<TI><NP><NO.P>Ι —</NO.P><TXT>Πραγματικά περιστατικά καί διαδικασία</TXT></NP></TI>Τά πραγματικά περιστατικά τῶν διαφορών πού ἀποτελοῦν τό ἀντικείμενο τῶν κυρίων δικῶν έχουν συνοπτικῶς ως έξης:
Οἱ τέσσερις ιταλικές ἑταιρίες — ενάγουσες στίς κύριες δίκες — εισήγαγαν εμπορεύματα προελεύσεως εἴτε τρίτων χωρῶν εἴτε άλλου Κράτους μέλους.
Στίς υποθέσεις 206 καί 207/80 πρόκειται γιά εμπορεύματα προελεύσεως τρίτων χωρών, αντιστοίχως χαρούπια Κύπρου καί ἀραβόσιτο 'Αργεντινής καί στίς υποθέσεις 209 καί 210/80 γιά εμπορεύματα πού ήδη ευρίσκονται σέ ελεύθερη κυκλοφορία σέ άλλα Κράτη μέλη, ἀντιστοίχως καφέ ἀπό τίς Κάτω Χώρες καί βαμβακάλευρα ἀπό Ὁμοσπονδιακή Δημοκρατία τῆς Γερμανίας.
'Οπως προκύπτει ἀπό τό πρώτο άρθρο τοῦ ἰταλικοῦ νόμου 1126 τῆς 20ης Ἰουλίου 1952 περί συμπληρωματικών διατάξεων ἐπί νομισματικών θεμάτων καί θεμάτων εξωτερικοῦ εμπορίου οἱ προπληρωμές τῶν εμπορευμάτων πού πρόκειται νά εἰσαχθοῦν εξαρτώνται ἀπό τήν σύσταση ἀπό τόν εισαγωγέα εγγυήσεως 'ίσης πρός 5 % τοῦ ποσοῦ τῆς πληρωμής αὐτῆς υπέρ τοῦ ufficio italiano dei cambi (ιταλική υπηρεσία συναλλάγματος) καί ἡ ἐν λόγω εγγύηση δύναται ν' ἀντικατασταθεῖ ἀπό τραπεζική εγγύηση. Ή επιστροφή τῆς εγγυήσεως ἡ ἡ άρση της γίνεται μέ τήν προσκόμιση τοῦ ἐγγράφου πού ἀποδεικνύει ὅτι ἡ εισαγωγή τοῦ εμπορεύματος ἐπραγματοποιήθη εντός τῆς προθεσμίας πού ορίζεται ἀπό τίς ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις.
Ὅταν δέν προσκομίζεται ἡ ἀπόδειξη ὅτι ή εἰσαγωγή ἐπραγματοποιήθη εντός της καθιερωμένης προθεσμίας — πού ἔχει ὁρισθεῖ, ἀπό τό decreto ministeriale τῆς 20ης 'Ιανουαρίου 1973, τό όποιο ἐδημοσιεύθη στην Gazetta Ufficiale ἀριθ. 19 τῆς 23ης 'Ιανουαρίου 1973, σέ 30 ἡμέρες ἀπό τήν ἡμέρα τῆς προπληρωμής — τό Υπουργείο Ἐξωτερικοῦ 'Εμπορίου ἀπαγγέλλει τήν ὁλική ἡ μερική ἀπώλεια τῆς εγγυήσεως μέ τῙν επιφύλαξη τῆς δυνατότητας τοῦ εισαγωγέα νά ἀποδείξει ὅτι ἡ μή τήρηση τῆς προθεσμίας ὀφείλεται σέ αἰτία πού δέν δύναται νά τοῦ καταλογισθεί.
Καί οἱ τέσσερις ἐνάγουσες στίς κύριες δίκες, ζήτησαν καί επέτυχαν τραπεζική εγγύηση πού ἐκάλυπτε τό ποσόν τῆς ἀναγκαίας εγγυήσεως ώστε νά δυνηθούν νά πραγματοποιήσουν τήν προπληρωμή των εμπορευμάτων πού είχαν τήν πρόθεση νά εισαγάγουν στην 'Ιταλία. Ἐν συνεχεία κάθε μιά ἀπό αυτές υπέβαλε τή δήλωση εισαγωγής — γιά τό σύνολο ἡ μέρος των ποσοτήτων πού εισήχθησαν — μετά τήν εκπνοή τῆς προθεσμίας τῶν 30 ήμερων πού ὁρίζεται ἀπό τήν εθνική ιταλική ρύθμιση, γιά διάφορες αἰτιες ὅπως πχ. λόγω ελλείψεως διαθέσιμου χώρου στίς τελωνειακές ἀποθήκες (υποθέσεις 207 και 210/80) ή λόγω ἀνάγκης, ἀντικαταστάσεως ποσότητος καφέ ινδονησιακῆς προελεύσεως ἀπό άλλη ποσότητα προελεύσεως Κάτω Χωρών (υπόθεση 209/80), ἐνῶ τά εμπορεύματα είχαν ἀφιχθεί στό ιταλικό έδαφος εντός τῆς ἐν λόγω προθεσμίας τῶν 30 ήμερων.
Τό ιταλικό Υπουργείο Ἐξωτερικοῦ 'Εμπορίου ἀπεφάσισε, σέ ὅλες τίς περιπτώσεις, νά διατάξει τήν κατάπτωση τῆς εγγυήσεως μέχρι τοῦ ύψους τῆς ποσότητος τῶν εμπορευμάτων γιά τά ὁποῖα ἡ δήλωση εισαγωγής έγινε μετά τήν παρέλευση τῆς ἀνωτέρω προθεσμίας τῶν 30 ήμερων.
Οἱ ενάγουσες στίς κύριες δίκες ἐνήγαγαν τότε τό ἐν λόγω Ὑπουργείο ενώπιον τοῦ tribunale civile di Roma ζητώντας νά υποχρεωθεί τό Ὑπουργείο νά ἀποδώσει τίς εγγυήσεις καί νά ἀποδεσμεύσει τίς τραπεζικές εγγυήσεις. Στήριξαν τήν ἀγωγή τους στόν παράνομο χαρακτήρα τῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία ἀπήγγειλε τήν κατάπτωση τῆς εγγυήσεως, μέ τήν αιτιολογία ὅτι ή ρύθμιση περί προθεσμιῶν, ὄχι μόνο εἶναι ἀντίθετη πρός τό άρθρο 23 τοῦ ιταλικού Συντάγματος καί πρός τήν κοινοτική ρύθμιση, ἀλλά καί ἄν ἀκόμα υποτεθεί ὅτι είναι σύννομη, ἐφηρμόσθη κακῶς διότι ἡ λήξη τῆς προθεσμίας πρέπει νά συμπίπτει μέ τήν άφιξη τῶν εμπορευμάτων στό εθνικό έδαφος καί ὄχι μέ τόν εκτελωνισμό τους.
Τό tribunale civile di Roma δέχεται στό σκεπτικό του ὅτι μιά τέτοια ρύθμιση πού έχει σκοπό ν' ἀποθαρρύνει τήν κερδοσκοπία ἐπί τοῦ συναλλάγματος δέν εἶναι ἀντίθετη πρός τό κοινοτικό δίκαιο·
ἀντιθέτως εκφράζει ἀμφιβολίες ὡς πρός τήν ὁρθή ερμηνεία τοῦ ὅρού εισαγωγή· πρόκειται γιά τό χρόνο ἀφίξεως τῶν εμπορευμάτων στό εθνικό έδαφος — ὅπως τό υπεστήριξε τό corte d᾽appelo di Roma μέ τήν απόφαση του 1414 τῆς 20ής Μαρτίου — 14ης Μαίου 1979 στην υπόθεση SpA Mataresse κατά Ministero del Commercio con l'Estero- ἤ γιά τόν χρόνο εκτελωνισμοῦ — ὅπως τό ὑπεστήριξε τό corte suprema di cassazione μέ τήν ἀπόφαση του 2223 τῆς 25ης Δεκεμβρίου 1979 — 4ης ᾽Απριλίου 1980;
Θεωρεί, συνεπώς, ὅτι τίθεται τό πρόβλημα, ἄν ἐν σχέσει μέ τους κοινοτικούς κανόνες περί ελεύθερης κυκλοφορίας τῶν ἐμπορευμάτων, εἶναι νόμιμη ἡ πρόβλεψη τῆς καταπτώσεως τῆς εγγυήσεως γιά μόνο τόν λόγο ὅτι τό εμπόρευμα, παρ' ὅλον ὅτι παρεδόθη στή φύλαξη τῶν τελωνειακών ἀρχων πρίν ἀπό τήν λήξη τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας, δέν ἐκτελωνίσθη πρίν ἀπό τήν ἐν λόγω λήξη.
Κατά τήν γνώμη του τό ἀνωτέρω πρόβλημα ἀνακύπτει τόσο γιά τίς εισαγωγές πού προέρχονται ἀπό τρίτη χώρα ὅσο καί γιά τίς εισαγωγές προελεύσεως άλλων Κρατών μελών.
Τό tribunale civile di Roma, στηριζόμενο σέ πολύ σημαντικό σκεπτικό, θεωρεί ὅτι οἱ ἀνωτέρω υποθέσεις προκαλούν πολλαπλά ερωτήματα ἐν ὄψει τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου:
ή ἑρμηνεία ἀπό τό Υπουργείο Ἐξωτερικοῦ 'Εμπορίου τῆς ιταλικής ρυθμίσεως επηρεάζει τό ενδοκοινοτικό εμπόριο καί συνεπάγεται μέ αυτό τόν τρόπο διάκριση τῆς όποιας εἶναι θύματα οἱ ιταλοί εισαγωγείς·
ή ἐν λόγω ερμηνεία συνεπάγεται τήν αύξηση τῆς ὁλικής τιμής, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπό τήν κατάπτωση τῆς εγγυήσεως, πράγμα πού συνιστά εἴτε μέτρο Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος, εἴτε φόρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματοςκύπτει·
προκύπτει επίσης, ἀπό την ἐν λόγω ερμηνεία, ζημία τῶν ἰταλῶν εισαγωγέων ὅσον ἀφορᾶ εισαγωγές πού υπάγονται στό καθεστώς τῶν εἰσφορῶν (ὑπόθεση 207/80)
τέλος ὡς πρός τίς εισαγωγές προελεύσεως άλλων Κρατῶν μελών, γίνεται παράβαση τοῦ ἄρθρου 106 τῆς συνθήκης πού ἀφορᾶ τήν ελευθερία τῶν πληρωμών τῶν σχετικών μέ τίς συναλλαγές.
Τό πρώτο πολιτικό τμήμα τοῦ tribunale civile di Roma, λαμβάνοντας ὑπ᾽ ὄψη τό σύνολο τῶν προβλημάτων πού ἀνέκυψαν, ἀπεφάσισε, μέ τέσσερις διατάξεις τῆς 14ης 'Ιουλίου 1980, νά ἀναβάλει τίς ἀποφάσεις του καί νά υποβάλει στό Δικαστήριο τά δύο ἀκόλουθα ερωτήματα:
1.Λαμβάνοντας ὑπ᾽ ὄψη τά άρθρα 7, 30/36 καί 106 τῆς συνθήκης καί 21 τοῦ Κανονισμού (ΕΟΚ) 120/67 τῆς 13ης 'Ιουνίου 1967, μέ τά όποια τά Κράτη μέλη ἀναλαμβάνουν τήν υποχρέωση νά επιτρέπουν τίς πληρωμές τίς σχετικές μέ τίς συναλλαγές τῶν εμπορευμάτων πού εὑρίσκονται σέ ελεύθερη κυκλοφορία στό νόμισμα τοῦ Κράτους μέλους ὅπου ἔχει τήν κατοικία του ὁ πιστωτής καί τά άρθρα 9, 10, 13 καί 30/36 τῆς συνθήκης, περί ελεύθερης κυκλοφορίας τῶν εμπορευμάτων στίς ενδοκοινοτικές συναλλαγές, οἱ προαναφερθείσες διατάξεις συμβιβάζονται μέ τήν ρύθμιση τοῦ ἰταλικοῦ κράτους περί τῆς ὁποίας τά άρθρα 1, 3 καί 4 τοῦ νόμου 1126 τῆς 20ής 'Ιουλίου 1952, 2 τοῦ decreto legge 476 τῆς 6ης 'Ιουνίου 1956 πού κατέστη ὁ νόμος 786 τῆς 25ης 'Ιουλίου 1956 καί 2 τοῦ decreto ministeriale τῆς 20ής 'Ιανουαρίου 1973 — καί ή ρύθμιση αὐτή, έχοντας ὡς ἀποτέλεσμα νέ ἀποτρέπει τόν ἰταλό εισαγωγέα ἀπό τήν επιλογή τῆς πλέον κατάλληλης στιγμής γιά τήν διάθεση στην κατανάλωση, δέν καταλήγει σέ μέτρο Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό — ὅταν ἐρμηνεύεται κατά τήν έννοια ὅτι επιτρέπεται στην Amministrazione del Commercio con l'Estero (διεύθυνση ἐξωτερικοῦ εμπορίου) ν' ἀπαγγέλλει τήν κατάπτωση τῆς εγγυήσεως, ἡ σύσταση τῆς ὁποίας επιβάλλεται σ᾽ ἐκεῖνον πού εισάγει στην 'Ιταλία εμπορεύματα, πού ευρίσκονται σέ ελεύθερη κυκλοφορία εντός τῆς Κοινότητος, γιά νά δυνηθεί νά ἀποκτήσει τό ἀναγκαῖο συνάλλαγμα πρός προπληρωμή έναντι ἐγγράφων, ἐν ἀναφορᾶ πρός τήν ημερομηνία στην όποια εθνικοποιούνται τά εμπορεύματα παρά πρός εκείνη κατά τήν ὁποία τά εμπορεύματα έφθασαν στό εθνικό έδαφος, ἄν ληφθεί ὑπ᾽ ὄψη τό εξαιρετικά σύντομο, σέ σχέση μέ τήν ημερομηνία τῆς πληρωμής σέ συνάλλαγμα χρονικό διάστημα μέσα στό όποιο πρέπει νά πραγματοποιηθεί ἡ διαδικασία τοῦ εκτελωνισμού;2.Λαμβάνοντας υπόψη τά άρθρα 7, 9, 10, 13 καί 30/36 τῆς συνθήκης, περί ελεύθερης κυκλοφορίας τῶν εμπορευμάτων καί 13, 15 καί 18 τοῦ κανονισμού (ΕΟΚ) 120/67 τῆς 13ης 'Ιουνίου 1967, ὅπως ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως, περί κοινής ὀργανώσεως τῆς γεωργικής ἀγορᾶς καί περί τοῦ συστήματος τῶν εισφορών, οἱ προαναφερθείσες διατάξεις συμβιβάζονται μέ τήν ρύθμιση τοῦ ἰταλικοῦ κράτους περί τῆς ὁποίας τά άρθρα 1, 3 καί 4 τοῦ νόμου 1126 τῆς 20ής 'Ιουλίου 1952, 2 τοῦ decreto legge 476 τῆς 6ης 'Ιουνίου 1956 πού κατέστη ὁ νόμος 786 τῆς 25ης 'Ιουλίου 1956 καί 2 τοῦ decreto ministeriale τῆς 20ῆς 'Ιανουαρίου 1973 — καί ἡ ρύθμιση αυτή έχοντας ὡς ἀποτέλεσμα νά ἀποτρέπει τόν ἰταλό εἰσαγωγέα ἀπό τήν επιλογή τῆς πλέον κατάλληλης στιγμής γιά τήν διάθεση στην κατανάλωση, δέν καταλήγει, λαμβάνοντας ὁμοίως ὑπ᾽ ὄψη τό ευνοϊκότερο καθεστώς τῶν κοινοτικῶν εισφορών, σέ μέτρο ἰσοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικό περιορισμό ἤ σέ φόρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό — ὅταν ερμηνεύεται κατά την έννοια ὅτι επιτρέπεται στην Amministrazione del Commercio con l'Estero νά ἀπαγγέλλει την κατάπτωση τῆς εγγυήσεως, ή σύσταση τῆς ὁποίας επιβάλλεται σ᾽ἐκεῖνον πού εισάγει στην 'Ιταλία εμπορεύματα καί γεωργικά προϊόντα προελεύσεως τρίτων χωρῶν πού υπάγονται στό σύστημα τῶν εισφορών γιά νά δυνηθεί νά ἀποκτήσει τό ἀναγκαίο συνάλλαγμα γιά τήν προπληρωμή έναντι έγγραφων, ἐν αναφορᾶ πρός τήν ημερομηνία στην ὁποία εθνικοποιοῦνται τά εμπορεύματα, παρά προς εκείνη κατά τήν ὁποία τά εμπορεύματα έφθασαν στό εθνικό έδαφος, ἄν ληφθεί ὑπ᾽ ὄψη τό εξαιρετικά σύντομο, σέ σχέση μέ τήν ημερομηνία πληρωμής σέ συνάλλαγμα, χρονικό διάστημα μέσα στό όποιο πρέπει νά πραγματοποιηθεί ή διαδικασία τοῦ ἐκτελωνισμοῦ;Οἱ τέσσερις διατάξεις παραπομπής ἐπρωτοκολλήθησαν στή γραμματεία τοῦ Δικαστηρίου στίς 23 'Οκτωβρίου 1980.
Τό Δικαστήριο μέ διάταξη τῆς 17ης Δεκεμβρίου ἀποφάσισε τήν ένωση τῶν διαφόρων αυτών υποθέσεων πρός συνεκδίκαση καί έκδοση κοινῆς ἀποφάσεως.
Σύμφωνα μέ τό άρθρο 20 τοῦ Πρωτοκόλλου περί τοῦ 'Οργανισμοῦ τοῦ Δικαστηρίου ΕΟΚ, κατέθεσαν έγγραφες προτάσεις οἱ ενάγουσες στίς κύριες δίκες εκπροσωπούμενες ἀπό τό δικηγόρο Nicola Catalano, ἡ ιταλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη ἀπό τόν Ennio Viola, avvocato dello stato (δικηγόρο τοῦ κράτους) καί ή 'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη ἀπό τους Rolf Wägenbaur νομικό σύμβουλο τῆς Ἐπιτροπῆς Εὐρωπαϊκών Κοινοτήτων, επικουρούμενο άπό τόν Giuliano Marenco μέλος τῆς νομικής υπηρεσίας.
Τό Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως τοῦ εισηγητού δικαστοῦ καί μετ᾽ἀκρόαση τοῦ γενικού εισαγγελέως, ἀπεφάσισε τήν έναρξη τῆς προφορικής διαδικασίας χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή ἀποδείξεων.
<TI><NP><NO.P>II —</NO.P><TXT>Ἐγγραφες παρατηρήσεις πού κατετέθησαν δυνάμει τοῦ άρθρου 20 τοῦ Ὀργανισμού τοῦ Δικαστηρίου</TXT></NP></TI><TI><NP><NO.P>Α —</NO.P><TXT>Παρατηρήσεις τῶν ἐναγονσῶν στίς κύριες δίκες</TXT></NP></TI>Οἱ ενάγουσες στίς κύριες δίκες, πρίν ἀσχοληθούν μέ τά ερωτήματα πού υπέβαλε τό tribunale civile di Roma, υπενθυμίζουν ὅτι τά ερωτήματα αυτά ἀφορούν ὁμοίως καί άλλες δικαστικές διαφορές καί έδωσαν λαβή σέ ἀντιφατικές ἀποφάσεις τοῦ corte d'appello di Roma καί τοῦ corte suprema di cassazione.
Οἱ ἐνάγουσες στίς κύριες δίκες ἐδήλωσαν σχετικά μέ αυτό ὅτι τίς ἀπασχολεί πολύ τό γεγονός ὅτι όχι μόνο τό tribunale civile di Roma εἶχε ἀρνηθεί νά θέσει τό ζήτημα ενώπιον τοῦ Δικαστηρίου μέ τήν αιτιολογία ὅτι τό ερώτημα δέν ἦταν ουσιώδες — πράγμα γιά τό όποιο εἶχε ειδοποιηθεῖ ή 'Επιτροπή — άλλά καί τό πρώτο τμήμα τοῦ corte suprema di cassazione εἶχε ὁμοίως αρνηθεί νά φέρει τό ζήτημα ενώπιον τοῦ Δικαστηρίου μέ τήν αιτιολογία ὅτι δέν υπήρχε στην προκειμένη περίπτωση τό νομικό έρεισμα αυτό καθ' εαυτό γιά νά ἀντιμετωπισθεί ἡ ύπαρξη θέματος ερμηνείας πρός υποβολή στό Δικαστήριο τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Πράγματι, πρέπει νά ληφθεί ὑπ᾽ ὄψη ἐν προκειμένω ή σαφής διάκριση μεταξύ ερμηνείας καί εφαρμογής τῶν κοινοτικών κανόνων. Ἔτσι οἱ κανόνες τῶν ὁποίων έγινε επίκληση στην υπόθεση πού ἤχθη ενώπιον τοῦ corte suprema di cassazione δέν προκάλεσαν κατά τό δικαστήριο αυτό καμμία ἀμφιβολία ἀπό την πλευρά τῆς ἐρμηνείας τους, ώστε πρόκειται ἀπλῶς περί επιλύσεως προβλήματος ἀσυμβίβαστου προγενέστερων εσωτερικών κανόνων πρός τήν κοινοτική ρύθμιση, καί τό όποιο εἶναι σχετικό ὅχι μέ τήν ερμηνεία τοῦ ἐν λόγω δικαίου άλλα μέ τήν ἐφαρμογή του.
Οἱ ἐνάγουσες στίς κύριες δίκες, πρίν εξετάσουν τά ερωτήματα πού διετύπωσε ὁ δικαστής τῆς παραπομπῆς, έχουν τή γνώμη ὅτι ὅσον άφορᾶ τήν ερμηνεία τοῦ ὅρου εισαγωγή πρέπει νά εφαρμοσθεί ἡ συνετή νομολογία τοῦ corte suprema di cassazione καί ἰδιαίτερα ἡ ἀπόφαση 674 πού 'έχει εκδοθεί στίς 10 Μαρτίου 1976, Giust. Civ. 1971, Ι, 1906 μέ τήν ὁποία ἐδέχθη ὅτι ὅταν νομοθετική διάταξη επιδέχεται πολλές ερμηνείες ἀπό τίς ὁποίες ἡ μία της προσδίδει ἀντισυνταγματική σημασία, ή ἀμφιβολία δέν εἶναι παρά επιφανειακή καί πρέπει νά υπερπηδηθεί καί τό πρόβλημα νά επιλυθεί δίνοντας στή διάταξη ἐρμηνεία σύμφωνη μέ τό Σύνταγμα καί τους συνταγματικούς νόμους. Ή ἀνωτέρω νομολογία πρέπει νά εφαρμοσθεί ὅταν πρόκειται περί τῆς σχέσεως μεταξύ τοῦ εθνικού κανόνα καί τῶν κοινοτικῶν κανόνων ἀφοῦ οἱ τελευταίοι πρέπει νά υπερισχύουν τοῦ ἐθνικοῦ κανόνα κατά τόν ἴδιο τρόπο πού οἱ συνταγματικοί κανόνες πρέπει εντός τῆς εσωτερικής ιταλικής έννομης τάξεως νά υπερισχύουν τῶν συνήθων νόμων.
Κατά τίς ενάγουσες στίς κύριες δίκες, οἱ ιταλικές νομοθετικές διατάξεις δέν δύνανται νά θεωρηθούν ὡς ἀσυμβίβαστες προς οιαδήποτε διάταξη τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου, κατά τό μέτρο πού νοείται ὡς εισαγωγή ή ουσιαστική άφιξη τῶν εισαγόμενων εμπορευμάτων στό εθνικό έδαφος. 'Αντιθέτως, ἄν ὡς εισαγωγή νοείται ὁ εκτελωνισμός τῶν ἐν λόγω εμπορευμάτων, εἶναι ἀναμφισβήτητο ὅτι ἡ ἀνωτέρω ιταλική διάταξη εἶναι ἀσυμβίβαστη πρός τίς θεμελιώδεις κοινοτικές ἀρχές.
Οἱ ενάγουσες στίς κύριες δίκες ἄν καί ἀναγνωρίζουν ὅτι τό Δικαστήριο δέν είναι ἀρμόδιο γιά νά ερμηνεύσει τό εθνικό δίκαιο, θεωρούν ὅτι θά ἠδύνατο νά τοῦ εἶναι χρήσιμο νά γνωρίζει τίς δυνατές ερμηνείες τῶν εθνικών κανόνων των ὁποίων καταγγέλλεται τό ἀσυμβίβαστο προς τίς διατάξεις τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου, ώστε νά δυνηθεί νά προσδιορίσει καλύτερα τήν έκταση τῶν κοινοτικών διατάξεων των ὁποίων γίνεται επίκληση.
Οἱ ενάγουσες στίς κύριες δίκες έπειτα ἀπό αὐτές τίς προκαταρκτικές παρατηρήσεις, ἀσχολούνται μέ τήν εξέταση τῶν δύο ερωτημάτων πού υπέβαλε ὁ παραπέμπων δικαστής διευκρινίζοντας ὅτι ἡ σύγκρουση μεταξύ ιταλικής εθνικής ρυθμίσεως καί κοινοτικής ρυθμίσεως υπάρχει τόσο στην περίπτωση εισαγωγής εμπορευμάτων προελεύσεως άλλων Κρατῶν μελών ὅσο καί τῆς εισαγωγής εμπορευμάτων προελεύσεως τρίτων χωρών καί ὅτι ἡ σύγκρουση αυτή εξετάζεται τόσο ἀπό τήν πλευρά τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν ποσοτικών περιορισμών καί τῶν μέτρων ισοδυνάμου ἀποτελέσματος ὅσο καί ἀπό τήν άποψη τῆς ἀπαγορεύσεως εἰσπράξεως φόρων ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακούς δασμούς.
<TI><P>Ἐπί τοῦ πρώτου ερωτήματος</P></TI>Οἱ ενάγουσες στίς κύριες δίκες ἐννοοῦν νά ὑπογραμμίσουν ὅτι ὁ παραπέμπων δικαστής δέν ἐζήτησε ἀπό τό Δικαστήριο ούτε νά ερμηνεύσει εθνικούς κανόνες ούτε νά ἀποφανθεί ἐπί ενδεχόμενου ἀσυμβιβάστου μεταξύ εθνικών καί κοινοτικών κανόνων, ἀλλά υπέβαλε πρός τό Δικαστήριο μόνο ερωτήματα ερμηνείας ἐν ὄψει τῶν ὁποίων ὁ ἴδιος θά δυνηθεί νά εφαρμόσει ἡ νά μήν εφαρμόσει τους έθνικούς κανόνες.
Οἱ ἐνάγουσες στις κύριες δίκες, θεωρώντας ὅτι 'έχουν ὀλίγα νά προσθέσουν στην άφθονη, σαφή καί ἀντικειμενική αιτιολογία τῶν διατάξεων παραπομπής, επιμένουν κυρίως στά ἀκόλουθα τρία σημεία:
πρῶτον, δέν υπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ή επιβολή τῆς καταπτώσεως τῆς εγγυήσεως ως ποινής γιά κάθε καθυστέρηση τοῦ εκτελωνισοῦ ἀποθαρρύνει τίς εισαγωγές τόσο μάλλον πού ἀρκεῖ, γιά τήν εξυπηρέτηση τῶν νομισματικῶν σκοπῶν οἱ όποιοι επιδιώκονται στην προκειμένη περίπτωση, ή διασφάλιση ὅτι ἡ πράξη γιά τήν ὁποία εδόθη ἡ άδεια ἀποκτήσεως συναλλάγματος ούτε πλασματική εἶναι οὔτε ἀφύσικα καθυστερεῖ ένα τέτοιο ἀποτρεπτικό ἀποτέλεσμα έχει ἀσφαλῶς ἔκταση ἀνάλογη μέ εκείνη τῶν ποσοτικών περιορισμών στό εμπόριο ὅπως προκύπτει ἀπό τήν νομολογία τοῦ Δικαστηρίου·
δεύτερον, δέν δύναται ὡσαύτως νά ἀμφισβητηθεῖ ὅτι υπάρχει παράβαση τῆς χωρίς ὅρους υποχρεώσεως τοῦ άρθρου 106 τῆς συνθήκης, ἀφοῦ ή χορήγηση τοῦ συναλλάγματος συνοδεύεται ἀπό ὅρο δυνάμει τοῦ ὁποίου εγγύηση ἴση πρός 5 % θά καταπέσει σέ περίπτωση καθυστερήσεως, ὅχι τῆς εμπορικής πράξεως γιά τήν ὁποία ἐχορηγήθη τό συνάλλαγμα, άλλα τοῦ εκτελωνισμού τῶν εμπορευμάτων πού έχουν ήδη εισαχθεί·
τρίτον, κατά τό μέτρο πού ἡ καθυστέρηση, ὅχι τῆς εισαγωγής ἀλλά τοῦ εκτελωνισμού, επισύρει αύξηση κατά 5 ο/ο τοῦ κόστους εισαγωγής τοῦ εμπορεύματος πού ευρίσκεται σέ ἐλεύθερη κυκλοφορία ἐντός τῆς κοινής ἀγοράς, είναι δύσκολο νά ἀρνηθεί κανείς ὅτι μιά τέτοια συνέπεια συγκεκριμενοποιείται σέ φόρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό καί συνιστά διάκριση ἀντίθετη πρός τήν θεμελιώδη διάταξη τοῦ ἄρθρου 7 τῆς συνθήκης ΕΟΚ.
<TI><P>Ἐπί τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος</P></TI>Κατά τίς ενάγουσες στίς κύριες δίκες ή εμπεριστατωμένη καί βαθειά ἀνάλυση τοῦ προβλήματος πού ἀναφέρεται στίς διατάξεις περί παραπομπής δέν έχει ἀνάγκη νά σχολιασθεί ιδιαίτερα καί ἀκόμα λιγότερο νά παραφρασθεί. Περιορίζονται στην συμπλήρωση τῆς ἀπόψεως τοῦ παραπέμποντος δικαστού μέ συγκεκριμένο παράδειγμα πού συνέβη στην ἑταιρία Carapelli.
Οἱ ενάγουσες στίς κύριες δίκες ζητούν ἐν συμπεράσματι ἀπό τό Δικαστήριο νά διευκρινίσει καί προσδιορίσει τήν έκταση τῶν κοινοτικών διατάξεων τῶν ὁποίων έγινε επίκληση, σχετικά τόσο μέ τήν περίπτωση τῆς εισαγωγής ἀπό Κράτη μέλη της Κοινότητος εμπορευμάτων, τά όποια ευρίσκονται σέ ελεύθερη κυκλοφορία ἐντός τῆς κοινής ἀγοράς ὅσο καί μέ εκείνη τῆς εισαγωγής ἀπό τρίτη χώρα, ώστε νά επιτρέψει στὅν παραπέμποντα δικαστή νά διαπιστώσει ἄν οἱ διατάξεις αυτές συμβιβάζονται ἡ ὅχι πρός τους εθνικούς κανόνες πού περιέχονται στά άρθρα 1, 3 καί 4 τοῦ νόμου 1126 τῆς 20ής Ἰουλίου 1959 καί 2 τοῦ decreto legge 476 τῆς 6ης 'Ιουνίου 1956 · καί ν' ἀποφανθεί ιδιαίτερα ἄν δύνανται νά έχουν τά ἀποτελέσματα (στή μία ἡ στην άλλη περίπτωση ἡ καί στίς δύο) μέτρου ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός προσοτι-κούς περιορισμούς καί φόρων ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακούς· δασμούς ή, τουλάχιστον, νά συνιστοῦν παράβαση, ὑπό τήν μιά ἡ τήν άλλη μορφή, τῶν κοινοτικών διατάξεων τῶν ὁποίων έγινε επίκληση· νά προσδιορίσει, ἄν τό κρίνει σκόπιμο, ἄν υπάρχει ἡ ὄχι ἀσυμβίβαστο μεταξύ τῶν εθνικών κανόνων καί τῶν κοινοτικών διατάξεων σέ συνάρτηση μέ τήν ερμηνεία τῶν εθνικών κανόνων καί, ιδιαίτερα, μέ τήν έννοια πού πρέπει νά δοθεί στόν ὅρο εισαγωγή πού ἀναφέρεται σ' αυτούς τους κανόνες.
<TI><NP><NO.P>Β —</NO.P><TXT>Παρατηρήσεις τῆς ἰταλικῆς κυβερνήσεως</TXT></NP></TI>Ἡ ιταλική κυβέρνηση υπενθυμίζει κατ' ἀρχήν τήν εθνική ρύθμιση πού εφαρμόζεται στίς τέσσερις διαφορές πού ἀποτελοῦν τό ἀντικείμενο τῶν κυρίων δικῶν καί υπογραμμίζει ὅτι ἐξ αιτίας τοῦ ιδιαίτερου νομισματικοῦ καθεστώτος οὐδόλως ελεύθερου καί ἀνεξέλεγκτου οἱ διεθνείς εμπορικές συναλλαγές υπόκεινται σέ κανόνες τόσο ἀπό εμπορικής ὅσο καί νομισματικής ἀπόψεως. Ἀπό τήν τελευταία αὐτή άποψη, δηλαδή τῆς ἀγοράς εμπορευμάτων στό εξωτερικό, ἡ προθεσμία εκτελέσεως τῶν διαδικασιών τῆς εισαγωγής έχει επικρατέστερο ή αποκλειστικό νομισματικό χαρακτήρα. Προκύπτει ἀπό αυτό ὅτι ή προθεσμία κάθε εισαγωγής Ικανοποιεί τό συμφέρον πού 'έχει τό κράτος στό νά χρησμοποιηθεῖ τό προβλεπόμενο συνάλλαγμα ἀποκλειστικά γιά τήν πράξη γιά τήν ὁποία ἐχορηγήθη καί, κατά συνέπεια, έχει προορισμό νά επιτρέψει ώστε νά ἀποφευχθεί μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου (ἄν καμμία προθεσμία εισαγωγής δέν έχει προβλεφθεί) ή χρησιμοποίηση τοῦ συναλλάγματος γιά κερδοσκοπία, σκοπό διάφορο ἀπό εκείνο τῆς πληρωμής τῶν εισαγόμενων εμπορευμάτων. 'Ετσι, μέ αυτή τήν ρύθμιση, ὁ ιταλός νομοθέτης, ἀπεφάσισε ὅτι ἡ κανονική εκτέλεση, εντός τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας, τῆς υποχρεώσεως εισαγωγής ἀποτελεί τήν νόμιμη ἀπόδειξη τῆς κανονικής εκτελέσεως τῆς υποχρεώσεως χρησιμοποιήσεως τοῦ συναλλάγματος πού ἐχορηγήθη ἀποκλειστικά γιά τόν επιδιωκόμενο σκοπό.
<TI><P>Ἐπί τοῦ πρώτου ερωτήματος</P></TI>1.Ή ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει κατ' ἀρχήν ὅτι τό Δικαστήριο δέν εἶναι αρμόδιο γιά νά ἀποφανθεί ἐπί τοῦ ερωτήματος ἄν ή ιταλική εθνική ρύθμιση συμβιβάζεται μέ τίς διατάξεις τοῦ κοινοτικού δικαίου, μέσα στό πλαίσιο προδικαστικού ερωτήματος. Τόσο μάλλον πού στίς διαφορές πού ἀποτελούν τό ἀντικείμενο τῶν κυρίων δικών, τά ερωτήματα, πού 'έχει διατυπώσει τό tribunale di Roma, θά παρέσυραν τό Δικαστήριο σέ εκτίμηση διατάξεων ἐθνικοῦ δικαίου, καί τό tribunale di Roma σέ άμεση εφαρμογή τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου σέ συγκεκριμένη περίπτωση.2.Κατά τό μέτρο πού — σύμφωνα μέ τήν ιταλική κυβέρνηση — τό ερώτημα πού υπεβλήθη ἀποβλέπει στό νά γίνει γνωστό ἄν τά ιταλικά επίμαχα μέτρα συνιστούν διάκριση πού ἀσκείται ἐξ αίτιας τῆς ιθαγενείας καί μέτρο ἰσοδυνάμου αποτελέσματος πρός ποσοτικό περιορισμό ἡ φόρο ἰσοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό ή ἀπάντηση δέν δύναται παρά νά εἶναι ἀρνητική.2.1.Ή ιταλική κυβέρνηση βασίζεται στό άρθρο 104 τῆς συνθήκης ΕΟΚ — πού ὁρίζει ὅτι κάθε Κράτος μέλος ἀσκεῖ τήν ἀναγκαία οικονομική πολιτική γιά νά εξασφαλίσει τήν εξισορρόπηση τοῦ συνολικού Ισοζυγίου πληρωμών του καί νά διατηρήσει τήν εμπιστοσύνη στό νόμισμά του — γιά νά υποστηρίξει ὅτι τά κατακρινόμενα μέτρα τοποθετοῦνται ἐξ ὁλοκλήρου καί ἀποκλειστικά στό πλαίσιο τῆς νομισματικής πολιτικής δέν έχουν δέ καμμία σχέση μέ τίς κοινοτικές διατάξεις πού μνημονεύονται στά ερωτήματα. Πράγματι, ή απαίτηση συστάσεως εγγυήσεως καί ὁ ὁρισμός προθεσμίας εντός τῆς ὁποίας τά εμπορεύματα, πού ἡ ἀπόκτηση τους γίνεται μέ χορηγούμενο ἀπό τό κράτος συνάλλαγμα καί τά όποια προπληρώνονται ἐν σχέσει μέ τήν ημερομηνία εισαγωγής, πρέπει νά υποβάλλονται στίς διατυπώσεις εισαγωγής έχουν προορισμό τήν εξισορρόπηση τοῦ ισοζυγίου πληρωμών, διότι ή έλλειψη τέτοιων μέτρων δύναται νά επιτρέψει κερδοσκοπία σέ βάρος τῆς ιταλικής λιρέττας.Ἐξ άλλου, ἡ προθεσμία πού προβλέπεται κατ' αυτό τόν τρόπο έχει περιορισθεί στό ἀπαραίτητο, δηλαδή στόν ἀναγκαίο γιά τήν εισαγωγή χρόνο καί αναφέρεται στην εἰσαγωγή καί ὄχι στην άφιξη τῶν εμπορευμάτων στό ιταλικό έδαφος, διότι τό συνάλλαγμα χορηγείται γιά τήν εἰσαγωγή των εμπορευμάτων.
'Αν δέν υπήρχε αυτή ἡ δέσμευση οἱ επιχειρηματίες θά εἶχαν τήν δυνατότητα νά εκτρέψουν τά εμπορεύματα πρός άλλο κράτος, χωρίς νά προβούν προηγουμένως στίς διατυπώσεις εισαγωγής καί συνεπῶς χωρίς νά εἶναι υποχρεωμένοι νά προβούν σε καμμιά διατύπωση εξαγωγής, ἀποφεύγοντας 'έτσι τό νομισματικό ἔλεγχο τῶν ἐν λόγω πράξεων. Μιά τέτοια δυνατότης συνεπάγεται σοβαρή ἀναστάτωση τοῦ ισοζυγίου πληρωμῶν διότι τό συνάλλαγμα θά εἶχε διατεθεί χωρίς πραγματική εἰσαγωγή εμπορευμάτων στην 'Ιταλία.
2.2.Τά επίμαχα μέτρα δέν παραβιάζουν κατά τήν ιταλική κυβέρνηση, ούτε τήν ἀρχή τῆς ἀπαγορεύσεως διακρίσεων πού προκύπτει ἀπό τό άρθρο 7 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, κυρίως διότι τά μέτρα αυτά δέν εμπίπτουν στό πεδίο ἐφαρμογής της συνθήκης δεδομένου ὅτι δέν υπάρχει καμμιά διάταξη κοινοτικοῦ δικαίου πού νά ρυθμίζει τήν κατοχή συναλλάγματος ἀπό ὑπηκόους τῶν Κρατών μελών τῆς Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος κατά τρόπο διάφορο σέ σχέση μέ τό καθεστώς τοῦ ιταλικού κράτους.'Ακόμα καί ἄν γίνει δεκτό ὅτι τά επίμαχα μέτρα εφαρμόζονται πράγματι σέ πεδίο πού εξαρτᾶται ἀπό τήν συνθήκη, δέν δύναται νά γίνει λόγος περί διακρίσεως ἀφοῦ τό decreto legge 476 τῆς 6ης 'Ιουνίου 1956 περιλαμβάνει «τά φυσικά πρόσωπα ξένης ὑπη-κοότητος καί τους ἀπάτριδες πού διαμένουν στό έδαφος τῆς δημοκρατίας, περιορι-στικῶς γιά τήν επικερδή δραστηριότητα πού ἀσκοῦν εντός τῆς επικρατείας καί προβλέπει τήν 'ίδια διάταξη γιά τά νομικά πρόσωπα· κατά συνέπεια, ἡ ἀπόλυτη ἰσότης μεταχειρίσεως εἶναι πρόδηλη.
Κατά τόν παραπέμποντα δικαστή υπάρχει ὁμοίως διάκριση κατά τήν έννοια ὅτι ὁ ἰταλός εἰσαγωγεύς βρίσκεται σέ μειονεκτική θέση ἐν σχέσει μέ τους εισαγωγείς τοῦ 'ίδιου εμπορεύματος σέ άλλα Κράτη μέλη καί — μόνο ὅσον άφορᾶ τήν υπόθεση 207/80, λαμβάνοντας ὑπ᾿ ὄψη τό σύστημα τῶν κοινοτικών εισφορών πού έχουν θεσπισθεί ἀπό τόν κανονισμό 120/67 — κατά τήν έννοια ὅτι ὁ ιταλός εἰσαγωγεύς δέν δύναται νά καθυστερήσει τήν εἰσαγωγή μέχρι τήν ήμερα πού κοινοτική εισφορά θά εἶχε μικρότερη επίπτωση.
Ή ιταλική κυβέρνηση έχει τήν γνώμη ὅτι πρέπει νά δοθεί ἀρνητική ἀπάντηση στά δυό αυτά ερωτήματα. 'Η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει, ειδικότερα ὅσον ἀφορᾶ τή διάκριση σέ σχέση μέ αὐτούς πού εισάγουν σέ άλλα Κράτη μέλη, ὅτι ἡ διάκριση δέν δύναται νά εκτιμηθεί — παρά σχετικά μέ γεγονός πού πραγματοποιείται ἐπί τοῦ εθνικού εδάφους καί ὄχι σέ σχέση μέ τήν κατάσταση πού επικρατεί σέ άλλο Κράτος μέλος, διότι τό ἀντίθετο θά εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νά ὑποτάξει τήν έννομη τάξη Κράτους μέλους σέ εκείνη τῶν άλλων Κρατών μελών κατά ἀρνητική έννοια.
Τό σύνολο ὅμως τῶν διατάξεων τῆς συνθήκης καί ιδιαίτερα τό άρθρο 3, επιτρέπει τήν διαπίστωση ὅτι κάθε Κράτος μέλος έχει τήν ελευθερία νά θεσπίζει τήν έννομη τάξη του μέ μόνο περιορισμό τήν υποχρέωση ν' ἀποφεύγει τήν ενδεχόμενη σύγκρουση μέ τίς κοινοτικές διατάξεις ή ιταλική κυβέρνηση ὑπό αυτές τίς προϋποθέσεις υποστηρίζει ὅτι οἱ διατάξεις γιά τίς όποιες πρόκειται δέν συνεπάγονται καμμιά διάκριση λόγω Ιθαγενείας.
2.3.'Ακόμα καί ἄν ἡ διάταξη τοῦ άρθρου 104 ἀπεδεικνύετο κατά τρόπο παράλογο ἀνεπαρκής γιά ν' ἀποκλείσει τήν κατάταξη τοῦ ερωτήματος στό πεδίο εφαρμογής τῶν άρθρων 30 καί 13 τῆς συνθήκης, ὁ ἀποκλεισμός αυτός προκύπτει ἀπό τό άρθρο 36.Πράγματι τό άρθρο αὐτό επιτρέπει περιοριστικά μέτρα τῆς ελεύθερης κυκλοφορίας τῶν εμπορευμάτων ὅταν δικαιολογούνται ιδιαίτερα ἀπό λόγους δημοσίας τάξεως καί δέν ἀποτελούν ούτε μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων, ούτε συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό εμπόριο μεταξύ Κρατῶν μελῶν. Ή ἔννοια τῆς δημοσίας τάξεως παραπέμπει στά θεμελιώδη συμφέροντα τοῦ κράτους ὅπως τό προσδιόρισε τό Δικαστήριο στην ἀπόφαση του τῆς 23ης Νοεμβρίου 1978 (Regina/Thompson, 7/78 Rec. σ. 2247).
'Επίσης, ἀκόμα καί σ᾿ αὐτή τήν περίπτωση οἱ επίμαχες εθνικές διατάξεις δικαιολογούνται ἀπό τήν ἀνάγκη διασφαλίσεως τῆς δημοσίας τάξεως, ἀφοῦ τά ἐν λόγω μέτρα ἐξ αιτίας τοῦ νομισματικού τους χαρακτήρα πρέπει νά θεωρηθούν ὅτι ἀφοροῦν θεμελιώδη συμφέροντα τοῦ ιταλικού κράτους. Ἐξ άλλου, ἡ ρύθμιση αύτη δέν ἀποτελεί ούτε μέσο αυθαίρετων διακρίσεων — διότι άφορᾶ ὅλες τίς εισαγωγές — ούτε συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό ἐμπόριο μεταξύ Κρατών μελών — διότι δέν άφορᾶ τό γεγονός τῆς εισαγωγής αυτό καθαυτό άλλά ἐκείνο, διάφορο, τῆς ἀντικανονικής εκπληρώσεως τῆς ὑποχρεώσεως εισαγωγής εντός ὁρισμένης προθεσμίας· τουναντίον είναι ἀναγκαία καί πρόσφορη γιά τήν πραγμάτωση τοῦ σκοπού πού 'έχει τεθεί.
Ἔτσι, οἱ επίμαχες εθνικές διατάξεις, ὄχι μόνο δέν ἀποτελούν ποσοτικό περιορισμό στην ἐλεύθερη κυκλοφορία, άλλά ούτε καί ἀποτελούν μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος. Πράγματι, ἀκόμα καί ἄν τά μέτρα αυτά ἠδύναντο νά ἔχουν ὡς ἀνώμαλη συνέπεια τήν πρόκληση ποσοτικών περιορισμών στίς συναλλαγές, δέν εἶναι ἐν τούτοις ἀντίθετα πρός τό άρθρο 30 τῆς συνθήκης, πρώτον, λαμβάνοντας ὑπ᾿ ὄψη τό πεδίο εφαρμογής τους πού εἶναι διάφορο ἀπό τό πεδίο τοῦ εμπορίου εμπορευμάτων μεταξύ Κρατών μελών, δεύτερον, διότι δέν υπερβαίνουν τά ὅρια εκείνου πού εἶναι ἀναγκαίο καί πρόσφορο γιά τήν πραγμάτωση τοῦ σκοποῦ στόν όποιο ἀποβλέπει ἡ διάταξη. Ό σκοπός αυτός πού συνίσταται στή διασφάλιση τοῦ συμφέροντος πού έχει τό κράτος στην εξισορρόπηση τοῦ Ισοζυγίου τῶν πληρωμών δέν θά ἠδύνατο νά πραγματοποιηθεί ἄν δέν εἶχε ληφθεί οιοδήποτε ἀναγκαστικό μέτρο ὅπως τό ἐπίμαχο.
2.4.Ή ἰταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ὁμοίως ὅτι οἱ επίμαχες εθνικές διατάξεις δέν εἶναι ἀντίθετες πρός τό άρθρο 106 τῆς συνθήκης ΕΟΚ διότι οἱ εισαγωγές πληρώνονται σέ δολλάρια Η ΠΑ, συνεπώς, σέ νόμισμα διάφορο ἀπό αυτό τοῦ τόπου ὅπου κατοικεί κάθε πιστωτής (εξαιρέσει τῆς εισαγωγής γιά τήν ὁποία πρόκειται στην υπόθεση 207/80).2.5.Τέλος, ἡ ἰταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ὅτι τά επίμαχα μέτρα δέν ἀποτελούν ούτε φόρους ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό.Κατ' αυτή, τό ερώτημα — πού δέν ἰσχύει παρά γιά τήν υπόθεση 206/80 — δέν τίθεται στην προκειμένη περίπτωση διότι τά επίμαχα μέτρα δέν βαρύνουν εμπόρευμα άλλά αποτελούν τήν κύρωση τῆς μή εκπληρώσεως μιας υποχρεώσεως βαρύνουν τήν συμπεριφορά τοῦ εἰσαγωγέως ἀνεξάρτητα ἀπό τήν εισαγωγή. Ή ἰταλική νομοθεσία ἐθεσπίσθη συνεπώς γιά νά διασφαλίσει ὄχι μόνο τήν εισαγωγή τῶν εμπορευμάτων άλλά επίσης τήν εισαγωγή εντός ὁρισμένης προθεσμίας. 'Ανταποκρίνεται έτσι στην κοινοτική ἀπαίτηση τῆς ελεύθερης κυκλοφορίας τῶν ἐμπορευμάτων.
Κατά συνέπεια, ἡ μεταβολή τῆς τιμής πού προκύπτει ἀπό τήν ενδεχόμενη ἀπώλεια τῆς ἐγγυήσεως εἶναι συνέπεια τῆς συμπεριφόρᾶς τοῦ εἰσαγωγέως καί δέν δύναται νά συνδεθεί — ἀπό την άποψη τῶν αἰτιων — μέ την εισαγωγή, ὅπως δύναται νά γίνει γιά τόν τελωνειακό δασμό. Δέν εἶναι δυνατό νά γίνεται λόγος περί φόρου ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό παρά ἄν ἡ νομοθεσία γιά την ὁποία πρόκειται, ἐφηρμόζετο ὁμοίως σέ περίπτωση ἀναιτίου μη εκπληρώσεως τῶν υποχρεώσεων εισαγωγῆς.
<TI><P>Ἐπί τοῦ δευτέρου ερωτήματος</P></TI>Ή ιταλική κυβέρνηση παραπέμπει γιά τά ουσιώδη θέματα στίς παρατηρήσεις πού διετύπωσε ἐπί τοῦ πρώτου ερωτήματος καί εξετάζει ἁπλῶς τό πρόβλημα πού ἀνέκυψε σέ σχέση μέ τόν κανονισμό 120/67 τοῦ Συμβουλίου.
Κατά τήν ιταλική κυβέρνηση, οἱ επίμαχες διατάξεις δέν ἀποτελούν παράβαση ούτε τοῦ κανονισμού 120/67 διότι ἡ επιλογή τῆς ἡμερομηνίας εισαγωγής — καί ὄχι τῆς ἡμερομηνίας κατά τήν ὁποία τό ξένο εμπόρευμα υπόκειται στίς διατυπώσεις εισαγωγής — καί τῆς ημερομηνίας πού προσδιορίζεται ἡ εισφορά εἶναι συνέπεια τοῦ τυχηροῦ ποῦ ενυπάρχει σέ κάθε εμπορική πράξη. Γι' αυτό τό λόγο ὁ εἰσαγωγεύς προσδιορίζει ὁ ίδιος τήν ημερομηνία εισαγωγής, λαμβάνοντας ὑπ᾿ ὄψη τίς υποχρεώσεις πού ἀνέλαβε κατά τήν χορήγηση τοῦ συναλλάγματος. Τό γεγονός ὅτι ἡ ημερομηνία πού ἡ επιλογή τῆς έγινε μέ αὐτό τόν τρόπο, ἀντιστοιχεί σέ προσδιορισμό εισφορᾶς πού συμφέρει στον εισαγωγέα, δέν δύναται νά 'έχει ὡς συνέπεια νά μεταβάλει τήν φύση τῆς ιταλικής νομοθεσίας σέ φόρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό. Τόσο μᾶλλον πού ἡ επιλογή δέν επιβάλλεται ἀπό τό κράτος, ἀφοῦ γίνεται κατά τήν στιγμή τῆς ἀγορᾶς των εμπορευμάτων στό εξωτερικό γιά τους λόγους τῶν ὁποίων έγινε ἀνωτέρω επίκληση.
Ἐξ άλλου, ή καθυστέρηση τῆς εισαγωγῆς δέν καταλήγει στον προσδιορισμό τῆς εισαγωγής κατά τήν ημερομηνία πού συμφέρει στόν εισαγωγέα, ἀφοῦ τό ποσό των εισφορών εἶναι πάντα άδηλο γιά τό μέλλον. Ή καθυστέρηση τῆς εἰσαγωγῆς δέ βλάπτει τό συμφέρον τῆς Κοινότητος στην διασφάλιση τῆς σιτοπαραγωγής τῶν Κρατών μελών, κατά τό μέτρο πού τό ἐν λόγω συμφέρον εξασφαλίζεται ἀκριβώς μέ τό καθεστώς τῶν εισφορών.
<TI><NP><NO.P>Γ —</NO.P><TXT>Παρατηρήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Εὐρωπαϊκών Κοινοτήτων</TXT></NP></TI>Ἡ Επιτροπή εξετάζει κάθε υπόθεση χωριστά άλλα, στην πραγματικότητα, ἀναπτύσσει τήν 'ίδια κύρια επιχειρηματολογία στίς τέσσερις περιπτώσεις, υποστηρίζοντας ὅτι ἡ επίμαχη εθνική ρύθμιση ἀποτελεί μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος. Διευκρινίζει ἀπλώς ὅτι στίς υποθέσεις 209 καί 210 πού ἀφοροῦν τίς εἰσαγωγές προελεύσεως άλλων Κρατών μελών, έχουν εφαρμογή οἱ διατάξεις τῆς συνθήκης καί ειδικώς τό άρθρο 30 ἐνῶ στίς άλλες δύο υποθέσεις, 206 καί 207/80, πού ἀφορούν εἰσαγωγές προελεύσεως τρίτων χωρών, ἀντίστοιχα χαρουπιών προελεύσεως Κύπρου καί ἀραβόσιτου προελεύσεως 'Αργεντινής, εφαρμόζονται, στην πρώτη, ὁ κανονισμός 827/68 τοῦ Συμβουλίου τῆς 28ης 'Ιουνίου 1968 καί στην δεύτερη, ὁ κανονισμός 120/67 τοῦ Συμβουλίου τῆς 13ης 'Ιουνίου 1967.
Ἡ 'Επιτροπή, έπειτα ἀπό υπόμνηση τῶν διατάξεων τῆς επίμαχης Ιταλικής νομοθεσίας, υπογραμμίζει ὅτι ἡ ἐν λόγω νομοθεσία έδωσε λαβή σέ διάφορα παράπονα ἐκ μέρους τοῦ ἰταλοῦ εἰσαγωγέως καί, κατόπιν αυτών τῶν παραπόνων, ἡ Ἐπιτροπή, μέ επιστολή τῆς 13ης Αυγούστου 1980, κίνησε μιά διαδικασία παραβάσεως κατά τῆς 'Ιταλίας, διαδικασία ἡ ὁποία, κατά τήν στιγμή τῆς υποβολής τῶν προδικαστικών ερωτημάτων βρισκόταν στό στάδιο τῆς αιτιολογημένης γνώμης.
1.Ή 'Επιτροπή υποστηρίζει κατά κύριο λόγο ὅτι τό σύστημα τῆς τραπεζικής ἐγγυήσεως πού ἐθεσπίσθη ἀπό την ἰταλική νομοθεσία ἀποτελεί μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικό περιορισμό.Ἡ Ἐπιτροπή, ἀφοῦ παρατηρεί ὅτι προπληρωμές αποτελοῦν κανόνα στό διεθνές εμπόριο, θεωρεί ὅτι ἡ επίμαχη ρύθμιση επιβάλλει στους ἐπιχειρηματίες πού διαμένουν στην 'Ιταλία ειδικές επιβαρύνσεις κατά την έννοια ὅτι ὅχι μόνον εἶναι υποχρεωμένοι νά ἐκπληροῦν τίς υποχρεώσεις πού επιβάλλει τό καθεστώς αυτό καί νά τηρούν τίς σχετικές διαδικασίες ἀλλά ὀφείλουν προς τούτοις νά ὑφίστανται τίς σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις πού συνεπάγεται ή σύσταση χρηματικῆς ἡ τραπεζικῆς εγγυήσεως, πράγμα πού ἀποτελεί επιβάρυνση ιδιαίτερα αισθητή σέ περίπτωση κατασχέσεως τῆς εγγυήσεως λόγω υπερβάσεως τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας. Κατά συνέπεια, ή εισαγωγή εμπορευμάτων στην 'Ιταλία 'έχει γίνει δυσχερέστερη καί πλέον δαπανηρή σέ σχέση μέ τίς συναλλαγές πού γίνονται στό εσωτερικό άλλων χωρών μελών ὅπου δέν υφίστανται οἱ ἐν λόγω επιβαρύνσεις. Συνεπώς ἡ ρύθμιση αυτή προβάλλει εμπόδια στίς εισαγωγές στην 'Ιταλία.
Ἡ 'Επιτροπή υπενθυμίζει σχετικά μ' αυτό ὅτι στό άρθρο 2 τῆς ὁδηγίας 70/50/ΕΟΚ της 22ας Δεκεμβρίου 1969 (JO L 13 τῆς 19ης 'Ιανουαρίου 1970, σ. 29) τά μέτρα, πού θέτουν εμπόδια στίς εἰσαγωγές, οἱ όποιες θά ἠδύναντο νά πραγματοποιηθούν ἄν δέν υπήρχαν τά μέτρα αυτά, μεταξύ τῶν ὁποίων καί εκείνα πού καθιστούν τίς εἰσαγωγές δυσχερέστερες ἡ πλέον δαπανηρές ἀπό τή διάθεση τῆς ἐθνικής παραγωγής, εἰδικῶς δέ τά μέτρα πού εξαρτούν τήν μόνη εισαγωγή ἀπό τήν κατάθεση εγγυήσεως ἡ προκαταβολής χαρακτηρίζονται ὡς μέτρα ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικούς περιορισμούς (άρθρο 2 παράγραφος 3 στοιχείο 1).
Κατά συνέπεια ἡ ἰταλική ρύθμιση ἀποτελεί μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό. Βέβαια, οἱ ιταλικές ἀρχές ὑπεστήριξαν στό παρελθόν κατ᾽ αυτής τῆς εκδοχής ὅτι, πρώτον, ἡ υποχρέωση συστάσεως τῆς εγγυήσεως γιά τήν ὁποία πρόκειται ἀπορρέει ἀπό νομισματικές διατάξεις καί ὅχι ἀπό εμπορικές, οἱ όποιες μόνες ἀποτελούν τό ἀντικείμενο τῆς προαναφερθείσης ὁδηγίας 70/50, καί δεύτερον, ἡ ἐν λόγω υποχρέωση ἀνταποκρίνεται αποκλειστικά στην ἀνάγκη ἀποφυγής κερδοσκοπικών νομισματικών κινήσεων καί ὅχι σέ μέριμνα προστατευτικού χαρακτήρα.
Ἡ 'Επιτροπή παρατηρεί σχετικά ὅτι τό κατακρινόμενο μέτρο δέ συμβιβάζεται μέ τά άρθρα 30 καί ἐπόμενα, παρά ἄν δύναται νά δικαιολογηθεί σύμφωνα μέ τό άρθρο 36 ή ἄν ἀποτελεί ἀντικείμενο ἀποφάσεως πού νά τό επιτρέπει βάσει τοῦ ἄρθρου 108 παράγραφος 3.
Ὅσον άφορᾶ τό άρθρο 36, ἡ Ἐπιτροπή, χωρίς νά ἀμφισβητεί ὅτι ἡ επίμαχη ἰταλική ρύθμιση περιλαμβάνεται σέ νομισματικό πλαίσιο, υπογραμμίζει ἐν τούτοις ὅτι αυτό τό επιχείρημα δέν περιλαμβάνεται στους δικαιολογητικούς λόγους πού ἀναφέρονται στό άρθρο 36 καί ὅτι κατά τό μέτρο πού τό ἐν λόγω άρθρο, τό όποιο συνιστά εξαιρετική διάταξη, πρέπει νά ἀποτελεί ἀντικείμενο στενής ἐρμηνείας, τό ἀνωτέρω επιχείρημα δέν μπορεί νά γίνει δεκτό. Ὁπωσδήποτε υπάρχουν, κατά τήν 'Επιτροπή, άλλα μέτρα γιά νά ἀποφευχθεί ἡ χρησιμοποίηση προπληρωμών σέ κερδοσκοπικά τεχνάσματα πού καταλήγουν σέ ἀπώλεια συναλλάγματος. 'Εξ άλλου, σχετικά μέ τήν ὁδηγία 70/50, δέν εἶναι πρόσφορο νά γίνεται διάκριση μεταξύ εμπορικών καί νομισματικών διατάξεων, διότι ὁ νομισματικός λίγο πολύ χαρακτήρας εθνικού μέτρου δέν ἀσκεῖ επιρροή ἐπί τῆς εκτιμήσεως ὡς μέτρου ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικό περιορισμό.
Όσον ἀφορᾶ τήν δυνατότητα νά επιτραπεί σέ κράτος, πού ευρίσκεται σέ δυσχέρεια, νά λάβει μέτρα διασφαλίσεως, ἡ 'Επιτροπή παρατηρεί ὅτι δέν έδωσε στην ἰταλική κυβέρνηση καμμία άδεια δυνάμει τοῦ άρθρου 108 παράγραφος 3.
2.Ή 'Επιτροπή στίς δύο υποθέσεις (209 καί 210/80) πού αφορούν τίς εισαγωγές προελεύσεως άλλων Κρατῶν μελῶν εξετάζει τό ερώτημα πού ἀφορᾶ την ερμηνεία τοῦ ἄρθρου 106 τῆς συνθήκης.Τό ἐν λόγω άρθρο, πού ὁρίζει ὅτι τά Κράτη μέλη ἀναλαμβάνουν τήν υποχρέωση νά επιτρέπουν τίς πληρωμές τίς σχετικές κυρίως μέ εμπορικές ἀνταλλαγές, κατά τό μέτρο πού ἡ κυκλοφορία τῶν εμπορευμάτων ἔχει ελευθερωθεῖ μεταξύ τῶν Κρατών μελών κατ' εφαρμογή τῆς συνθήκης ΕΟΚ, στό νόμισμα τοῦ κράτους ὅπου έχει τήν κατοικία του ὁ πιστωτής ἡ ὁ δικαιούχος, ἀποτελεί τήν πέμπτη ελευθερία τῆς κοινής ἀγοράς. Ἐπομένως, κατά τό μέτρο πού ή πληρωμή στό νόμισμα τοῦ πιστωτοῦ παραμένει δυνατή, δέν δύναται νά υποστηριχθεί ὅτι ἕνα Κράτος μέλος παραβαίνει τήν κοινοτική αυτή διάταξη θέτοντας εμπόδιο — ὑπό τήν μορφή εγγυήσεως υπέρ τῆς υπηρεσίας συναλλάγματος — στην προπληρωμή τῶν εμπορευμάτων πού ἀποκτώνται στό ἐξωτερικό καί πού προορίζονται γιά εισαγωγή. Τουναντίον, ὅταν πρόκειται γιά εμπορική πίστωση, τό άρθρο 67 της συνθήκης καί οἱ ὁδηγίες πού ελήφθησαν γιά τήν ἐφαρμογή του έχουν ελευθερώσει χωρίς ὅρούς τήν χορήγηση καί τήν εξόφληση βραχυπροθέσμων καί μεσοπροθεσμων πιστώσεων συνδεδεμένων μέ εμπορικές ἀνταλλαγές ... στίς όποιες συμμετέχει κάτοικος (παράρτημα Ι κατάλογος Α τῆς πρώτης ὁδηγίας τῆς 11ης Μαΐου 1960 JO 43, σ. 60 — ΕΕ εἰδ. ἔκδ. Ν. 43, 10/001, σ. 6 πού συνεπληρώθη καί ἐτροποποιήθη ἀπό τήν δεύτερη ὁδηγία τῆς 18ης Δεκεμβρίου 1962, JO 8 τῆς 22ας 'Ιανουαρίου 1963, σ. 62 — ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 10/001, σ. 16 ἑπ.). Συνεπώς δεδομένου ὅτι οἱ καταβολές πού πραγματοποιούνται πρίν ἀπό τήν παράδοση τῶν εμπορευμάτων ἀναλύονται σέ χορήγηση πιστώσεως συνδεδεμένης μέ εμπορική ἀνταλλαγή, 'έχει γίνει παράβαση τῆς ἀνωτέρω διατάξεως.
3.Ὅσον άφορᾶ τά ερωτήματα πού ἀφορούν τό καθεστώς τῆς εισφοράς καί τῆς εννοίας τοῦ φόρου ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακό δασμό, ἡ 'Επιτροπή έχει τήν γνώμη ὅτι ἡ εξέταση τῶν ερωτημάτων αυτών δέν εἶναι ἀναγκαία ἐφ᾿ ὅσον ἡ σύσταση τῆς τραπεζικής εγγυήσεως αὐτή καθ᾿ ἑαυτή ἀποτελεί μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικό περιορισμό. Ή 'Επιτροπή προτείνει, συνεπώς, νά δοθεῖ στό tribunale civile di Roma ἡ ἀκόλουθη ἀπάντηση:Στην υπόθεση 206/80:
Ρύθμιση ἡ ὁποία εξαρτά τήν προπληρωμή χαρουπιών, πού προορίζονται νά εἰσαχθοῦν ἀπό τήν Κύπρο, ἀπό τήν σύσταση χρηματικής ἡ τραπεζικῆς εγγυήσεως ἀποτελεί μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικό περιορισμό, ὁ όποιος ἀπαγορεύεται ἀπό τόν κανονισμό 827/68 τοῦ Συμβουλίου τῆς 28ης 'Ιουνίου 1968.
Στην υπόθεση 207/80:
'Εθνική ρύθμιση, ἡ ὁποία ἐξαρτᾶ τήν προπληρωμή ἀραβοσίτου, πού προορί-ζετο νά εισαχθεί τό 1973 ἀπό τήν 'Αργεντινή, ἀπό τήν σύσταση χρηματικής ἡ τραπεζικῆς εγγυήσεως ἀποτελεί μέτρο Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό, ὁ όποιος ἀπαγορεύεται ἀπό τόν κανονισμό 120/67 τοῦ Συμβουλίου τῆς 13ης'Ιουνίου 1967.
Στίς υποθέσεις 209 καί 210/80:
'Εθνική ρύθμιση, ἡ ὁποία ἐξαρτά τήν προπληρωμή εμπορεύματος, προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους πού προορίζεται νά εισαχθεί, ἀπό τήν σύσταση χρηματικής ἡ τραπεζικής ἐγγυήσεως ἀποτελεί μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος. 'Αλλωστε παρόμοια ρύθμιση δέν συμβιβάζεται μέ τίς κοινοτικές διατάξεις στό θέμα τῆς ἐλεύθερης κυκλοφορίας τῶν κεφαλαίων.