|
Publicatieblad |
NL L-serie |
|
2025/1733 |
10.9.2025 |
VERORDENING (EU) 2025/1733 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
van 18 juli 2025
tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1938 wat betreft de rol van gasopslag voor het veiligstellen van de gasvoorziening in de aanloop naar het winterseizoen
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 194, lid 2,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1),
Na raadpleging van het Comité van de Regio’s,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),
Overwegende hetgeen volgt:
|
(1) |
Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad (3) is vastgesteld als reactie op de gasleveringscrisis en ongekende prijsstijgingen als gevolg van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne sinds februari 2022, waardoor de Unie werd gedwongen op gecoördineerde en alomvattende wijze op te treden om potentiële risico’s als gevolg van verdere verstoringen van de gaslevering te voorkomen. |
|
(2) |
Sinds het begin van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne wil de Unie haar onafhankelijkheid van Russische energie verder bevorderen. Dit benadrukt de urgentie om te zorgen voor alternatieve energieleveringen van internationale partners via LNG of pijpleidinggas, zonder nieuwe afhankelijkheden te creëren. In die context is het van cruciaal belang om alternatieve energieleveringen van betrouwbare partners veilig te stellen. Op 17 juni 2025 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor een verordening tot volledige uitfasering van de invoer van Russisch gas in de Unie, dat met name een wijziging van Verordening (EU) 2017/1938 van het Europees Parlement en de Raad (4) omvat. Daarnaast bevat het voorstel van de Commissie maatregelen die de invoering mogelijk maken van een robuust en efficiënt systeem voor het traceren van Russisch gas dat de grens van de Unie overschrijdt. Dergelijke maatregelen zouden ook helpen bij de monitoring van de opslag van het Russisch gas in de Unie. De volledige uitfasering van de invoer van Russisch gas zal het mogelijk maken de bepalingen inzake gasopslag van Verordening (EU) 2017/1938 aan te scherpen, waardoor de Unie geholpen wordt een veerkrachtiger energiesysteem te hebben. In het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne moet de Unie snel vooruitgang boeken in de richting van volledige onafhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen. Een verlenging van de maatregelen met betrekking tot het vulniveau van gasopslaginstallaties zou niet alleen bijdragen tot de voortdurende waarborging van de leveringszekerheid, maar zou ook een belangrijk instrument zijn in de inspanningen van de Unie om haar afhankelijkheid van de invoer van gas van oorsprong uit Rusland weg te nemen. |
|
(3) |
Bij Verordening (EU) 2022/1032 is Verordening (EU) 2017/1938 gewijzigd door de invoering van een tijdelijk rechtskader voor maatregelen met betrekking tot het vulniveau van gasopslaginstallaties ter versterking van de gasleveringszekerheid in de Unie, met name de gaslevering aan beschermde afnemers. |
|
(4) |
Gasopslaginstallaties dekken 30 % van het gasverbruik van de Unie tijdens de wintermaanden en goed gevulde ondergrondse gasopslaginstallaties, alsook een vrijwillige verminderde gasvraag, dragen aanzienlijk bij tot de gasleveringszekerheid doordat extra gas kan worden geleverd in geval van een krappe balans tussen vraag en aanbod of verstoringen van de levering. |
|
(5) |
De vaststelling van een bindende vuldoelstelling en een vultraject om ervoor te zorgen dat gasopslaginstallaties tegen 1 november van een respectief jaar voor 90 % gevuld zijn, met een reeks tussentijdse streefdoelen voor elke lidstaat in februari, mei, juli en september, bleek van fundamenteel belang te zijn tijdens de energiecrisis die is veroorzaakt door de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, zowel om het hoofd te bieden aan de gasleveringstekorten, als om de marktonzekerheden en prijsvolatiliteit terug te dringen. |
|
(6) |
Ondanks de aanzienlijke verbetering van de situatie op de gasmarkt ten opzichte van de periode 2022-2023 blijft de Europese gasmarkt krap en de geopolitieke situatie onduidelijk. De toegenomen concurrentie om wereldwijde LNG-leveringen kan de blootstelling van de lidstaten aan prijsvolatiliteit vergroten. In dergelijke gevallen blijft gasopslag uiterst belangrijk. |
|
(7) |
Op grond van Verordening (EU) 2017/1938 vervalt de verplichting voor de lidstaten om een jaarlijks vultraject te volgen en ervoor te zorgen dat de vuldoelstelling uiterlijk op 1 november van elk jaar wordt gehaald, op 31 december 2025. |
|
(8) |
Er moet rekening worden gehouden met het veranderde mondiale politieke klimaat wat betreft de betrouwbaarheid van gasleveranciers en landen die gas leveren. |
|
(9) |
In het licht van het succes van Europa bij het verminderen van de risico’s die verbonden zijn aan zijn gasinvoerstructuur, moet het algemene kader om aan de gasbehoefte van de Unie te voldoen een evenwicht vinden tussen energiezekerheid en de terugkeer naar marktgebaseerde beginselen. Dat kader moet dan ook flexibel genoeg zijn om tijdens het vulseizoen snel te reageren op voortdurend veranderende marktomstandigheden en om met name gebruik te maken van de beste aankoopvoorwaarden teneinde de gasprijzen in Europa omlaag te brengen. Meer bepaald moet het voor de lidstaten mogelijk zijn om de vuldoelstelling op enig moment tussen 1 oktober en 1 december te behalen, rekening houdend met het begin van de onttrekkingsperiode voor gasopslag van de lidstaten, zonder dat het opslagniveau dat overeenkomt met de vuldoelstelling tot 1 december hoeft te worden gehandhaafd. |
|
(10) |
Het doel van de vultrajecten, die elk jaar door de lidstaten worden vastgesteld om hun jaarlijkse vulplan weer te geven, is ervoor te zorgen dat de bindende vuldoelstelling binnen de termijn van 1 oktober tot en met 1 december van een bepaald jaar wordt gehaald. Het vultraject moet echter indicatief zijn en moet de marktdeelnemers voldoende flexibiliteit bieden voor het vullen van de opslag gedurende het hele jaar, rekening houdend met Aanbeveling C(2025)1481 van de Commissie van 5 maart 2025 betreffende de uitvoering van de vuldoelstellingen voor gasopslag in 2025. |
|
(11) |
In het geval van moeilijke omstandigheden, zoals aanwijzingen voor handelsactiviteiten die een kosteneffectieve vulling van de gasopslagen in de weg staan, een laag seizoensgebonden prijsverschil, een hoog prijsniveau, opslagniveaus die onder het traject op het niveau van de lidstaat liggen of onvoorziene technische omstandigheden die de injectie van gas in de gasopslagen zeer moeilijk en duur zouden maken, die het vermogen beperken om ervoor te zorgen dat de gasopslaginstallaties worden gevuld overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1938, moeten de lidstaten de mogelijkheid hebben om tot tien procentpunten van de vuldoelstelling af te wijken. |
|
(12) |
Bovendien moet de Commissie, in het geval van aanhoudend ongunstige marktomstandigheden, zoals aanwijzingen van mogelijke marktmanipulatie, of van handelsactiviteiten die het kosteneffectief vullen van de opslag belemmeren, waardoor het vermogen om te waarborgen dat de gasopslaginstallaties overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1938 wordt gevuld, aanzienlijk wordt beperkt, de bevoegdheid krijgen om het toegestane afwijkingsniveau verder te verhogen door middel van een gedelegeerde handeling. Die verhoging mag niet meer dan vijf procentpunten bedragen. |
|
(13) |
De beoordeling door de Commissie van het huidige energiezekerheidskader heeft het positieve effect van de vereisten inzake het vullen van de opslag op de gasleveringszekerheid bevestigd en die positieve effecten moeten ook na 2025 behouden blijven. |
|
(14) |
Tegelijkertijd moet met deze verordening worden ingespeeld op de huidige en toekomstige veranderingen op de gasmarkten, een bijdrage worden geleverd aan de strategische doelstelling om de energieprijzen te verlagen en de geleidelijke terugkeer naar marktgebaseerde mechanismen voor het vullen van de opslag worden vergemakkelijkt. |
|
(15) |
Om de leveringszekerheid en het passende vulniveau van gasopslaginstallaties te handhaven, moet de Commissie de markt voortdurend monitoren en nagaan hoe de vuldoelstelling kan worden behaald, onder meer door effectiever gebruik te maken van de mogelijkheden die worden geboden door het bij Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad (5) ingestelde mechanisme voor vraagbundeling en gezamenlijke aankoop. |
|
(16) |
Daarom moeten de relevante bepalingen betreffende het vullen van de gasopslag, die voorspelbaarheid en transparantie bieden met betrekking tot het gebruik van gasopslaginstallaties in de hele Unie, worden verlengd tot eind 2027 en moet in die bepalingen tegelijkertijd enige flexibiliteit worden opgenomen. |
|
(17) |
Aangezien de desbetreffende bepalingen betreffende het vullen van de gasopslag dringend van toepassing moeten worden vóór het begin van het volgende winterseizoen, zodat de lidstaten hun vuldoelstelling tijdig kunnen halen, moet deze verordening in werking treden op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. |
|
(18) |
Overeenkomstig de beginselen van betere regelgeving en vereenvoudiging, en gezien de algemene verbetering van het energiezekerheidskader van de Unie, moet in deze verordening onnodige administratieve complexiteit worden vermeden. |
|
(19) |
Zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 26 februari 2025 getiteld “Actieplan voor betaalbare energie”, heeft de recente energiecrisis, de meest ernstige die Europa tot dusver heeft doorgemaakt, aangetoond hoe belangrijk coördinatie op Unieniveau is om prijspieken op de interne markt te beheersen. Ter vergroting van de veerkracht in het licht van een eventuele toekomstige energiecrisis hebben de lidstaten instrumenten voor doeltreffende actie nodig en moet het regelgevingskader inzake leveringszekerheid worden versterkt, met inachtneming van de lessen die uit de recente ontwikkelingen werden getrokken. Er moet onder meer de nodige aandacht worden besteed aan het concept van beschermde afnemers, het voorkomen van concurrentieverstoring en de goede werking van de interne markt, alsook aan de rol van alternatieve energiebronnen voor gas, zoals hernieuwbare energiebronnen en waterstof, samen met de rol van energie-efficiëntie, in een evoluerende energiemix. |
|
(20) |
Verordening (EU) 2017/1938 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd, |
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
Verordening (EU) 2017/1938 wordt als volgt gewijzigd:
|
1) |
in artikel 2 wordt punt 27 vervangen door:
; |
|
2) |
artikel 6 bis wordt als volgt gewijzigd:
|
|
3) |
in artikel 6 ter wordt lid 2 vervangen door: “2. De door de lidstaten op grond van lid 1 van dit artikel genomen maatregelen worden beperkt tot wat nodig is om waar nodig de vultrajecten uit te voeren en de vuldoelstellingen te halen. Alle op grond van artikel 6 bis, leden 8 en 10, genomen maatregelen worden duidelijk omschreven en zijn transparant, evenredig, niet-discriminerend en controleerbaar. Zij verstoren niet onrechtmatig de mededinging of de goede werking van de interne gasmarkt of brengen de gasleveringszekerheid in andere lidstaten of in de Unie niet in gevaar. De lidstaten stellen de Commissie en de GCG onverwijld in kennis van die maatregelen.” |
|
4) |
artikel 6 quater wordt als volgt gewijzigd:
|
|
5) |
artikel 6 quinquies wordt als volgt gewijzigd:
|
|
6) |
in artikel 17 bis wordt aan lid 1 het volgende punt toegevoegd:
; |
|
7) |
artikel 18 bis wordt geschrapt; |
|
8) |
in artikel 22 wordt de vierde alinea vervangen door: “Artikel 2, punten 27 tot en met 31, de artikelen 6 bis tot en met 6 quinquies, artikel 16, lid 3, artikel 17 bis, artikel 20, lid 4, en bijlage I ter zijn van toepassing tot en met 31 december 2027.” ; |
|
9) |
bijlage I bis wordt geschrapt; |
|
10) |
bijlage I ter wordt vervangen door: “BIJLAGE I ter Gedeelde verantwoordelijkheid voor de vuldoelstelling en het vultraject Met betrekking tot de vuldoelstelling en het vultraject op grond van artikel 6 bis delen de Slowaakse Republiek en Tsjechië de verantwoordelijkheid voor de opslaginstallaties van Dolní Bojanovice. De exacte verhouding en omvang van die verantwoordelijkheid van zowel de Slowaakse Republiek als Tsjechië zijn onderworpen aan een bilaterale overeenkomst tussen die lidstaten. Onverminderd artikel 13 en overeenkomstig artikel 11, lid 6, punt b), zorgen de Slowaakse Republiek en Tsjechië ervoor dat, wanneer op grond van deze verordening een crisis wordt afgekondigd, geen maatregelen worden ingevoerd die gevolgen hebben voor de opslaginstallatie Dolní Bojanovice die de gasleveringssituatie ernstig in gevaar kunnen brengen of het vermogen van aardgasbedrijven om gas te leveren aan beschermde afnemers overeenkomstig de nationale gasleveringsnorm kunnen ondermijnen.”. |
Artikel 2
Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.
Gedaan te Brussel, 18 juli 2025.
Voor het Europees Parlement
De voorzitter
R. METSOLA
Voor de Raad
De voorzitter
M. BJERRE
(1) PB C, C/2025/2967, 16.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/2967/oj.
(2) Standpunt van het Europees Parlement van 8 juli 2025 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 18 juli 2025.
(3) Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2022 tot wijziging van Verordeningen (EU) 2017/1938 en (EG) nr. 715/2009 wat betreft gasopslag (PB L 173 van 30.6.2022, blz. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/1032/oj).
(4) Verordening (EU) 2017/1938 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2017 betreffende maatregelen tot veiligstelling van de gasleveringszekerheid en houdende intrekking van Verordening (EU) nr. 994/2010 (PB L 280 van 28.10.2017, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1938/oj).
(5) Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad van 19 december 2022 inzake de bevordering van solidariteit via een betere coördinatie van de aankoop van gas, betrouwbare prijsbenchmarks en de uitwisseling van gas over de grenzen heen (PB L 335 van 29.12.2022, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2576/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/1733/oj
ISSN 1977-0758 (electronic edition)