1

Permezz tal-appelli rispettivi tagħhom, il-Kummissjoni Ewropea (Kawża C‑778/21 P) u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea (Kawża C‑798/21 P) jitolbu l-annullament parzjali tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tad‑29 ta’ Settembru 2021, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑344/19 u T‑356/19, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2021:640), li permezz tagħha din annullat id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2019/441, tal-4 ta’ Marzu 2019, dwar il-konklużjoni tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tal-Marokk, tal-Protokoll ta’ Implimentazzjoni tiegħu u tal-iskambju ta’ ittri li jakkumpanja l-Ftehim (ĠU 2019, L 77, p. 4, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni kontenzjuża”).

2

Fil-Kawża C‑798/21 P, il-Kunsill talab ukoll, sussidjarjament, li jinżammu l-effetti tad-Deċiżjoni kontenzjuża għal perjodu ta’ tnax-il xahar mid-data tal-għoti tas-sentenza li għandha tingħata.

Il‑kuntest ġuridiku

Id‑dritt internazzjonali

Il‑Karta tan‑Nazzjonijiet Uniti

3

L-Artikolu 1 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, iffirmata f’San Francisco fis‑26 ta’ Ġunju 1945 (iktar ’il quddiem il-“Karta tan-Nazzjonijiet Uniti”), jistabbilixxi:

4

Il-Kapitolu XI tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, intitolat “Dikjarazzjoni dwar it-teritorji mhux awtonomi”, jinkludi l-Artikolu 73 tagħha, li jipprevedi:

Il‑Konvenzjoni ta’ Vjenna

5

Skont it-termini tal-aħħar paragrafu tal-Preambolu tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar il-liġi tat-trattati, konkluż fi Vjenna fit‑23 ta’ Mejju 1969 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 1155, p. 331, (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Vjenna”), il-partijiet għal din il-konvenzjoni “jsostnu li r-regoli tad-dritt konswetudinarju internazzjonali għandhom ikomplu jirregolaw kwistjonijiet li ma humiex irregolati mid-dispożizzjonijiet [tal-imsemmija] konvenzjoni ” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

6

L-Artikolu 3 tal-istess konvenzjoni, intitolat “Ftehimiet internazzjonali li ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-konvenzjoni”, jipprovdi:

7

L-Artikolu 29 tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni territorjali ta’ trattati” jipprovdi:

8

L-Artikolu 34 ta’ din il-konvenzjoni, intitolat “Regola ġenerali dwar Stati terzi”, jistabbilixxi:

9

L-Artikolu 35 tal-imsemmija konvenzjoni, intitolat “Trattati li jipprevedu obbligi għal Stati terzi”, huwa fformulat kif ġej:

10

Skont l-Artikolu 36 tal-istess konvenzjoni, intitolat “Trattati li jipprevedu drittijiet għal Stati terzi”:

Ir‑Riżoluzzjoni III tal‑Att Finali tat‑Tielet Konferenza tan‑Nazzjonijiet Uniti dwar il‑Liġi tal‑Baħar

11

Ir-Riżoluzzjoni III tal-Att Finali tat-Tielet Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar tat‑30 ta’ April 1982 tipprevedi li “fil-każ ta’ territorju li l-poplu tiegħu ma għandux l-indipendenza sħiħa jew sistema ta’ awtonomija oħra rrikonoxxuta min-Nazzjonijiet Uniti, jew ta’ territorju taħt dominju kolonjali, id-dispożizzjonijiet relatati ma’ drittijiet jew interessi msemmija fil-[Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar, konkluż f’Montego Bay fl‑10 ta’ Diċembru 1982 (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar”),] huma applikati għall-benefiċċju tal-poplu ta’ dan it-territorju bil-għan li jippromwovu l-prosperità u l-iżvilupp tiegħu” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

Il‑Ftehim ta’ Assoċjazzjoni

12

Il-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Renju tal-Marokk, min-naħa l-oħra, iffirmat fi Brussell fis‑26 ta’ Frar 1996, daħal fis-seħħ fl‑1 ta’ Marzu 2000 (ĠU 2000, L 70, p. 2, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni”).

13

L-Artikolu 1(1) ta’ dan il-ftehim jipprovdi:

14

L-Artikolu 94 tal-imsemmi ftehim jipprevedi:

Il‑Ftehim dwar is‑Sajd tal‑2006

15

Fit‑22 ta’ Mejju 2006, il-Kunsill adotta r-Regolament (KE) Nru 764/2006 dwar il-konklużjoni ta’ Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fis-settur tas-sajd bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk (ĠU 2006, L 294M, p. 131). L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:

16

Kif jirriżulta mill-preambolu tiegħu u mill-Artikoli 1 u 3 tiegħu, il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fis-settur tas-sajd bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk (ĠU 2006, L 294M, p. 134, iktar ’il quddiem il-“Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006”) huwa intiż li jintensifika r-relazzjonijiet ta’ kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk, b’mod partikolari fil-kuntest tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, billi jistabbilixxi, fis-settur tas-sajd, sħubija intiża sabiex tippromwovi sajd responsabbli fiż-żoni tas-sajd Marokkini u sabiex timplimenta b’mod effikaċi l-politika tas-sajd Marokkina.

17

L-Artikolu 11 tal-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006 jistipula li dan għandu japplika, f’dak li jirrigwarda r-Renju tal-Marokk, għat-“territorju tal-Marokk u fl-ibħra taħt il-ġurisdizzjoni tal-Marokk”.

18

L-Artikolu 2(a) ta’ dan il-ftehim jiddefinixxi li l-kunċett ta’ “żoni tas-sajd Marokkini”, għall-finijiet tal-imsemmi ftehim, tal-Protokoll tiegħu u tal-anness tiegħu, bħala li jirreferi għall-“ibħra rilevanti taħt is-sovranità jew il-ġurisdizzjoni tar-Renju tal-Marokk”.

Il‑fatti li wasslu għall‑kawża

19

Għall-finijiet ta’ din il-proċedura, il-fatti li wasslu għall-kawża, kif jissemmew b’mod partikolari fil-punti 1 sa 72 tas-sentenza appellata, jistgħu jiġu deskritti fil-qosor kif ġej.

Il‑kuntest internazzjonali

20

Is-Saħara tal-Punent hija territorju li jinsab fil-Majjistral tal-kontinent Afrikan, li ġie kkolonizzat mir-Renju ta’ Spanja fi tmiem is-seklu XIX qabel ma sar provinċja Spanjola. Fl‑1963, dan it-territorju ġie inkluż mill-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fuq il-“lista preliminari tat-territorji li għalihom tapplika d-Dikjarazzjoni dwar l-għoti tal-Indipendenza lill-pajjiżi u lill-popli kolonjali [Riżoluzzjoni 1514 (XV) tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti]” [traduzzjoni mhux uffiċjali], bħala territorju mhux awtonomu amministrat mir-Renju ta’ Spanja, fis-sens tal-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti. Sal-lum għadu fuq il-lista tat-territorji mhux awtonomi stabbilita mis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti abbażi ta’ informazzjoni mibgħuta skont l-Artikolu 73(e) ta’ din il-karta.

21

Fl‑20 ta’ Diċembru 1966, fl‑1 500 seduta plenarja tagħha, l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti adottat ir-Riżoluzzjoni 2229 (XXI) dwar il-kwistjoni tal-Ifni u tas-Saħara Spanjola, li fiha “[r]eġa’ ġie affermat] id-dritt inaljenabbli [tal-poplu] […] tas-Saħara Spanjol għall-awtodeterminazzjoni skont ir-Riżoluzzjoni 1514 (XV) tal-Assemblea Ġenerali [tan-Nazzjonijiet Uniti]” u talbet lir-Renju ta’ Spanja, fil-kapaċità tiegħu bħala poter amministrattiv, “sabiex kemm jista’ jkun malajr, jistabbilixxi l-modalitajiet tal-organizzazzjoni ta’ referendum li għandu jinżamm taħt l-awspiċji tan-Nazzjonijiet Uniti sabiex il-popolazzjoni awtoktona tat-territorju tkun tista’ teżerċita liberament id-dritt tagħha għall-awtodeterminazzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

22

Fl‑24 ta’ Ottubru 1970, fl‑1 883 seduta plenarja tagħha, l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti adottat ir-Riżoluzzjoni 2625 (XXV), li permezz tagħha approvat id-“Dikjarazzjoni dwar il-prinċipji tad-dritt internazzjonali relatati mar-relazzjonijiet ta’ ħbiberija u l-kooperazzjoni bejn l-Istati skont il-[K]arta tan-Nazzjonijiet Uniti” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li t-test tagħha huwa anness mal-imsemmija riżoluzzjoni. Din id-dikjarazzjoni “tipproklama solennement”, b’mod partikolari, “il-prinċipju ta’ ugwaljanza tad-drittijiet tal-popli u tad-dritt tagħhom għall-awtodeterminazzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

23

Il-Front populaire pour la libération de la Saguia-el-Hamra et du Rio de oro (Front Polisario) huwa organizzazzjoni maħluqa fl‑10 ta’ Mejju 1973 fis-Saħara tal-Punent. Fl-Artikolu 1 tal-Istatuti tiegħu, huwa ddefinit bħala “moviment ta’ liberazzjoni nazzjonali” li l-membri tiegħu “jiġġieldu għall-indipendenza totali u għall-kisba tas-sovranità tal-poplu tas-Saħara tal-Punent fuq it-territorju kollu tar-Repubblika Għarbija Demokratika tas-Saħara” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

24

Fl‑20 ta’ Awwissu 1974, ir-Renju ta’ Spanja bagħat ittra lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fejn ħabbar id-deċiżjoni tiegħu li jorganizza, taħt l-awspiċji tan-Nazzjonijiet Uniti, referendum intiż sabiex jippermetti lill-poplu tas-Saħara tal-Punent jeżerċita d-dritt tiegħu għall-awtodeterminazzjoni.

25

Fis‑16 ta’ Ottubru 1975, il-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja (QIĠ), fil-kapaċità tagħha ta’ organu ġudizzjarju prinċipali tan-Nazzjonijiet Uniti u wara talba mressqa mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fil-kuntest tax-xogħlijiet tagħha dwar id-dekolonizzazzjoni tas-Saħara tal-Punent, tat opinjoni konsultattiva “Saħara tal-Punent” (QIĠ Ġabra 1975, p. 12, iktar ’il quddiem l-“Opinjoni Konsultattiva dwar is-Saħara tal-Punent”). Fil-punt 162 ta’ din l-opinjoni, il-QIĠ ikkunsidrat is-segwenti:

26

Fil-punt 163 tal-Opinjoni Konsultattiva dwar is-Saħara tal-Punent, il-QIĠ indikat, b’mod partikolari:

27

F’diskors mogħti fil-ġurnata tal-pubblikazzjoni tal-Opinjoni Konsultattiva dwar is-Saħara tal-Punent, ir-Re tal-Marokk iddikjara li “d-dinja kollha [kienet] irrikonoxxiet li s-Saħara [tal-Punent] kienet fil-pussess” tar-Renju tal-Marokk u li “kien l-obbligu tiegħu li jirkupra b’mod paċifiku dan it-territorju” [traduzzjoni mhux uffiċjali], filwaqt li appella, għal dan l-għan, li tiġi organizzata mixja.

28

Fis‑6 ta’ Novembru 1975, fl‑1 854 seduta tiegħu, il-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti adotta r-Riżoluzzjoni 380 (1975) fuq is-Saħara tal-Punent, fejn “[iddeplora] l-mixja” imħabbra u “[talab] li[r-Renju tal-]Marokk jirtira immedjatament mit-territorju tas-Saħara tal-Punent il-parteċipanti kollha għal [din] il-mixja” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

29

Fis‑26 ta’ Frar 1976, ir-Renju ta’ Spanja informa lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti li, b’effett minn din id-data, huwa kien qiegħed itemm il-preżenza tiegħu fit-territorju tas-Saħara tal-Punent u li minn dak il-mument kien qiegħed iqis ruħu ħieles minn kull responsabbiltà ta’ natura internazzjonali relatata mal-amministrazzjoni ta’ dan it-territorju.

30

Sadanittant inqala’ kunflitt armat f’dan ir-reġjun bejn ir-Renju tal-Marokk, ir-Repubblika Iżlamika tal-Mawritanja u l-Front Polisario. F’dan il-kuntest, parti mill-popolazzjoni tas-Saħara tal-Punent, il-biċċa l-kbira membri tal-poplu Saħrawi, ħarbet minn dan it-territorju u sabet kenn fil-kampijiet fit-territorju Alġerin, qrib il-fruntiera mas-Saħara tal-Punent.

31

L-għada tat-tmiem tal-preżenza tar-Renju ta’ Spanja fis-Saħara tal-Punent, il-Front Polisario ddikjara l-ħolqien tar-Repubblika Għarbija Demokratika tas-Saħara (RGħDS). La l-Unjoni u lanqas l-Istati Membri tagħha ma jirrikonoxxu, sal-lum, ir-RGħDS.

32

Fl‑14 ta’ April 1976, ir-Renju tal-Marokk ikkonkluda mar-Repubblika Iżlamika tal-Mawritanja trattat dwar it-tqassim tat-territorju tas-Saħara tal-Punent, u għamel annessjoni tal-parti minn dan it-territorju li kienet allokata lilu permezz ta’ dan it-trattat. Fl‑10 ta’ Awwissu 1979, ir-Repubblika Iżlamika tal-Mawritanja kkonkludiet ftehim ta’ paċi mal-Front Polisario, li permezz tiegħu hija rrinunzjat għal kull pretensjoni territorjali fis-Saħara tal-Punent. Wara din il-konklużjoni, ir-Renju tal-Marokk ħa l-kontroll tat-territorju evakwat mill-forzi tal-Mawritanja.

33

Fil‑21 ta’ Novembru 1979, fil‑75 seduta plenarja tagħha, l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti adottat ir-Riżoluzzjoni 34/37 dwar il-kwistjoni tas-Saħara tal-Punent, li fiha “[r]eġgħet affermat id-dritt inaljenabbli tal-poplu tas-Saħara tal-Punent għall-awtodeterminazzjoni u għall-indipendenza, b’mod konformi mal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti […] u mal-għanijiet tar-Riżoluzzjoni 1514 (XV) [tagħha]”, hija “ddeplora[t] bil-qawwa l-aggravazzjoni tas-sitwazzjoni li kienet tirriżulta mill-persistenza tal-okkupazzjoni tas-Saħara tal-Punent mill-Marokk”, “talbet immedjatament lill-Marokk biex jinvolvi ruħu hu wkoll fid-dinamika tal-paċi u jtemm l-okkupazzjoni tat-territorju tas-Saħara tal-Punent” u “rrakkomandat għal dan l-għan li l-[Front Polisario], rappreżentant tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, jipparteċipa bis-sħiħ f’kull tiftixa ta’ soluzzjoni politika ġusta, dejjiema u definittiva tal-kwistjoni tas-Saħara tal-Punent, skont ir-riżoluzzjonijiet u d-dikjarazzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Din ir-riżoluzzjoni ġiet segwita mir-Riżoluzzjoni 35/19, adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti matul is‑56 seduta plenarja tagħha, li nżammet fl‑11 ta’ Novembru 1980. Fil-punt 10 ta’ din ir-riżoluzzjoni, l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti “[talbet] b’urġenza lill-Marokk u lill-[Front Polisario], rappreżentant tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, jibdew negozjati diretti sabiex il-kwistjoni tas-Saħara tal-Punent tiġi rregolata b’mod definittiv” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

34

Il-kunflitt bejn ir-Renju tal-Marokk u l-Front Polisario baqa’ għaddej sakemm, fit‑30 ta’ Awwissu 1988, il-partijiet aċċettaw, bħala prinċipju, proposti ta’ regolament li ħarġu b’mod partikolari mis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti u li jipprevedu b’mod partikolari t-tħabbir ta’ waqfien mill-ġlied kif ukoll l-organizzazzjoni ta’ referendum għall-awtodeterminazzjoni taħt il-kontroll tan-Nazzjonijiet Uniti. Madankollu, peress li ma nstabet l-ebda soluzzjoni politika, il-ġlied tkompla fl‑2020.

35

Sabiex jissorvelja, fost aspetti oħra, il-waqfien mill-ġlied u jikkontribwixxi għall-organizzazzjoni ta’ dan ir-referendum, il-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti stabbilixxa, f’April tal‑1991, il-Missjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-organizzazzjoni ta’ referendum fis-Saħara tal-Punent (Minurso), li l-mandat tagħha jiġi estiż kull sena u għadu jeżisti sal-lum. Ir-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti regolarment ifakkru li kull soluzzjoni politika għandha tipprevedi “l-awtodeterminazzjoni tal-poplu tas-Saħara tal-Punent fil-qafas ta’ arranġamenti kompatibbli mal-prinċipji u l-għanijiet tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ara, fl-aħħar lok, ir-Riżoluzzjoni 2703 (2023) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti tat‑30 ta’ Ottubru 2023, punt 4).

36

L-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, fit‑82 seduta plenarja tagħha tas‑6 ta’ Diċembru 1995, adottat ir-Riżoluzzjoni 50/33, intitolata “Attivitajiet ta’ interessi barranin, ekonomiċi u oħrajn, li jostakolaw l-applikazzjoni tad-Dikjarazzjoni dwar l-għoti tal-indipendenza lill-pajjiżi u lill-popli kolonjali fit-territorji li jinsabu taħt dominju kolonjali”, li fiha, b’mod partikolari, “[r]eġgħet affermat id-dritt inaljenabbli tal-popli tat-territorji kolonjali jew mhux awtonomi għall-awtodeterminazzjoni, għall-indipendenza u għat-tgawdija tar-riżorsi naturali tat-territorji tagħhom, kif ukoll id-dritt tagħhom li jiddisponu minn dawn ir-riżorsi fl-aħjar interessi tagħhom”, “[affermat] il-valur tal-investimenti ekonomiċi barranin magħmula b’kollaborazzjoni mal-popolazzjonijiet tat-territorji mhux awtonomi u skont ix-xewqat tagħhom sabiex jingħata kontribut validu għall-iżvilupp soċjo-ekonomiku tat-territorji”, “[iddikjarat] mill-ġdid li l-isfruttament negattiv u s-serq ta’ riżorsi marittimi u ta’ riżorsi naturali oħra tat-territorji kolonjali jew mhux awtonomi minn interessi ekonomiċi barranin, bi ksur tar-riżoluzzjoni rilevanti tan-Nazzjonijiet Uniti, [kienu jikkompromettu] l-integrità u l-prosperità ta’ dawn it-territorji” u “[stiednet] lill-gvernijiet kollha u lill-organi kollha tan-Nazzjonijiet Uniti sabiex jiżguraw li s-sovranità permanenti tal-popolazzjonijiet tat-territorji kolonjali u mhux awtonomi fuq ir-riżorsi naturali tagħhom tkun osservata u salvagwardata kompletament” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

37

Sal-lum, tali referendum għadu ma sarx u r-Renju tal-Marokk jikkontrolla l-parti l-kbira tat-territorju tas-Saħara tal-Punent, li ħajt tar-ramel mibni u kkontrollat mill-armata tiegħu jissepara mill-bqija ta’ dan it-territorju, ikkontrollat mill-Front Polisario.

Il‑Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, il‑Ftehim ta’ Liberalizzazzjoni u d‑diversi ftehimiet dwar is‑sajd konklużi bejn l‑Unjoni u r‑Renju tal‑Marokk kif ukoll il‑konsegwenzi ġuridiċi tagħhom

38

Fil-kuntest tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, ġie ffirmat, fit‑13 ta’ Diċembru 2010, Ftehim fil-forma ta’ Skambju ta’ Ittri bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tal-Marokk li jittratta miżuri reċiproċi ta’ liberalizzazzjoni fuq il-prodotti agrikoli, il-prodotti agrikoli pproċessati, il-ħut u l-prodotti tas-sajd, is-sostituzzjoni tal-Protokolli Nri 1, 2 u 3 u tal-annessi tagħhom u l-emendi għall-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Renju tal-Marokk, min-naħa l-oħra (ĠU 2012, L 241, p. 4, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Liberalizzazzjoni”). Dan il-ftehim ġie approvat f’isem l-Unjoni permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/497/UE tat‑8 ta’ Marzu 2012 (ĠU 2012, L 241, p. 2).

39

Fil-qasam tas-sajd, il-Komunità Ekonomika Ewropea ntrabtet, fl‑1985, li tassumi r-responsabbiltà tal-ftehimiet tas-sajd eżistenti, konklużi mir-Renju ta’ Spanja u mir-Repubblika Portugiża mar-Renju tal-Marokk, wara l-adeżjoni ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri mal-Komunità Ekonomika Ewropea (dak iż-żmien) (ara d-Deċiżjoni tal-Kunsill 87/442/KE tat‑13 ta’ Awwissu 1987 dwar il-konklużjoni ta’ Ftehim fil-forma ta’ Skambju ta’ Ittri dwar l-arranġamenti tas-sajd bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u r-Renju tal-Marokk, applikabbli b’mod preliminari mill‑1 ta’ Awwissu sal‑31 ta’ Diċembru 1987 (ĠU 1987, L 232, p. 18), u l-Ftehim fil-forma ta’ Skambju ta’ Ittri dwar l-arranġamenti tas-sajd bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u r-Renju tal-Marokk, applikabbli b’mod preliminari mill‑1 ta’ Awwissu sal‑31 ta’ Diċembru 1987 (ĠU 1987, L 232, p. 19).

40

Fl‑1988, fl‑1992 u fl‑2006, il-Komunità Ekonomika Ewropea kkonkludiet il-ftehimiet tagħha stess dwar is-sajd mar-Renju tal-Marokk, jiġifieri l-Ftehim dwar ir-relazzjonijiet fir-rigward tas-sajd fil-baħar bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk (ĠU 1988, L 99, p. 49, iktar ’il quddiem il-“Ftehim tal‑1988”), il-Ftehim dwar ir-relazzjonijiet fir-rigward tas-sajd fil-baħar bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk (ĠU 1992, L 407, p. 3, iktar ’il quddiem il-“Ftehim tal‑1992”) u l-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006.

41

Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn il-ftehimiet kien ikopri t-“territorju tal-Marokk u l-ibħra taħt il-ġurisdizzjoni Marokkina” [traduzzjoni mhux uffiċjali], mingħajr ma jiċċara speċifikament il-fruntiera taż-żoni marittimi koperti (ara, f’dan is-sens, l-Artikolu 1 tal-Ftehim tal‑1988; l-Artikolu 1 tal-Ftehim tal‑1992, u l-Artikolu 11 tal-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006).

42

Element essenzjali tal-imsemmija ftehimiet kollha kien il-ħlas ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji lir-Renju tal-Marokk, parzjalment inkambju għall-għoti, mill-awtoritajiet Marokkini, ta’ liċenzji lill-bastimenti tas-sajd tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, l-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 6 tal-Ftehim tal‑1988; l-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 7 tal-Ftehim tal‑1992, kif ukoll l-Artikoli 6 u 7 tal-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006).

43

Protokolli separati, li huma validi rispettivament għal perijodu ta’ erba’ snin u li jifformaw parti integrali mill-istess ftehimiet, stabbilixxew ukoll l-opportunitajiet tas-sajd mogħtija lill-bastimenti tas-sajd tal-Unjoni, it-tul ta’ żmien tagħhom u l-kundizzjonijiet għall-użu tagħhom (l-Artikoli 5 u 7 tal-Ftehim tal‑1988 kif ukoll il-Protokoll Nru 1 li jistabbilixxi l-opportunitajiet tas-sajd mogħtija mill-Marokk u l-kumpens mogħti mill-Komunità għall-perijodu mill‑1 ta’ Marzu 1988 sad‑29 ta’ Frar 1992 (ĠU 1988, L 99, p. 61); l-Artikoli 7 u 9 tal-Ftehim tal‑1992 kif ukoll il-Protokoll li jistabbilixxi l-opportunitajiet tas-sajd u l-kumpens finanzjarju u l-kontribuzzjonijiet finanzjarji mogħtija mill-Komunità (ĠU 1992, L 407, p. 15); u l-Artikoli 5 sa 7 tal-Ftehim tal‑2006 kif ukoll il-Protokoll li jistabbilixxi l-opportunitajiet ta’ sajd u l-kumpens Finanzjarju fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk fis-settur tas-sajd (ĠU 2006, L 294M, p. 131).

44

Skont il-premessa 2 tad-Deċiżjoni kontenzjuża, il-protokoll tal-aħħar li jistabbilixxi l-opportunitajiet għas-sajd u l-kontribuzzjonijiet finanzjarji, jiġifieri l-Protokoll bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tal-Marokk li jistabbilixxi l-opportunitajiet tas-sajd u l-kontribuzzjoni finanzjarja previsti fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fis-settur tas-sajd bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tal-Marokk (ĠU 2013, L 328, p. 2, iktar ’il quddiem il-“Protokoll tal‑2013”), li kien jakkumpanja l-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006, skada fl‑14 ta’ Lulju 2018.

45

Fid‑19 ta’ Novembru 2012, il-Front Polisario ppreżenta rikors quddiem il-Qorti Ġenerali intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni 2012/497, billi allega, b’mod partikolari, ċertu numru ta’ każijiet ta’ ksur, mill-Kunsill, tal-obbligi tiegħu fir-rigward tad-dritt internazzjonali, minħabba li kien approva, permezz tal-imsemmija deċiżjoni, l-applikazzjoni tal-Ftehim ta’ Liberalizzazzjoni fit-territorju tas-Saħara tal-Punent. Permezz tas-sentenza tal‑10 ta’ Diċembru 2015, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑512/12, EU:T:2015:953), il-Qorti Ġenerali annullat id-Deċiżjoni 2012/497 inkwantu kienet approvat l-applikazzjoni tal-Ftehim ta’ Liberalizzazzjoni fis-Saħara tal-Punent, minħabba li l-Kunsill kien naqas mill-obbligu tiegħu li jeżamina, qabel l-adozzjoni ta’ dik id-deċiżjoni, l-elementi kollha tal-każ inkwistjoni, billi ma vverifikax jekk il-kummerċ ta’ prodotti li joriġinaw minn dan it-territorju esportati lejn l-Unjoni kienx isir għad-detriment tal-popolazzjoni tal-imsemmi territorju u kienx jinvolvi ksur tad-drittijiet fundamentali tal-persuni kkonċernati.

46

Adita b’appell ippreżentat mill-Kunsill fid‑19 ta’ Frar 2016, il-Qorti tal-Ġustizzja, permezz tas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), annullat is-sentenza tal‑10 ta’ Diċembru 2015, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑512/12, EU:T:2015:953), u ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors tal-Front Polisario ppreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet it-tieni aggravju tal-appell, ibbażat fuq żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali fl-analiżi tal-locus standi ta’ Front Polisario u, b’mod iktar partikolari, l-ilment ibbażat fuq il-fatt li l-Qorti Ġenerali kienet ikkunsidrat, b’mod żbaljat, li l-Ftehim ta’ Liberalizzazzjoni kien japplika għas-Saħara tal-Punent. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat b’mod partikolari li, skont il-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni, applikabbli fir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk, u d-dritt għall-awtodeterminazzjoni li jirriżulta minnu għall-poplu tas-Saħara tal-Punent, li huwa territorju mhux awtonomu, fis-sens tal-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-imsemmi territorju għandu status separat u distint meta mqabbel ma’ dak ta’ kwalunkwe Stat ieħor, inkluż dak tar-Renju tal-Marokk. B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-kliem “territorju tar-Renju tal-Marokk”, li jinsab fl-Artikolu 94 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, ma setax jiġi interpretat b’tali mod li s-Saħara tal-Punent jiġi inkluż fil-kamp ta’ applikazzjoni territorjali ta’ dan il-ftehim.

47

Sabiex tasal għal din il-konklużjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat ruħha wkoll, fis-sentenza tagħha tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), fuq il-fatt li l-poplu tas-Saħara tal-Punent għandu jitqies bħala “terz”, fis-sens tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati. Fil-fatt, il-kunsens ta’ dan it-terz kien meħtieġ sabiex l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni tkun tista’ taffettwah fil-każ li t-territorju tas-Saħara tal-Punent jiġi inkluż fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi ftehim, u dan mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi ddeterminat jekk tali implimentazzjoni tkunx ta’ natura li tippreġudikah jew, għall-kuntrarju, li tkunlu ta’ benefiċċju. Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li s-sentenza tal‑10 ta’ Diċembru 2015, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑512/12, EU:T:2015:953), ma wrietx li l-poplu tas-Saħara tal-Punent wera tali kunsens fir-rigward tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.

48

Fis-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK (C‑266/16, EU:C:2018:118), il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat b’mod partikolari, fl-ewwel lok, li l-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006 kien jifforma parti minn ġabra konvenzjonali li għandha bħala kuntest il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni. Fid-dawl tal-eżistenza ta’ din il-ġabra konvenzjonali, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li kien hemm lok li l-kunċett ta’ “territorju tal-Marokk”, li jinsab fl-Artikolu 11 tal-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006, jiġi interpretat bl-istess mod bħall-kunċett ta’ “territorju tar-Renju tal-Marokk”, li jinsab fl-Artikolu 94 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni u minn dan ikkonkludiet li t-territorju tas-Saħara tal-Punent ma kienx jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “territorju tar-Renju tal-Marokk”, fis-sens tal-Artikolu 11 tal-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006.

49

Fit-tieni lok, sabiex tinterpreta l-espressjoni “ibħra rilevanti [li jaqgħu] taħt is-sovranità jew il-ġurisdizzjoni tar-Renju tal-Marokk”, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li mill-Artikolu 2(1) u mill-Artikoli 55 u 56 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar jirriżulta li l-ibħra li fuqhom l-Istat kostali għandu sovranità jew ġurisdizzjoni huma limitati għall-ibħra li jmissu mat-territorju tiegħu u li jaqgħu fil-baħar territorjali tiegħu jew fiż-żona ekonomika esklużiva (ŻEE). Konsegwentement, u fid-dawl tal-fatt li t-territorju tas-Saħara tal-Punent ma jifformax parti mit-territorju tar-Renju tal-Marokk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-ibħra li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent ma jaqgħux fiż-żona ta’ sajd Marokkina msemmija fl-Artikolu 2(a) tal-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006.

50

Fit-tielet lok, il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat li jkun kuntrarju għall-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni u tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati li jiġu inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-ftehim, bħala “ibħra rilevanti [li jaqgħu] taħt is-sovranità […] tar-Renju tal-Marokk” imsemmija fl-Artikolu 2(a) tal-imsemmi ftehim dwar is-sajd, l-ilmijiet li jmissu direttament mal-kosta tat-territorju tas-Saħara tal-Punent.

51

Fir-raba’ lok, fir-rigward tal-espressjoni “ibħra rilevanti [li jaqgħu] taħt is-sovranità […] tar-Renju tal-Marokk” li tinsab fl-Artikolu 2(a) tal-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-Kunsill u l-Kummissjoni pprevedew, b’mod partikolari, li r-Renju tal-Marokk ikun jista’ jiġi kkunsidrat bħala “awtorità amministrattiva de facto” jew awtorità okkupanti tat-territorju tas-Saħara tal-Punent u li tali klassifikazzjoni tista’ tkun rilevanti sabiex jiġi ddeterminat il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-ftehim. Il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li, anki mingħajr il-ħtieġa li jiġi eżaminat jekk intenzjoni komuni possibbli tal-partijiet tal-imsemmi ftehim li din l-espressjoni tingħata sens partikolari, sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni tali ċirkustanzi, kinitx konformi mar-regoli ta’ dritt internazzjonali li jorbtu lill-Unjoni, tali intenzjoni komuni ma tistax, fi kwalunkwe każ, tiġi kkonstatata f’dan il-każ, peress li r-Renju tal-Marokk kien kategorikament eskluda li huwa awtorità okkupanti jew awtorità amministrattiva tat-territorju tas-Saħara tal-Punent.

52

Fil-ħames lok, fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni territorjali tal-Protokoll tal‑2013, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-espressjoni “żoni tas-sajd Marokkini” kienet użata kemm fil-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006 kif ukoll f’dan il-protokoll, u kienet tistabbilixxi l-kamp ta’ applikazzjoni territorjali tagħhom. Hija kkunsidrat li din l-espressjoni għandha tinftiehem li tirreferi għall-ilmijiet li jaqgħu taħt is-sovranità jew taħt il-ġurisdizzjoni tar-Renju tal-Marokk u li, konsegwentement, ma tinkludix l-ibħra li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent.

53

Fis-sitt lok, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-komunikazzjoni tal-koordinati ġeografiċi tal-linji ta’ bażi u taż-żoni tas-sajd tar-Renju tal-Marokk, imsemmija mid-dispożizzjonijiet tal-Protokoll tal‑2013, twettqet biss fis‑16 ta’ Lulju 2014. Peress li dan il-protokoll daħal fis-seħħ fil‑15 ta’ Lulju 2014, minn dan hija kkonkludiet li dawn il-koordinati ġeografiċi ma kinux jifformaw parti mit-test tiegħu, kif miftiehem bejn il-partijiet. Fi kwalunkwe każ, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, anki jekk l-imsemmija koordinati ġeografiċi kienu ġew ikkomunikati qabel id-dħul fis-seħħ tal-imsemmi protokoll, dawn ma setgħu bl-ebda mod iqajmu dubju dwar l-interpretazzjoni tal-espressjoni “żoni tas-sajd Marokkini” li hija użat fil-punt 79 tas-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK (C‑266/16, EU:C:2018:118) jew jestendu l-kamp ta’ applikazzjoni tal-istess protokoll b’mod li jinkludi fih l-ibħra li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent.

54

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, peress li la l-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006, u lanqas il-Protokoll tal‑2013 ma kienu applikabbli għall-ibħra li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent, l-eżami tiegħu ma żvela l-ebda element ta’ natura tali li jaffettwa l-validità tal-atti ta’ konklużjoni ta’ dawn il-ftehimiet fid-dawl tal-Artikolu 3(5) TUE.

Il‑Ftehim kontenzjuż u d‑Deċiżjoni kontenzjuża

55

Wara s-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK (C‑266/16, EU:C:2018:118), il-Kunsill, permezz ta’ deċiżjoni tas‑16 ta’ April 2018, awtorizza lill-Kummissjoni tibda negozjati, f’isem l-Unjoni, mar-Renju tal-Marokk, sabiex jiġi emendat il-Ftehim dwar is-Sajd tal‑2006 u, b’mod partikolari, sabiex jiġu inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-ftehim l-ibħra li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent. Fl‑24 ta’ Lulju 2018, fi tmiem dawn in-negozjati, ġew inizjalati ftehim ta’ sħubija ġdid fis-settur tas-sajd sostenibbli bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk, protokoll ġdid ta’ implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim, inkluż l-anness u l-appendiċi ta’ dan il-protokoll, u l-iskambju ta’ ittri li jakkumpanja l-imsemmi ftehim.

56

Fl‑14 ta’ Jannar 2019, fi Brussell, l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk iffirmaw il-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tal-Marokk (ĠU 2019, L 77, p. 8, iktar ’il quddiem il-“Ftehim dwar is-Sajd”), il-Protokoll ta’ Implimentazzjoni tiegħu (ĠU 2019, L 77, p. 18, iktar ’il quddiem il-“Protokoll ta’ Implimentazzjoni”) kif ukoll l-iskambju ta’ ittri li jakkumpanja l-Ftehim (ĠU 2019, L 77, p. 53, iktar ’il quddiem l-“iskambju ta’ ittri”) (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien, il-“Ftehim kontenzjuż”).

57

Skont l-Artikolu 1(h) tal-Ftehim dwar is-Sajd, għall-finijiet ta’ dan il-ftehim, “żona tas-sajd” għandha tfisser “l-ilmijiet tal-Atlantiku Ċentrali tal-Lvant li jinsabu bejn il-paralleli 35°47’18’’ fit-Tramuntana u 20°46’13’’ fit-Tramuntana, inkluż l-ilmijiet tal-madwar [fi]s-Saħara tal-Punent li jkopru ż-żoni kollha ta’ ġestjoni”. Huwa wkoll spjegat li “din id-definizzjoni ma għandhiex taffettwa n-negozjati possibbli dwar id-demarkazzjoni taż-żoni marittimi tal-Istati kostali li jikkonfinaw maż-żona tas-sajd u, b’mod ġenerali, id-drittijiet ta’ Stati terzi”.

58

L-Artikolu 5(1) u (2) tal-Ftehim dwar is-Sajd jipprevedi:

59

L-Artikolu 6(1) tal-Ftehim dwar is-Sajd jistipula:

60

Skont l-Artikolu 12(1) sa (4) tal-Ftehim dwar is-Sajd:

61

L-Artikolu 13(1) tal-Ftehim dwar is-Sajd jipprevedi:

62

L-Artikolu 14 tal-Ftehim dwar is-Sajd jistipula:

63

Skont l-Artikolu 16 tal-Ftehim dwar is-Sajd:

64

L-Artikolu 6(1) u (2) tal-Protokoll ta’ Implimentazzjoni jipprevedi:

65

L-iskambju ta’ ittri jindika, fit-tieni paragrafu tiegħu:

–

għall-[Unjoni], fir-rigward tal-istatut tat-territorju mhux awtonomu tas-Saħara tal-Punent, fejn l-ilmijiet tal-madwar huma koperti miż-żona tas-sajd kif definita fil-punt (h) tal-Artikolu 1 tal-Ftehim dwar is-Sajd, u tad-dritt tagħha għall-awtodeterminazzjoni, kull referenza fil-Ftehim dwar is-Sajd għal-liġijiet u r-regolamenti tal-Marokk ma tippreġudikax il-pożizzjoni tagħha;

–

għar-Renju tal-Marokk, ir-reġjun tas-Saħara huwa parti integrali tat-territorju nazzjonali li fuqu jeżerċita sovranità sħiħa bħal fuq il-bqija tat-territorju nazzjonali. Il-Marokk iqis li kull soluzzjoni għal din it-tilwima reġjonali jenħtieġ li tkun ibbażata fuq l-inizjattiva tiegħu ta’ awtonomija.”

66

Fl‑4 ta’ Marzu 2019, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni kontenzjuża. L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 1 ta’ dik id-deċiżjoni jipprovdi:

67

Il-premessi 3 sa 5 u 7 sa 12 tad-Deċiżjoni kontenzjuża jipprovdu:

68

Skont l-Artikolu 17 tal-Ftehim dwar is-Sajd, dan il-ftehim, il-Protokoll ta’ Implimentazzjoni u l-iskambju ta’ ittri daħlu fis-seħħ fit‑18 ta’ Lulju 2019 (ĠU 2019, L 195, p. 1).

69

Il-Protokoll ta’ Implimentazzjoni, li jirregola l-kundizzjonijiet għall-aċċess għaż-żoni tas-sajd li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent, skada erba’ snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ tiegħu, jiġifieri fis‑17 ta’ Lulju 2023.

Il‑proċedura quddiem il‑Qorti Ġenerali u s‑sentenza appellata

70

Permezz ta’ rikorsi rreġistrati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali rispettivament fl‑10 u fit‑12 ta’ Ġunju 2019, il-Front Polisario ppreżenta żewġ rikorsi intiżi rispettivament, fil-Kawża T‑344/19, għall-annullament tad-Deċiżjoni kontenzjuża u, fil-Kawża T‑356/19, fil-każ li l-Qorti Ġenerali tikkunsidra li r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2019/440 tad‑29 ta’ Novembru 2018 dwar l-allokazzjoni ta’ opportunitajiet tas-sajd skont il-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tal-Marokk u tal-Protokoll ta’ Implimentazzjoni tiegħu (ĠU 2019, L 77, p. 1) jikkostitwixxi miżura intermedja li tipprekludi lill-Front Polisario milli jkun jista’ jitqies li huwa direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża, għall-annullament ta’ dan ir-regolament.

71

Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali annullat b’mod partikolari d-Deċiżjoni kontenzjuża u ddeċidiet li l-effetti ta’ dik id-deċiżjoni huma miżmuma matul perijodu li ma jistax jeċċedi t-terminu msemmi fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea jew, jekk jiġi ppreżentat appell matul dan it-terminu, sal-għoti tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi dan l-appell.

72

Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali eżaminat iż-żewġ eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma, prinċipalment, kontra r-rikors intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni kontenzjuża, mill-Kunsill, sostnut mir-Renju ta’ Spanja, mir-Repubblika Franċiża, mill-Kummissjoni kif ukoll mix-hambre des pêches maritimes de l’Atlantique Nord, ix-Chambre des pêches maritimes de l’Atlantique Centre u mix-Chambre des pêches maritimes de l’Atlantique Sud (iktar ’il quddiem, imsejħa flimkien, iċ-“CPMM”), ibbażati, waħda, fuq in-nuqqas ta’ locus standi in judicio tal-Front Polisario quddiem il-qrati tal-Unjoni u, l-oħra, fuq in-nuqqas ta’ locus standi tiegħu kontra d-Deċiżjoni kontenzjuża, u ċaħdithom, rispettivament, fil-punti 132 sa 159 u fil-punti 171 sa 268 tas-sentenza appellata.

73

Fit-tieni lok, wara li ċaħdet l-ewwel motiv għal annullament invokat mill-Front Polisario insostenn tat-talbiet tiegħu, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kunsill sabiex jadotta d-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali eżaminat, fil-punti 276 sa 364 tas-sentenza appellata, it-tielet motiv għal annullament, ibbażat, essenzjalment, fuq il-ksur, mill-Kunsill, tal-obbligu tiegħu li jikkonforma ruħu mar-rekwiżiti dedotti mill-Qorti tal-Ġustizzja mill-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni u mill-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati, kif ippreċiżati fis-sentenzi tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), u tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK (C‑266/16, EU:C:2018:118). Fil-punt 364 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li, billi adotta d-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kunsill ma kienx ħa inkunsiderazzjoni b’mod suffiċjenti l-elementi rilevanti kollha relatati mas-sitwazzjoni tas-Saħara tal-Punent u kien ikkunsidra, b’mod żbaljat, li huwa kellu marġni ta’ evalwazzjoni sabiex jiddeċiedi jekk kienx hemm lok li jikkonforma ruħu mar-rekwiżit li l-poplu ta’ dan it-territorju kellu jesprimi l-kunsens tiegħu għall-applikazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż għalih, bħala terz fir-rigward ta’ dan il-ftehim, skont l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati flimkien mal-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni.

Il‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja u t‑talbiet tal‑partijiet

74

Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑15 ta’ Frar 2022, il-Kawżi C‑778/21 P u C‑798/21 P ġew magħquda għall-finijiet tal-fażijiet bil-miktub u orali tal-proċedura kif ukoll għall-finijiet tas-sentenza.

75

Permezz ta’ deċiżjonijiet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑27 ta’ Mejju 2022, l-Ungerija, ir-Repubblika Portugiża u r-Repubblika Slovakka tħallew jintervjenu insostenn tat-talbiet tal-Kunsill fil-Kawża C‑798/21 P.

76

Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑16 ta’ Ġunju 2022, ir-Renju tal-Belġju ġie wkoll awtorizzat jintervjeni insostenn tat-talbiet tal-Kunsill fil-Kawża C‑798/21 P. Madankollu, dan l-Istat Membru sussegwentement ma pparteċipax fil-fażi bil-miktub tal-proċedura.

77

Permezz tal-appell tagħha, il-Kummissjoni (Kawża C‑778/21 P) titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

–

tannulla l-punti 1 u 2 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata;

–

tiċħad ir-rikors ippreżentat fl-ewwel istanza mill-Front Polisario, jew, jekk il-Qorti Ġenerali tqis li l-kawża ma hijiex fi stat li tiġi deċiża, tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, u

–

tikkundanna lill-Front Polisario għall-ispejjeż kollha fiż-żewġ istanzi, inklużi dawk tal-appellanti.

78

Permezz tal-appell tiegħu, il-Kunsill (Kawża C‑798/21 P) jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

–

tannulla s-sentenza appellata sa fejn din tannulla d-Deċiżjoni kontenzjuża;

–

tiddeċiedi b’mod definittiv fuq il-kwistjonijiet li huma s-suġġett tal-appell u tiċħad l-appell ippreżentat mill-Front Polisario fil-Kawża T‑344/19;

–

tikkundanna lill-Front Polisario għall-ispejjeż ta’ dan l-appell u tal-Kawża T‑344/19, u

–

sussidjarjament, iżżomm l-effetti tad-Deċiżjoni kontenzjuża għal perjodu ta’ tnax-il xahar mid-data tal-għoti tas-sentenza li għandha tingħata.

79

Il-Front Polisario jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

–

tiċħad l-appelli;

–

tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż kollha sostnuti mill-Front Polisario fil-kuntest ta’ din il-kawża, u

–

tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż kollha sostnuti mill-Front Polisario fil-kuntest ta’ din il-kawża u quddiem il-Qorti Ġenerali fl-ewwel istanza.

80

Ir-Repubblika Franċiża titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

–

tannulla s-sentenza appellata sa fejn din tannulla d-Deċiżjoni kontenzjuża;

–

tiddeċiedi b’mod definittiv dwar il-kwistjonijiet li huma s-suġġett ta’ dawn l-appelli u tiċħad ir-rikors tal-Front Polisario, jew, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li l-kawża ma hijiex fi stat li tiġi deċiża, tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, u

–

sussidjarjament, għar-raġunijiet invokati mill-Kunsill u mill-Kummissjoni, iżżomm l-effetti tad-Deċiżjoni kontenzjuża għal perijodu ta’ tmintax-il xahar mid-data tal-għoti tas-sentenza li għandha tingħata.

81

Iċ-CPMM jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

–

tannulla s-sentenza appellata;

–

tiddikjara r-rikors tal-Front Polisario inammissibbli jew, tal-inqas, infondat, u

–

tiddeċiedi li l-Front Polisario għandu jiġi kkundannat għall-ispejjeż.

82

Ir-Renju ta’ Spanja jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tilqa’ l-appell tal-Kummissjoni fil-Kawża C‑778/21 P kif ukoll dak tal-Kunsill fil-Kawża C‑798/21 P. Ir-Renju tal-Belġju, l-Ungerija, ir-Repubblika Portugiża u r-Repubblika Slovakka jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja tilqa’ l-appell tal-Kunsill.

Fuq l‑appelli

83

Insostenn tal-appelli tagħhom, il-Kummissjoni, l-appellanti fil-Kawża C‑778/21 P, u l-Kunsill, l-appellant fil-Kawża C‑798/21 P, jinvokaw, rispettivament, ħames u erba’ aggravji. L-ewwel tliet aggravji fil-Kawża C‑778/21 P u l-ewwel żewġ aggravji fil-Kawża C‑798/21 P huma bbażati fuq żbalji ta’ liġi mwettqa mill-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat quddiemha mill-Front Polisario, filwaqt li r-raba’ u l-ħames aggravju fil-Kawża C‑778/21 P kif ukoll it-tielet u r-raba’ aggravju fil-Kawża C‑798/21 P huma bbażati fuq żbalji ta’ liġi mwettqa mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-eżami tagħha tal-fondatezza ta’ dan ir-rikors.

Fuq l‑ewwel aggravju fil‑Kawża C‑778/21 P u l‑ewwel aggravju fil‑Kawża C‑798/21 P, ibbażati fuq in‑nuqqas ta’ locus standi in judicio tal‑Front Polisario

L‑argumenti tal‑partijiet

84

Permezz tal-ewwel aggravji rispettivi tagħhom, il-Kunsill u l-Kummissjoni jikkritikaw lill-Qorti Ġenerali talli wettqet żball ta’ liġi meta rrikonoxxiet il-locus standi tal-Front Polisario, fil-punti 142 sa 158 tas-sentenza appellata, quddiem il-qorti tal-Unjoni.

85

Dawn iż-żewġ istituzzjonijiet, l-istess bħar-Repubblika Franċiża u ċ-CPMM, isostnu b’mod partikolari, essenzjalment, li l-Front Polisario la għandu personalità ġuridika skont id-dritt internazzjonali u lanqas skont id-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, huma jipprekludu li l-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva jkun jista’ jiġi invokat sabiex jiġi rrikonoxxut lill-Front Polisario l-kapaċità li jippreżenta rikors quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex jiddefendi d-dritt għall-awtodeterminazzjoni tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, bir-riskju li kull rikors ippreżentat quddiem il-qorti tal-Unjoni, bħala qorti “interna”, isir ammissibbli, anki jekk tali rikors jirrigwarda tilwima internazzjonali, li taqa’ taħt id-dritt internazzjonali u hija ppreżentata minn suġġett tad-dritt internazzjonali, li ma tistax titressaq quddiem qorti internazzjonali. Skont il-Kunsill, id-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva ma jimplikax aċċess universali għall-qorti tal-Unjoni li jinjora l-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà stabbiliti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

86

Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, għalkemm huwa minnu li l-Front Polisario jipparteċipa f’“soluzzjoni politika” tal-kwistjoni tal-istatus definittiv tat-territorju tas-Saħara tal-Punent kif indikat fil-punti 143 u 144 tas-sentenza appellata, l-importanza tar-Riżoluzzjoni 34/37 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, iċċitata mill-Qorti Ġenerali u msemmija fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, għandha titqiegħed fil-perspettiva. Huwa minnu li din ir-riżoluzzjoni tirrakkomanda l-parteċipazzjoni tal-Front Polisario bħala “rappreżentant” tal-poplu tas-Saħara tal-Punent fis-soluzzjoni politika tal-kunflitt relatat ma’ dan it-territorju. Peress li ma għandhiex valur vinkolanti, hija madankollu tippreċedi l-ħolqien ta’ ċerta forma ta’ rappreżentattività lokali tal-popolazzjoni tas-Saħara tal-Punent permezz ta’ elezzjonijiet b’vot dirett universali. L-Unjoni qatt ma rrikonoxxiet lill-Front Polisario ħlief bħala wieħed mill-“partijiet” f’proċess ta’ paċi mwettaq fil-livell tan-Nazzjonijiet Uniti u l-proporzjon preċiż tal-poplu tas-Saħara tal-Punent li sal-lum iqis li huwa rrappreżentat minnu għadu pjuttost inċert.

87

Il-Kunsill iqis li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta tat interpretazzjoni estensiva tal-kunċett ta’ “persuna ġuridika” fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, li ma tiħux inkunsiderazzjoni l-limiti tar-rwol u tar-rappreżentattività tal-Front Polisario fid-dritt internazzjonali, u billi ċaħdet, fil-punt 155 tas-sentenza appellata u fil-punt 103 tas-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑279/19, EU:T:2021:639), l-argumenti tal-Kunsill f’dan ir-rigward. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod żbaljat li r-rappreżentattività tal-Front Polisario fil-kuntest tal-proċess ta’ riżoluzzjoni politika tat-tilwima fil-livell tan-Nazzjonijiet Uniti kienet tiġġustifika l-għoti lil dan tal-aħħar tal-kwalità ta’ “persuna ġuridika” sabiex ikun jista’ jikkontesta l-validità ta’ deċiżjoni dwar il-konklużjoni ta’ ftehim li ma għandhiex effett fuq ir-riżoluzzjoni ta’ din it-tilwima. Ir-rwol tal-Front Polisario fil-livell internazzjonali huwa limitat għall-kapaċità tiegħu li jipparteċipa, bħala rappreżentant tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, fin-negozjati mmexxija taħt l-awspiċji tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-istatus definittiv tas-Saħara tal-Punent konformement mar-Riżoluzzjoni 34/37 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, imsemmija fil-punt 33 ta’ din is-sentenza. Il-fatt li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jirrikonoxxu l-eżistenza ta’ tilwima li hija s-suġġett ta’ negozjati fil-qafas tan-Nazzjonijiet Uniti bl-ebda mod ma jfisser li l-Unjoni jew l-istituzzjonijiet tagħha jirrikonoxxu lill-Front Polisario bħala l-interlokutur tagħhom, peress li l-Unjoni ma hijiex parti f’dawn in-negozjati.

88

Il-Front Polisario jiċħad dawn l-argumenti.

Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja

89

Kif fakkret, essenzjalment, il-Qorti Ġenerali fil-punti 135 u 136 tas-sentenza appellata, għalkemm, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika tista’, taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-ewwel u fit-tieni paragrafu ta’ dan l-artikolu, tippreżenta rikors kontra att indirizzat lilha jew li jirrigwardaha direttament u individwalment, kif ukoll kontra att regolatorju li jirrigwardaha direttament u li ma jinvolvix miżuri ta’ implimentazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja madankollu diġà rrikonoxxiet il-locus standi in judicio quddiem il-qrati tal-Unjoni lil entitajiet indipendentement mill-kwistjoni tal-kostituzzjoni tagħhom bħala persuna ġuridika fid-dritt intern.

90

Kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 137 tas-sentenza appellata, dan kien, b’mod partikolari, il-każ meta, minn naħa, l-entità inkwistjoni kellha rappreżentattività biżżejjed fir-rigward tal-persuni li tagħhom hija allegatament kienet tiddefendi d-drittijiet misluta mid-dritt tal-Unjoni kif ukoll l-awtonomija u r-responsabbiltà neċessarji sabiex taġixxi fil-kuntest tar-relazzjonijiet ġuridiċi stabbiliti minn dan id-dritt u li, min-naħa l-oħra, hija kienet ġiet rikonoxxuta mill-istituzzjonijiet bħala interlokutriċi waqt in-negozjati relatati ma’ dawn id-drittijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Ottubru 1974, Union syndicale – Service public européen et vs Il‑Kunsill, 175/73, EU:C:1974:95, punti 9 sa 17, kif ukoll tat‑8 ta’ Ottubru 1974, Syndicat général du personnel des organismes européens vs Il‑Kummissjoni, 18/74, EU:C:1974:96, punti 5 sa 13).

91

Dan kien ukoll il-każ, kif il-Qorti Ġenerali rrilevat fil-punt 138 tas-sentenza appellata, meta l-istituzzjonijiet tal-Unjoni ttrattaw din l-entità bħala suġġett distint, bi drittijiet u b’obbligi tagħha stess. Fil-fatt, il-koerenza u l-ġustizzja jirrikjedu li għandu jiġi rrikonoxxut il-locus standi in judicio ta’ tali entità sabiex tikkontesta l-miżuri li jillimitaw id-drittijiet tagħha u d-deċiżjonijiet sfavorevoli meħuda kontra tagħha mill-istituzzjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Ottubru 1982, Groupement des Agences de voyages vs Il‑Kummissjoni, 135/81, EU:C:1982:371, punti 9 sa 11; tat‑18 ta’ Jannar 2007, PKK u KNK vs Il‑Kunsill, C‑229/05 P, EU:C:2007:32, punti 107 sa 112, kif ukoll tal‑15 ta’ Ġunju 2017, Al-Faqih et vs Il‑Kummissjoni, C‑19/16 P, EU:C:2017:466, punt 40).

92

Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ġustament fakkret, fil-punt 139 tas-sentenza appellata, li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-kunċett ta’ “persuna ġuridika”, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, ma jistax jingħata interpretazzjoni restrittiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, Il‑Venezwela vs Il‑Kunsill (Inċidenza għal Stat terz), C‑872/19 P, EU:C:2021:507, punt 44).

93

F’dan il-każ, hemm lok li jiġi kkonstatat, bħalma għamlet l-Avukata Ġenerali fil-punt 82 tal-konklużjonijiet tagħha fil-kawżi magħquda Il‑Kummissjoni vs Front Polisario u Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑779/21 P u C‑799/21 P, EU:C:2024:260), li l-Front Polisario huwa pproklamat minnu nnifsu bħala moviment ta’ liberazzjoni li nħoloq bl-għan li jiġġieled għal tip partikolari ta’ mudell ta’ governanza futura tat-territorju mhux awtonomu tas-Saħara tal-Punent, jiġifieri dak tal-indipendenza ta’ dan it-territorju, attwalment fir-rigward tar-Renju tal-Marokk, u tal-ħolqien ta’ Stat Saħrawi sovran. Dan il-moviment ifittex għalhekk li jistabbilixxi, fil-kuntest tal-eżerċizzju tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni tal-poplu tat-territorju mhux awtonomu tas-Saħara tal-Punent, Stat indipendenti.

94

Sa fejn l-imsemmi moviment ifittex preċiżament, billi jibbaża ruħu fuq id-dritt għall-awtodeterminazzjoni tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, li jistabbilixxi ordinament ġuridiku Statali għal dan it-territorju, huwa ma jistax jintalab, sabiex jingħata locus standi in judicio quddiem il-qrati tal-Unjoni, li dan ikun ikkostitwit bħala persuna ġuridika konformement ma’ ordinament ġuridiku nazzjonali partikolari.

95

Barra minn hekk, il-Front Polisario huwa wieħed mill-interlokuturi leġittimi fil-kuntest tal-proċess immexxi, bl-għan tad-determinazzjoni tal-futur tas-Saħara tal-Punent, taħt il-patroċinju tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, imsemmi fil-punt 35 ta’ din is-sentenza u li d-deċiżjonijiet tiegħu jorbtu lill-Istati Membri kollha u lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, u dan minkejja l-fatt li qatt ma ngħata l-istatus ta’ “moviment ta’ liberazzjoni nazzjonali” min-Nazzjonijiet Uniti jew mill-Unjoni u mill-Istati Membri tagħha.

96

Minn dan jirriżulta li l-Front Polisario, li jipparteċipa wkoll f’diversi fora internazzjonali, b’mod partikolari dawk Afrikani, u li għandu relazzjonijiet ġuridiċi bilaterali fil-livell internazzjonali, għandu eżistenza ġuridika suffiċjenti sabiex ikun jista’ jressaq proċeduri ġudizzjarji quddiem il-qrati tal-Unjoni.

97

Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk din l-entità tistax leġittimament tirrappreżenta l-interessi tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, din il-kwistjoni tikkonċerna l-locus standi tagħha fil-kuntest ta’ rikors għal annullament dirett kontra d-Deċiżjoni kontenzjuża, u mhux il-locus standi tagħha quddiem il-qorti tal-Unjoni.

98

Fl-aħħar nett, l-argumenti dwar l-assenza ta’ rikonoxximent tal-personalità ġuridika tal-Front Polisario fl-ordinamenti ġuridiċi tal-Istati Membri jew dwar il-fatt li l-ebda qorti ta’ Stat Membru ma rrikonoxxiet il-locus standi in judicio tiegħu huma ineffettivi. Fil-fatt, bħalma rrilevat il-Qorti Ġenerali, fil-punt 136 tas-sentenza appellata, minkejja li l-kunċett ta’ “persuna ġuridika” li jinsab fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE jimplika, bħala prinċipju, l-eżistenza tal-personalità ġuridika, li għandha tiġi vverifikata fid-dawl tad-dritt nazzjonali li bis-saħħa tiegħu l-persuna ġuridika inkwistjoni hija kkostitwita, huwa mhux neċessarjament jikkoinċidi ma’ dawk tad-diversi ordinamenti ġuridiċi tal-Istati Membri. Għandu jiġi rrilevat ukoll, f’dan ir-rigward, li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li Stat terz, bħala Stat li għandu personalità ġuridika internazzjonali, għandu jitqies bħala “persuna ġuridika”, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, Il‑Venezwela vs Il‑Kunsill (Inċidenza għal Stat terz), C‑872/19 P, EU:C:2021:507, punt 53).

99

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali setgħet, mingħajr ma twettaq żball ta’ liġi, tikkonkludi li l-Front Polisario kellu locus standi in judicio quddiem il-qrati tal-Unjoni, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

100

Konsegwentement, l-ewwel aggravju fil-Kawża C‑778/21 P u l-ewwel aggravju fil-Kawża C‑798/21 P għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.

Fuq it‑tieni u t‑tielet aggravju fil‑Kawża C‑778/21 P u t‑tieni aggravju fil-Kawża C‑798/21 P, ibbażati fuq il‑fatt li l‑Front Polisario ma huwiex direttament u individwalment ikkonċernat mid‑Deċiżjoni kontenzjuża

101

Il-Kummissjoni, permezz tat-tieni u tat-tielet aggravju fil-Kawża C‑778/21 P, u l-Kunsill, permezz tal-ewwel u tat-tieni parti tat-tieni aggravju fil-Kawża C‑798/21 P, isostnu li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat b’mod żbaljat, fil-punt 259 tas-sentenza appellata, li l-Front Polisario kien direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, u, fil-punt 268 tas-sentenza appellata, li huwa kien ikkonċernat individwalment minn dik id-deċiżjoni, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

Fuq it‑tieni aggravju fil‑Kawża C‑778/21 P u l‑ewwel parti tat‑tieni aggravju fil‑Kawża C‑798/21 P, ibbażati fuq il‑fatt li l‑Front Polisario ma huwiex direttament ikkonċernat mid‑Deċiżjoni kontenzjuża

–

L‑argumenti tal‑partijiet

102

Il-Kunsill u l-Kummissjoni jsostnu li l-Qorti Ġenerali kkonkludiet b’mod żbaljat, fil-punt 259 tas-sentenza appellata, li l-Front Polisario kien direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża.

103

Il-Kummissjoni ssostni b’mod partikolari li l-Qorti Ġenerali kisret id-dritt tal-Unjoni meta ddeċidiet li ċerti effetti tad-Deċiżjoni kontenzjuża u tal-Ftehim kontenzjuż kienu jissodisfaw il-kundizzjonijiet li jippermettu li jiġi kkonstatat li l-Front Polisario kien direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża, minkejja li l-Ftehim kontenzjuż, li dik id-deċiżjoni kellha l-għan li tapprova f’isem l-Unjoni, sempliċement jagħti aċċess għall-ibħra li jmissu mas-Saħara tal-Punent bi skambju għal korrispettiv finanzjarju li jinkludi kumpens relatat mal-aċċess, it-tariffi mħallsa mis-sidien tal-bastimenti u appoġġ settorjali filwaqt li jieħu ħsieb jirrikonoxxi l-istatus separat ta’ dan it-territorju u billi jħalli kompletament miftuħ r-riżultat tal-proċess imwettaq fil-livell tan-Nazzjonijiet Uniti li jirrigwarda l-imsemmi territorju mhux awtonomu.

104

Ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali sabiex tiċħad, fil-punti 197 sa 235 tas-sentenza appellata, l-argumenti tal-istituzzjonijiet fir-realtà ma huwiex intiż li jistabbilixxi li l-Front Polisario huwa direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża, iżda pjuttost li l-Ftehim kontenzjuż huwa applikabbli għat-territorju tas-Saħara tal-Punent kif ukoll għall-ibħra li jmissu miegħu u għalhekk jista’ jaffettwa l-poplu tas-Saħara tal-Punent. Il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fil-punti 201 sa 216 tas-sentenza appellata, kif ukoll fil-punti 255 sa 258 tagħha, peress li, sabiex ikun hemm sfruttament ta’ riżorsi jew użu tal-kontribuzzjoni finanzjarja, ċerti miżuri huma neċessarji. Fin-nuqqas ta’ dan, l-ebda sfruttament ta’ dawn ir-riżorsi u l-ebda kumpens finanzjarju ma jkun ta’ benefiċċju għas-Saħara tal-Punent. Is-sempliċi fatt li l-miżuri ta’ implimentazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż huma rregolati minnu ma jfissirx li l-pożizzjoni legali tal-poplu tas-Saħara tal-Punent tinbidel direttament. Il-punt 217 tas-sentenza appellata huwa wkoll ivvizzjat bi żball ta’ liġi, peress li l-operaturi ma jkunux ikkonċernati direttament mill-Ftehim kontenzjuż, mingħajr l-adozzjoni ta’ sensiela ta’ miżuri mill-korpi kompetenti.

105

Il-Kunsill iżid b’mod partikolari li l-konklużjoni, li tinsab fil-punt 196 tas-sentenza appellata, li tgħid li, fid-dawl tan-natura ta’ deċiżjoni dwar il-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali u tal-effetti legali tiegħu stess, l-eżistenza ta’ effetti diretti tad-Deċiżjoni kontenzjuża fuq is-sitwazzjoni legali tal-Front Polisario, minħabba l-kontenut tal-Ftehim kontenzjuż, ma tistax tiġi miċħuda mill-ewwel hija bbażata fuq motivi vvizzjati bi żbalji ta’ liġi.

106

Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod żbaljat, fil-punti 184 u 192 tas-sentenza appellata, li deċiżjoni dwar il-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali hija element kostituttiv ta’ dan il-ftehim u tipproduċi effetti legali fir-rigward tal-partijiet l-oħra “inkwantu tifformalizza l-aċċettazzjoni, mill‑Unjoni, ta’ obbligi li hija aċċettat fil-konfront tagħhom”. Id-Deċiżjoni kontenzjuża ma tipproduċix effetti legali barra mill-ordinament ġuridiku intern tal-Unjoni. Permezz tagħha, l-Unjoni tesprimi l-kunsens tagħha fl-ordinament ġuridiku intern tal-Unjoni, kuntrarjament għal dak li kkunsidrat il-Qorti Ġenerali fil-punt 192 tas-sentenza appellata.

107

Huwa l-att ta’ komunikazzjoni mill-Unjoni, imsemmi espressament kemm fl-Artikolu 17 tal-Ftehim dwar is-Sajd u fl-Artikolu 15 tal-Protokoll ta’ Implimentazzjoni kif ukoll fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni kontenzjuża, li l-Front Polisario kellu jikkontesta quddiem il-Qorti Ġenerali – u dan preżunt li l-kundizzjonijiet kollha għall-ammissibbiltà huma ssodisfatti. Barra minn hekk, il-Kunsill jikkontesta li dawn il-kundizzjonijiet huma ssodisfatti f’dan il-każ.

108

Il-Kunsill jikkontesta wkoll il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali, fil-punt 250 tas-sentenza appellata, li tgħid li, sa fejn il-konklużjoni tal-Ftehim kontenzjuż taffettwa lill-poplu tas-Saħara tal-Punent u għandha tkun suġġetta għall-kunsens tiegħu, id-Deċiżjoni kontenzjuża tipproduċi effetti diretti fuq is-sitwazzjoni legali tal-Front Polisario bħala rappreżentant ta’ dan il-poplu.

109

Ir-Repubblika Franċiża tqis li l-Qorti Ġenerali wettqet l-ewwel sensiela ta’ żbalji ta’ liġi dwar l-effetti legali ta’ deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali. Bħall-Kunsill, hija tenfasizza li, għalkemm il-konklużjoni, li tinsab fil-punt 184 tas-sentenza appellata, li deċiżjoni dwar il-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali tikkonkretizza l-kunsens tal-Unjoni li tintrabat b’dan il-ftehim hija eżatta fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, hija biss il-komunikazzjoni tal-ikkompletar tal-proċeduri interni għall-parti kkonċernata li madankollu tesprimi, fuq il-livell internazzjonali, il-kunsens li tkun marbuta bi ftehim. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali wettqet it-tieni sensiela ta’ żbalji ta’ liġi meta allegat li s-sitwazzjoni legali tal-Front Polisario tinbidel direttament mill-Ftehim kontenzjuż innifsu.

110

Bl-istess mod, iċ-CPMM jappoġġaw, fl-ewwel lok, l-argumenti tal-Kunsill fir-rigward tal-iżbalji ta’ liġi li wettqet il-Qorti Ġenerali fil-punti 185 sa 190 tas-sentenza appellata, peress li d-deċiżjoni li jiġi konkluż trattat ma timplikax id-dħul fis-seħħ tiegħu. Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva ma huwiex intiż sabiex jestendi d-drittijiet ta’ azzjoni ta’ rikorrent mhux Ewropew sabiex jiddefendi drittijiet kollettivi li jirriżultaw mid-dritt internazzjonali. Fit-tieni lok, billi kkunsidrat li l-Front Polisario kien affettwat “direttament” mid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali ħawdet lill-Front Polisario mal-poplu tas-Saħara tal-Punent.

111

Il-Front Polisario jiċħad dawn l-argumenti.

–

Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja

112

Kif tfakkar fil-punt 89 ta’ din is-sentenza, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika tista’, fil-kundizzjonijiet previsti fl-ewwel u fit-tieni paragrafu ta’ dan l-artikolu, tippreżenta rikors kontra l-atti indirizzati lilha jew li jikkonċernawha direttament u individwalment, kif ukoll kontra l-atti regolatorji li jikkonċernawha direttament u li ma jinvolvux miżuri ta’ implimentazzjoni.

113

Kif fakkret il-Qorti Ġenerali fil-punt 179 tas-sentenza appellata, skont ġurisprudenza stabbilita, il-kundizzjoni li persuna fiżika jew ġuridika għandha tkun direttament ikkonċernata mid-deċiżjoni li tkun is-suġġett tar-rikors tagħha teħtieġ li żewġ kundizzjonijiet jiġu ssodisfatti kumulattivament, jiġifieri li l-miżura kkontestata, minn naħa, tipproduċi direttament effetti fuq is-sitwazzjoni legali ta’ din il-persuna u, min-naħa l-oħra, ma tħalli l-ebda setgħa ta’ evalwazzjoni lid-destinatarji inkarigati mill-implimentazzjoni tagħha, peress li din għandha natura purament awtomatika u tirriżulta biss mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, mingħajr applikazzjoni ta’ regoli intermedji oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il‑Kummissjoni, Il‑Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il‑Kummissjoni vs Ferracci, C‑622/16 P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tat‑12 ta’ Lulju 2022, Nord Stream 2 vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill, C‑348/20 P, EU:C:2022:548, punt 43 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

114

F’dan il-każ, permezz tar-rikors għal annullament tiegħu quddiem il-Qorti Ġenerali, il-Front Polisario ried jipproteġi d-dritt għall-awtodeterminazzjoni tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, diġà rrikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punti 88, 91 u 105 tas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973). Issa, huwa fid-dawl tal-effetti tad-Deċiżjoni kontenzjuża u, għaldaqstant, tal-Ftehim kontenzjuż fuq is-sitwazzjoni legali ta’ dan il-poplu, irrappreżentat għall-finijiet ta’ dawn il-kawżi mill-Front Polisario, li hemm lok li jiġi eżaminat jekk dan tal-aħħar huwiex direttament ikkonċernat minn dik id-deċiżjoni, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza.

115

Fil-fatt, filwaqt li ma ġiex uffiċjalment irrikonoxxut bħala r-rappreżentant esklużiv tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, il-Front Polisario huwa, konformement mar-riżoluzzjonijiet tal-ogħla korpi tan-Nazzjonijiet Uniti, fosthom dawk tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti msemmija fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, interlokutur ipprivileġġat fil-kuntest tal-proċess immexxi taħt l-awspiċji tan-Nazzjonijiet Uniti, bl-għan tad-determinazzjoni tal-istatus futur tas-Saħara tal-Punent. Huwa jipparteċipa wkoll f’fora internazzjonali oħra sabiex jiddefendi d-dritt għall-awtodeterminazzjoni tal-imsemmi poplu.

116

Dawn iċ-ċirkustanzi partikolari jippermettu li jiġi kkunsidrat li l-Front Polisario jista’ jikkontesta quddiem il-qorti tal-Unjoni l-legalità ta’ att tal-Unjoni li jipproduċi direttament effetti fuq is-sitwazzjoni legali tal-poplu tas-Saħara tal-Punent fil-kwalità tiegħu ta’ detentur tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni meta l-imsemmi att jikkonċerna individwalment lil dan il-poplu jew, fir-rigward ta’ att regolatorju, ma jinvolvix miżuri ta’ implimentazzjoni.

117

F’tali ċirkustanzi, il-kundizzjoni, prevista fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, li persuna fiżika jew ġuridika għandha tkun direttament ikkonċernata mid-deċiżjoni li hija s-suġġett tar-rikors tagħha għandha tiġi evalwata, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, fir-rigward tas-sitwazzjoni legali tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, irrappreżentat għall-finijiet ta’ dawn il-kawżi mill-Front Polisario.

118

F’dan il-każ, id-Deċiżjoni kontenzjuża u, b’estensjoni, il-Ftehim kontenzjuż jissodisfaw, permezz tal-effett li huma għandhom fuq id-dritt tal-poplu tas-Saħara tal-Punent għall-awtodeterminazzjoni, il-kundizzjonijiet imfakkra fil-punt 113 ta’ din is-sentenza (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario, C‑104/16 P, EU:C:2016:973, punt 106).

119

Fil-fatt, minn naħa, dik id-deċiżjoni għandha bħala għan il-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali li l-applikazzjoni tiegħu hija prevista fl-ibħra li jmissu ma’ territorju li fir-rigward tiegħu l-poplu tas-Saħara tal-Punent għandu d-dritt għall-awtodeterminazzjoni. Għalhekk hija neċessarjament għandha effett fuq id-drittijiet li għandu dan il-poplu fir-rigward ta’ dan it-territorju, inkluż dak li jisfrutta r-rikkezzi naturali tiegħu li jirriżultaw mill-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u mill-prinċipju ta’ dritt internazzjonali konswetudinarju ta’ sovranità permanenti fuq ir-riżorsi naturali (ara, f’dan is-sens, QIĠ, Kawża tal-Attivitajiet Armati fit-territorju tal-Kongo (Ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo vs L-Uganda), is-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2005, Ġabra 2005, p. 168, punt 244).

120

B’mod partikolari, minkejja li l-Unjoni ma tirrikonoxxix, permezz tal-Ftehim kontenzjuż, l-allegazzjonijiet tar-Renju tal-Marokk fir-rigward tas-sovranità fuq it-territorju tas-Saħara tal-Punent, dan il-ftehim jirrikonoxxi madankollu effetti legali, fid-dritt tal-Unjoni, għal atti mwettqa f’dan it-territorju mhux awtonomu mill-awtoritajiet kompetenti tar-Renju tal-Marokk fir-rigward taż-“żona tas-sajd”, fis-sens tal-imsemmi ftehim, li, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 111 tas-sentenza appellata, hija ddefinita fl-Artikolu 1(h) tiegħu bħala li tkopri kemm l-ibħra li jaqgħu taħt is-sovranità jew il-ġurisdizzjoni tar-Renju tal-Marokk kif ukoll l-ibħra li jmissu mas-Saħara tal-Punent. Barra minn hekk, l-istabbiliment ta’ sistema konvenzjonali li tistabbilixxi dritt inkundizzjonat għal kontribuzzjoni finanzjarja relatata mal-aċċess tal-bastimenti tal-Unjoni għaż-żona tas-sajd li tinkludi l-ibħra li jmissu mas-Saħara tal-Punent, irċevuta minn suġġett tad-dritt internazzjonali li ma huwiex parti mill-poplu tat-territorju mhux awtonomu kkonċernat, u mhux f’isem u għall-benefiċċju ta’ dan tal-aħħar, jikkonċerna direttament lil dan il-poplu sa fejn jippreġudika s-sovranità tiegħu fuq ir-riżorsi naturali tal-imsemmi territorju.

121

Fil-fatt, peress li s-Saħara tal-Punent huwa territorju mhux awtonomu, l-isfruttament tar-rikkezzi naturali tagħha jaqa’ taħt l-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u taħt il-prinċipju ta’ sovranità permanenti fuq ir-riżorsi naturali. F’dan ir-rigward, ir-Riżoluzzjoni III tal-Att Finali tat-Tielet Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar, imsemmija fil-punt 11 ta’ din is-sentenza, tipprevedi li, “fil-każ ta’ territorju li l-poplu tiegħu ma għandux l-indipendenza sħiħa jew sistema ta’ awtonomija oħra rrikonoxxuta min-Nazzjonijiet Uniti, jew ta’ territorju taħt dominju kolonjali, id-dispożizzjonijiet relatati ma’ drittijiet jew interessi msemmija fil-[Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar] huma applikati għall-benefiċċju tal-poplu ta’ dan it-territorju bil-għan li jippromwovu l-prosperità u l-iżvilupp tiegħu” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. F’dan il-kuntest, l-isfruttament ta’ riżorsi naturali ta’ territorju mhux awtonomu, inkluż l-isfruttament tas-sajd tal-ibħra li jmissu ma’ dan it-territorju, għandu jibbenefika lill-poplu tiegħu.

122

Il-fatt, imqajjem miċ-CPMM, li l-Ftehim kontenzjuż ma jorbotx is-Saħara tal-Punent, fil-każ li dan isir indipendenti, jew li dan il-ftehim ma jkunx jista’, fi kwalunkwe każ, ikun infurzat għas-Saħara tal-Punent jew għall-Front Polisario ma jikkontestax l-evalwazzjoni li l-poplu tas-Saħara tal-Punent huwa direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża u, b’estensjoni, mill-Ftehim kontenzjuż, sa fejn id-drittijiet tal-popli tat-territorji mhux awtonomi jeżistu, bis-saħħa tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar u tad-dritt internazzjonali konswetudinarju, anki qabel l-eżerċizzju tad-dritt tagħhom għall-awtodeterminazzjoni.

123

Min-naħa l-oħra, wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim kontenzjuż, l-Unjoni għandha l-obbligu li tirrikonoxxi l-validità tad-deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjonijiet tas-sajd mogħtija mill-awtoritajiet Marokkini fir-rigward tal-ibħra li jmissu mas-Saħara tal-Punent. F’dan ir-rigward, skont l-Artikolu 5 tal-Ftehim dwar is-Sajd, il-bastimenti tal-Unjoni jistgħu jeżerċitaw attivitajiet tas-sajd fiż-żona tas-sajd koperta minn dan il-ftehim biss jekk ikollhom awtorizzazzjoni tas-sajd maħruġa fil-kuntest tiegħu u l-awtoritajiet tar-Renju tal-Marokk għandhom joħorġu awtorizzazzjonijiet tas-sajd lill-bastimenti tal-Unjoni biss fil-kuntest tal-imsemmi ftehim.

124

Fil-kuntest tal-Ftehim kontenzjuż, il-proċedura li tippermetti li tinkiseb awtorizzazzjoni tas-sajd għal bastiment tal-Unjoni hija ddefinita fil-Protokoll ta’ Implimentazzjoni, li l-anness tiegħu jipprevedi li l-awtoritajiet tal-Unjoni għandhom jissottomettu, lid-Dipartiment tas-Sajd Marittimu tal-Ministeru għall-Agrikoltura, għas-Sajd Marittimu, għall-Iżvilupp Rurali u għall-Ilmijiet u l-Foresti tar-Renju tal-Marokk, il-listi tal-bastimenti tal-Unjoni li jitolbu li jeżerċitaw l-attivitajiet tas-sajd tagħhom fiż-żona tas-sajd li tinkludi l-ibħra li jmissu mas-Saħara tal-Punent.

125

Din is-sistema torbot lill-Unjoni, mingħajr ma jkun hemm bżonn li jiġi adottat kwalunkwe att addizzjonali għad-Deċiżjoni kontenzjuża li jinvolvi setgħa ta’ evalwazzjoni għall-awtoritajiet inkarigati mill-implimentazzjoni tal-imsemmi ftehim, peress li din għandha, f’dan ir-rigward, natura purament awtomatika.

126

F’dan il-kuntest, għandu jiġi miċħud l-argument tal-Kunsill u tar-Repubblika Franċiża, dirett kontra l-punti 184 u 192 tas-sentenza appellata, li jgħid li r-rikors tal-Front Polisario quddiem il-Qorti Ġenerali kellu jiġi ppreżentat mhux kontra d-deċiżjoni li tirrigwarda l-konklużjoni tal-Ftehim kontenzjuż, iżda kontra l-att ta’ komunikazzjoni mill-Unjoni lir-Renju tal-Marokk tal-approvazzjoni minnha ta’ dan il-ftehim.

127

Fil-fatt, id-deċiżjoni li tikkonċerna l-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali tikkostitwixxi att definittiv fl-ordinament ġuridiku intern tal-Unjoni, li jesprimi r-rieda tal-Unjoni li tintrabat b’dan il-ftehim (ara, f’dan is-sens, l-Opinjoni 2/00 (Il-Protokoll ta’ Cartagena dwar il-Bijosigurtà), tas‑6 ta’ Diċembru 2001, EU:C:2001:664, punt 5). Dik id-deċiżjoni tikkostitwixxi, skont ġurisprudenza stabbilita, att li jista’ jiġi kkontestat, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tannulla ftehim internazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK, C‑266/16, EU:C:2018:118, punti 45 sa 51). Min-naħa l-oħra, il-komunikazzjoni tal-approvazzjoni ta’ tali ftehim lill-parti kontraenti l-oħra tikkostitwixxi miżura ta’ implimentazzjoni li, bħala prinċipju, għandha titqies bħala att li ma jistax jiġi kkontestat.

128

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet ġustament, fil-punt 259 tas-sentenza appellata, li l-Front Polisario kien direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża.

129

Konsegwentement, it-tieni aggravju fil-Kawża C‑778/21 P u l-ewwel parti tat-tieni aggravju fil-Kawża C‑798/21 P għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.

Fuq it‑tielet aggravju fil‑Kawża C‑778/21 P u t‑tieni parti tat‑tieni aggravju fil‑Kawża C‑798/21 P, ibbażati fuq il‑fatt li l‑Front Polisario ma huwiex ikkonċernat individwalment mid‑Deċiżjoni kontenzjuża

–

L‑argumenti tal‑partijiet

130

Il-Kunsill u l-Kummissjoni, l-istess bħar-Repubblika Franċiża u ċ-CPMM, iqisu li l-Qorti Ġenerali kkonkludiet b’mod żbaljat, fil-punt 268 tas-sentenza appellata, li l-Front Polisario kien ikkonċernat individwalment mid-Deċiżjoni kontenzjuża.

131

Il-Kummissjoni tirrileva b’mod partikolari li, fil-punt 265 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali sempliċement tirreferi għall-argumenti dwar il-kundizzjoni dwar jekk il-Front Polisario kienx direttament ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża, li, kif sostniet fil-kuntest tat-tieni aggravju fil-Kawża C‑779/21 P, huma vvizzjati bi żbalji ta’ liġi. Bl-istess mod, il-Kunsill isostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żbalji ta’ liġi li jivvizzjaw ukoll il-konklużjoni li l-Front Polisario huwa individwalment ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża.

132

Barra minn hekk, il-Kunsill u l-Kummissjoni t-tnejn li huma jikkontestaw iċ-ċaħda mill-Qorti Ġenerali, fil-punt 266 tas-sentenza appellata, tar-rilevanza tas-sentenza tal‑10 ta’ April 2003, Il‑Kummissjoni vs Nederlandse Antillen (C‑142/00 P, EU:C:2003:217), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-interess ġenerali li pajjiż jew territorju extra-Ewropew (PTEE), bħala entità kompetenti għall-kwistjonijiet ekonomiċi u soċjali fit-territorju tiegħu, jista’ jkollu sabiex jikseb riżultat favorevoli għall-prosperità ekonomika ta’ dan tal-aħħar ma jistax, waħdu, ikun suffiċjenti sabiex PTEE jitqies bħala individwalment ikkonċernat, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

133

Il-Kummissjoni tenfasizza f’dan ir-rigward li d-distinzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali bejn is-sitwazzjoni inkwistjoni f’din is-sentenza u dik inkwistjoni f’dan il-każ hija artifiċjali u żbaljata fid-dritt, peress li l-miżura kkontestata fl-imsemmija sentenza tikkonċerna biss lill-PTEE, li wħud minnhom huma jew kienu territorji mhux awtonomi. Ma jistax jiġi aċċettat li l-Gvern tal-Antilli Olandiżi ma jistax jikkontesta att tal-Unjoni li jikkonċerna ekonomikament it-territorju tiegħu, filwaqt li l-Front Polisario jista’, ħlief sabiex jikkunsidra li movimenti li jirrigwardaw l-indipendenza ta’ territorju, jew li jinsabu f’kunflitt ma’ Stat, ikollhom iktar garanziji minn gvernijiet reġjonali.

134

Il-Kunsill iqis, min-naħa tiegħu, li r-raġunijiet ikkunsidrati mill-Qorti Ġenerali ma jwiġbux l-argument li huwa kien silet mis-sentenza tal‑10 ta’ April 2003, Il‑Kummissjoni vs Nederlandse Antillen (C‑142/00 P, EU:C:2003:217), li jfakkar li huwa kien sostna, fil-kontroreplika tiegħu quddiem il-Qorti Ġenerali, li minn dik is-sentenza kien jirriżulta li, anki jekk jitqies li l-Front Polisario huwa entità kompetenti għall-kwistjonijiet ekonomiċi li jikkonċernaw is-Saħara tal-Punent, quod non, din il-kwalità ma hijiex suffiċjenti sabiex ikun jista’ jiġi kkunsidrat bħala kkonċernat individwalment mill-Ftehim kontenzjuż.

135

Il-Front Polisario jiċħad dawn l-argumenti.

–

Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja

136

Hija ġurisprudenza stabbilita li l-persuni li ma humiex id-destinatarji ta’ deċiżjoni jistgħu jallegaw li huma kkonċernati individwalment, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, biss jekk l-att li jintalab l-annullament tiegħu jaffettwahom minħabba ċerti kwalitajiet li huma partikolari għalihom jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tikkaratterizzahom meta mqabbla ma’ kwalunkwe persuna oħra u, minħabba dan il-fatt, tindividwalizzahom b’mod analogu għal dak ta’ destinatarju (sentenza tat‑18 ta’ Ottubru 2018, Internacional de Productos Metálicos vs Il‑Kummissjoni, C‑145/17 P, EU:C:2018:839, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).

137

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 114 sa 118 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi kkonstatat li l-poplu tas-Saħara tal-Punent, irrappreżentat f’dawn il-kawżi mill-Front Polisario, huwa individwalment ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża sa fejn l-inklużjoni espressa tat-territorju tas-Saħara tal-Punent fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż, li jorbot lill-Unjoni permezz tad-Deċiżjoni kontenzjuża, tbiddel is-sitwazzjoni legali ta’ dan il-poplu minħabba l-kwalità tiegħu ta’ detentur tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni fir-rigward ta’ dan it-territorju. Fil-fatt, din il-kwalità tikkaratterizzah meta mqabbel ma’ kull persuna jew entità oħra, inkluż fir-rigward ta’ kull suġġett ieħor tad-dritt internazzjonali.

138

L-argument tal-Kummissjoni u tal-Kunsill dwar is-sentenza tal‑10 ta’ April 2003, Il‑Kummissjoni vs Nederlandse Antillen (C‑142/00 P, EU:C:2003:217), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-interess ġenerali li PTEE, bħala entità kompetenti għall-kwistjonijiet ekonomiċi u soċjali fit-territorju tiegħu, jista’ jkollu sabiex jikseb riżultat favorevoli għall-prosperità ekonomika ta’ dan tal-aħħar ma jistax, waħdu, ikun suffiċjenti sabiex jitqies li huwa kkonċernat, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 173 tat-Trattat KE (li sar ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE), għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali bbażat l-evalwazzjoni tagħha li l-Front Polisario huwa individwalment ikkonċernat mid-Deċiżjoni kontenzjuża u, b’estensjoni, mill-Ftehim kontenzjuż, mhux fuq l-effetti ekonomiċi ta’ dan il-ftehim, iżda pjuttost fuq il-fatt li din l-organizzazzjoni tirrappreżenta lill-poplu tas-Saħara tal-Punent bħala detentur tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni fir-rigward ta’ dan it-territorju.

139

Konsegwentement, it-tielet aggravju fil-Kawża C‑778/21 P għandu jiġi miċħud bħala infondat. Bl-istess mod, it-tieni parti tat-tieni aggravju fil-Kawża C‑798/21 P għandha tiġi miċħuda bħala infondata u, għaldaqstant, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.

Fuq ir‑raba’ aggravju fil‑Kawża C‑778/21 P u r‑raba’ aggravju fil‑Kawża C‑798/21 P, ibbażati fuq żbalji ta’ liġi fir‑rigward tal‑portata tal‑istħarriġ ġudizzjarju u tal‑kunsens tal‑poplu tas‑Saħara tal‑Punent għall‑Ftehim kontenzjuż

L‑argumenti tal‑partijiet

140

Permezz tar-raba’ aggravji rispettivi tagħhom, il-Kunsill u l-Kummissjoni jikkritikaw lill-Qorti Ġenerali talli wettqet sensiela ta’ żbalji ta’ liġi marbuta ma’ interpretazzjoni u ma’ applikazzjoni żbaljati tad-dritt internazzjonali, mal-portata tal-marġni ta’ evalwazzjoni tal-Kunsill fil-qasam tar-relazzjonijiet esterni, b’mod partikolari fir-rigward tar-rekwiżit tal-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent f’dan il-każ, mal-ksur tal-bona fide dovuta għall-atti, mal-iżnaturament tal-argumenti tal-Kunsill u mal-ksur tal-Artikolu 36 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, moqri flimkien mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 tiegħu.

141

Il-Kummissjoni ssostni li, fil-punti 304 sa 365 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tat, bi ksur tad-dritt tal-Unjoni, effett assolut u estrem għall-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati, moqri flimkien mad-dritt għall-awtodeterminazzjoni, billi interpretat b’mod żbaljat is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), u billi injorat il-ġurisprudenza dwar il-marġni ta’ evalwazzjoni li għandu l-Kunsill fil-qasam tar-relazzjonijiet esterni, b’mod partikolari fir-rigward tad-dritt internazzjonali konswetudinarju.

142

Skont il-Kummissjoni, dawn l-iżbalji huma bbażati fuq erba’ lmenti prinċipali, jiġifieri, l-ewwel nett, żbalji ta’ liġi fir-rigward tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju, il-marġni ta’ evalwazzjoni tal-istituzzjonijiet u n-neċessità li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ żball manifest sabiex tiġi kkonstatata l-invalidità tad-Deċiżjoni kontenzjuża minħabba l-allegata inkompatibbiltà tagħha mar-regoli tad-dritt internazzjonali, it-tieni nett, żbalji ta’ liġi bbażati fuq l-assenza, fil-kuntest partikolari tal-kawża, ta’ rekwiżit ta’ kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, it-tielet nett, anki jekk jitqies li tali kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent huwa neċessarju sabiex tiġi kkonfermata l-validità tad-Deċiżjoni kontenzjuża, żbalji ta’ liġi sa fejn il-kunċett ta’ “kunsens” adottat mill-Qorti Ġenerali huwa wisq strett, u, ir-raba’ nett, żbalji ta’ liġi bbażati fuq l-identifikazzjoni tal-Front Polisario bħala entità li għandha tesprimi tali kunsens, fid-dawl tal-istatus limitat tiegħu u tar-rappreżentattività limitata tiegħu. Il-Kummissjoni ssostni, fil-kuntest ta’ dawn l-erba’ lmenti, li l-Qorti Ġenerali ma ddeterminatx b’mod korrett id-dritt internazzjonali konswetudinarju, minkejja li kienet marbuta li tagħmel dan fil-kuntest ta’ din il-kawża.

143

Il-Kummissjoni tirrileva li kull deċiżjoni li tirrigwarda l-konklużjoni ta’ ftehim ma’ pajjiż terz timplika li jiġu evalwati, fl-osservanza tal-prinċipji u tal-għanijiet ta’ azzjoni esterna stabbiliti fl-Artikolu 21 TUE, l-interessi tal-Unjoni fil-kuntest tar-relazzjonijiet mal-pajjiż terz ikkonċernat u li jsiru arbitraġġi bejn l-interessi diverġenti li jaqgħu taħt dawn ir-relazzjonijiet. Il-Kunsill għandu marġni ta’ evalwazzjoni wiesa’ sabiex jibbilanċja l-għan li tiġi promossa l-universalità u l-indiviżibbiltà tad-drittijiet tal-bniedem mal-għanijiet l-oħra li fuqhom hija bbażata l-azzjoni tal-Unjoni fix-xena internazzjonali u l-interessi l-oħra tal-Unjoni. L-istħarriġ ġudizzjarju f’dan ir-rigward għandu neċessarjament ikun limitat għall-punt dwar jekk l-istituzzjonijiet tal-Unjoni, meta adottaw l-att inkwistjoni, wettqux żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ dawn il-prinċipji.

144

Issa, il-Qorti Ġenerali xejnet il-marġni ta’ evalwazzjoni tal-Kunsill billi tat valur assolut lill-kundizzjoni ta’ kunsens espress tal-Front Polisario, li l-bażi tagħha fid-dritt internazzjonali pubbliku ma hijiex stabbilita. Hija injorat il-portata u d-diversità tal-għanijiet li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Kunsill fil-kuntest tal-Artikolu 21 TUE, billi ma għamlet l-ebda riferiment għal dan l-artikolu. B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali marret lil hinn mill-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha.

145

F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat il-konsegwenzi li għandhom jinsiltu mis-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973). Ma jistax jiġi dedott mid-dritt għall-awtodeterminazzjoni tas-Saħara tal-Punent, ikkonfermat f’dik is-sentenza, rekwiżit ta’ kunsens espress tal-poplu ta’ dan it-territorju permezz tal-uniku intermedjarju tal-Front Polisario sabiex ftehim internazzjonali, konkluż mill-Unjoni ma’ Stat li jaġixxi fl-imsemmi territorju bħala awtorità amministrattiva u li għandu l-kompetenza sabiex jagħmel dan, ikun jista’ jkopri tali territorju.

146

Il-kunċett ta’ “poplu” u l-kunċett ta’ “kunsens” f’dan il-każ għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni l-kuntest ġuridiku u fattwali madwar l-adozzjoni tad-Deċiżjoni kontenzjuża u l-konklużjoni tal-Ftehim kontenzjuż, li minnu jirriżulta li s-soluzzjoni finalment adottata hija konformi mar-regoli kollha tad-dritt internazzjonali applikabbli, b’mod partikolari mal-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti li huwa intiż sabiex jippromwovi l-prosperità tal-abitanti tat-territorji mhux awtonomi, kif ukoll mal-Artikolu 21(2)(d) u (e) TUE. Għalkemm il-punt 310 tas-sentenza appellata, li jirreferi għall-punti 311 u 312 tas-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑279/19, EU:T:2021:639), jikkonferma li d-dritt applikabbli għat-territorji mhux awtonomi għadu sal-lum indeterminat f’ċerti aspetti, il-Kummissjoni tirrileva li, minn dan il-punt tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali sussegwentement wettqet sensiela ta’ żbalji, miġbura fil-qosor fil-punti 141, 142, 144 u 145 ta’ din is-sentenza.

147

Il-Kunsill isostni li, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 364 tas-sentenza appellata, il-konsultazzjonijiet immexxija mill-awtoritajiet Marokkini, minn naħa, u mill-Kummissjoni u mis-SEAE, min-naħa l-oħra, ippermettew li jinkiseb il-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent. Huwa jqis li dak il-punt, kif ukoll il-punti 307 sa 363 tas-sentenza appellata, li jsostnu l-konklużjoni stabbilita fl-imsemmi punt 364, huma vvizzjati bi żbalji ta’ liġi, peress li l-Qorti Ġenerali żbaljat fir-rigward tal-kontenut tal-kunċett ta’ “kunsens” ta’ poplu ta’ territorju mhux awtonomu, u saħansitra fir-rigward tan-neċessità li jinkiseb dan il-kunsens, u li, barra minn hekk, hija kisret il-bona fide dovuta għas-sottomissjonijiet tal-Kunsill jew żnaturat l-argumenti li huwa ppreżenta. Il-Qorti Ġenerali kisret ukoll l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.

148

Il-Front Polisario jitlob li dawn l-aggravji jiġu miċħuda.

Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja

–

Osservazzjonijiet preliminari

149

Kif jirriżulta mill-punt 276 tas-sentenza appellata, il-Front Polisario sostna, fil-kuntest tat-tielet motiv tiegħu quddiem il-Qorti Ġenerali, li, billi kkonkluda mar-Renju tal-Marokk ftehim internazzjonali espliċitament applikabbli għat-territorju tas-Saħara tal-Punent u għall-ibħra li jmissu miegħu mingħajr il-kunsens tiegħu, il-Kunsill kien kiser l-obbligu ta’ eżekuzzjoni tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja li jirriżulta mill-Artikolu 266 TFUE. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-inklużjoni impliċita ta’ dan it-territorju fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ ftehimiet konklużi bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk kienet, minħabba l-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni u l-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati, legalment impossibbli. Minn dan isegwi li, a fortiori, applikazzjoni espliċita ta’ tali ftehimiet għall-imsemmi territorju kienet eskluża. Il-Front Polisario sostna, b’mod partikolari, li l-konklużjoni tal-Ftehim kontenzjuż kienet tmur kontra l-ġurisprudenza sa fejn hija ma kinitx tosserva l-istatus separat u distint tas-Saħara tal-Punent kif ukoll ir-rekwiżit tal-kunsens tal-poplu ta’ dan it-territorju.

150

Kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 295 tas-sentenza appellata, dan il-motiv kien jinkludi, essenzjalment, tliet partijiet, ibbażati, l-ewwel, fuq l-impossibbiltà, għall-Unjoni u għar-Renju tal-Marokk, li jikkonkludu ftehim applikabbli għas-Saħara tal-Punent, it-tieni, fuq il-ksur tal-istatus separat u distint ta’ dan it-territorju, bi ksur tal-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni, u, it-tielet, fuq il-ksur tar-rekwiżit tal-kunsens tal-poplu tal-imsemmi territorju, bħala terz fir-rigward tal-Ftehim kontenzjuż, fis-sens tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati.

151

Il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-ewwel parti tat-tielet motiv, iżda laqgħet it-tielet parti ta’ dan il-motiv. Hija għalhekk qieset li kien hemm lok, mingħajr ma kien hemm bżonn li tiġi eżaminata t-tieni parti tal-imsemmi motiv u l-motivi l-oħra tar-rikors, li tiġi annullata d-Deċiżjoni kontenzjuża.

152

Il-Qorti Ġenerali ġabret fil-qosor kif ġej, fil-punt 364 tas-sentenza appellata, ir-raġunament tagħha bi tweġiba għat-tielet parti tat-tielet motiv tar-rikors tal-Front Polisario:

153

Għandhom jiġu eżaminati, fl-ewwel lok, l-ilmenti tal-appellanti dwar il-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent permezz ta’ konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-popolazzjonijiet tas-Saħara tal-Punent kif ukoll il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju tad-Deċiżjoni kontenzjuża u, b’estensjoni, tal-Ftehim kontenzjuż fir-rigward tal-imsemmi kunsens, inkluż l-argumenti tagħhom dwar il-portata tal-ittra tad‑29 ta’ Jannar 2002 tal-Konsulent Legali tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti. Fit-tieni lok, għandhom jiġu eżaminati l-ilmenti tagħhom dwar in-neċessità ta’ tali kunsens u l-identifikazzjoni tal-Front Polisario bħala l-entità li lilha dan il-kunsens għandu jiġi espress.

–

Fuq l‑ilmenti li jikkonċernaw il‑kunsens tal‑poplu tas‑Saħara tal‑Punent permezz tal‑konsultazzjonijiet tar‑rappreżentanti tal‑popolazzjonijiet tas‑Saħara tal‑Punent u l‑portata tal‑istħarriġ ġudizzjarju tad‑Deċiżjoni kontenzjuża

154

Għandu jitfakkar li, fil-punt 106 tas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat, fil-kuntest tal-interpretazzjoni tal-kliem “territorju tar-Renju tal-Marokk” li jinsab fl-Artikolu 94 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, li l-poplu tas-Saħara tal-Punent kellu jitqies bħala “terz”, fis-sens tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati, u li, bħala tali, dan it-terz seta’ jiġi affettwat mill-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fil-każ tal-inklużjoni tat-territorju tas-Saħara tal-Punent fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi ftehim, mingħajr ma kien neċessarju li jiġi ddeterminat jekk tali implimentazzjoni kinitx ta’ natura li tippreġudikah jew għall-kuntrarju li kienet ta’ benefiċċju għalih. Fil-fatt, hija kkunsidrat li, f’kull każ, l-imsemmija implimentazzjoni kellha tirċievi l-kunsens ta’ tali terz. Issa, is-sentenza appellata fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), ma wrietx li l-poplu tas-Saħara tal-Punent wera tali kunsens.

155

F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li l-premessi 11 u 12 tad-Deċiżjoni kontenzjuża jindikaw dan li ġej:

156

F’dan ir-rigward, għandu, fl-ewwel lok, jitfakkar li, kif ġie rrilevat fil-punt 30 ta’ din is-sentenza, wara l-bidu tal-kunflitt armat bejn b’mod partikolari r-Renju tal-Marokk u l-Front Polisario fis-snin 70, parti kbira tal-popolazzjoni tas-Saħara tal-Punent ħarbet minn dan il-kunflitt u sabet kenn fit-territorju Alġerin. Ir-rappreżentant tal-Front Polisario indika f’dan ir-rigward waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, mingħajr ma ġie kontradett, li, sal-lum, minn total ta’ madwar 500 000 Saħrawi, madwar 250 000 jgħixu f’kampijiet tar-refuġjati fl-Alġerija, kwart fiż-żona tas-Saħara tal-Punent taħt kontroll Marokkin u madwar kwart xi mkien ieħor fid-dinja.

157

Minn dan isegwi li l-parti l-kbira tal-popolazzjoni attwali tas-Saħara tal-Punent ma tagħmilx parti mill-poplu detentur tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni, jiġifieri l-poplu tas-Saħara tal-Punent. Issa, dan tal-aħħar, fil-parti l-kbira spostat, huwa l-uniku detentur tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni fir-rigward tat-territorju tas-Saħara tal-Punent. Fil-fatt, id-dritt għall-awtodeterminazzjoni jappartjeni lill-poplu kkonċernat, u mhux lill-popolazzjoni ta’ dan it-territorju b’mod ġenerali, li minnha, skont l-istimi pprovduti waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja mill-Kummissjoni, 25 % biss huma ta’ oriġini Saħrawi.

158

[Kif irrettifikat b’digriet tal‑15 ta’ Jannar 2025] Kif ġie rrilevat fil-punt 129 tas-sentenza tal-lum, Il‑Kummissjoni u Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑779/21 P u C‑799/21 P), teżisti f’dan ir-rigward differenza bejn il-kunċett ta’ “popolazzjoni” ta’ territorju mhux awtonomu u dak ta’ “poplu” ta’ dan it-territorju. Fil-fatt, dan tal-aħħar jirreferi għal unità politika, li għandha d-dritt għall-awtodeterminazzjoni, filwaqt li l-kunċett ta’ “popolazzjoni” jirreferi għall-abitanti ta’ territorju.

159

F’dan il-każ, il-Kummissjoni u s-SEAE wettqu konsultazzjonijiet mal-“popolazzjonijiet milquta”, li, kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 329 tas-sentenza appellata, essenzjalment jinkludu l-popolazzjonijiet li jinsabu attwalment fit-territorju tas-Saħara tal-Punent, indipendentement minn jekk jappartjenux jew le għall-poplu ta’ dan it-territorju. Kif iddeċidiet ġustament il-Qorti Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 354 tas-sentenza appellata, dawn il-konsultazzjonijiet ma jistgħux għalhekk ikunu ekwivalenti għall-kisba tal-kunsens tal-“poplu” tat-territorju mhux awtonomu tas-Saħara tal-Punent.

160

Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li, fost ir-regoli rilevanti li jistgħu jiġu invokati fil-kuntest tar-relazzjonijiet bejn il-partijiet fi ftehim bejn l-Unjoni u pajjiż terz, hemm il-prinċipju tad-dritt internazzjonali ġenerali ta’ effett relattiv tat-Trattati, li jgħid li t-Trattati la għandhom jippreġudikaw u lanqas jibbenefikaw lil suġġetti terzi (pacta tertiis nec nocent nec prosunt). Dan il-prinċipju ta’ dritt internazzjonali ġenerali huwa espress b’mod partikolari fl-Artikolu 34 tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna, li jgħid li trattat la joħloq obbligi u lanqas drittijiet għal Stat terz mingħajr il-kunsens tiegħu (sentenza tal‑25 ta’ Frar 2010, Brita, C‑386/08, EU:C:2010:91, punt 44).

161

L-imsemmi prinċipju, imsemmi wkoll fil-punt 106 tas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), għandu portata usa’ minn dik ta’ sempliċi regola ta’ interpretazzjoni tal-ftehimiet internazzjonali. Fil-fatt, anki jekk, kif ġustament isostnu l-appellanti, ftehim li jaffettwa d-drittijiet jew l-obbligi ta’ terz ma jkunx, fin-nuqqas tal-kunsens ta’ dan tal-aħħar, infurzabbli fil-konfront tiegħu fid-dritt internazzjonali konvenzjonali, dan it-terz jista’ madankollu jiġi affettwat mill-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim fil-każ tal-inklużjoni fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu ta’ territorju li fir-rigward tiegħu l-imsemmi terz huwa sovran jew detentur tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni. Tali implimentazzjoni tista’, f’dan ir-rigward, tikser alternattivament, fir-rigward ta’ Stat, is-sovranità tiegħu fit-territorju tiegħu u, fir-rigward ta’ poplu, id-dritt tiegħu għall-awtodeterminazzjoni fit-territorju li miegħu huwa marbut l-imsemmi dritt. Għalhekk, kif irrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja fl-imsemmi punt 106, l-implimentazzjoni ta’ ftehim internazzjonali bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk dwar it-territorju tas-Saħara tal-Punent għandha tirċievi l-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent.

162

Minn dan isegwi li l-assenza ta’ kunsens ta’ dan il-poplu għal tali ftehim, li l-implimentazzjoni tiegħu testendi fuq l-imsemmi territorju jew fuq l-ibħra li jmissu miegħu, tista’ taffettwa l-validità tal-att tal-Unjoni, bħad-Deċiżjoni kontenzjuża, dwar il-konklużjoni ta’ dan il-ftehim. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 3(5) u l-Artikolu 21(1) TUE, l-azzjoni tal-Unjoni fix-xena internazzjonali tikkontribwixxi, b’mod partikolari, għall-osservanza stretta tal-iżvilupp tad-dritt internazzjonali, b’mod partikolari għall-osservanza tal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti.

163

Din il-konklużjoni ma hijiex affettwata mill-marġni ta’ evalwazzjoni li għandu l-Kunsill. Fil-fatt, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 349 tas-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑279/19, EU:T:2021:639), li hija s-sentenza appellata fil-Kawżi magħquda C‑779/21 P u C‑799/21 P, li għaliha jirreferi l-punt 335 tas-sentenza appellata, dan il-marġni ta’ evalwazzjoni huwa rregolat ġuridikament, minn naħa, mill-obbligu, dedott mill-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni, li jiġi osservat, fil-kuntest tar-relazzjonijiet bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk, l-istatus separat u distint tas-Saħara tal-Punent u, min-naħa l-oħra, mir-rekwiżit, dedott mill-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati, li l-poplu ta’ dan it-territorju kellu jagħti l-kunsens tiegħu għal ftehim bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk li ser jiġi implimentat fl-imsemmi territorju.

164

Il-Qorti Ġenerali għalhekk ikkonkludiet, ġustament, fl-imsemmi punt 335, li huwa minnu li l-Kunsill li kellu jevalwa jekk is-sitwazzjoni attwali tal-istess territorju kinitx tiġġustifika adattament tal-modalitajiet tal-espressjoni ta’ dan il-kunsens u jekk il-kundizzjonijiet kinux issodisfatti sabiex jiġi kkunsidrat li l-poplu tas-Saħara tal-Punent kien esprima lil dan tal-aħħar, iżda li dik l-istituzzjoni ma kinitx libera li tiddeċiedi jekk setax jingħata dan il-kunsens, ħlief bi ksur tar-rekwiżit li l-poplu ta’ dan it-territorju kellu jagħti l-kunsens tiegħu għal tali ftehim.

165

Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkritikata li marret lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-atti tal-Unjoni li jaqgħu taħt l-azzjoni esterna tagħha fid-dawl tad-dritt internazzjonali konswetudinarju, kif stabbiliti fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-kundizzjoni dwar in-neċessità tal-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent.

166

Fit-tielet lok, fir-rigward tal-argument ibbażat fuq il-portata tal-ittra tad‑29 ta’ Jannar 2002 tal-Konsulent Legali tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fir-rigward tar-rekwiżit tal-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent, dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala infondat.

167

Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali ġustament ikkunsidrat essenzjalment, fil-punt 362 tas-sentenza appellata, li din l-ittra ma tikkostitwixxix sors tad-dritt tal-Unjoni li jista’ jiġi invokat quddiem il-qorti tal-Unjoni, peress li ma hijiex simili, bħala tali, la għal regola tad-dritt internazzjonali konvenzjonali li torbot lill-Unjoni u lanqas għal regola tad-dritt internazzjonali konswetudinarju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Edukazzjoni Ogħla), C‑66/18, EU:C:2020:792, punt 87 u l-ġurisprudenza ċċitata).

168

Barra minn hekk, għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv l-argument tal-Kummissjoni dwar l-approssimazzjoni, imwettqa mill-Qorti Ġenerali fil-punt 330 tas-sentenza appellata, bejn il-konsultazzjonijiet inkwistjoni mwettqa mill-Kummissjoni u mis-SEAE, minn naħa, u l-konsultazzjonijiet wiesgħa mal-partijiet ikkonċernati, imsemmija fl-Artikolu 11(3) TUE u fl-Artikolu 2 tal-Protokoll (Nru 2) dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità, anness mat-Trattat UE u mat-Trattat FUE, min-naħa l-oħra. Fil-fatt, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat f’dan ir-rigward li, fi kwalunkwe każ, kif indikat essenzjalment il-Qorti Ġenerali, tali konsultazzjonijiet, li għandhom jippreċedu b’mod partikolari l-preżentazzjoni ta’ proposti leġiżlattivi mill-Kummissjoni, jiddistingwixxu ruħhom fundamentalment, minħabba n-natura u l-għan tagħhom, mir-rekwiżit, li jirriżulta mid-dritt internazzjonali konswetudinarju, li poplu detentur tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni jagħti l-kunsens għall-applikazzjoni, fit-territorju li għalih jirreferi l-imsemmi dritt, ta’ ftehim internazzjonali li fir-rigward tiegħu huwa għandu l-kwalità ta’ terz.

169

Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali setgħet ġustament tikkonkludi, fil-punt 364 tas-sentenza appellata, minn naħa, li l-Kunsill, billi qies li l-konsultazzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni u mis-SEAE kienu ppermettew li jkun hemm konformità mal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 106 tas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), kien interpreta b’mod żbaljat kemm il-portata ta’ dawn il-konsultazzjonijiet kif ukoll dik tar-rekwiżit stabbilit f’dan il-punt 106 u, min-naħa l-oħra, li l-Kunsill żbalja meta qies li huwa seta’ jibbaża ruħu fuq l-ittra tad‑29 ta’ Jannar 2002 tal-Konsulent Legali tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti sabiex jissostitwixxi dan ir-rekwiżit bil-kriterji allegatament stabbiliti f’din l-ittra.

–

Fuq l‑ilmenti li jikkonċernaw in‑neċessità tal‑kunsens tal‑poplu tas‑Saħara tal‑Punent u l‑identifikazzjoni tal‑Front Polisario bħala l‑entità li lilha dan il‑kunsens għandu jiġi espress

170

Kif tfakkar fil-punt 152 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, fil-punt 364 tas-sentenza appellata, li, billi adotta d-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kunsill ma kienx ħa inkunsiderazzjoni b’mod suffiċjenti l-elementi rilevanti kollha relatati mas-sitwazzjoni tas-Saħara tal-Punent u kien ikkunsidra, b’mod żbaljat, li huwa kellu marġni ta’ evalwazzjoni sabiex jiddeċiedi jekk kienx hemm lok li jikkonforma ruħu mar-rekwiżit li l-poplu ta’ dan it-territorju kellu jesprimi l-kunsens tiegħu għall-applikazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż għalih, bħala terz għall-imsemmi ftehim, konformement mal-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati b’rabta mal-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni. B’mod partikolari, hija qieset li kien b’mod żbaljat li l-Kunsill u l-Kummissjoni kienu kkunsidraw li s-sitwazzjoni attwali tat-territorju tas-Saħara tal-Punent ma kinitx tippermetti li tiġi żgurata l-eżistenza ta’ dan il-kunsens.

171

B’mod iktar preċiż, hija rrilevat, fil-punt 317 tas-sentenza appellata, li r-Renju tal-Marokk ma jassumix ir-responsabbiltajiet u l-kompetenzi tiegħu skont il-Ftehim kontenzjuż, sa fejn it-territorju tas-Saħara tal-Punent u l-ibħra li jmissu miegħu huma kkonċernati, sabiex jeżerċita d-drittijiet tal-poplu ta’ dan it-territorju għall-benefiċċju tiegħu. Fil-fatt, hija qieset li r-Renju tal-Marokk ma għandux l-intenzjoni li jirrikonoxxi drittijiet lil dan il-poplu “f’dak li jirrigwarda l‑isfruttament tar-riżorsi tas-sajd f’dawn l-ibħra u l-allokazzjoni tal‑benefiċċji li jirriżultaw minnha” u li, barra minn hekk, id-drittijiet li dan il-ftehim jista’ possibbilment joħloq għall-operaturi stabbiliti fl-imsemmi territorju jikkonċernaw individwi u mhux suġġett terz li għandu jagħti l-kunsens tiegħu. Fir-rigward tal-benefiċċji għall-popolazzjonijiet tal-istess territorju li jistgħu jirriżultaw minnu, dawn huma, skont il-Qorti Ġenerali, “effetti purament soċjo‑ekonomiċi, li huma iktar indiretti, […] li ma għandhomx jiġu assimilati ma’ drittijiet”. Hija kompliet billi indikat dan li ġej, fil-punt 318 tas-sentenza appellata:

172

Issa, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali espost fil-punt 318 tas-sentenza appellata huwa vvizzjat bi żball ta’ liġi.

173

F’dan ir-rigward, huwa minnu li, kif ġie kkonstatat fil-punti 161 sa 164 u 169 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet ġustament, essenzjalment, li, abbażi tal-prinċipji ta’ dritt għall-awtodeterminazzjoni u ta’ effett relattiv tat-Trattati, kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent għall-implimentazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż f’dan it-territorju kien kundizzjoni għall-validità tad-Deċiżjoni kontenzjuża u li l-konsultazzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni u mis-SEAE ma setgħux jistabbilixxu tali kunsens ta’ dan il-poplu.

174

Min-naħa l-oħra, hija interpretat b’mod żbaljat il-Ftehim kontenzjuż meta kkonstatat essenzjalment, fil-punt 318 tas-sentenza appellata, li dan il-ftehim ikollu l-effett li jimponi obbligu fuq il-poplu tas-Saħara tal-Punent, billi tat lill-awtoritajiet tar-Renju tal-Marokk ċerti kompetenzi li l-eżerċizzju tagħhom huwa previst fit-territorju tas-Saħara tal-Punent.

175

Fil-fatt, għalkemm l-implimentazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż timplika li l-atti tal-awtoritajiet Marokkini mwettqa fit-territorju tas-Saħara tal-Punent għandhom effetti legali bħal dawk deskritti fil-punti 119 sa 125 ta’ din is-sentenza, li jbiddlu s-sitwazzjoni legali tal-poplu ta’ dan it-territorju, il-fatt li dan il-ftehim jirrikonoxxi lil dawn l-awtoritajiet ċerti kompetenzi amministrattivi eżerċitati fl-imsemmi territorju ma jippermettix madankollu li jiġi kkunsidrat li l-imsemmi ftehim joħloq obbligi legali fuq dan il-poplu, bħala suġġett tad-dritt internazzjonali.

176

F’dan ir-rigward, kif ġie enfasizzat fl-iskambju ta’ ittri, il-Ftehim kontenzjuż ma jimplikax ir-rikonoxximent mill-Unjoni tal-allegata sovranità tar-Renju tal-Marokk fuq is-Saħara tal-Punent. Barra minn hekk, il-poplu tas-Saħara tal-Punent la huwa d-destinatarju tal-awtorizzazzjonijiet tas-sajd jew ta’ atti amministrattivi oħra stabbiliti mill-awtoritajiet Marokkini fil-kuntest tal-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim, li huwa obbligat jirrikonoxxi, u lanqas ma huwa d-destinatarju ta’ miżuri meħuda mill-awtoritajiet tal-Unjoni u tal-Istati Membri fir-rigward tagħhom.

177

Minn dan isegwi li huwa billi bbażat ruħha fuq premessa żbaljata li l-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 318 tas-sentenza appellata, li l-espressjoni tal-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent għall-Ftehim kontenzjuż kellha tkun espliċita.

178

Madankollu, għandu jitfakkar li, jekk il-motivi ta’ deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali jiżvelaw ksur tad-dritt tal-Unjoni, iżda d-dispożittiv tagħha jidher li jkun fondat minħabba motivi legali oħra, tali ksur ma jkunx ta’ natura li jimplika l-annullament ta’ dik id-deċiżjoni u jkollha ssir sostituzzjoni tal-motivi (sentenza tas‑17 ta’ Jannar 2023, Spanja vs Il‑Kummissjoni, C‑632/20 P, EU:C:2023:28, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).

179

Għaldaqstant, għandu jiġi vverifikat jekk id-dispożittiv tas-sentenza appellata, sa fejn dan annulla d-Deċiżjoni kontenzjuża, jidhirx li huwa fondat għal motivi ta’ liġi minbarra dawk ivvizzjati bl-iżball identifikat fil-punti 174 sa 177 ta’ din is-sentenza.

180

F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li d-dritt internazzjonali konswetudinarju ma jipprovdix forma partikolari għall-espressjoni tal-kunsens ta’ persuna terza għal ftehim li jagħtiha dritt (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Permanenti tal-Ġustizzja Internazzjonali tas‑7 ta’ Ġunju 1932, Kawża taż-“Żoni Ħielsa tal-Haute-Savoie u tal-Pays de Gex”, Ġabra CPJI 1927, serje A/B, Nru 46, p. 148). Minn dan isegwi li dan l-istess dritt ma jeskludix li tali kunsens jista’ jingħata b’mod impliċitu f’ċerti ċirkustanzi. B’hekk, fis-sitwazzjoni partikolari ta’ poplu ta’ territorju mhux awtonomu, il-kunsens ta’ dan il-poplu għal ftehim internazzjonali li fir-rigward tiegħu huwa għandu l-kwalità ta’ terz u li l-applikazzjoni tiegħu hija prevista fit-territorju li għalih jirreferi d-dritt tiegħu għall-awtodeterminazzjoni jista’ jiġi preżunt sakemm jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet.

181

Minn naħa, il-ftehim inkwistjoni ma għandux joħloq obbligu impost fuq l-imsemmi poplu. Min-naħa l-oħra, l-imsemmi ftehim għandu jipprevedi li l-poplu kkonċernat innifsu, li jista’ ma jkunx adegwatament irrappreżentat mill-popolazzjoni tat-territorju li għalih jirreferi d-dritt għall-awtodeterminazzjoni li għandu dan il-poplu, jirċievi vantaġġ preċiż, konkret, sostanzjali u verifikabbli li jirriżulta mill-isfruttament tar-riżorsi naturali ta’ dan it-territorju, u li huwa proporzjonali għall-importanza ta’ dan l-isfruttament. Dan il-vantaġġ għandu jkun akkumpanjat minn garanziji fir-rigward tal-fatt li l-imsemmi sfruttament isir f’kundizzjonijiet konformi mal-prinċipju ta’ żvilupp sostenibbli sabiex jiġi żgurat li r-riżorsi naturali mhux rinnovabbli jibqgħu disponibbli b’mod estensiv u li r-riżorsi naturali li jiġġeddu, bħall-istokkijiet tal-ħut, jiġu rrikostitwiti b’mod permanenti. Fl-aħħar nett, il-ftehim inkwistjoni għandu jipprevedi wkoll mekkaniżmu ta’ kontroll regolari li jippermetti li tiġi vverifikata r-realtà tal-vantaġġ mogħti bl-applikazzjoni tiegħu lill-poplu kkonċernat.

182

L-osservanza ta’ dawn il-kundizzjonijiet hija meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-kompatibbiltà ta’ tali ftehim mal-prinċipju, li jirriżulta mill-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u li huwa stabbilit fid-dritt internazzjonali konswetudinarju, ta’ supremazija tal-interessi tal-popli ta’ territorji mhux awtonomi. B’hekk din tikkontribwixxi sabiex l-azzjoni tal-Unjoni fix-xena internazzjonali tkun ibbażata, kif jipprevedi l-Artikolu 21(1) TUE, fuq il-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u tad-dritt internazzjonali.

183

Fl-ipoteżi fejn iż-żewġ kundizzjonijiet esposti fil-punt 181 ta’ din is-sentenza huma ssodisfatti, il-kunsens tal-poplu kkonċernat għandu jitqies bħala miksub. Il-fatt li moviment li jippreżenta ruħu bħala r-rappreżentant leġittimu ta’ dan il-poplu jipprekludi dan il-ftehim ma jistax, bħala tali, ikun suffiċjenti sabiex jikkontesta l-eżistenza ta’ tali kunsens preżunt.

184

[Kif irrettifikat b’digriet tal‑15 ta’ Jannar 2025] Din il-preżunzjoni ta’ kunsens tista’ madankollu tiġi kkonfutata sakemm rappreżentanti leġittimi tal-imsemmi poplu jistabbilixxu li s-sistema ta’ vantaġġ mogħtija lill-istess poplu mill-ftehim inkwistjoni, jew ukoll il-mekkaniżmu ta’ kontroll regolari li għandu jakkumpanjaha, ma tissodisfax il-kundizzjonijiet esposti fil-punt 181 ta’ din is-sentenza. Fejn ikun meħtieġ, hija l-qorti tal-Unjoni li għandha tiddeċiedi din il-kwistjoni, sabiex tevalwa, b’mod partikolari, jekk l-imsemmi ftehim jippreżervax b’mod adegwat id-dritt għall-awtodeterminazzjoni tal-poplu kkonċernat jew is-sovranità permanenti fuq ir-riżorsi naturali li tirriżulta minn dan id-dritt kif ukoll mill-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti. Il-Kummissjoni, il-Kunsill, il-Parlament Ewropew u kull Stat Membru jistgħu wkoll jiksbu, saħansitra qabel ma jiġi ffirmat jew konkluż ftehim bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk li jipprevedi tali sistema ta’ vantaġġ, l-opinjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà tal-ftehim previst mad-dispożizzjonijiet tat-Trattati, b’mod partikolari l-Artikolu 21(1) TUE.

185

F’dan il-każ, fir-rigward tal-ewwel waħda miż-żewġ kundizzjonijiet stabbiliti fil-punt 181 ta’ din is-sentenza, din għandha titqies li hija ssodisfatta. Fil-fatt, għar-raġunijiet esposti fil-punti 174 u 175 tal-istess sentenza, il-Ftehim kontenzjuż, minkejja li jbiddel is-sitwazzjoni legali tal-poplu tas-Saħara tal-Punent fid-dritt tal-Unjoni fir-rigward tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni li huwa għandu f’dan it-territorju, ma joħloqx obbligi ġuridiċi fuq dan il-poplu, bħala suġġett tad-dritt internazzjonali.

186

Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni, għandu jiġi kkonstatat li vantaġġ favur il-poplu tas-Saħara tal-Punent, li jissodisfa l-karatteristiċi msemmija fil-punt 181 ta’ din is-sentenza, huwa manifestament nieqes fil-Ftehim kontenzjuż.

187

B’mod partikolari, kif ikkonstatat ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punti 312 sa 314 tas-sentenza appellata, il-Ftehim kontenzjuż ma jagħti l-ebda dritt lill-poplu tas-Saħara tal-Punent, bħala terz fir-rigward ta’ dan il-ftehim. Fil-fatt, minn naħa, id-drittijiet tas-sajd mogħtija bis-saħħa tal-Ftehim dwar is-Sajd fl-ibħra li jmissu mas-Saħara tal-Punent huma għall-benefiċċju tal-Unjoni u tal-Istati Membri. Barra minn hekk, il-ġestjoni ta’ attivitajiet tas-sajd f’dawn l-ibħra, b’mod partikolari fil-kuntest tad-definizzjoni taż-żoni ta’ ġestjoni li japplikaw għal dawn l-ibħra, hija eżerċitata mill-awtoritajiet Marokkini fil-kuntest tal-liġijiet u tar-regolamenti nazzjonali tagħhom, skont l-Artikolu 6(1) tal-imsemmi ftehim. Min-naħa l-oħra, id-diversi komponenti tal-kontribuzzjoni finanzjarja jitħallsu lill-awtoritajiet Marokkini, kif jirriżulta mill-Artikolu 4(4) u mill-Artikolu 8(3) tal-Protokoll ta’ Implimentazzjoni u mill-punt E tal-Kapitolu I tal-Anness ta’ dan il-protokoll.

188

F’dan ir-rigward, kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punti 145 u 147 tal-konklużjonijiet tagħha, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż huwa stabbilit b’riferiment għal “żona tas-sajd” waħda ddefinita bħala li tkopri, essenzjalment, l-ibħra kollha li jmissu mar-Renju tal-Marokk u dawk tat-territorju tas-Saħara tal-Punent. Madankollu, id-definizzjoni ta’ din iż-“żona tas-sajd” ma tagħmilx distinzjoni bejn l-ibħra li jmissu mat-territorju tar-Renju tal-Marokk u l-ibħra li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent.

189

Għaldaqstant, il-Ftehim kontenzjuż ma jistabbilixxix liema parti tad-drittijiet tas-sajd tal-Unjoni tikkorrispondi għall-ibħra li jmissu mar-Renju tal-Marokk u liema parti minn dawn id-drittijiet tikkorrispondi għall-ibħra li jmissu mat-territorju tas-Saħara tal-Punent.

190

Kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punti 161 u 162 tal-konklużjonijiet tagħha, huwa minnu li dan il-ftehim jipprevedi r-rekwiżit ta’ “allokazzjoni ġeografika u soċjali ġusta” tal-benefiċċji soċjoekonomiċi li jirriżultaw mill-kontribuzzjoni finanzjarja mħallsa mill-Unjoni lir-Renju tal-Marokk.

191

Madankollu, kif ikkonstatat essenzjalment il-Qorti Ġenerali fil-punt 316 tas-sentenza appellata, mingħajr ma din il-konstatazzjoni ġiet ikkontestata fil-mertu, id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim kontenzjuż ma jindikawx kif il-prinċipju ta’ allokazzjoni ġeografika u soċjali ġusta tal-kontribuzzjoni finanzjarja huwa implimentat b’mod differenti fit-territorju tas-Saħara tal-Punent u fit-territorju tal-Marokk. Fi kwalunkwe każ, l-imsemmi ftehim ma jipprevedi l-għoti ta’ ebda kontribuzzjoni finanzjarja għall-benefiċċju, speċifikament, tal-poplu tas-Saħara tal-Punent.

192

Minn dan isegwi li l-poplu tas-Saħara tal-Punent ma jistax jiġi preżunt li ta l-kunsens tiegħu għall-applikazzjoni tal-Ftehim kontenzjuż fuq l-ibħra li jmissu ma’ dan it-territorju.

193

Hemm lok li jiġi ppreċiżat li l-possibbiltà ta’ kunsens preżunt konformement mal-punti 180 sa 183 ta’ din is-sentenza ma tistax tiġi kkontestata minħabba l-fatt li l-Artikolu 73 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, dwar it-territorji mhux awtonomi, jirreferi għall-“popolazzjonijiet” u għall-“abitanti” ta’ dawn it-territorji u jiddefinixxi bħala “missjoni sagra” l-obbligu li tiġi ffavorita sa fejn possibbli l-prosperità tagħhom, u b’hekk ikopri, fil-każ tas-Saħara tal-Punent, parti mill-“popolazzjoni” ta’ dan it-territorju li ma hijiex inkluża fil-“poplu” tas-Saħara tal-Punent. F’dan ir-rigward, huwa kkunsidrat bħala essenzjali fir-Riżoluzzjoni 2703 (2023) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, imsemmija fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, li n-negozjati javvanzaw sabiex il-kwalità tal-ħajja tal-abitanti tas-Saħara tal-Punent titjieb fl-oqsma kollha. Issa, li kieku ftehim kellu, fil-futur, jibbenefika lill-poplu tas-Saħara tal-Punent konformement mar-rekwiżiti esposti fil-punt 181 ta’ din is-sentenza, il-possibbiltà li dan il-ftehim jibbenefika wkoll lill-abitanti ta’ dan it-territorju b’mod ġenerali ma tkunx tista’ tipprekludi l-konstatazzjoni tal-kunsens preżunt ta’ dan il-poplu.

194

[Kif irrettifikat b’digriet tal‑15 ta’ Jannar 2025] Fid-dawl, barra minn hekk, tal-konstatazzjoni magħmula fil-punt 173 ta’ din is-sentenza, li l-konsultazzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni u mis-SEAE ma setgħux jistabbilixxu tali kunsens tal-imsemmi poplu, għandha titqies li hija fondata l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali, fil-punt 364 tas-sentenza appellata, li tgħid li, billi adotta d-Deċiżjoni kontenzjuża, minn naħa, il-Kunsill ma kienx ħa inkunsiderazzjoni b’mod suffiċjenti l-elementi rilevanti kollha relatati mas-sitwazzjoni tas-Saħara tal-Punent u, min-naħa l-oħra, il-Kunsill u l-Kummissjoni kienu kkunsidraw, b’mod żbaljat, li s-sitwazzjoni attwali ta’ dan it-territorju ma kinitx tippermetti li tiġi żgurata l-eżistenza tal-kunsens tal-poplu tas-Saħara tal-Punent għall-Ftehim kontenzjuż.

195

Għaldaqstant, ir-raba’ aggravju fil-Kawża C‑778/21 P u r-raba’ aggravju fil-Kawża C‑798/21 P għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.

Fuq il‑ħames aggravju fil‑Kawża C‑778/21 P u t‑tielet aggravju fil‑Kawża C‑798/21 P, ibbażati fuq żbalji ta’ liġi fir‑rigward tal‑invokabbiltà tad‑dritt internazzjonali

L‑argumenti tal‑partijiet

196

Il-Kummissjoni, permezz tal-ħames aggravju tagħha, u l-Kunsill, permezz tat-tielet aggravju tiegħu, jikkritikaw lill-Qorti Ġenerali talli wettqet żbalji ta’ liġi fir-rigward tal-invokabbiltà ta’ regoli tad-dritt internazzjonali fil-kuntest ta’ rikors li jirrigwarda l-validità ta’ deċiżjoni dwar il-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali mill-Unjoni. Dawn l-aggravji jirrigwardaw is-sentenza appellata sa fejn il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 294 tagħha, li l-Front Polisario seta’ jinvoka l-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni kif ukoll il-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati u li t-tielet motiv imqajjem quddiemha għalhekk ma kienx ineffettiv.

197

Dawn l-istituzzjonijiet ifakkru b’mod partikolari l-ġurisprudenza li tgħid li l-prinċipji tad-dritt internazzjonali konswetudinarju jistgħu jiġu invokati minn parti f’kawża, għall-finijiet tal-eżami mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-validità ta’ att tal-Unjoni, biss jekk huma jistgħu jqiegħdu inkwistjoni l-kompetenza tal-Unjoni sabiex tadotta att u jekk l-att inkwistjoni jkun jista’ jaffettwa d-drittijiet li l-parti f’kawża tislet mid-dritt tal-Unjoni jew joħloq obbligi fir-rigward ta’ dan id-dritt (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Air Transport Association of America et, C‑366/10, EU:C:2011:864, punt 107).

198

Il-Kunsill jenfasizza wkoll li, għalkemm jistgħu jiġu invokati r-regoli tad-dritt internazzjonali, l-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja huwa limitat, fi kwalunkwe każ, għall-eżistenza ta’ żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni mill-istituzzjonijiet fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli konformement mas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Air Transport Association of America et (C‑366/10, EU:C:2011:864, punt 107). F’dan il-każ, il-prinċipji ta’ awtodeterminazzjoni u ta’ effett relattiv tat-Trattati ma jistgħux iqiegħdu inkwistjoni l-kompetenza tal-Unjoni, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà indikat impliċitament li d-dritt internazzjonali ma jeskludix li trattat jista’, b’deroga mir-regola ġenerali, jorbot Stat fir-rigward ta’ territorju ieħor, li hija ħaġa li l-Qorti Ġenerali kkonfermat espliċitament billi ċaħdet il-motiv ibbażat fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kunsill sabiex jikkonkludi l-Ftehim kontenzjuż. Fi kwalunkwe każ, l-effett relattiv tat-Trattati ma jikkonċernax il-validità ta’ ftehim, iżda l-infurzabbiltà tiegħu.

199

Ir-Repubblika Franċiża tindika f’dan ir-rigward li, anki jekk il-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati seta’ jiġi invokat u kien miksur f’dan il-każ, tali ksur ma jkunx iwassal għan-nullità tad-Deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn, skont l-imsemmi prinċipju, il-kunsens ta’ terz ma jikkundizzjonax il-validità tat-trattat ikkonċernat.

200

Il-Front Polisario jiċħad dawn l-argumenti.

Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja

201

Il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 290 tas-sentenza appellata, b’riferiment għall-punti 282 sa 291 tas-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑279/19, EU:T:2021:639), li, sabiex jiddefendi d-drittijiet li l-poplu tas-Saħara tal-Punent għandu abbażi tal-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni u tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati, il-Front Polisario kellu jkollu l-possibbiltà li jinvoka l-ksur tal-obbligi ċari, preċiżi u inkundizzjonati, imposti fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-Unjoni mar-Renju tal-Marokk u dedotti mill-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il‑Kunsill vs Front Polisario (C‑104/16 P, EU:C:2016:973), mill-interpretazzjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fid-dawl tal-prinċipji ta’ awtodeterminazzjoni u ta’ effett relattiv tat-Trattati, kontra d-deċiżjoni li kienet ikkontestata fil-kawża li tat lok għal din l-ewwel sentenza, sa fejn tali ksur allegat seta’ jaffettwa lill-imsemmi poplu, bħala terz għal ftehim konkluż bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk.

202

Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali fakkret li hija kienet ikkunsidrat fl-imsemmija sentenza li l-ġurisprudenza relatata mal-invokabbiltà tal-prinċipji tad-dritt internazzjonali konswetudinarju, stipulata fil-punti 107 sa 109 tas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Air Transport Association of America et (C‑366/10, EU:C:2011:864), ma kinitx tipprekludi din il-konklużjoni. Fil-fatt, skont il-Qorti Ġenerali, il-kunsiderazzjonijiet li jinsabu f’dawn il-punti kienu bbażati fuq evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ relatati man-natura tal-prinċipji tad-dritt internazzjonali invokati u tal-att ikkontestat kif ukoll mas-sitwazzjoni legali tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali li ma kinux komparabbli ma’ dawk tal-kawża li tat lok għas-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Front Polisario vs Il‑Kunsill (T‑279/19, EU:T:2021:639).

203

Il-Qorti Ġenerali qieset b’mod partikolari li dawn il-kunsiderazzjonijiet kienu applikabbli għall-invokabbiltà kontra d-Deċiżjoni kontenzjuża tal-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni u tal-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati kontra d-Deċiżjoni kontenzjuża, fid-dawl tal-applikabbiltà tal-imsemmija prinċipji fil-kuntest ta’ ftehim dwar is-sajd konkluż bejn l-Unjoni u r-Renju tal-Marokk, ikkonstatata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punti 63 sa 72 tas-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK (C‑266/16, EU:C:2018:118).

204

Dan ir-raġunament ma huwiex ivvizzjat bi żbalji ta’ liġi.

205

Fil-fatt, l-Unjoni hija obbligata, skont ġurisprudenza stabbilita, teżerċita l-kompetenzi tagħha b’osservanza tad-dritt internazzjonali kollu kemm hu, inklużi r-regoli u l-prinċipji tad-dritt internazzjonali ġenerali u konswetudinarju, kif ukoll id-dispożizzjonijiet tal-konvenzjonijiet internazzjonali li jorbtuha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK, C‑266/16, EU:C:2018:118, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).

206

Minn dan isegwi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament, sabiex tevalwa jekk ftehim internazzjonali konkluż mill-Unjoni huwiex kompatibbli mar-regoli tad-dritt internazzjonali li, konformement mat-Trattati, jorbtu lill-Unjoni. L-istħarriġ tal-validità li l-Qorti tal-Ġustizzja jista’ jkollha twettaq fir-rigward tal-att li permezz tiegħu l-Unjoni kkonkludiet tali ftehim internazzjonali jista’ jirrigwarda l-legalità ta’ dan l-att fid-dawl tal-kontenut stess tal-ftehim internazzjonali inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Western Sahara Campaign UK, C‑266/16, EU:C:2018:118, punti 48 sa 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).

207

Għalhekk, il-Qorti Ġenerali setgħet, ġustament, tikkunsidra li l-prinċipju ta’ awtodeterminazzjoni u l-prinċipju ta’ effett relattiv tat-Trattati kienu invokabbli fil-kuntest tal-istħarriġ tal-validità tad-Deċiżjoni kontenzjuża.

208

Għaldaqstant, ma jistax jintlaqa’ l-argument tal-Kummissjoni u tal-Kunsill li għandu jiġi dedott mis-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Air Transport Association of America et (C‑366/10, EU:C:2011:864), li dawn il-prinċipji ma jistgħux jiġu invokati fil-kuntest tal-istħarriġ tal-validità tad-Deċiżjoni kontenzjuża.

209

Fir-rigward tal-ilment imressaq mill-Kunsill li l-istħarriġ, mill-qorti tal-Unjoni, tal-konformità ta’ att tal-Unjoni ma’ tali regoli tad-dritt internazzjonali għandu jkun limitat għal żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni, dan jikkoinċidi, essenzjalment, ma’ dak, imressaq fil-kuntest tar-raba’ aggravji tal-appelli, ibbażat fuq il-ksur mill-Qorti Ġenerali tal-marġni ta’ evalwazzjoni li għandu l-Kunsill fil-qasam tar-relazzjonijiet esterni. Għaldaqstant, dan għandu jiġi miċħud għall-istess raġunijiet bħal dawk esposti fil-punt 162 ta’ din is-sentenza.

210

Konsegwentement, il-ħames aggravju fil-Kawża C‑778/21 P u t-tielet aggravju fil-Kawża C‑798/21 P għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.

211

Peress li l-ebda wieħed mill-aggravji mqajma mill-Kummissjoni u mill-Kunsill insostenn tal-appelli fil-Kawżi C‑778/21 P u C‑798/21 P ma ntlaqa’, hemm lok li dawn jiġu miċħuda fl-intier tagħhom.

Fuq it‑talbiet imressqa sussidjarjament mill‑Kunsill u mill‑Kummissjoni

L‑argumenti tal‑partijiet

212

Sussidjarjament, il-Kunsill, filwaqt li jenfasizza r-riskju, fil-każ tal-annullament tad-Deċiżjoni kontenzjuża, ta’ konsegwenzi negattivi serji fuq l-azzjoni esterna tal-Unjoni u tat-tqegħid inkwistjoni taċ-ċertezza legali tal-impenji internazzjonali li din tat il-kunsens għalihom u li jorbtu lill-istituzzjonijiet u lill-Istati Membri, iqis neċessarju, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell mis-sentenza appellata, li hija tordna ż-żamma tal-effetti ta’ dik id-deċiżjoni għal perijodu ta’ tnax-il xahar.

213

Il-Kummissjoni tqis, min-naħa tagħha, li jkun mixtieq li jinżammu l-effetti tad-Deċiżjoni kontenzjuża għal sena u nofs, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkonkludi li l-annullament ta’ dik id-deċiżjoni huwa ġġustifikat għal raġunijiet oħra minbarra dawk indikati fis-sentenza appellata u fejn ikun possibbli li mill-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tiġi dedotta possibbiltà realistika li ftehim li jkopri s-Saħara tal-Punent jista’ madankollu jiġi konkluż mar-Renju tal-Marokk, sabiex ikunu jistgħu jseħħu n-negozjati neċessarji għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar l-iffirmar u l-konklużjoni ta’ tali ftehim.

214

Il-Front Polisario joġġezzjona dawn it-talbiet.

Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja

215

Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 264 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, jekk tqis li huwa neċessarju, tindika liema mill-effetti ta’ att annullat għandhom jitqiesu li huma definittivi.

216

F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fid-dawl tal-motivi relatati maċ-ċertezza legali, l-effetti ta’ tali att jistgħu jinżammu b’mod partikolari meta l-effetti immedjati tal-annullament tiegħu jwasslu għal konsegwenzi negattivi serji għall-partijiet ikkonċernati (sentenza tal‑1 ta’ Marzu 2022, Il‑Kummissjoni vs Il‑Kunsill (Ftehim mar-Repubblika tal-Korea), C‑275/20, EU:C:2022:142, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata).

217

F’dan il-każ, skont il-punt 369 tas-sentenza appellata, li ma ġiex ikkontestat permezz ta’ appell inċidentali, l-effetti tad-Deċiżjoni kontenzjuża nżammu sakemm tingħata din is-sentenza. Issa, kif jirriżulta mill-punt 69 ta’ din is-sentenza, il-Protokoll ta’ Implimentazzjoni skada fis‑17 ta’ Lulju 2023. Mingħajr protokoll fis-seħħ, il-Ftehim dwar is-Sajd ma jawtorizzax l-aċċess tal-bastimenti tal-Unjoni għaż-“żona tas-sajd”, fis-sens tiegħu.

218

Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li, fid-dawl tal-iskadenza tal-Protokoll ta’ Implimentazzjoni, it-talbiet sussidjarji tal-Kummissjoni u tal-Kunsill saru mingħajr skop.

219

Konsegwentement, ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni fuq dawn it-talbiet sussidjarji.

Fuq l‑ispejjeż

220

Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.

221

Konformement mal-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-Regoli, applikabbli għall-proċedura tal-appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) tagħhom, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.

222

F’dan il-każ, peress li l-Front Polisario talab il-kundanna tal-Kunsill u tal-Kummissjoni u dawn tal-aħħar tilfu l-kawżi, hemm lok li jiġu kkundannati jbatu, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħhom, dawk sostnuti mill-Front Polisario fil-kuntest ta’ dawn l-appelli.

223

L-Artikolu 140(1) tar-Regoli tal-Proċedura, li huwa applikabbli wkoll għall-proċeduri ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-Regoli, jipprovdi li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet intervenjenti fil-kawżi għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.

224

F’dan il-każ, ir-Renju tal-Belġju, l-Ungerija, ir-Repubblika Portugiża u r-Repubblika Slovakka, intervenjenti fl-appell fil-Kawża C‑798/21 P, kif ukoll ir-Renju ta’ Spanja u r-Repubblika Franċiża, intervenjenti fl-ewwel istanza, għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.

225

Fl-aħħar nett, peress li l-Artikolu 140(3) tar-Regoli tal-Proċedura, li huwa wkoll applikabbli għall-proċedura tal-appell abbażi tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-Regoli, jipprovdi b’mod partikolari li l-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi li intervenjenti li ma hijiex Stat Membru jew istituzzjoni għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.

226

F’dan il-każ, hemm lok li jiġi deċiż li ċ-CPMM għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.

1)

L-appelli huma miċħuda.

2)

Ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni dwar it-talbiet għaż-żamma tal-effetti tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2019/441, tal-4 ta’ Marzu 2019, dwar il-konklużjoni tal-Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tal-Marokk, tal-Protokoll ta’ Implimentazzjoni tiegħu u tal-iskambju ta’ ittri li jakkumpanja l-Ftehim.

3)

Il-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom kif ukoll dawk sostnuti mill-Front populaire pour la libération de la Saguia-el-Hamra et du Rio de oro (Front Polisario) fil-kuntest ta’ dawn l-appelli.

4)

Ir-Renju tal-Belġju, l-Ungerija, ir-Repubblika Portugiża u r-Repubblika Slovakka kif ukoll ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Franċiża, ix-Chambre des pêches maritimes de la Méditerranée, ix-Chambre des pêches maritimes de l’Atlantique Nord, ix-Chambre des pêches maritimes de l’Atlantique Centre u x-Chambre des pêches maritimes de l’Atlantique Sud għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.