende maatregelen worden opgelegd, evenredig is, moet worden nagegaan of, ten eerste, die maatregelen een door de Unie erkende doelstelling van algemeen belang nastreven; ten tweede, zij niet kennelijk onaangepast zijn aan dat doel, dat wil zeggen niet kennelijk ongeschikt zijn om dat doel te bereiken, en, ten derde, die maatregelen of regels, of in voorkomend geval de betrokken beperking, niet kennelijk verder gaan dan nodig is om die doelstelling te bereiken (zie in die zin arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punt 233 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

76      In casu volstaat het op te merken dat het Gerecht in de punten 102 en 103 van het bestreden arrest wel degelijk heeft onderzocht of de tegen rekwirante vastgestelde beperkende maatregelen al dan niet geschikt waren. Zoals in de punten 70 en 71 van dit arrest is aangegeven, strekken beperkende maatregelen tegen personen zoals rekwirante ertoe het risico te voorkomen dat de beperkende maatregelen die in de eerste plaats zijn opgelegd aan de persoon met wie zij verbonden zijn, worden omzeild. In dit verband moest het Gerecht bij dat onderzoek naar de geschiktheid dan ook niet nagaan of de beperkende maatregelen tegen rekwirante ook geschikt waren om druk uit te oefenen op de Russische beleidsmakers die verantwoordelijk zijn voor de situatie in Oekraïne.

77      In de tweede plaats is het argument dat het Gerecht in punt 104 van het bestreden arrest ten onrechte van rekwirante heeft geëist dat zij maatregelen voorstelt die minder ingrijpend zijn dan de huidige beperkende maatregelen, ongegrond. In dat punt heeft het Gerecht namelijk, nadat het zelf dergelijke minder ingrijpende maatregelen had genoemd en had vastgesteld dat daarmee de nagestreefde doelstellingen niet even doeltreffend konden worden bereikt, vastgesteld dat rekwirante geen andere voorbeelden van dergelijke maatregelen had gegeven. Bij gebreke van dergelijke voorbeelden kan het Gerecht de tekortkoming van rekwirante niet verhelpen. Evenmin kan worden aangenomen dat eventuele alternatieve maatregelen waarop zij had kunnen wijzen automatisch ongeschikt zouden zijn bevonden door het Gerecht (zie naar analogie arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punt 241).

78      Wat in de derde plaats het argument betreft dat het Gerecht in de punten 96 tot en met 99 en 105 tot en met 107 van het bestreden arrest overdreven belang heeft gehecht aan de relevantie van de periodieke heroverwegingen van de beperkende maatregelen en aan de mogelijkheden om toestemming voor het gebruik van de bevroren goederen te vragen of een reisvergunning te verkrijgen uit humanitaire overwegingen, moet worden vastgesteld dat het Gerecht die aspecten in de punten 96 tot en met 99 van dat arrest heeft onderzocht om na te gaan of de beperking van rekwirantes grondrechten door de tegen haar vastgestelde beperkende maatregelen de wezenlijke inhoud van die rechten eerbiedigt, en dat het die aspecten in de punten 105 tot en met 107 opnieuw heeft onderzocht om te toetsen of de inmenging in haar grondrechten evenredig was. In die omstandigheden kan niet worden geoordeeld dat het Gerecht een „overdreven belang” heeft gehecht aan die aspecten. Hoe dan ook heeft rekwirante niet verduidelijkt waarom het Gerecht daaraan een „overdreven belang” heeft gehecht, en evenmin waarom het Gerecht aldus blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting (zie naar analogie arrest van 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punten 245 en 246).

79      Voor zover rekwirante stelt dat haar plaatsing op de lijst herhaaldelijk ten onrechte is verlengd, dat de periodieke heroverwegingen gedeeltelijk zonder de vereiste zorgvuldigheid zijn uitgevoerd en dat de Raad criterium g) en het verbondenheidscriterium later heeft gewijzigd om dat laatste criterium te beperken tot een loutere familieband, volstaat het op te merken dat deze beweringen nieuwe argumenten vormen, die bovendien ertoe strekken andere handelingen tegen rekwirante te betwisten, zodat zij overeenkomstig de in punt 54 van dit arrest in herinnering gebrachte rechtspraak niet-ontvankelijk moeten worden verklaard.

80      Gelet op een en ander dient het derde middel, en dus de hogere voorziening in haar geheel, te worden afgewezen.

 Kosten

81      Artikel 184, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof bepaalt dat wanneer de hogere voorziening ongegrond is, het Hof over de kosten beslist. Volgens artikel 138, lid 1, van dit Reglement, dat krachtens artikel 184, lid 1, ervan van toepassing is op de procedure in hogere voorziening, wordt de in het ongelijk gestelde partij verwezen in de kosten voor zover dat is gevorderd.

82      Aangezien de Raad heeft gevorderd dat rekwirante in de kosten wordt verwezen en zij in het ongelijk is gesteld, moet zij worden verwezen in haar eigen kosten en in die van de Raad.

Het Hof (Tiende kamer) verklaart:

1)      De hogere voorziening wordt afgewezen.

2)      Galina Evgenyevna Pumpyanskaya wordt verwezen in haar eigen kosten en in die van de Raad van de Europese Unie.

ondertekeningen


*      Procestaal: Engels.