(1)

Με την επιστολή της 27ης Ιουλίου 2001, η οποία πρωτοκολλήθηκε την 1η Αυγούστου 2001, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή μέτρο ενισχύσεων για την αγορά εξοπλισμού πιστοποίησης της προέλευσης και της ποιότητας του βόειου κρέατος.

(2)

Με τις επιστολές της 15ης Οκτωβρίου 2001, που πρωτοκολλήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2001, και της 26ης Φεβρουαρίου 2002, που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2002, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαβίβασε στην Επιτροπή τα συμπληρωματικά στοιχεία που ζητήθηκαν από τις ιταλικές αρχές με τις επιστολές της 12ης Σεπτεμβρίου 2001 και της 28ης Νοεμβρίου 2001.

(3)

Με την επιστολή της 24ης Απριλίου 2002, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ιταλία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ κατά της ενίσχυσης αυτής.

(4)

Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (1) της 18ης Ιουνίου 2002. Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση/μέτρο.

(5)

Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από κανένα ενδιαφερόμενο τρίτο μέρος.

(6)

Με την επιστολή της 25ης Ιουνίου 2002, που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Ιουνίου 2002, η Ιταλία διαβίβασε στην Επιτροπή περαιτέρω στοιχεία για το προβλεπόμενο μέτρο.

(7)

Ενίσχυση για την αγορά εξοπλισμού πιστοποίησης της προέλευσης και της ποιότητας του βόειου κρέατος.

(8)

Οι προβλεπόμενες συνολικές πιστώσεις για το μέτρο ενίσχυσης ανέρχονται σε 103 291,38 ευρώ (200 εκατ. ιταλικές λιρέτες), ποσό χορηγούμενο από το Εμπορικό Επιμελητήριο της Brescia.

(9)

Έως τα τέλη του έτους 2001.

(10)

Μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις που απασχολούν έως 20 υπαλλήλους, οι οποίες έχουν τη νομική ή επιχειρησιακή έδρα τους στην επαρχία της Brescia, δεν έχουν εκκρεμότητες με τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, έχουν καταβάλει τις προβλεπόμενες εισφορές στο Εμπορικό Επιμελητήριο, δεν τελούν υπό καθεστώς αναγκαστικής διαχείρισης ή πτωχευτικού συμβιβασμού και δεν έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση.

(11)

Σκοπός του μέτρου ενισχύσεων είναι η χορήγηση επιδότησης στην αγορά ζυγών συνδεδεμένων με σύστημα υπολογιστή (υλισμικό και λογισμικό) το οποίο επιτρέπει την πιστοποίηση της προέλευσης του βόειου κρέατος και τον σχετικό έλεγχο από το Κέντρο βελτίωσης της ποιότητας του γάλακτος και του βόειου κρέατος της Brescia.

(12)

Στην αρχική μορφή του μέτρου, δικαιούχοι ενίσχυσης ήταν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του τριτογενούς τομέα που πωλούν κρέας και, σε πολύ μικρότερο βαθμό, οι γεωργικές επιχειρήσεις που διαθέτουν απευθείας το κρέας που παράγουν στους καταναλωτές. Ωστόσο, το μέτρο δεν αφορά πλέον τις τελευταίες, όπως διευκρίνισαν οι ιταλικές αρχές με επιστολή της 25ης Ιουνίου 2002. Στην οριστική του έκδοση, το μέτρο αφορά μόνο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εμπορίας (κρεοπωλεία ) που πωλούν πιστοποιημένα βόεια κρέατα.

(13)

Στην αρχική έκδοση του μέτρου, η ένταση της ενίσχυσης διαμορφωνόταν ως εξής:

(14)

Η καταβαλλόμενη σε κάθε επιχείρηση επιδότηση δεν μπορεί να υπερβαίνει το μέγιστο ποσό των 1 291,15 ευρώ (2,5 εκατομμύρια ιταλικές λιρέτες).

(15)

Το ποσό αυτό δεν μπορεί να προστεθεί σε άλλες ενισχύσεις χορηγούμενες από το κράτος ή από άλλους δημόσιους οργανισμούς.

(16)

Οι αιτήσεις επιδότησης που είναι προγενέστερες της ημερομηνίας δημοσίευσης της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος δεν γίνονται δεκτές. Εξάλλου οι ενισχύσεις χορηγούνται εφόσον έχουν προηγουμένως εγκριθεί από την Επιτροπή.

(17)

Η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης λόγω αμφιβολιών σχετικά με το συμβιβάσιμο του καθεστώτος με την κοινή αγορά.

(18)

Τις ως άνω αμφιβολίες της Επιτροπής προκάλεσαν ιδίως ορισμένες παραλείψεις στα στοιχεία που διαβίβασε η Ιταλία.

(19)

Κατ’αρχάς, οι ιταλικές αρχές δεν έδωσαν καμία ένδειξη όσον αφορά την τήρηση των ελάχιστων προτύπων σε θέματα περιβάλλοντος, υγιεινής και ορθής μεταχείρισης των ζώων. Το Εμπορικό Επιμελητήριο περιορίστηκε να αναφέρει ότι η τήρηση των εν λόγω προτύπων δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητά του.

(20)

Κατά δεύτερον, το Εμπορικό Επιμελητήριο δεν διατύπωσε κανένα σχόλιο σχετικά με την ύπαρξη δυνατοτήτων διάθεσης στην αγορά για τα υπόψη προϊόντα.

(21)

Οι παραλείψεις αυτές προξένησαν τις αμφιβολίες της Επιτροπής όσον αφορά την τήρηση ορισμένων όρων που προβλέπονται στα σημεία 4.2 και 4.3 των Κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας.

(22)

Ένα άλλο πρόβλημα που προέκυψε κατά την προκαταρκτική εξέταση αφορούσε τον έλεγχο της απουσίας σώρευσης των επιδοτήσεων. Λαμβανομένης υπόψη της οργάνωσης του καθεστώτος ενίσχυσης, η Επιτροπή πρότεινε να θεσπιστεί, σε συνεργασία με τις αρχές της Περιφέρειας Λομβαρδίας, ένα σύστημα ελέγχου της μη σώρευσης των ενισχύσεων. Από τα συμπληρωματικά στοιχεία που διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή, φαίνεται ότι το Εμπορικό Επιμελητήριο δήλωσε την πρόθεσή του να ελέγχει ποσοστό 10% των υποβαλλόμενων αιτήσεων. Ο έλεγχος αυτός είναι ανεπαρκής κατά την άποψη της Επιτροπής, δεδομένου ότι δεν επιτρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να λαμβάνουν οι δικαιούχοι επιδοτήσεις και από άλλες πηγές, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος υπέρβασης των επιτρεπόμενων ποσοστών επιδότησης.

(23)

Στην επιστολή της 25ης Ιουνίου 2002, που πρωτοκολλήθηκε στις 26 Ιουνίου 2002, η Ιταλία δεσμεύθηκε να χορηγήσει την ενίσχυση μόνο στα κρεοπωλεία που εμπορεύονται βόειο κρέας πιστοποιημένο σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν εγκριθεί από το Υπουργείο γεωργικής και δασικής πολιτικής. Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε έλεγχο της συμμόρφωσής τους με τα πρότυπα σε θέματα περιβάλλοντος, υγιεινής και ορθής μεταχείρισης των ζώων.

(24)

Η Ιταλία διευκρίνισε επιπλέον ότι η ύπαρξη δυνατοτήτων διάθεσης στην αγορά εξασφαλίζεται από το γεγονός ότι οι αποδέκτες είναι επιχειρήσεις λιανικής.

(25)

Όσον αφορά την τήρηση του κριτηρίου της απουσίας σώρευσης των ενισχύσεων, οι ιταλικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι θα ελέγχεται η μη σώρευση για όλους τους δικαιούχους, σε συνεργασία με τις αρχές της Περιφέρειας Λομβαρδίας.

(26)

Δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΚ, είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό ευνοώντας ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής. Τα προβλεπόμενα στην παρούσα απόφαση μέτρα ανταποκρίνονται στον ανωτέρω ορισμό για τους ακόλουθους λόγους.

(27)

Η χρηματοδότηση που παρέχουν τα Εμπορικά Επιμελητήρια πρέπει να θεωρείται ως κρατική χρηματοδότηση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης, καθώς η συμμετοχή των επιχειρήσεων σε αυτούς τους οργανισμούς δημοσίου δικαίου είναι υποχρεωτική, όπως και οι καταβαλλόμενες από τις επιχειρήσεις συνδρομές. Εξάλλου, στο παρελθόν, η Επιτροπή έχει ήδη θεωρήσει ως κρατικές ενισχύσεις μέτρα που έχουν ληφθεί από ιταλικά εμπορικά επιμελητήρια (2).

(28)

Τα μέτρα ευνοούν ορισμένες επιχειρήσεις και ορισμένους φορείς εκμετάλλευσης (μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου εμπορίας γεωργικών προϊόντων).

(29)

Τα μέτρα μπορούν να επηρεάσουν τις εμπορικές συναλλαγές, δεδομένης της σπουδαιότητας της εμπορίας μεταποιημένων προϊόντων (που αντιπροσωπεύουν σημαντικό τμήμα των γεωργικών συναλλαγών: το 1998 για παράδειγμα, η Ιταλία εισήγαγε γεωργικά προϊόντα αξίας 15,222 δισεκατομμυρίων ecu και εξήγαγε προϊόντα αξίας 9,679 δισεκατομμυρίων ecu· κατά το ίδιο έτος, οι συναλλαγές γεωργικών προϊόντων στο εσωτερικό της ΕΕ ανέρχονταν σε 128,256 δισεκατομμύρια ecu για τις εισαγωγές και σε 132,458 δισεκατομμύρια ecu για τις εξαγωγές).

(30)

Μολοντούτο, στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της Συνθήκης, ορισμένα μέτρα μπορούν, κατά παρέκκλιση, να θεωρηθούν συμβιβάσιμα με την κοινή αγορά.

(31)

Δεδομένης της φύσης των ανωτέρω περιγραφόμενων μέτρων, η μοναδική παρέκκλιση που θα μπορούσε να εφαρμοστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι αυτή του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης, δυνάμει της οποίας είναι δυνατό να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή ορισμένων οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.

(32)

Για να μπορούν να τύχουν της παρέκκλισης που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης, οι ενισχύσεις για επενδύσεις στον τομέα της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων πρέπει να είναι σύμφωνες προς τις οικείες διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2004 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2003, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται τους τομείς της παραγωγής, μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων (3). Όταν ο εν λόγω κανονισμός είναι ανεφάρμοστος ή δεν πληρούνται όλα τα προβλεπόμενα σε αυτόν κριτήρια, η ενίσχυση πρέπει να αξιολογείται με βάση τις οικείες διατάξεις των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας (4) (στη συνέχεια καλούμενες «κατευθυντήριες γραμμές»).

(33)

Δεδομένου ότι το υπόψη καθεστώς περιορίζεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εμπορίας, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2004 έχει εφαρμογή. Όσον αφορά πιο συγκεκριμένα τις ενισχύσεις για επενδύσεις στον τομέα της μεταποίησης ή/και της εμπορίας γεωργικών προϊόντων, η αξιολόγηση του συμβιβάσιμου χαρακτήρα τους πρέπει να βασίζεται στο άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού.

(34)

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2004, οι ενισχύσεις για επενδύσεις στον τομέα της μεταποίησης ή/και της εμπορίας γεωργικών προϊόντων μπορούν να χορηγούνται εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

(35)

Από την περιγραφή του μέτρου ωστόσο συνάγεται ότι, αντίθετα από τα προβλεπόμενα στο ανωτέρω σημείο στ), οι εξεταζόμενες επενδύσεις περιορίζονται στον τομέα του βόειου κρέατος. Κατά συνέπεια, δεν πληρούνται όλα τα κριτήρια που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1/2004 και η ενίσχυση πρέπει επομένως να αξιολογηθεί με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές.

(36)

Στα στοιχεία που διαβιβάστηκαν με την επιστολή της 25ης Ιουνίου 2002, οι ιταλικές αρχές διευκρίνισαν ότι η ενίσχυση θα χορηγηθεί αποκλειστικά στις επιχειρήσεις εμπορίας (κρεοπωλεία) που πωλούν πιστοποιημένα βόεια κρέατα. Λαμβάνοντας υπόψη την τροποποίηση αυτή, οι διατάξεις που πρέπει να τηρούνται προκειμένου να έχει εφαρμογή η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης είναι οι διατάξεις του σημείου 4.2 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών («Ενισχύσεις για τις επενδύσεις στον τομέα της μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων»).

(37)

Σύμφωνα με το σημείο 4.2 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών, μια ενίσχυση για επενδύσεις στον τομέα της μεταποίησης ή/και της εμπορίας μπορεί να επιτραπεί εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

(38)

Όσον αφορά το κριτήριο της οικονομικής βιωσιμότητας, οι προϋποθέσεις χορήγησης της ενίσχυσης, ιδίως ο αποκλεισμός των επιχειρήσεων που τελούν υπό καθεστώς αναγκαστικής διαχείρισης ή πτωχευτικού συμβιβασμού ή έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση, είναι τέτοιες ώστε να εγγυώνται την τήρηση του προβλεπόμενου στο σημείο α) κριτηρίου.

(39)

Όσον αφορά την τήρηση των ελάχιστων προτύπων σε θέματα περιβάλλοντος, υγιεινής και ορθής μεταχείρισης των ζώων, που είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή είχε κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης, οι ιταλικές αρχές, στην επιστολή της 25ης Ιουνίου 2002, δεσμεύθηκαν να χορηγήσουν την ενίσχυση μόνο στα κρεοπωλεία που εμπορεύονται βόειο κρέας πιστοποιημένο σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν εγκριθεί από το Υπουργείο γεωργικής και δασικής πολιτικής. Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε έλεγχο της συμμόρφωσής τους με τα πρότυπα σε θέματα περιβάλλοντος, υγιεινής και ορθής μεταχείρισης των ζώων. Συνεπώς, το κριτήριο του σημείου β) μπορεί να θεωρηθεί ότι τηρείται.

(40)

Δεδομένου ότι μόνο οι επιχειρήσεις εμπορίας είναι πλέον επιλέξιμες για χορήγηση της ενίσχυσης, το ύψος της ενίσχυσης καθορίζεται σε ποσοστό 40 % των επιλέξιμων δαπανών χωρίς δυνατότητα διαφοροποίησης. Η ένταση αυτή είναι σύμφωνη με το προβλεπόμενο στο σημείο γ)κριτήριο.

(41)

Η ενίσχυση προορίζεται για την αγορά ζυγών, δηλαδή εξοπλισμού που εμπίπτει στο πεδίο του ορισμού των επιλέξιμων δαπανών που προβλέπονται στο σημείο δ).

(42)

Όσον αφορά τις δυνατότητες διάθεσης στην αγορά, στην επιστολή της 25ης Ιουνίου 2002 οι ιταλικές αρχές συμπλήρωσαν τις παραλείψεις που είχαν οδηγήσει την Επιτροπή να αμφισβητήσει το κατά πόσον η ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά. Δεδομένου ιδίως ότι οι δικαιούχοι είναι επιχειρήσεις εμπορίας οικονομικά βιώσιμες και ότι η προβλεπόμενη επένδυση δεν περιλαμβάνει αύξηση της παραγωγικής ικανότητας, μπορεί να θεωρηθεί ότι πληρείται το κριτήριο του σημείου ε).

(43)

Ένα άλλο ζήτημα που είχε οδηγήσει την Επιτροπή να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88, παράγραφος 2 της Συνθήκης αφορούσε το μηχανισμό ελέγχου της σώρευσης των ενισχύσεων, ο οποίος έμοιαζε ανεπαρκής. Ωστόσο, στην επιστολή της 25ης Ιουνίου 2002, οι ιταλικές αρχές δεσμεύθηκαν να ελέγξουν όλες τις αιτήσεις ενίσχυσης, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Λομβαρδίας. Κατά συνέπεια, οι αμφιβολίες της Επιτροπής έχουν αρθεί.

(44)

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση που σχεδιάζει να χορηγήσει το Εμπορικό Επιμελητήριο της Brescia στις επιχειρήσεις εμπορίας βόειου κρέατος για την αγορά ζυγών είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά, αφού είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του σημείου 4.2 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών στον τομέα της γεωργίας. Είναι επομένως δυνατό να εφαρμοστεί, στο συγκεκριμένο μέτρο ενίσχυσης, η παρέκκλιση που προβλέπεται από το άρθρο 87 παράγραφος 3) στοιχείο γ) της Συνθήκης ΕΚ,