[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.4.2005

COM(2005) 122 τελικό

2005/0037 (COD)

2005/0038 (CNS)

2005/0039 (CNS)

2005/0040 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την καθιέρωση, για την περίοδο 2007-2013, προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Ποινική δικαιοσύνη» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Πολιτική δικαιοσύνη» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

(υποβληθείσες από την Επιτροπή) { SEC(2005) 434}

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την καθιέρωση, για την περίοδο 2007-2013, προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη

Η ανακοίνωση σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος-πλαισίου με την ονομασία «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εντάσσεται σε συνεκτική δέσμη προτάσεων με σκοπό την παροχή επαρκούς στήριξης στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης βάσει των δημοσιονομικών προοπτικών του 2007. Οι τρεις πρωταρχικοί στόχοι της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης προβλέπεται να αναπτυχθούν παράλληλα και στον ίδιο βαθμό, πράγμα που θα επιτρέψει μια ισορροπημένη προσέγγιση, βασισμένη στις αρχές της δημοκρατίας, στο σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στο κράτος δικαίου. Καθένας από τους εν λόγω στόχους υπόκειται σε πρόγραμμα-πλαίσιο, με το οποίο αφενός διασφαλίζεται η αναγκαία συνεκτικότητα μεταξύ των παρεμβάσεων στους διάφορους τομείς πολιτικής και αφετέρου συνδέονται με σαφήνεια οι πολιτικοί στόχοι με τους πόρους που είναι διαθέσιμοι προς υποστήριξή τους. Εξάλλου, η συγκεκριμένη διάρθρωση συνιστά μεγάλης έκτασης απλούστευση και εξορθολογισμό των υφιστάμενων ρυθμίσεων χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ασφάλειας, πράγμα που θα επιτρέψει μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας κατά την κατανομή προτεραιοτήτων και την αύξηση της συνολικής διαφάνειας.

1. εισαγωγη

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση έχει προχωρήσει πρωτίστως στο πεδίο της οικονομίας, με τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς και του ενιαίου νομίσματος. Η δημιουργία ενοποιημένου και απαλλαγμένου από σύνορα οικονομικού χώρου, κατά τα προβλεπόμενα στη συνθήκη του Άμστερνταμ, συμπληρώθηκε με τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Ο χώρος αυτός πρέπει πλέον να εξελιχθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω.

Στην ανακοίνωσή της: «Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος: Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013»[1] η Επιτροπή δήλωσε ότι «Η ελευθερία, η ασφάλεια και η δικαιοσύνη αποτελούν θεμελιώδεις αξίες που συνθέτουν τα βασικά συστατικά του μοντέλου ευρωπαϊκής κοινωνίας. (…) Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη αυτής της διάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανοίγει νέους ορίζοντες για την ολοκλήρωση: ένας πραγματικός χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για την οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βρίσκεται στον πυρήνα του πολιτικού σχεδίου για μία διευρυμένη Ένωση» [2] .

Οι διάφορες πτυχές του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης συνιστούν μια ισορροπία μεταξύ, αφενός, της διασφάλισης των πρωταρχικών δικαιωμάτων του ατόμου και, αφετέρου, της εκπλήρωσης των πρωταρχικών ευθυνών που βαρύνουν την Ένωση[3].

Η ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης ανταποκρίνεται σε μια κεντρική επιθυμία των λαών των κρατών που συναποτελούν την Ένωση. Για τον λόγο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε το Νοέμβριο του 2004 το «πρόγραμμα της Χάγης» ως συνέχεια του προγράμματος που εγκρίθηκε το 1999 από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε. Στηριζόμενο στα αποτελέσματα του προγράμματος του Τάμπερε, το πρόγραμμα της Χάγης περιέχει μια σειρά νέων εξαγγελιών, με σκοπό να μπορέσει η Ένωση να εξελίξει περαιτέρω ό,τι έχει ήδη επιτευχθεί και να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις. Σε αυτό τονίζεται επίσης ότι η δημιουργία της «Ευρώπης των πολιτών» προϋποθέτει όχι μόνο τον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων αλλά και την ενεργό προαγωγή των δικαιωμάτων αυτών.

Με την ενσωμάτωση του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η Συνταγματική Συνθήκη αναγνωρίζει τη σημασία των αξιών και των στόχων της Ένωσης. Εξάλλου, η προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΑΔ) θα ενισχύσει την προσήλωση της Ευρώπης στην προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου με την καθιέρωση διαδικασιών για τον εξωτερικό δικαστικό έλεγχο του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης[4]. Η ενίσχυση της προστασίας και προαγωγής των θεμελιωδών δικαιωμάτων σημαίνει επιπλέον ότι είναι σκόπιμο να αναληφθεί πιο συντονισμένη δράση για την πάταξη φαινομένων ρατσισμού, ξενοφοβίας και αντισημιτισμού, με την παροχή μεγαλύτερης στήριξης στον διαθρησκευτικό και πολυπολιτισμικό διάλογο, ούτως ώστε να καλλιεργηθεί η κατανόηση και η αλληλογνωριμία μεταξύ των ανθρώπων.

Οι προαναφερθείσες εξελίξεις υποδηλώνουν σημαντική ενίσχυση των θεμελιωδών αξιών που βρίσκονται στον πυρήνα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Θα αποτελεί νομική υποχρέωση της Ένωσης όχι μόνο να σέβεται αυτά τα δικαιώματα και τις αξίες, αλλά και να εξασφαλίζει την αποτελεσματική τους προώθηση σε όλους τους τομείς πολιτικής (εσωτερικής και εξωτερικής) για τους οποίους είναι αρμόδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, οι δραστηριότητες παρακολούθησης πρέπει να αυξηθούν ταχέως για να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη ακολουθούν την ίδια προσέγγιση στους τομείς αρμοδιότητάς τους, ιδίως στο πλαίσιο της διευρυνόμενης και διαρκώς πιο ποικιλόμορφης Ένωσης και των προκλήσεων που συνδέονται με το γεγονός αυτό. Η προώθηση της ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να αναπτύξει το αίσθημα ότι ανήκουμε σε μια ένωση που προασπίζει τα ίδια θεμελιώδη δικαιώματα και τις ίδιες αξίες, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί και σέβεται την ποικιλομορφία των πολιτισμών και παραδόσεων των λαών της Ευρώπης.

Η καταπολέμηση της βίας αποτελεί σαφώς μέρος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως αναφέρονται στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ιδίως του δικαιώματος της σωματικής ακεραιότητας. Οι δεσμοί ανάμεσα στη βία και αρκετά άλλα θεμελιώδη δικαιώματα (ελευθερία, ασφάλεια, υγεία, απασχόληση κτλ.) είναι τόσο ισχυροί ώστε θα πρέπει να ενισχυθεί η γενική εφαρμογή των δικαιωμάτων αυτών, καθώς σχετίζονται με τη σωματική ακεραιότητα του ατόμου. Το ίδιο ισχύει για την καταπολέμηση της χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών, ένα τομέα όπου ακολουθείται σφαιρική, διεπιστημονική και ολοκληρωμένη στρατηγική σε ευρωπαϊκό επίπεδο από το 1990, αλλά χωρίς κάποια σαφώς αναγνωρίσιμη οικονομική ενίσχυση. Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε πέντε κύρια στοιχεία: μείωση της ζήτησης, μείωση της προσφοράς και καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης, διεθνή συνεργασία και συντονισμό σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, και πληροφόρηση, έρευνα και αξιολόγηση.

Η δημιουργία της Ευρώπης των πολιτών συνεπάγεται επίσης τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, με βάση την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης και της καλλιέργειας εμπιστοσύνης: τα σύνορα μεταξύ κρατών δεν πρέπει να αποτελούν πια εμπόδιο στο διακανονισμό υποθέσεων αστικού και εμπορικού δικαίου ή στην έγερση δικαστικής αγωγής και την εκτέλεση των αποφάσεων. Η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας επιτρέπει στα άτομα και στις επιχειρήσεις να προασπίζουν τα αστικά και εμπορικά τους συμφέροντα σε άλλα κράτη μέλη, αλλά ταυτόχρονα καθιστά αναγκαία τη λήψη μέτρων στον τομέα του ποινικού δικαίου τα οποία θα εξασφαλίζουν ότι δεν υπάρχουν ασφαλή καταφύγια για το έγκλημα και τους εγκληματίες. Πράγματι, τα άτομα και οι επιχειρήσεις δεν πρέπει να εμποδίζονται ή να αποθαρρύνονται να ασκήσουν τα δικαιώματά τους λόγω της ασυμβατότητας ή της πολυπλοκότητας των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών.

Η επίτευξη αυτών των κοινών στόχων θα απαιτήσει ένα σταθερό οικονομικό πλαίσιο. Η προετοιμασία των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών για το διάστημα 2007-2013, αποτελεί σημαντική ευκαιρία να συνυπολογιστούν οι εξελίξεις που περιγράφτηκαν παραπάνω και, επομένως, να διαμορφώσουν το πολιτικό σχέδιο για τη διευρυμένη Ένωση.

2. η προτεινομενη παρεμβαση – Προγραμμα-πλαισιο για τα θεμελιωδη δικαιωματα και τη δικαιοσυνη

2.1. Στόχοι και δομή του προγράμματος

Για την αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων, προτείνεται η θέσπιση προγράμματος-πλαισίου για τα «Θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη», με τέσσερις ειδικούς στόχους:

1. Να προωθήσει την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας βασισμένης στην ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα που προβλέπονται στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων· να καταπολεμήσει τον αντισημιτισμό, το ρατσισμό και την ξενοφοβία και να ενδυναμώσει την κοινωνία των πολιτών στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

2. Να συμβάλει στην δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης με την καταπολέμηση της βίας και με την παροχή πληροφοριών και την πρόληψη της χρήσης ναρκωτικών.

3. Να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία με σκοπό να συνεισφέρει στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

4. Να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία με σκοπό να συνεισφέρει στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για ποινικές υποθέσεις.

Οι στόχοι αυτοί έχουν διαφορετική νομική βάση στις Συνθήκες. Το πρόγραμμα-πλαίσιο, επομένως, θα αποτελείται από τέσσερις ξεχωριστές νομοθετικές πράξεις. Ωστόσο, η συνεκτικότητα των πολιτικών θα εξασφαλίζεται από το γεγονός ότι κάθε ειδικό πρόγραμμα αντανακλά τους στόχους μιας πολιτικής, η οποία, σε συνδυασμό με τις άλλες τρεις, θα επιτρέπει την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής ιθαγένειας και ενός πραγματικού χώρου δικαιοσύνης. Επιπλέον, η ομαδοποίηση αυτών των συμπληρωματικών τομέων πολιτικής υπό το ίδιο πρόγραμμα-πλαίσιο όχι μόνο θα αυξήσει τη συνολική τους συνεκτικότητα αλλά και θα εξασφαλίσει καλύτερη κάλυψη των αναγκών των πολιτών. Θα επιτρέψει την αντιμετώπιση νέων, απροσδόκητων προβλημάτων με αυξημένη ευελιξία.

Στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ιθαγένειας, απώτερος σκοπός είναι να καλλιεργηθεί η έννοια των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλους τους λαούς της Ευρώπης. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να καταβληθεί σημαντική προσπάθεια για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα, τόσο με εκστρατείες γενικής ενημέρωσης όσο και απαντώντας σε ατομικά ερωτήματα. Αυτό δεν μπορεί να διαχωριστεί από την ανάγκη να αυξηθούν οι δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών μέτρων, για την προώθηση της εφαρμογής ορισμένων δικαιωμάτων, π.χ. του δικαιώματος στη σωματική ακεραιότητα και των δικαιωμάτων που συνδέονται με την ιθαγένεια της Ένωσης, καθώς επίσης για τη λήψη υποστηρικτικών μέτρων και την παροχή κινήτρων τα οποία θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους στους τομείς αρμοδιότητάς τους.

Η καταπολέμηση της βίας σε όλες τις μορφές της (σεξουαλική, ψυχολογική και σωματική) στο δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα θα περιλαμβάνει: υποστήριξη των θυμάτων και των ομάδων που κινδυνεύουν (παιδιά, νέοι και γυναίκες)· ενίσχυση και ενθάρρυνση των ΜΚΟ και άλλων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό· διάδοση των αποτελεσμάτων που προέκυψαν από τα δύο προγράμματα Δάφνη, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής, μεταφοράς και χρήσης τους από άλλους δικαιούχους σε άλλες γεωγραφικές περιοχές· και προσδιορισμός δράσεων που θα συμβάλουν στη θετική αντιμετώπιση ατόμων που κινδυνεύουν να υποστούν βία.

Όσον αφορά την καταπολέμηση της χρήσης ναρκωτικών, οι κύριες προκλήσεις είναι η διάδοση πληροφοριών καθώς και η περαιτέρω έρευνα που θα οδηγήσει σε προγράμματα εκπαίδευσης, πρόληψης και μείωσης των επιβλαβών συνεπειών. Η μείωση όχι μόνον της ζήτησης αλλά και της προσφοράς ναρκωτικών θα αποτελέσουν σημαντικά ζητήματα. Στον τομέα αυτό πρέπει να ληφθούν μέτρα για να σταματήσει η διακίνηση ναρκωτικών και η εγκληματικότητα που συνδέεται με τα ναρκωτικά, ιδίως όταν εμπλέκονται νέα συνθετικά ναρκωτικά ή οι πρόδρομες χημικές ουσίες τους, και για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρημάτων.

Η δικαστική συνεργασία αφορά την αύξηση των προσπαθειών παρακολούθησης της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου από τα κράτη μέλη, τόσο στον τομέα του αστικού όσο και του ποινικού δικαίου, και προσέγγισης των εθνικών νομοθεσιών. Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει διάφορες ενέργειες, όπως μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης και καλύτερη πρόσβαση σε αυτήν, αμοιβαία αναγνώριση με την ευρύτερη έννοια, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης αποφάσεων και εγγράφων πέραν εκείνων που εκδίδουν οι δικαστικές αρχές, ενίσχυση των μηχανισμών παροχής πληροφοριών στο κοινό και προώθηση της κατάρτισης και των ανταλλαγών των νομικών σχετικά με τις επιπτώσεις των μέτρων συνεργασίας στον τομέα αυτό. Θα ενθαρρύνει την εφαρμογή νομοθετικών μέτρων για τη δημιουργία και ανάπτυξη κοινών μέσων συνεργασίας και ισοδύναμων προτύπων για ορισμένες διαδικασίες, όπως είναι οι κανόνες για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων. Επίσης, θα προωθηθούν κανόνες για την προστασία ατόμων που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες, όπως οι κατηγορούμενοι, οι μάρτυρες ή τα θύματα.

Η συνεκτικότητα των τεσσάρων στόχων εξασφαλίζεται με κοινούς κανόνες εφαρμογής και διαχείρισης, σύμφωνα με το ίδιο στρατηγικό χρονοδιάγραμμα, και με συντονισμένες διαδικασίες αξιολόγησης και αναθεώρησης (βλέπε σημείο 3.2). Επομένως, το πρόγραμμα εξασφαλίζει εξορθολογισμό και απλούστευση και αυξάνει τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των κοινοτικών κονδυλίων. Η εξασφάλιση της ενεργού συμμετοχής των ενδιαφερομένων παραγόντων και της μεγαλύτερης ανταπόκρισης στις ανάγκες που προκύπτουν από την κοινωνία των πολιτών θα αποτελέσει επίσης οριζόντια προτεραιότητα, κοινή στους τέσσερις τομείς πολιτικής.

2.2. Ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία

Το πρόγραμμα θα προσθέσει αξία στις υφιστάμενες εθνικές παρεμβάσεις στον τομέα αυτό ενεργώντας ως καταλύτης: η χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ συνεργασία ευαισθητοποιεί τα κράτη μέλη σε κοινά ζητήματα και αξίες, διευκολύνοντας την εμφάνιση κοινών προσεγγίσεων, καθώς και νομοθεσίας στους τομείς αυτούς. Αυτό θα επιτευχθεί με την εφαρμογή συμφωνηθέντων στόχων πολιτικής της ΕΕ και με την προώθηση της εφαρμογής τους σε εθνικές πολιτικές, υποστηρίζοντας τη μεταφορά της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο εθνικό δίκαιο και την ενιαία εφαρμογή της σε ολόκληρη την Ευρώπη, προωθώντας μηχανισμούς συνεργασίας και συντονισμού των κρατών μελών και προάγοντας τη συνεργασία με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Θα χρησιμοποιηθούν κοινά κριτήρια αξιολόγησης για όλα τα ειδικά προγράμματα για την αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το είδος αποτελεσμάτων που περιγράφηκαν παραπάνω. Παραδείγματα των κριτηρίων αυτών είναι τα εξής:

- Υποστηρίζονται μόνον δραστηριότητες που απαιτούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη στήριξη των στόχων, της νομοθεσίας και των μηχανισμών εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

- Υποστηρίζονται δραστηριότητες συμπληρωματικές εκείνων που χρηματοδοτούνται σε εθνικό επίπεδο·

- Ενισχύονται οι εθνικές ανταλλαγές σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας συνέργειες και οικονομίες κλίμακας·

- Οι εκπρόσωποι των κρατών μελών και άλλοι συναφείς ενδιαφερόμενοι συμμετέχουν ενεργά στην εφαρμογή του προγράμματος ώστε να μεγιστοποιείται η συμπληρωματικότητα με υφιστάμενες δραστηριότητες.

2.3. Συμπληρωματικότητα με άλλα μέσα και μέτρα πολιτικής

Το πρόγραμμα θα επιδιώξει συνέργειες με το έργο του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, που θα αποτελέσει τη συνέχεια του υφιστάμενου Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας, οργανισμού με έδρα τη Βιέννη, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1035/97 του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 1997[5]. Με ανακοίνωσή της[6], η Επιτροπή δρομολόγησε ευρεία δημόσια διαβούλευση σχετικά με το πεδίο δράσης και τα καθήκοντα του μελλοντικού οργανισμού. Η διαβούλευση απευθύνεται στην κοινωνία των πολιτών, όπως ΜΚΟ που ασχολούνται με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εθνικά ιδρύματα για την προώθηση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριo των Φαινoμένων Ρατσισμoύ και Ξενoφoβίας και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης αυτής θα ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό των ακριβών καθηκόντων του οργανισμού. Ωστόσο, κύριος στόχος της θα είναι η συλλογή και ανάλυση στοιχείων προκειμένου να καθοριστεί η πολιτική της Ένωσης στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, οι ενέργειες που υπάγονται στο πρόγραμμα θα συντονιστούν με εκείνες του ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις, που ιδρύθηκε με την απόφαση 2001/470/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Μαΐου 2001[7] για τη βελτίωση, την απλούστευση και την επιτάχυνση της αποτελεσματικής δικαστικής συνεργασίας των κρατών μελών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος για την ποινική δικαιοσύνη θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη Eurojust που ιδρύθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002[8]. Η Eurojust είναι ένας οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ιδρύθηκε για να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών σε περίπτωση έρευνας και δίωξης σοβαρών μορφών διασυνοριακού και οργανωμένου εγκλήματος, περιλαμβανομένης της τρομοκρατίας, προωθώντας και βελτιώνοντας τη συνεργασία των αρχών αυτών. Η Eurojust υπογραμμίζει την πλήρη συνεργασία των αρμόδιων εθνικών αρχών και επομένως αποτελεί ουσιαστικό συμπλήρωμα του προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη.

Όσον αφορά το στόχο της παροχής πληροφοριών και της πρόληψης της χρήσης ναρκωτικών, που περιλαμβάνεται στο παρόν πρόγραμμα, απαιτείται αυξημένη συνεργασία με τρίτες χώρες, καθώς και στενός συντονισμός με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ). Ο οργανισμός αυτός, με έδρα τη Λισσαβώνα, ιδρύθηκε με τον κανονισμό (EΟΚ) αριθ. 302/93 του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1993[9] που τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 3294/94 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994[10]. Αποστολή του είναι η συλλογή και διάδοση αντικειμενικών, αξιόπιστων και συγκρίσιμων πληροφοριών σχετικά με τα ναρκωτικά και την τοξικομανία στην Ευρώπη. Για το σκοπό αυτό, συνεργάζεται με χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ, καθώς και με διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με το θέμα αυτό, ιδίως: το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το διεθνή έλεγχο των ναρκωτικών (UNDCP), την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠOΥ), την ομάδα Πομπιντού του Συμβουλίου της Ευρώπης, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων (ΠΟΤ), τη Διεθνή Οργάνωση Εγκληματολογικής Αστυνομίας (Ιντερπόλ) και την Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (Ευρωπόλ).

3. Εξορθολογισμοσ και απλουστευση

3.1. Μετάβαση από τα υφιστάμενα μέσα

Από την αξιολόγηση των ενεργειών που έχει υποστηρίξει η Ευρωπαϊκή Ένωση στους τομείς αυτούς κατά το παρελθόν αναγνωρίζεται απόλυτα η ανάγκη να συνεχιστούν, καθώς αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα, υπαρκτά προβλήματα και συμβάλλουν θετικά στην επίλυσή τους, συμπληρωματικά προς τις εθνικές ενέργειες που πραγματοποιούνται στους ίδιους τομείς. Ωστόσο, διαπιστώθηκαν επίσης αρκετές αδυναμίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν έτσι ώστε οι ευρωπαϊκές ενέργειες να επιτύχουν ακόμα καλύτερα αποτελέσματα. Πράγματι, η τρέχουσα κατάσταση, με ένα πλήθος γραμμών προϋπολογισμού μικρής κλίμακας ή με χρηματοδότηση ad-hoc περιορισμένης διάρκειας και χωρίς να υπάρχει γενική συνεκτικότητα, εμποδίζει τις δραστηριότητες της Ένωσης να γίνουν αρκετά αποτελεσματικές ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι και να μεγιστοποιηθεί η αξιοποίηση των υφιστάμενων ανθρώπινων και χρηματοοικονομικών πόρων. Η χωριστή εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών έχει ως αποτέλεσμα να μη μεγιστοποιούνται οι πραγματικές συνέργειες και ενδεχομένως να γίνονται άσκοπες επαναλήψεις. Τέλος, για να επιτευχθούν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα χρειάζεται οπωσδήποτε επαναξιολόγηση των στόχων, του είδους των παρεμβάσεων και της κλίμακας του κάθε προγράμματος.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα βασίζεται στην εμπειρία που αποκτήθηκε από τις τρέχουσες ενέργειες στους τομείς αυτούς. Πράγματι, θα αναπτύξει κυρίως τις δύο υφιστάμενες προπαρασκευαστικές ενέργειες για την προστασία και την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών στα δέκα νέα κράτη μέλη, οι οποίες θα επεκταθούν σε όλα τα κράτη μέλη. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα θεμελιώδη δικαιώματα που πηγάζουν από την ιθαγένεια της Ένωσης για να ενθαρρυνθεί η δημοκρατική συμμετοχή.

Όσον αφορά το στόχο της προώθησης της δικαστικής συνεργασίας, το πρόγραμμα θα συγκεντρώσει μέτρα που υποστηρίζουν τη συνεργασία στο αστικό και ποινικό δίκαιο για να εξασφαλιστεί καλύτερος συντονισμός μεταξύ των δύο αυτών τομέων δικαίου ενόψει της έναρξης ισχύος της Συνταγματικής Συνθήκης, η οποία θα καταργήσει τη δομή των πυλώνων. Η συνεργασία σε υποθέσεις αστικού δικαίου υποστηριζόταν στο παρελθόν από ξεχωριστό πρόγραμμα, ενώ η δικαστική συνεργασία σε υποθέσεις ποινικού δικαίου εντασσόταν στο πρόγραμμα AGIS. Η παρούσα πρόταση έχει σκοπό να δοθεί καλύτερη απάντηση στις πολιτικές προσδοκίες για ενδυνάμωση της δικαιοσύνης, όπως ζητήθηκε από το πρόγραμμα της Χάγης, και σε αιτήματα δικαστικών αρχών, νομικών και της κοινωνίας των πολιτών γενικότερα. Θα ενισχυθεί η κατάρτιση του δικαστικού σώματος και το πρόγραμμα θα διαθέτει επίσης την απαραίτητη ευελιξία που θα επιτρέπει την εφαρμογή νέων μέτρων, όπως το ηλεκτρονικό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με ποινικά μητρώα.

Όσον αφορά την καταπολέμηση της βίας, το πρόγραμμα θα αποτελέσει συνέχεια του υφιστάμενου προγράμματος Δάφνη ΙΙ, με ορισμένες τροποποιήσεις που θα βελτιώσουν την ανταπόκρισή του σε αιτήματα της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να εφαρμόζονται νέες μορφές δράσης. Η δράση για την πρόληψη των ναρκωτικών και τη σχετική ενημέρωση αποσκοπεί στην συγχώνευση των ενεργειών που βρίσκονται σε εξέλιξη και υπάγονται σε διάφορα προγράμματα, για να αυξηθεί η διαφάνεια για τους πολίτες και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Το πρόγραμμα θα ενισχύσει την παρακολούθηση και την αξιολόγηση ενεργειών που αφορούν την υλοποίηση ειδικών ενεργειών που υπάγονται σε σχέδια δράσης της ΕΕ και θα επιδιώξει μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών.

3.2. Κοινές ρυθμίσεις σχετικά με τη διαχείριση

Ένας από τους κύριους στόχους του προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη είναι να απλουστεύσει και να εκλογικεύσει τα μέσα τόσο από νομική άποψη όσο και από την άποψη της διαχείρισης, να βελτιστοποιήσει τη δομή του προϋπολογισμού, να αυξήσει τη συνεκτικότητα και τη συνέπεια των προγραμμάτων και να αποφύγει την επικάλυψη των μέσων. Το παρόν πρόγραμμα αποτελεί σημαντικό βήμα τόσο σε σχέση με την απλοποίηση όσο και την ευελιξία. Πράγματι, ο αριθμός γραμμών του προϋπολογισμού και των νομοθετικών μέσων μειώθηκε. Αυτή η συγκέντρωση πόρων της Ένωσης προσφέρει μεγαλύτερη οικονομική διαφάνεια και τη δυνατότητα για καλύτερη αξιολόγηση της προστιθέμενης αξίας των ενεργειών της Ένωσης. Η απόδοση μεγιστοποιείται με την αυξημένη συνεκτικότητα των στόχων των διαφόρων ειδικών προγραμμάτων και με την ενισχυμένη συνεργασία και εταιρική σχέση όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η απλούστευση και ο εξορθολογισμός που προτείνονται θα ωφελήσουν τους τελικούς χρήστες, καθώς θα αυξήσουν την ορατότητα, τη σαφήνεια και τη συνεκτικότητα των μέσων αυτών. Οι δυνητικοί δικαιούχοι θα μπορούν να υποβάλλουν ευκολότερα αιτήσεις για χρηματοδότηση από διάφορους τομείς, χάρη στη μεγαλύτερη τυποποίηση της προσέγγισης και των διατάξεων εφαρμογής.

Η Επιτροπή θα διαχειρίζεται άμεσα το πρόγραμμα. Εναλλακτικοί μηχανισμοί εφαρμογής (εξωτερική ανάθεση καθηκόντων ή επιμερισμένη διαχείριση) εξετάστηκαν λεπτομερώς, αλλά κρίθηκαν οικονομικά ασύμφοροι σε αυτό το στάδιο, επειδή πρόκειται για σχετικά μικρά ποσά. Εάν κριθεί αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος-πλαισίου, μπορεί να προβλεφθεί η οργάνωση διαφορετικών τρόπων διαχείρισης και/ή διαφορετικών δομών.

Το επίπεδο των ανθρώπινων πόρων που απαιτούνται για τη διαχείριση του προγράμματος είναι αναγκαστικά σχετικά υψηλό. Ωστόσο, η εναρμόνιση των διαδικασιών που επιτυγχάνεται με την ενσωμάτωση των ειδικών προγραμμάτων σε μια ενιαία δομή θα επιτρέψει τον εξορθολογισμό από αυτή την άποψη, χάρη στις οικονομίες κλίμακας. Για παράδειγμα, ο εξορθολογισμός των διαδικασιών παρακολούθησης και αξιολόγησης θα επιτρέψει καλύτερα αποτελέσματα και θα διευκολύνει τη μεταφορά ορθών πρακτικών. Η ύπαρξη μιας ενιαίας επιτροπής για τα τέσσερα ειδικά προγράμματα θα διευκολύνει εξαιρετικά την καθημερινή διαχείριση του προγράμματος-πλαισίου.

Περαιτέρω εξορθολογισμός είναι δυνατός μετά την έναρξη ισχύος της Συνταγματικής Συνθήκης. Αν και το πρόγραμμα-πλαίσιο εκπονήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις των εν ισχύι συνθηκών, η δομή του προγράμματος επιτρέπει την ομαλή μετάβαση στη νέα δομή που προβλέπει το Σύνταγμα, με δυνατότητες περαιτέρω εναρμόνισης των ειδικών προγραμμάτων για την πολιτική και την ποινική δικαιοσύνη.

4. Δημοσιονομικοι ποροι

Το συνολικό προβλεπόμενο ποσό για το πρόγραμμα-πλαίσιο «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» ανέρχεται σε 543 εκατομμύρια EUR για την περίοδο 2007-2013 (με σημερινές τιμές). Ο προϋπολογισμός αυτός προβλέπει 93,8 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια», 106,5 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Πολιτική δικαιοσύνη», 196,2 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Ποινική δικαιοσύνη» και 135,4 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση». Μέσα στο ποσό αναφοράς 11.1 εκατομύρια ευρώ προστίθενται για διοικητικά έξοδα.

Επιπλέον, την ίδια περίοδο προβλέπεται ποσό 164,9 εκατομμυρίων EUR για τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ποσό 110,6 εκατομμυρίων EUR για το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας, ενώ το ποσό που προβλέπεται για τη Eurojust ανέρχεται σε 133,4 εκατομμύρια EUR.

Τα ποσά αυτά υπολογίστηκαν βάσει των αναγκών που προσδιορίστηκαν και περιγράφηκαν παραπάνω. Ελήφθη υπόψη η σχετική πείρα που αποκτήθηκε από υφιστάμενες ενέργειες και προγράμματα που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη.

5. Συμπερασματα

Οι νέες δημοσιονομικές προοπτικές παρέχουν δυνατότητες τόσο για καλύτερη αντιστοιχία των στόχων και των πόρων όσο και για απλούστευση και εξορθολογισμό των μέσων που θα εξασφαλίσουν τη βέλτιστη αξιοποίηση των κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πρόγραμμα-πλαίσιο για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη συγκεντρώνει ειδικά προγράμματα που συνδέονται στενά μεταξύ τους. Συντονισμένες ενέργειες στο πλαίσιο αυτών των ειδικών προγραμμάτων θα επιτρέψουν πιο αποτελεσματική επιδίωξη του απώτερου στόχου, που είναι η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Θέσπιση προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη για την περίοδο 2007-2013

Συμπληρωματικότητα με οργανισμούς και άλλα μέσα στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης

Στις δημοσιονομικές προοπτικές προβλέπονται αρκετά συμπληρωματικά μέσα, τα οποία αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων πολιτικής που έχουν τεθεί στον τομέα της δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας:

- Τα προγράμματα-πλαίσια που θα αντικαταστήσουν το πλήθος γραμμών του προϋπολογισμού που διαχειρίζεται επί του παρόντος η Επιτροπή στον τομέα αυτό·

- Κοινοτική χρηματοδότηση των οργανισμών και φορέων της Κοινότητας ή της Ένωσης·

- Ανάπτυξη και διαχείριση συναφών συστημάτων πληροφόρησης μεγάλης κλίμακας.

Οι ακόλουθοι οργανισμοί ή φορείς που είναι συναφείς με τον τομέα του παραπάνω προγράμματος-πλαισίου θα καλυφθούν από τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές:

- Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ), που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 302/93 του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1993 για την ίδρυση ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας (ΕΕ L 36 της 12.2.1993, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1651/2003 (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 30), και για το οποίο έχει υποβληθεί σχέδιο τροποποιητικής πρότασης (Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου, υποβληθείσα από την Επιτροπή την 19η Δεκεμβρίου 2003, σχετικά με το ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας (COM(2003) 808).

- Παρατηρητήριο φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας , το οποίο πρόκειται να μετατραπεί σε Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (Προβλέπεται να υποβληθεί πρόταση της Επιτροπής το Μάιο του 2005), το οποίο προς το παρόν έχει ιδρυθεί με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1035/97 του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 1997 για την ίδρυση Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας (ΕΕ L 151 της 10.6.1997, σ. 1).

- Eurojust, που ιδρύθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με τη σύσταση της Eurojust προκειμένου να ενισχυθεί η καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος (ΕΕ L 63 της 6.3.2002, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με την απόφαση 2003/659/ΔΕΥ (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 44).

Με βάση τα παραπάνω, οι δημοσιονομικοί πόροι για τους παραπάνω κοινοτικούς οργανισμούς δεν περιλαμβάνονται στα προγράμματα-πλαίσια.

Πρέπει, ωστόσο, να συμπεριληφθούν στις δαπάνες της πολιτικής για δικαιοσύνη, ελευθερία και ασφάλεια στον τίτλο 3 του μελλοντικού κοινοτικού χρηματοδοτικού πλαισίου.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ

Για την κατάρτιση των δημοσιονομικών προοπτικών της περιόδου 2007-2013 επιλέχθηκε ευθύς εξαρχής η προσέγγιση με γνώμονα τις πολιτικές, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των πολιτικών στόχων και των κονδυλίων που διατίθενται για την επίτευξή τους. Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θεωρείται μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα επόμενα έτη, προτεραιότητα η οποία πρόκειται να υποστηριχθεί με κατά πολύ ενισχυμένα χρηματοδοτικά μέσα. Στις ανακοινώσεις της με τίτλο « Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος - Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013 »[11] και « Δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 »[12], η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης ότι είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί η αναθεώρηση των νομοθετικών μέσων για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές ώστε να ενισχυθεί η πορεία προς μεγαλύτερη απλοποίηση. Διαρθρώνοντας τις προτάσεις της γύρω από τρία γενικά προγράμματα με γνώμονα αντίστοιχες πολιτικές («Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών»), η Επιτροπή διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για την ανάπτυξη χρηματοδοτικών παρεμβάσεων εκ μέρους της Κοινότητας προς υποστήριξη των τριών στόχων, δηλαδή της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας.

2. Αιτιολόγηση της Ενέργειας

2.1. Ανάλυση του προβλήματος

Η καταπολέμηση της βίας αποτελεί σαφώς μέρος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως αυτά αναφέρονται στο Χάρτη, ιδίως δε του δικαιώματος της σωματικής ακεραιότητας. Η ισχυρή σύνδεση της βίας με αρκετά άλλα θεμελιώδη δικαιώματα (ελευθερία, ασφάλεια, υγεία, απασχόληση, κ.λπ.) υπαγορεύει την ενίσχυση της γενικής εφαρμογής των δικαιωμάτων αυτών, καθώς σχετίζονται με τη σωματική ακεραιότητα του ατόμου. Ορισμένες μορφές βίας -όπως η φυλετικής προέλευσης βία και η βία που έχει σχέση με το φύλο ή τις σεξουαλικές προτιμήσεις- απαιτούν τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων στη βελτιστοποίηση των οποίων θα μπορούσε να συμβάλει η ανταλλαγή πληροφοριών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η ανάπτυξη βέλτιστης πρακτικής. Κατά το σχεδιασμό των μέτρων στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών προοπτικών, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη η ανάγκη για πιο συνολική και καίρια λύση των προβλημάτων βίας, ξεκινώντας από τις υφιστάμενες παρεμβάσεις.

Για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης είναι επίσης απαραίτητη η αντιμετώπιση της χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών, ενός από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες. Από τη δεκαετία του 1990 εισήχθη σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια ευρύτερη, πολυτομεακή και ολοκληρωμένη στρατηγική, χωρίς όμως σαφώς καθορισμένα μέσα χρηματοδοτικής υποστήριξης. Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε πέντε κύρια στοιχεία: (i) τη μείωση της ζήτησης, (ii) τη μείωση της προσφοράς και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης, (iii) τη διεθνή συνεργασία, (iv) το συντονισμό σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο και (v) την αναζήτηση και αξιολόγηση πληροφοριών.

2.2. Μελλοντικές προοπτικές

Οι κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση όσον αφορά την καταπολέμηση των ναρκωτικών κατά την περίοδο των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών είναι δυνατόν να ορισθούν ως εξής:

- ενημέρωση και έρευνα, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης του έργου του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ)·

- μείωση της ζήτησης ναρκωτικών καθώς η ζήτηση τρέφει την ανάπτυξη του φαινομένου των ναρκωτικών: εφαρμογή προγραμμάτων εκπαίδευσης, πρόληψης και μείωσης της βλάβης·

- μείωση της προσφοράς ναρκωτικών με στόχο την αναχαίτιση της διακίνησής τους και της εγκληματικότητας που σχετίζεται με αυτά, ιδίως όσον αφορά τα νέα συνθετικά ναρκωτικά ή τις πρόδρομες χημικές ουσίες τους, καθώς και την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρημάτων·

- ενισχυμένη συνεργασία με τρίτες χώρες για τη μείωση της προσφοράς και ζήτησης ναρκωτικών·

- ανάγκη για περαιτέρω νομοθετικές ενέργειες λαμβάνοντας υπόψη τις νέες και εξελισσόμενες μορφές ναρκωτικών, έτσι ώστε να υποβληθούν, για παράδειγμα, οι νέες μορφές ναρκωτικών ουσιών σε καθιερωμένους μηχανισμούς ελέγχου.

2.3. Στόχοι του προγράμματος και σχετικοί δείκτες

- Ορισμός γενικών, ειδικών και λειτουργικών στόχων

Συμβολή στη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης μέσω της καταπολέμηση της βίας και της παροχής πληροφοριών σχετικά με τη χρήση ναρκωτικών, καθώς και μέσω της πρόληψης αυτής. | Προστασία των πολιτών από τη βία και επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας, της ευημερίας και της κοινωνικής συνοχής. | Πρόληψη και καταπολέμηση όλων των μορφών βίας στη δημόσια ή ιδιωτική ζωή εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών. Παροχή υποστήριξης στα θύματα και στις ομάδες κινδύνου. Ενίσχυση και ενθάρρυνση των ΜΚΟ και άλλων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό. Διάδοση των αποτελεσμάτων των δύο προγραμμάτων «Δάφνη», συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής, της μεταφοράς και της χρήσης τους από άλλους δικαιούχους ή σε άλλες γεωγραφικές περιοχές. Προσδιορισμός και ενίσχυση των ενεργειών που συμβάλλουν στη θετική αντιμετώπιση ατόμων που κινδυνεύουν να υποστούν βία. |

Πρόληψη και μείωση της χρήσης ναρκωτικών, της εξάρτησης και των βλαβών που οφείλονται στα ναρκωτικά. | Συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή και την ανάπτυξη της στρατηγικής και των σχεδίων δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά. Παρακολούθηση, εφαρμογή και αξιολόγηση της υλοποίησης συγκεκριμένων ενεργειών στο πλαίσιο των σχεδίων δράσης για τα ναρκωτικά 2005 – 2008 και 2009 – 2012. |

Προώθηση διακρατικών ενεργειών ευαισθητοποίησης στους προαναφερθέντες τομείς. | Δημιουργία πολυτομεακών δικτύων· διεύρυνση της βάσης των γνώσεων, ανταλλαγή πληροφοριών καθώς και εντοπισμός και διάδοση ορθών πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών κατάρτισης, των επισκέψεων μελέτης και των ανταλλαγών προσωπικού. Ανάπτυξη και υλοποίηση ενεργειών ευαισθητοποίησης με στόχο συγκεκριμένο κοινό για την προώθηση της πολιτικής της μηδενικής ανοχής της βίας και ενθάρρυνση της υποστήριξης των θυμάτων και της καταγγελίας των πράξεων βίας. Ευαισθητοποίηση σχετικά με τα προβλήματα υγείας καθώς και τα κοινωνικά προβλήματα που προκαλούνται από τη χρήση ναρκωτικών και ενθάρρυνση του ανοικτού διαλόγου με στόχο την προώθηση της καλύτερης κατανόησης του φαινομένου των ναρκωτικών. |

Όλοι οι στόχοι είναι συνεπείς προς τον καθολικό σκοπό του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», δηλαδή την υποστήριξη της ανάπτυξης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

- Συμπληρωματικότητα/συνεκτικότητα με άλλα μέσα

Κατά την προετοιμασία του προγράμματος, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή ώστε να εξασφαλιστεί η συνεκτικότητα με άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούν δραστηριότητες στους ίδιους τομείς πολιτικής και να επιδιωχθεί η συμπληρωματικότητα και η συνέργεια με αυτά.

Το παρόν πρόγραμμα συμπληρώνεται από άλλα ειδικά προγράμματα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», ιδιαίτερα από το ειδικό πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια» το οποίο έχει ως στόχο την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης παράλληλα με τη διατήρηση και την επίδειξη σεβασμού στην πολυμορφία του πολιτισμού και των παραδόσεων των λαών της Ευρώπης.

Η συμπληρωματικότητα θα αποτελέσει επίσης επιδίωξη του ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας, κύρια αποστολή του οποίου είναι η συλλογή και διάδοση αντικειμενικών, αξιόπιστων και συγκρίσιμων στοιχείων σχετικά με το φαινόμενο των ναρκωτικών και της εξάρτησης από τα ναρκωτικά στην Ευρώπη. Για το σκοπό αυτό, το κέντρο συνεργάζεται με χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ καθώς και με διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων» καθώς συμπληρώνουν το παρόν πρόγραμμα και είναι βέβαιο ότι θα επιτευχθεί η μεταξύ τους συνέργεια ιδίως στον τομέα της καταπολέμησης του εγκλήματος, είτε πρόκειται για μορφές βίας όπως η φυλετικής προέλευσης βία και η βία που έχει σχέση με το φύλο ή τις σεξουαλικές προτιμήσεις, είτε πρόκειται για εγκλήματα που έχουν σχέση με τα ναρκωτικά.

Το παρόν πρόγραμμα είναι επίσης δυνατόν να συμπληρωθεί με άλλα προγράμματα, όπως το πρόγραμμα για την προαγωγή της ασφαλέστερης χρήσης του Ίντερνετ και των νέων επιγραµµικών τεχνολογιών «Safer Internet Plus», το πρόγραμμα υγείας «Health programme», το πρόγραμμα για την πρόληψη των τραυματισμών «Injury Protection Programme», το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και ανάπτυξης και το πρόγραμμα για τη νεολαία «Youth».

3. Αξιολόγηση

3.1. Διδάγματα από ενδιάμεσες/τελικές αξιολογήσεις

Το πρόγραμμα «Δάφνη» αξιολογήθηκε δύο φορές από την Επιτροπή. Το 2002 υποβλήθηκε μια ενδιάμεση έκθεση[13] και το 2004 η τελική έκθεση[14].

Τόσο η ενδιάμεση όσο και η τελική έκθεση σχετικά με το πρόγραμμα «Δάφνη» (2000 – 2003) αναφέρουν ότι οι οργανισμοί αποκόμισαν οφέλη από τη συμμετοχή τους στην ευρωπαϊκή σύμπραξη καθώς και ότι χάρη στη συνεργασία των μαζικών φορέων κατέστη δυνατός ο αποτελεσματικότερος προγραμματισμός και η καλύτερη χρήση των πόρων. Η τελική έκθεση έδειξε ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης δημιουργώντας, για παράδειγμα, ένα γραφείο παροχής βοήθειας και δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη διάδοση. Το πρόγραμμα «Δάφνη II» προσαρμόστηκε σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω έκθεσης. Λόγω του ότι οι αλλαγές αυτές στη δομή του προγράμματος είναι αρκετά πρόσφατες, δεν είναι απαραίτητη η εισαγωγή σημαντικών περαιτέρω αλλαγών.

Το σχέδιο δράσης για τα ναρκωτικά (2000 – 2004) αξιολογήθηκε από την Επιτροπή σε δύο φάσεις: στα μέσα[15] και στο τέλος του προγράμματος[16]. Το νέο σχέδιο δράσης (2005-2008) επικεντρώνεται ιδιαίτερα στους τομείς εκείνους τους οποίους η αξιολόγηση κατέδειξε ως χρήζοντες περαιτέρω προόδου.

Σύμφωνα με τις αξιολογήσεις αυτές, είναι απαραίτητο να γίνουν ορισμένες βελτιώσεις για την καλύτερη επίτευξη των στόχων. Πιο συγκεκριμένα, υπογραμμίσθηκε ότι η κοινωνία των πολιτών να πρέπει να εμπλακεί σε μεγαλύτερο βαθμό στην κατάρτιση και την ανάπτυξη των πολιτικών της ΕΕ στον εν λόγω τομέα. Απαιτείται επίσης ο καλύτερος συντονισμός των εθνικών ενεργειών, συμπεριλαμβανομένης και της διεθνούς σκηνής. Η δικτύωση και η ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ενθάρρυνσης και περαιτέρω ανάπτυξης.

3.2. Εκ των προτέρων αξιολόγηση

Στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής όπου παρατίθεται η εκ των προτέρων αξιολόγηση του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» καταδεικνύεται η καταλληλότητα της πολιτικής που επιλέχθηκε για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων.

4. Νομικη Βαση και Σκεπτικο του μεσου Πολιτικησ

4.1. Νομική βάση

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εδράζεται στο άρθρο 152 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το άρθρο 152 της Συνθήκης, το οποίο αφορά τη δημόσια υγεία, προβλέπει με σαφήνεια ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας, εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου. Το άρθρο ορίζει επίσης ότι η Κοινότητα συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών για τη μείωση της βλάβης που προκαλούν στην υγεία τα ναρκωτικά συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης και της πρόληψης.

Η εξασφάλιση υψηλού επιπέδου υγείας του ανθρώπου μέσω της προστασίας των ατόμων από τη βία και η ανάπτυξη δράσης ενημερωτικού και προληπτικού χαρακτήρα όσον αφορά τα ναρκωτικά αποτελούν τους κύριους στόχους του παρόντος προγράμματος. Ως εκ τούτου, η προτεινόμενη νομική βάση είναι επαρκής.

4.2. Καθοριζόμενες ενέργειες στο πλαίσιο του προγράμματος

Προβλέπονται διάφορα είδη ενεργειών, ως εξής:

- ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης·

- ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας·

- ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας·

- επιδότηση λειτουργίας προς την ευρωπαϊκή ομοσπονδία για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης (European Federation for Missing and Sexually Exploited Children), η αποστολή της οποίας αποτελεί στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα των δικαιωμάτων και της προστασίας του παιδιού.

4.3. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Η σύνταξη της παρούσας πρότασης έγινε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ και στο σχετικό συνοδευτικό πρωτόκολλό της. Όσον αφορά την επικουρικότητα, το παρόν πρόγραμμα δεν επιχειρεί να παρέμβει στους τομείς που καλύπτονται από εθνικά προγράμματα σχεδιασμένα από εθνικές αρχές σε κάθε κράτος μέλος, αλλά να επικεντρωθεί σε τομείς που μπορούν να παραγάγουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Με γνώμονα το στοιχείο αυτό, μπορεί να θεωρηθεί ότι η πλειονότητα των δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα είναι συμπληρωματικές προς τις εθνικές ενέργειες και αποσκοπούν στη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση της συνεργίας μεταξύ ενεργειών που υλοποιούνται σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο.

Όσον αφορά την αναλογικότητα, το προτεινόμενο νέο πρόγραμμα διακρίνεται για την ενσωμάτωση της μέγιστης δυνατής απλούστευσης όσον αφορά όχι μόνον τη μορφή της εκάστοτε ενέργειας – οι ορισμοί των ενεργειών στο νομοθετικό κείμενο έχουν την πλέον γενικόλογη διατύπωση στο μέτρο του δυνατού – αλλά και τους διοικητικούς και δημοσιονομικούς όρους που θα ισχύουν για την υλοποίησή της. Η Επιτροπή επιδίωξε να βρει το κατάλληλο σημείο ισορροπίας μεταξύ ευελιξίας και ευχέρειας στη χρήση, αφενός, και σαφήνειας σκοπών και κατάλληλων δημοσιονομικών και διαδικαστικών διασφαλίσεων, αφετέρου.

Με βάση τις κατευθύνσεις που παρατίθενται στο πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή και των δύο αυτών αρχών, είναι σαφές ότι τα προβλήματα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει το παρόν πρόγραμμα έχουν διεθνικές πτυχές και, επομένως, ότι η δράση σε επίπεδο Κοινότητας θα αποφέρει πολύ περισσότερα οφέλη από ό,τι ανάλογη δράση σε επίπεδο κρατών μελών.

4.4. Απλούστευση και εξορθολογισμός

Η προτεινόμενη προσέγγιση θα συμβάλει στο βασικό στόχο της απλούστευσης των μέσων, από άποψη τόσο νομοθεσίας όσο και διαχείρισης, αλλά και στο στόχο του εξορθολογισμού της διάρθρωσης του προϋπολογισμού. Θα βελτιώσει επίσης τη συνοχή και τη συνέπεια μεταξύ των μέσων και παράλληλα θα συμβάλει και στην αποφυγή αλληλεπικαλύψεων. Αν και θα χρειαστεί πρόσθετο ανθρώπινο δυναμικό για την αντιμετώπιση μελλοντικών διευρύνσεων, θα επιτευχθεί καλύτερος καταμερισμός του ανθρώπινου δυναμικού με την κατάργηση μικρών κονδυλίων (τα οποία απορροφούν δυσανάλογους πόρους) και με την ομαδοποίηση των υφιστάμενων προγραμμάτων σε ένα ενιαίο, συνεκτικό και εξορθολογισμένο πρόγραμμα. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των δαπανών και του διοικητικού κόστους για τη διαχείρισή τους.

Ο προτεινόμενος εξορθολογισμός θα ωφελήσει επίσης τους τελικούς χρήστες, καθώς αυξάνει την ευκρίνεια, τη σαφήνεια και τη συνοχή των μέσων. Οι πιθανοί δικαιούχοι θα μπορούν να υποβάλλουν ευκολότερα αιτήσεις χρηματοδότησης χάρις στην τυποποιημένη προσέγγιση και την εναρμόνιση των εκτελεστικών διατάξεων.

Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε οργανισμούς κοινοτικού δικαίου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι εν λόγω οργανισμοί ορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου και του άρθρου 37 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής. Η Επιτροπή μελετά τη συμμόρφωση με τις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Πριν προβεί στην ανάθεση της εκτέλεσης, η Επιτροπή εξασφαλίζει, κατόπιν σχετικής αξιολόγησης, ότι η ίδρυση οργανισμών συνάδει με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Το προτεινόμενο νέο μέσο κινείται στην κατεύθυνση που καθόρισε η Επιτροπή όσον αφορά τα πολιτικά και οικονομικά μελήματα από το 2007 και εξής. Επιδιώκεται η αλληλοσυμπλήρωση, η απλούστευση και ο εξορθολογισμός των υφιστάμενων μέσων, καθώς και η αναγκαία ευελιξία για να εκπληρωθούν νέοι στόχοι και να υπάρξει ομαλή προσαρμογή στο νέο νομικό πλαίσιο που θα θεσπιστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η συνταγματική συνθήκη.

5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Το κόστος του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» για την περίοδο 2007–2013 ανέρχεται σε 543 εκατ. ευρώ. Για το παρόν ειδικό πρόγραμμα θα διατεθούν κονδύλια ύψους 138,2 εκατ. ευρώ.

2005/0037 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 152,

την πρόταση της Επιτροπής[17],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[18],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[19],

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που θεσπίζεται στο άρθρο 251 της συνθήκης[20],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) Η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ορίζει ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας, εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ο) της Συνθήκης, η δράση της Κοινότητας πρέπει να περιλαμβάνει τη συμβολή στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας.

(2) Η δράση της Κοινότητας πρέπει να συμπληρώνει τις εθνικές πολιτικές που έχουν ως στόχο τη βελτίωση της δημόσιας υγείας, την απομάκρυνση πηγών κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία και τη μείωση βλαβών στην υγεία οι οποίες οφείλονται στην εξάρτηση από τα ναρκωτικά.

(3) Η σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική βία κατά παιδιών, νέων και γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των απειλών πραγματοποίησης τέτοιου είδους πράξεων, ο εξαναγκασμός ή η αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας, είτε στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή, αποτελούν καταπάτηση του δικαιώματος στη ζωή, την ασφάλεια, την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και τη σωματική και συναισθηματική ακεραιότητα καθώς επίσης και σοβαρή απειλή για τη σωματική και πνευματική υγεία των θυμάτων των εν λόγω μορφών βίας. Οι συνέπειες από αυτές τις μορφές βίας, οι οποίες είναι τόσο διαδεδομένες στο σύνολο της Κοινότητας, αποτελούν πραγματική μάστιγα για την υγεία και εμποδίζουν τους πολίτες να απολαύουν ασφάλειας, ελευθερίας και δικαιοσύνης.

(4) Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ορίζει την έννοια της υγείας ως μια κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς ως έλλειψη ασθένειας ή αναπηρίας. Σύμφωνα με ψήφισμα της παγκόσμιας συνέλευσης υγείας το 1996, η βία συνιστά μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην έκθεση που εξέδωσε σχετικά με τη βία και την υγεία στις 3 Οκτωβρίου 2002, η οργάνωση συνιστά την προώθηση της πρόληψης σε αρχικό στάδιο, την ενίσχυση των δράσεων προς αρωγή των θυμάτων βίας καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την πρόληψη της βίας.

(5) Οι αρχές αυτές αναγνωρίζονται από πολυάριθμες συμβάσεις, δηλώσεις και πρωτόκολλα των κύριων διεθνών οργανισμών και φορέων, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, η Διεθνής Συνδιάσκεψη για τις Γυναίκες και το Παγκόσμιο Συνέδριο για την Καταπολέμηση της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης των Παιδιών για Εμπορικούς Σκοπούς.

(6) Ο χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης[21] τονίζει εκ νέου τη σημασία, μεταξύ άλλων, του δικαιώματος στην αξιοπρέπεια, την ισότητα και την αλληλεγγύη. Συμπεριλαμβάνει ορισμένες συγκεκριμένες διατάξεις σχετικά με την προστασία και προώθηση της σωματικής και ψυχικής υγείας, της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, των δικαιωμάτων του παιδιού και της καταπολέμησης των διακρίσεων, καθώς επίσης και σχετικά με την απαγόρευση της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, της δουλείας και της αναγκαστικής εργασίας καθώς και της παιδικής εργασίας. Υπογραμμίζει εκ νέου ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας, πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου.

(7) Η Επιτροπή κλήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να καταρτίσει και να θέσει σε εφαρμογή προγράμματα δράσης για την καταπολέμηση αυτών των μορφών βίας, μεταξύ άλλων, βάσει του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου, της 19ης Μαϊου 2000, σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο «Για τις περαιτέρω ενέργειες στην καταπολέμηση της σωματεμπορίας γυναικών»[22], και του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου, της 20ής Σεπτεμβρίου 2001, σχετικά με τον ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων των γυναικών [23].

(8) Το πρόγραμμα δράσης που θεσπίστηκε δυνάμει της απόφασης αριθ. 293/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιανουαρίου 2000, για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (πρόγραμμα «Δάφνη») (2000-2003) περί προληπτικών μέτρων κατά της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών[24] συνέβαλε στη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην ενίσχυση και σταθεροποίηση της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών των κρατών μελών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της καταπολέμησης της βίας.

(9) Το πρόγραμμα δράσης που θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 803/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (2004-2008) σχετικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων κινδύνου (πρόγραμμα «Δάφνη II»)[25] ενίσχυσε τα αποτελέσματα που είχαν ήδη επιτευχθεί μέσω του προγράμματος «Δάφνη»· σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2, η Επιτροπή πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλιστεί η συνέπεια των ετήσιων πιστώσεων με τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές.

(10) Είναι επιθυμητή η εξασφάλιση της συνέχειας των σχεδίων που υποστηρίζονται από τα προγράμματα «Δάφνη» και «Δάφνη ΙΙ».

(11) Δεδομένου ότι, σύμφωνα με την έρευνα, η νοσηρότητα και η θνησιμότητα που συνδέονται με την εξάρτηση από τα ναρκωτικά επηρεάζει ένα σημαντικό αριθμό ευρωπαίων πολιτών, η βλάβη στην υγεία από την εν λόγω εξάρτηση συνιστά μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας.

(12) Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τα αποτελέσματα της τελικής αξιολόγησης της στρατηγικής της ΕΕ για τα ναρκωτικά και του προγράμματος δράσης για τα ναρκωτικά (2000-2004)[26] υπογράμμισε την ανάγκη συμμετοχής, σε τακτική βάση, της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση των πολιτικών της ΕΕ για τα ναρκωτικά.

(13) Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (2003-2008) συμπεριλαμβάνει την ανάπτυξη στρατηγικών και μέτρων ενάντια στην εξάρτηση από τα ναρκωτικά ως έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για την προστασία της υγείας, ο οποίος σχετίζεται με τον τρόπο ζωής.

(14) Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2003 σχετικά με την πρόληψη και μείωση των βλαβών της υγείας που σχετίζονται με την εξάρτηση από τα ναρκωτικά[27], το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ως στόχο δημόσιας υγείας την πρόληψη της εξάρτησης από τα ναρκωτικά και τη μείωση των συναφών κινδύνων καθώς και να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν συνολικές στρατηγικές.

(15) Το Δεκέμβριο του 2004 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσεπικύρωσε τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά 2005–2012, η οποία καλύπτει το σύνολο των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα ναρκωτικά και ορίζει τους κύριους στόχους. Οι εν λόγω στόχοι περιλαμβάνουν την επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας, ευημερίας και κοινωνικής συνοχής μέσω της πρόληψης και μείωσης της χρήσης ναρκωτικών, της εξάρτησης καθώς και των βλαβών για την υγεία και την κοινωνία που συνδέονται με τα ναρκωτικά.

(16) Η Επιτροπή ενέκρινε το πρόγραμμα δράσης της για τα ναρκωτικά 2005–2008[28] ως μείζονος σημασίας μέσο για τη μετατροπή της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά 2005–2012 σε συγκεκριμένες ενέργειες. Τελικός στόχος του σχεδίου δράσης είναι να μειώσει σημαντικά την επικράτηση των ναρκωτικών στον πληθυσμό και να περιορίσει την κοινωνική ζημία και τις βλάβες στην υγεία που προκαλεί η χρήση και το εμπόριο παράνομων ναρκωτικών.

(17) Είναι σημαντικό και αναγκαίο να αναγνωρίζονται οι σοβαρές άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της βίας και των ναρκωτικών στα άτομα, τις οικογένειες και τις κοινότητες όσον αφορά την υγεία, την ψυχολογική και κοινωνική ανάπτυξη καθώς και την πολιτική των ίσων ευκαιριών, καθώς επίσης και το υψηλό κοινωνικό και οικονομικό κόστος για το κοινωνικό σύνολο.

(18) Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να φέρει προστιθέμενη αξία στις ενέργειες που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη στον τομέα της ενημέρωσης και της πρόληψης όσον αφορά τα ναρκωτικά με τη συμπλήρωση των ενεργειών αυτών και την προώθηση συνεργειών.

(19) Όσον αφορά την πρόληψη της βίας, συμπεριλαμβανομένης της κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, νέων και γυναικών και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων κινδύνου, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να φέρει προστιθέμενη αξία στις ενέργειες που υλοποιούν κατά κύριο λόγο τα κράτη μέλη με τα ακόλουθα μέσα: τη διάδοση και ανταλλαγή πληροφοριών, πείρας και ορθών πρακτικών· την προώθηση καινοτόμου προσέγγισης· τον από κοινού καθορισμό προτεραιοτήτων· την κατάλληλη ανάπτυξη δικτύωσης· την επιλογή σχεδίων στο σύνολο της Κοινότητας· την ενθάρρυνση, τέλος, και κινητοποίηση όλων των ενδιαφερομένων μερών. Οι εν λόγω ενέργειες πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνουν τα παιδιά και τις γυναίκες που εισήλθαν στα κράτη μέλη μέσω εμπορίας ανθρώπων.

(20) Η ευρωπαϊκή ομοσπονδία για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης συγκεντρώνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο διάφορες ΜΚΟ που ασχολούνται με το πρόβλημα της εξαφάνισης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών. Η ομοσπονδία συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση και την καταπολέμηση των φαινομένων εξαφάνισης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών διευκολύνοντας την επικοινωνία μεταξύ των ευρωπαϊκών οργανώσεωνν για μια πιο αποτελεσματική προσέγγιση, προωθώντας τη δημιουργία ευρωπαϊκού κέντρου έρευνας για τη συγκέντρωση και ανάλυση δεδομένων σχετικά με τα φαινόμενα αυτά καθώς επίσης προωθώντας και πραγματοποιώντας ενέργειες για τη βελτίωση της κατάστασης των ανηλίκων, θύματων εξαφάνισης ή/και σεξουαλικής κακοποίησης, και την τροποποίηση των νομικών καθεστώτων, της νοοτροπίας και της συμπεριφοράς στην Ευρώπη.

(21) Οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, δηλαδή η πρόληψη και η καταπολέμηση όλων των μορφών βίας κατά των παιδιών, των νέων και των γυναικών καθώς και η πρόληψη και ενημέρωση σχετικά με τα ναρκωτικά, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν σε ικανοποιητικό βαθμό από τα κράτη μέλη λόγω της ανάγκης για ανταλλαγή πληροφοριών σε επίπεδο ΕΕ και για διάδοση των ορθών πρακτικών στο σύνολο της Κοινότητας. Τα παραπάνω μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Εξαιτίας της ανάγκης για συντονισμένη και πολυτομεακή προσέγγιση και λόγω της κλίμακας ή του αντικτύπου της πρωτοβουλίας, η Κοινότητα δύναται να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(22) Πρέπει επίσης να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και της απάτης και παράλληλα να γίνουν οι αναγκαίες ενέργειες για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων.

(23) Η παρούσα απόφαση καθορίζει χρηματοδοτικό πλαίσιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, το οποίο θα αποτελέσει προνομιακή αναφορά για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού[29].

(24) Οι κανονισμοί (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[30], εφεξής καλούμενος «ο δημοσιονομικός κανονισμός», και (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου[31], οι οποίοι διασφαλίζουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, πρέπει να εφαρμοστούν λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της απλότητας και της συνέπειας στην επιλογή των δημοσιονομικών μέσων, τον περιορισμό του αριθμού περιπτώσεων όπου η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να έχει την άμεση ευθύνη για την εφαρμογή και τη διαχείρισή τους, καθώς και την απαιτούμενη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των πόρων και του διοικητικού φόρτου που συνεπάγεται η χρησιμοποίησή τους.

(25) Ο δημοσιονομικός κανονισμός απαιτεί την πρόβλεψη βασικής πράξης για να καλυφθούν οι επιδοτήσεις λειτουργίας.

(26) Σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[32], τα μέτρα για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης θα πρέπει να θεσπιστούν σύμφωνα με τη διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 3 της απόφασης. Πρόκειται για την ενδεδειγμένη διαδικασία καθώς το πρόγραμμα δεν έχει σημαντικό αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της Κοινότητας.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

Θέσπιση του προγράμματος

1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση», εφεξής καλούμενο «το πρόγραμμα», στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

2. Το πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 2

Γενικοί στόχοι

1. Το παρόν πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους γενικούς στόχους:

(α) να συμβάλει στη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης μέσω της καταπολέμησης της βίας και της παροχής πληροφοριών σχετικά με τη χρήση ναρκωτικών καθώς και μέσω της πρόληψης της χρήσης,

(β) να προστατεύσει τους πολίτες από τη βία και να επιτύχει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, ευημερίας και κοινωνικής συνοχής,

(γ) να προλάβει και να μειώσει τη χρήση ναρκωτικών, την εξάρτηση και τις βλάβες που έχουν σχέση με τα ναρκωτικά.

2. Με την επιφύλαξη των στόχων και των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, οι γενικοί στόχοι του προγράμματος συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κοινοτικών πολιτικών και, ειδικότερα, αυτών που αφορούν την προστασία της δημόσιας υγείας, την ισότητα μεταξύ των δύο φύλων, την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης.

Άρθρο 3

Ειδικοί στόχοι

Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:

(α) Την πρόληψη και καταπολέμηση όλων των μορφών βίας στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών μέσω τη λήψης προληπτικών μέτρων και της παροχής υποστήριξης σε θύματα και ομάδες κινδύνου με τα ακόλουθα μέσα:

- παρέχοντας αρωγή και ενθάρρυνση σε ΜΚΟ και άλλες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας και της πρόληψης της βίας καθώς και της παροχής βοήθειας σε θύματα·

- μέσω της ανάπτυξης και υλοποίησης ενεργειών ευαισθητοποίησης που στοχεύουν σε συγκεκριμένο κοινό, μέσω του σχεδιασμού υλικού για τη συμπλήρωση του ήδη διαθέσιμου ή μέσω της προσαρμογής και χρήσης του ήδη υπάρχοντος υλικού σε άλλες γεωγραφικές περιοχές ή για άλλες ομάδες-στόχους·

- μέσω της διάδοσης των αποτελεσμάτων των δύο προγραμμάτων «Δάφνη», συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής, της μεταφοράς και της χρήσης τους από άλλους δικαιούχους ή σε άλλες γεωγραφικές περιοχές·

- μέσω του προσδιορισμού και της ενίσχυσης ενεργειών που συμβάλλουν στη θετική αντιμετώπιση των ατόμων που κινδυνεύουν να υποστούν βία, ιδιαίτερα μέσω της εφαρμογής μιας προσέγγισης που ενθαρρύνει την επίδειξη σεβασμού στα άτομα αυτά και προωθεί την ευημερία και την προσωπική τους ολοκλήρωση.

(β) Την προώθηση διεθνών ενεργειών με στόχο

- τη δημιουργία πολυτομεακών δικτύων·

- τη διεύρυνση της βάσης των γνώσεων, την ανταλλαγή πληροφοριών καθώς επίσης και τον εντοπισμό και τη διάδοση ορθών πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων ενεργειών κατάρτισης, επισκέψεων μελέτης και ανταλλαγών προσωπικού·

- την ευαισθητοποίηση συγκεκριμένου κοινού σε θέματα βίας, όπως κοινού από συγκεκριμένα επαγγέλματα, για τη βελτίωση της κατανόησης, την προώθηση της πολιτικής της μηδενικής ανοχής της βίας καθώς και την ενθάρρυνση της παροχής υποστήριξης στα θύματα καθώς και της καταγγελίας πράξεων βίας στις αρμόδιες αρχές·

- τη μελέτη φαινομένων που έχουν σχέση με τη βία, τη διερεύνηση και την αντιμετώπιση των αιτίων που προκαλούν την άσκηση βίας σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας·

- την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα προβλήματα υγείας καθώς και τα κοινωνικά προβλήματα που προκαλούνται από τη χρήση ναρκωτικών και την προώθηση ανοικτού διαλόγου με στόχο την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου των ναρκωτικών.

(γ) Τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή και την ανάπτυξη της της στρατηγικής και των σχεδίων δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά.

(δ) Την παρακολούθηση, την εφαρμογή και την αξιολόγηση της εφαρμογής συγκεκριμένων ενεργειών στο πλαίσιο των σχεδίων δράσης για τα ναρκωτικά 2005–2008 και 2009–2012.

Άρθρο 4

Ενέργειες

Για την επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 2 και 3, το παρόν πρόγραμμα θα υποστηρίξει τα ακόλουθα είδη ενεργειών:

(α) Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης, ή

(β) Ειδικά διακρατικά σχέδια κοινοτικού ενδιαφέροντος, τα οποία υποβάλλονται από τουλάχιστον τρία κράτη μέλη σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας ή

(γ) Υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων οι οποίοι επιδιώκουν σκοπούς γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που συνάδουν με τους γενικούς στόχους του προγράμματος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας,

(δ) Επιδότηση λειτουργίας για τη συγχρηματοδότηση δαπανών στον πλαίσιο του μόνιμου προγράμματος εργασίας της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης (European Federation for Missing and Sexually Exploited Children), η αποστολή της οποίας αποτελεί στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα των δικαιωμάτων και της προστασίας των παιδιών.

Άρθρο 5

Συμμετοχή

Οι ακόλουθες χώρες, εφεξής καλούμενες «συμμετέχουσες χώρες», μπορούν να συμμετέχουν στις ενέργειες του προγράμματος:

(α) Οι χώρες ΕΖΕΣ που συμμετέχουν στη συμφωνία ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στην εν λόγω συμφωνία.

(β) Οι υποψήφιες χώρες που είναι συνδεδεμένες με την ΕΕ, καθώς και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που περιλαμβάνονται στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες σύνδεσης ή στα πρόσθετα πρωτόκολλά τους για συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα, όπως συνάφθηκαν ή πρόκειται να συναφθούν με τις χώρες αυτές.

(γ) Στα σχέδια μπορούν να συμμετέχουν υποψήφιες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό συμβάλλει στην προετοιμασία της προσχώρησής τους, ή άλλες τρίτες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους στόχους των σχεδίων.

Άρθρο 6

Ομάδες-στόχοι

1. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε όλες τις ομάδες που άμεσα ή έμμεσα ασχολούνται με τη βία και το φαινόμενο των ναρκωτικών.

2. Όσον αφορά την καταπολέμηση της βίας, οι κύριες ομάδες-στόχοι είναι τα θύματα βίας και οι ομάδες που κινδυνεύουν να υποστούν βία. Άλλες ομάδες στόχοι είναι, μεταξύ άλλων, καθηγητές και εκπαιδευτικό προσωπικό, η αστυνομία και οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι τοπικές και εθνικές αρχές, οι εργαζόμενοι σε ιατρικά και παραϊατρικά επαγγέλματα, το δικαστικό προσωπικό, η μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι θρησκευτικές κοινότητες. Είναι επίσης σκόπιμο να εξεταστούν προγράμματα θεραπείας τόσο για τα θύματα όσο και για τους δράστες με στόχο την πρόληψη της εκδήλωσης βίας.

3. Όσον αφορά τα ναρκωτικά, οι νέοι, οι ευάλωτες ομάδες και οι προβληματικές συνοικίες συνιστούν ομάδες κινδύνου και πρέπει να προσδιορίζονται ως ομάδες-στόχοι. Άλλες ομάδες-στόχοι είναι, μεταξύ άλλων, οι δάσκαλοι και το εκπαιδευτικό προσωπικό, οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι τοπικές και εθνικές αρχές, οι εργαζόμενοι σε ιατρικά και παραϊατρικά επαγγέλματα, το δικαστικό προσωπικό, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι θρησκευτικές κοινότητες.

Άρθρο 7

Πρόσβαση στο πρόγραμμα

Η πρόσβαση στο παρόν πρόγραμμα είναι ανοικτή σε δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς και φορείς (τοπικές αρχές στο αρμόδιο επίπεδο, πανεπιστημιακά τμήματα και ερευνητικά κέντρα) που δραστηριοποιούνται στους τομείς της πρόληψης και της καταπολέμησης της βίας κατά παιδιών, νέων και γυναικών ή στους τομείς της προστασίας από αυτές τις μορφές βίας ή της παροχής υποστήριξης στα θύματα ή της εφαρμογής στοχοθετημένων ενεργειών για την προώθηση της απόρριψης αυτών των μορφών βίας ή της ενθάρρυνσης της αλλαγής στάσης και συμπεριφοράς έναντι των ευπαθών ομάδων και των θυμάτων βίας. Το πρόγραμμα είναι επίσης ανοικτό σε δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς και φορείς (τοπικές αρχές στο αρμόδιο επίπεδο, πανεπιστημιακά τμήματα και ερευνητικά κέντρα) που δραστηριοποιούνται στους τομείς της παροχής ενημέρωσης και πρόληψης της χρήσης ναρκωτικών.

Άρθρο 8

Τύποι παρέμβασης

1. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να λαμβάνει τις ακόλουθες νομικές μορφές:

- επιδοτήσεις,

- δημόσιες συμβάσεις προμηθειών.

2. Οι κοινοτικές επιδοτήσεις χορηγούνται σε συνέχεια πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, εκτός από τις επείγουσες και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις εξαιρετικού χαρακτήρα ή εκτός εάν τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου τον επιβάλλουν ως μόνη επιλογή για συγκεκριμένη ενέργεια, και παρέχονται με τη μορφή επιδοτήσεων λειτουργίας και επιδοτήσεων ενεργειών. Το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης καθορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

3. Επιπλέον, προβλέπονται δαπάνες για συνοδευτικά μέτρα, μέσω δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, οπότε τα κοινοτικά κονδύλια θα καλύπτουν την αγορά υπηρεσιών και αγαθών. Θα καλύπτονται εν προκειμένω, μεταξύ άλλων, δαπάνες για πληροφόρηση και επικοινωνία, προετοιμασία, υλοποίηση, παρακολούθηση, έλεγχο και αξιολόγηση σχεδίων, πολιτικών, προγραμμάτων και νομοθεσίας.

Άρθρο 9

Μέτρα εφαρμογής

1. Η Επιτροπή υλοποιεί την κοινοτική συνδρομή σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό του Συμβουλίου [κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002] που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων).

2. Για την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή εκδίδει, εντός των ορίων των γενικών στόχων του άρθρου 2, ετήσιο πρόγραμμα εργασίας στο οποίο προσδιορίζει τους ειδικούς στόχους της και τις θεματικές προτεραιότητες, περιγράφει τα συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 8 και επισυνάπτει, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλογο άλλων ενεργειών.

3. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας θα εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10 παράγραφος 2.

4. Κατά τις διαδικασίες αξιολόγησης και χορήγησης όσον αφορά τις επιδοτήσεις ενεργειών λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα κριτήρια:

(α) συμμόρφωση με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 2 και με τα μέτρα που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4,

(β) ποιότητα της προτεινόμενης ενέργειας όσον αφορά το σχεδιασμό, την οργάνωση και την παρουσίασή της, καθώς και αναμενόμενα αποτελέσματα,

(γ) ζητούμενο ποσό κοινοτικής χρηματοδότησης και επαρκής κάλυψη των σχετικών αναγκών σε σχέση με τα αναμενόμενα αποτελέσματα·

(δ) αντίκτυπος των αναμενόμενων αποτελεσμάτων επί των γενικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 2 και επί των μέτρων που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4.

5. Οι αιτήσεις επιδοτήσεων λειτουργίας, που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 και 4 αξιολογούνται με γνώμονα:

- τη συνέπεια με τους στόχους του προγράμματος·

- την ποιότητα των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων·

- το πιθανό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στους αποδέκτες των δραστηριοτήτων αυτών·

- το γεωγραφικό αντίκτυπο των υλοποιούμενων δραστηριοτήτων·

- τη συμμετοχή των πολιτών στην οργάνωση των συμμετεχόντων φορέων·

- την αναλογία κόστους/οφέλους της προτεινόμενης δραστηριότητας.

6. Δυνάμει του άρθρου 113 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, δεν εφαρμόζεται η αρχή της σταδιακής μείωσης στις επιδοτήσεις λειτουργίας που χορηγούνται στην ευρωπαϊκή ομοσπονδία για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης, η οποία επιδιώκει στόχο γενικότερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα των δικαιωμάτων και της προστασίας των παιδιών.

Άρθρο 10

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, εφεξής καλούμενη «επιτροπή», που απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 11

Συμπληρωματικότητα

1. Επιδιώκονται συνέργειες και συμπληρωματικότητα με άλλα κοινοτικά μέσα, και ιδίως με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και ανάπτυξης καθώς και τα προγράμματα για την προστασία της υγείας και το πρόγραμμα για την προαγωγή της ασφαλέστερης χρήσης του Ίντερνετ και των νέων επιγραµµικών τεχνολογιών «Safer Internet Plus». Θα επιδιωχθεί η συμπληρωματικότητα με το ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και, όπου κρίνεται απαραίτητο, με βάση το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα θα αναπτυχθεί η στατιστική πτυχή της ενημέρωσης σχετικά με τη βία και τα ναρκωτικά.

2. Το πρόγραμμα μπορεί να χρησιμοποιεί από κοινού πόρους με άλλα κοινοτικά μέσα και ιδίως με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών», «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων» και το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο, με σκοπό την υλοποίηση ενεργειών που επιδιώκουν τους στόχους όλων των προγραμμάτων.

3. Ενέργειες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης δεν λαμβάνουν συνδρομή από άλλα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τον ίδιο σκοπό. Οι δικαιούχοι σύμφωνα με την παρούσα απόφαση παρέχουν στην Επιτροπή στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδότηση που έλαβαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό και από άλλες πηγές της καθώς και στοιχεία σχετικά με τις υπό εξέταση αιτήσεις χρηματοδότησης που έχουν υποβάλει.

Άρθρο 12

Δημοσιονομικοί πόροι

1. Ο προϋπολογισμός για την υλοποίηση του παρόντος μέσου καθορίζεται σε 138,2 εκατ. ευρώ για την περίοδο που ορίζεται στο άρθρο 1.

2. Οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για τις ενέργειες που προβλέπονται στο παρόν πρόγραμμα εγγράφονται ως ετήσιες πιστώσεις στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε έτος, εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 13

Παρακολούθηση

1. Για κάθε δράση που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα, ο δικαιούχος υποβάλλει τεχνικές και οικονομικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών. Υποβάλλεται, επίσης, τελική έκθεση εντός τριών μηνών από την περάτωση της δράσης. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και το περιεχόμενο των εκθέσεων.

2. Με την επιφύλαξη των ελέγχων που διενεργούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο σε συνεργασία µε τα αρµόδια εθνικά όργανα ή υπηρεσίες ελέγχου, δυνάμει του άρθρου 248 της συνθήκης, καθώς και όλων των ελέγχων που διενεργούνται βάσει του άρθρου 279 στοιχείο γ) της Συνθήκης, οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής µπορούν να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους, συµπεριλαµβανοµένων των δειγµατοληπτικών ελέγχων, µε αντικείµενο τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται βάσει του προγράμματος.

3. Οι συμβάσεις και οι συμφωνίες που προκύπτουν από την παρούσα απόφαση προβλέπουν ρητώς παρακολούθηση και οικονομικό έλεγχο από την Επιτροπή (ή οποιοδήποτε αντιπρόσωπο εξουσιοδοτημένο από αυτήν), εάν χρειάζεται επί τόπου, και ελέγχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

4. Κατά τη διάρκεια των πέντε ετών που ακολουθούν την τελευταία πληρωµή για µια ενέργεια, ο δικαιούχος της χρηµατοδοτικής συνδροµής διατηρεί στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά για τις σχετικές µε την ενέργεια δαπάνες.

5. Με βάση τα πορίσματα των εκθέσεων και των δειγματοληπτικών ελέγχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, η Επιτροπή προσαρμόζει, εάν χρειαστεί, την κλίμακα και τις προϋποθέσεις χορήγησης της χρηματοδοτικής συνδρομής που είχε εγκριθεί αρχικά, καθώς και το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών.

6. Η Επιτροπή λαμβάνει κάθε άλλο αναγκαίο μέτρο για να εξακριβώσει εάν οι χρηματοδοτούμενες ενέργειες υλοποιούνται σωστά και σύμφωνα µε τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 14

Προστασία των κοινοτικών οικονοµικών συµφερόντων

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση ενεργειών που χρηµατοδοτούνται δυνάµει της παρούσας απόφασης, τα οικονοµικά συµφέροντα της Κοινότητας προστατεύονται µε την εφαρµογή προληπτικών µέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνοµης δραστηριότητας, µε τη διενέργεια αποτελεσµατικών ελέγχων και µε την είσπραξη αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, µε την επιβολή αποτελεσµατικών, αναλογικών και αποτρεπτικών ποινών, σύµφωνα µε τους κανονισµούς (EΚ, Ευρατόµ) αριθ. 2988/95 και (Ευρατόµ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συµβουλίου, και τον κανονισµό (EΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου.

2. Για τις κοινοτικές ενέργειες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, εφαρμόζονται ο κανονισμός (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και ο κανονισμός (Ευρατόμ, EK) αριθ. 2185/96 για κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των παραβάσεων συμβατικής υποχρέωσης που ορίζονται με βάση το πρόγραμμα, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή προϋπολογισμοί τους οποίους διαχειρίζονται οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, με αδικαιολόγητη δαπάνη.

3. Η Επιτροπή µειώνει, αναστέλλει ή ανακτά το ποσό της χρηµατοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί για ενέργεια, εάν διαπιστώσει παρατυπίες, συµπεριλαµβανοµένης της µη τήρησης των διατάξεων της παρούσας απόφασης ή της επιµέρους απόφασης ή της σύµβασης ή του συµβολαίου για τη χορήγηση της δεδοµένης χρηµατοδοτικής συνδρομής, ή εάν αποκαλυφθεί ότι, χωρίς να έχει ζητηθεί προηγουµένως η έγκριση της Επιτροπής, η ενέργεια έχει υποστεί σηµαντική µεταβολή, ασυµβίβαστη µε τη φύση ή τους όρους εκτέλεσής της.

4. Εάν δεν έχουν τηρηθεί οι προθεσμίες ή εάν η πρόοδος στην υλοποίηση ενέργειας δικαιολογεί μέρος μόνον της χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκε, η Επιτροπή ζητεί από το δικαιούχο να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός καθορισμένης προθεσμίας. Εάν ο δικαιούχος δεν καταθέσει βάσιμα δικαιολογητικά στοιχεία, η Επιτροπή μπορεί να ακυρώσει το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής συνδρομής και να απαιτήσει την επιστροφή των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

5. Κάθε ποσό που έχει καταβληθεί αχρεωστήτως πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Τα ποσά που δεν επιστρέφονται εγκαίρως επιβαρύνονται µε τόκους σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό.

Άρθρο 15

Αξιολόγηση

1. Τα πρόγραμμα παρακολουθείται τακτικά ούτως ώστε να ελέγχεται η υλοποίηση των δραστηριοτήτων που διενεργούνται στο πλαίσιό του.

2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική, ανεξάρτητη και εξωτερική αξιολόγηση του προγράμματος.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:

(α) ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα καθώς και τις ποιοτικές και ποσοτικές πτυχές της υλοποίησης του προγράμματος έως τις 31 Μαρτίου 2011 το αργότερο·

(β) ανακοίνωση για τη συνέχιση του προγράμματος έως τις 30 Αυγούστου 2012 το αργότερο·

(γ) έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 το αργότερο.

Άρθρο 16

Μεταβατικά μέτρα

Η απόφαση αριθ. 803/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (2004-2008) σχετικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων κινδύνου (πρόγραμμα «Δάφνη II») καταργείται.

Ενέργειες που έχουν αρχίσει πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2006 βάσει της ανωτέρω απόφασης συνεχίζουν να διέπονται μέχρι την ολοκλήρωσή τους από την εν λόγω απόφαση. Η επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 7 αντικαθίσταται από την επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 10 της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 17

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Η απόφαση εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 2007.

Βρυξέλλες, […]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαίσιο

Για την κατάρτιση των δημοσιονομικών προοπτικών της περιόδου 2007-2013 επιλέχθηκε ευθύς εξαρχής μια προσέγγιση με γνώμονα τις πολιτικές, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των πολιτικών στόχων και των κονδυλίων που διατίθενται για την επίτευξή τους. Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θεωρείται μια από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα επόμενα έτη, η οποία πρέπει να υποστηριχθεί με σημαντική αύξηση των χρηματοδοτικών μέσων. Στις ανακοινώσεις της με τίτλο « Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος - Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013 »[33] και « Δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 »[34], η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης ότι είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί η αναθεώρηση των νομοθετικών μέσων για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές, ώστε να ενισχυθεί η πορεία προς μεγαλύτερη απλούστευση. Η Επιτροπή διαρθρώνει τις προτάσεις της γύρω από τρία γενικά προγράμματα με γνώμονα τις αντίστοιχες πολιτικές («αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», «θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», «ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών») και έτσι διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για την ανάπτυξη χρηματοδοτικών παρεμβάσεων της Κοινότητας προς υποστήριξη των τριών στόχων, δηλαδή της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας.

2. Αιτιολόγηση της ενέργειας

2.1. Ανάλυση του προβλήματος

Η προώθηση της ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να αναπτύξει το αίσθημα ότι ανήκουμε σε μια ένωση που προασπίζει κοινά θεμελιώδη δικαιώματα και κοινές αξίες, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί και σέβεται την ποικιλομορφία των πολιτισμών και των παραδόσεων των λαών της Ευρώπης. Η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας θεσπίζει την ευρωπαϊκή ιθαγένεια και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης· η συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί με το χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων αποτελούν τη βάση της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Οι κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση όσον αφορά αυτόν τον τομέα πολιτικής κατά την περίοδο των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών μπορούν να οριστούν ως εξής:

1. Η ενσωμάτωση του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συνταγματική συνθήκη, το άνοιγμα του δρόμου ώστε να προσχωρήσει η Ένωση στην ευρωπαϊκή σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι μηχανισμοί ελέγχου του άρθρου 7 της ΣΕΕ που τέθηκαν ήδη από τη συνθήκη της Νίκαιας υποδηλώνουν, σε συνδυασμό, ότι οι θεμελιώδεις αξίες που βρίσκονται στην καρδιά του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ενισχύθηκαν σημαντικά και ενεργοποιήθηκαν.

2. Μετά την ενσωμάτωση του χάρτη στη συνταγματική συνθήκη θα αποτελεί νομική υποχρέωση της Ένωσης όχι μόνο να σέβεται αυτά τα δικαιώματα, αλλά επίσης, στο πλαίσιο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, να εξασφαλίζει την αποτελεσματική τους προώθηση σε όλους τους τομείς πολιτικής (εσωτερικής και εξωτερικής) για τους οποίους είναι αρμόδια η Ένωση.

3. Οι δραστηριότητες παρακολούθησης για να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη ακολουθούν την ίδια προσέγγιση στους τομείς αρμοδιότητάς τους θα αυξηθούν σημαντικά, ιδίως στο πλαίσιο της διευρυνόμενης και διαρκώς πιο ποικιλόμορφης Ένωσης και των προκλήσεων που συνδέονται με το γεγονός αυτό.

4. Οι ΜΚΟ και οι άλλοι συντελεστές της κοινωνίας των πολιτών διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο προωθώντας και προστατεύοντας τα θεμελιώδη δικαιώματα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και βοηθώντας τους πολίτες να γνωρίσουν τα δικαιώματά τους και να τα ασκήσουν πλήρως. Γι’ αυτό, έχει ουσιαστική σημασία να εξασφαλιστεί ότι ο βαθμός δράσης και στράτευσης όλων αυτών των φορέων είναι ισοδύναμος σε όλα τα κράτη μέλη. Συνεπώς, η υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών και η προώθηση της δικτύωσης έχει ουσιαστική σημασία.

5. Η προώθηση του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντικό μέσο για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της αλληλοκατανόησης και της ειρήνης.

2.2. Μελλοντικές προοπτικές

Στόχος του ειδικού αυτού προγράμματος στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» είναι να αναπτύξει σε μεγάλο βαθμό τις δύο υφιστάμενες προπαρασκευαστικές ενέργειες (προαγωγή των θεμελιωδών δικαιωμάτων και υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών) εισάγοντας νέους στόχους, όπως την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του αντισημιτισμού, ιδίως με την προώθηση του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ.

Η υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών σε σχέση με τα θεμελιώδη δικαιώματα θα επεκταθεί σε όλα τα κράτη μέλη, αφού η τωρινή προπαρασκευαστική δράση καλύπτει μόνο τα δέκα νέα κράτη μέλη.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα δικαιώματα που πηγάζουν από την ιθαγένεια της Ένωσης, τα οποία αναγνωρίζονται ως θεμελιώδη δικαιώματα από το Χάρτη, ιδίως για να ενθαρρυνθεί η δημοκρατική συμμετοχή.

Σχεδιάζεται σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού που θα αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη σημασία αυτών των θεμάτων και θα ανταποκρίνεται θετικά στους συντελεστές της κοινωνίας των πολιτών.

2.3. Στόχοι του προγράμματος και σχετικοί δείκτες

- Ορισμός των γενικών, ειδικών και επιχειρησιακών στόχων

Προώθηση της ανάπτυξης μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας η οποία θα βασίζεται στην ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα έτσι όπως εμπεριέχονται στο χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων. | Προώθηση του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ενημέρωση των πολιτών για τα δικαιώματά τους ως πολιτών της Ένωσης και ενθάρρυνση των πολιτών να συμμετέχουν ενεργά στη δημοκρατική ζωή της Ένωσης. | Υποστήριξη ενεργειών ευαισθητοποίησης. |

Τακτική αξιολόγηση της κατάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη της, εντός του πεδίου εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, χρησιμοποιώντας το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως κατευθυντήριο έγγραφο και εξασφάλιση, όποτε είναι απαραίτητο, γνωμοδοτήσεων για συγκεκριμένα ζητήματα που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα. | Κατάρτιση εκθέσεων ή γνωμοδοτήσεων σε τακτική βάση σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ. |

Εξήγηση των συνεπειών της ενσωμάτωσης του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο Σύνταγμα και της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ευρωπαϊκή σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα. | Υποστήριξη ενημερωτικών εκστρατειών σε αυτούς τους τομείς. |

Καταπολέμηση του αντισημιτισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας και ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων. | Υποστήριξη ΜΚΟ και άλλων φορέων της κοινωνίας των πολιτών ώστε να ενισχύσουν την ικανότητά τους να συμμετέχουν ενεργά στην προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Καταπολέμηση του αντισημιτισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας με τη βελτίωση της κατανόησης και την αύξηση της ανοχής σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Προώθηση της ειρήνης και των θεμελιωδών δικαιωμάτων ιδίως μέσω του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ. | Καθιέρωση ανοικτού, διαφανούς και τακτικού διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών σε σχέση με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Υποστήριξη ενεργειών ευαισθητοποίησης. Παροχή χρηματοδοτικής υποστήριξης σε δραστηριότητες μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων που επιδιώκουν το γενικό ευρωπαϊκό συμφέρον. Διεξαγωγή μελετών και αναλύσεων σε αυτούς τους τομείς. |

Όλοι οι στόχοι είναι συνεπείς με τον καθολικό σκοπό του γενικού προγράμματος «θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», που είναι η υποστήριξη της ανάπτυξης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

- Συμπληρωματικότητα/συνεκτικότητα με άλλα μέσα

Το πρόγραμμα αυτό θα επιδιώξει δραστήρια τη συμπληρωματικότητα με το μελλοντικό Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, στον οποίο θα μετεξελιχθεί το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας, ώστε να αποφευχθούν οι αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και να εξασφαλιστεί η συνέργεια.

Το πρόγραμμα αυτό συμπληρώνεται από άλλα ειδικά προγράμματα που υπάγονται στο γενικό πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και συγκεκριμένα από το ειδικό πρόγραμμα «Καταπολέμηση της βίας («Δάφνη») και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση»· το εν λόγω ειδικό πρόγραμμα αποσκοπεί, αφενός, στην καταπολέμηση της βίας, που αποτελεί σαφώς μέρος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως αναφέρονται στο χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ιδίως του δικαιώματος της σωματικής ακεραιότητας και, αφετέρου, στην αντιμετώπιση της χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων» καθώς συμπληρώνουν το παρόν πρόγραμμα και η μεταξύ τους συνέργεια είναι βέβαιο ότι θα επιτευχθεί. Ειδική προσοχή θα δοθεί στο διάλογο με τους μετανάστες ώστε να καλλιεργηθεί η ανοχή και η αλληλοκατανόηση και να βοηθηθεί, έτσι, η ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών.

Προσοχή έχει δοθεί επίσης σε άλλα προγράμματα, ιδίως στο πρόγραμμα για την απασχόληση και την κοινωνική αλληλεγγύη (PROGRESS) και στο πρόγραμμα για την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, ώστε να αποφευχθούν οι αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και να εξασφαλιστεί η συνοχή και η συμπληρωματικότητα ιδίως όσον αφορά τις ενέργειες που υποστηρίζονται από το παρόν πρόγραμμα και θα μπορούσαν να έχουν θετική επίδραση στην καταπολέμηση των διακρίσεων και στην προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Η συμπληρωματικότητα θα επιδιωχθεί και κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων, ώστε να συντονίζονται οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του καθενός από αυτά, όποτε είναι απαραίτητο.

3. Αξιολόγηση

3.1. Διδάγματα από ενδιάμεσες/τελικές αξιολογήσεις

Οι δύο υφιστάμενες προπαρασκευαστικές ενέργειες αποσκοπούν στην προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στην υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών.

Η πρώτη προπαρασκευαστική ενέργεια για τα θεμελιώδη δικαιώματα χρηματοδοτεί τώρα δύο διαφορετικά σχέδια: μια ετήσια έκθεση για την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη της την οποία καταρτίζει ένα δίκτυο ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων και διάφορα σχέδια που αποσκοπούν στην ενημέρωση όλων όσοι διαμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και στην ευαισθητοποίηση του κοινού για τα θεμελιώδη δικαιώματα στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η δεύτερη προπαρασκευαστική ενέργεια αποσκοπεί στην υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών στα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004.

Οι προπαρασκευαστικές ενέργειες είναι βεβαίως πολύ πρόσφατες για να αξιολογηθούν κανονικά, ωστόσο η ενθουσιώδης συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών επιβεβαιώνει την ανάγκη θέσπισης ενός διαρθρωμένου προγράμματος για την εξασφάλιση της συνέχειας αυτών των δραστηριοτήτων σε μεγαλύτερη κλίμακα.

Επιπλέον, οι τακτικές επαφές που έχουν διατηρηθεί με την κοινωνία των πολιτών επιβεβαιώνουν ότι θα πρέπει ακόμη να αναπτυχθεί ένας ανοιχτός, τακτικός διάλογος με τις ΜΚΟ στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων και να υπογραμμιστεί η ανάγκη περισσότερων εκστρατειών ευαισθητοποίησης για τα θεμελιώδη δικαιώματα και η ανάγκη προώθησης της δικτύωσης των ΜΚΟ από διαφορετικά κράτη μέλη.

3.2. Εκ των προτέρων αξιολόγηση

Στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής παρατίθεται η εκ των προτέρων αξιολόγηση του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και καταδεικνύεται η καταλληλότητα της πολιτικής που επιλέχθηκε για την επίτευξη των προβλεφθέντων στόχων.

4. Νομικη Βαση και Σκεπτικο του Μεσου Πολιτικησ

4.1. Νομική βάση

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εδράζεται στο άρθρο 308 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το άρθρο προβλέπει τη δυνατότητα να ενεργήσει η Κοινότητα ακόμη και αν δεν προβλέπονται οι απαιτούμενες εξουσίες από τη Συνθήκη εφόσον η ενέργεια που θα αναλάβει θεωρείται αναγκαία για την πραγµατοποίηση ενός από τους στόχους της Κοινότητας.

Οι στόχοι αυτού του προγράμματος δεν έχουν ειδική νομική βάση στη Συνθήκη, αφού αφορούν την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του Χάρτη γενικά και όχι απλώς την προαγωγή ειδικότερα κάποιων θεμελιωδών δικαιωμάτων για τα οποία υπάρχουν ειδικές νομικές βάσεις. Θα συμβάλουν, ωστόσο, στη χάραξη και στην υλοποίηση των αρμοδιοτήτων και πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ευαισθητοποιώντας τον κάθε πολίτη της Ένωσης για τα θεμελιώδη δικαιώματά του βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η προτεινόμενη νομική βάση είναι πρόσφορη, δεδομένου ότι το πρόγραμμα συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας.

4.2. Καθοριζόμενες ενέργειες στο πλαίσιο του προγράμματος

Προβλέπονται διάφορα είδη ενεργειών, ως εξής:

- Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης.

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

- Επιδότηση λειτουργίας στην Ένωση των Συμβουλίων Επικρατείας και των ανώτατων διοικητικών δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επιδιώκει ένα στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος με την προώθηση της ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών σε θέματα νομολογίας, οργάνωσης και λειτουργίας των μελών της κατά την επιτέλεση των δικαστικών ή/και των γνωμοδοτικών καθηκόντων τους, ιδίως σε σχέση με το κοινοτικό δίκαιο.

4.3. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Η σύνταξη της παρούσας πρότασης έγινε κατά τρόπο ώστε να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ και στο σχετικό συνοδευτικό πρωτόκολλό της. Όσον αφορά την επικουρικότητα, το παρόν πρόγραμμα δεν επιχειρεί να παρέμβει στους τομείς που καλύπτονται από εθνικά προγράμματα σχεδιασμένα από εθνικές αρχές σε κάθε κράτος μέλος, αλλά να επικεντρωθεί σε τομείς που μπορούν να παραγάγουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Με γνώμονα το στοιχείο αυτό, μπορεί να θεωρηθεί ότι η πλειονότητα των δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα είναι συμπληρωματικές προς τις εθνικές ενέργειες και αποσκοπούν στη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση της συνέργειας μεταξύ ενεργειών που υλοποιούνται σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο.

Όσον αφορά την αναλογικότητα, το προτεινόμενο νέο πρόγραμμα διακρίνεται για την ενσωμάτωση της μέγιστης δυνατής απλούστευσης όσον αφορά όχι μόνον τη μορφή της εκάστοτε ενέργειας – οι ορισμοί των ενεργειών στο νομοθετικό κείμενο έχουν την πλέον γενικόλογη διατύπωση στο μέτρο του δυνατού – αλλά και τις διοικητικές και δημοσιονομικές προϋποθέσεις που θα ισχύουν για την υλοποίησή της. Η Επιτροπή προσπάθησε να βρει το κατάλληλο σημείο ισορροπίας μεταξύ ευελιξίας και ευχέρειας χρήσης, αφενός, και σαφήνειας σκοπών και κατάλληλων δημοσιονομικών και διαδικαστικών διασφαλίσεων, αφετέρου.

Με βάση τις κατευθύνσεις που παρατίθενται στο πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή και των δύο αυτών αρχών, είναι σαφές ότι τα προβλήματα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει το παρόν πρόγραμμα έχουν διεθνικές πτυχές και, επομένως, ότι η δράση σε επίπεδο Κοινότητας θα αποφέρει πολύ περισσότερα οφέλη από ό,τι ανάλογη δράση σε επίπεδο κρατών μελών.

4.4. Απλούστευση και εξορθολογισμός

Η προτεινόμενη προσέγγιση θα συμβάλει στο βασικό στόχο της απλούστευσης των μέσων, από άποψη τόσο νομοθεσίας όσο και διαχείρισης, αλλά και στο στόχο του εξορθολογισμού της διάρθρωσης του προϋπολογισμού. Επίσης, θα βελτιώσει τη συνοχή και τη συνέπεια μεταξύ των μέσων και παράλληλα θα συμβάλει στην αποφυγή αλληλεπικαλύψεων. Αν και θα χρειαστούν πρόσθετοι ανθρώπινοι πόροι για την αντιμετώπιση μελλοντικών διευρύνσεων, θα επιτευχθεί καλύτερος καταμερισμός των ανθρώπινων πόρων με την κατάργηση μικρών γραμμών του προϋπολογισμού (οι οποίες απορροφούν δυσανάλογους πόρους) και με την ομαδοποίηση των υφιστάμενων προγραμμάτων σε ένα ενιαίο, συνεκτικό και βελτιστοποιημένο πρόγραμμα. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί μεγαλύτερη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των δαπανών και του διοικητικού κόστους διαχείρισής τους.

Ο προτεινόμενος εξορθολογισμός θα ωφελήσει επίσης τους τελικούς χρήστες, καθώς αυξάνει την ευκρίνεια, τη σαφήνεια και τη συνοχή των μέσων. Οι υποψήφιοι δικαιούχοι θα μπορούν ευκολότερα να υποβάλλουν αιτήσεις χρηματοδότησης χάρις στην τυποποιημένη προσέγγιση και στην εναρμόνιση των διατάξεων εφαρμογής.

Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε οργανισμούς κοινοτικού δικαίου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι εν λόγω οργανισμοί ορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου και του άρθρου 37 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής. Η Επιτροπή μελετά τη συμμόρφωση με τις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Πριν προβεί στην ανάθεση της εκτέλεσης, η Επιτροπή εξασφαλίζει, κατόπιν σχετικής αξιολόγησης, ότι η ίδρυση οργανισμών συνάδει με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Το προτεινόμενο νέο μέσο κινείται στην κατεύθυνση που καθόρισε η Επιτροπή όσον αφορά τα πολιτικά και οικονομικά μελήματα από το 2007 και εξής. Επιδιώκονται η αλληλοσυμπλήρωση, η απλούστευση και ο εξορθολογισμός των υφιστάμενων μέσων, καθώς και η αναγκαία ευελιξία για να εκπληρωθούν νέοι στόχοι και να υπάρξει ομαλή προσαρμογή στο νέο νομικό πλαίσιο που θα θεσπιστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η συνταγματική συνθήκη.

5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Το κόστος του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» για την περίοδο 2007–2013 ανέρχεται στα 543 εκατ. EUR. Για το παρόν ειδικό πρόγραμμα θα διατεθούν κονδύλια ύψους 96,5 εκατ. EUR.

2005/0038 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής[35],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[36],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[37],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[38],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) Το άρθρο 6 παράγραφος 1 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι η Ένωση βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών καθώς και του κράτους δικαίου, τονίζοντας ότι οι αρχές αυτές είναι κοινές για τα κράτη μέλη.

(2) Το άρθρο 6 παράγραφος 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι η Ένωση οφείλει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται με την ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και όπως προκύπτουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, ως γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.

(3) Ο χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διακηρύχθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2000, εμπεριέχει τις θεμελιώδεις αξίες στις οποίες στηρίχθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση[39].

(4) Όπως ορίζεται στο «πρόγραμμα της Χάγης», που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά τη σύνοδό του στις Βρυξέλλες στις 4 και 5 Νοεμβρίου 2004, η ενσωμάτωση του Χάρτη στη συνθήκη για τη θέσπιση συντάγματος της Ευρώπης και η προσχώρηση στην ευρωπαϊκή σύμβαση για την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών δημιουργεί τη νομική υποχρέωση για την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξασφαλίζει, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρείται η αρχή της επικουρικότητας, ότι σε όλους τους τομείς δραστηριότητάς της τα θεμελιώδη δικαιώματα όχι μόνο γίνονται σεβαστά αλλά και προάγονται δραστήρια.

(5) Στην ανακοίνωσή της στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το άρθρο 7 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση[40] η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία του ρόλου που διαδραματίζει η κοινωνία των πολιτών τόσο στην προστασία όσο και στην προαγωγή των θεμελιωδών δικαιωμάτων· επομένως, η Επιτροπή θα πρέπει να καθιερώσει τακτικό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών.

(6) Η Επιτροπή τονίζει τη σημασία της πληροφόρησης και της επικοινωνίας ως προς τα δικαιώματα που παρέχει η ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους πολίτες της με σκοπό να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο σχετικά με τα δικαιώματά τους και να αποκτήσουν εύκολη πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες.

(7) Το Νοέμβριο του 2004 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε τη σημασία της επικοινωνίας για να πλησιάσει ο κόσμος το ευρωπαϊκό εγχείρημα ενθαρρύνοντας την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.

(8) Η Ένωση των Συμβουλίων Επικρατείας και των ανώτατων διοικητικών δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προωθεί ανταλλαγές απόψεων και εμπειριών σε θέματα νομολογίας, οργάνωσης και λειτουργίας των μελών της κατά την επιτέλεση των δικαστικών ή/και των γνωμοδοτικών καθηκόντων τους, ιδίως σε σχέση με το κοινοτικό δίκαιο και, επομένως, επιδιώκει ένα στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

(9) Η Συνθήκη δεν προβλέπει, για την έκδοση της παρούσας απόφασης, εξουσίες άλλες από εκείνες βάσει του άρθρου 308.

(10) Θα πρέπει επίσης να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και της απάτης και παράλληλα να γίνουν οι αναγκαίες ενέργειες για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων.

(11) Η παρούσα απόφαση καθορίζει χρηματοδοτικό πλαίσιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, το οποίο θα αποτελέσει προνομιακή αναφορά για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού[41].

(12) Οι στόχοι του προγράμματος, ιδίως στον τομέα της προώθησης του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων όσων προκύπτουν από την ιθαγένεια της Ένωσης, η υποστήριξη των μαζικών φορέων της κοινωνίας των πολιτών, η καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του αντισημιτισμού μέσω του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και γι’αυτό, λόγω της κλίμακας ή του αντίκτυπου της πρωτοβουλίας, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η Κοινότητα μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(13) Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[42], εφεξής καλούμενος «ο δημοσιονομικός κανονισμός», και ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου[43], οι οποίοι διασφαλίζουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, πρέπει να εφαρμοστούν λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της απλότητας και της συνέπειας στην επιλογή των δημοσιονομικών μέσων, τον περιορισμό του αριθμού περιπτώσεων όπου η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να έχει την άμεση ευθύνη για την εφαρμογή και τη διαχείρισή τους, καθώς και την απαιτούμενη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των πόρων και του διοικητικού φόρτου που συνεπάγεται η χρησιμοποίησή τους.

(14) Ο δημοσιονομικός κανονισμός απαιτεί την πρόβλεψη βασικής πράξης για να καλυφθούν οι επιδοτήσεις λειτουργίας.

(15) Σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[44], τα μέτρα για την υλοποίηση της παρούσας απόφασης πρέπει να θεσπιστούν σύμφωνα με τη διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 3 της εν λόγω απόφασης. Η προσέγγιση αυτή ενδείκνυται, δεδομένου ότι το πρόγραμμα δεν έχει σημαντική επίπτωση στον κοινοτικό προϋπολογισμό,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Θέσπιση του προγράμματος

1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα «θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια», εφεξής καλούμενο «το πρόγραμμα», στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», με σκοπό να συμβάλει στην ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

2. Το πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως την 31η Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 2

Γενικοί στόχοι

1. Το παρόν πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους γενικούς στόχους:

α) Να προωθήσει την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας η οποία να βασίζεται στο σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων που προβλέπονται από το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προορίζεται να αποτελέσει τη θεμελιώδη ιδιότητα των υπηκόων των κρατών μελών.

β) Να ενισχύσει την κοινωνία των πολιτών και να ενθαρρύνει έναν ανοικτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με αυτήν σε σχέση με τα θεμελιώδη δικαιώματα.

γ) Να καταπολεμήσει το ρατσισμό, την ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό.

2. Οι γενικοί στόχοι του προγράμματος είναι συμπληρωματικοί προς τους στόχους που επιδιώκει ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ο οποίος αποτελεί τη μετεξέλιξη του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας.

3. Με την επιφύλαξη των στόχων και των εξουσιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, οι γενικοί στόχοι του προγράμματος συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κοινοτικών πολιτικών που σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Άρθρο 3

Ειδικοί στόχοι

Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:

α) Να προωθήσει το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, να ενημερώσει όλους τους πολίτες σχετικά με τα δικαιώματά τους ως πολιτών της Ένωσης με σκοπό να τους ενθαρρύνει να συμμετάσχουν ενεργά στη δημοκρατική ζωή της Ένωσης.

β) Να αξιολογεί τακτικά την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη της, εντός του πεδίου εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, χρησιμοποιώντας το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως κατευθυντήριο έγγραφο και να εξασφαλίζει, όταν είναι απαραίτητο, γνωμοδοτήσεις για συγκεκριμένα ζητήματα που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα εντός του πεδίου εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας.

γ) Να εξηγήσει τις συνέπειες της ενσωμάτωσης του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο Σύνταγμα και της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ευρωπαϊκή σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

δ) Να υποστηρίξει ΜΚΟ και άλλους φορείς της κοινωνίας των πολιτών με σκοπό να ενισχύσουν την ικανότητα ενεργού συμμετοχής τους στην προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας.

ε) Να προωθήσει την ειρήνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα ιδίως μέσω του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ.

Άρθρο 4

Ενέργειες

Για την επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 2 και 3, το παρόν πρόγραμμα θα υποστηρίξει τα ακόλουθα είδη ενεργειών:

α) Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια, και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων· σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης· ή

β) Ειδικά διακρατικά σχέδια κοινοτικού ενδιαφέροντος, τα οποία υποβάλλονται από τουλάχιστον τρία κράτη μέλη σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας· ή

γ) Υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων οι οποίοι επιδιώκουν σκοπούς γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που συνάδουν με τους γενικούς στόχους του προγράμματος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

δ) Επιδότηση λειτουργίας για τη συγχρηματοδότηση δαπανών στο πλαίσιο του μόνιμου προγράμματος εργασίας της Ένωσης των Συμβουλίων Επικρατείας και των ανώτατων διοικητικών δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επιδιώκει ένα στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος με την προώθηση της ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών σε θέματα νομολογίας, οργάνωσης και λειτουργίας των μελών της κατά την επιτέλεση των δικαστικών ή/και των γνωμοδοτικών καθηκόντων τους, ιδίως σε σχέση με το κοινοτικό δίκαιο.

Άρθρο 5

Συμμετοχή

Οι ακόλουθες χώρες, εφεξής καλούμενες «συμμετέχουσες χώρες» μπορούν να συμμετέχουν στις ενέργειες του προγράμματος:

α) Οι υποψήφιες χώρες που είναι συνδεδεμένες με την ΕΕ, καθώς και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που περιλαμβάνονται στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες σύνδεσης ή στα πρόσθετα πρωτόκολλά τους για συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα, όπως συνάφθηκαν ή πρόκειται να συναφθούν με τις χώρες αυτές.

β) Στα σχέδια μπορούν να συμμετέχουν υποψήφιες για προσχώρηση χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό συμβάλλει στην προετοιμασία της προσχώρησής τους, ή άλλες τρίτες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους στόχους των σχεδίων.

Άρθρο 6

Ομάδες-στόχοι

Το πρόγραμμα απευθύνεται στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στους μαζικούς φορείς της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων ομάδων που δραστηριοποιούνται στην προώθηση των στόχων του παρόντος προγράμματος.

Άρθρο 7

Πρόσβαση στο πρόγραμμα

Πρόσβαση στο παρόν πρόγραμμα έχουν, μεταξύ άλλων, ιδρύματα και δημόσιοι ή ιδιωτικοί οργανισμοί, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, μη κυβερνητικές οργανώσεις, εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, διεθνείς οργανώσεις και άλλες μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που είναι εγκατεστημένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το πρόγραμμα επιτρέπει τη διεξαγωγή κοινών δραστηριοτήτων με διεθνείς οργανισμούς με αρμοδιότητα στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως είναι το Συμβούλιο της Ευρώπης, βάσει κοινών συνεισφορών και σύμφωνα με τους διάφορους κανόνες που ισχύουν σε κάθε ίδρυμα ή οργανισμό για την επίτευξη των στόχων του παρόντος προγράμματος.

Άρθρο 8

Τύποι παρέμβασης

1. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να λαμβάνει τις ακόλουθες νομικές μορφές:

- Επιδοτήσεις,

- Δημόσιες συμβάσεις προμηθειών.

2. Οι κοινοτικές επιδοτήσεις χορηγούνται κατόπιν σχετικών προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων, εκτός από επείγουσες περιπτώσεις εξαιρετικού χαρακτήρα και δεόντως αιτιολογημένες ή εκτός εάν τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου τον επιβάλλουν ως μόνη επιλογή για συγκεκριμένη ενέργεια, παρέχονται δε με τη μορφή επιδοτήσεων λειτουργίας και επιδοτήσεων ενεργειών. Το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης θα καθορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

3. Επιπλέον, προβλέπονται δαπάνες για συνοδευτικά μέτρα, μέσω δημόσιων συμβάσεων προμηθειών, οπότε τα κοινοτικά κονδύλια θα καλύπτουν την αγορά υπηρεσιών και αγαθών. Θα καλύπτονται εν προκειμένω, μεταξύ άλλων, δαπάνες για πληροφόρηση και επικοινωνία, προετοιμασία, υλοποίηση, παρακολούθηση, έλεγχο και αξιολόγηση σχεδίων, πολιτικών, προγραμμάτων και νομοθεσίας.

Άρθρο 9

Μέτρα εφαρμογής

1. Η Επιτροπή υλοποιεί την κοινοτική συνδρομή σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Για την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή εκδίδει, εντός των ορίων των γενικών στόχων του άρθρου 2, ετήσιο πρόγραμμα εργασίας στο οποίο προσδιορίζει τους ειδικούς στόχους της και τις θεματικές προτεραιότητες, περιγράφει τα συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 8 και επισυνάπτει, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλογο άλλων ενεργειών.

3. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας θα εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10 παράγραφος 2.

4. Κατά τις διαδικασίες αξιολόγησης και χορήγησης όσον αφορά τις επιδοτήσεις ενεργειών λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα κριτήρια:

α) συμμόρφωση με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 2 και με τα μέτρα που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4,

β) ποιότητα της προτεινόμενης ενέργειας όσον αφορά τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την παρουσίασή της, καθώς και αναμενόμενα αποτελέσματα·

γ) ζητούμενο ποσό κοινοτικής χρηματοδότησης και επαρκής κάλυψη των σχετικών αναγκών σε σχέση με τα αναμενόμενα αποτελέσματα·

δ) αντίκτυπος των αναμενόμενων αποτελεσμάτων επί των γενικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 2 και επί των μέτρων που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4.

5. Οι αιτήσεις επιδοτήσεων λειτουργίας, που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 3 και 4, αξιολογούνται με γνώμονα:

- τη συνέπεια με τους στόχους του προγράμματος·

- την ποιότητα των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων·

- το πιθανό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στους αποδέκτες των δραστηριοτήτων αυτών·

- το γεωγραφικό αντίκτυπο των υλοποιούμενων δραστηριοτήτων·

- τη συμμετοχή των πολιτών στην οργάνωση των συμμετεχόντων φορέων·

- την αναλογία κόστους/οφέλους της προτεινόμενης δραστηριότητας.

6. Δυνάμει του άρθρου 113 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, στις επιδοτήσεις λειτουργίας που χορηγούνται στην Ένωση των Συμβουλίων Επικρατείας και των ανώτατων διοικητικών δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζεται η αρχή της σταδιακής μείωσης, επειδή η εν λόγω ένωση επιδιώκει στόχο γενικότερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Άρθρο 10

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, εφεξής καλούμενη «επιτροπή», που απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 11

Συμπληρωματικότητα

1. Θα επιδιωχθούν συνέργειες και συμπληρωματικότητα με άλλα κοινοτικά μέσα, και ιδίως με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», καθώς και με το πρόγραμμα «PROGRESS». Θα επιδιωχθεί δραστήρια η συμπληρωματικότητα με τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, στον οποίο θα μετεξελιχθεί το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και, όπου κρίνεται απαραίτητο, με βάση το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα θα αναπτυχθεί η στατιστική πτυχή της ενημέρωσης σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ιθαγένεια.

2. Το πρόγραμμα μπορεί να χρησιμοποιεί πόρους από κοινού με άλλα κοινοτικά μέσα, ιδίως με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», για την υλοποίηση ενεργειών που επιδιώκουν τους στόχους όλων των προγραμμάτων.

3. Ενέργειες που χρηματοδοτούνται υπό την παρούσα απόφαση δεν λαμβάνουν συνδρομή από άλλα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τον ίδιο σκοπό. Οι δικαιούχοι σύμφωνα με την παρούσα απόφαση παρέχουν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση που έλαβαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό και από άλλες πηγές, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τις υπό εξέταση αιτήσεις χρηματοδότησης που έχουν υποβάλει.

Άρθρο 12

Δημοσιονομικοί πόροι

Οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για τις ενέργειες που προβλέπονται στο παρόν πρόγραμμα εγγράφονται ως ετήσιες πιστώσεις στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε έτος, εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 13

Παρακολούθηση

1. Για κάθε ενέργεια που χρηματοδοτείται από πρόγραμμα, ο δικαιούχος αποστέλλει τεχνικές και οικονομικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών. Επίσης, αποστέλλεται τελική έκθεση εντός τριών μηνών από την περάτωση της ενέργειας. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και το περιεχόμενο των εκθέσεων.

2. Με την επιφύλαξη των ελέγχων που διενεργούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο σε συνεργασία µε τα αρµόδια εθνικά όργανα ή υπηρεσίες ελέγχου, δυνάμει του άρθρου 248 της συνθήκης, καθώς και όλων των ελέγχων που διενεργούνται βάσει του άρθρου 279 στοιχείο γ) της Συνθήκης, οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής µπορούν να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους, συµπεριλαµβανοµένων των δειγµατοληπτικών ελέγχων, µε αντικείµενο τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται βάσει του προγράμματος.

3. Οι συμβάσεις και συμφωνίες που προκύπτουν από την παρούσα απόφαση προβλέπουν ρητώς παρακολούθηση και οικονομικό έλεγχο από την Επιτροπή (ή οποιοδήποτε αντιπρόσωπο εξουσιοδοτημένο από αυτήν), εάν χρειάζεται επιτόπου, και ελέγχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

4. Κατά τη διάρκεια των πέντε ετών που ακολουθούν την τελευταία πληρωµή για µια ενέργεια, ο δικαιούχος της χρηµατοδοτικής συνδροµής διατηρεί στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά για τις σχετικές µε την ενέργεια δαπάνες.

5. Με βάση τα πορίσματα των εκθέσεων και των δειγματοληπτικών ελέγχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, η Επιτροπή προσαρμόζει, εάν χρειαστεί, την κλίμακα και τις προϋποθέσεις χορήγησης της χρηματοδοτικής συνδρομής που είχε εγκριθεί αρχικά, καθώς και το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών.

6. Η Επιτροπή λαμβάνει κάθε άλλο αναγκαίο μέτρο για να εξακριβώσει εάν οι χρηματοδοτούμενες ενέργειες υλοποιούνται σωστά και σύμφωνα µε τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 14

Προστασία των κοινοτικών οικονοµικών συµφερόντων

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση ενεργειών που χρηµατοδοτούνται δυνάµει της παρούσας απόφασης, τα οικονοµικά συµφέροντα της Κοινότητας προστατεύονται µε την εφαρµογή προληπτικών µέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνοµης δραστηριότητας, µε τη διενέργεια αποτελεσµατικών ελέγχων και µε την είσπραξη αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, µε την επιβολή αποτελεσµατικών, αναλογικών και αποτρεπτικών ποινών, σύµφωνα µε τους κανονισµούς (EΚ, Ευρατόµ) αριθ. 2988/95 και (Ευρατόµ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συµβουλίου, και τον κανονισµό (EΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου.

2. Για τις κοινοτικές ενέργειες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, εφαρμόζονται ο κανονισμός (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και ο κανονισμός (Ευρατόμ, EK) αριθ. 2185/96 για κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των παραβάσεων συμβατικής υποχρέωσης που ορίζονται με βάση το πρόγραμμα, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός των Κοινοτήτων ή προϋπολογισμοί τους οποίους διαχειρίζονται οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, με αδικαιολόγητη δαπάνη.

3. Η Επιτροπή µειώνει, αναστέλλει ή ανακτά το ποσό της χρηµατοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί για ενέργεια, εάν διαπιστώσει παρατυπίες, συµπεριλαµβανοµένης της µη τήρησης των διατάξεων της παρούσας απόφασης ή της επιµέρους απόφασης ή της σύµβασης ή του συµβολαίου για τη χορήγηση της δεδοµένης χρηµατοδοτικής συνδρομής, ή εάν αποκαλυφθεί ότι, χωρίς να έχει ζητηθεί προηγουµένως η έγκριση της Επιτροπής, η ενέργεια έχει υποστεί σηµαντική µεταβολή, ασυµβίβαστη µε τη φύση ή τους όρους εκτέλεσής της.

4. Εάν δεν έχουν τηρηθεί οι προθεσμίες ή εάν η πρόοδος στην υλοποίηση ενέργειας δικαιολογεί μέρος μόνον της χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκε, η Επιτροπή ζητεί από τον δικαιούχο να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός καθορισμένης προθεσμίας. Εάν ο δικαιούχος δεν καταθέσει βάσιμα δικαιολογητικά στοιχεία, η Επιτροπή μπορεί να ακυρώσει το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής συνδρομής και να απαιτήσει την επιστροφή των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

5. Κάθε ποσό που έχει καταβληθεί αχρεωστήτως πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Τα ποσά που δεν επιστρέφονται εγκαίρως επιβαρύνονται µε τόκους σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο δημοσιονομικό κανονισμό.

Άρθρο 15

Αξιολόγηση

1. Τα πρόγραμμα παρακολουθείται τακτικά ούτως ώστε να ελέγχεται η υλοποίηση των δραστηριοτήτων που διενεργούνται στο πλαίσιό του.

2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική, ανεξάρτητη, εξωτερική αξιολόγηση του προγράμματος.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:

α) ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα καθώς και με τις ποιοτικές και ποσοτικές πτυχές της υλοποίησης του προγράμματος έως τις 31 Μαρτίου 2011 το αργότερο·

β) ανακοίνωση για τη συνέχιση του προγράμματος έως τις 30 Αυγούστου 2012 το αργότερο·

γ) έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 το αργότερο.

Άρθρο 16

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 2007.

Βρυξέλλες, […]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος […] […]

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαισιο

Η προσέγγιση που εφαρμόστηκε για την κατάρτιση των δημοσιονομικών προοπτικών για τα έτη 2007-2013 είχε ως γνώμονά της τις πολιτικές, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η συνέπεια μεταξύ των πολιτικών στόχων και των κονδυλίων που χορηγούνται για την επίτευξή τους. Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης αποτελεί μια από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα προσεχή έτη, προτεραιότητα που πρέπει να υποστηριχθεί με τη σημαντική αύξηση των χρηματοδοτικών μέσων. Στις ανακοινώσεις της με τίτλο « Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος - Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013 »[45] και « Δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 »[46], η Επιτροπή τόνισε επίσης τη σημασία που έχει να αξιοποιηθεί για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές η αναθεώρηση των νομοθετικών μέσων, έτσι ώστε να ενισχυθεί η πορεία προς μεγαλύτερη απλούστευση. Η Επιτροπή, διαρθρώνοντας τις προτάσεις της με βάση τρία γενικά προγράμματα με επίκεντρο τις αντίστοιχες πολιτικές («Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών»), διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για την ανάπτυξη των χρηματοδοτικών παρεμβάσεων της Κοινότητας που θα υποστηρίζουν τους τρεις στόχους της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας.

2. Αιτιολόγηση της ενεργειασ

2.1. Ανάλυση του προβλήματος

Το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της Ένωσης (που συνιστά μια από τις τέσσερις θεμελιώδεις αρχές της ενιαίας αγοράς) καθιστά αναγκαία τη λήψη μέτρων σχετικά με το ποινικό δίκαιο, έτσι ώστε το έγκλημα και οι εγκληματίες να μην βρίσκουν ασφαλή καταφύγια.

Τα κοινά συμφέροντα της ΕΕ πρέπει να διαφυλαχθούν από εγκληματικές συμπεριφορές είτε εξαιτίας της διασυνοριακής διάστασης που χαρακτηρίζουν τις τελευταίες είτε διότι οι συμπεριφορές αυτές προσβάλλουν κοινές αξίες της ΕΕ, όπως ο σεβασμός του ατόμου, η δημοκρατία και η ορθή διακυβέρνηση (γεγονός που εξηγεί την αναγκαιότητα να ληφθούν μέτρα κατά της εκμετάλλευσης των παιδιών, του ρατσισμού, της απάτης και της διαφθοράς). Η διαμόρφωση κοινής προσέγγισης στον τομέα αυτό αντικατοπτρίζει τη μόρφωση μιας ευρωπαϊκής δημόσιας τάξης. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή πρέπει επίσης να διακρίνεται από υψηλά πρότυπα προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων, γεγονός που σημαίνει ότι, στο πλαίσιο της προσέγγισης αυτής, πρέπει να επεκταθούν οι προηγούμενες κατακτήσεις σχετικά με τα δικαιώματα των θυμάτων, πρέπει να βελτιωθούν τα δικαιώματα των συλληφθέντων και να καθοριστούν το πλαίσιο και τα πρότυπα σχετικά με τον τρόπο έκτισης των ποινών και την επανένταξη των παραβατών στην κοινωνία. Πράγματι, η ασυμβατότητα ή η πολυπλοκότητα των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών δεν πρέπει να συνιστούν τροχοπέδη ή να αποθαρρύνουν τους ιδιώτες ή τις επιχειρήσεις κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους.

2.2. Μελλοντικές προοπτικές

Η προώθηση και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων απαιτούν τη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. Ο χώρος αυτός προσφέρει τη δυνατότητα αποτελεσματικής συνεργασίας στις δικαστικές αρχές και παράλληλα διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη, καθώς η ασυμβατότητα και πολυπλοκότητα των νομικών συστημάτων δεν θα τους παρεμποδίζουν ούτε θα τους αποθαρρύνουν να ασκούν τα δικαιώματά τους. Επίσης, χάρις στον ευρωπαϊκό χώρο δικαιοσύνης εγκαθιδρύεται η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και βελτιώνεται διαρκώς η εύρυθμη λειτουργία του δικαιοδοτικού συστήματος.

Η πρόκληση που έχει η Ένωση ενώπιόν της είναι να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών που επιθυμούν αποτελεσματικές λύσεις στα πρακτικά προβλήματά τους. Αυτό συνεπάγεται ειδικότερα τα εξής:

- καθώς το κοινοτικό κεκτημένο διευρύνεται, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την παρακολούθηση της εφαρμογής του από τα κράτη μέλη με τη βοήθεια και σύγχρονων μέσων, όπως οι βάσεις δεδομένων για τη νομολογία·

- τη λήψη πρόσθετων νομοθετικών μέτρων, ιδίως για τη διαμόρφωση όρων ευχερέστερης πρόσβασης στη δικαιοσύνη και για τη βελτίωση της αποδοτικότητάς της·

- την ενίσχυση των μηχανισμών παροχής πληροφοριών στο κοινό και την προώθηση της κατάρτισης και των ανταλλαγών για τους ασκούντες επαγγέλματα συναφή με τη δικαιοσύνη σχετικά με τις επιπτώσεις των νομοθετικών μέσων συνεργασίας στον εν λόγω τομέα·

- τη λήψη νομοθετικών μέτρων για την εγκαθίδρυση και την ανάπτυξη κοινών εργαλείων συνεργασίας. Αυτό συνεπάγεται μεταξύ άλλων, αφενός, τη δημιουργία αποτελεσματικότερων μηχανισμών για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με όσους κρίνονται ένοχοι για εγκληματικές δραστηριότητες, μέσω ιδίως της δημιουργίας ενός μηχανογραφικού συστήματος για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα ποινικά μητρώα, και, αφετέρου, τη βελτίωση των προτύπων για ορισμένες διαδικασίες, όπως είναι οι κανόνες για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων και για την προστασία των ατόμων που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες, είτε πρόκειται για τους κατηγορούμενους, είτε για τους μάρτυρες ή τα θύματα·

- τη λήψη πρόσθετων μέτρων για την προώθηση της κατανόησης και της χρήσης κοινών εργαλείων και διαδικασιών από τους ασκούντες επαγγέλματα συναφή με τη δικαιοσύνη.

2.3. Στόχοι του προγράμματος και σχετικοί δείκτες

- Ορισμός των γενικών, ειδικών και επιχειρησιακών στόχων

Προώθηση της δικαστικής συνεργασίας με σκοπό τη συμβολή στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για ποινικές υποθέσεις με βάση την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. | Προώθηση της προσαρμογής των υφιστάμενων δικαιοδοτικών συστημάτων στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτελεί επικράτεια χωρίς συνοριακούς ελέγχους με ενιαίο νόμισμα και με ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, υπηρεσιών, αγαθών και κεφαλαίων. | Βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης των νομικών και δικαιοδοτικών συστημάτων για ποινικές υποθέσεις των κρατών μελών και προώθηση και ενίσχυση της δικτύωσης, της αμοιβαίας συνεργασίας, της ανταλλαγής και της διάδοσης πληροφοριών, εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών. Διασφάλιση της σωστής υλοποίησης, της ορθής και συγκεκριμένης εφαρμογής και αξιολόγησης των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις. |

Βελτίωση της καθημερινότητας των ατόμων και των επιχειρήσεων παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να διεκδικούν τα δικαιώματά τους σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως με την ενίσχυση της πρόσβασής τους στη δικαιοσύνη. | Βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τα νομικά συστήματα των κρατών μελών και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη. |

Βελτίωση των επαφών μεταξύ, αφενός, των νομικών, δικαστικών και διοικητικών αρχών και των νομικών επαγγελμάτων, βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών για ποινικές υποθέσεις μεταξύ των κρατών μελών και ενίσχυση της κατάρτισης δικαστικών. | Προώθηση της κατάρτισης δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων σε κοινοτικά θέματα. Αξιολόγηση των γενικών προϋποθέσεων που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας της δικαιοσύνης. Ανάπτυξη και υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού μηχανογραφικού συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών για ποινικά μητρώα και στήριξη μελετών για την ανάπτυξη άλλων τύπων ανταλλαγής πληροφοριών. |

Όλοι οι στόχοι είναι συνεπείς με τον καθολικό σκοπό του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», δηλαδή την υποστήριξη της ανάπτυξης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

- Συμπληρωματικότητα/συνεκτικότητα με άλλα μέσα

Κατά την προπαρασκευή του προγράμματος δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στη διασφάλιση συνοχής με άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούν δραστηριότητες στους ίδιους τομείς πολιτικής καθώς και στην επιδίωξη συμπληρωματικότητας και συνέργειας με τα προγράμματα αυτά.

Το παρόν πρόγραμμα συμπληρώνεται από τα άλλα ειδικά προγράμματα που υπάγονται στο γενικό πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και ιδίως με το ειδικό πρόγραμμα «Πολιτική δικαιοσύνη» για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις. Το πρόγραμμα «Πολιτική δικαιοσύνη» ακολουθεί, στο μέτρο του δυνατού, τους στόχους και τη δομή του παρόντος προγράμματος και σκοπός του είναι να εξασφαλίσει ότι η πολυπλοκότητα των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών δεν παρεμποδίζει ούτε και αποθαρρύνει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Ένωσης.

Συμπληρωματικότητα επιδιώκεται και με την Eurojust, έναν οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ιδρύθηκε με σκοπό να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών στις περιπτώσεις έρευνας και δίωξης σοβαρών μορφών διασυνοριακού και οργανωμένου εγκλήματος, περιλαμβανομένης της τρομοκρατίας, μέσω της προώθησης και της βελτίωσης της μεταξύ τους συνεργασίας. Η Eurojust, δίνοντας έμφαση στην εξασφάλιση πλήρους συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών, αποτελεί βασικό συμπλήρωμα του προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και ιδίως του ειδικού προγράμματος «Ποινική δικαιοσύνη».

Πρέπει επίσης να εξασφαλιστεί συμπληρωματικότητα με το γενικό πρόγραμμα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών», επίκεντρο του οποίου είναι η εφαρμογή του νόμου, με την έννοια της συνεργασίας της αστυνομίας με άλλες μη δικαστικές υπηρεσίες εφαρμογής του νόμου, ενώ το παρόν πρόγραμμα εστιάζεται στο δικαστικό κλάδο.

Τέλος, επιδιώκεται συμπληρωματικότητα και με το γενικό πρόγραμμα «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», ιδίως στον τομέα που αφορά τα νομικά συστήματα για θέματα ασύλου και ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών.

3. Αξιολόγηση

3.1. Διδάγματα από ενδιάμεσες/τελικές αξιολογήσεις

Παρότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η ενδελεχής αξιολόγηση του προγράμματος AGIS, μπορεί να ειπωθεί ότι το πρόγραμμα αυτό αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμο και συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των εθνικών αρχών και οργάνων. Στην πρώτη ετήσια έκθεση υλοποίησης του προγράμματος υπογραμμίζεται ότι ο μεγάλος αριθμός των προτάσεων που ελήφθησαν, οι οποίες υπερέβησαν τα διαθέσιμα κονδύλια, δείχνει σαφώς το ενδιαφέρον των δυνάμει δικαιούχων για το πρόγραμμα. Στην έκθεση σημειώνεται επίσης ότι τα συνέδρια και τα σεμινάρια αποτελούν με διαφορά το σημαντικότερο είδος ενέργειας και αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ (46,4%) του συνολικού αριθμού των συγχρηματοδοτούμενων σχεδίων. Το δεύτερο σημαντικότερο είδος (26,8% του συνόλου) αφορά την έρευνα, τις μελέτες και τη δημιουργία δικτύων. Τα προγράμματα κατάρτισης και ανταλλαγών, που εκ φύσεως παρουσιάζουν μεγαλύτερες δυσκολίες εφαρμογής από τις παραπάνω άλλες ενέργειες, αποτελούν το ένα πέμπτο (20,5%) των συγχρηματοδοτούμενων σχεδίων.

3.2. Εκ των προτέρων αξιολόγηση

Στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής παρατίθεται η εκ των προτέρων αξιολόγηση του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και καταδεικνύεται η καταλληλότητα της πολιτικής που επιλέχθηκε για την επίτευξη των προβλεφθέντων στόχων.

4. Νομικη Βαση και Σκεπτικο του μεσου Πολιτικησ

4.1. Νομική βάση

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εδράζεται στο άρθρο 31 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το άρθρο αυτό περιγράφει το περιεχόμενο της από κοινού δράσης για τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις.

Το άρθρο 34 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι το Συμβούλιο μπορεί να υιοθετεί αποφάσεις σχετικά με τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις.

Η προτεινόμενη νομική βάση είναι πρόσφορη, δεδομένου ότι το πρόγραμμα στοχεύει στη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις.

4.2. Καθοριζόμενες ενέργειες στο πλαίσιο του προγράμματος

Προβλέπονται διάφορα είδη ενεργειών, ως εξής:

- Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημιουργία και υλοποίηση ειδικών σχεδίων, όπως το μηχανογραφικό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για ποινικά μητρώα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια, συνεδριάσεις και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης.

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

- Επιδότηση λειτουργίας προς το ευρωπαϊκό δίκτυο κατάρτισης δικαστικών, ο σκοπός του οποίου παρουσιάζει γενικό ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για τον τομέα κατάρτισης δικαστικών.

4.3. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Η παρούσα πρόταση σέβεται τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ και στο σχετικό συνοδευτικό πρωτόκολλό της. Όσον αφορά την επικουρικότητα, το παρόν πρόγραμμα δεν επιχειρεί να παρέμβει σε τομείς που καλύπτονται από εθνικά προγράμματα, σχεδιασμένα από τις εθνικές αρχές κάθε κράτους μέλους, αλλά επικεντρώνεται σε τομείς που μπορούν να παραγάγουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Με γνώμονα το στοιχείο αυτό, μπορεί να θεωρηθεί ότι οι περισσότερες δραστηριότητες που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα είναι συμπληρωματικές προς τις εθνικές ενέργειες και αποσκοπούν στη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση της συνέργειας μεταξύ ενεργειών που υλοποιούνται σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο.

Όσον αφορά την αναλογικότητα, το προτεινόμενο νέο πρόγραμμα καταρτίστηκε έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν απλούστερο όχι μόνον ως προς τη μορφή της εκάστοτε ενέργειας – οι ορισμοί των ενεργειών στο νομοθετικό κείμενο διατηρούνται όσο το δυνατόν γενικότεροι – αλλά και ως προς τις διοικητικές και δημοσιονομικές προϋποθέσεις που θα ισχύουν για την υλοποίησή τους. Η Επιτροπή προσπάθησε να βρει το κατάλληλο σημείο ισορροπίας μεταξύ ευελιξίας και ευχέρειας χρήσης, αφενός, και σαφήνειας σκοπών και κατάλληλων δημοσιονομικών και διαδικαστικών διασφαλίσεων, αφετέρου.

Με βάση τις κατευθύνσεις που διαγράφονται στο πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή και των δύο αυτών αρχών, είναι σαφές ότι τα προβλήματα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει το παρόν πρόγραμμα έχουν διεθνικές πτυχές και, επομένως, ότι η ανάληψη δράσης σε κοινοτικό επίπεδο θα αποφέρει πολύ μεγαλύτερα οφέλη από ό,τι ανάλογη δράση στο επίπεδο των κρατών μελών.

4.4. Απλούστευση και εξορθολογισμός

Η προτεινόμενη προσέγγιση θα συμβάλει στους βασικούς στόχους απλούστευσης των μέσων, τόσο από νομοθετική όσο και από διαχειριστική άποψη, αλλά και εξορθολογισμού της διάρθρωσης του προϋπολογισμού. Επίσης, θα βελτιώσει τη συνοχή και τη συνέπεια μεταξύ των μέσων και παράλληλα θα συμβάλει στην αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων. Παρότι με τις μελλοντικές διευρύνσεις θα χρειαστεί πρόσθετο ανθρώπινο δυναμικό, θα επιτευχθεί καλύτερος καταμερισμός του ανθρώπινου δυναμικού με την κατάργηση μικρών γραμμών του προϋπολογισμού (οι οποίες απορροφούν δυσανάλογους πόρους) και με την ομαδοποίηση των υφιστάμενων προγραμμάτων σε ένα ενιαίο, συνεκτικό και εξορθολογισμένο πρόγραμμα. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί μεγαλύτερη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των δαπανών και του διοικητικού κόστους διαχείρισής τους.

Ο προτεινόμενος εξορθολογισμός θα ωφελήσει και τους τελικούς χρήστες, καθώς αυξάνει την ευκρίνεια, τη σαφήνεια και τη συνοχή των μέσων. Οι υποψήφιοι δικαιούχοι θα μπορούν να υποβάλλουν ευκολότερα αιτήσεις χρηματοδότησης χάρις στην τυποποιημένη προσέγγιση και την εναρμόνιση των εκτελεστικών διατάξεων.

Η Επιτροπή μπορεί σε μεταγενέστερο στάδιο να αποφασίσει να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε οργανισμούς κοινοτικού δικαίου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι εν λόγω οργανισμοί ορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου και του άρθρου 37 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής. Η Επιτροπή μελετά τη συμμόρφωση με τις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Η Επιτροπή, προτού προχωρήσει στην ανάθεση της εκτέλεσης, εξασφαλίζει, κατόπιν σχετικής αξιολόγησης, ότι η ίδρυση οργανισμών συνάδει με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Το προτεινόμενο ειδικό πρόγραμμα κινείται στην κατεύθυνση που καθόρισε η Επιτροπή σχετικά με τις πολιτικές και οικονομικές προκλήσεις από το 2007 και μετά. Επιδιώκονται η αλληλοσυμπλήρωση, η απλούστευση και ο εξορθολογισμός των υφιστάμενων μέσων, καθώς και η αναγκαία ευελιξία προκειμένου να εκπληρωθούν νέοι στόχοι και να εξασφαλιστεί η ομαλή προσαρμογή στο νέο νομικό πλαίσιο που θα προκύψει μόλις τεθεί σε ισχύ η συνταγματική συνθήκη.

5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Το κόστος του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» για την περίοδο 2007–2013 ανέρχεται στα 543 εκατ. EUR. Για το παρόν ειδικό πρόγραμμα θα διατεθούν κονδύλια ύψους 199 εκατ. EUR.

2005/0039 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Ποινική δικαιοσύνη» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 31 και το άρθρο 34 παράγραφος 2 στοιχείο γ),

την πρόταση της Επιτροπής[47],

Τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[48],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) Το άρθρο 29 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι στόχος της Ένωσης είναι να παρέχει στους πολίτες υψηλό επίπεδο προστασίας εντός ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, με την ανάπτυξη από κοινού δράσης μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις,

(2) Σύμφωνα με το άρθρο 31 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η από κοινού δράση σε ποινικές υποθέσεις περιλαμβάνει ιδίως τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών.

(3) Με βάση τα συμπεράσματα της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Τάμπερε, στο πρόγραμμα της Χάγης, το οποίο ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το Νοέμβριο του 2004, επιβεβαιώνεται εκ νέου η προτεραιότητα ενίσχυσης της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω ιδίως της βελτίωσης της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, με βάση την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης.

(4) Το πρόγραμμα-πλαίσιο σχετικά με την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις (AGIS), που συστήθηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2002/630/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 2002[49], συνέβαλε σημαντικά στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της αστυνομίας και άλλων υπηρεσιών εφαρμογής του νόμου καθώς και των δικαστικών στα κράτη μέλη, αλλά και στη βελτίωση της αμοιβαίας κατανόησης και εμπιστοσύνης ως προς τα αστυνομικά, δικαιοδοτικά, νομικά και διοικητικά τους συστήματα.

(5) Οι φιλόδοξοι στόχοι της Συνθήκης και του προγράμματος της Χάγης πρέπει να πραγματωθούν με τη θέσπιση ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού προγράμματος που θα διευκολύνει τον προγραμματισμό και την υλοποίηση.

(6) Το πρόγραμμα αυτό φιλοδοξεί να βελτιώσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των δικαστικών. Βάσει του προγράμματος της Χάγης, πρέπει να ενισχυθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη με την ανάπτυξη δικτύων δικαστικών οργανώσεων και οργάνων, με τη βελτίωση της κατάρτισης όσων ασκούν δικαστικά επαγγέλματα, με την προώθηση της αξιολόγησης της εφαρμογής των κοινοτικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της ποιότητας της δικαιοσύνης, με την αύξηση της έρευνας στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας και με τη διευκόλυνση των επιχειρησιακών σχεδίων μεταξύ των κρατών μελών για τον εκσυγχρονισμό της δικαιοσύνης. Το πρόγραμμα προσδοκάται επίσης ότι θα διευκολύνει την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης, βελτιώνοντας την αμοιβαία κατανόηση προηγούμενων καταδικαστικών αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως μέσω της δημιουργίας μηχανογραφικού συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών για τα ποινικά μητρώα.

(7) Το ευρωπαϊκό δίκτυο κατάρτισης δικαστικών, που ιδρύθηκε από όργανα με ειδική αρμοδιότητα την κατάρτιση επαγγελματιών δικαστικών σε όλα τα κράτη μέλη, προωθεί πρόγραμμα με αυθεντική ευρωπαϊκή διάσταση για την κατάρτιση δικαστών και εισαγγελέων. Το πρόγραμμα αυτό συμβάλλει στην ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και στη βελτίωση της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δικαστικών αρχών και των διαφορετικών νομικών συστημάτων.

(8) Πρέπει επίσης να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και της απάτης και παράλληλα να γίνουν οι αναγκαίες ενέργειες για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων.

(9) Η παρούσα απόφαση καθορίζει χρηματοδοτικό πλαίσιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, το οποίο θα αποτελέσει προνομιακή αναφορά για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού[50].

(10) Δεδομένου ότι οι στόχοι του προγράμματος για την ποινική δικαιοσύνη δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν κατά συνέπεια, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της πρωτοβουλίας, να υλοποιηθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(11) Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[51], εφεξής καλούμενος «ο δημοσιονομικός κανονισμός», και ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου[52], οι οποίοι διασφαλίζουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, πρέπει να εφαρμοστούν με γνώμονα τις αρχές της απλότητας και της συνέπειας στην επιλογή των δημοσιονομικών μέσων, τον περιορισμό του αριθμού περιπτώσεων όπου η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να έχει την άμεση ευθύνη για την εφαρμογή και τη διαχείρισή τους, καθώς και την απαιτούμενη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των πόρων και του διοικητικού φόρτου που συνεπάγεται η χρησιμοποίησή τους.

(12) Ο δημοσιονομικός κανονισμός απαιτεί την πρόβλεψη βασικής πράξης για να καλυφθούν οι επιδοτήσεις λειτουργίας.

(13) Τα αναγκαία για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης μέτρα θα πρέπει να θεσπισθούν σύμφωνα με τις διαδικασίες που αυτή προβλέπει, με τη συνδρομή συμβουλευτικής επιτροπής. Η προσέγγιση αυτή ενδείκνυται, δεδομένου ότι το πρόγραμμα δεν έχει σημαντική επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(14) Κρίνεται σκόπιμο το πρόγραμμα-πλαίσιο για την αστυνομική και τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις (AGIS) να αντικατασταθεί από την 1η Ιανουαρίου 2007 με το παρόν πρόγραμμα και με το νέο ειδικό πρόγραμμα «Πρόληψη και καταπολέμηση του εγκλήματος» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών»,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Θέσπιση του προγράμματος

1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα «Ποινική δικαιοσύνη», εφεξής καλούμενο «το πρόγραμμα», στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

2. Το πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 2

Γενικοί στόχοι

1. Το παρόν πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους γενικούς στόχους:

α) Να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία με σκοπό να συνεισφέρει στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για ποινικές υποθέσεις με βάση την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη.

β) Να προωθήσει την προσαρμογή των υφιστάμενων δικαιοδοτικών συστημάτων των κρατών μελών στην πραγματικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτελεί επικράτεια χωρίς συνοριακούς ελέγχους, με ενιαίο νόμισμα και με ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, υπηρεσιών, αγαθών και κεφαλαίων.

γ) Να βελτιώσει την καθημερινότητα των ατόμων και των επιχειρήσεων, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να διεκδικούν τα δικαιώματά τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως με την ενίσχυση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη.

δ) Να βελτιώσει τις επαφές και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αφενός των νομικών, δικαστικών και διοικητικών αρχών και αφετέρου των ασκούντων νομικά επαγγέλματα, καθώς και να ενισχύσει την κατάρτιση των μελών του δικαστικού σώματος.

2. Με την επιφύλαξη των στόχων και των εξουσιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, οι γενικοί στόχοι του προγράμματος συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κοινοτικών πολιτικών, και ειδικότερα στη δημιουργία δικαιοδοτικού χώρου.

Άρθρο 3

Ειδικοί στόχοι

Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:

α) Να προαγάγει τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, με σκοπό:

- την προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων·

- την εξάλειψη εμποδίων εξαιτίας διαφορών και την προώθηση της αναγκαίας προσέγγισης της νομοθεσίας·

- τη διασφάλιση της εύρυθμης απονομής της δικαιοσύνης, με την αποφυγή συγκρούσεων δικαιοδοσίας·

- την προώθηση της δικαιωμάτων των κατηγορουμένων καθώς και της κοινωνικής και νομικής αρωγής των θυμάτων.

β) Να βελτιώσει την αμοιβαία γνώση σχετικά με τα νομικά και δικαιοδοτικά συστήματα των κρατών μελών για ποινικές υποθέσεις και να προωθήσει και να ενισχύσει τη δικτύωση, την αμοιβαία συνεργασία, την ανταλλαγή και τη διάδοση πληροφοριών, εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών.

γ) Να εξασφαλίσει την ορθή υλοποίηση, τη σωστή και συγκεκριμένη εφαρμογή και αξιολόγηση των νομοθετικών μέσων της Ένωσης στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις.

δ) Να βελτιώσει την ενημέρωση σχετικά με τα νομικά συστήματα στα κράτη μέλη και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη.

ε) Να προωθήσει την κατάρτιση των δικαστών και των δικαστικών υπαλλήλων σε θέματα ενωσιακού και κοινοτικού δικαίου.

στ) Να αξιολογήσει τις γενικές προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας της δικαιοσύνης.

ζ) Να αναπτύξει και να εφαρμόσει ένα ευρωπαϊκό μηχανογραφικό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για τα ποινικά μητρώα και να στηρίξει μελέτες ανάπτυξης άλλων τύπων ανταλλαγής πληροφοριών.

Άρθρο 4

Ενέργειες

Για την επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 2 και 3, το παρόν πρόγραμμα θα υποστηρίξει τα ακόλουθα είδη ενεργειών:

α) Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημιουργία και υλοποίηση ειδικών σχεδίων, όπως το μηχανογραφικό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για τα ποινικά μητρώα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και προώθηση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης· ή

β) Ειδικά διακρατικά σχέδια ενωσιακού ενδιαφέροντος, τα οποία υποβάλλονται από τουλάχιστον τρία κράτη μέλη, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας· ή

γ) Υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων οι οποίοι επιδιώκουν σκοπούς γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που συνάδουν με τους γενικούς στόχους του προγράμματος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

δ) Επιδότηση λειτουργίας για τη συγχρηματοδότηση των δαπανών που συνδέονται με τις μόνιμες εργασίες του ευρωπαϊκού δικτύου κατάρτισης δικαστικών, ο σκοπός του οποίου παρουσιάζει γενικό ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για τον τομέα της κατάρτισης δικαστικών.

Άρθρο 5

Ομάδες-στόχος

Το πρόγραμμα απευθύνεται, μεταξύ άλλων, στους ασκούντες νομικά επαγγέλματα, στους εκπροσώπους υπηρεσιών αρωγής θυμάτων, στις εθνικές αρχές και στους πολίτες της Ένωσης εν γένει.

Άρθρο 6

Πρόσβαση στο πρόγραμμα

1. Πρόσβαση στο παρόν πρόγραμμα έχουν ιδρύματα και δημόσιοι ή ιδιωτικοί οργανισμοί, όπως επαγγελματικές οργανώσεις, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και ιδρύματα επιμόρφωσης/συνεχούς κατάρτισης σε νομικά και δικαστικά θέματα για τους ασκούντες νομικά επαγγέλματα, μη κυβερνητικές οργανώσεις των κρατών μελών.

Η έννοια «ασκούντες νομικά επαγγέλματα» καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους δικαστές, τους εισαγγελείς, τους δικηγόρους, τους υπαλλήλους υπουργείων, τους δικαστικούς υπαλλήλους, τους δικαστικούς κλητήρες, τους διερμηνείς δικαστηρίων και λοιπούς επαγγελματίες που έχουν σχέση με τη δικαιοσύνη σε υποθέσεις ποινικού δικαίου.

2. Τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμοί δεν μπορούν να υποβάλουν σχέδια αλλά μπορούν να συμμετέχουν ως εταίροι.

Άρθρο 7

Τύποι παρέμβασης

1. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να λαμβάνει τις ακόλουθες νομικές μορφές:

- Επιδοτήσεις,

- Δημόσιες συμβάσεις προμηθειών.

2. Οι κοινοτικές επιδοτήσεις χορηγούνται κανονικά κατόπιν σχετικών προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων, εκτός από επείγουσες και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις εξαιρετικού χαρακτήρα ή εκτός εάν τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου τον επιβάλλουν ως μόνη επιλογή για συγκεκριμένη ενέργεια, και παρέχονται με τη μορφή επιδοτήσεων λειτουργίας και επιδοτήσεων ενεργειών. Το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης θα καθορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

3. Επιπλέον, προβλέπονται δαπάνες για συνοδευτικά μέτρα, μέσω δημόσιων συμβάσεων προμηθειών. Σε αυτή την περίπτωση, τα κοινοτικά κονδύλια θα καλύπτουν την αγορά υπηρεσιών και αγαθών. Θα καλύπτονται εν προκειμένω, μεταξύ άλλων, δαπάνες για ενημέρωση και επικοινωνία, προετοιμασία, υλοποίηση, παρακολούθηση, έλεγχο και αξιολόγηση σχεδίων, πολιτικών, προγραμμάτων και νομοθεσίας.

Άρθρο 8

Μέτρα εφαρμογής

1. Η Επιτροπή υλοποιεί την κοινοτική συνδρομή σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Για την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή εκδίδει, εντός των ορίων των γενικών στόχων του άρθρου 2, ετήσιο πρόγραμμα εργασίας στο οποίο προσδιορίζει τους ειδικούς στόχους της και τις θεματικές προτεραιότητες, περιγράφει τα συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 7 και επισυνάπτει, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλογο άλλων ενεργειών.

3. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας θα εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10.

4. Κατά τις διαδικασίες αξιολόγησης και χορήγησης όσον αφορά τις επιδοτήσεις ενεργειών λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα κριτήρια:

α) συμμόρφωση με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 2 και με τα μέτρα που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4,

β) ποιότητα της προτεινόμενης ενέργειας όσον αφορά το σχεδιασμό, την οργάνωση και την παρουσίασή της, καθώς και αναμενόμενα αποτελέσματα·

γ) ζητούμενο ποσό κοινοτικής χρηματοδότησης και επαρκής κάλυψη των σχετικών αναγκών σε σχέση με τα αναμενόμενα αποτελέσματα·

δ) αντίκτυπος των αναμενόμενων αποτελεσμάτων επί των γενικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 2 και επί των μέτρων που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4.

5. Οι αιτήσεις επιδοτήσεων λειτουργίας, που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 και 4 αξιολογούνται με γνώμονα:

- τη συνέπεια με τους στόχους του προγράμματος·

- την ποιότητα των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων·

- το πιθανό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων αυτών στο κοινό·

- το γεωγραφικό αντίκτυπο των εκτελούμενων δραστηριοτήτων·

- τη συμμετοχή των πολιτών στην οργάνωση των συμμετέχοντων φορέων·

- την αναλογία κόστους/οφέλους της προτεινόμενης δραστηριότητας.

6. Δυνάμει του άρθρου 113 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, στις επιδοτήσεις λειτουργίας που χορηγούνται στο ευρωπαϊκό δίκτυο κατάρτισης δικαστικών δεν εφαρμόζεται η αρχή της σταδιακής μείωσης, καθώς ο στόχος του τελευταίου είναι γενικότερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Άρθρο 9

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, εφεξής καλούμενη «επιτροπή», που απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 10

Συμβουλευτική διαδικασία

1. Οσάκις γίνεται μνεία στο παρόν άρθρο, ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της επί του σχεδίου, εντός προθεσμίας που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του εκάστοτε θέματος, προβαίνοντας, ενδεχομένως, σε ψηφοφορία.

2. Η γνώμη της επιτροπής καταγράφεται στα πρακτικά· κάθε κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει να καταγραφεί η θέση του στα πρακτικά.

3. Η Επιτροπή λαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερο υπόψη της τη γνώμη που διατύπωσε η επιτροπή και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο ελήφθη υπόψη η γνώμη της.

Άρθρο 11

Συμπληρωματικότητα

1. Επιδιώκονται η συνέργεια και η συμπληρωματικότητα με άλλα κοινοτικά μέσα, ιδίως με το ειδικό πρόγραμμα για την πολιτική δικαιοσύνη στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων». Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και, όπως αυτό κρίνεται απαραίτητο, με τη βοήθεια του κοινοτικού στατιστικού προγράμματος θα αναπτυχθεί η στατιστική πτυχή της ενημέρωσης για την ποινική δικαιοσύνη.

2. Το πρόγραμμα μπορεί να χρησιμοποιεί από κοινού πόρους με άλλα κοινοτικά μέσα, ιδίως με το ειδικό πρόγραμμα για την πολιτική δικαιοσύνη στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και Δικαιοσύνη», για την υλοποίηση ενεργειών που επιδιώκουν τους στόχους και των δύο προγραμμάτων.

3. Ενέργειες που χρηματοδοτούνται υπό την παρούσα απόφαση δεν λαμβάνουν συνδρομή από άλλα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τον ίδιο σκοπό. Οι δικαιούχοι σύμφωνα με την παρούσα απόφαση παρέχουν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση που έλαβαν από τον προϋπολογισμό της ΕΚ και από άλλες πηγές καθώς και σχετικά με τις υπό εξέταση αιτήσεις χρηματοδότησης που έχουν υποβάλει.

Άρθρο 12

Δημοσιονομικοί πόροι

Οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για τις ενέργειες που προβλέπονται στο παρόν πρόγραμμα εγγράφονται ως ετήσιες πιστώσεις στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε έτος, εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 13

Παρακολούθηση

1. Για κάθε δράση που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα, ο δικαιούχος αποστέλλει τεχνικές και οικονομικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών. Επίσης, αποστέλλεται τελική έκθεση εντός τριών μηνών από την περάτωση της ενέργειας. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και το περιεχόμενο των εκθέσεων.

2. Με την επιφύλαξη των ελέγχων που διενεργούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο σε συνεργασία µε τα αρµόδια εθνικά όργανα ή υπηρεσίες ελέγχου, δυνάμει του άρθρου 248 της συνθήκης, καθώς και όλων των ελέγχων που διενεργούνται βάσει του άρθρου 279 στοιχείο γ) της Συνθήκης, οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής µπορούν να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους, συµπεριλαµβανοµένων των δειγµατοληπτικών ελέγχων, µε αντικείµενο τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται βάσει του προγράμματος.

3. Οι συμβάσεις και συμφωνίες που προκύπτουν από την παρούσα απόφαση προβλέπουν ρητώς παρακολούθηση και οικονομικό έλεγχο από την Επιτροπή (ή οποιοδήποτε αντιπρόσωπο εξουσιοδοτημένο από αυτήν), επί τόπου εάν αυτό κρίνεται απαραίτητο, και ελέγχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

4. Κατά τη διάρκεια των πέντε ετών που ακολουθούν την τελευταία πληρωµή για µια ενέργεια, ο δικαιούχος της χρηµατοδοτικής συνδροµής διατηρεί στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά για τις σχετικές µε την ενέργεια δαπάνες.

5. Με βάση τα πορίσµατα των εκθέσεων και των δειγµατοληπτικών ελέγχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, η Επιτροπή προσαρµόζει, εάν χρειαστεί, την κλίµακα ή τις προϋποθέσεις χορήγησης της χρηµατοδοτικής συνδροµής που είχε εγκριθεί αρχικά, καθώς και το χρονοδιάγραµµα των πληρωµών.

6. Η Επιτροπή λαµβάνει κάθε άλλο αναγκαίο µέτρο για να εξακριβώσει αν οι χρηµατοδοτούµενες ενέργειες εκτελούνται σωστά και σύµφωνα µε τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 14

Προστασία των κοινοτικών οικονοµικών συµφερόντων

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση ενεργειών που χρηµατοδοτούνται δυνάµει της παρούσας απόφασης, τα οικονοµικά συµφέροντα της Κοινότητας προστατεύονται µε την εφαρµογή προληπτικών µέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνοµης δραστηριότητας, µε τη διενέργεια αποτελεσµατικών ελέγχων και µε την είσπραξη αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, µε την επιβολή αποτελεσµατικών, αναλογικών και αποτρεπτικών ποινών, σύµφωνα µε τους κανονισµούς (EΚ, Ευρατόµ) αριθ. 2988/95 και (Ευρατόµ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συµβουλίου, και τον κανονισµό (EΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου.

2. Για τις κοινοτικές ενέργειες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, εφαρμόζονται ο κανονισμός (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και ο κανονισμός (Ευρατόμ, EK) αριθ. 2185/96 για κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των παραβάσεων συμβατικής υποχρέωσης που ορίζεται βάσει του προγράμματος, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός των Κοινοτήτων ή προϋπολογισμοί τους οποίους διαχειρίζονται οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, με αδικαιολόγητη δαπάνη.

3. Η Επιτροπή µειώνει, αναστέλλει ή ανακτά το ποσό της χρηµατοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί για ενέργεια, εάν διαπιστώσει παρατυπίες, συµπεριλαµβανοµένης της µη τήρησης των διατάξεων της παρούσας απόφασης ή της επιµέρους απόφασης ή της σύµβασης ή του συµβολαίου για τη χορήγηση της δεδοµένης χρηµατοδοτικής συνδρομής, ή εάν αποκαλυφθεί ότι, χωρίς να έχει ζητηθεί προηγουµένως η έγκριση της Επιτροπής, η ενέργεια έχει υποστεί σηµαντική µεταβολή, ασυµβίβαστη µε τη φύση ή τους όρους εκτέλεσής της.

4. Εάν δεν έχουν τηρηθεί οι προθεσµίες ή εάν η πρόοδος στην υλοποίηση ενέργειας επιτρέπει να δικαιολογηθεί µέρος µόνο της χρηµατοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκε, η Επιτροπή ζητεί από το δικαιούχο να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός καθορισµένης προθεσµίας. Εάν ο δικαιούχος δεν καταθέσει βάσιµα δικαιολογητικά στοιχεία, η Επιτροπή µπορεί να ακυρώσει το υπόλοιπο της χρηµατοδοτικής συνδροµής και να απαιτήσει την επιστροφή των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

5. Κάθε ποσό που έχει καταβληθεί αχρεωστήτως πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Τα ποσά που δεν επιστρέφονται εγκαίρως επιβαρύνονται µε τόκους σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο δημοσιονομικό κανονισμό.

Άρθρο 15

Αξιολόγηση

1. Τα πρόγραμμα παρακολουθείται τακτικά ούτως ώστε να ελέγχεται η υλοποίηση των δραστηριοτήτων που διενεργούνται στο πλαίσιό του.

2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική, ανεξάρτητη και εξωτερική αξιολόγηση του προγράμματος.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:

α) ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα καθώς και τις ποιοτικές και ποσοτικές πτυχές της υλοποίησης του προγράμματος έως τις 31 Μαρτίου 2011·

β) ανακοίνωση για τη συνέχιση του προγράμματος, έως τις 30 Αυγούστου 2012 το αργότερο·

γ) έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 το αργότερο .

Άρθρο 16

Μεταβατικά μέτρα

Η παρούσα απόφαση αντικαθιστά από την 1η Ιανουαρίου 2007 τις αντίστοιχες διατάξεις της απόφασης του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2002, για τη σύσταση προγράμματος πλαισίου σχετικά με την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις (AGIS).

Ενέργειες που έχουν αρχίσει πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2006 βάσει της προαναφερόμενης απόφασης συνεχίζουν να διέπονται μέχρι την ολοκλήρωσή τους από την τελευταία. Η επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 7 αντικαθίσταται από την επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 10 της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 17

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Η απόφαση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2007.

Βρυξέλλες, […]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος […]

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαισιο

Για την κατάρτιση των δημοσιονομικών προοπτικών της περιόδου 2007-2013 επιλέχθηκε ευθύς εξαρχής η προσέγγιση με γνώμονα τις πολιτικές, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των πολιτικών στόχων και των κονδυλίων που διατίθενται για την επίτευξή τους. Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θεωρείται μια από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα επόμενα έτη, η οποία πρέπει να υποστηριχθεί με σημαντική αύξηση των χρηματοδοτικών μέσων. Στις ανακοινώσεις της με τίτλο « Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος - Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013 »[53] και « Δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 »[54], η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης ότι είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί η αναθεώρηση των νομοθετικών μέσων για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές, ώστε να ενισχυθεί η πορεία προς μεγαλύτερη απλούστευση. Η Επιτροπή διαρθρώνει τις προτάσεις της γύρω από τρία γενικά προγράμματα με γνώμονα τις αντίστοιχες πολιτικές («Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών») και έτσι διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για την ανάπτυξη χρηματοδοτικών παρεμβάσεων της Κοινότητας προς υποστήριξη των τριών στόχων, δηλ. της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας.

2. Αιτιολογηση της ενεργειας

2.1. Ανάλυση του προβλήματος

Η εσωτερική αγορά αποτελεί πραγματικότητα και έχει οδηγήσει στην αύξηση των ανταλλαγών μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης. Έδωσε την αφορμή για να αυξηθεί η συχνότητα με την οποία οι ευρωπαίοι πολίτες μεταβαίνουν ή ασκούν οικονομικές δραστηριότητες και αγοράζουν αγαθά και υπηρεσίες σε άλλα κράτη μέλη, μερικές φορές και με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών. Επί πλέον, παρατηρούνται επίσης συχνότερα προσωπικές και οικογενειακές καταστάσεις με διασυνοριακή διάσταση (π.χ. γάμοι μεταξύ ατόμων διαφορετικής ιθαγένειας, άτομα που έχουν στην κυριότητά τους κατοικίες σε άλλο κράτος μέλος). Κρίνεται αναγκαία η λήψη μέτρων προκειμένου να εξασφαλιστεί η δυνατότητα ευχερούς πρόσβασης των διαδίκων σε αποτελεσματική δικαιοσύνη για υποθέσεις αυτού του είδους. Πρέπει επίσης να καλυφθούν και τα προβλήματα που κατά πάσα πιθανότητα θα αναφύονται συχνότερα στο μέλλον, όπως είναι τα ζητήματα που άπτονται της αστικής κατάστασης των άγαμων ζευγών, οι αξιώσεις επί των περιουσιακών στοιχείων μετά τη λύση του γάμου ή άλλης σχέσης ή και σε άλλες περιπτώσεις, η προσωπική κατάσταση (ονοματεπώνυμα) και η υιοθεσία. Πράγματι, τα άτομα και ο επιχειρηματικός τομέας δεν πρέπει να εμποδίζονται ή να αποθαρρύνονται να ασκήσουν τα δικαιώματά τους εξαιτίας της ασυμβατότητας ή της πολυπλοκότητας των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών.

2.2. Μελλοντικές προοπτικές

Για την προώθηση και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων απαιτείται η δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. Η δημιουργία αυτού του χώρου προσφέρει στις δικαστικές αρχές τη δυνατότητα να συνεργάζονται αποτελεσματικά, ενώ εξασφαλίζει και για τους πολίτες ευχερέστερη πρόσβαση στη δικαιοσύνη, καθώς αυτοί δεν θα παρεμποδίζονται ούτε θα αποθαρρύνονται να ασκούν τα δικαιώματά τους λόγω ασυμβατότητας και πολυπλοκότητας των νομικών συστημάτων. Παρέχει επίσης τη δυνατότητα να παγιωθεί η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων, αλλά και να βελτιώνεται διαρκώς η εύρυθμη λειτουργία του δικαιοδοτικού συστήματος.

Μέλημα της Ένωσης θα είναι να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών που αναμένουν αποτελεσματικές λύσεις στα πρακτικά προβλήματά τους. Τούτο συνεπάγεται ειδικότερα τα εξής:

- καθώς το κεκτημένο διευρύνεται, περισσότερες προσπάθειες για την παρακολούθηση της εφαρμογής του από τα κράτη μέλη, με τη βοήθεια και σύγχρονων μέσων όπως είναι η κατάρτιση βάσεων δεδομένων για τη νομολογία

- πρόσθετα νομοθετικά μέτρα, ιδίως για τη διαμόρφωση όρων ευχερέστερης πρόσβασης στη δικαιοσύνη και για τη βελτίωση της αποδοτικότητάς της

- ενίσχυση των μηχανισμών παροχής πληροφοριών στο κοινό και προώθηση της κατάρτισης και των ανταλλαγών για τους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα, με αντικείμενο τις επιπτώσεις των σχετικών πράξεων για τη συνεργασία σε αυτό τον τομέα

- πρόσθετα μέτρα για την προώθηση της κατανόησης και της χρήσης κοινών εργαλείων και διαδικασιών από τους ασκούντες νομικά επαγγέλματα.

2.3. Στόχοι του προγράμματος και σχετικοί δείκτες

- Ορισμός των γενικών, ειδικών και επιχειρησιακών στόχων

Προώθηση της δικαστικής συνεργασίας με σκοπό τη συμβολή στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για αστικές υποθέσεις, με βάση την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. | Προώθηση της προσαρμογής των υφιστάμενων δικαιοδοτικών συστημάτων των κρατών μελών στην πραγματικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτελεί επικράτεια χωρίς συνοριακούς ελέγχους, με ενιαίο νόμισμα και με ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, υπηρεσιών, αγαθών και κεφαλαίων. | Βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης των νομικών και δικαιοδοτικών συστημάτων των κρατών μελών για τις αστικές υποθέσεις, καθώς και προώθηση και ενίσχυση της δικτύωσης, της αμοιβαίας συνεργασίας, της ανταλλαγής και της διάδοσης πληροφοριών, εμπειρίας και βέλτιστων πρακτικών. Διασφάλιση της έγκυρης υλοποίησης, της ορθής και συγκεκριμένης εφαρμογής και της αξιολόγησης των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. |

Βελτίωση της καθημερινότητας των ατόμων και των επιχειρήσεων, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να διεκδικούν τα δικαιώματά τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως με την ενίσχυση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη. | Βελτίωση της πληροφόρησης σχετικά με τα νομικά συστήματα των κρατών μελών και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη. |

Βελτίωση των επαφών μεταξύ αφενός των νομικών, δικαστικών και διοικητικών αρχών και αφετέρου των ασκούντων νομικά επαγγέλματα, καθώς και ενίσχυση της κατάρτισης των μελών του δικαστικού σώματος. | Προαγωγή της κατάρτισης των δικαστών και των δικαστικών υπαλλήλων σε κοινοτικά θέματα. Αξιολόγηση των γενικών προϋποθέσεων που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας της δικαιοσύνης. Υποστήριξη του επιχειρησιακού έργου του ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις, το οποίο συστάθηκε με την απόφαση 2001/470/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Μαΐου 2001. |

Όλοι οι στόχοι είναι συνεπείς με τον καθολικό σκοπό του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», δηλαδή την υποστήριξη της ανάπτυξης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

- Συμπληρωματικότητα/συνεκτικότητα με άλλα μέσα

Κατά την προπαρασκευή του προγράμματος δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στην εξασφάλιση συνεκτικότητας με άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούν δραστηριότητες στους ίδιους τομείς πολιτικής, αλλά και στην επιδίωξη συμπληρωματικότητας και συνέργειας με τα προγράμματα αυτά.

Το παρόν πρόγραμμα συμπληρώνεται με τα άλλα ειδικά προγράμματα που υπάγονται στο γενικό πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», και ιδίως με το ειδικό πρόγραμμα «Ποινική δικαιοσύνη» για τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις. Το πρόγραμμα «Ποινική δικαιοσύνη» ακολουθεί, στο μέτρο του δυνατού, τους στόχους και τη δομή του παρόντος προγράμματος και στοχεύει στην εξασφάλιση συνθηκών που δεν θα παρεμποδίζουν και δεν θα αποθαρρύνουν την άσκηση του δικαιώματος στην ελεύθερη κυκλοφορία στο εσωτερικό της Ένωσης λόγω της πολυπλοκότητας των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών.

Συμπληρωματικότητα πρέπει να εξασφαλίζεται και με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων» ώστε να επιτυγχάνεται συνέργεια ιδίως στον τομέα που άπτεται των νομικών συστημάτων για θέματα ασύλου και ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών.

3. Αξιολογηση

3.1. Διδάγματα από τις ενδιάμεσες/τελικές αξιολογήσεις

Η Επιτροπή εξέδωσε ενδιάμεση έκθεση[55] σχετικά με το γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων για τη διευκόλυνση της υλοποίησης της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις. Στην έκθεση διατυπώνεται η παραδοχή ότι δεν επαρκούν τα δύο έτη εφαρμογής του προγράμματος για να πραγματοποιηθεί μια διεξοδική ανάλυσή του. Έστω και έτσι όμως, αυτό το χρονικό διάστημα αφήνει περιθώρια για να εξαχθεί μια πρώτη σειρά συμπερασμάτων.

Γίνεται παραδεκτό ότι οι ενέργειες που ανέπτυξε η Επιτροπή – ο ευρωπαϊκός δικαστικός άτλαντας στον τομέα των αστικών υποθέσεων, η βάση δεδομένων στον τομέα της νομολογίας βάσει των κανονισμών Βρυξέλλες I και Βρυξέλλες II, καθώς και η εκστρατεία πληροφόρησης για να ενημερωθούν οι ασκούντες νομικά επαγγέλματα σχετικά με τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης – έτυχαν πολύ καλής αποδοχής και πρέπει να συνεχιστούν.

Το ευρωπαϊκό δικαστικό δίκτυο για αστικές και εμπορικές υποθέσεις, το οποίο συστάθηκε με σκοπό να βελτιωθεί, να απλουστευθεί και να επισπευσθεί η αποτελεσματική δικαστική συνεργασία των κρατών μελών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, αποτελεί επίσης μια σημαντική δραστηριότητα της Επιτροπής και η σημασία του έχει σαφώς αναγνωριστεί.

Από την άλλη πλευρά, εντοπίστηκαν ορισμένα προβλήματα όσον αφορά τα σχέδια που υπέβαλε και υλοποίησε η κοινωνία των πολιτών. Το γεγονός ότι ο διαθέσιμος προϋπολογισμός ήταν περιορισμένος δεν άφησε περιθώρια για την υποβολή σχεδίων μεγάλης εμβέλειας σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η κατάρτιση και η ανταλλαγή δικαστών. Η διάδοση των αποτελεσμάτων είναι ένα σκέλος που χρειάζεται επίσης περαιτέρω βελτίωση.

Η κοινωνία των πολιτών πρέπει να ενθαρρυνθεί ώστε να συμμετέχει περισσότερο στις δραστηριότητες της Επιτροπής σε συγκεκριμένους τομείς, κυρίως όσον αφορά την πληροφόρηση των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Τέλος, προέχει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα των ενεργειών, προβαίνοντας σε προσεκτικό προσδιορισμό των ομάδων στόχων.

3.2. Εκ των προτέρων αξιολόγηση

Στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής παρατίθεται η εκ των προτέρων αξιολόγηση του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και καταδεικνύεται η καταλληλότητα της πολιτικής που επιλέχθηκε για την επίτευξη των προβλεφθέντων στόχων.

4. Νομικη Βαση και Σκεπτικο του μεσου Πολιτικησ

4.1. Νομική βάση

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εδράζεται στο άρθρο 61 στοιχείο γ) της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το άρθρο αυτό ορίζει ότι για την προοδευτική εγκαθίδρυση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το Συμβούλιο θεσπίζει μέτρα στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, ενώ το άρθρο 67 παράγραφος 1 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ορίζει την ακολουθητέα διαδικασία για τη θέσπιση τέτοιων μέτρων.

Η προτεινόμενη νομική βάση είναι πρόσφορη, δεδομένου ότι το πρόγραμμα στοχεύει στη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις.

4.2. Καθοριζόμενες ενέργειες στο πλαίσιο του προγράμματος

Προβλέπονται διάφορα είδη ενεργειών, ως εξής:

- Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

4.3. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Η σύνταξη της παρούσας πρότασης έγινε κατά τρόπο ώστε να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ και στο σχετικό συνοδευτικό πρωτόκολλό της. Όσον αφορά την επικουρικότητα, το παρόν πρόγραμμα δεν επιχειρεί να παρέμβει στους τομείς που καλύπτονται από εθνικά προγράμματα σχεδιασμένα από εθνικές αρχές σε κάθε κράτος μέλος, αλλά να επικεντρώσει το ενδιαφέρον σε τομείς από τους οποίους μπορεί να παραχθεί ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Με γνώμονα το στοιχείο αυτό, μπορεί να θεωρηθεί ότι η πλειονότητα των δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα είναι συμπληρωματικές προς τις εθνικές ενέργειες και αποσκοπούν στη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση της συνέργειας μεταξύ ενεργειών που υλοποιούνται σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο.

Όσον αφορά την αναλογικότητα, το προτεινόμενο νέο πρόγραμμα διακρίνεται για την ενσωμάτωση της μέγιστης δυνατής απλούστευσης όσον αφορά όχι μόνον τη μορφή της εκάστοτε ενέργειας – οι ορισμοί των ενεργειών στο νομοθετικό κείμενο έχουν την πλέον γενικόλογη διατύπωση στο μέτρο του δυνατού – αλλά και τις διοικητικές και δημοσιονομικές προϋποθέσεις που θα ισχύουν για την υλοποίησή της. Η Επιτροπή επεδίωξε να εξεύρει το κατάλληλο σημείο ισορροπίας μεταξύ ευελιξίας και ευχέρειας χρήσης, αφενός, και σαφήνειας σκοπών και κατάλληλων δημοσιονομικών και διαδικαστικών διασφαλίσεων, αφετέρου.

Με αυτές τις κατευθύνσεις που παρατίθενται στο πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή των δύο αρχών, είναι σαφές ότι τα προβλήματα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει το παρόν πρόγραμμα έχουν διεθνικές πτυχές και, επομένως, ότι η ανάληψη δράσης σε κοινοτικό επίπεδο θα αποφέρει πολύ περισσότερα οφέλη από ό,τι ανάλογη δράση στο επίπεδο των κρατών μελών.

4.4. Απλούστευση και εξορθολογισμός

Η προτεινόμενη προσέγγιση θα συμβάλει στον βασικό στόχο της απλούστευσης των μέσων, από άποψη τόσο νομοθεσίας όσο και διαχείρισης, αλλά και του εξορθολογισμού της διάρθρωσης του προϋπολογισμού. Θα βελτιώσει επίσης τη συνοχή και τη συνέπεια μεταξύ των μέσων, ενώ θα συμβάλει και στην αποφυγή αλληλεπικαλύψεων. Ένα σχετικό παράδειγμα είναι η ένταξη στο πλαίσιο του προγράμματος διαφόρων ενεργειών που ήταν παλαιότερα χωριστές και αφορούν την προώθηση της κατάρτισης δικαστών στον ειδικό τομέα του ευρωπαϊκού δικαίου περί ανταγωνισμού. Αν και θα χρειαστεί πρόσθετο ανθρώπινο δυναμικό για την αντιμετώπιση μελλοντικών διευρύνσεων, θα επιτευχθεί καλύτερος καταμερισμός του ανθρώπινου δυναμικού με την κατάργηση μικρών κονδυλίων (τα οποία απορροφούν δυσανάλογους πόρους) και με την ομαδοποίηση των υφιστάμενων προγραμμάτων σε ένα ενιαίο, συνεκτικό και εξορθολογισμένο πρόγραμμα. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί μεγαλύτερη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των δαπανών και του διοικητικού κόστους διαχείρισής τους.

Ο προτεινόμενος εξορθολογισμός θα ωφελήσει επίσης τους τελικούς χρήστες, καθώς αυξάνει την ευκρίνεια, τη σαφήνεια και τη συνοχή των μέσων. Οι υποψήφιοι δικαιούχοι θα μπορούν να υποβάλλουν ευκολότερα αιτήσεις για χρηματοδότηση χάρις στην τυποποιημένη προσέγγιση και την εναρμόνιση των εκτελεστικών διατάξεων.

Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε οργανισμούς κοινοτικού δικαίου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι εν λόγω οργανισμοί ορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου και του άρθρου 37 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής. Η Επιτροπή μελετά τη συμμόρφωση με τις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Πριν προβεί στην ανάθεση της εκτέλεσης, η Επιτροπή εξασφαλίζει, κατόπιν σχετικής αξιολόγησης, ότι η ίδρυση οργανισμών συνάδει με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Το προτεινόμενο νέο μέσο κινείται στην κατεύθυνση που καθόρισε η Επιτροπή όσον αφορά τα πολιτικά και οικονομικά μελήματα από το 2007 και εξής. Επιδιώκονται η αλληλοσυμπλήρωση, η απλούστευση και ο εξορθολογισμός των υφιστάμενων μέσων, καθώς και η εξασφάλιση της αναγκαίας ευελιξίας για να αντιμετωπιστούν νέοι στόχοι και να υπάρξει ομαλή προσαρμογή στο νέο νομικό πλαίσιο που θα θεσπιστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η συνταγματική συνθήκη.

5. Δημοσιονομικεσ επιπτωσεισ

Το κόστος του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» για την περίοδο 2007–2013 ανέρχεται στα 543 εκατ. EUR. Για το παρόν ειδικό πρόγραμμα θα διατεθούν κονδύλια ύψους 109,3 εκατ. EUR.

2005/0040 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Πολιτική δικαιοσύνη» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 61 στοιχείο γ) και το άρθρο 67 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής[56],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[57],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[58],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έθεσε ως στόχο τη διατήρηση και ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, εντός του οποίου διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Για τον σκοπό αυτό, η Κοινότητα πρέπει να θεσπίσει, μεταξύ άλλων, μέτρα στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, τα οποία είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

(2) Μετά τη λήξη των παλαιότερων προγραμμάτων, όπως το Grotius[59] και η δράση Robert Schuman[60], θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 743/2002[61] του Συμβουλίου γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων προς διευκόλυνση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις για την περίοδο 2002-2006.

(3) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε, κατά τη σύνοδο των Βρυξελλών στις 4 και 5 Νοεμβρίου 2004, το πρόγραμμα της Χάγης που τιτλοφορείται «Ενίσχυση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

(4) Οι φιλόδοξοι στόχοι της Συνθήκης και του προγράμματος της Χάγης πρέπει να υλοποιηθούν με τη θέσπιση ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού προγράμματος που να διευκολύνει τον προγραμματισμό και την υλοποίηση.

(5) Το πρόγραμμα για την πολιτική δικαιοσύνη πρέπει να προβλέπει πρωτοβουλίες που θα αναλάβει η Επιτροπή, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, ενέργειες για την υποστήριξη οργανισμών που προωθούν και διευκολύνουν τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, καθώς και μέτρα για την υποστήριξη ειδικών σχεδίων.

(6) Η ύπαρξη ενός γενικού προγράμματος πολιτικής δικαιοσύνης για τη βελτίωση της αμοιβαίας κατανόησης των νομικών και δικαιοδοτικών συστημάτων των κρατών μελών θα συμβάλει στη μείωση των εμποδίων όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, και κατά συνέπεια στην ομαλότερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

(7) Η Δανία, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας απόφασης, η οποία δεν έχει δεσμευτική ισχύ ούτε εφαρμόζεται στη Δανία.

(8) Πρέπει επίσης να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και της απάτης, ενώ πρέπει να αναληφθούν και οι αναγκαίες ενέργειες για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων.

(9) Η παρούσα απόφαση καθορίζει χρηματοδοτικό πλαίσιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, το οποίο θα αποτελέσει προνομιακή αναφορά για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού[62].

(10) Δεδομένου ότι οι στόχοι του προγράμματος για την πολιτική δικαιοσύνη δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, ενώ μπορούν κατά συνέπεια, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της πρωτοβουλίας, να υλοποιηθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως καθορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(11) Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[63], εφεξής καλούμενος «ο δημοσιονομικός κανονισμός», και ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου[64], οι οποίοι διασφαλίζουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, πρέπει να εφαρμοστούν με γνώμονα τις αρχές της απλότητας και της συνέπειας στην επιλογή των δημοσιονομικών μέσων, τον περιορισμό του αριθμού περιπτώσεων όπου η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να έχει την άμεση ευθύνη για την εφαρμογή και τη διαχείρισή τους, καθώς και την απαιτούμενη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των πόρων και του διοικητικού φόρτου που συνεπάγεται η χρησιμοποίησή τους.

(12) Ο δημοσιονομικός κανονισμός απαιτεί την πρόβλεψη βασικής πράξης για να καλυφθούν οι επιδοτήσεις λειτουργίας.

(13) Σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[65], τα μέτρα για την υλοποίηση της παρούσας απόφασης πρέπει να θεσπιστούν σύμφωνα με τη διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 3 της εν λόγω απόφασης. Η προσέγγιση αυτή ενδείκνυται, δεδομένου ότι το πρόγραμμα δεν έχει σημαντική επίπτωση στον κοινοτικό προϋπολογισμό,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

Θέσπιση του προγράμματος

1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα «Πολιτική δικαιοσύνη», εφεξής καλούμενο «το πρόγραμμα», στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

2. Το πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως την 31η Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 2

Γενικοί στόχοι

1. Το παρόν πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους γενικούς στόχους:

α) Να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία με σκοπό να συνεισφέρει στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για αστικές υποθέσεις, με βάση την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη.

β) Να προωθήσει την προσαρμογή των υφιστάμενων δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών στην πραγματικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτελεί επικράτεια χωρίς συνοριακούς ελέγχους, με ενιαίο νόμισμα και με ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, υπηρεσιών, αγαθών και κεφαλαίων.

γ) Να βελτιώσει την καθημερινότητα των ατόμων και των επιχειρήσεων, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να διεκδικούν τα δικαιώματά τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως με την ενίσχυση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη.

δ) Να βελτιώσει τις επαφές μεταξύ αφενός των νομικών, δικαστικών και διοικητικών αρχών και αφετέρου των ασκούντων νομικά επαγγέλματα, καθώς και να ενισχύσει την κατάρτιση των μελών του δικαστικού σώματος.

2. Με την επιφύλαξη των στόχων και των εξουσιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, οι γενικοί στόχοι του προγράμματος συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κοινοτικών πολιτικών, και ειδικότερα στη δημιουργία ενός δικαιοδοτικού χώρου.

Άρθρο 3

Ειδικοί στόχοι

Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:

α) Να προαγάγει τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, με σκοπό:

- την εμπέδωση της ασφάλειας του δικαίου και τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη,

- την προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων,

- την εξάλειψη των εμποδίων που προκύπτουν από τις διαφορές στο αστικό δίκαιο και στην πολιτική δικονομία, καθώς και την προώθηση της αναγκαίας προσέγγισης των νομοθεσιών,

- τη διασφάλιση της εύρυθμης απονομής της δικαιοσύνης, με την αποφυγή συγκρούσεων δικαιοδοσίας.

β) Να βελτιώσει την αμοιβαία γνώση σχετικά με τα νομικά και δικαιοδοτικά συστήματα των κρατών μελών για αστικές υποθέσεις, αλλά και να προωθήσει και να ενισχύσει τη δικτύωση, την αμοιβαία συνεργασία, την ανταλλαγή και τη διάδοση πληροφοριών, εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών.

γ) Να διασφαλίσει την έγκυρη υλοποίηση, την ορθή και συγκεκριμένη εφαρμογή και την αξιολόγηση των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

δ) Να βελτιώσει την πληροφόρηση σχετικά με τα νομικά συστήματα των κρατών μελών και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη.

ε) Να προωθήσει την κατάρτιση των δικαστών και των δικαστικών υπαλλήλων σε θέματα ενωσιακού και κοινοτικού δικαίου.

στ) Να αξιολογήσει τις γενικές προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας της δικαιοσύνης.

ζ) Να αποτελέσει τη βάση για τη λειτουργία του ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις, το οποίο δημιουργήθηκε με την απόφαση 2001/470/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Μαΐου 2001 σχετικά με τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις[66].

Άρθρο 4

Ενέργειες

Για την επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 2 και 3, το παρόν πρόγραμμα θα υποστηρίξει τα ακόλουθα είδη ενεργειών:

α) Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης, ή

β) Ειδικά διακρατικά σχέδια κοινοτικού ενδιαφέροντος, τα οποία υποβάλλονται από τουλάχιστον τρία κράτη μέλη σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας, ή

γ) Υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων οι οποίοι επιδιώκουν σκοπούς γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που συνάδουν με τους γενικούς στόχους του προγράμματος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

Άρθρο 5

Συμμετοχή

Οι ακόλουθες χώρες, εφεξής καλούμενες «συμμετέχουσες χώρες» μπορούν να συμμετέχουν στις ενέργειες του προγράμματος:

α) οι υποψήφιες χώρες που είναι συνδεδεμένες με την ΕΕ, καθώς και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που περιλαμβάνονται στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες σύνδεσης ή στα πρόσθετα πρωτόκολλά τους για συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα, όπως συνάφθηκαν ή πρόκειται να συναφθούν με τις χώρες αυτές,

β) στα σχέδια μπορούν να συμμετέχουν οι ασκούντες νομικά επαγγέλματα που προέρχονται από τη Δανία, από τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό συμβάλλει στην προετοιμασία της προσχώρησής τους, ή από άλλες τρίτες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους στόχους των σχεδίων.

Άρθρο 6

Ομάδες στόχοι

Το πρόγραμμα απευθύνεται, μεταξύ άλλων, στους ασκούντες νομικά επαγγέλματα, στις εθνικές αρχές και εν γένει στους πολίτες της Ένωσης.

Άρθρο 7

Πρόσβαση στο πρόγραμμα

Πρόσβαση στο παρόν πρόγραμμα έχουν ιδρύματα και δημόσιοι ή ιδιωτικοί οργανισμοί, όπως επαγγελματικές οργανώσεις, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και ιδρύματα επιμόρφωσης σε νομικά και δικαστικά θέματα για τους ασκούντες νομικά επαγγέλματα, μη κυβερνητικές οργανώσεις των κρατών μελών.

Η έννοια «ασκούντες νομικά επαγγέλματα» καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους δικαστές, τους εισαγγελείς, τους δικηγόρους, το πανεπιστημιακό και επιστημονικό προσωπικό, τους υπαλλήλους υπουργείων, τους δικαστικούς υπαλλήλους, τους δικαστικούς κλητήρες, τους διερμηνείς δικαστηρίων και λοιπούς επαγγελματίες που έχουν σχέση με τη δικαιοσύνη σε υποθέσεις αστικού δικαίου.

Άρθρο 8

Είδη παρέμβασης

1. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να λαμβάνει τις ακόλουθες νομικές μορφές:

- επιδοτήσεις,

- δημόσιες συμβάσεις προμηθειών.

2. Οι κοινοτικές επιδοτήσεις χορηγούνται κατόπιν σχετικών προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων, εκτός από επείγουσες περιπτώσεις εξαιρετικού χαρακτήρα και δεόντως αιτιολογημένες ή εκτός εάν τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου τον επιβάλλουν ως μόνη επιλογή για συγκεκριμένη ενέργεια, και παρέχονται με τη μορφή επιδοτήσεων λειτουργίας και επιδοτήσεων ενεργειών. Το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης θα καθορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

3. Επί πλέον, προβλέπονται δαπάνες για συνοδευτικά μέτρα, μέσω δημόσιων συμβάσεων προμηθειών. Σε αυτή την περίπτωση, τα κοινοτικά κονδύλια θα καλύπτουν την αγορά υπηρεσιών και αγαθών. Θα καλύπτονται εν προκειμένω, μεταξύ άλλων, δαπάνες για πληροφόρηση και επικοινωνία, προετοιμασία, υλοποίηση, παρακολούθηση, έλεγχο και αξιολόγηση σχεδίων, πολιτικών, προγραμμάτων και νομοθεσίας.

Άρθρο 9

Μέτρα εφαρμογής

1. Η Επιτροπή υλοποιεί την κοινοτική συνδρομή σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Για την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή εκδίδει, εντός των ορίων των γενικών στόχων του άρθρου 2, ετήσιο πρόγραμμα εργασίας στο οποίο προσδιορίζει τους ειδικούς στόχους της και τις θεματικές προτεραιότητες, περιγράφει τα συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 8 και επισυνάπτει, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλογο άλλων ενεργειών.

3. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας θα εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10 παράγραφος 2.

4. Κατά τις διαδικασίες αξιολόγησης και χορήγησης όσον αφορά τις επιδοτήσεις ενεργειών λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα κριτήρια:

α) συμμόρφωση με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 2 και με τα μέτρα που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4,

β) ποιότητα της προτεινόμενης ενέργειας όσον αφορά τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την παρουσίασή της, καθώς και τα αναμενόμενα αποτελέσματα,

γ) ζητούμενο ποσό κοινοτικής χρηματοδότησης και επαρκής κάλυψη των σχετικών αναγκών σε σχέση με τα αναμενόμενα αποτελέσματα,

δ) αντίκτυπος των αναμενόμενων αποτελεσμάτων επί των γενικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 2 και επί των μέτρων που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4.

5. Οι αιτήσεις για επιδοτήσεις λειτουργίας, που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 4, αξιολογούνται με γνώμονα:

- τη συνέπεια με τους στόχους του προγράμματος·

- την ποιότητα των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων·

- το πιθανό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στους αποδέκτες των δραστηριοτήτων αυτών·

- τον γεωγραφικό αντίκτυπο των υλοποιούμενων δραστηριοτήτων·

- τη συμμετοχή των πολιτών στην οργάνωση των συμμετεχόντων φορέων·

- την αναλογία κόστους/οφέλους της προτεινόμενης δραστηριότητας.

Άρθρο 10

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, εφεξής καλούμενη «επιτροπή», που απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 11

Συμπληρωματικότητα

1. Επιδιώκονται συνέργειες και συμπληρωματικότητα με άλλα κοινοτικά μέσα, και ιδίως με το ειδικό πρόγραμμα για την ποινική δικαιοσύνη στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», καθώς και με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων». Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, με τη βοήθεια του κοινοτικού στατιστικού προγράμματος θα αναπτυχθεί η στατιστική πτυχή της πληροφόρησης σχετικά με την πολιτική δικαιοσύνη.

2. Το πρόγραμμα μπορεί να μοιράζεται πόρους με άλλα κοινοτικά μέσα, και ιδίως με το ειδικό πρόγραμμα για την ποινική δικαιοσύνη στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», με σκοπό την υλοποίηση ενεργειών που επιδιώκουν τους στόχους και των δύο προγραμμάτων.

3. Ενέργειες που χρηματοδοτούνται βάσει της παρούσας απόφασης, δεν λαμβάνουν συνδρομή από άλλα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τον ίδιο σκοπό. Οι δικαιούχοι σύμφωνα με την παρούσα απόφαση παρέχουν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση που έλαβαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό και από άλλες πηγές, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τις υπό εξέταση αιτήσεις χρηματοδότησης που έχουν υποβάλει.

Άρθρο 12

Δημοσιονομικοί πόροι

1. Ο προϋπολογισμός για την υλοποίηση του παρόντος μέσου καθορίζεται σε 109,3 εκατ. EUR για την περίοδο που ορίζεται στο άρθρο 1.

2. Οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για τις ενέργειες που προβλέπονται στο παρόν πρόγραμμα εγγράφονται ως ετήσιες πιστώσεις στον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε έτος, εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 13

Παρακολούθηση

1. Για κάθε ενέργεια που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα, ο δικαιούχος υποβάλλει τεχνικές και οικονομικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών. Επίσης, υποβάλλεται τελική έκθεση εντός τριών μηνών από την περάτωση της ενέργειας. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και το περιεχόμενο των εκθέσεων.

2. Με την επιφύλαξη των ελέγχων που διενεργούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο σε συνεργασία µε τα αρμόδια εθνικά όργανα ή υπηρεσίες ελέγχου, δυνάμει του άρθρου 248 της Συνθήκης, καθώς και όλων των ελέγχων που διενεργούνται βάσει του άρθρου 279 στοιχείο γ) της Συνθήκης, οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής μπορούν να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων των δειγματοληπτικών ελέγχων, με αντικείμενο τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται βάσει του προγράμματος.

3. Οι συμβάσεις και συμφωνίες που προκύπτουν από την παρούσα απόφαση προβλέπουν ρητώς την εποπτεία και τον οικονομικό έλεγχο από την Επιτροπή (ή οποιοδήποτε αντιπρόσωπο εξουσιοδοτημένο από αυτήν), εάν χρειάζεται και επιτόπου, καθώς και ελέγχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

4. Κατά τη διάρκεια των πέντε ετών που ακολουθούν την τελευταία πληρωμή για μια ενέργεια, ο δικαιούχος της χρηματοδοτικής συνδρομής διατηρεί στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά για τις σχετικές µε την ενέργεια δαπάνες.

5. Με βάση τα πορίσματα των εκθέσεων και των δειγματοληπτικών ελέγχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, η Επιτροπή προσαρμόζει, εάν χρειαστεί, την κλίμακα και τις προϋποθέσεις χορήγησης της χρηματοδοτικής συνδρομής που είχε εγκριθεί αρχικά, καθώς και το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών.

6. Η Επιτροπή λαμβάνει κάθε άλλο αναγκαίο μέτρο για να εξακριβώσει εάν οι χρηματοδοτούμενες ενέργειες υλοποιούνται σωστά και σύμφωνα µε τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 14

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση ενεργειών που χρηματοδοτούνται δυνάμει της παρούσας απόφασης, τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας προστατεύονται µε την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, µε τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και µε την ανάκτηση αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, µε την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών ποινών, σύμφωνα µε τους κανονισμούς (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, καθώς και τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

2. Για τις κοινοτικές ενέργειες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, εφαρμόζονται ο κανονισμός (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και ο κανονισμός (Ευρατόμ, EK) αριθ. 2185/96 για κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των παραβάσεων συμβατικής υποχρέωσης που ορίζονται με βάση το πρόγραμμα, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί με αδικαιολόγητη δαπάνη ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή προϋπολογισμοί που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

3. Η Επιτροπή μειώνει, αναστέλλει ή ανακτά το ποσό της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί για ενέργεια, εάν διαπιστώσει παρατυπίες, συμπεριλαμβανομένης της µη τήρησης των διατάξεων της παρούσας απόφασης ή της επιμέρους απόφασης ή της σύμβασης ή της συμφωνίας για τη χορήγηση της υπό εξέταση χρηματοδοτικής συνδρομής, ή εάν αποκαλυφθεί ότι, χωρίς να έχει ζητηθεί προηγουμένως η έγκριση της Επιτροπής, η ενέργεια έχει υποστεί σημαντική μεταβολή, ασυμβίβαστη με τη φύση ή τους όρους εκτέλεσής της.

4. Εάν δεν έχουν τηρηθεί οι προθεσμίες ή εάν η πρόοδος στην υλοποίηση ενέργειας δικαιολογεί μέρος μόνον της χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκε, η Επιτροπή ζητεί από τον δικαιούχο να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός καθορισμένης προθεσμίας. Εάν ο δικαιούχος δεν καταθέσει βάσιμα δικαιολογητικά στοιχεία, η Επιτροπή μπορεί να ακυρώσει το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής συνδρομής και να απαιτήσει την επιστροφή των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

5. Κάθε ποσό που έχει καταβληθεί αχρεωστήτως πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Τα ποσά που δεν επιστρέφονται εγκαίρως επιβαρύνονται µε τόκους σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό.

Άρθρο 15

Αξιολόγηση

1. Το πρόγραμμα θα παρακολουθείται τακτικά, ούτως ώστε να ελέγχεται η υλοποίηση των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στο πλαίσιό του.

2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική, ανεξάρτητη, εξωτερική αξιολόγηση του προγράμματος.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:

α) ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα, καθώς και τις ποιοτικές και ποσοτικές πτυχές της υλοποίησης του παρόντος προγράμματος, έως τις 31 Μαρτίου 2011 το αργότερο·

β) ανακοίνωση για τη συνέχιση του παρόντος προγράμματος, έως τις 30 Αυγούστου 2012 το αργότερο·

γ) έκθεση σχετικά με την εκ των υστέρων αξιολόγηση, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 το αργότερο.

Άρθρο 16

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2007.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

FINANCIAL STATEMENT

LEGISLATIVE FINANCIAL STATEMENT

1. NAME OF THE PROPOSAL:

Programme “Fundamental Rights and Justice“

Proposal for a Council Decision establishing the programme “Criminal justice” for the period 2007-2013

Proposal for a decision of the European Parliament and the Council establishing the programme “Civil justice” for the period 2007-2013

Proposal for a Council Decision establishing the programme “Fundamental Rights and Citizenship” for the period 2007-2013

Proposal for a decision of the European Parliament and the Council establishing the programme “Fight against violence (Daphne) and drugs prevention and information” for the period 2007-2013

2. ABM / ABB FRAMEWORK

1804 – Citizenship and Fundamental Rights

1806 – Establishing a genuine European area in criminal in civil matters

1807 – Coordination in the field of drugs

3. BUDGET LINES

3.1. Budget lines (operational lines and related technical and administrative assistance lines (ex- B.A lines)) including headings:

Financial Perspectives 2007-2013: Heading 3.

3.2. Duration of the action and of the financial impact:

2007-2013

3.3. Budgetary characteristics ( add rows if necessary ):

Budget line | Type of expenditure | New | EFTA contribution | Contributions from applicant countries | Heading in financial perspective |

Criminal Justice | Non-comp | Diff | NO | NO | Yes | No 3 |

Civil Justice | Non-comp | Diff | NO | NO | Yes | No 3 |

Fundamental Rights and Citizenship | Non-comp | Diff | NO | No | Yes | No 3 |

Fight against violence (Daphne) and drugs prevention and information | Non-comp | Diff | NO | Yes* | Yes | No 3 |

*: the programme shall be open to the participation of the EFTA states, subject to the EEA Agreement, in accordance with its provisions.

4. SUMMARY OF RESOURCES

4.1. Financial Resources

4.1.1. Summary of commitment appropriations (CA) and payment appropriations (PA)

EUR million (to 3 decimal places)

…………………… | f |

TOTAL CA including co-financing | a+c+d+e+f |

4.1.2. Compatibility with Financial Programming

X Proposal is compatible with next financial programming 2007-2013

( Proposal will entail reprogramming of the relevant heading in the financial perspective.

( Proposal may require application of the provisions of the Interinstitutional Agreement[67] (i.e. flexibility instrument or revision of the financial perspective).

4.1.3. Financial impact on Revenue

( Proposal has no financial implications on revenue

X Proposal has financial impact – the effect on revenue is as follows:

Contribution from EFTA/EEE States: 2,19 % (2004 figures)

EUR million (to one decimal place)

Prior to action | Situation following action |

Total number of human resources | 37,5 | 40 | 44 | 47,5 | 51 | 54 | 54 |

5. CHARACTERISTICS AND OBJECTIVES

5.1. Need to be met in the short or long term

5.1.1. Civil Justice

The promotion and the protection of fundamental rights demand the establishment of a genuine European area of justice. In such an area competent judicial authorities co-operate effectively, and citizens have a better access to justice and are neither prevented nor discouraged from exercising their rights by incompatibilities and complexities of the legal systems, judicial decisions circulate freely among the Member States on the basis of the principle of mutual recognition of judicial decisions, and the good functioning of the judiciary is constantly improved.

The challenge for the Union will be to respond to citizens’ expectations for effective solutions to their practical problems. This will imply in particular:

- as the acquis grows, increased efforts of monitoring of its application by the Member States, including through modern means such as databases of case law;

- further legislative action to address the new issues mentioned above, and to improve the ease of access to and efficiency of justice;

- a need to address mutual recognition in a wider sense, including recognition of decisions and documents other than those issued by judicial authorities;

- strengthening of mechanisms for providing information to the public and promote training of and exchanges between practitioners on the implications of the instruments for cooperation in this area;

- further measures to promote understanding and use of common tools and procedures amongst practitioners.

5.1.2. Criminal Justice

The challenge for the Union will be to respond to citizens’ expectations for effective solutions to their practical problems. This will imply in particular:

- as the acquis grows, increased efforts of monitoring of its application by the Member States, including through modern means such as databases of case law;

- further legislative action to address the new issues mentioned above, and to improve the ease of access to and efficiency of justice;

- a need to address mutual recognition in a wider sense, including recognition of decisions and documents other than those issued by judicial authorities;

- strengthening of mechanisms for providing information to the public and promote training of and exchanges between practitioners on the implications of the instruments for cooperation in this area;

- legislative measures to put in place and develop common tools for cooperation. This implies inter alia on the one hand more efficient mechanisms of exchange of information between Member States on criminals, in particular on convicted persons by setting up a computerised mechanism to exchange information on criminal records, and on the other hand, to improve standards for certain procedures such as rules on evidence collection and rules on the protection of individuals involved in criminal proceedings, whether they are the accused, witnesses or victims;

- further measures to promote understanding and use of common tools and procedures amongst practitioners.

5.1.3 Fundamental Rights and Justice

The aim of this specific programme of the programme “Fundamental Rights and Justice” is to develop significantly the two existing preparatory actions (promotion of fundamental rights and the support to civil society) introducing new objectives such as the fight against racism, xenophobia and anti-semitism namely through the promotion of an inter-faith and a multicultural dialogue at EU level.

The support to civil society in the field of fundamental rights will be enlarged to cover all Member States while the present preparatory action only covers the ten new Member States.

A special focus will be put on the rights deriving from the citizenship of the Union, recognised as fundamental rights by the Charter, namely to encourage democratic participation.

A significant increase in the financial envelope is planned to reflect the increasing importance of these issues and to respond positively to civil society actors.

5.1.4 Fight against violence (Daphne) and drugs prevention and information

The main challenges facing the Union in relation to tackling drugs over the period of the next financial perspectives can be defined as follows:

- information and research, including the continuation of the work of the European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA);

- drug demand reduction since demand feeds the growth of the drugs phenomenon: education, prevention and harm-reduction programmes;

- drug supply reduction, to stop trafficking and drug-related criminality, in particular as concerns new synthetic drugs and their chemical precursors, as well as combating money-laundering;

- enhanced cooperation with third countries concerning drug abuse control and drug demand reduction.

- further legislative activity will be needed in line with new and developing forms of drugs, for example to bring new forms of drugs under established control mechanisms.

Fight against violence (Daphne programme)

The mid term and the final report on the Daphne programme (2000 – 2003) show that organisations have gained from their participation in European partnerships. Bringing associations to work together resulted in more effective programming and better use of resources.

The Daphne programme can thus be seen as successful in mobilising the civil society resulting in partnerships and alliances that are working together for more comprehensive European policies on violence.

The final report of the Daphne programme (2000 – 2003) revealed that there was some room to improvement such as the creation of a helpdesk and an increased focus on dissemination. The Daphne II programme was thus adapted to conform to the finding of that report.

As these changes to the structure of the programme are quite recent, no significant changes need to be introduced.

5.2. Value-added of Community involvement and coherence of the proposal with other financial instruments and possible synergy

The European Union added value will be achieved by:

- preparing the ground for the emergence of common strategies and legislation in this field;

- implementing EU policy objectives and their application in national policies;

- supporting the transposition of European Union legislation's and its application in a uniform way through Europe;

- promoting the co-operation and co-ordination mechanisms between Member States;

- cooperating with civil society organisations at European level.

Criteria for evaluation

A set of common evaluation criteria will be used through all specific programmes to evaluate the success of the interventions regarding the European Union added value in relation with the type of effect described above. Example of criteria could be:

- To support only activities needed at European Union level to sustain European Union objectives, European Union laws and European Union implementation mechanism;

- To support activities which will be complementary with those financed at national level;

- To reinforce national exchanges at European Union level, generating synergy effects and economies of scale;

- To involve actively Member States representatives and other relevant stakeholders in the implementation of the programme in order to maximise complementarities with existing activities.

Subsidiarity and proportionality

As far as subsidiarity is concerned the present programme focuses on areas where European added value can be demonstrated and therefore is designed to respect the principles of subsidiarity and proportionality set out in Article 5 of the EC Treaty and its accompanying Protocol.

As far as proportionality is concerned, the new programme proposal has been designed to incorporate the maximum feasible extent of simplification in terms not only of the form of the action but also in terms of the administrative and financial requirements that will apply to their implementation. The programme has been designed to strike to find the right balance between flexibility and ease of use on the one hand, and clarity of purpose and appropriate financial and procedural safeguards on the other.

Complementarity with other Community interventions

The present programme aims at contributing to the establishment of an area of freedom, security and justice. A complementarity with other programmes may thus be possible.

A non exhaustive list of areas of convergence can be mentioned:

- The draft of the present programme took into account the Programme on Active Citizenship and the Youth programme to ensure that no overlap situations existed. In any case, particular attention will be paid to the implementation of those programmes to avoid such situations and to coordinate the results.

- The draft of the present programme took into account the Programme for Employment and Social Security - PROGRESS to ensure that no overlap situations existed. Particular attention will be paid to the implementation of the programme to avoid such situations and to coordinate the results.

- The current proposal is complementary to some actions under the 7th framework programme. Synergies will be actively promoted whenever possible, namely as regards the application of research results.

- Special attention will be paid to the programmes implemented by in the field of Information Society, related with safe use of Internet and fighting its abuse, in particular as regards sensitive groups (e.g. children).

- The current proposal will also seek to complement the work of EU Agencies active in these policy fields (EUMC, EMCDDA, Eurojust), as well as with the action of other international organisations acting in the field of fundamental rights, drugs action, fight against violence and judicial cooperation.

Regular exchanges of information and active collaboration around projects under other Community programmes will take place, in order to improve and capitalise upon internal coherence, and between the Commission and other national and international authorities/organisations, to improve external coherence.

Complementarities with interventions on Freedom, Security and Justice

These interventions have a common goal of establishing an area of freedom, security and justice where basic human rights are respected. Each of the programmes is designed to address particular aspects which are a critical part of the creation of such an area in the EU, given the integration of national economies and the goal of ensuring free movement of people as well as goods, services and capital between countries. As such, they tackle issues affecting freedom, security and justice which arise from the creation of economic and monetary union and the abolition of internal borders and which can only be effectively addressed at EU level. These issues are to do with cooperation, harmonisation, coordination of activities, the exchange and sharing of critical information and best practices and techniques, and establishing solidarity mechanisms for sharing the costs involved in pursuing common and agreed objectives in an equitable way.

They are reflected in the objectives set out in The Hague Programme adopted by the European Council in November 2004, which include: guarantying fundamental human rights throughout the EU, establishing minimum procedural safeguards and common access to justice, extending the mutual recognition of judicial decisions, fighting organised cross-border crime and the threat of terrorism, ensuring protection in accordance with international treaties to those in need, and regulating migration flows and controlling the external borders of the EU. Each of the programmes is aimed at pursuing these objectives in a complementary way without duplicating activities.

The activities under the programme “Fundamental Rights and Justice”, therefore, are designed to further fundamental human rights and ensure a common level of access to justice across the EU, and are accordingly complementary to activities under the other two programmes which reinforce this objective. In particular, they are directly complementary to the measures, under the Solidarity programme to improve the integration of migrants into EU society as well as to establish uniform procedures for dealing with asylum-seekers and, under the Security programme, to enhance protection of witnesses and victims of crime as well as to combat the trafficking of people.

They are also complementary, if less directly, with activities under the Security programme to strengthen cooperation between police forces and law enforcement authorities as well as between bodies involved in combating the threat of terrorism. The freedom of EU citizens to enjoy their fundamental rights, therefore, is contingent on them feeling secure and being adequately protected against criminal activity or terrorist attack.

5.3. Objectives, expected results and related indicators of the proposal in the context of the ABM framework

General objectives | Specific objectives | Operational objectives |

To promote the development of a European society based on the European Union citizenship and respectful of the fundamental rights as enshrined in the Charter of Fundamental Rights. | To promote the Charter of Fundamental Rights and to inform citizens of their rights as Union citizens and to encourage them to participate actively in the democratic life of the Union. | To support awareness-raising actions. |

To monitor regularly the situation of fundamental rights in the European Union and its Member States using the Charter of Fundamental Rights as the guiding document and to obtain opinions on specific questions related to fundamental rights when necessary. | To prepare regular reports or opinions on the situation of fundamental rights in the EU. |

To explain the consequences of the insertion of the Charter of Fundamental Rights into the Constitution and of the European Union’s accession to the European Convention of Human Rights. | To support information campaigns in these fields. |

To fight against anti-semitism, racism and xenophobia and to strengthen civil society in the field of fundamental rights. | To support NGO and other bodies from civil society to enhance their capability to participate actively in the development of the European Union. To fight against anti-semitism, racism and xenophobia by promoting a better understanding and improved tolerance throughout the European Union. To promote peace and fundamental rights namely through an interfaith and multicultural dialogue at EU level. | To have open, transparent and regular dialogue with civil society. To support awareness-raising actions. To provide financial support for the activities of non-governmental organisations or other entities pursuing an aim of general European interest. To undertake studies and analyses in these fields. |

To promote judicial cooperation with the aim of contributing to the creation of a genuine European area of justice in civil and criminal matters. | To adapt the existing judicial system in Member States to the European Union being a territory without border controls, with a single currency, free circulation of persons, services, goods and capital, based on mutual recognition and mutual confidence. | To improve mutual knowledge of Member States’ legal and judicial systems in civil and criminal matters and to promote and strengthen networking, mutual cooperation, exchange and dissemination of information, experience and best practices. To ensure the sound implementation, the correct and concrete application and the evaluation of Community instruments in the areas of judicial cooperation in civil and commercial matters and in criminal matters. |

To improve the daily life of individuals and businesses by enabling them to assert their rights throughout the European Union, notably by fostering access to justice. | To improve information on the legal systems in the Member States and access to justice. |

To improve the contacts between legal, judicial and administrative authorities and the legal professions, and to foster the training of the members of the judiciary. | To promote the training in Union matters of the judiciary and judicial staff. To evaluate the general conditions necessary to develop mutual confidence, including the quality of justice. To support the operative work of the European judicial network in civil and commercial matters created by Council Decision of 28 May 2001 (2001/470/CE). To develop a European computerised system of exchange of information on criminal records and to support studies to develop other types of exchange of information. |

To contribute to the setting up of an area of freedom, security and justice by combating violence and by informing on and preventing drug use. | To protect citizens against violence and to attain a high level of health protection, well being and social cohesion. | To prevent and combat all forms of violence occurring in the public or the private domain, against children, young people and women To provide support for victims and groups at risk. To assist and encourage NGO and other organisations active in this field. To disseminate the results obtained under the two Daphne programmes including their adaptation, transfer and use by other beneficiaries or in other geographical areas. To identify and enhance actions contributing to positive treatment of people at risk of violence. |

To prevent and reduce drug use, dependence and drug related harms. | To involve civil society in the implementation and development of the European Union’s Drugs Strategy and Action plans. To monitor, implement and evaluate the implementation of specific actions under the Drugs Action Plans 2005 – 2008 and 2009 – 2012. |

To promote transnational and awareness-raising actions in the areas identified above. | To set up multidisciplinary networks; to ensure the expansion of the knowledge base, the exchange of information and the identification and dissemination of good practice, including through training, study visits and staff exchange. To develop and implement awareness-raising actions targeted at specific audiences to promote the adoption of zero tolerance towards violence and to encourage support for victims and the reporting of violence. To raise awareness of the health and social problems caused by drug abuse and to encourage an open dialogue with a view to promoting a better understanding of the drug phenomenon. |

5.4. Method of Implementation

Show below the method(s) chosen for the implementation of the action.

X Centralised Management

X Directly by the Commission

ٱIndirectly by delegation to:

ٱ Executive Agencies

ٱ Bodies set up by the Communities as referred to in art. 185 of the Financial Regulation

ٱ National public-sector bodies/bodies with public-service mission

ٱ Shared or decentralised management

ٱ With Member states

ٱ With Third countries

ٱ Joint management with international organisations (please specify)

Relevant comments:

In order to achieve the full objectives of the programme under the provisions of the Current Treaty, it has been decided to split into 4 legal instruments relating to 4 different legal bases. As stated in Mr. Vitorino’s Communication to the Commission (SEC(2004) 1195, 28.9.2004) the actions proposed are provided through the current Treaties. The legal bases required to establish the programmes have been limited in number as far as the current Treaties allow, while within and across the new programmes common delivery, management and implementation mechanisms are set in place.

In order to achieve the general and specific and operational objectives, each programme within the programme “Fundamental Rights and Justice” envisages a range of actions, such as:

- Specific actions taken by the Commission, such as, studies and research, opinion polls and surveys, the formulation of indicators and common methodologies, collection, development and dissemination of data and statistics, seminars, conferences and experts meetings, organisation of public campaigns and events, development and maintenance of websites, preparation and dissemination of information materials, support to and animation of networks of national experts, analytical, monitoring and evaluation activities;

- Actions providing financial support for specific projects of Community interest under the conditions set out in the annual work programmes;

- Actions providing financial support for the activities of non-governmental organisations or other entities under the conditions set our in the annual work programmes;

- Operative grants to entities identified in a legal basis.

Methods of implementation:

The above mentioned type of actions may be financed either by

- A service contract following a call for tenders

- A subsidy following a call for proposals.

- Subsidies to a body pursuing an aim of general European interest, without a call for proposal.

The Commission will implement the above actions in accordance with the annual work programme to be adopted. The Commission will implement this programme and may have recourse to technical and/or administrative assistance to the mutual benefit of the Commission and of the beneficiaries, for example to finance outside expertise on a specific subject.

The Commission may decide to entrust part of the budget implementation to an executive agency, as referred to in Article 54, (2) (a) of the Financial Regulation. These agencies shall be designated by the Commission in conformity with the provisions of the Financial Regulation and more specifically with the principles of economy, effectiveness and efficiency. Before proceeding to implement the delegation, the Commission shall ensure, by mean of a prior assessment that the creation of agencies is in compliance with sound financial management.

6. MONITORING AND EVALUATION

6.1. Monitoring system

A comprehensive monitoring system will be set-up in order to regularly follow up the implementation of the activities carried out under each specific programme. This system should allow for the collection of information relating to the financial implementation and to the physical outputs of the programme, across the types of action and the target groups included in the programme. The information will be collected at project level - indeed, for any action financed by the programme, the beneficiary shall submit technical and financial reports on the progress of the work, as well as a final report after the completion of the action. The precise configuration of the monitoring system, as well as the type of indicators to be set-up will be the object of further study in the process leading to the implementation of the programme. Indeed, a study on delivery mechanisms and related cost-effectiveness aspects is foreseen to take place during 2005.

According to legal requirements and Commission’s evaluation policy, the programme will be evaluated at mid-term to assess its continuing relevance and draw useful lessons for the remainder of its implementation. A review of the programme may take place then, if considered necessary. A final evaluation will take place at the end of the programming period to assess the results of the programme and advise on its follow-up. These reports will be prepared under the responsibility of the Commission, and shall be submitted to the European Parliament and the Council.

6.2. Evaluation

6.2.1. Ex-ante evaluation

Cfr. Extended Impact Assessment on the programme “Fundamental Rights and Justice”.

6.2.2. Measures taken following an intermediate/ex-post evaluation (lessons learned from similar experiences in the past)

Cfr. Extended Impact Assessment on the programme “Fundamental Rights and Justice”.

6.2.3. Terms and frequency of future evaluation

The timetable set in the proposal is as follows:

- no later than 31 March 2011, the Commission shall submit to the European Parliament and the Council an interim evaluation report on the results obtained and the qualitative and quantitative aspects of the implementation of this programme;

- no later than 30 August 2012, the Commission shall submit to the European Parliament and the Council a Communication on the continuation of this programme;

- no later than 31 December 2014, the Commission shall submit to the European Parliament and the Council an ex post evaluation report.

7. ANTI-FRAUD MEASURES

The Commission shall ensure that, when actions financed under the present programme are implemented, the financial interests of the Community are protected by the application of preventive measures against fraud, corruption and any other illegal activities, by effective checks and by the recovery of the amounts unduly paid and, if irregularities are detected, by effective, proportional and dissuasive penalties, in accordance with Council Regulations (EC, Euratom) No 2988/95 and (Euratom, EC) No 2185/96, and with Regulation (EC) No 1073/1999 of the European Parliament and of the Council.

For the Community actions financed under this programme, the notion of irregularity referred to in Article 1, paragraph 2 of Regulation (EC, Euratom) No 2988/95 shall mean any infringement of a provision of Community law or any breach of a contractual obligation resulting from an act or omission by an economic operator, which has, or would have, the effect of prejudicing the general budget of the Communities or budgets managed by them, by an unjustifiable item of expenditure.

Contracts and agreements shall provide in particular for supervision and financial control by the Commission (or any representative authorized by it) and audits by the Court of Auditors, if necessary on-the-spot.

8. DETAILS OF RESOURCES

8.1. Objectives of the proposal in terms of their financial cost (Prix 2004)

Commitment appropriations in EUR million (to 3 decimal places)

Other staff financed by art. XX 01 04/05 |

TOTAL | 37,5 | 40 | 44 | 47,5 | 51 | 54 | 54 |

8.2.2. Description of tasks deriving from the actio n

Task N° | Title | Description | Number |

MANAGEMENT |

1 | Management | 2 |

POLICY DEFINITION AND PROGRAMMING |

2 | Policy Making | Definition of strategy, legal base,… | 3 |

3 | Programme definition | Establishment of annual work programme (i.e. financing decision) and interservice consultation | 0,5 |

4 | Interface with relevant EC programmes & actions | interservice coordination in order to ensure complementarity-synergy with other policies | 1 |

5 | Interface with other Institutions and Member States | Interface Council, EP ensuring the appropriate reporting, information, questions, briefing requests | 0,5 |

6 | Information and Communication | 1. Information and publicity activities 2. EUROPA Web site | 0,5 |

7 | Committee interface - chair & secretariat | 1 |

8 | Budgeting | APS,PDB,AAR,BIP,RAL - Preparation - Follow-up - Reporting | 0,5 |

PROGRAMME : RECEPTION, SELECTION AND AWARD OF PROJECTS, FINANCIAL AND LEGAL COMMITMENTS |

9 | Preparation Calls for proposals | 1,5 |

10 | Reception and evaluation proposals/multi-annual and annual programmes | (also involves staff involved in 12,13,14 and 15) | 9 |

11 | Award decisions | 0,5 |

12 | Financial Commitment | Preparation, maintenance and closure of all financial commitments + sub consequent amendments | 1,5 |

13 | Legal Commitment | Preparation, Signature, Closure of all juridical commitments + sub consequent amendments | 4 |

PROGRAMME : MONITORING OF PROJECTS |

14 | Payments - Initiation | Preparation and Processing of all Prefinancing, Intermediate and Final Payments (including verification supporting docs) | 3 |

15 | Project Monitoring | Receipt and assessment of reports , requests for information, project visits | 4 |

PROCUREMENT, CONTROL AND AUDIT |

16 | Ex- ante verification of transactions, setting up of control standards | Setting up appropriate control standards | 2 |

17 | Financial Audit | Ex-post Audit of expenditure / implementation | 2 |

18 | Internal audit | Verification of compliance with ICS | 1 |

19 | Procurement procedures | Drafting, procedures and authorisation of procurement procedures for projects and technical assistance (evaluation, studies,…) , including JPC, Helpdesk procurement procedures | 2 |

20 | Reporting | Report of Authorising Officer, RAA, relations with Court of Auditors… | 1 |

SUPPORT SERVICES |

21 | Filing and Archiving | Database, digital and hardcopy filing | 1 |

22 | Programme Evaluation | Ex ante - Mid term - Final evaluation | 1,5 |

23 | IT Support | Specific development of IT Tools related to monitoring and implementation | 2 |

OVERHEAD |

24 | Administration (Overhead) | CIS, Translations, HRM, Logistics,… | 9 |

TOTAL | 54 |

8.2.3. Sources of human resources (statutory )

(When more than one source is stated, please indicate the number of posts originating from each of the sources)

( Posts currently allocated to the management of the programme to be replaced or extended

( Posts pre-allocated within the APS/PDB exercise for year n

( Posts to be requested in the next APS/PDB procedure

( Posts to be redeployed using existing resources within the managing service (internal redeployment)

( Posts required for year n although not foreseen in the APS/PDB exercise of the year in question

8.2.4. Other Administrative expenditure included in reference amount (XX 01 04/05 – Expenditure on administrative management)

EUR million (to 3 decimal places)

Missions | 20*1000 + 10*3000 | 50.000 |

Meetings & Conferences | 5*30000 | 150.000 |

Compulsory meetings | 2*15000 | 30.000 |

Non-compulsory meetings | 1*40000 | 40.000 |

Studies & consultations | 2*150000 | 300.000 |

Information systems | 1*100000 | 100.000 |

[1] COM(2004) 101.

[2] «Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος - Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013» - COM(2004) 101 της 10.2.2004.

[3] «Η ελευθερία είναι η αρχή που ενώνει, η βάση του ευρωπαϊκού οράματος. Όμως χωρίς ασφάλεια, χωρίς ένα σύστημα δικαίου και απονομής δικαιοσύνης αναγνωρισμένο από τους πολίτες, δεν θα διασφαλίζεται η άσκηση των ελευθεριών και ο σεβασμός των δημοκρατικών αξιών. Ο ευρωπαϊκός χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης εγγυάται συνεπώς τις δημοκρατικές αρχές και το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Η κοινή αναγνώριση αυτών των αρχών, η οποία έχει ουσιαστική σημασία για την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, και η οποία περιλαμβάνεται στο εξής στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, αποτελεί τη βάση της ολοκλήρωσης για όλους όσους διαμένουν στην Ένωση.», «Ένα όραμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση» - COM(2002) 247.

[4] Το άρθρο I-9 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης ορίζει ότι η Ένωση επιδιώκει την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Η προσχώρηση σε αυτή τη σύμβαση δεν μεταβάλλει τις αρμοδιότητες της Ένωσης όπως ορίζονται στο Σύνταγμα.

[5] ΕΕ L 151 της 10.6.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1652/2003 (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 33).

[6] COM(2004) 693 της 25.10.2004.

[7] ΕΕ L 174 της 27.6.2001, σ. 25.

[8] ΕΕ L 63 της 6.3.2002, σ. 1. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 2003/659/ΔΕΥ (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 44).

[9] ΕΕ L 36 της 12.2.1993, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά από τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1651/2003 (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 30).

[10] ΕΕ L 341της 30.12.1994, σ. 7.

[11] COM(2004) 101 της 10.2.2004

[12] COM(2004) 487 της 14.7.2004

[13] COM(2002)169 της 27.3.2002

[14] COM(2004)824 της 14.12.2004

[15] COM(2002)599 της 4.11.2002

[16] COM(2004)707 της 22.10.2004

[17] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[18] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[19] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[20] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[21] ΕΕ C 364 της 18.12.2000, σ.1

[22] ΕΕ C 59 της 23.2.2001, σ. 307.

[23] ΕΕ C 77 E της 28.3.2002, σ. 126.

[24] ΕΕ L 34 της 9.2.2000, σ.1

[25] ΕΕ L 143 της 30.4.2004, σ.1

[26] COM(2004) 707.

[27] ΕΕ L 165 της 3.7.2003, σ.31

[28] COM(2005) 45 της 14.2.2005

[29] ΕΕ C 172 της 18.06.1999, σ. 1.

[30] ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ.1.

[31] ΕΕ L 357 της 31.12.2002, σ.1.

[32] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

[33] COM(2004) 101 της 10.2.2004

[34] COM(2004) 487 της 14.7.2004

[35] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[36] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[37] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[38] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[39] ΕΕ C 364, της 18.12.2000, σ. 1.

[40] COM(2003) 609 της 15.10.2003.

[41] ΕΕ C 172 της 18.06.1999, σ. 1.

[42] ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ.1.

[43] ΕΕ L 357 της 31.12.2002, σ.1.

[44] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

[45] COM(2004) 101 της 10.2.2004

[46] COM(2004) 487 της 14.7.2004

[47] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[48] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

[49] ΕΕ L 203 της 1.8.2002, σ. 5.

[50] ΕΕ C 172 της 18.6.1999, σ.1

[51] ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ.1.

[52] ΕΕ L 357 της 31.12.2002, σ.1.

[53] COM(2004) 101, 10.2.2004.

[54] COM(2004) 487, 14.7.2004.

[55] COM(2005) 34, 9.2.2005.

[56] ΕΕ C [...] της , σ. [...].

[57] ΕΕ C [...] της , σ. [...].

[58] ΕΕ C [...] της , σ. [...].

[59] ΕΕ L 287 της 8.11.1996, σ. 3.

[60] ΕΕ L 196 της 14.7.1998, σ. 24.

[61] ΕΕ L 115 της 1.5.2002, σ. 1.

[62] ΕΕ C 172 της 18.06.1999, σ. 1.

[63] ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1

[64] ΕΕ L 357 της 31.12.2002, σ. 1.

[65] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

[66] ΕΕ L 174 της 27.6.2001, σ. 25.

[67] See points 19 and 24 of the Interinstitutional agreement.