<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
  <head>
    <title>2018-05-201805C131201605420-00-TRA-DOC-EL-CONCL-C-0542-16-201708763-07_00</title>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="el-GR" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="12/07/2018 10:02:20" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="el" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="P9V42GIduAwAxGBHPFPYsci6Dw2tOTYLKmuSxP3Y0HMX1LJctzbrezwQamLhSx1LyxZw/kPkrip920OKqKyQMpfTrl77FNFZXQCxjkTrar9ol4EPLGrLvz1XmAArko2bZ/cCQQlabH/TVhFCqs/6ZXghByohiDykpn86D6rvBzo=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="lopezma" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0542" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2016" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="EL" name="Langue"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_green" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="0" name="TOC_Position_NotVademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 11/07/2017 07:37:04" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="c311319c3d7c466b81e5f0d141dd1852" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0542" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="sjKIh3iR+YI9TV94w7428I6KEWSvJNQckJEVTp3iyM+SAmOROZyIcoG6cJtcBNDV02+9te4/Cuo68uH5MWUmdNIUsfnAxKJdN1ikKBM1XJBiTR2uZBw6WSEuEx+JsE8b" name="GeneratedGenDocVersion"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId26" style="first"/>
      <div id="rId22" style="even">Προτάσεις Campos Sánchez-Bordona — Υπόθεση C‑542/16</div>
      <div id="rId23" style="default">Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag κ.λπ.</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      MANUEL CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      της 21ης Νοεμβρίου 2017  (<span class="note">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Υπόθεση C‑542/16
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      Jan-Herik Strobel,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      Mona Strobel,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-8" title="page-1">
      Margareta Nilsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-9" title="page-1">
      Per Nilsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-10" title="page-1">
      Kent Danås,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-11" title="page-1">
      Dödsboet efter Tommy Jönsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-12" title="page-1">
      Stefan Pramryd,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-13" title="page-1">
      Stefan Ingemansson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-14" title="page-1">
      Lars Persson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-15" title="page-1">
      Magnus Persson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-16" title="page-1">
      Anne-Charlotte Wickström,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-17" title="page-1">
      Peter Nilsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-18" title="page-1">
      Ingela Landau,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-19" title="page-1">
      Thomas Landau,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-20" title="page-1">
      Britt-Inger Ruth Romare,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-21" title="page-1">
      Gertrud Andersson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-22" title="page-1">
      Eva Andersson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-23" title="page-1">
      Rolf Andersson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-24" title="page-1">
      Lisa Bergström,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-25" title="page-1">
      Bo Sörensson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-26" title="page-1">
      Christina Sörensson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-27" title="page-1">
      Kaj Wirenkook,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-28" title="page-1">
      Lena Bergquist Johansson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-29" title="page-1">
      Agneta Danås,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-30" title="page-1">
      Hans Eriksson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-31" title="page-1">
      Christina Forsberg,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-32" title="page-1">
      Christina Danielsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-33" title="page-1">
      Per-Olof Danielsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-34" title="page-1">
      Ann-Christin Jönsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-35" title="page-1">
      Åke Jönsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-36" title="page-1">
      Stefan Lindgren,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-37" title="page-1">
      Daniel Röme,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-38" title="page-1">
      Ulla Nilsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-39" title="page-1">
      Dödsboet efter Leif Göran Erik Nilsson
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-40" title="page-1">
      κατά
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-41" title="page-1">
      Dödsboet efter Ingvar Mattsson,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-42" title="page-1">
      Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-43" title="page-1">
      [αίτηση του Högsta domstolen (Ανωτάτου Δικαστηρίου, Σουηδία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-44" title="page-1">
      «Οδηγία 2002/92/ΕΚ – Ασφαλιστική και αντασφαλιστική διαμεσολάβηση – Οδηγία 2004/39/ΕΚ – Παροχή επενδυτικών συμβουλών – Δραστηριότητα ασφαλιστικού διαμεσολαβητή χωρίς πραγματική πρόθεση συνάψεως ασφαλιστικής συμβάσεως – Διάκριση μεταξύ δραστηριοτήτων ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως και παροχής επενδυτικών συμβουλών – Διαμεσολάβηση και παροχή συμβουλών σε ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως – Ασφαλίσεις ζωής μεταβλητού κεφαλαίου (“unit linked”)»
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-1">
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο, Σουηδία) εκθέτει στην υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως τους προβληματισμούς που εγείρει η εφαρμογή των διατάξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε δύο υποθέσεις, με διαφορετικά χαρακτηριστικά, επί των οποίων καλείται να αποφανθεί. Καίτοι αμφότερες οι υποθέσεις αφορούν την ασφαλιστική διαμεσολάβηση, στην πρώτη εξ αυτών  (<span class="note">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>) εξετάζεται μόνο το ζήτημα της αστικής ευθύνης που ανακύπτει όταν ο διευθυντής επιχειρήσεως ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως ιδιοποιείται παρανόμως τα ποσά που του παρέδωσαν οι πελάτες του.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η δεύτερη υπόθεση  (<span class="note">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>) είναι πιο πολύπλοκη. Σε αυτήν εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τη διάκριση μεταξύ ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως και διαμεσολαβήσεως στον τομέα των χρηματοοικονομικών προϊόντων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η συνεχής ανάπτυξη των χρηματοπιστωτικών αγορών οδήγησε στον πολλαπλασιασμό των επενδυτικών μέσων, τα οποία επηρέασαν τις παραδοσιακές ασφαλίσεις ζωής. Οι ασφαλιστικές εταιρίες προσφέρουν μεγάλη ποικιλία προϊόντων (μεταξύ άλλων, ασφαλίσεις-αποταμιεύσεις, ασφαλίσεις ζωής-αποταμιεύσεις, ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως ή ασφαλίσεις ζωής μεταβλητού κεφαλαίου)  (<span class="note">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>), στα οποία διοχετεύονται οι αποταμιεύσεις των πελατών, συνδυάζοντας το κλασικό στοιχείο της ασφαλίσεως με την, κατά το μάλλον ή ήττον εγγυημένη, απόδοση των χρηματοοικονομικών προϊόντων. Στα προϊόντα αυτά, η ασφαλιστική εταιρία επενδύει τα ασφάλιστρα που καταβάλλει ο λήπτης της ασφαλίσεως σε χρηματοοικονομικά μέσα, ο δε λήπτης της ασφαλίσεως αναλαμβάνει τον κίνδυνο της εξελίξεως της επενδύσεως αυτής, η οποία, όπως είναι πρόδηλο, μπορεί να αποβεί επιζήμια.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Προκειμένου να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υποβάλλονται σε σχέση με τη δεύτερη υπόθεση, το Δικαστήριο καλείται να κρίνει αν οι διαμεσολαβητές που διαθέτουν ασφαλίσεις με τέτοια χαρακτηριστικά υπόκεινται στη νομοθεσία που εφαρμόζεται στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση ή αν το χρηματοοικονομικό στοιχείο και ο αυξημένος κίνδυνος, περιλαμβανομένης της μεταβλητότητας, του συγκεκριμένου είδους προϊόντων σημαίνουν ότι η εν λόγω δραστηριότητα πρέπει να θεωρείται μάλλον επενδυτική διαμεσολάβηση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το νομικό καθεστώς των δύο κατηγοριών διαμεσολαβήσεως διαφέρει και ρυθμίζεται από διαφορετικές οδηγίες, οι οποίες τροποποιήθηκαν πρόσφατα, η δε τροποποίηση ισχύει μόνο από το 2018. Εντούτοις, η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπό κρίση υπόθεση θα μπορεί να είναι χρήσιμη για την ερμηνεία των κανόνων που αφορούν, ήδη αλλά και από το 2018, τα βασιζόμενα σε ασφάλιση επενδυτικά προϊόντα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">I. Νομικό πλαίσιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">A. Το δίκαιο της Ένωσης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ασφαλιστική διαμεσολάβηση ρυθμίζεται από την οδηγία 2002/92/ΕΚ  (<span class="note">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>), όπως τροποποιήθηκε και αναδιατυπώθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2016/97  (<span class="note">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η παροχή επενδυτικών συμβουλών είναι δραστηριότητα υποκείμενη στην οδηγία 2004/39/ΕΚ  (<span class="note">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>), η οποία καταργήθηκε με την οδηγία 2014/65/ΕΕ  (<span class="note">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">1. Η οδηγία 2002/92</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τις αιτιολογικές σκέψεις 8, 9, 14 και 17 της οδηγίας:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-57" title="page-3">
      «(8) Ο συντονισμός των εθνικών διατάξεων για τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα και την εγγραφή σε μητρώα των προσώπων που αναλαμβάνουν και ασκούν τη δραστηριότητα της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης μπορεί, ως εκ τούτου, να συμβάλλει τόσο στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών όσο και στη βελτίωση της προστασίας των καταναλωτών στον τομέα αυτό.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-58" title="page-3">
      (9) Τα ασφαλιστικά προϊόντα μπορούν να διανέμονται από διάφορες κατηγορίες φυσικών ή νομικών προσώπων, όπως πράκτορες, μεσίτες και φορείς παροχής τραπεζασφαλιστικών υπηρεσιών. Για την ίση μεταχείριση μεταξύ των φορέων και την προστασία των καταναλωτών απαιτείται η κάλυψη όλων αυτών των προσώπων με την παρούσα οδηγία.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-59" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-60" title="page-3">
      (14) Οι ασφαλιστικοί και αντασφαλιστικοί διαμεσολαβητές θα πρέπει να εγγράφονται σε μητρώο της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους όπου έχουν τη διαμονή τους ή την κεντρική τους διοίκηση, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν αυστηρά επαγγελματικά προσόντα όσον αφορά την ικανότητα, την καλή φήμη, την κάλυψη της επαγγελματικής αστικής ευθύνης και τη χρηματοοικονομική ικανότητα.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-61" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-62" title="page-3">
      (17) Η συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών είναι απαραίτητη για την προστασία των καταναλωτών και την εξασφάλιση της ευρωστίας των ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών δραστηριοτήτων στην ενιαία αγορά.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 1, παράγραφος 1, το οποίο αφορά το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, ορίζει τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-64" title="page-3">
      «Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κανόνες για την ανάληψη και άσκηση δραστηριοτήτων ασφαλιστικής και αντασφαλιστικής διαμεσολάβησης από φυσικά και νομικά πρόσωπα τα οποία είναι εγκατεστημένα ή επιθυμούν να εγκατασταθούν σε κράτος μέλος.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-66" title="page-3">
      «Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-67" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-68" title="page-3">
      3) ως “ασφαλιστική διαμεσολάβηση” νοούνται οι δραστηριότητες είτε παρουσίασης, πρότασης, προπαρασκευής ή σύναψης συμβάσεων ασφάλισης, ή οι δραστηριότητες παροχής βοήθειας κατά τη διαχείριση και την εκτέλεση των εν λόγω συμβάσεων, ιδίως σε περίπτωση επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου.
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-69" title="page-3">
      Δεν θεωρούνται ως ασφαλιστική διαμεσολάβηση οι εν λόγω δραστηριότητες όταν αναλαμβάνονται από ασφαλιστική επιχείρηση ή από υπάλληλο ασφαλιστικής επιχείρησης ο οποίος ενεργεί υπό την ευθύνη της ασφαλιστικής επιχείρησης.
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-70" title="page-3">
      Δεν θεωρούνται ως ασφαλιστική διαμεσολάβηση ούτε οι δραστηριότητες που συνίστανται στην περιστασιακή παροχή πληροφοριών στο πλαίσιο άλλης επαγγελματικής δραστηριότητας, υπό τον όρο ότι σκοπός αυτής της δραστηριότητας δεν είναι να βοηθηθεί ο πελάτης στη σύναψη ή την εκτέλεση ασφαλιστικής σύμβασης, ούτε η κατ’ επάγγελμα διαχείριση περιπτώσεων ζημιών ασφαλιστικής επιχείρησης ή οι δραστηριότητες εκτίμησης και διακανονισμού ζημιών».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 4, παράγραφοι 3 και 4, της οδηγίας ορίζει τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-72" title="page-3">
      «3. Οι ασφαλιστικοί και αντασφαλιστικοί διαμεσολαβητές διαθέτουν ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης η οποία καλύπτει το σύνολο του εδάφους της Κοινότητας, ή οποιαδήποτε άλλη ανάλογη εγγύηση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από επαγγελματική αμέλεια, για ποσό τουλάχιστον 1 000 000 ευρώ ανά απαίτηση και 1 500 000 ευρώ συνολικά κατ’ έτος για όλες τις απαιτήσεις, εκτός εάν η εν λόγω ασφάλιση ή άλλη ανάλογη εγγύηση παρέχεται ήδη από ασφαλιστική, αντασφαλιστική ή άλλη επιχείρηση για λογαριασμό της οποίας ενεργεί ή από την οποία εξουσιοδοτείται να ενεργεί ο ασφαλιστικός ή αντασφαλιστικός διαμεσολαβητής, ή εάν η εν λόγω επιχείρηση έχει αναλάβει πλήρως την ευθύνη για τις ενέργειες του διαμεσολαβητή.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-73" title="page-3">
      4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των πελατών έναντι αδυναμίας του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή να μεταβιβάσει το ασφάλιστρο στην ασφαλιστική επιχείρηση ή να μεταβιβάσει το ποσό της αποζημίωσης ή να προβεί σε επιστροφή ασφαλίστρων στον ασφαλιζόμενο.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 12, παράγραφοι 2 και 3, της οδηγίας έχει ως ακολούθως:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-75" title="page-3">
      «2. Όταν ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής πληροφορεί τον πελάτη ότι παρέχει συμβουλές βάσει αμερόληπτης ανάλυσης, οφείλει να τις παρέχει βάσει ανάλυσης επαρκούς αριθμού ασφαλιστικών συμβάσεων που διατίθενται στην αγορά, ώστε να είναι σε θέση να συστήσει, σύμφωνα με επαγγελματικά κριτήρια, την ασφαλιστική σύμβαση που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του πελάτη.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-76" title="page-3">
      3. Πριν από τη σύναψη οποιασδήποτε σύμβασης ασφάλισης, ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής πρέπει τουλάχιστον, βάσει ιδίως των πληροφοριών τις οποίες παρέσχε ο πελάτης, να διευκρινίζει τις απαιτήσεις και τις ανάγκες του πελάτη καθώς και τους λόγους στους οποίους βασίζονται οι συμβουλές που δίδονται στον πελάτη σχετικά με συγκεκριμένο ασφαλιστικό προϊόν. Οι διευκρινίσεις αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με τον σύνθετο χαρακτήρα της προτεινόμενης ασφαλιστικής σύμβασης.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">2. Ο κανονισμός (ΕΕ) 1286/2014  (<span class="note">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το άρθρο 1, σκοπός του κανονισμού 1286/2014 είναι να θεσπίσει «ενιαίους κανόνες σχετικά με τον μορφότυπο και το περιεχόμενο του εγγράφου βασικών πληροφοριών που καταρτίζεται από τους παραγωγούς PRΙΙΡ [συσκευασμένων επενδυτικών προϊόντων για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση] και σχετικά με την παροχή του εγγράφου βασικών πληροφοριών στους ιδιώτες επενδυτές προκειμένου να δώσει τη δυνατότητα σε ιδιώτες επενδυτές να κατανοήσουν και να συγκρίνουν τα βασικά χαρακτηριστικά και κινδύνους των PRΙΙΡ».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το άρθρο 4, σημείο 2, του ως άνω κανονισμού ως «επενδυτικό προϊόν βασιζόμενο σε ασφάλιση» νοείται ένα «ασφαλιστικό προϊόν που προσφέρει ληκτότητα ή αξία εξαγοράς και όπου η εν λόγω ληκτότητα ή αξία εξαγοράς είναι συνολικά ή μερικά εκτεθειμένη, άμεσα ή έμμεσα, σε διακυμάνσεις της αγοράς».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">3. Η οδηγία 2016/97</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αιτιολογική σκέψη 56 έχει ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-82" title="page-3">
      «Τα επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται σε ασφάλιση συχνά διατίθενται στους πελάτες ως πιθανές εναλλακτικές λύσεις ή υποκατάστατα επενδυτικών προϊόντων που υπόκεινται στην οδηγία [2014/65]. Για να διασφαλιστεί μια συνεπής προστασία των επενδυτών και να αποφευχθεί ο κίνδυνος ενός ρυθμιστικού αρμπιτράζ, είναι σημαντικό τα επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται σε ασφάλιση να υπόκεινται, εκτός από τα πρότυπα επαγγελματικής δεοντολογίας τα οποία έχουν οριστεί για όλα τα ασφαλιστικά προϊόντα, επιπλέον σε ειδικά πρότυπα που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του επενδυτικού στοιχείου που είναι ενσωματωμένο στα εν λόγω προϊόντα. Στα εν λόγω ειδικά πρότυπα θα πρέπει να περιλαμβάνονται η παροχή των κατάλληλων πληροφοριών, ο κατάλληλος χαρακτήρας των παρεχόμενων συμβουλών και οι περιορισμοί στην αμοιβή.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 2, παράγραφος 1, σημεία 1 και 17, της οδηγίας περιλαμβάνει τους ακόλουθους ορισμούς:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-84" title="page-3">
      «1) ως “διανομή ασφαλιστικών προϊόντων” νοούνται οι δραστηριότητες παροχής συμβουλών, πρότασης, διενέργειας εργασιών προπαρασκευής, για τη σύναψη συμβάσεων ασφάλισης, οι δραστηριότητες σύναψής τους, ή οι δραστηριότητες παροχής βοήθειας κατά τη διαχείριση και την εκτέλεση των εν λόγω συμβάσεων, ιδίως σε περίπτωση που γεννηθεί αξίωση, περιλαμβανομένης της παροχής πληροφοριών σχετικά με μία ή περισσότερες ασφαλιστικές συμβάσεις βάσει κριτηρίων που επιλέγονται από τον πελάτη μέσω ενός ιστότοπου ή κάποιου άλλου μέσου και η παροχή καταλόγου κατάταξης ασφαλιστικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρισης των τιμών και των προϊόντων, ή η παροχή έκπτωσης επί της τιμής ασφαλιστικής σύμβασης, όταν ο πελάτης είναι σε θέση να συνάψει άμεσα ή έμμεσα μια ασφαλιστική σύμβαση χρησιμοποιώντας ιστότοπο ή άλλα μέσα·
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-85" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-86" title="page-3">
      17) ως “επενδυτικό προϊόν βασιζόμενο σε ασφάλιση” νοείται ένα ασφαλιστικό προϊόν που προσφέρει ληκτότητα ή αξία εξαγοράς και όπου η εν λόγω ληκτότητα ή αξία εξαγοράς είναι συνολικά ή μερικά εκτεθειμένη, άμεσα ή έμμεσα, σε διακυμάνσεις της αγοράς, […]».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">4. Η οδηγία MiFID I</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας ορίζει:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-89" title="page-3">
      «Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις επιχειρήσεις επενδύσεων και στις ρυθμιζόμενες αγορές.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας προβλέπει τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-91" title="page-3">
      «Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-92" title="page-3">
      α) στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις, κατά την έννοια του άρθρου 1 της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ ή του άρθρου 1 της οδηγίας 2002/83/ΕΚ, και στις επιχειρήσεις που ασκούν τις δραστηριότητες αντασφάλισης και αντεκχώρησης που αναφέρονται στην οδηγία 64/225/ΕΟΚ·
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-93" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-94" title="page-3">
      γ) στα πρόσωπα που παρέχουν επενδυτική υπηρεσία ως παρεπόμενη δραστηριότητα στο πλαίσιο της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, υπό τον όρο ότι η δραστηριότητα αυτή διέπεται από νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις ή από επαγγελματικό κώδικα δεοντολογίας που δεν απαγορεύουν την παροχή της υπηρεσίας αυτής·
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-95" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-96" title="page-3">
      ι) στα πρόσωπα που παρέχουν επενδυτικές συμβουλές κατά την άσκηση άλλης επαγγελματικής δραστηριότητας μη εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αμείβονται ειδικά για την παροχή των συμβουλών αυτών·
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-97" title="page-3">
      […]».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας περιέχει τους ακόλουθους ορισμούς:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-99" title="page-3">
      «1) “επιχείρηση επενδύσεων”: κάθε νομικό πρόσωπο του οποίου σύνηθες επάγγελμα ή δραστηριότητα είναι η παροχή μιας ή περισσότερων επενδυτικών υπηρεσιών σε τρίτους ή/και η διενέργεια μιας ή περισσότερων επενδυτικών δραστηριοτήτων σε επαγγελματική βάση.
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-100" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-101" title="page-3">
      2) “επενδυτικές υπηρεσίες και δραστηριότητες”: οποιεσδήποτε από τις υπηρεσίες και δραστηριότητες του τμήματος Α του παραρτήματος Ι οι οποίες αφορούν οποιοδήποτε από τα μέσα που απαριθμούνται στο τμήμα Γ του παραρτήματος Ι.
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-102" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-103" title="page-3">
      4) “επενδυτική συμβουλή”: η παροχή προσωπικών συμβουλών σε πελάτη, είτε κατόπιν αιτήσεώς του είτε με πρωτοβουλία της επιχείρησης επενδύσεων, σχετικά με μία ή περισσότερες συναλλαγές που αφορούν χρηματοπιστωτικά μέσα.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">5. Η οδηγία MiFID II</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά την αιτιολογική σκέψη 87 της οδηγίας MiFID II:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-106" title="page-3">
      «Οι επενδύσεις που συναρτώνται με ασφαλιστήρια συμβόλαια διατίθενται συχνά στους πελάτες ως πιθανές εναλλακτικές λύσεις ή υποκατάστατα χρηματοπιστωτικών μέσων που υπόκεινται στην παρούσα οδηγία. Προκειμένου να παρέχεται συνεπής προστασία στους ιδιώτες πελάτες και να διασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για παρόμοια προϊόντα, είναι σημαντικό τα επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα να υπόκεινται σε κατάλληλες απαιτήσεις. Οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας για την προστασία του επενδυτή θα πρέπει επομένως να εφαρμόζονται εξίσου στις επενδύσεις που συναρτώνται με ασφαλιστήρια συμβόλαια, λόγω όμως των διαφορετικών δομών αγοράς και των διαφορετικών χαρακτηριστικών των προϊόντων τους είναι σκοπιμότερο να καθοριστούν λεπτομερείς απαιτήσεις στο πλαίσιο της εν εξελίξει επανεξέτασης της οδηγίας [2002/92] παρά στην παρούσα οδηγία. Το μελλοντικό ενωσιακό δίκαιο για τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων ασφαλιστικών διαμεσολαβητών και ασφαλιστικών επιχειρήσεων θα πρέπει επομένως να εξασφαλίζει με τον δέοντα τρόπο μια συνεπή κανονιστική προσέγγιση όσον αφορά τη διανομή των διαφόρων χρηματοπιστωτικών προϊόντων που ικανοποιούν παρόμοιες ανάγκες του επενδυτή και επομένως θέτουν συγκρίσιμες προκλήσεις όσον αφορά την προστασία του επενδυτή. Η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων) (“ΕΑΑΕΣ”) που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να συνεργαστούν για να επιτύχουν τη μεγαλύτερη δυνατή συνέπεια των αρχών επαγγελματικής συμπεριφοράς για τα εν λόγω επενδυτικά προϊόντα. Αυτές οι νέες απαιτήσεις για επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα θα πρέπει να καθοριστούν στην οδηγία [2002/92].»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 91 της οδηγίας MiFID II περιέχει τις τροποποιήσεις της οδηγίας 2002/92. Συγκεκριμένα, το άρθρο 2, σημείο 3, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2002/92 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-108" title="page-3">
      «Με εξαίρεση το κεφάλαιο ΙΙΙ Α της παρούσας οδηγίας, οι δραστηριότητες αυτές, όταν ασκούνται από ασφαλιστική επιχείρηση ή υπάλληλο ασφαλιστικής επιχείρησης που ενεργεί υπό την ευθύνη της ασφαλιστικής επιχείρησης, δεν θεωρούνται ασφαλιστική μεσολάβηση ή ασφαλιστική διανομή.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο άρθρο 2 της οδηγίας 2002/92, προστίθεται το σημείο 13, κατά το οποίο «επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν βάσει ασφάλισης» είναι «το ασφαλιστικό προϊόν που προσφέρει αξία ληκτότητας ή εξαγοράς πλήρως ή εν μέρει εκτεθειμένη, άμεσα ή έμμεσα, στις διακυμάνσεις της αγοράς», εκτός ορισμένων εξαιρέσεων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επιπλέον, η οδηγία MiFID II παρενέβαλε στην οδηγία 2002/92 το κεφάλαιο ΙΙΙ Α, σχετικά με «[π]ρόσθετες απαιτήσεις προστασίας των πελατών σε σχέση με ασφαλιστικά επενδυτικά προϊόντα». Κατά το άρθρο 13α του εν λόγω κεφαλαίου, το οποίο επιγράφεται «Πεδίο εφαρμογής»:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-111" title="page-3">
      «Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 2, παράγραφος 3, το παρόν κεφάλαιο ορίζει πρόσθετες απαιτήσεις για τις δραστηριότητες ασφαλιστικής διαμεσολάβησης και τις άμεσες πωλήσεις εκ μέρους ασφαλιστικών επιχειρήσεων όταν αφορούν ασφαλιστικά επενδυτικά προϊόντα. Οι δραστηριότητες αυτές αναφέρονται ως δραστηριότητες διανομής προϊόντων ασφάλισης.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">B. Το σουηδικό δίκαιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο lagen (2005:405) om försäkringsförmedling [νόμος (2005:405) περί ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως] μετέφερε στο σουηδικό δίκαιο την οδηγία 2002/92.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το άρθρο 1, δεύτερο εδάφιο, του κεφαλαίου 1 του ως άνω νόμου, ως ασφαλιστική διαμεσολάβηση νοείται επαγγελματική δραστηριότητα που συνίσταται: 1) στην παρουσίαση ή πρόταση συνάψεως συμβάσεων ασφαλίσεως ή στη διενέργεια άλλης προπαρασκευαστικής πράξεως για τη σύναψη συμβάσεων ασφαλίσεως, 2) στη σύναψη συμβάσεων ασφαλίσεως για λογαριασμό τρίτων ή 3) στην παροχή βοήθειας κατά τη διαχείριση και την εκτέλεση συμβάσεων ασφαλίσεως  (<span class="note">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το άρθρο 1 του κεφαλαίου 2 (πέραν ορισμένων εξαιρέσεων, οι οποίες δεν ασκούν εν προκειμένω επιρροή), η δραστηριότητα ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως μπορεί να ασκείται μόνο με την άδεια της Finansinspektionen (Αρχής Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας, Σουηδία).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Μία από τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση της εν λόγω άδειας είναι η ύπαρξη ασφαλίσεως επαγγελματικής αστικής ευθύνης για την κάλυψη της υποχρεώσεως αποζημιώσεως που ενδέχεται να υπέχει ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής σε περίπτωση αθετήσεως των υποχρεώσεών του (άρθρο 5, σημείο 4, και άρθρο 6, σημείο 2, του κεφαλαίου 2 του νόμου 2005:405).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο κεφάλαιο 5 περιέχονται κανόνες σχετικά με τον τρόπο ασκήσεως της δραστηριότητας ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως. Συγκεκριμένα (άρθρο 4), ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής οφείλει, κατά την άσκηση της δραστηριότητάς του, να εφαρμόζει τις βέλτιστες πρακτικές που ισχύουν στον κλάδο της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως και να επιδεικνύει τη δέουσα επιμέλεια όταν ενεργεί για το συμφέρον των πελατών του. Διευκρινίζεται επίσης ότι ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής οφείλει να προσαρμόζει τις συμβουλές του στις επιθυμίες και τις ανάγκες του πελάτη του και να προτείνει λύσεις που αρμόζουν στον συγκεκριμένο πελάτη. Ο διαμεσολαβητής οφείλει να αποτρέπει πελάτες (που είναι φυσικά πρόσωπα και επιδιώκουν κυρίως μη εμπορικούς σκοπούς) να αγοράζουν προϊόντα που δεν θεωρούνται κατάλληλα για τις ανάγκες τους, την οικονομική κατάστασή τους ή άλλες περιστάσεις που τους αφορούν.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Βάσει του άρθρου 7 του κεφαλαίου 5, ασφαλιστικός διαμεσολαβητής που αθετεί, εκ προθέσεως ή εξ αμελείας, τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, υποχρεούται να αποκαταστήσει κάθε οικονομικής φύσεως ζημία που υπέστη, μεταξύ άλλων, ο πελάτης, λόγω της αθετήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">II. Οι υποθέσεις ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις δύο υποθέσεις των οποίων επιλήφθηκε το αιτούν δικαστήριο, οι ζημιωθέντες αξιώνουν αποζημίωση από την εταιρία Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag (στο εξής: Länsförsäkringar), με την οποία ορισμένοι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές στη Σουηδία είχαν συνάψει ασφαλίσεις επαγγελματικής αστικής ευθύνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">1. Υπόθεση T 2761-15, Länsförsäkringar κατά κληρονόμων του Ingvar Mattsson</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο πλαίσιο ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, ο Ingvar Mattsson, επένδυσε 500 000 σουηδικές κορόνες (SEK) σε πιστοποιητικό επενδύσεων, το οποίο ήταν δομημένο χρηματοοικονομικό μέσο. Η επένδυση πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο 2010 κατόπιν συμβουλής υπαλλήλου της εταιρίας European Wealth Management Group AB (στο εξής: EWMG), καταχωρισμένης επιχειρήσεως ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο I. Mattsson απώλεσε το σύνολο του ποσού που επένδυσε και άσκησε αγωγή κατά της EWMG, η οποία κηρύχθηκε στη συνέχεια υπό εκκαθάριση. Η EWMG είχε συνάψει με τη Länsförsäkringar την ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης που προβλέπεται στον νόμο 2005:405, η οποία κάλυπτε τη δραστηριότητά της και περιελάμβανε την προβλεπόμενη στο άρθρο 7 του κεφαλαίου 5 του εν λόγω νόμου υποχρέωση αποζημιώσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο I. Mattsson άσκησε αγωγή κατά της Länsförsäkringar με αίτημα την καταβολή ποσού 500 000 SEK, εντόκως. Υποστήριξε ότι η EWMG αθέτησε, εκ προθέσεως ή εξ αμελείας  (<span class="note">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>), τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4 του κεφαλαίου 5 του νόμου 2005:405, με αποτέλεσμα η ασφαλιστική εταιρία να υποχρεούται σε καταβολή αποζημιώσεως, καθόσον πρόκειται για απρόβλεπτο γεγονός το οποίο καλύπτεται από την ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης που συνήφθη μεταξύ της EWMG και της Länsförsäkringar.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Länsförsäkringar αναγνώρισε ότι η διαμεσολάβηση για τη σύναψη ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 2005:405 και, επομένως, καλύπτεται από την ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης. Εντούτοις, προέβαλε, κυρίως, ότι η παροχή συμβουλών από την EWMG δεν αφορούσε ασφάλιση ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, αλλά επένδυση σε χρηματοοικονομικό μέσο περιεχόμενο στην εν λόγω ασφάλιση. Επομένως, δεν υπήρξε ασφαλιστική διαμεσολάβηση, αλλά παροχή συμβουλών για επένδυση σε χρηματοοικονομικά μέσα, η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής άλλων κανόνων  (<span class="note">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τη Länsförsäkringar, η ζημία προκλήθηκε από την παροχή χρηματοοικονομικών συμβουλών και όχι από τη διαμεσολάβηση για τη σύναψη ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως. Επικουρικώς, η Länsförsäkringar υποστήριξε ότι η EWMG δεν επέδειξε αμέλεια.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το πρωτοδικείο έκανε δεκτή την αγωγή. Κατ’ αυτό, η επίμαχη παροχή συμβουλών υπόκειται τόσο στον νόμο 2005:405 όσο και στον νόμο περί χρηματιστηρίων αξιών. Εντούτοις, διαπίστωσε επίσης, παραπέμποντας, μεταξύ άλλων, σε ορισμένες δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι δεν προβλέπεται παράλληλη εφαρμογή των εν λόγω ρυθμίσεων. Λαμβανομένων υπόψη του συμφέροντος προστασίας των καταναλωτών και του γεγονότος ότι η Αρχή Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας δεν φαίνεται να απαίτησε από την EWMG να διαθέτει οποιαδήποτε ειδική άδεια για την άσκηση χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων, το πρωτοδικείο έκρινε ότι ο I. Mattsson μπορούσε δικαιολογημένα να πιστεύει ότι ίσχυε η ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Länsförsäkringar άσκησε έφεση ενώπιον του εφετείου, το οποίο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση. Η Länsförsäkringar κατέθεσε αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Högsta domstolen (Ανωτάτου Δικαστηρίου) κατά της αποφάσεως του εφετείου. Η Länsförsäkringar υποστηρίζει ότι η παροχή συμβουλών από την EWMG δεν συνιστά ασφαλιστική διαμεσολάβηση και ότι, ως εκ τούτου, δεν περιλαμβάνεται στην ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης. Εντούτοις, αναγνωρίζει πλέον ότι η EWMG επέδειξε αμέλεια.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο I. Mattsson απεβίωσε και οι κληρονόμοι του αντιτάσσονται στην αναίρεση της αποφάσεως του εφετείου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">2. Υπόθεση T 25-16, Jan-Erik Strobel κ.λπ. κατά Länsförsäkringar</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η επιχείρηση ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως Connecta Fond och Försäkring AB (στο εξής: Connecta), η οποία άσκησε τη δραστηριότητά της κυρίως κατά την περίοδο 2004-2010, είχε συνάψει με τη Länsförsäkringar την προβλεπόμενη από τον νόμο 2005:405 ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης, η οποία κάλυπτε τη δραστηριότητά της και περιελάμβανε την προβλεπόμενη στο άρθρο 7 του κεφαλαίου 5 του εν λόγω νόμου υποχρέωση αποζημιώσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί σειρά ετών, πλείονα πρόσωπα παρέδωσαν στην Connecta χρηματικά ποσά με σκοπό αυτή να τα επενδύσει στο λεγόμενο «εταιρικό ομολογιακό προϊόν της Connecta», το οποίο επρόκειτο να τοποθετηθεί σε ασφάλιση ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως. Σε αντάλλαγμα, τα πρόσωπα αυτά παρέλαβαν ορισμένους τίτλους εκδοθέντες από την Connecta και τον υπάλληλο αυτής, Per Rytterborg, μετέπειτα διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρίας. Κατά την περίοδο 2004-2010, η Connecta ασκούσε επίσης πραγματική δραστηριότητα ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εν συνεχεία, έγινε γνωστό ότι ο P. Rytterborg ιδιοποιήθηκε παρανόμως τα ποσά που του παρέδωσαν οι πελάτες. Κατόπιν της σχετικής καταγγελίας, η άδεια της Connecta ανακλήθηκε. Ο P. Rytterborg απεβίωσε τον Νοέμβριο του 2010. Οι κληρονόμοι του και η Connecta υπάχθηκαν σε πτωχευτικό συμβιβασμό τον Δεκέμβριο του 2010.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ορισμένα από τα ως άνω πρόσωπα άσκησαν αγωγή κατά της Länsförsäkringar, με αίτημα την καταβολή αποζημιώσεως, δυνάμει της ασφαλίσεως επαγγελματικής αστικής ευθύνης της Connecta, αντίστοιχης των ποσών που είχαν παραδώσει στην εν λόγω εταιρία για να τα επενδύσει, όπως εξέθεσαν, σε ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τους ενάγοντες, υπήρξε ασφαλιστική διαμεσολάβηση και η Connecta υπείχε ευθύνη, βάσει του άρθρου 7 του κεφαλαίου 5 του νόμου 2005:405, για τη συμπεριφορά του P. Rytterborg. Επομένως, η ασφαλίστρια εταιρία της Connecta όφειλε να καταβάλει την αντίστοιχη αποζημίωση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Länsförsäkringar πρόβαλε, μεταξύ άλλων, ότι η ζημία δεν επήλθε ως αποτέλεσμα της ασφαλισμένης δραστηριότητας, καθόσον επρόκειτο για εικονικά προϊόντα. Ως εκ τούτου, οι ενέργειες του P. Rytterborg δεν συνιστούν ασφαλιστική διαμεσολάβηση και, επομένως, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 2005:405 ούτε, κατ’ επέκταση, στην ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το πρωτοδικείο, η ζημία καλυπτόταν από την ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης και, ως εκ τούτου, έκανε κατ’ ουσίαν δεκτή την αγωγή. Το πρωτοδικείο διαπίστωσε ότι οι ενάγοντες είχαν την πρόθεση να συνάψουν ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως και ότι, λόγω της συμπεριφοράς του P. Rytterborg, μπορούσαν εύλογα να πιστεύουν ότι επρόκειτο για διαμεσολάβηση η οποία αφορούσε πραγματικές συμβάσεις ασφαλίσεως. Από την άποψη της προστασίας των καταναλωτών, η αντίληψη που ευλόγως σχημάτισαν οι ενάγοντες για τις προθέσεις του P. Rytterborg συνηγορεί σαφώς υπέρ του ότι επρόκειτο για ασφαλιστική διαμεσολάβηση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεδομένου ότι η έννοια της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως περιλαμβάνει τις προπαρασκευαστικές πράξεις και ότι η Connecta είχε επίσης ασκήσει, πραγματικά, δραστηριότητα ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, το πρωτοδικείο έκρινε ότι τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως μπορούσαν να συνιστούν, αντικειμενικά, διαμεσολάβηση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, κατά το εφετείο, η επίμαχη πράξη δεν συνιστούσε ασφαλιστική διαμεσολάβηση και, ως εκ τούτου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε την αγωγή. Το γεγονός ότι, κατά την ερμηνεία των κανόνων, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το συμφέρον της προστασίας των καταναλωτών δεν σημαίνει ότι πρέπει να ασκεί επιρροή η υποκειμενική αντίληψη του καταναλωτή σχετικά με το τι συνιστά ασφαλιστική διαμεσολάβηση. Αντικειμενικά –ανεξάρτητα από την αντίληψη των καταναλωτών– δεν υπήρξε ασφαλιστική διαμεσολάβηση. Επομένως, η προβληθείσα αξίωση δεν καλύπτεται από την ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι ζημιωθέντες κατέθεσαν αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Högsta domstolen (Ανωτάτου Δικαστηρίου). Υποστηρίζουν ότι τα πραγματικά περιστατικά συνιστούν απρόβλεπτο γεγονός το οποίο καλύπτεται από την ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης. Διατείνονται, μεταξύ άλλων, ότι η συμπεριφορά του P. Rytterborg συνιστούσε ασφαλιστική διαμεσολάβηση, καθόσον συνδεόταν στενά με την πραγματική, υποκείμενη σε χορήγηση άδειας, δραστηριότητα που ασκούσε η Connecta.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">III. Τα προδικαστικά ερωτήματα</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λόγω των νομικών αμφιβολιών που εγείρονται σε αμφότερες τις υποθέσεις, το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο) υποβάλλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-143" title="page-3">
      «T 25-16
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-144" title="page-3">
      1 α) Καλύπτει η [οδηγία 2002/92] δραστηριότητα στο πλαίσιο της οποίας ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής δεν είχε πρόθεση συνάψεως πραγματικής ασφαλιστικής συμβάσεως; Έχει σημασία το ζήτημα αν η εν λόγω πρόθεση δεν υπήρχε ήδη πριν από την έναρξη της δραστηριότητας ή έπαυσε να υπάρχει μόνο σε μεταγενέστερο χρόνο;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-145" title="page-3">
      1 β) Στην περίπτωση του ερωτήματος 1α), έχει σημασία το ζήτημα αν ο διαμεσολαβητής ασκεί και αληθή δραστηριότητα ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως παράλληλα με την εικονική δραστηριότητα;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-146" title="page-3">
      1 γ) Στην περίπτωση επίσης του ερωτήματος 1α), έχει σημασία το γεγονός ότι η δραστηριότητα εμφανίστηκε, εκ πρώτης όψεως, στον πελάτη ως προπαρασκευαστική πράξη για τη σύναψη ασφαλιστικής συμβάσεως; Έχει κάποια σημασία η αντίληψη του πελάτη, ανεξαρτήτως αν αυτή είναι εύλογη ή όχι, για το αν υπάρχει ασφαλιστική διαμεσολάβηση;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-147" title="page-3">
      T 2761-15
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-148" title="page-3">
      2 α) Ρυθμίζει η [οδηγία 2002/92] συμβουλές, οικονομικής ή άλλης φύσεως, που παρέχονται σε σχέση με ασφαλιστική διαμεσολάβηση, αλλά δεν αφορούν αυτή καθεαυτήν την υπογραφή ή τη συνέχιση μιας ασφαλιστικής συμβάσεως; Συναφώς, τι ισχύει ειδικώς όσον αφορά τις συμβουλές για επένδυση κεφαλαίου στο πλαίσιο ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-149" title="page-3">
      2 β) Καλύπτονται από τις διατάξεις της [οδηγίας 2004/39], σωρευτικά προς τις διατάξεις της [οδηγίας 2002/92] ή αντ’ αυτών, συμβουλές όπως αυτές που περιγράφονται στο ερώτημα 2α), εφόσον εξ ορισμού συνιστούν επενδυτικές συμβουλές κατά την οδηγία αυτή; Αν οι συμβουλές αυτές καλύπτονται και από την [οδηγία 2004/39], υπερισχύει το ένα σύνολο κανόνων έναντι του άλλου;»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν τέσσερις ομάδες αναιρεσειόντων μόνο επί των σχετικών με την υπόθεση Strobel κ.λπ. κατά Länsförsäkringar ερωτημάτων, ενώ η Länsförsäkringar, η Σουηδική Κυβέρνηση, η Τσεχική Κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις επί αμφοτέρων των υποθέσεων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη στις 14 Σεπτεμβρίου 2017 ανέπτυξαν προφορικά τις παρατηρήσεις τους η Länsförsäkringar, η Σουηδική Κυβέρνηση, η Τσεχική Κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">IV. Ανάλυση των προδικαστικών ερωτημάτων</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα ερωτήματα που υποβάλλει το αιτούν δικαστήριο μπορούν να αναχθούν σε δύο ζητήματα ερμηνείας του άρθρου 2, σημείο 3, της οδηγίας 2002/92, τα οποία είναι διακριτά και διαφορετικού βαθμού δυσκολίας. Το πρώτο μπορεί να απαντηθεί εύκολα, ενώ το δεύτερο απαιτεί διεξοδικότερη ανάλυση, λόγω της πολυπλοκότητάς του.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">A. Πρώτο ερώτημα: εφαρμογή της οδηγίας 2002/92 σε δραστηριότητες μεσολαβήσεως σε συμβάσεις ασφαλίσεως συναφθείσες με πρόθεση απάτης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με τα ερωτήματα που υποβάλλει στην υπόθεση T 25/16, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν η δραστηριότητα ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, η οποία ορίζεται στο άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2002/92, περιλαμβάνει τις δραστηριότητες διαμεσολαβητή ο οποίος, κατά την παροχή των υπηρεσιών του σε ορισμένους πελάτες, οι οποίες περιελάμβαναν προπαρασκευαστικές πράξεις για τη σύναψη συμβάσεων ασφαλίσεως με αυτούς, είχε, στην πραγματικότητα, πρόθεση να τους εξαπατήσει και να ιδιοποιηθεί παρανόμως τα χρήματά τους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν, για τον σκοπό αυτό, ασκούν επιρροή ο χρόνος εκδηλώσεως της προθέσεως εξαπατήσεως του διαμεσολαβητή, η εκτέλεση από αυτόν πράξεων νόμιμης διαμεσολαβήσεως με άλλους πελάτες και η αντίληψη του πελάτη σχετικά με τη δραστηριότητα διαμεσολαβήσεως που ενέχει απάτη.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Länsförsäkringar υποστηρίζει την υποκειμενική ερμηνεία της έννοιας της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2002/92: δεν υπάρχει διαμεσολάβηση εάν ο θεωρούμενος διαμεσολαβητής δεν έχει την πρόθεση να συνάψει πραγματική σύμβαση ασφαλίσεως. Κατ’ αυτήν, παράνομες δραστηριότητες οι οποίες προβάλλονται ως ασφαλιστική διαμεσολάβηση δεν εμπίπτουν στην έννοια αυτή και η αποκατάσταση των ζημιών που υπέστησαν οι πελάτες πρέπει να καθοριστεί βάσει των κανόνων περί αστικής ευθύνης εξ αδικοπραξίας και όχι βάσει εκείνων που εφαρμόζονται στις δραστηριότητες παροχής ασφαλιστικών υπηρεσιών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο ίδιο πνεύμα, η Länsförsäkringar υποστηρίζει ότι δεν ασκεί επιρροή ο χρόνος κατά τον οποίο εκδηλώνεται η παράνομη πρόθεση του διαμεσολαβητή, ήτοι από την αρχή της σχέσεώς του με τον πελάτη ή μεταγενέστερα, κατά τις προπαρασκευαστικές δραστηριότητες της συμβάσεως ασφαλίσεως. Αφ’ ης στιγμής εκδηλώνεται η πρόθεση εξαπατήσεως, καταργείται η πρόθεση συνάψεως της συμβάσεως ασφαλίσεως και δεν πρόκειται πλέον για δραστηριότητα διαμεσολαβήσεως υποκείμενη στην οδηγία 2002/92. Ομοίως, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι ο διαμεσολαβητής που διαπράττει την απάτη ασκεί ταυτόχρονα άλλες νόμιμες δραστηριότητες ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, καθόσον είναι παράλογο αυτές να νομιμοποιούν τις συμπεριφορές εξαπατήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, οι τέσσερις ομάδες αναιρεσειόντων στην εν λόγω υπόθεση, η Τσεχική Κυβέρνηση και η Επιτροπή υποστηρίζουν την αντικειμενική ερμηνεία της επίμαχης έννοιας. Στην οδηγία 2002/92 υπόκειται κάθε δραστηριότητα προπαρασκευαστική της συνάψεως συμβάσεως ασφαλίσεως, ανεξάρτητα από την υποκειμενική πρόθεση του διαμεσολαβητή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συντάσσομαι με την τελευταία αυτή άποψη, καθόσον εκτιμώ ότι η έννοια της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως πρέπει να ερμηνευθεί αντικειμενικά. Η οικεία εκτίμηση δεν μπορεί να βασίζεται στις προθέσεις ή στις αντιλήψεις των φυσικών προσώπων που ενεργούν υπό την ιδιότητα υπαλλήλων ή διευθυντικών στελεχών επιχειρήσεως που έχει δημοσίως ως σκοπό την ασφαλιστική διαμεσολάβηση. Η συνεκτίμηση τέτοιων υποκειμενικών παραγόντων θα είχε ως αποτέλεσμα τη μη προβλεψιμότητα στην εφαρμογή του κανόνα και τούτο αντιβαίνει στις απαιτήσεις της αρχής της ασφάλειας δικαίου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το πρώτο ερμηνευτικό κριτήριο το οποίο εφαρμόζεται για την αποσαφήνιση των χαρακτηριστικών της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως είναι το γραμματικό. Κατά το άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2002/92, ως ασφαλιστική διαμεσολάβηση νοούνται «οι δραστηριότητες […] παρουσίασης, πρότασης, προπαρασκευής […] συμβάσεων ασφάλισης […]».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο ορισμός δίνει έμφαση στις δραστηριότητες και όχι στις υποκειμενικές προθέσεις εκείνων που τις ασκούν. Αρκεί το γεγονός ότι επιχείρηση, σκοπός της οποίας είναι η ασφαλιστική διαμεσολάβηση (και η οποία διαθέτει σχετική άδεια από τη διοίκηση), παρέχει τις επαγγελματικές υπηρεσίες της σε πελάτες ώστε να τεκμαίρεται ότι λειτουργεί υπό την ιδιότητα αυτή, οι δε πελάτες μπορούν να αναμένουν ότι θα εκτελέσει, όντως, τις εργασίες που προηγούνται της συνάψεως συμβάσεως ασφαλίσεως. Σε αυτές συγκαταλέγονται, αναμφίβολα, οι προπαρασκευαστικές δραστηριότητες για τη σύναψη της εν λόγω συμβάσεως  (<span class="note">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Βάσει των όσων εκθέτει το αιτούν δικαστήριο, όλα δείχνουν ότι η Connecta παρουσιαζόταν ως αυτό που όντως ήταν, ήτοι επιχείρηση ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, καταχωρισμένη και νόμιμα λειτουργούσα στη Σουηδία από το 2004. Η επιχείρηση αυτή παρείχε τις διαμεσολαβητικές υπηρεσίες της στους πελάτες και, επομένως, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι κάποιος ή κάποιοι από τους υπαλλήλους της (ή ακόμη και ο διευθύνων σύμβουλος αυτής)  (<span class="note">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>) εκμεταλλεύθηκαν τις συνήθεις δραστηριότητες διαμεσολαβήσεως για να σχεδιάσουν και να διαπράξουν απάτη εις βάρος των πελατών, ιδιοποιούμενοι τα κεφάλαια αυτών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το ίδιο αποτέλεσμα προκύπτει από τη συστηματική ερμηνεία της οδηγίας 2002/92. Το άρθρο 4, παράγραφος 4, αυτής («[τ]α κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των πελατών έναντι αδυναμίας του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή να μεταβιβάσει το ασφάλιστρο στην ασφαλιστική επιχείρηση») περιλαμβάνει στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση τις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες οι διαμεσολαβητές δεν μεταβιβάζουν τα ασφάλιστρα στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις, πράγμα το οποίο συμβαίνει σε περιπτώσεις απάτης, όπως αυτήν που αφορά την Connecta.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η τελεολογική ερμηνεία της οδηγίας 2002/92 δικαιολογεί επίσης την αντικειμενική αντίληψη της δραστηριότητας της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως. Ο σκοπός της εναρμονίσεως που επιφέρει η εν λόγω οδηγία είναι η ενίσχυση της προστασίας των πελατών ασφαλίσεων, όπως επισημαίνεται ρητώς στις αιτιολογικές σκέψεις 7, 8 και 17.  (<span class="note">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>) Υποκειμενική ερμηνεία της έννοιας της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, η οποία θα την εξαρτούσε από την πρόθεση του διαμεσολαβητή, θα συνεπαγόταν τον περιορισμό των εγγυήσεων που θεσπίζει η οδηγία 2002/92 προς όφελος των πελατών ασφαλίσεων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όπως υποστήριξε η Επιτροπή στις παρατηρήσεις της, εάν η δραστηριότητα διαμεσολαβήσεως εξαρτιόταν από την πρόθεση του διαμεσολαβητή, θα προέκυπτε το παράδοξο να μπορεί αυτός να επικαλεστεί την πρόθεσή του να εξαπατήσει ακριβώς για να μην εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2002/92 και να μην αναλάβει τις ευθύνες που αυτή επιβάλλει στον διαμεσολαβητή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, αρκεί το γεγονός ότι οι πράξεις της επιχειρήσεως διαμεσολαβήσεως εμφανίζονται, αντικειμενικά, στους πελάτες ως προπαρασκευαστικές της συνάψεως συμβάσεως ασφαλίσεως. Επαναλαμβάνω ότι δεν ασκεί επιρροή η πρόθεση του υπαλλήλου (ή του διευθυντικού στελέχους) της εν λόγω επιχειρήσεως που παρενέβη στις εν λόγω δραστηριότητες, είτε απέβλεπε πραγματικά να ενεργήσει σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του είτε εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία αυτή για να εξαπατήσει τον πελάτη. Ομοίως, δεν ασκεί επιρροή το κατά πόσον οι κρυφές προθέσεις του υπαλλήλου υπήρχαν από την αρχή της σχέσεώς του με τον πελάτη ή εμφανίστηκαν κατά τις προπαρασκευαστικές δραστηριότητες της επακόλουθης συμβάσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ευθύνη της επιχειρήσεως διαμεσολαβήσεως εκτείνεται στις ζημίες που προκαλούν οι υπάλληλοι ή τα διευθυντικά στελέχη της, όταν εμφανίζονται έναντι τρίτων ως μισθωτοί αυτής και υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ της παράνομης πράξεως που διαπράττουν και της συνήθους δραστηριότητας της εταιρίας. Εκτιμώ ότι αμφότεροι οι παράγοντες συντρέχουν στην υπό κρίση υπόθεση, καθόσον η ιδιοποίηση κεφαλαίων που καταλογίζεται στο διευθυντικό στέλεχος που υπερέβη τις αρμοδιότητές του τελέστηκε σε σχέση με το καθήκον διαμεσολαβήσεως προσώπου που εμφανιζόταν στους πελάτες ως εκπρόσωπος της επιχειρήσεως, στην οποία παραδίδονταν, υπό την προϋπόθεση αυτή, τα εν λόγω κεφάλαια.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ερμηνεία της έννοιας της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως που προτείνω καθιστά επίσης αλυσιτελή την αντίληψη του πελάτη, όσον αφορά τον σκοπό του χαρακτηρισμού των προπαρασκευαστικών εργασιών συμβάσεως ασφαλίσεως ως διαμεσολαβήσεως ή μη. Αυτό αναγνωρίζει η ίδια η Länsförsäkringar, όταν υποστηρίζει ότι, σε αντίθετη περίπτωση, ο καταναλωτής θα μπορούσε να αντιληφθεί μια πολύπλοκη και καλά οργανωμένη απάτη ως πραγματική διαμεσολάβηση, ενώ μια απλή και λιγότερο πολύπλοκη απάτη δεν θα θεωρούνταν απάτη, καθόσον θα ήταν πρόδηλη η πρόθεση εξαπατήσεως. Εκτιμώ ότι το επιχείρημα αυτό είναι λογικό, αλλά, κατά την άποψή μου, δεν συνάδει με το γεγονός ότι η ίδια αυτή εταιρία εκτιμά ότι η πρόθεση του διαμεσολαβητή είναι κρίσιμη για τον καθορισμό της υπάρξεως ή μη ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ως εκ τούτου, το άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2002/92 περιλαμβάνει τις δραστηριότητες διαμεσολαβητή ο οποίος ασκεί για διάφορους πελάτες προπαρασκευαστικές δραστηριότητες με σκοπό τη σύναψη συμβάσεων ασφαλίσεως, ανεξάρτητα από το κατά πόσον αυτός ενεργεί με πρόθεση εξαπατήσεως και ανεξάρτητα από την αντίληψη των πελατών όσον αφορά τις ενέργειές του. Η ευθύνη την οποία ενδέχεται να υπέχουν οι επιχειρήσεις διαμεσολαβήσεως κατά την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων, όταν υποπίπτουν σε επαγγελματικό παράπτωμα, πρέπει να καλύπτεται από τις ασφαλίσεις αστικής ευθύνης που έχουν συνάψει.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">B. Δεύτερο ερώτημα: διαμεσολάβηση σε ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως: ασφαλιστική διαμεσολάβηση ή χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στην υπόθεση T 2761-15, ο I. Mattsson συνήψε ασφάλιση ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, η οποία συνδυάζει σύμβαση ασφαλίσεως ζωής με επένδυση σε δομημένο χρηματοοικονομικό μέσο, κατόπιν συμβουλών που του παρείχε η επιχείρηση EWMG.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών (και εκείνων που ακολούθησαν και κατέληξαν στην απώλεια του ποσού που επενδύθηκε), το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να αποφανθεί αν η παροχή συμβουλών από την EWMG πρέπει να θεωρηθεί ασφαλιστική διαμεσολάβηση εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2002/92 ή αν, αντιθέτως, πρέπει να χαρακτηριστεί παροχή επενδυτικών συμβουλών, υποκείμενη στην οδηγία MiFID I. Το αιτούν δικαστήριο μνημονεύει επίσης το ενδεχόμενο από κοινού εφαρμογής των δύο οδηγιών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Προτού προτείνω την απάντηση που πρέπει να δοθεί στο πολύπλοκο αυτό ερώτημα, εκτιμώ ότι είναι αναγκαίο να διατυπώσω μια προκαταρκτική παρατήρηση και να αναλύσω τα χαρακτηριστικά των ασφαλίσεων ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως και την εφαρμοστέα σε αυτές νομοθεσία.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">1. Προκαταρκτική παρατήρηση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να χαρακτηρίσει την παροχή συμβουλών στη συγκεκριμένη υπόθεση και να αποσαφηνίσει, επακριβώς, τη φύση της συμβατικής σχέσεως μεταξύ της EWMG και του I. Mattsson. Αυτή μπορεί να αφορά είτε ασφάλιση ζωής συνδεδεμένη με επενδυτικό προϊόν είτε ένα απλό χρηματοοικονομικό μέσο μη συνδεδεμένο με την ασφάλιση. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η EWMG δεν θα έχει ασκήσει δραστηριότητα ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, αλλά δραστηριότητα παροχής επενδυτικών συμβουλών (δραστηριότητα για την οποία, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, δεν διέθετε την υποχρεωτική άδεια της Αρχής Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τη Σουηδική Κυβέρνηση και τη Länsförsäkringar, o I. Mattsson αγόρασε ένα πολύπλοκο χρηματοοικονομικό προϊόν καλυπτόμενο από ασφάλιση ζωής και, για τον λόγο αυτό, υποστηρίζουν ότι πρέπει να εφαρμοστεί η οδηγία MiFID I. Αντιθέτως, κατά την Επιτροπή και την Τσεχική Κυβέρνηση, πρόκειται για σύμβαση ασφαλίσεως ζωής με επενδυτική συνιστώσα, η οποία διέπεται από την οδηγία 2002/92.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Διάφορα στοιχεία τα οποία προσκομίζει το αιτούν δικαστήριο φαίνεται να υποδεικνύουν ότι η σύμβαση που συνήψε ο I. Mattsson, με τη διαμεσολάβηση της EWMG, ήταν σύμβαση ασφαλίσεως ζωής με κατάθεση, ήτοι παραλλαγή των συμβάσεων ασφαλίσεως μεταβλητού κεφαλαίου ή συμβάσεων συνδεδεμένων με επενδυτικά κεφάλαια, γνωστών ως «unit linked», οι οποίες συνηθίζονται σε πολλά κράτη μέλη.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρόκειται για συμβατική σχέση δυνάμενη να εμπίπτει στις ασφαλίσεις (και, επομένως, δυνάμενη να περιληφθεί στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση). Σε αυτήν παρέπεμψε το Δικαστήριο αποφαινόμενο ότι «οι συμβάσεις “unit linked”, ή συμβάσεις που συνδέονται με επενδυτικά κεφάλαια, ή συμβάσεις που εξαρτώνται από την απόδοση επενδυόμενου κεφαλαίου, […] εμπίπτ[ουν] σε κλάδο της ασφάλισης ζωής, όπως προκύπτει ρητώς από το παράρτημα Ι, σημείο ΙΙΙ, της οδηγίας για την ασφάλιση ζωής, σε συνδυασμό με το άρθρο 2, σημείο 1, στοιχείο αʹ, της ίδιας οδηγίας»  (<span class="note">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>). Η σύμβαση που εξετάστηκε στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η εν λόγω απόφαση είχε χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά της συμβάσεως που εξετάζεται στην υπό κρίση υπόθεση  (<span class="note">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, θα ξεκινήσω από την υπόθεση αυτή, με την επιφύλαξη ότι, όπως προεκτέθηκε, μόνο το αιτούν δικαστήριο διαθέτει όλες τις πληροφορίες ώστε να είναι σε θέση να αποφανθεί σχετικά με τη φύση της συμβάσεως που αποτελεί αντικείμενο της διαφοράς.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο σημείο αυτό θα κάνω μια πρόσθετη διευκρίνιση, η οποία ενδέχεται να είναι χρήσιμη για το αιτούν δικαστήριο. Η επιχείρηση EMWG και ο υπάλληλος που παρείχε συμβουλές στον I. Mattsson ήταν ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές, με άδεια από τις σουηδικές αρχές για την άσκηση μόνο ασφαλιστικών δραστηριοτήτων και όχι δραστηριοτήτων χρηματοοικονομικής διαμεσολαβήσεως. Εάν το προϊόν που συμβούλευσαν τον I. Mattsson να συνάψει ήταν, στην πραγματικότητα, απλό δομημένο χρηματοοικονομικό μέσο, καίτοι φαινόταν να είναι ασφάλιση ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως (ήτοι, εάν ενήργησαν ως πραγματικοί χρηματοοικονομικοί διαμεσολαβητές), παρέβησαν, εις βάρος του πελάτη, τη νομοθεσία που περιορίζει τη δραστηριότητά τους στον ασφαλιστικό κλάδο. Από το σοβαρό αυτό παράπτωμα κατά την άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας θα απορρέει η δυνατότητα των ζημιωθέντων πελατών να αξιώσουν την αποκατάσταση των ζημιών που υπέστησαν. Εάν η αποκατάσταση των ζημιών δεν είναι εφικτή (εν προκειμένω, λόγω της πτωχεύσεως της EMWG), η υποχρεωτική ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης  (<span class="note">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>) θα πρέπει, καταρχήν, να τις καλύψει.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">2. Η εξέλιξη του νομικού καθεστώτος των συμβάσεων ασφαλίσεως ζωής μεταβλητού κεφαλαίου («unit linked») στο δίκαιο της Ένωσης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι συμβάσεις αυτές αποτελούν μορφή ασφαλίσεων ζωής η οποία γενικεύθηκε στο πλαίσιο της χρηματοοικονομικής παγκοσμιοποιήσεως. Διαφέρουν από τις παραδοσιακές ασφαλίσεις ζωής όσον αφορά την ανάληψη του κινδύνου και τούτο τις καθιστά πολύ πιο «επικίνδυνες» για τους καταναλωτές.  (<span class="note">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις παραδοσιακές ασφαλίσεις ζωής, ο ασφαλιστής εισπράττει τα ασφάλιστρα και τα επενδύει για λογαριασμό του και με δικό του κίνδυνο παρέχοντας στον λήπτη της ασφαλίσεως ελάχιστη απόδοση, υπολογισμένη με τεχνικό τρόπο. Αντιθέτως, στις ασφαλίσεις ζωής μεταβλητού κεφαλαίου, το καταβληθέν ασφάλιστρο επενδύεται από τον ασφαλιστή σε κινητές αξίες ή κεφάλαια που επιλέγει ο ίδιος ο λήπτης της ασφαλίσεως, ο οποίος αναλαμβάνει τον κίνδυνο της εξελίξεώς τους (η απόδοση είναι μεταβλητή, καθόσον θα εξαρτάται από την αξία των στοιχείων ενεργητικού που αποτελούν αντικείμενο της επενδύσεως κατά την είσπραξη της παροχής).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το συγκεκριμένο είδος ασφαλίσεων πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνει υβριδικό προϊόν ασφαλίσεως ζωής και επένδυση, δεδομένου ότι, εάν περιλαμβάνει μόνο χρηματοοικονομική επένδυση, δεν θα συνιστά πραγματική σύμβαση ασφαλίσεως  (<span class="note">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η διάδοση των συγκεκριμένων ασφαλίσεων ζωής μεταβλητού κεφαλαίου ενδέχεται να οφείλεται, μεταξύ άλλων παραγόντων, στο γεγονός ότι συνεπάγονται ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση των επενδύσεων (αυτό φαίνεται να συμβαίνει στη Σουηδία, βάσει των πληροφοριών που παρέσχε η Σουηδική Κυβέρνηση). Στο γεγονός αυτό προστίθεται η ολοένα και εντονότερη παρέμβαση των τραπεζών στις ασφαλιστικές δραστηριότητες και η αναζήτηση από τις ασφαλιστικές εταιρίες καλύτερων ευκαιριών επενδύσεως των κεφαλαίων που συγκεντρώνουν.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις συνδεδεμένες με επενδύσεις ασφαλίσεις ζωής, το καθήκον των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών έχει μεγάλη σημασία για τους πελάτες λιανικής οι οποίοι δεν διαθέτουν ειδικευμένες χρηματοοικονομικές γνώσεις και ενδέχεται να μην έχουν επίγνωση των κινδύνων και των εξόδων που αναλαμβάνουν συνάπτοντας τέτοιες συμβάσεις. Τόσο λόγω των δυσμενών συνεπειών της εξόδου όσο και λόγω του υψηλότερου κόστους των προϊόντων, ακατάλληλες συμβουλές μπορεί να οδηγήσουν τους πελάτες να καταβάλλουν υψηλότερα τέλη και να είναι συνδεδεμένοι με προϊόντα από τα οποία δεν μπορούν να αποσυνδεθούν χωρίς κυρώσεις για την έξοδο  (<span class="note">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεδομένου ότι οι κίνδυνοι αυτοί για τους καταναλωτές δεν ήταν αντιληπτοί σε όλο τους το εύρος πριν από την εκδήλωση της χρηματοπιστωτικής κρίσεως το 2008, η οδηγία 2002/92 δεν περιείχε ειδικούς κανόνες για τη διαμεσολάβηση στην πώληση πολύπλοκων προϊόντων ασφαλίσεως ζωής με επενδυτικές συνιστώσες. Οι ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως διατίθεντο στο πλαίσιο των γενικών διατάξεων που εφαρμόζονται στη διαμεσολάβηση για την πώληση όλων των ασφαλιστικών προϊόντων, καίτοι ενέχουν αυξημένο κίνδυνο για τους μη επαγγελματίες λήπτες ασφαλίσεως. Ειδικές διατάξεις για τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν περιλήφθηκαν ούτε στην οδηγία MiFID I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, η οδηγία MiFID II, της οποίας η προθεσμία μεταφοράς στην εθνική έννομη τάξη έληξε στις 3 Ιουλίου 2017 και η οποία τίθεται σε ισχύ από τις 3 Ιανουαρίου 2018, εξετάζει ειδικώς τις συμβάσεις ασφαλίσεως που συνδέονται με επενδύσεις. Συγκεκριμένα, παρέπεμψε για τη ρύθμισή τους στην τροποποίηση της τότε ισχύουσας οδηγίας 2002/92.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 91 της οδηγίας MiFID II περιορίστηκε στην τροποποίηση της οδηγίας 2002/92 για την ενσωμάτωση σε αυτήν, ως σημείου 13 του άρθρου 2 αυτής, της έννοιας του «επενδυτικού ασφαλιστικού προϊόντος βάσει ασφάλισης»  (<span class="note">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>) και στην προσθήκη νέου κεφαλαίου III Α για τη θέσπιση πρόσθετων απαιτήσεων προστασίας των πελατών, οι οποίες αφορούν τις δραστηριότητες τόσο διαμεσολαβήσεως όσο και άμεσης πωλήσεως (από ασφαλιστικές επιχειρήσεις) των εν λόγω προϊόντων  (<span class="note">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Μετά την οδηγία MiFID II, ο κανονισμός 1286/2014  (<span class="note">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>) πρόβλεψε ότι ως «επενδυτικό προϊόν βασιζόμενο σε ασφάλιση» νοείται «ασφαλιστικό προϊόν που προσφέρει ληκτότητα ή αξία εξαγοράς και όπου η εν λόγω ληκτότητα ή αξία εξαγοράς είναι συνολικά ή μερικά εκτεθειμένη, άμεσα ή έμμεσα, σε διακυμάνσεις της αγοράς». Οι συμβάσεις ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως εμπίπτουν στην έννοια αυτή και το άρθρο 2 προβλέπει ότι ο εν λόγω κανονισμός εφαρμόζεται στους παραγωγούς και στους παρόχους επενδυτικών συμβουλών ή στους πωλητές PRIIP, περιλαμβανομένων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το τελευταίο στάδιο της ρυθμίσεως των συμβάσεων ασφαλίσεως διά κεφαλαιοποιήσεως υπήρξε η οδηγία 2016/97, με την οποία αναδιατυπώνεται και καταργείται η οδηγία 2002/92. Στην αιτιολογική σκέψη 56  (<span class="note">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>) επαναλαμβάνεται η επιταγή που περιέχεται στην οδηγία MiFID II και τονίζεται ότι τα επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται σε ασφάλιση  (<span class="note">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>) πρέπει να υπόκεινται, εκτός από τα πρότυπα επαγγελματικής δεοντολογίας τα οποία έχουν οριστεί για όλα τα ασφαλιστικά προϊόντα, επιπλέον σε ειδικά πρότυπα στα οποία πρέπει να περιλαμβάνονται «η παροχή των κατάλληλων πληροφοριών, ο κατάλληλος χαρακτήρας των παρεχόμενων συμβουλών και οι περιορισμοί στην αμοιβή».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">88.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η οδηγία 2016/97 καθορίζει τις πρόσθετες απαιτήσεις τις οποίες πρέπει να τηρούν οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές και οι επιχειρήσεις ασφαλίσεως σε σχέση με τα βασιζόμενα σε ασφάλιση επενδυτικά προϊόντα. Αυτές αφορούν, ειδικότερα, την πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων και τη διαχείριση αυτών (άρθρα 27 και 28)· την ενημέρωση των πελατών (άρθρο 29)· και την «αξιολόγηση της καταλληλότητας και της σκοπιμότητας και [τις] γνωστοποιήσεις προς πελάτες» (άρθρο 30).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">89.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από την πολύπλοκη αυτή νομοθετική διαδικασία προκύπτει ότι βούληση του νομοθέτη ήταν να υπόκειται η διάθεση, μέσω των διαμεσολαβητών, των συμβάσεων ασφαλίσεως διά κεφαλαιοποιήσεως στους κανόνες που εφαρμόζονται στη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων και στην ασφαλιστική δραστηριότητα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">90.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η συγκεκριμένη νομοθετική επιλογή συνοδεύτηκε από τη θέσπιση προτύπων προστασίας των καταναλωτών παρόμοιων, αλλά όχι ταυτόσημων, με εκείνα που προβλέπονται στην οδηγία MiFID II για τις επιχειρήσεις που διαθέτουν χρηματοοικονομικά μέσα. Τούτο είναι εύλογο καθόσον, στην πραγματικότητα, πρόκειται για υβριδικές συμβάσεις οι οποίες συνδυάζουν ασφάλιση ζωής με χρηματοοικονομικό προϊόν.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">91.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, η εναλλακτική δυνατότητα που απέρριψε ο νομοθέτης της Ένωσης ήταν να υπόκεινται οι εν λόγω συναλλαγές στις ίδιες προϋποθέσεις που απαιτούνται για τις επιχειρήσεις που ασκούν χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση στο πλαίσιο της οδηγίας MiFID II.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">92.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το επιχείρημα αυτό αποκλείει επίσης το ενδεχόμενο να υπόκειται η διαμεσολάβηση ασφαλίσεων ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως σωρευτικώς στις ρυθμίσεις της οδηγίας 2016/97 και σε αυτές της οδηγίας MiFID II. Κανένας κανόνας στις οδηγίες αυτές δεν προβλέπει το ενδεχόμενο ταυτόχρονης εφαρμογής τους στη συγκεκριμένη δραστηριότητα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">3. Απάντηση επί του προδικαστικού ερωτήματος</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">93.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εάν τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως της κύριας δίκης είχαν λάβει χώρα το 2018, συμπεραίνω ότι θα εφαρμοζόταν σε αυτά η οδηγία 2016/97 και οι κανόνες σχετικά με τη διαμεσολάβηση ή τη διανομή επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση, κατηγορία στην οποία εμπίπτει, με τις προεκτεθείσες πάντοτε επιφυλάξεις, σύμβαση όπως αυτή που συνήψε ο I. Mattsson.  (<span class="note">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">94.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εντούτοις, η σύμβαση αυτή συνήφθη το 2010 και, επομένως, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν διαμεσολάβηση με σκοπό τη σύναψη ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως υπέκειτο, τότε, στην οδηγία 2002/92 ή στην οδηγία MiFID I ή εάν εφαρμόζονταν σε αυτήν αμφότερα τα νομοθετικά καθεστώτα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">95.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Θα ξεκινήσω υποθέτοντας (εκ νέου με την προεκτεθείσα επιφύλαξη) ότι, λόγω των χαρακτηριστικών της, αντικείμενο της συμβάσεως ήταν ασφάλιση ζωής μεταβλητού κεφαλαίου («unit linked») ή συμβατικό προϊόν πολύ παρόμοιο με αυτήν. Σε μια τέτοια περίπτωση, η διαμεσολάβηση για τη σύναψη της συμβάσεως υπόκειται αποκλειστικά και μόνο στην οδηγία 2002/92, και τούτο αποκλείει την εφαρμογή της οδηγίας MiFID I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">96.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όπως όλοι οι διάδικοι, εκτιμώ ότι δεν είναι εφικτή η ταυτόχρονη εφαρμογή σε ασφαλιστικό διαμεσολαβητή του καθεστώτος της οδηγίας 2002/92 και του καθεστώτος της οδηγίας MiFID I, δεδομένου ότι σχεδιάστηκαν για τον έλεγχο δραστηριοτήτων διαφορετικών και με διαφορετικό επίπεδο κινδύνου  (<span class="note">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">97.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά την άποψή μου, η μη συμπερίληψη στην οδηγία MiFID II των βασιζόμενων σε ασφάλιση επενδυτικών προϊόντων και η ρύθμιση αυτών από την οδηγία 2016/97 επιβεβαιώνει ότι επιλογή του νομοθέτη της Ένωσης –ρητή πλέον, σιωπηρή προηγουμένως– υπήρξε να υπόκεινται οι διαμεσολαβητές ασφαλίσεων διά κεφαλαιοποιήσεως αποκλειστικά στο νομικό καθεστώς των οδηγιών περί ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως. Υπό την έννοια αυτή, πρέπει να απορριφθεί η άποψη που εξέθεσε η Σουηδική Κυβέρνηση στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση, κατά την οποία στη σύμβαση ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως υπάρχουν, στην πραγματικότητα, δύο διαφορετικές παροχές συμβουλών, εκ των οποίων η μία (σχετική με την ασφάλιση) διέπεται από την οδηγία 2002/92 και η άλλη (σχετική με την επένδυση) διέπεται από την οδηγία MiFID I. Η ασφάλιση ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως συνιστά ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο και το νομικό καθεστώς που διήπε τη διαμεσολάβηση στο συγκεκριμένο είδος συμβάσεων ήταν αποκλειστικά αυτό της οδηγίας 2002/92.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">98.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρέπει να διευκρινιστεί ότι, όπως επισημαίνει η Σουηδική Κυβέρνηση στις παρατηρήσεις της, καμία διάταξη δεν εμποδίζει έναν διαμεσολαβητή να ενεργεί υπό διττό ρόλο και να τηρεί τις απαιτήσεις της οδηγίας 2002/92, ως ασφαλιστικός διαμεσολαβητής, καθώς και τους ελέγχους της οδηγίας MiFID I. Στην περίπτωση αυτή, η επαγγελματική αστική ευθύνη θα ασφαλίζεται δύο φορές και θα ενεργοποιείται ανάλογα με το αν παρεμβαίνει σε πράξεις που αντιστοιχούν στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση ή στην παροχή επενδυτικών συμβουλών, όπως συνάγεται από το άρθρο 8 της οδηγίας 2006/49/ΕΚ  (<span class="note">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>). Εντούτοις, δεν συντρέχει τέτοια περίπτωση στην υπό κρίση υπόθεση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">99.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εκτιμώ ότι διάφορα επιχειρήματα υποστηρίζουν τη λύση που προτείνω. Πρώτον, το άρθρο 2, παράγραφος 3, της οδηγίας 2002/92 ορίζει αρκούντως ευρέως την ασφαλιστική διαμεσολάβηση περιλαμβάνοντας σε αυτήν «δραστηριότητες  (<span class="note">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>) είτε παρουσίασης, πρότασης, προπαρασκευής ή σύναψης συμβάσεων ασφάλισης, ή […] δραστηριότητες παροχής βοήθειας κατά τη διαχείριση και την εκτέλεση  (<span class="note">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>) των εν λόγω συμβάσεων, ιδίως σε περίπτωση επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου». Τόσο η παροχή συμβουλών πριν από τη σύναψη συμβάσεως ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως όσο και η επακόλουθη παροχή βοήθειας στον λήπτη της ασφαλίσεως, σε σχέση με τη χρηματοοικονομική εξέλιξη της εν λόγω συμβάσεως, εμπίπτουν στη δραστηριότητα της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">100.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεύτερον, η οδηγία 2016/97 επιβεβαιώνει ότι η διαμεσολάβηση που αφορά τις ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως υπέκειτο στην οδηγία 2002/92. Η οδηγία 2016/17, η οποία αναδιατυπώνει και συμπληρώνει την οδηγία 2002/92, διατηρεί στο άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 1, τον ίδιο ορισμό της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως (καίτοι την ονομάζει πλέον διανομή ασφαλιστικών προϊόντων) και διευρύνει τις περιπτώσεις που αυτή περιλαμβάνει. Χωρίς να τροποποιεί την έννοια της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως, εισάγει ρητώς στο πεδίο εφαρμογής της τα «επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση» και απαριθμεί, στο κεφάλαιο VI, τις πρόσθετες απαιτήσεις τις οποίες πρέπει να τηρούν οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές όταν παρέχουν συμβουλές για τα εν λόγω προϊόντα, τα οποία περιλαμβάνουν τις συμβάσεις ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, όπως προεκτέθηκε. Η οδηγία MiFID II δεν ενσωμάτωσε τα εν λόγω προϊόντα στο πεδίο εφαρμογής της, και τούτο σημαίνει ότι δεν τα περιελάμβανε ούτε η οδηγία MiFID I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">101.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τρίτον, από την ανάλυση της οδηγίας MiFID I δεν μπορεί να συναχθεί ότι η παροχή συμβουλών σχετικά με σύμβαση ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως καλύπτεται από την εν λόγω ρύθμιση, αλλά μάλλον το αντίθετο. Συναφώς, είναι λυσιτελείς οι εξαιρέσεις οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ, γʹ και ιʹ, αυτής, οι οποίες αφορούν αντίστοιχα:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">ασφαλιστικές επιχειρήσεις, κατά την έννοια του άρθρου 1 της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ ή του άρθρου 1 της οδηγίας 2002/83/ΕΚ, και επιχειρήσεις που ασκούν τις δραστηριότητες αντασφάλισης και αντεκχώρησης που μνημονεύονται στην οδηγία 64/225/ΕΟΚ. Καίτοι δεν γίνεται ρητή μνεία στους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που ρυθμίζονται από την οδηγία 2002/92, η εξαίρεση του κλάδου της ασφαλίσεως από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας MiFID I είναι πρόδηλη·</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">πρόσωπα που παρέχουν επενδυτική υπηρεσία ως παρεπόμενη δραστηριότητα στο πλαίσιο της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, υπό τον όρο ότι η δραστηριότητα αυτή διέπεται από νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις ή από επαγγελματικό κώδικα δεοντολογίας που δεν απαγορεύουν την παροχή της υπηρεσίας αυτής. Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής εμπίπτει στην κατηγορία αυτή εάν η κύρια δραστηριότητά του επικεντρώνεται στην παροχή συμβουλών και στη διαχείριση συμβάσεων ασφαλίσεως, έτσι ώστε η παροχή χρηματοοικονομικών συμβουλών, όταν αφορά επενδύσεις συνδεδεμένες με ασφαλίσεις, να καθίσταται απλώς λειτουργική, ήτοι παρεπόμενη, πράξη  (<span class="note">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>)·</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">πρόσωπα που παρέχουν επενδυτικές συμβουλές κατά την άσκηση άλλης επαγγελματικής δραστηριότητας μη εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας MiFID I, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αμείβονται ειδικά για την παροχή των συμβουλών αυτών. Ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ο οποίος αμείβεται αποκλειστικά από τον λήπτη της ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως ή από την ασφαλιστική επιχείρηση εμπίπτει στην περίπτωση αυτή και εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας MiFID I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">102.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέταρτον, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η οδηγία MiFID I εφαρμόζεται σε συμβάσεις ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως απλώς και μόνο επειδή η επενδυτική συνιστώσα των εν λόγω συμβάσεων μπορεί να περιλαμβάνεται σε κάποιο από τα χρηματοοικονομικά μέσα που προβλέπονται στο παράρτημα Ι, τμήμα Γ, της οδηγίας MiFID I. Η συμπερίληψη αυτή θα εξαρτάται από κάθε είδος συμβάσεως ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως και από το επιλεγέν χρηματοοικονομικό μέσο, το οποίο ενδέχεται να μην προβλέπεται στο ως άνω τμήμα  (<span class="note">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">103.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, πέμπτον, ούτε η απαίτηση αυξημένης προστασίας των καταναλωτών (ληπτών ασφαλίσεως/επενδυτών) δικαιολογεί την υπαγωγή της διαμεσολαβήσεως σε ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως στο καθεστώς της οδηγίας MiFID I, καίτοι δεν αμφισβητείται ότι η εν λόγω οδηγία επιβάλλει περισσότερες απαιτήσεις στις επιχειρήσεις επενδύσεων και θεσπίζει κανόνες προστασίας των επενδυτών (άρθρα 19 έως 24) αυστηρότερους από τους προβλεπόμενους στην οδηγία 2002/92.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">104.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όπως προεκτέθηκε, ο αυξημένος οικονομικός κίνδυνος που αναλαμβάνουν οι πελάτες χρηματοοικονομικών μέσων δικαιολογεί την αυξημένη προστασία σε σχέση με την αναγκαία στην περίπτωση ληπτών ασφαλίσεως. Εντούτοις, το άρθρο 12 της οδηγίας 2002/92 παρέχει και στους λήπτες ασφαλίσεως, όταν πρόκειται για ασφαλίσεις ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, επίπεδο προστασίας κατάλληλο για τους συγκεκριμένους κινδύνους που αναλαμβάνουν  (<span class="note">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>). Θα ήταν δυσανάλογο να επιβληθεί στους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές υποχρέωση τηρήσεως όλων των κανόνων της MiFID στον συγκεκριμένο τομέα. Καίτοι αυξάνει την προστασία των ληπτών ασφαλίσεων ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως και, αντίστοιχα, τις υποχρεώσεις των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών που τους παρέχουν συμβουλές, η οδηγία 2016/97 δεν επεκτείνει σε αυτούς όλες τις απαιτήσεις που επιβάλλει η οδηγία MiFID II στις εταιρίες που διαθέτουν άδεια παροχής επενδυτικών συμβουλών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">105.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εν κατακλείδι, φρονώ ότι η διαμεσολάβηση σε ασφάλιση ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, όπως η επίμαχη στην υπό κρίση υπόθεση, ρυθμίζεται από την οδηγία 2002/92 και όχι από την οδηγία MiFID I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">V. Πρόταση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">106.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα ερωτήματα που υπέβαλε το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο, Σουηδία) ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-217" title="page-3">
      «1) Το άρθρο 2, σημείο 3, της οδηγίας 2002/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με την ασφαλιστική διαμεσολάβηση, περιλαμβάνει τις δραστηριότητες διαμεσολαβητή ο οποίος, διαθέτοντας την οικεία διοικητική άδεια για να ενεργεί υπό την ιδιότητα αυτή, ασκεί για διάφορους πελάτες προπαρασκευαστικές δραστηριότητες με σκοπό τη σύναψη συμβάσεων ασφαλίσεως, ακόμη και αν έχει πρόθεση εξαπατήσεως και ανεξάρτητα από την υποκειμενική αντίληψη των πελατών όσον αφορά τις ενέργειές του.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-218" title="page-3">
      2) Εάν οι επίμαχες στις υποθέσεις των κύριων δικών συμβάσεις μπορούν να χαρακτηριστούν συμβάσεις ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, μεταβλητού κεφαλαίου (“unit linked”) ή συνδεδεμένες με επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση, κάτι το οποίο απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει, ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ο οποίος παρέχει συμβουλές στα πρόσωπα που τις συνάπτουν ασκεί δραστηριότητα διεπόμενη από την οδηγία 2002/92 και όχι δραστηριότητα παροχής επενδυτικών συμβουλών υποκείμενη στην οδηγία 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, για την τροποποίηση των οδηγιών 85/611/ΕΟΚ και 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου.»
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>)Γλώσσα του πρωτοτύπου: η ισπανική.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>)Κατά την εθνική αρίθμηση, πρόκειται για την αίτηση αναιρέσεως T 25-16.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>)Κατά την εθνική αρίθμηση, πρόκειται για την αίτηση αναιρέσεως T 2761-15.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>)Στην αγορά συνηθίζεται η χρήση του αγγλικού όρου «unit linked» για τις συμβάσεις στις οποίες ο λήπτης της ασφαλίσεως επενδύει σε ασφάλιση ζωής προσδιορίζοντας τα στοιχεία ενεργητικού τα οποία θα αφορά η επένδυσή του και τα οποία μεταβιβάζονται στην ασφαλιστική εταιρία που τα διαθέτει στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>)Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με την ασφαλιστική διαμεσολάβηση (ΕΕ 2003, L 9, σ. 3).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>)Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιανουαρίου 2016, σχετικά με τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων (αναδιατύπωση) (ΕΕ 2016, L 26, σ. 19).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>)Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, για την τροποποίηση των οδηγιών 85/611/ΕΟΚ και 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 2004, L 145, σ. 1) (στο εξής: οδηγία MiFID I).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>)Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ (ΕΕ 2014, L 173, σ. 349) (στο εξής: οδηγία MiFID II).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>)Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2014, σχετικά με τα έγγραφα βασικών πληροφοριών που αφορούν συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση (PRIIP) (ΕΕ 2014, L 352, σ. 1· διορθωτικό στην ΕΕ 2014, L 358, σ. 50). Η έναρξη ισχύος του αναβλήθηκε για την 1η Ιανουαρίου 2018 με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/2340 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2016, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 (ΕΕ 2016, L 354, σ. 35).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>)Ο νόμος 2005:405 αντιστοιχεί στην οδηγία 2002/92, καθόσον αφορά την έννοια της ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>)Ο I. Mattsson προσήψε ειδικότερα στην EWMG, σε σχέση με τη σύναψη της ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως, ότι δεν τον ενημέρωσε για τον υψηλό κίνδυνο που ενείχε το πιστοποιητικό επενδύσεων και ότι δεν τον απέτρεψε από τη συγκεκριμένη επένδυση, καθώς και ότι του παρέσχε, αντιθέτως, ανακριβείς πληροφορίες.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>)Ο lagen (2007:528) om värdepappersmarknaden [νόμος (2007:528) περί χρηματιστηρίων αξιών] και ο lagen (2003:862) om finansiell rådgivning till konsumenter [νόμος (2003:862) περί παροχής χρηματοοικονομικών συμβουλών σε καταναλωτές].</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>)Δεν είναι υποχρεωτική η σύναψη της συμβάσεως μετά τις προπαρασκευαστικές δραστηριότητες, δεδομένου ότι δεν καταλήγει, κατ’ ανάγκη, κάθε διαμεσολάβηση σε επακόλουθη σύμβαση ασφαλίσεως.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>)Οι διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης εκθέτουν ότι η Connecta, μέλος της σουηδικής ενώσεως ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, διέθετε το προϊόν ασφαλίσεως ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως μέσω διαφημίσεως στην ιστοσελίδα της και μέσω ενημερωτικών συναντήσεων (τις οποίες οργάνωναν ο P. Rytteborg και άλλοι εργαζόμενοι της εταιρίας) με ηλικιωμένους, τους οποίους ενημέρωναν για τα πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης ασφαλίσεως· πολλοί εξ αυτών που συνήψαν την ασφάλιση ήταν ήδη πελάτες της Connecta.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>)Βλ. απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 2013, ΕΕΑΕ κ.λπ. (C555/11, EU:C:2013:668), σκέψεις 27 και 30.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>)Απόφαση της 1ης Μαρτίου 2012, González Alonso, C166/11, EU:C:2012:119, σκέψη 29. Η οδηγία «για την ασφάλιση ζωής» η οποία μνημονεύεται στην απόφαση είναι η οδηγία 2002/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Νοεμβρίου 2002, σχετικά με την ασφάλιση ζωής (ΕΕ 2002, L 345, σ. 1).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>)Συγκεκριμένα, περιελάμβανε «[…] ασφάλιση ζωής αντί μηνιαίας καταβολής ασφαλίστρου προοριζόμενου να επενδυθεί σε τοποθετήσεις με σταθερή απόδοση, σε τοποθετήσεις με μεταβλητή απόδοση και σε προϊόντα χρηματοοικονομικής επένδυσης τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο των οποίων φέρει ο ασφαλιζόμενος […]» (απόφαση της 1ης Μαρτίου 2012, González Alonso, C166/11, EU:C:2012:119, σκέψη 28).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>)Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2002/92 προβλέπει ότι η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει την αστική ευθύνη του διαμεσολαβητή που προκύπτει από επαγγελματική αμέλεια.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>)Μπορεί να φαίνεται ότι αντιβαίνει στη λογική το γεγονός ότι, στις συγκεκριμένες συμβάσεις, τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους αναλαμβάνει ακριβώς ο λήπτης της ασφαλίσεως, αλλά έτσι είναι. Τα βασιζόμενα σε ασφάλιση επενδυτικά προϊόντα μπορεί να αποβούν, στην πραγματικότητα, ελάχιστα «ασφαλή», εάν ο χαρακτηρισμός αυτός γίνεται αντιληπτός υπό τη συνήθη έννοια του βέβαιου, του αναμφίβολου ή του απαλλαγμένου κινδύνου.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>)Με απόφαση της 12ης Ιανουαρίου 2015 (ES:TS:2015:254), το Tribunal Supremo (Ανώτατο Δικαστήριο) της Ισπανίας αναίρεσε, λόγω ελλείψεως συναινέσεως, δύο συμβάσεις ασφαλίσεως ζωής «unit linked πολλαπλής στρατηγικής» της ασφαλιστικής εταιρίας C., τις οποίες διέθεταν, ως ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές, καταστήματα της Banco S. Στην εν λόγω υπόθεση, το σύνολο του καταβληθέντος ασφαλίστρου επενδυόταν σε καλάθι κεφαλαίων το οποίο διαχειριζόταν επιχείρηση παροχής επενδυτικών υπηρεσιών πλήρως (100 %) ελεγχόμενη από τον όμιλο του οποίου ηγείται η ως άνω τράπεζα. Τα κεφάλαια απώλεσαν πλήρως την αξία τους λόγω της λεγόμενης «υποθέσεως Madoff» και οι λήπτες ασφαλίσεως απώλεσαν την επένδυσή τους (η τράπεζα τους πρόσφερε αποζημίωση υπό μορφή προνομιούχων μετοχών). Η Banco S. πρόσφερε ένα προϊόν στο οποίο τα χρήματα του πελάτη επρόκειτο να διατεθούν σε επενδυτικά κεφάλαια εταιρίας της ίδιας της τράπεζας η οποία, για φορολογικούς λόγους, είχε συνάψει συμφωνία με την ασφαλιστική επιχείρηση C. ώστε η επένδυση να υλοποιηθεί μέσω ασφαλίσεως ζωής μεταβλητού κεφαλαίου («unit linked»).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>)Το 2012 η Επιτροπή εκτίμησε ότι η δυνητική ζημία των καταναλωτών που απορρέει από την πώληση ακατάλληλων προϊόντων ασφάλειας ζωής μεταβλητού κεφαλαίου μπορεί να ανέρχεται έως και σε 1,1 τρισεκατομμύρια ευρώ στο σύνολο της Ένωσης. Βλ. έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, Συνοπτική παρουσίαση της εκτίμησης επιπτώσεων που συνοδεύει το έγγραφο «Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ασφαλιστική διαμεσολάβηση», SWD(2012) 192 τελικό, της 3ης Ιουλίου 2012, σ. 4.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>)Βλ. το κείμενο της διατάξεως στο σημείο 22. Από τον ορισμό των συγκεκριμένων προϊόντων εξαιρούνται ρητώς τα ασφαλιστικά προϊόντα του κλάδου ασφαλίσεως ζημιών, οι παραδοσιακές ασφαλίσεις ζωής χωρίς χρηματοοικονομική συνιστώσα, τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία και τα ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>)Βλ. σημείο 23 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>)Γνωστός ως κανονισμός PRIIP (από το αγγλικό ακρωνύμιο της ονομασίας των προϊόντων, Packaged Retail and Insurance-based Investment Products).</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>)Βλ. το κείμενο της αιτιολογικής σκέψεως στο σημείο 15. Η οδηγία 2016/97 αφορά τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, αντί της διαμεσολαβήσεως, δεδομένου ότι περιλαμβάνει, επιπλέον της διαμεσολαβήσεως, άλλους πρόσθετους τρόπους διανομής που συνδέονται με τις νέες τεχνολογίες.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>)Η έννοια «επενδυτικό προϊόν βασιζόμενο σε ασφάλιση» ορίζεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 17, αυτής επαναλαμβάνοντας επί λέξει τη διατύπωση που εισήγαγε η οδηγία MiFID II στην οδηγία 2002/92, καθώς και τις προβλεπόμενες σε αυτήν εξαιρέσεις.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>)Στο σημείο 3.3 των γραπτών παρατηρήσεών της, η Länsförsäkringar φαίνεται να συντάσσεται επίσης με την άποψη αυτή. Δέχεται ότι, λαμβανομένου υπόψη του ορισμού που περιέχεται στην οδηγία 2016/97, οι κανόνες για τα βασιζόμενα σε ασφάλιση επενδυτικά προϊόντα θα εφαρμόζονταν στην υπό κρίση υπόθεση εάν ίσχυε η συγκεκριμένη οδηγία αντί της οδηγίας 2002/92.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>)Ο έλεγχος των επιχειρήσεων επενδύσεων που παρέχουν χρηματοοικονομικές υπηρεσίες ή συμβουλές σε σχέση με χρηματοοικονομικές υπηρεσίες είναι αυστηρότερος, καθόσον τα χρηματοοικονομικά μέσα τα οποία χειρίζονται συνεπάγονται, για τους καταναλωτές, μεγαλύτερους κινδύνους και μεγαλύτερη δυσκολία κατανοήσεως. Αντιθέτως, ο έλεγχος των δραστηριοτήτων διαμεσολαβήσεως των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών είναι λιγότερο αυστηρός, δεδομένου ότι είναι επίσης μικρότερος ο κίνδυνος περιουσιακής ζημίας των πελατών.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>)Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2006, για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων (αναδιατύπωση) (ΕΕ 2006, L 177, σ. 201). Το άρθρο 8, το οποίο ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, προβλέπει ότι, εάν επιχείρηση επενδύσεων είναι επίσης εγγεγραμμένη ως ασφαλιστικός διαμεσολαβητής, οφείλει να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του άρθρου 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2002/92 (ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης) και, επιπλέον, οφείλει να διαθέτει ως κάλυψη: α) αρχικό κεφάλαιο 25 000 ευρώ· β) ασφάλιση επαγγελματικής αποζημίωσης καλύπτουσα ολόκληρο το έδαφος της Ένωσης ή ισοδύναμη εγγύηση κατά της ευθύνης από επαγγελματική αμέλεια, για ποσό 500 000 ευρώ τουλάχιστον ανά ζημία και συνολικά 750 000 ευρώ κατ’ έτος για όλες τις ζημίες· ή γ) συνδυασμό αρχικού κεφαλαίου και ασφάλισης επαγγελματικής αποζημίωσης υπό μορφή που να οδηγεί σε επίπεδο κάλυψης αντίστοιχο με το εξασφαλιζόμενο με τα στοιχεία α) ή β).Η οδηγία 2006/49 καταργήθηκε με την οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και για την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (ΕΕ 2013, L 176, σ. 338), αλλά το περιεχόμενο του άρθρου 8 επαναλαμβάνεται στο άρθρο 31, παράγραφος 2, της νέας οδηγίας.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>)Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>)Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>)Εάν ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ασκεί ως κύρια δραστηριότητα την παροχή επενδυτικών συμβουλών, οι εθνικές ελεγκτικές διοικητικές αρχές οφείλουν να παρέμβουν και να τον υποχρεώσουν να εξασφαλίσει την άδεια που πρέπει να διαθέτουν οι επιχειρήσεις επενδύσεων βάσει της οδηγίας MiFID I.</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>)Το γεγονός ότι στην απαρίθμηση χρηματοοικονομικών μέσων στο παράρτημα I, τμήμα Γ, της οδηγίας MiFID I δεν περιέχεται η κατηγορία των «επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση» δεν σημαίνει ότι το χρηματοοικονομικό προϊόν που διατίθεται με την ασφάλιση ζωής διά κεφαλαιοποιήσεως δεν μπορεί να εμπίπτει σε κάποια από τις κατηγορίες της απαριθμήσεως αυτής, όπως οι «μεταβιβάσιμες κινητές αξίες» ή τα «μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων».</p>
<p class="note">(<span class="note">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>)Ο κίνδυνος των εν λόγω ασφαλίσεων είναι συνήθως κατώτερος εκείνου των χρηματοοικονομικών μέσων της οδηγίας MiFID I, βάσει των πληροφοριών του κλάδου. Βλ. Insurance Europe, Complexity and comprehension for insurance-based investment products (IBIPs), Position Paper COBPRI17-002, της 13ης Ιουνίου 2017.</p>
</body>
</html>
