European flag

Iris Oifigiúil
an Aontais Eorpaigh

GA

Sraith L


2024/1144

15.4.2024

CINNEADH (AE) 2024/1144 ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Aibreán 2024

lena soláthraítear cúnamh macrairgeadais gearrthéarmach do Phoblacht Arabach na hÉigipte

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 213 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)

Tá brú méadaithe maidir le maoiniú seachtrach ar Phoblacht Arabach na hÉigipte (‘an Éigipt’) mar gheall ar an teannas réigiúnach atá ag dul in olcas. Sa chomhthéacs sin, tá sé ríthábhachtach cúnamh airgeadais pras tráthúil a áirithiú i bhfianaise na ngéar-riachtanas maoiniúcháin atá ag an Éigipt sa dara leath de 2024.

(2)

Ionas go soláthrófar an cúnamh airgeadais don Éigipt roimh dheireadh 2024, is iomchuí úsáid eisceachtúil a bhaint as an nós imeachta práinne faoi Airteagal 213 den Chonradh. Thabharfadh sé sin dóthain ama d’údaráis na hÉigipte na bearta athchóirithe tionlacain a chur chun feidhme, bearta a mbeidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh orthu sula ndéanfar íocaíocht amach an chúnaimh airgeadais.

(3)

Forbraítear an caidreamh idir an tAontas agus an Éigipt faoi chuimsiú an Chomhaontaithe Eora-Mheánmhara lena mbunaítear comhlachas idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus Poblacht Arabach na hÉigipte, den pháirt eile (1) (‘an Comhaontú Comhlachais’), comhaontú atá i bhfeidhm ó bhí 2004 ann. Ghlac an tAontas agus an Éigipt Tosaíochtaí Comhpháirtíochta an Aontais Eorpaigh agus na hÉigipte (2021-2027) ag an naoú cruinniú den Comhairle Comhlachais idir an tAontas agus an Éigipt, arna bhunú ag an gComhaontú Comhlachais, an 19 Meitheamh 2022 (‘Tosaíochtaí Comhpháirtíochta’). Leis na Tosaíochtaí Comhpháirtíochta, athdhearbhaítear an aidhm chomhpháirteach atá ann aghaidh a thabhairt ar dhúshláin choiteanna atá os comhair an Aontais agus na hÉigipte, leasanna comhpháirteacha a chur chun cinn agus cobhsaíocht fhadtéarmach agus forbairt inbhuanaithe a ráthú ar dhá thaobh na Meánmhara. Tá an tiomantas comhroinnte do luachanna uilíocha an daonlathais, an smachta reachta agus na hurraime do chearta an duine fós mar bhonn taca ag na Tosaíochtaí Comhpháirtíochta, mar a léirítear freisin sa Chlár Ilbhliantúil Táscach idir an tAontas Eorpach agus an Éigipt le haghaidh na tréimhse 2021-2027.

(4)

Léiríonn na Tosaíochtaí Comhpháirtíochta tiomantas comhroinnte an Aontais agus na hÉigipte an comhar a threisiú chun tacú le ‘Sustainable Development Strategy: Egypt’s Vision 2030’ [Fís 2030 maidir le Straitéis um Fhorbairt Inbhuanaithe na hÉigipte] agus tiomantas an Aontais gníomhú le fuinneamh athnuaite chun an chomhpháirtíocht le Comharsanacht an Deiscirt a neartú. Go hairithe, sna Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 10-11 Nollaig 2020, shainaithin an tAontas mar thosaíocht straitéiseach go mbeidh Comharsanacht an Deiscirt daonlathach, níos cobhsaí, níos glaise agus níos rathúla. Le Clár Oibre an Aontais don Mheánmhuir agus lena Phlean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do Chomharsana an Deiscirt a leagtar amach in ‘Renewed partnership with the Southern Neighbourhood – A new Agenda for the Mediterranean’ [Teachtaireacht Chomhpháirteach maidir le Comharsanacht an Deiscirt – Clár Oibre nua don Mheánmhuir] an 9 Feabhra 2021, cuirtear i láthair cuspóirí an Aontais maidir le téarnamh agus athléimneacht shocheacnamaíoch fhadtéarmach inbhuanaithe a bhaint amach agus an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach sa réigiún a chur chun cinn.

(5)

I gcomhréir leis na Tosaíochtaí Comhpháirtíochta, tá an tAontas agus an Éigipt tiomanta cuntasacht, an smacht reachta, lánurraim do chearta an duine agus saoirsí bunúsacha, chomh maith le cur chun cinn an daonlathais, an comhionannas inscne agus comhdheiseanna mar chearta bunreachtúla a saoránach uile a áirithiú. Cuireann na gealltanais sin leis an gcomhpháirtíocht a chur chun cinn agus le forbairt agus cobhsaíocht inbhuanaithe na hÉigipte. Leis an rannpháirtíocht mhéadaithe agus chuiditheach idir an tAontas agus an Éigipt le linn na tréimhse deiridh, cuireadh tús le hidirphlé níos fónta maidir le saincheisteanna a bhaineann le cearta an duine. Leis an bhFochoiste um Ábhair Pholaitiúla, Cearta an Duine agus an Daonlathas, Saincheisteanna Idirnáisiúnta agus Réigiúnacha, arna bhunú de bhun an Chomhaontaithe Comhlachais, sa chruinniú an 8 Nollaig 2022, agus leis an gCoiste Comhlachais, arna bhunú ag an gComhaontú Comhlachais, sa chruinniú an 22 Bealtaine 2023, soláthraíodh ardáin institiúideacha chun tuairimí a mhalartú maidir le réimse saincheisteanna a bhaineann le cearta an duine, ar mhaith leis an Aontas leanúint díobh agus cur leo. Beidh tionchar dearfach freisin ag an bhfeabhas ar staid chearta an duine san Éigipt ar an gcaidreamh idir an tAontas agus an Éigipt.

(6)

Cistítear an cúnamh don Éigipt go príomha tríd an Ionstraim nua um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta — an Eoraip Dhomhanda (ICFCI-GE). Is é EUR 240 milliún leithdháileadh táscach an Aontais don Éigipt faoi ICFCI-GE le haghaidh na chéad tréimhse (2021-2024) den Chlár Ilbhliantúil Táscach: an tAontas Eorpach – an Éigipt, 2021-2027 (‘an Clár Ilbhliantúil Táscach idir an tAontas agus an Éigipt’). Tá sé sin sa bhreis ar an bpunann leanúnach comhair ar fiú EUR 1,3 billiún í agus tacaíocht bhuiséadach agus bearta éigeandála eile mar fhreagairt ar phaindéim COVID-19 agus ar chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine dar luach EUR 307 milliún. Leagtar amach na tosaíochtaí comhpháirtíochta le haghaidh 2021-2027 sa Chlár Ilbhliantúil Táscach idir an tAontas agus an Éigipt, clár a ullmhaíodh i ndlúthchomhar leis na páirtithe leasmhara ábhartha uile, agus lena gcumhdaítear trí réimse leathana: i) geilleagar nua-aimseartha inbhuanaithe agus forbairt shóisialta, ii) beartas eachtrach agus iii) cobhsaíocht a fheabhsú. Tagann ICFCI-GE in ionad na hIonstraime Eorpaí um Chomharsanacht (IEC) faoinarbh fhiú cúnamh déthaobhach an Aontais don Éigipt le haghaidh na tréimhse 2014-2020 EUR 756 mhilliún.

(7)

Aithníonn an tAontas ról na hÉigipte maidir le slándáil agus cobhsaíocht réigiúnach. Is bagairtí coiteanna iad an sceimhlitheoireacht, an choireacht eagraithe agus an choimhlint ar shlándáil choiteann agus ar chreat sóisialta na náisiún ar an dá thaobh den Mheánmhuir. Ar an gcaoi sin, tá sé de leas coiteann ag an Aontas agus ag an Éigipt comhar a neartú mar a léirítear sna Tosaíochtaí Comhpháirtíochta, agus an dlí idirnáisiúnta á chomhlíonadh go hiomlán, lena n-áirítear cearta an duine agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta.

(8)

Á mheabhrú don Aontas na dúshláin gheopholaitiúla, lena n-áirítear iarmhairtí ionsaithe sceimhlitheoireachta Hamas ar fud Iosrael an 7 Deireadh Fómhair 2023 chomh maith leis an gcoinbhleacht sa tSúdáin, agus tábhacht straitéiseach na hÉigipte mar an tír is mó sa réigiún agus colún cobhsaíochta don Mheánoirthear ar fad, tá comhpháirtíocht straitéiseach chuimsitheach á tabhairt i gcrích ag an Aontas leis an Éigipt mar a leagtar amach sa Dearbhú Comhpháirteach an Aontais agus na hÉigipte, a síníodh an 17 Márta 2024 (‘an Dearbhú Comhpháirteach’).

(9)

Is é is cuspóir don chomhpháirtíocht straitéiseach chuimsitheach leis an Éigipt an caidreamh polaitiúil idir an tAontas agus an Éigipt a ardú i dtreo comhpháirtíocht straitéiseach agus é a chur ar chumas na hÉigipte a príomhról a chomhlíonadh maidir le cobhsaíocht a sholáthar sa réigiún. Is é is aidhm don chomhpháirtíocht straitéiseach chuimsitheach rannchuidiú le hathléimneacht mhaicreacnamaíoch na hÉigipte agus cur chun feidhme athchóirithe socheacnamaíocha uaillmhianacha a chumasú ar bhealach lena gcomhlánaítear agus lena dtreisítear an próiseas athchóirithe dá bhforáiltear faoi chlár an Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta (CAI) don Éigipt. Mar a leagtar amach sa Dearbhú Comhpháirteach, tabharfaidh an chomhpháirtíocht straitéiseach chuimsitheach aghaidh ar shraith leathan beart beartais atá braislithe ar fud sé cholún idirghabhála, is iad sin: caidreamh polaitiúil; cobhsaíocht eacnamaíoch; infheistíocht agus trádáil; an imirce; comhar sa tslándáil agus i bhforfheidhmiú an dlí; déimeagrafaíocht agus caipiteal daonna.

(10)

Mar bhonn taca leis an gcomhpháirtíocht straitéiseach chuimsitheach beidh pacáiste airgeadais EUR 7,4 billiún ina mbeidh tacaíocht ghearrthéarmach agus níos fadtéarmaí don chlár oibre um athchóiriú macraifhioscach agus socheacnamaíoch is gá, chomh maith le méideanna méadaithe atá ar fáil chun tacú le hinfheistíochtaí san Éigipt agus tacaíocht spriocdhírithe chun na tosaíochtaí straitéiseacha éagsúla a chur chun feidhme. Cuid den phacáiste tacaíochta is ea an cúnamh macrairgeadais ón Aontas d’uasmhéid EUR 5 bhilliún d’iasachtaí, ina bhfuil dhá oibríocht cúnaimh macrairgeadais, oibríocht ghearrthéarmach d’uasmhéid EUR 1 bhilliún agus oibríocht níos meántéarmaí d’uasmhéid EUR 4 bhilliún, ionstraimí airgeadais, amhail ráthaíochtaí agus ionstraimí cumaisc, arb é is aidhm dóibh infheistíochtaí poiblí agus príobháideacha a shlógadh agus é mar chuspóir acu siúd infheistíochtaí substaintiúla nua a ghiniúint. Comhlánófar é sin le cláir chun tacú le tosaíochtaí sonracha faoin gcomhpháirtíocht straitéiseach chuimsitheach trí thionscadail aonair agus trí chúnamh teicniúil arna gcur chun feidhme faoin Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2).

(11)

Tá dúshláin shuntasacha ag baint le staid mhacraifhioscach na hÉigipte agus tá meath substaintiúil tagtha uirthi le roinnt míonna anuas, ós rud é gur éirigh brúnna seachtracha níos déine agus go bhfuil méadú breise tagtha ar an bhfiachas poiblí, agus tá rioscaí substaintiúla ar an taobh thíos don ionchas eacnamaíoch fós ann. Mar thoradh ar iarmhairtí chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus ionsaithe sceimhlitheoireachta Hamas i gcoinne Iosrael, tá eis-sreafaí caipitil fada agus fáltais airgeadra eachtraigh níos ísle ann, go háirithe mar gheall ar ioncam ón turasóireacht agus ó fháltais Chanáil Shuais a bheith ag titim go mór. Tá sé sin thar a bheith dúshlánach i bhfianaise staid fhioscach dheacair na hÉigipte, arb é is príomhthréith di easnaimh fhioscacha leanúnacha agus cóimheasa fiachais le OTI atá ag dul i méid.

(12)

Rinne an Éigipt iarrachtaí athchóirithe móra le linn a rannpháirtíochta le CAI in 2016-2021. Áiríodh ar na hathchóirithe díluacháil shuntasach airgeadra, in éineacht le hathchóirithe beartais airgeadaíochta a bhí dírithe ar chonair le haghaidh spriocanna boilscithe. Mar aon leis an athchóiriú ar fhóirdheontais breosla, neartaíodh córas aistrithe sóisialta spriocdhírithe go mór. Neartaíodh bainistiú airgeadais phoiblí trí straitéisí meántéarmacha a fhorbairt maidir le hioncam agus fiachas a bhainistiú. Chuir údaráis na hÉigipte tús freisin le feabhas a chur ar rialachas na bhfiontar atá faoi úinéireacht stáit.

(13)

Tar éis clár leantach CAI a ghlacadh i mí na Nollag 2022, ní raibh an dul chun cinn maidir leis an athchóiriú chomh suntasach céanna, cé go bhfuil céimeanna curtha chun feidhme ag an Éigipt chun cothrom na Féinne a thabhairt do chuideachtaí poiblí agus príobháideacha trí dhlí náisiúnta chun pribhléidí cánacha fiontar atá faoi úinéireacht stáit a dhíothú, cé go raibh díolúintí ann ar bhonn na slándála náisiúnta, agus trí bheartas úinéireachta Stáit a ghlacadh, arb é is aidhm dó láithreacht an Stáit sa gheilleagar a laghdú, ar láithreacht í atá fós mór agus saobhach in ainneoin dul chun cinn teoranta a bheith déanta le déanaí agus an réasúnaíocht maidir le rannpháirtíocht leanúnach an Stáit in earnálacha straitéiseacha áirithe a shoiléiriú. Mar sin féin, níor chuir an Éigipt a gealltanas chun feidhme chun an t-airgeadra a dhéanamh solúbtha go marthanach in 2023, rud a d’fhág go raibh ráta malairte oifigiúil ann a bhí cobhsaí den chuid is mó agus margadh airgeadra comhthreomhar substaintiúil ina raibh ráta malairte a bhí an-dímheasta agus an-luaineach. Bhí tionchar mór ag an ilroinnt sin ar infheistíocht eachtrach agus ar ghníomhaíocht ghnó intíre.

(14)

Chuaigh an Éigipt i dteagmháil an athuair le CAI go luath in 2024 agus tháinig sí ar chomhaontú ar leibhéal na foirne an 6 Márta 2024 maidir le clár athchóirithe de shaoráid fhadaithe chistiúcháin ar scála suas le USD 8 mbilliún. Glacadh le Cinneadh ón mBord Feidhmiúcháin CAI an clár nua an 29 Márta 2024 agus tá sé d’aidhm aige aghaidh a thabhairt ar na réimsí seo a leanas: i) solúbthacht inchreidte sa ráta malairte, ii) géarú inbhuanaithe ar an mbeartas airgeadaíochta, iii) comhdhlúthú fioscach chun inbhuanaitheacht fiachais a chaomhnú, iv) creat nua chun smacht a choinneáil ar chaiteachas ar bhonneagar, v) leibhéil leordhóthanacha caiteachais shóisialta a chur ar fáil chun grúpaí leochaileacha a chosaint, agus vi) an beartas úinéireachta Stáit agus athchóirithe a chur chun feidhme chun cothrom na Féinne a bhaint amach. In éineacht le síniú an chomhaontaithe ar leibhéal na foirne, d’achtaigh an Éigipt solúbthacht maidir leis an ráta malairte freisin, agus d’ardaigh sí príomhráta beartais an bhainc ceannais go mór le 600 bonnphointe, i gcomhréir le tosaíochtaí chlár CAI.

(15)

I bhfianaise na staide eacnamaíche atá ag dul in olcas agus an ionchais atá doiléir mar gheall ar rioscaí substaintiúla ar an taobh thíos i ndáil le suaití seachtracha leanúnacha, d’iarr an Éigipt ar chúnamh macrairgeadais ón Aontas a fháil chun clár CAI a chomhlánú an 12 Márta 2024.

(16)

Leis an ngéarchéim atá ann faoi láthair san Éigipt agus sa réigiún, géaraíodh ar riachtanais mhaoiniúcháin na tíre, agus tá bearna shubstaintiúil mhaoiniúcháin fhoriomlán sa bhliain fhioscach atá le teacht (Iúil-Meitheamh) 2024/25, go háirithe sa dara leath de 2024. Fágann sé sin go bhfuil sé ríthábhachtach a áirithiú go bhféadfaí an chéad ranníocaíocht shuntasach trí chúnamh macrairgeadais a chur ar fáil cheana féin faoi dheireadh 2024. Is cosúil nach féidir é sin a dhéanamh dá mba rud é gur glacadh an Cinneadh i gcomhréir le hAirteagal 212 den Chonradh faoin ngnáthnós imeachta reachtach, agus na srianta a fhorchuirtear le deireadh thréimhse reachtach Pharlaimint na hEorpa atá le teacht á gcur san áireamh i gcomhar leis an am a bheidh ag teastáil ina dhiaidh sin chun cúnamh macrairgeadais a achtú ina iomláine, lena n-áirítear an t-am chun teacht ar chomhaontú maidir le sraith beartais um athchóiriú chun tacú leis an gcúnamh. Dá bhrí sin, tá bonn cirt le hAirteagal 213 den Chonradh a úsáid go heisceachtúil lena bhforáiltear do ghlacadh an chinnidh ag an gComhairle don chuid seo den phacáiste cúnaimh mhacrairgeadais, agus don chuid sin amháin. Beidh úsáid Airteagal 213 den Chonradh eisceachtúil i gcónaí agus ní fasach é d’aon togra maidir le cúnamh macrairgeadais amach anseo, rud a leanfaidh i bprionsabal de bheith bunaithe ar Airteagal 212 den Chonradh.

(17)

Ós rud é gur tír í an Éigipt a chumhdaítear faoi Bheartas Comharsanachta na hEorpa, ba cheart a mheas go bhfuil sí incháilithe chun cúnamh macrairgeadais a fháil ón Aontas.

(18)

Is é ba cheart a bheith i gcúnamh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt ionstraim eisceachtúil lena dtugtar tacaíocht neamhcheangailte agus neamhshannta ar mhaithe le comhardú na n-íocaíochtaí, agus é d’aidhm aici aghaidh a thabhairt ar riachtanais phráinneacha mhaoiniúcháin sheachtraigh na hÉigipte, agus ba cheart an cúnamh sin a úsáid mar bhonn le clár beartais a chur chun feidhme faoina gcuirfí bearta láidre práinneacha i bhfeidhm maidir le coigeartú agus leis an athchóiriú struchtúrach, bearta a bheadh ceaptha chun an staid i dtaca le comhardú íocaíochtaí na hÉigipte a fheabhsú.

(19)

Ós rud é go bhfuil riachtanas suntasach iarmharach maoinithe seachtrach fós ann i gcomhordú íocaíochtaí na hÉigipte, ar bearna í atá go mór os cionn na n-acmhainní a sholáthraíonn CAI agus institiúidí iltaobhacha eile, meastar, sna himthosca eisceachtúla atá faoi láthair ann, gur freagairt iomchuí ar iarraidh na hÉigipte ar thacaíocht chun a geilleagar a chobhsú, i gcomhar le clár CAI, atá sa chúnamh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt. An pacáiste cúnaimh macrairgeadais ón Aontas, lena n-áirítear cúnamh macrairgeadais d’uasmhéid EUR 1 bhilliún faoin togra seo, thacódh sé le cobhsú eacnamaíoch agus le clár um athchóiriú struchtúrach na hÉigipte, agus na hacmhainní a cuireadh ar fáil faoi shocrú airgeadais CAI á bhforlíonadh.

(20)

Ba cheart é a bheith d’aidhm ag an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas tacaíocht a thabhairt don staid inbhuanaithe maidir le maoiniú seachtrach a athbhunú san Éigipt, rud a thacódh le forbairt eacnamaíoch agus shóisialta na tíre.

(21)

Ba cheart méid an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt a chinneadh ar bhonn measúnú cainníochtúil ar na riachtanais mhaoiniúcháin sheachtraigh atá fós ag an Éigipt, agus cuirtear san áireamh cumas na tíre sin a hacmhainní dílse, go háirithe na cúlchistí idirnáisiúnta atá ar fáil di, a úsáid chun í féin a mhaoiniú. Ba cheart don chúnamh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt na cláir agus na hacmhainní atá á gcur ar fáil ag CAI agus ag an mBanc Domhanda a chomhlánú go héifeachtach. Agus méid an chúnaimh á chinneadh, ba cheart na ranníocaíochtaí airgeadais measta ó dheontóirí iltaobhacha agus an gá atá leis an ualach a roinnt go cothrom idir an tAontas agus deontóirí eile a chur san áireamh, freisin, chomh maith leis an úsáid atá á baint cheana as ionstraimí maoiniúcháin sheachtraigh eile san Éigipt agus an breisluach a bhaineann le rannpháirtíocht an Aontais ina hiomláine san Éigipt.

(22)

Ba cheart don Choimisiún a áirithiú go bhfuil an cúnamh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt i gcomhréir, ó thaobh dlí agus substainte de, le príomhphrionsabail agus príomhchuspóirí réimsí éagsúla na gníomhaíochta seachtraí agus leis na príomhbhearta a glacadh i leith na réimsí sin, agus le beartais ábhartha eile de chuid an Aontais.

(23)

Leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas, ba cheart tacú le beartas seachtrach an Aontais i dtaca leis an Éigipt. Ba cheart don Coimisiúin agus don tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) a bheith ag obair i ndlúthchomhar le chéile le linn oibríocht an chúnaimh macrairgeadais chun beartas seachtrach an Aontais a chomhordú, agus chun comhsheasmhacht an bheartais sin a áirithiú.

(24)

Leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas, ba cheart tacú le tiomantas na hÉigipte do luachanna atá i gcoiteann aici leis an Aontas a chothú, lena n-áirítear an daonlathas, an smacht reachta, an dea-rialachas, urraim do chearta an duine, an fhorbairt inbhuanaithe agus laghdú na bochtaineachta, agus lena tiomantas do phrionsabail na trádála oscailte riailbhunaithe cothroime.

(25)

Ba cheart a leagan síos mar réamhchoinníoll i dtaca leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas a thabhairt go leanfaidh an Éigipt de bheith ag déanamh céimeanna coincréiteacha inchreidte i dtreo sásraí daonlathacha éifeachtacha – lena n-áirítear córas parlaiminteach ilpháirtí – agus an smacht reachta a urramú, chomh maith le ráthú go n-urramófar cearta an duine. Ina theannta sin, leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas ba cheart éifeachtúlacht, trédhearcacht agus cuntasacht na gcóras bainistíochta airgeadais phoiblí san Éigipt a neartú agus ba cheart athchóirithe struchtúracha atá dírithe ar fhás inbhuanaithe cuimsitheach, cruthú post agus comhdhlúthú fioscach a chur chun cinn. Ba cheart don Choimisiún agus don tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí araon faireachán tráthrialta a dhéanamh ar chomhlíonadh an réamhchoinníll agus ar bhaint amach na gcuspóirí sonracha.

(26)

Chun a áirithiú go gcosnaítear ar bhealach éifeachtúil na leasanna airgeadais sin de chuid an Aontais atá nasctha leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas, ba cheart don Éigipt na bearta iomchuí a dhéanamh a bhaineann le calaois, éilliú agus neamhrialtachtaí eile i dtaca leis an gcúnamh a chosc agus a chomhrac. Ina theannta sin, ba cheart forálacha a bheith i gcomhaontú iasachta atá le tabhairt i gcrích idir an Coimisiún agus údaráis na hÉigipte lena n-údaraítear don Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, i gcomhréir leis na forálacha agus na nósanna imeachta a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3) agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle (4), don Choimisiún agus don Chúirt Iniúchóirí iniúchtaí a dhéanamh agus d’Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh a hinniúlachtaí a fheidhmiú maidir leis an gcúnamh sin don Éigipt a sholáthar le linn a tréimhse infhaighteachta agus ina dhiaidh na tréimhse sin.

(27)

Tá scaoileadh an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt gan dochar do chumhachtaí Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina gcáil mar údarás buiséadach.

(28)

Ba cheart méideanna an chúnaimh macrairgeadais don Éigipt a sholáthraítear i bhfoirm iasachtaí a bheith i gcomhréir leis na leithreasuithe buiséadacha dá bhforáiltear sa chreat airgeadais ilbhliantúil.

(29)

Ba cheart don Choimisiún an cúnamh macrairgeadais ón Aontas a bhainistiú. Chun a áirithiú go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle in ann cur chun feidhme an Chinnidh seo a leanúint, ba cheart don Choimisiún iad a chur ar an eolas go rialta faoi aon dul chun cinn a dhéantar maidir leis an gcúnamh sin, agus na doiciméid ábhartha a sholáthar dóibh.

(30)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an gCinneadh seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5).

(31)

Ba cheart an cúnamh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt a bheith faoi réir coinníollacha an bheartais eacnamaíoch, a bheidh le leagan amach i Meabhrán Tuisceana. Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú i dtaca leis an gcur chun feidhme agus ar chúiseanna a bhaineann le héifeachtúlacht, ba cheart a chumhachtú don Choimisiún na coinníollacha sin a chaibidliú le húdaráis na hÉigipte faoi mhaoirseacht choiste ionadaithe na mBallstát i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011. Faoin Rialachán sin, ba cheart feidhm a bheith leis an nós imeachta comhairliúcháin, mar riail ghinearálta, i ngach cás seachas na cásanna dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I bhfianaise an tionchair shuntasaigh a d’fhéadfadh a bheith ag cúnamh os cionn EUR 90 milliún, is iomchuí an nós imeachta scrúdúcháin mar a shonraítear i Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 a úsáid le haghaidh oibríochtaí os cionn na tairsí sin. I bhfianaise mhéid an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas don Éigipt, ba cheart feidhm a bheith ag an nós imeachta scrúdúcháin maidir le glacadh an Mheabhráin Tuisceana, agus maidir le haon chás ina ndéanfaí an cúnamh a laghdú, a chur ar fionraí nó a chur ar ceal,

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

1.   Cuirfidh an tAontas cúnamh macrairgeadais EUR 1 000 000 000 ar fáil don Éigipt (‘an cúnamh macrairgeadais ón Aontas’), d’fhonn tacú le cobhsú gheilleagar agus chlár substainteach um athchóiriú na hÉigipte. Cuirfidh an cúnamh macrairgeadais ón Aontas le riachtanais chomhardú íocaíochtaí na hÉigipte mar a shainaithnítear i gclár an Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta a chumhdach.

2.   Chun an cúnamh macrairgeadais ón Aontas a mhaoiniú, tabharfar de chumhacht don Choimisiún, thar ceann an Aontais, na cistí is gá a fháil ar iasacht sna margaí caipitil nó ó institiúidí airgeadais agus iad a thabhairt ar aghaidh ar iasacht don Éigipt.

3.   Bainisteoidh an Coimisiún eisíoc an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas ar bhealach atá comhsheasmhach leis na comhaontuithe nó na comhthuiscintí arna dtabhairt i gcrích idir an Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta agus an Éigipt, agus le príomhphrionsabail agus príomhchuspóirí na n-athchóirithe eacnamaíocha a leagtar amach sa Chomhaontú Comhlachais.

Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas go tráthrialta faoi aon fhorbairtí maidir leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas, lena n-áirítear eisíocaíochtaí an chúnaimh sin, agus soláthróidh sé na doiciméid ábhartha do na hinstitiúidí sin in am trátha.

4.   Déanfar an cúnamh macrairgeadais ón Aontas a chur ar fáil ar feadh thréimhse 9 mí, ag tosú ón gcéad lá tar éis don Mheabhráin Tuisceana dá dtagraítear in Airteagal 3(1) a theacht i bhfeidhm.

5.   Más rud é, le linn na tréimhse ina bhfuil an cúnamh macrairgeadais ón Aontas á eisíoc, go dtagann laghdú suntasach ar riachtanais mhaoiniúcháin na hÉigipte i gcomparáid leis na réamh-mheastacháin tosaigh, déanfaidh an Coimisiún, ag gníomhú dó i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 7(2), méid an chúnaimh a laghdú nó cuirfidh sé an cúnamh ar fionraí nó ar ceal.

Airteagal 2

1.   Beidh mar réamhchoinníoll i dtaca leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas a thabhairt go leanfaidh an Éigipt de bheith ag déanamh céimeanna coincréiteacha inchreidte i dtreo sásraí daonlathacha éifeachtacha, lena n-áirítear córas parlaiminteach ilpháirtí, agus an smacht reachta a urramú, chomh maith le ráthú go n-urramófar cearta an duine.

2.   Déanfaidh an Coimisiún agus an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí faireachán ar chomhlíonadh an réamhchoinníll ag an Éipipt a leagtar amach i mír 1 le linn shaolré an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas.

3.   Beidh feidhm ag míreanna 1 agus 2 den Airteagal seo i gcomhréir le Cinneadh 2010/427/AE ón gComhairle (6).

Airteagal 3

1.   I gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 7(2), comhaontóidh an Coimisiún, i gcomhar le húdaráis na hÉigipte, coinníollacha dea-shainithe airgeadais agus beartais eacnamaíoch, a mbeidh cúnamh macrairgeadais ón Aontas faoina réir. Déanfar na coinníollacha beartais eacnamaíoch agus airgeadais a leagan amach i meabhrán tuisceana (MT) ina mbeidh clár ama chun na coinníollacha sin a chomhlíonadh. Beidh na coinníollacha airgeadais agus beartais eacnamaíoch sin i gcomhréir leis na comhaontuithe nó na comhthuiscintí dá dtagraítear in Airteagal 1(3), lena n-áirítear an coigeartú maicreacnamaíoch agus na cláir um athchóiriú struchtúrach arna gcur chun feidhme ag an Éigipt le tacaíocht ón gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta.

2.   Leis na coinníollacha dá dtagraítear i mír 1, féachfar, go háirithe, le héifeachtúlacht, trédhearcacht agus cuntasacht na gcóras bainistíochta airgeadais phoiblí san Éigipt a fheabhsú, lena n-áirítear i dtaca leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas a úsáid. Nuair a bheidh bearta beartais á gceapadh, tabharfar aird chuí freisin ar an dul chun cinn maidir le hoscailt fhrithpháirteach an mhargaidh, ar fhorbairt trádála cothrom agus bunaithe ar rialacha, agus ar thosaíochtaí eile i gcomhthéacs bheartas seachtrach an Aontais. Déanfaidh an Coimisiún faireachán go tráthrialta ar an dul chun cinn atá á dhéanamh ag an Éigipt maidir leis na cuspóirí sin a bhaint amach.

3.   I gcomhaontú iasachta atá le tabhairt i gcrích idir an Coimisiún agus údaráis na hÉigipte, leagfar síos na téarmaí mionsonraithe airgeadais a ghabhann leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas (‘an comhaontú iasachta’).

4.   Fíoróidh an Coimisiún go tráthrialta go bhfuiltear ag leanúint de na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 4(3) a chomhlíonadh, lena n-áirítear cibé acu atá nó nach bhfuil beartais eacnamaíocha na hÉigipte i gcomhréir leis na cuspóirí maidir leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas. Chun críocha an fhíoraithe sin, comhordóidh an Coimisiún go dlúth leis an gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta agus leis an mBanc Domhanda agus, i gcás inar gá, le Parlaimint na hEorpa agus leis an gComhairle.

Airteagal 4

1.   Faoi réir na gcoinníollacha dá dtagraítear i mír 3, cuirfidh an Coimisiún an cúnamh macrairgeadais ón Aontas ar fáil in aon tráthchuid amháin, agus sin i bhfoirm iasachta. Déanfaidh an Coimisiún cinneadh maidir leis an tráthchlár chun an tráthchuid a eisíoc. Féadfar an tráthchuid a eisíoc i dtráinse amháin nó níos mó.

2.   Más gá, soláthrófar méideanna an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas arna gcur ar fáil i bhfoirm iasachtaí i gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7).

3.   Déanfaidh an Coimisiún cinneadh maidir le scaoileadh na tráthchoda faoi réir gach ceann de na coinníollacha seo a leanas a bheith comhlíonta:

(a)

an réamhchoinníoll a leagtar amach in Airteagal 2(1);

(b)

teist leanúnach shásúil maidir le clár beartais a chur chun feidhme faoina gcuirfí i bhfeidhm bearta láidre maidir le coigeartú agus leis an athchóiriú struchtúrach, clár beartais a fhaigheann tacaíocht ó shocrú creidmheasa an Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta nach socrú réamhchúraim é;

(c)

na coinníollacha beartais eacnamaíoch agus airgeadais a socrófar orthu sa Mheabhrán Tuisceana a chur chun feidhme go sásúil.

4.   I gcás nach gcomhlíontar na coinníollacha dá dtagraítear i mír 3, déanfaidh an Coimisiún eisíoc an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas a chur ar fionraí go sealadach nó a chur ar ceal. Sna cásanna sin, cuirfidh sé in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle na cúiseanna a bhí aige leis an bhfionraí nó leis an gcur ar ceal.

5.   Is le Banc Ceannais na hÉigipte a eisíocfar an cúnamh macrairgeadais ón Aontas. Faoi réir na bhforálacha comhaontaithe a leagtar amach sa Mheabhrán Tuisceana, lena n-áirítear deimhniú na riachtanas maoinithe sheachtraigh atá fós ann, féadfaidh Banc Ceannais na hÉigipte cistí an Aontais a aistriú chuig Aireacht Airgeadais na hÉigipte ina cháil mar an tairbhí deireanach.

Airteagal 5

1.   Chun an cúnamh macrairgeadais ón Aontas i bhfoirm iasachtaí a mhaoiniú, tabharfar de chumhacht don Choimisiún, thar ceann an Aontais, na cistí is gá a fháil ar iasacht sna margaí caipitil nó ó institiúidí airgeadais i gcomhréir le hAirteagal 220a de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8).

2.   Déanfaidh an Coimisiún an comhaontú iasachta dá dtagraítear in Airteagal 3(3) leis an Éigipt i ndáil leis an méid dá dtagraítear in Airteagal 1. Leagfar síos sa chomhaontú iasachta an tréimhse infhaighteachta agus téarmaí mionsonraithe an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas, lena n-áirítear iasachtaí i ndáil leis na córais rialaithe inmheánaigh. Deonófar an iasacht ar théarmaí a chuirfidh ar a cumas don Éigipt an iasacht a aisíoc thar thréimhse fhada. 35 bliana a bheidh in uasfhad na hiasachta.

3.   Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoi fhorbairtí maidir leis na hoibríochtaí dá dtagraítear i mír 2.

Airteagal 6

1.   Cuirfear an cúnamh macrairgeadais ón Aontas chun feidhme i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046.

2.   Beidh cur chun feidhme an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas faoi bhainistíocht dhíreach.

3.   Sula gcuirfear an cúnamh macrairgeadais ón Aontas chun feidhme, déanfaidh an Coimisiún a mheasúnú, trí bhíthin measúnú oibríochtúil, ar a fhónta agus atá socruithe airgeadais na hÉigipte, na nósanna imeachta riaracháin, agus na sásraí rialaithe inmheánaigh agus sheachtraigh is ábhartha maidir leis an gcúnamh.

Airteagal 7

1.   Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.   I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 8

1.   Faoin 30 Meitheamh gach bliain, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cur chun feidhme an Chinnidh seo sa bhliain roimhe sin, lena n-áirítear meastóireacht ar an gcur chun feidhme sin. Leis an tuarascáil sin, déanfar an méid seo a leanas:

(a)

scrúdófar an dul chun cinn atá déanta i dtaca leis an gcúnamh macrairgeadais ón Aontas a chur chun feidhme;

(b)

déanfar staid agus ionchais eacnamaíocha na hÉigipte a mheasúnú, mar aon leis an dul chun cinn atá déanta i dtaca leis na bearta beartais dá dtagraítear in Airteagal 3(1) a chur chun feidhme;

(c)

luafar an chomhbhaint idir na coinníollacha beartais eacnamaíoch agus airgeadais a leagtar amach sa Mheabhrán Tuisceana, feidhmíocht leanúnach eacnamaíoch agus fhioscach na hÉigipte agus cinntí an Choimisiúin maidir le scaoileadh thráthchodanna an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas.

2.   Tráth nach déanaí ná 2 bhliain tar éis dhul in éag na tréimhse infhaighteachta dá dtagraítear in Airteagal 1(4), cuirfidh an Coimisiún faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle tuarascáil meastóireachta ex-post, ina ndéanfar measúnú ar thorthaí agus éifeachtúlacht an chúnaimh macrairgeadais ón Aontas agus ar a mhéid a rannchuidigh sé le haidhmeanna an chúnaimh a bhaint amach.

Airteagal 9

Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm ar an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Arna dhéanamh i Lucsamburg, an 12 Aibreán 2024.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

V. VAN PETEGHEM


(1)   IO L 304, 30.9.2004, lch. 39.

(2)  Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda, lena leasaítear agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 466/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 2017/1601 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 480/2009 ón gComhairle (IO L 209, 14.6.2021, lch. 1).

(3)  Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Meán Fómhair 2013 maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (Euratom) Uimh. 1074/1999 ón gComhairle (IO L 248, 18.9.2013, lch. 1).

(4)  Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle an 11 Samhain 1996 maidir le seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a dhéanann an Coimisiún chun leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint i gcoinne na calaoise agus neamhrialtachtaí eile (IO L 292, 15.11.1996, lch. 2).

(5)  Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).

(6)  Cinneadh 2010/427/AE ón gComhairle an 26 Iúil 2010 lena mbunaítear eagrúchán agus oibriú na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí (IO L 201, 3.8.2010, lch. 30).

(7)  Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda, lena leasaítear agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 466/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 2017/1601 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 480/2009 ón gComhairle (IO L 209, 14.6.2021, lch. 1).

(8)  Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1)


ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/1144/oj

ISSN 1977-0839 (electronic edition)