15/8161981J00150001.000114101143728CJΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 5. 5. 1982 — ΥΠΟΘΕΣΗ 15/81SCHUL / INSPECTEUR DER INVOERRECHTEN EN ACCIJNZEN<TI><P><IE/></P></TI>

Στην υπόθεση 15/81,

πού έχει ὡς ἀντικείμενο αίτηση τοῦ Gerechtshof τοῦ 's-Hertogenbosch πρός τό Δικαστήριο, κατ' ἐφαρμογήν τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν ὁποία ζητείται στό πλαίσιο τῆς διαφορᾶς ἡ ὁποία εκκρεμεί ενώπιον τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ μεταξύ

Gaston Schul Douane Expediteur BV

καί

Inspecteur der Invoerrechten en Accijnzen toy Roosendaal,

ή έκδοση προδικαστικής ἀποφάσεως ὡς πρός τήν ἐρμηνεία τῶν άρθρων 13 καί 95 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, καθώς καί ὡς πρός τό κύρος τοῦ ἄρθρου 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας ἀριθ. 77/388 τοῦ Συμβουλίου τῆς 17ης Μαΐου 1977, περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιών τῶν Κρατών μελών τῶν σχετικῶν μέ τους φόρους κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης ἀξίας: ὁμοιόμορφη φορολογική βάση (ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 09/001),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

συγκείμενο ἀπό τους J. Mertens de Wilmars, πρόεδρο, G. Bosco, A. Touffait καί O. Due προέδρους τμήματος, Ρ. Pescatore, Mackenzie Stuart, Α. O'Keeffe, Τ. Koopmans, U. Everling, Α. Χλωρό καί F. Grévisse, δικαστές,

γενική εἰσαγγελεύς: S. Rozès

γραμματεύς: Α. Van Houtte

εκδίδει τήν ἀκόλουθη

<TI><P>ΑΠΟΦΑΣΗ</P></TI><TI><P>Περιστατικά</P></TI>

Τά πραγματικά περιστατικά τῆς υποθέσεως, ἡ εξέλιξη τῆς διαδικασίας καί οι παρατηρήσεις πού κατετέθησαν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ Πρωτοκόλλου περί τοῦ 'Οργανισμοί) τοῦ Δικαστηρίου ΕΟΚ συνοψίζονται ὡς έξης:

<TI><NP><NO.P>Ι —</NO.P><TXT>Πραγματικά περιστατικά καί έγγραφη διαδικασία</TXT></NP></TI>1.Στίς Κάτω Χῶρες ὁ νόμος περί φόρου κύκλου εργασιών τοῦ 1968, πού ἐτροπο-ποιήθη τό 1978, προβλέπει ὅτι ὁ φόρος κύκλου εργασιῶν εφαρμόζεται κατά τό σύστημα τοῦ φόρου ἐπί τῆς προστιθεμένης ἀξίας.

Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ἐν λόγω νόμου, ὡς φόρος κύκλου εργασιών νοείται ὁ φόρος πού πλήττει:

α)τίς παραδόσεις εμπορευμάτων καί τίς παροχές υπηρεσιών πού πραγματοποιοῦνται στό εσωτερικό τῆς χώρας ἀπό έμπορους στό πλαίσιο τῆς επιχειρήσεως τους.β)τίς εισαγωγές ἐμπορευμάτων.

Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2, επιτρέπεται στον έμπορο νά ἐκπέσει ἀπό τόν φόρο, τόν όποιο ὀφείλει γιά τίς παραδόσεις εμπορευμάτων καί τίς παροχές υπηρεσιών, τόν φόρο ὁ όποιος έχει εἰσπραχθεῖ γιά τά εμπορεύματα πού τοῦ έχουν παραδοθεί καί γιά τίς υπηρεσίες πού τοῦ έχουν προσφερθεί, καθώς καί τόν φόρο ὁ όποιος έχει επιβληθεί ἐπί τῆς εἰσαγωγῆς εμπορευμάτων τά όποια προορίζονται γι' αυτόν. Ὡς έμπορος, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου, νοείται κάθε πρόσωπο πού ἀσκεῖ μιά ἀνεξάρτητη δραστηριότητα.

Δυνάμει τῶν άρθρων 9 καί 20 ἀντιστοίχως, ὁ φόρος καθορίζεται μέ συντελεστή 18%, τόσο γιά τίς παραδόσεις εμπορευμάτων καί τίς παροχές υπηρεσιών στό εσωτερικό της χώρας ὅσο καί γιά τίς εἰσαγωγές.

Ὅπως προκύπτει ἀπό τά στοιχεία πού παρέσχε τό παραπέμπον δικαστήριο, στίς Κάτω Χῶρες δέν εισπράττεται φόρος κύκλου ἐργασιῶν γιά τήν παράδοση εμπορευμάτων, ἐάν οἱ ἐν λόγω παραδόσεις πραγματοποιοῦνται στό ἐσωτερικό τῆς χώρας ἀπό ιδιώτη, ὁ όποιος δέν εἶναι επιχειρηματίας ἡ έμπορος, ἐνῶ γιά τίς εισαγωγές εμπορευμάτων τά όποια προέρχονται ἀπό τρίτες χώρες ἡ ἀπό Κράτη μέλη, ὁ ἐν λόγω φόρος εἰσπράττεται πάντοτε, δηλαδή ἀνεξάρτητα ἀπό την ἰδιότητα τοῦ προμηθευτού καί χωρίς νά 'έχει σημασία ἄν πραγματοποιείται ἡ ὄχι παράδοση εμπορευμάτων.

2.Ή ἀνωτέρω νομοθεσία ἐθεσπίσθη μέ σκοπό νά συμμορφώσει τό ὀλλανδικό φορολογικό σύστημα πρός τίς κοινοτικές ὁδηγίες στην τομέα τῆς ἐναρμονίσεως των νομοθεσιών τῶν Κρατών μελών περί φόρου κύκλου ἐργασιών. Τό άρθρο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας ἀριθ. 77/388 τοῦ Συμβουλίου τῆς 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιών τῶν Κρατών μελών τῶν σχετικών μέ τους φόρους κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης ἀξίας: ὁμοιόμορφη φορολογική βάση (ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 09/001, σ. 49) ὁρίζει:

Στον φόρο προστιθεμένης ἀξίας υπόκεινται:

1.οἱ παραδόσεις ἀγαθών καί οἱ παροχές ὑπηρεσιών πού πραγματοποιοῦνται ἐξ ἐπαχθοῦς αιτίας στό εσωτερικό της χώρας, ὑπό υποκειμένου στόν φόρο πού ἐνεργεῖ ὑπό την ιδιότητά του αυτήν.2.οἱ εισαγωγές ἀγαθών.

Τό άρθρο 4 τῆς ἐν λόγω ὁδηγίας προβλέπει:

1.Θεωρείται ὡς υποκείμενος στόν φόρο ὁποιοσδήποτε ἀσκεῖ κατά τρόπο ανεξάρτητο καί σέ ὁποιονδήποτε τόπο μία ἀπό τίς οικονομικές δραστηριότητες πού ἀναφέρονται στην παράγραφο 2, ἀνεξαρτήτως τοῦ επιδιωκομένου σκοπού ἡ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς δραστηριότητος αὐτής.2.Οικονομικές δραστηριότητες, κατά τῆν ἔννοια τῆς παραγράφου 1, εἶναι ὅλες οἱ δραστηριότητες τοῦ παραγωγού, τοῦ ἐμπορου ἡ τοῦ παρέχοντος υπηρεσίες, περιλαμβανομένων καί τῶν δραστηριοτήτων ἐξορύξεως, τῶν γεωργικών δραστηριοτήτων, καθώς καί τῶν δραστηριοτήτων τῶν ἐλευθέρων ἐπαγγελμάτων ἡ τῶν εξομοιουμένων πρός αυτά. Ὡς οικονομική δραστηριότης θεωρείται επίσης ἡ εκμετάλλευση ενσωμάτου ἡ ἄυλου ἀγαθού πρός τόν σκοπό ἀντλήσεως ἐσόδων διαρκούς χαρακτῆρος.

3.Στην διαφορά τῆς κυρίας δίκης, διάδικοι εἶναι ἡ ἑταιρία περιορισμένης ευθύνης Gaston Schul Douane Expediteur BV εκτελωνίστρια, καί ὁ ἐπιθεωρητής δασμών καί εἰδικῶν φόρων καταναλώσεως τοῦ Roosendaal. Ή εταιρία Schul εισήγαγε ένα πλοῖο ἀναψυχής καί σπόρ, σέ κατάσταση μεταχειρισμένου αντικειμένου, κατόπιν εντολής καί γιά λογαριασμό ενός ἰδιώτου, ὁ όποιος κατοικεί στίς Κάτω Χώρες καί ὁ όποιος είχε ἀγοράσει τό πλοίο αυτό στίς Κάννες ἀπό έναν ιδιώτη πού κατοικεί στό Μονακό. Ό επιθεωρητής δασμών καί εἰδικών φόρων καταναλώσεως επέβαλε στην εταιρία Schul φόρο κύκλου εργασιών λόγω τῆς εισαγωγής.

Ή ενδιαφερόμενη υπέβαλε ένσταση στόν επιθεωρητή γιά τήν επιβολή τοῦ φόρου κύκλου εργασιών ἐπί τῆς εισαγωγής, υποστηρίζοντας ὅτι τό πλοίο εἶχε ήδη πληγεί εντός τῆς Κοινότητος μέ φόρο κύκλου εργασιών, δηλ. στην Γαλλία, καί ὅτι δέν έγινε ἐπιστροφή φόρου κατά τήν εξαγωγή. Ό επιθεωρητής ὅμως ἀπέρριψε τήν ένσταση, γιά τόν λόγο ὅτι ἡ φορολογία ἐπεβλήθη σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοῦ ὀλλανδικοῦ νόμου περί φόρου κύκλου εργασιών.

Κατά τῆς ἐν λόγω ἀποφάσεως ἡ ἑταιρία Gaston Schul ἤσκησε έφεση ἐνώπιον τοῦ Gerechtshof τοῦ 's-Hertogenbosch. Υποστηρίζει κυρίως ὅτι ἡ επιβολή φόρου ἀντιβαίνει στό άρθρο 13 καί ενδεχομένως στό άρθρο 12 τῆς συνθήκης ΕΟΚ. 'Αληθεύει βεβαίως ὅτι ὁ ἐπίδικος φόρος ἀποτελεί μέρος ενός γενικοῦ συστήματος ἐσωτερικών φορολογικών επιβαρύνσεων, πού ισχύει στίς Κάτω Χώρες καί πλήττει συστηματικά τά εθνικά καί τά εισαγόμενα προϊόντα. Ὅμως, ὁ ἐν λόγω φόρος δέν επιβάλλεται σύμφωνα μέ τά ἴδια κριτήρια οὔτε στό 'ίδιο στάδιο ἐμπορίας. Ή ἑταιρία Schul υποστηρίζει επίσης ὅτι καί τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης ΕΟΚ δύναται νά διαδραματίσει κάποιο ρόλο στην ἐπίλυση τῆς διαφοράς.

Κρίνοντας ὅτι χρειάζεται ἀπόφαση τοῦ Δικαστηρίου γιά νά εκδώσει την ἀπόφαση του, τό Gerechtshof τοῦ 's-Hertogenbosch ἀνέβαλε τήν ἔκδοση ὁριστικής ἀποφάσεως καί υπέβαλε στό Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, τά ἀκόλουθα ἐρωτήματα:

1.Πρέπει νά θεωρηθεί ὡς επιβάρυνση ἰσοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός εἰσαγωγικούς δασμούς, κατά τήν ἔννοια τοῦ ἄρθρου 13 παράγραφος 2 τῆς συνθήκης, ένας φόρος κύκλου εργασιῶν, τόν όποιο Κράτος μέλος επιβάλλει ἐπί τῆς εισαγωγής ἀπό άλλο Κράτος μέλος εμπορευμάτων, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, ἐάν ὁ φόρος κύκλου εργασιῶν δέν επιβάλλεται ἐπί τῆς παραδόσεως ἀπό Ιδιώτη εμπορευμάτων, τά όποια βρίσκονται ήδη στό έδαφος τοῦ ἐν λόγω Κράτους μέλους;2.Σέ περίπτωση ἀρνητικής ἀπαντήσεως στό πρώτο ερώτημα, ὁ φόρος κύκλου εργασιών τόν όποιον επιβάλλει ένα Κράτος μέλος ἐπί τῆς εισαγωγής ἀπό άλλο Κράτος μέλος εμπορευμάτων, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, θά ἠδύ-νατο νά θεωρηθεῖ ὡς εσωτερικός φόρος υψηλότερος εκείνου πού πλήττει παρόμοια εθνικά προϊόντα κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, ἐάν ουδείς φόρος κύκλου ἐργασιών επιβάλλεται ἐπί τῶν παραδόσεων εμπορευμάτων τά όποια εὑρίσκονται ήδη εντός τοῦ ἐν λόγω κράτους, ὅταν ἡ παράδοση πραγματοποιείται ἀπό ιδιώτη ;3.Σέ περίπτωση καταφατικής ἀπαντήσεως σέ ένα ἀπό τά δύο προηγούμενα ερωτήματα, πρέπει νά γίνει δεκτόν ὅτι τό άρθρο 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιών τῶν Κρατών μελών τῶν σχετικών μέ τους φόρους κύκλου εργασιών εἶναι ἀσυμβίβαστο πρός τή συνθήκη καί, επομένως, ἀνίσχυρο κατά τό μέρος πού ή ἐν λόγω διάταξη υποχρεώνει τά Κράτη μέλη νά επιβάλλουν φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῆς εἰσαγωγῆς εμπορευμάτων, τά όποια προέρχονται ἀπό άλλα Κράτη μέλη, χωρίς νά εξαιρεί σχετικώς τήν παράδοση εμπορευμάτων ἀπό ἰδιῶτες, τά όποια δέν θά ὑπέκειντο στόν ἐν λόγω φόρο ἄν παρε-δίδοντο εντός τοῦ οἰκείου κράτους;4.Καταφατική ἀπάντηση στό τρίτο ἐρώτημα σημαίνει ὅτι απαγορεύεται σέ ένα Κράτος μέλος νά επιβάλλει φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῆς εἰσαγωγῆς ἐμπορευμάτων πού προέρχονται ἀπό άλλο Κράτος μέλος καί παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, ἄν ἡ παράδοση αυτών τῶν εμπορευμάτων ἀπό ιδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους δέν υπόκειται στόν φόρο αυτό;

4.Ή ἀπόφαση περί παραπομπής ἐπρωτο-κολλήθη στην γραμματεία τοῦ Δικαστηρίου στίς 30 Ἰανουαρίου 1981.

Σύμφωνα μέ τό άρθρο 20 τοῦ Πρωτοκόλλου περί τοῦ 'Οργανισμού τοῦ Δικαστηρίου ΕΟΚ, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν ἡ εταιρία περιορισμένης ευθύνης Gaston Schul, εκπροσωπούμενη πρός τοῦτο ἀπό τους δικηγόρους τῆς Χάρης Barents, Gasille καί Mout, ἡ ὀλλανδική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη ἀπό τόν F. Ιtalianer, ἐνεργούντα ἐν ὀνόματι τοῦ ὑπουργοῦ εξωτερικών υποθέσεων, τό Συμβούλιο τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ἐκπροσωπούμενο ἀπό τόν Rafaello Fornasier, καθώς καί ἡ 'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη ἀπό τόν D. Gilmour, επικουρούμενο ἀπό τόν Τ. van Rijn.

Τό Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως τοῦ εἰσηγητοῦ δικαστοῦ καί ἀφοῦ άκουσε τόν γενικό εισαγγελέα, ἀπεφάσισε την έναρξη τῆς προφορικής διαδικασίας χωρίς προηγουμένη διεξαγωγή ἀποδείξεων. Ἐκάλεσε ὅμως τους διαδίκους τῆς κυρίας δίκης, τίς κυβερνήσεις τῶν Κρατῶν μελῶν, καθώς καί τό Συμβούλιο καί τήν 'Επιτροπή νά ἀναπτύξουν πρίν ἀπό τήν ἐπ' ἀκροατηρίου συζήτηση τήν ratio legis τῆς έκτης ὁδηγίας, ή ὁποία προβλέπει τήν επιβολή φόρου ἐπί τῆς εἰσαγωγῆς, ἀκόμα στην περίπτωση πού, ὅπως γιά τίς παραδόσεις μεταξύ Ιδιωτών, ἀποκλείεται ἡ επιστροφή φόρου κατά τήν εξαγωγή, καθώς καί τό ἄν ἡ ἐν λόγω ρύθμιση συμβιβάζεται πρός τό άρθρο 95 καί τίς γενικές ἀρχές τῆς συνθήκης.

Ἀπαντήσεις κατέθεσαν ἡ ἑταιρία Gaston Schul, ἡ ὀλλανδική κυβέρνηση, ἡ Ιταλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη πρός τοῦτο ἀπό τόν Marcello Conti, Avvocato dello Stato, καθώς καί τό Συμβούλιο καί ἡ 'Επιτροπή.

<TI><NP><NO.P>II —</NO.P><TXT>Γραπτές παρατηρήσεις</TXT></NP></TI><TI><P>Ἐπί τῶν προδικαοτικῶν ἐρωτημάτων</P></TI>1.Ή ἑταιρία Gaston Schul παρατηρεί εἰσαγωγικῶς ὅτι ἡ παράδοση τοῦ ἐν λόγω πλοίου στόν προηγούμενο ἰδιοκτήτη εἶχε υποβληθεί, στην Γαλλία, σέ φόρο κύκλου εργασιών, καί ὅτι ὁ προηγούμενος Ιδιοκτήτης δέν έλαβε, ἐν σχέσει πρός τήν εξαγωγή πρός τίς Κάτω Χώρες, επιστροφή τοῦ φόρου πού εἶχε καταβάλει.

α)Ἐπί τοῦ πρώτον ἐρωτήματος, ή εταιρία Schul επισημαίνει ὅτι, σύμφωνα μέ τήν νομολογία τοῦ Δικαστηρίου, ἡ ἀπαγόρευση τοῦ ἄρθρου 13 παράγραφος 2 τῆς συνθήκης άφορᾶ κατ' ἀρχήν κάθε επιβαλλομένη μονομερώς χρηματική επιβάρυνση, ἀσχέτως τῆς ὀνομασίας καί τῆς τεχνικής της, ἡ ὁποία πλήττει τά εἰσαγόμενα ἀπό άλλο Κράτος μέλος εμπορεύματα, ὅταν αυτά διέρχονται τά σύνορα. Ἀπό τήν ἀπαγόρευση αυτή εξαιρούνται μόνο οἱ χρηματικές επιβαρύνσεις πού ἀποτελούν μέρος ἑνός γενικού συστήματος εσωτερικών φόρων, οἱ όποιοι πλήττουν συστηματικά, σύμφωνα μέ τά 'ίδια κριτήρια καί στό ἴδιο στάδιο εμπορίας, εθνικά καί εἰσαγόμενα προϊόντα.

Στην προκειμένη περίπτωση πρέπει νά σημειωθεί ὅτι ἐάν ὁ φόρος κύκλου ἐργασιών, πού επεβλήθη ἐπί τοῦ εισαχθέντος πλοίου, ἀποτελεί στίς Κάτω Χώρες μέρος ενός γενικού συστήματος εσωτερικών φόρων οἱ όποιοι πλήττουν συστηματικά ... τά εθνικά καί εἰσαγόμενα προϊόντα — κατά τήν έννοια τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου τῆς 28ης 'Ιουνίου 1978 (Simmenthal, 70/77, Jurispr. σ. 1453) — ἡ επιβολή τοῦ φόρου αὐτοῦ δέν γίνεται οὔτε σύμφωνα μέ τά ἴδια κριτήρια ούτε στό 'ίδιο στάδιο εμπορίας. Τά κριτήρια εἶναι διαφορετικά, διότι τά εθνικά προϊόντα δέν υπόκεινται σέ φόρο κύκλου εργασιών ὅταν πωλούνται ἀπό ιδιώτες. Τό στάδιο τῆς εμπορίας δέν εἶναι τό ἴδιο, διότι τά εθνικά προϊόντα δέν φορολογούνται στό στάδιο τῆς πωλήσεως-παραδόσεως ἀπό τους Ιδιώτες.

Κατά συνέπεια, στό πρώτο ἐρώτημα πρέπει νά δοθεί ἡ ἀκόλουθη ἀπάντηση:

Ό φόρος κύκλου εργασιών πού ένα Κράτος μέλος ἐπιβάλλει ἐπί ἐμπορευμάτων εισαγομένων ἀπό άλλο Κράτος μέλος, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, πρέπει νά θεωρηθεί ὡς ἐπιβάρυνση ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός εισαγωγικούς δασμούς κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 13 παράγραφος 2 τῆς συνθήκης, ἐάν δέν επιβάλλεται φόρος κύκλου ἐργασιών ἐπί τῆς παραδόσεως ἀπό ιδιώτη εμπορευμάτων τά οποία ευρίσκονται ήδη εντός τοῦ ἐν λόγω Κράτους μέλους.

6)'Επί τοῦ δευτέρον ἐρωτήματος, ή εταιρία Schul, επισημαίνει ὅτι πρέπει, γιά την ἐφαρμογή τοῦ ἄρθρου 95 σύμφωνα μέ την νομολογία τοῦ Δικαστηρίου, νά ληφθοῦν επίσης ὑπ᾿ ὄψη, έκτός τοῦ φορο-λογικοῦ συντελεστοῦ, οἱ διατάξεις πού ἀναφέρονται στην φορολογική βάση καί στίς διαδικασίες εισπράξεως τῶν διαφόρων φόρων, διότι τό ἀποφασιστικό κριτήριο συγκρίσεως εἶναι ἡ πραγματική επίπτωση τοῦ κάθε φόρου, ἀφ᾿ ενός, ἐπί τῆς εθνικής παραγωγής καί ἀφ᾿ ἑτερου, ἐπί τῶν εισαγομένων προϊόντων.

Ή ὀλλανδική νομοθεσία ὅμως προβλέπει μιά διαφορετική φορολογική βάση γιά τήν επιβολή τοῦ φόρου κύκλου εργασιών, ὑπό τήν έννοια ὅτι τά εθνικά προϊόντα δέν πλήττονται παρά μόνον ὅταν ἡ παράδοση πραγματοποιεῖται, ἐπ᾿ ἀνταλλάγματι, ἀπό κάποιον πού υπόκειται στό φόρο, ἐνῶ τά εἰσαγόμενα προϊόντα πλήττονται ἐκ μόνου τοῦ γεγονότος τῆς εισαγωγής τους. Ἡ διαφορά αυτή έχει μία πραγματική επίπτωση ἐπί τῶν εθνικών καί τῶν εισαγομένων προϊόντων, διότι ἀκόμα κι ὅταν ὁ συντελεστής εἶναι ὁ ἴδιος, ἡ επιβάρυνση διαφέρει, δεδομένου ὅτι ἡ φορολογική βάση γιά τό εἰσαγόμενο προϊόν περιλαμβάνει τόν φόρο κύκλου εργασιῶν, ο όποιος έχει καταβληθεί σέ άλλο Κράτος μέλος.

Συνεπῶς, στό δεύτερο ερώτημα, τό όποιο έχει τεθεῖ μόνο γιά τήν περίπτωση ἀρνητικής ἀπαντήσεως στό πρώτο, πρέπει νά δοθεί ἡ ἀκόλουθη ἀπάντηση:

Ό φόρος κύκλου εργασιών πού ένα Κράτος μέλος επιβάλλει ἐπί τῆς εισαγωγής ἀπό άλλο Κράτος μέλος εμπορευμάτων, τά ὁποῖα παραδίδονται ἀπό ἰδιώτη, πρέπει νά θεωρηθεί ως εσωτερικός φόρος υψηλότερος εκείνου πού πλήττει τά παρεμφερή εθνικά προϊόντα κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, ἐάν οὐδείς φόρος κύκλου εργασιών ἐπιβάλλεται ἐπί τῆς παραδόσεως ἐμπορευμάτων, τά όποια ευρίσκονται ήδη εντός τοῦ ἐν λόγω Κράτους μέλους, ὅταν ή παράδοση πραγματοποιείται ἀπό ιδιώτη.

γ)'Ως πρός τό τρίτο ἐρώτημα, τό άρθρο 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας, ἀντί νά προ-άγει τήν ελεύθερη κυκλοφορία τῶν εμπορευμάτων, συνιστᾶ εμπόδιο σ᾿ αυτή, εξομοιούμενο πρός επιβάρυνση Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος. Ή διάταξη αυτή είναι ἀνίσχυρη κατά τό μέτρο, ἀφ᾿ ἑνός, πού δέν προβλέπει ἀπαλλαγή υπέρ μιᾶς εισαγωγής πού ἐπραγματοποιήθη στό πλαίσιο παραδόσεων πού έγιναν ἀπό ἰδιῶτες καί, ἀφ᾿ έτερου, κατά τό μέτρο πού δέν ἀποφεύγεται μέ κάποια άλλη μέθοδο ἡ διπλή φορολογία, προβλέποντας π.χ. ὅτι σέ περίπτωση εξαγωγής ἀπό ένα Κράτος μέλος επιστρέφεται, ἐν ὅλω ἡ ἐν μέρει, ὁ φόρος κύκλου εργασιών πού έχει εἰσ-πραχθεῖ στό ἐν λόγω Κράτος μέλος.

Συνεπώς, στό τρίτο ερώτημα πρέπει νά δοθεῖ ἡ ἀκόλουθη ἀπάντηση :

Τό άρθρο 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιών των Κρατών μελών τῶν σχετικών μέ τούς φόρους κύκλου εργασιών εἶναι ἀσυμβίβαστο πρός τήν συνθήκη καί συνεπώς ἀνίσχυρο, κατά τό μέτρο πού ἡ ἐν λόγω διάταξη υποχρεώνει τά Κράτη μέλη νά επιβάλλουν φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῆς εἰσαγωγῆς εμπορευμάτων τά όποια προέρχονται ἀπό άλλα Κράτη μέλη :

ἀφ᾿ ενός ἐπειδή δέν προβλέπει σχετική εξαίρεση γιά τήν παράδοση ἀπό ἰδιῶτες εμπορευμάτων, τά όποια δέν θά ὑπέ-κειντο στόν ἐν λόγω φόρο, ἐάν ἡ παράδοση τους ἐγίνετο εντός τοῦ ενδιαφερομένου Κράτους μέλους,

καί ἀφ᾿ ἐτερου ἐπειδή δέν περιέχει άλλες διατάξεις πρός ἀποφυγή διπλής φορολογίας, κατά τήν κυκλοφορία μεταξύ τῶν Κρατών μελών, ἀγαθών πού ἀνήκουν σέ ἰδιῶτες.

δ)Ἐπί τοῦ τετάρτου ερωτήματος, δύναται νά υποστηριχθεῖ ὅτι κατά τό μέτρο πού τό άρθρο 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας εἶναι ανίσχυρο δέν δύναται νά μεταβάλει τίς υποχρεώσεις, τίς όποιες έχουν ἀναλάβει τά Κράτη μέλη δυνάμει τῶν άρθρων 13 καί 95 τῆς συνθήκης.

Κατά συνέπεια, ἡ ἀπάντηση στό τέταρτο ἐρώτημα πρέπει νά εἶναι ἡ έξῆς:

Ἡ ἀπάντηση στό τρίτο ερώτημα συνεπάγεται ὅτι, κατά τήν παρούσα κατάσταση τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου, ἀπαγορεύεται σέ ένα Κράτος μέλος νά επιβάλλει φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῆς εισαγωγῆς εμπορευμάτων, τά όποια προέρχονται ἀπό άλλο Κράτος μέλος καί τά όποια παραδίδονται ἀπό ἰδιώτη, ἐάν ἡ παράδοση τῶν ἐν λόγω εμπορευμάτων ἀπό ιδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους δέν υπόκειται στον ἐν λόγω φόρο.

2.Ή ὀλλανοική κνοέρνηοη παρατηρεί ὅτι τό πρώτο άρθρο τοῦ ὀλλανδικού νόμου περί φόρου κύκλου εργασιών είναι σύμφωνο μέ τό άρθρο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας. Ή ὁδηγία αύτη ἀποβλέπει στην μερική ἐναρμόνιση τῶν εθνικών νομοθεσιών περί φόρου κύκλου εργασιῶν, σύμφωνα μέ τους ἀντικειμενικούς σκοπούς τῆς συνθήκης ΕΟΚ.

Τήν εναρμόνιση αύτη καθιστά ἀναγκαία τό γεγονός ὅτι οἱ νομοθεσίες τῶν Κρατών μελών περί φόρου κύκλου εργασιῶν στηρίζονται στην ἀρχή ὅτι οἱ φόροι καταναλώσεως, ὁπως ὁ φόρος κύκλου εργασιών, πρέπει νά εισπράττονται στην χώρα ὅπού καταναλώνονται τά ἀγαθά καί οἱ υπηρεσίες γιά τά όποια πρόκειται (ἀρχή τῆς χώρας τοῦ προορισμοῦ). Ή εφαρμογή τῆς ἀρχής αυτής προϋποθέτει τήν ύπαρξη δημοσιονομικών συνόρων, διότι ἡ κατανάλωση ενός ἀγαθοῦ εντός ἑνός Κράτους μέλους πλήττεται μέ τόν φόρο κύκλου εργασιών πού ισχύει σ᾿ αυτό τό Κράτος μέλος. Ό φόρος πλήττει, ἑπομένως, ὄχι μόνο τίς παραδόσεις ἀγαθών, πού πραγματοποιοῦν οἱ επιχειρηματίες εντός τῆς χώρας, άλλά καί τήν εισαγωγή ἀγαθών, ασχέτως τοῦ ποιό εἶναι τό πρόσωπο πού πραγματοποιεί τήν εἰσαγωγή καί ποιά εἶναι ἡ αἰτία τῆς ἐν λόγω εισαγωγής.

α)Ἐπί τοῦ πρώτον ἐρωτήματος, ἡ ὀλλανδική κυβέρνηση θεωρεί ὅτι είσπραξη φόρου κύκλου εργασιών, σέ περίπτωση εἰσαγωγῆς ἐκ μέρους ἰδιώτου εμπορευμάτων ἀπό άλλο Κράτος μέλος, δέν συνιστά επιβάρυνση ισοδυνάμου ἀποτελέσματος κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 13 παράγραφος 2 τής συνθήκης.

Ὅπως ἀπεφάνθη τό Δικαστήριο στην ἀπόφαση τῆς 19ης 'Ιουνίου 1973 (Capolongo, 77/72, Jurispr. σ. 611), ἡ διάταξη αυτή ἀφορᾶ κάθε επιβάρυνση πού επιβάλλεται ἐπ᾿ ευκαιρία ἡ λόγω τῆς εἰσαγωγῆς καί πλήττοντας ειδικά ἕνα εισαγόμενο προϊόν, καταλήγει, ἀλλοιώνοντας τό κόστος του, νά 'έχει ἐπί τῆς ελευθέρας κυκλοφορίας τῶν εμπορευμάτων τό 'ίδιο περιοριστικό ἀποτέλεσμα ὁπως ὁ δασμός. Ἀντίθετα, δέν πρέπει νά θεωρούνται ὡς επιβαρύνσεις ἰσοδυνάμου ἀποτελέσματος, δυνάμει τῆς ἐν λόγω ἀποφάσεως, οἱ χρηματικές επιβαρύνσεις, ὅπως ὁ φόρος κύκλου εργασιών, οἱ όποιες ἀποτελούν μέρος ενός γενικού συστήματος εσωτερικών φόρων πού πλήττουν συστηματικά τά εθνικά καί τά εισαγόμενα προϊόντα, σύμφωνα μέ τά 'ίδια κριτήρια.

Ή φορολογία τῶν παραδόσεων ἀγαθών, οἱ όποιες πραγματοποιούνται ἀπό επιχειρηματίες εντός τῆς χώρας, ἀντιστοιχεί μέ φορολογική επιβάρυνση, ἡ ὁποία επιβάλλεται ἐπί τῶν ἐν λόγω ἀγαθών ἐκ τῶν προτέρων, δέν ἀρχίζει μέ τήν κατανάλωση τους καί πλήττει ἐν συνεχεία τήν χρησιμοποίηση ή τήν πλήρη κατανάλωση. Δέν εἶναι λοιπόν ἀναγκαίο νά υποβληθούν επίσης σέ φόρο κύκλου εργασιών ενδεχόμενες παραδόσεις πού πραγματοποιοῦν ιδιώτες σέ μεταγενέστερο στάδιο, δεδομένου ὅτι ἡ πλήρης χρήση 'έχει υποβληθεί σέ φορολογία, εφόσον ὁ έμπορος έχει καταβάλει, ἐπί τῆς τιμής τοῦ ἀγαθοῦ σέ κατάσταση και-νουργῆ, τόν φόρο κύκλου εργασιών κατά τήν στιγμή τῆς παραδόσεως στόν πρώτο Ιδιώτη. Ἐξ άλλου, ἡ έλλειψη μιας τέτοιας φορολογικής ἐπιβαρύνσεως κατά τήν εἰσαγωγή θά εἶχε ὡς συνέπεια τήν δημιουργία ἀνισότητος ἐν σχέσει πρός τήν κατάσταση στην ὁποία θά εὑρίσκετο ὁ αυτός Ιδιώτης, ἐάν είχε ἀποκτήσει τό αυτό εμπόρευμα εντός τοῦ Κράτους μέλους. Μέ σκοπό ἀκριβώς νά ἀποφευχθεί ένα τέτοιο πλεονέκτημα, ἡ εἰσαγωγή τῶν εμπορευμάτων ὑπέκειτο πάντοτε στόν εθνικό φόρο.

β)Στό δεύτερο ἐρώτημα πρέπει νά δοθεῖ ἐπίσης ἀρνητική ἀπάντηση. Πράγματι, κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων, των ὁποίων ἡ κατανάλωση έχει ήδη ἀρχίσει έκτός τοῦ εδάφους τῶν Κάτω Χωρῶν, ὁ φόρος επιβάλλεται ἐπί τῆς συμφωνηθείσης τιμής πωλήσεως ἡ ἐπί τῆς ἀγοραστικής ἀξίας, οἱ όποιες θεωρούνται ὅτι ἀντιπροσωπεύουν τήν ἀξία τῶν ἐμπορευμάτων, ἐάν ληφθεί ὑπ' ὄψη ἡ ἀπομένουσα διάρκεια καταναλώσεως τους. 'Επιβάλλοντας, επομένως, φόρο ἐπί τῆς τιμής πωλήσεως ἡ ἐπί τῆς ἀγοραστικής ἀξίας επιτυγχάνεται, ἐν σχέσει πρός τήν ἀπομένουσα διάρκεια καταναλώσεως τῶν ἐν λόγω εμπορευμάτων, μία ἐξομοίωση τῆς καταστάσεως ἀπό φορολογικής ἀπόψεως μέ τά ἐμπορεύματα πού ευρίσκονται ήδη εντός τῆς χώρας καί στό ἴδιο στάδιο καταναλώσεως ἡ έχουν μεταπωληθεί μετά ἀπό ἀντίστοιχη μερική κατανάλωση. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω συνάγεται ὅτι ἡ ἐπιβολή φόρου κύκλου εργασιών, κατά τήν εἰσαγωγή προϊόντων ἀπό Ιδιώτες, δέν δύναται νά θεωρηθεί ὡς εσωτερικός φόρος υψηλότερος ἐκείνου πού πλήττει τά παρεμφερή ἐθνικά προϊόντα κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης.γ)Ἐν ὄψει τῆς ἀρνητικής ἀπαντήσεως στά δύο πρώτα ερωτήματα, τό τρίτο καί τέταρτο ἐρώτημα καθίστανται άνευ ἀντικειμένου.

3.Οἱ παρατηρήσεις τοῦ Σνμβονλίον, τό όποιο λαμβάνει θέση μόνο ἐπί τοῦ τρίτον ερωτήματος, πού ἀναφέρεται στό κύρος τῆς έκτης οδηγίας συνοψίζονται ὡς ἀκολούθως:

α)Ή έκτη ὁδηγία σκοπό εἶχε νά θεσπίσει ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ. Δέν θεσπίζει ὅμως ένα πλήρες σύστημα πού νά περιέχει ὅλες τίς λεπτομερείς διατάξεις οἱ όποιες επέτρεπαν τήν ὁμοιόμορφη εφαρμογή του σέ ὅλα τά Κράτη μέλη, άλλά εναρμονίζει τά ἐθνικά φορολογικά συστήματα μερικώς, κατά τρόπον ώστε τά Κράτη μέλη νά διαθέτουν ένα ευρύ περιθώριο διακριτικής ευχέρειας σέ ὅ,τι άφορᾶ τόν καθορισμό τοῦ συντελεστού τοῦ φόρου καί τόν ὁρισμό των ἐννοιών πού χρησιμοποιούνται γιά τήν εφαρμογή τοῦ φόρου. Κυρίως άφορα τίς οικονομικές δραστηριότητες, πού ἐσκοῦ-νται ἀπό επαγγελματίες, επεκτείνεται ὅμως καί στό σύνολο τῶν συναλλαγών, έστω καί τῶν μή εμπορικών.

Ή ἐν λόγω εναρμόνιση στηρίζεται, ἀφ' ενός, μέν, ἐπί τῆς διατηρήσεως τῶν δημοσιονομικών συνόρων, δηλαδή τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν φορολογικών συστημάτων τῶν Κρατών μελών, ἀφ' έτερου δέ, ἐπί τῆς προοδευτικής εναρμονίσεως τῶν ἐν λόγω συστημάτων. Ἐν τῶ μεταξύ, οἱ διαφορές μεταξύ τῶν εθνικών συστημάτων ἀντισταθμίζονται στά σύνορα, μέ ένα σύστημα φορολογίας κατά τήν εἰσαγωγή καί επιστροφής φόρου κατά τήν εξαγωγή. Ἐν τούτοις, αυτό τό σύστημα ἀντισταθμίσεως είναι ἀτελές, κατά τό μέτρο πού οἱ διαφορές μεταξύ νομοθεσιών, οἱ όποιες δέν έχουν ἀκόμα εναρμονισθεί, ὁδηγοῦν σέ επιβολές φόρων στίς όποιες δέν ἀντιστοιχούν επιστροφές φόρων.

Σέ ὅ,τι άφορᾶ εἰδικότερα τό άρθρο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας, τά Κράτη μέλη έχουν τήν υποχρέωση, γιά τίς συναλλαγές πού πραγματοποιούνται εντός τῆς χώρας, νά επιβάλλουν τόν ΦΠΑ μόνον ἐπί τῶν συναλλαγών πού πραγματοποιούνται ἀπό κάποιον ὁ όποιος υπόκειται στόν φόρο κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 4 τῆς οδηγίας. Τό άρθρο αυτό ἀφήνει ένα περιθώριο διακριτικής ευχέρειας στά Κράτη μέλη, Ιδίως σέ ὅ,τι άφορα τίς περιστασιακές συναλλαγές. 'Αντίθετα, σέ ὅ,τι άφορᾶ τίς εἰσαγωγές, τά Κράτη μέλη εἶναι υποχρεωμένα νά επιβάλλουν ΦΠΑ έφ' όλων τῶν είσαγομένων ἀγαθών, χωρίς νά τους έχει ἀφεθεί περιθώριο διακριτικής ευχέρειας.

Γιά νά ἀποφευχθεί ἡ διπλή φορολογία ενός ἀγαθοῦ, δηλ. καί στην χώρα εξαγωγής καί στην χώρα εισαγωγής, τό άρθρο 15 σημείο 1 τῆς ὁδηγίας υποχρεώνει τό Κράτος μέλος εξαγωγής νά ἀπαλλάσσει ἀπό τόν φόρο τίς παραδόσεις ἀγαθῶν, τά όποια ἀποστέλλονται ἡ μεταφέρονται, ἀπό τόν πωλητή ή ἐπ᾿ ὀνόματι του, έκτος τοῦ εθνικού εδάφους. Συνεπῶς, ὁμαλῶς εχόντων τῶν πραγμάτων, καί ἐν πάση περιπτώσει κατά τίς εμπορικές συναλλαγές, δέν πρόκειται περί διπλής φορολογίας, παρά μόνο περί ἐπιβολῆς του ΦΠΑ τῆς χώρας εισαγωγῆς. Είναι ὅμως δυνατό, γιά τίς συναλλαγές στίς όποιες δέν μετέχουν οἱ υποκείμενοι στό φόρο, ἡ ἀντιπαράθεση τῶν μερικῶς μόνον εναρμονισμένων ἐθνικών συστημάτων νά ὁδηγεί σέ επιβολή φόρου κατά τήν εισαγωγή, χωρίς νά γίνεται επιστροφή φόρου κατά τήν εξαγωγή.

β)Τό Συμβούλιο υποστηρίζει ὅτι τό σύστημα πού περιεγράφη ἀνωτέρω ονμβιβά-ξεται μέ τίς διατάξεις τῆς συνθήκης ΕΟΚ. Πρός τοῦτο προβαίνει σέ ἀνάλυση τοῦ άρθρου 95 καί τῶν άρθρων 12 καί 13 τῆς συνθήκης.

Τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης δέν θίγεται ἀπό τό άρθρο 2 τῆς οδηγίας, διότι ἡ ἐν λόγω διάταξη δέν ἀπαγορεύει γενικώς τήν επιβολή φόρων κατά τήν εισαγωγή, άλλα μόνον τήν επιβολή φόρων οἱ όποιοι εἶναι ὑψηλότεροι ἐκείνων πού πλήττουν παρεμφερῆ εθνικά προϊόντα.

Ή υποχρέωση τῶν Κρατών μελών νά προβαίνουν στην επιβολή φόρου κατά τήν εισαγωγή, στην ὁποία δέν ἀντιστοιχεί μιά επιστροφή φόρου κατά τήν ἐξαγωγή, δέν εμπίπτει επίσης στό πεδίο εφαρμογής τῶν άρθρων 12 ἡ 13, καί τούτο γιά τρεις λόγους: διότι τό φαινόμενο μιας τέτοιας φορολογίας εἶναι περιθωριακό, διότι εμφανίζεται μόνο σέ σπάνιες περιπτώσεις διαφοράς μεταξύ τῶν εθνικών συστημάτων, διότι εἶναι προσωρινό, ἐφ᾿ ὅσον ἀντιστοιχεί σέ μιά φάση μερικής ἐναρμονίσεως τῶν εθνικών συστημάτων καί διότι είναι ἀπαραίτητο στην λειτουργία τοῦ συστήματος. Ἐάν έπρεπε νά υπάρχει ἡ ἴδια μεταχείριση στίς συναλλαγές πού πραγματοποιούνται μεταξύ Ιδιωτών, τόσον εντός τῆς χώρας ὅσον καί διά τῆς διελεύσεως τῶν συνόρων, τότε τά δημοσιονομικά σύνορα θά έχαναν τήν ἀποτελεσματικότητά τους, ἐφ᾿ ὅσον θά ἀρκούσε ένας Ιδιώτης, πού θά επιθυμούσε νά ἀγοράσει ένα ἀγαθό μέ τόν πλέον συμφέροντα συντελεστή ΦΠΑ πού θά 'ίσχυε σέ άλλο Κράτος μέλος, νά τό ἀγοράσει μέσω άλλου ἰδιώτου καί νά τό μεταφέρει.

γ)Κατά συνέπεια, τό Συμβούλιο προτείνει νά δοθεί ἀπό τό δικαστήριο ὡς ἀπάντηση στό τρίτο ἐρώτημα ὅτι ἡ υποχρέωση πού τό άρθρο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας επιβάλλει στά Κράτη μέλη νά επιβάλλουν ΦΠΑ ἐπί τῆς εισαγωγῆς ἀγαθών, έστω κι ἄν έχουν ἀγορασθεί ἀπό Ιδιώτες, δέν θίγει τήν τήρηση τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης. Δέν δύναται επίσης νά θεωρηθεί, λόγω τοῦ ἀντικειμένου της, ὅτι ὁδηγεί στην επιβολή επιβαρύνσεως ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός δασμούς κατά τήν έννοια τῶν άρθρων 12 καί 13 τῆς συνθήκης. Ἐν πάση περιπτώσει, ὡς διάταξη προσωρινοῦ χαρα-κτῆρος, πρέπει νά γίνει δεκτή ὡς ἀναγκαίο μέσο προοδευτικῆς πραγματοποιήσεως τῆς φορολογικῆς ἐναρμονίσεως, τό όποιο ἀποτρέπει τίς καταχρήσεις πού θά ἦτο άλλως δυνατό νά προκύψουν ἀπό τόν μερικό χαρακτήρα τῆς ἐν λόγω εναρμονίσεως.

4.Ή 'Επιτροπή ἀναγνωρίζει ὅτι τό ὀλλανδικό σύστημα ΦΠΑ καταλήγει στην δημιουργία ενός εμποδίου ἐπί τῆς ελευθέρας κυκλοφορίας τῶν εμπορευμάτων, δεδομένου ὅτι ἡ πώληση μεταχειρισμένων εἰδῶν μεταξύ Ιδιωτών στίς Κάτω Χώρες δέν υπόκειται σέ ΦΠΑ, ἐνῶ τά εμπορεύματα πού ἀγοράζονται ὑπό συνθῆκες ἀνάλογες εντός άλλου Κράτους μέλους καί εισάγονται στίς Κάτω Χώρες υπόκεινται στόν ἐν λόγω φόρο. Υποστηρίζει πάντως ὅτι ούτε ἡ έκτη ὁδηγία οὔτε ἡ επιβολή τοῦ επιδίκου φόρου εἶναι ἀσυμβίβαστες πρός την συνθήκη. Πρός τοῦτο εξετάζει πρώτα τό ἄν συμβιβάζεται τό ὀλλανδικό σύστημα μέ την ὁδηγία, γιά νά προβεί ἐν συνεχεία στην έρευνα τοῦ ἄν συμβιβάζεται ἡ ὁδηγία μέ τά άρθρα 13 καί 95 τῆς συνθήκης.

α)Ὅσον άφορᾶ τό ἄν συμβιβάζεται τό ὀλλανδικό σύστημα μέ τήν ἕκτη ὁδηγία, πρέπει πρώτα νά ερευνηθεί ὁ μηχανισμός τοῦ φόρου. Ό φόρος αυτός ἐπιβάλλεται σέ κάθε στάδιο τῆς παραγωγής καί τῆς διανομής μέχρι τοῦ τελικοῦ καταναλωτού, κατά τρόπον ώστε καθένας πού υπόκειται στόν φόρο καί ἀποτελεί τμήμα τῆς ἀλυσίδας τῆς εμπορίας υποχρεούται νά τόν εισπράξει καί νά τόν καταβάλει στό δημόσιο ταμείο, μετά τήν ἀφαίρεση τοῦ ποσού πού έχει καταβληθεί ἀπό τόν ἀμέσως προηγούμενο φορολογούμενο. Ό φόρος εἰσπράττεται σύμφωνα μέ τά 'ίδια κριτήρια καί τίς 'ίδιες μεθόδους εντός κάθε δημοσιονομικής επικρατείας, τά Κράτη μέλη ὅμως εἶναι ελεύθερα νά καθορίζουν τόν δικό τους φορολογικό συντελεστή. Δέν επιβάλλεται ΦΠΑ, σέ περίπτωση πωλήσεως ἀπό Ιδιῶτες, τουλάχιστον ὅταν ἡ πώληση γίνεται εντός τῆς δημοσιονομικής επικρατείας Κράτους μέλους διότι δέν εἶναι οἱ ιδιώτες οἱ υποκείμενοι σέ φόρο κατά τήν έννοια τῆς ὁδηγίας.

Τό άρθρο 15 τῆς ὁδηγίας προβλέπει δικαίωμα ἀπαλλαγής ἐκ τοῦ φόρου σέ περίπτωση εξαγωγής. Τά ἐμπορεύματα πού εξάγονται κατά αυτόν τόν τρόπο υπόκεινται κατά τήν εἴσοδό τους σέ άλλο Κράτος μέλος στόν ΦΠΑ τοῦ ἐν λόγω κράτους, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 12 παράγραφος 5 τῆς ὁδηγίας, μέ τόν ίδιο συντελεστή πού ἐφαρμόζεται στό εσωτερικό τῆς χώρας γιά τήν παράδοση τοῦ αυτού ἀγαθού.

Τό άρθρο 32 πάντως περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις γιά τά μεταχειρισμένα εἴδη, γιά τά όποια τό Συμβούλιο ὄφειλε νά θεσπίσει, πρίν ἀπό τίς 32 Δεκεμβρίου 1977, ένα κοινοτικό σύστημα φορολογίας. Δυνάμει τοῦ ἐν λόγω άρθρου, μέχρι νά τεθεῖ σέ εφαρμογή τό κοινοτικό αυτό καθεστώς, τά Κράτη μέλη τά όποια κατά τόν χρόνο ενάρξεως Ισχύος τῆς ὁδηγίας ἐφήρμοζαν εἰδικό καθεστώς στά ἐν λόγω είδη δύνανται νά διατηρήσουν τό καθεστώς αυτό μέχρι νά τεθεί σέ εφαρμογή τό κοινοτικό σύστημα.

Ἐκ τῶν ἀνωτέρω προκύπτει ὅτι, ἄν ἀναμφισβήτητα υπάρχει δικαίωμα εκπτώσεως κατά τήν εξαγωγή ἀγαθών τά όποια ευρίσκονται σέ καινουργῆ κατάσταση — έτσι ώστε νά μήν τίθεται θέμα διπλής φορολογίας — ἡ ὁδηγία δέν εἶναι σαφής σέ ὅ,τι άφορα τά μεταχειρισμένα είδη πού εἰσά-γονται ἀπό Ιδιώτη, ὁ όποιος τά ἀπέκτησε κατόπιν συναλλαγής μέ άλλον Ιδιώτη. Ἐπί τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἡ 'Επιτροπή συζητεί, κατ' ἀρχάς, τήν έκταση εφαρμογής τοῦ άρθρου 32, πού άφορα τήν πώληση μεταχειρισμένων εἰδῶν, σύμφωνα μέ τό ὁποίο τά Κράτη μέλη δύνανται νά εφαρμόζουν τό ἐν ἰσχύι δικό τους σύστημα μέχρις εφαρμογής ενός κοινοτικού συστήματος. Ή 'Επιτροπή, θεωρούσα ὅτι ἡ διάταξη αύτη εφαρμόζεται μόνο στους υποκειμένους σέ φόρο, συμπεραίνει ὅτι ἡ πώληση εντός Κράτους μέλους μεταχειρισμένων εἰδῶν μεταξύ ιδιωτών περιλαμβάνεται στό σύστημα τῆς έκτης ὁδηγίας καί δέν υπόκειται σέ φόρο.

Ή Ἐπιτροπή ἀναπτύσσει ἐν συνεχεία τήν άποψη, σύμφωνα μέ τήν ὁποία ὁ ΦΠΑ μπορεί νά επιβάλλεται ἐπί τῆς εισαγωγής ἀπό έναν Ιδιώτη μεταχειρισμένων εἰδῶν, ὅταν τά εἴδη αυτά έχουν ἀποκτηθεί κατόπιν συναλλαγής πού ἐπραγματοποιήθη μέ άλλον ιδιώτη. Ή άποψη αυτή δύναται νά στηριχτεί στην σαφή διατύπωση τοῦ άρθρου 2 σημείο 2 τῆς οδηγίας, πού ὁρίζει ὅτι οἱ εἰσαγωγές ἀγαθών υπόκεινται στόν ΦΠΑ. Ή υποχρέωση πού δημιουργείται κατ' αυτόν τόν τρόπο έχει ἀπόλυτο χαρακτήρα, πρᾶγμα πού ἐξ άλλου ἐπιβεβαιώνεται καί ἀπό άλλες διατάξεις τῆς οδηγίας, οἱ ὁποῖες καθιερώνουν τήν ἴδια διάκριση μεταξύ τῶν συναλλαγών πού συνάπτονται εντός τῆς χώρας καί τῶν εισαγωγών.

Στην άποψη αύτη δέν δύναται νά ἀντιταχθεί ὅτι τό σύστημα πού περιεγράφη ανωτέρω ὁδηγεί σέ διπλή φορολογία ὅσον άφορᾶ τά μεταχειρισμένα εἴδη, στά όποια έχει ήδη επιβληθεί γιά πρώτη φορά φόρος κατά τό στάδιο τοῦ τελικού καταναλωτού, διότι ἡ έκτη ὁδηγία δέν καθίστα παράνομη την διπλῆ φορολογία, ὅταν δέν φθάνει νά εξουδετερώσει τόν ΦΠΑ στό ἐνδοκοινοτικό εμπόριο για ὅλες τίς κατηγορίες συναλλαγών.

Ή Ἐπιτροπή προσθέτει ὅτι εἶναι δυνατή καί μιά δεύτερη ερμηνεία, τήν ὁποία ὅμως δέν συμμερίζεται. Ή άποψη αυτή ξεκινάει ἀπό τήν υπόθεση ὅτι ἡ θέσπιση τοῦ συστήματος ΦΠΑ ἀποσκοπεί νά εξασφαλίσει, κατά τή διεξαγωγή τοῦ ἀνταγωνισμού τόσο σέ εθνικό ἐπίπεδο ὅσο καί κοινοτικό ἐπίπεδο, τήν δημοσιονομική ουδετερότητα κατά τήν είσπραξη τοῦ φόρου. Τό άρθρο 10 τῆς ὁδηγίας καθιερώνει κατ' αυτόν τόν τρόπο τήν ιδιάζουσα ισοδυναμία τῆς γενεσιουργού αιτίας τοῦ φόρου σέ εσωτερικό επίπεδο, δηλαδή τῆς παραδόσεως τῶν αγαθών καί τῆς γενεσιουργού αἰτιας κατά τήν εισαγωγή, δηλαδή τήν εισαγωγή τῶν 'ίδιων ἀγαθών στην οἰκεία χώρα, ἐφ' ὅσον καί τό άρθρο 12 παράγραφος 5 τῆς ὁδηγίας ὁρίζει ὅτι ἐφαρμοστέος συντελεστής κατά τήν εισαγωγή ἑνός ἀγαθοῦ εἶναι ὁ εφαρμοζόμενος εντός τῆς χώρας γιά τήν παράδοση ομοίων ἀγαθών. Στην συγκεκριμένη ὅμως περίπτωση δύναται νά θεωρηθεί ὅτι δέν υπάρχει ούτε ισοδυναμία τῆς γενεσιουργοῦ αίτιας ούτε a fortiori, τοῦ εφαρμοστέου κατά τήν εισαγωγή συντελεστοῦ, δεδομένου ὅτι στην εσωτερική ἀγορά ἡ ἀντίστοιχη συναλλαγή, δηλαδή ἡ πώληση μεταξύ ιδιωτών, δέν υπόκειται σέ εἵσπραξη φόρου.

Ἐν τούτοις στήν ἑρμηνεία αυτή πρέπει νά ἀντιταχθεί ὅτι ἡ φράση κλειδί τοῦ άρθρου 12 παράγραφος 5 τῆς ὁδηγίας εἶναι ἡ παράδοση ὁμοίων ἀγαθών, ἐνῶ στην ἀνωτέρω ἐπιχειρηματοδολογία ἡ φράση αὐτή ἑρμη-νεύθη ὅτι σημαίνει ἰσοδύναμη συναλλαγή, δηλαδή τήν παράδοση μεταχειρισμένου ἀντικειμένου ἀπό έναν Ιδιώτη σέ άλλον. Πρέπει ἐπίσης νά ἀντιταχθεί ὅτι ἡ ζητουμενη τιμή γιά τά μεταχειρισμένα εἴδη περιέχει τόν ΦΠΑ πού επιβάλλεται ἀρχικώς καί, ἐπομένως, πρέπει νά ἀντισταθμισθεί ὁ φόρος πού μετακυλίεται στην τιμή τῶν μεταχειρισμένων ειδών εντός τῆς ἐσωτερικής ἀγοράς.

Συνεπώς, ἡ Ἐπιτροπή καταλήγει στό ὅτι ένας φόρος πού επιβάλλεται ἐπί τῆς εισαγωγής μεταχειρισμένων ειδών, τά όποια ἀπέκτησαν ἰδιῶτες, κατόπιν συναλλαγής πού συνήφθη μέ άλλους ἰδιῶτες, συμβιβάζεται μέ τήν έκτη ὁδηγία.

β)Όσον άφορᾶ τό ἄν ἡ έκτη ὁδηγία συμ-βιβάζεται μέ τίς διατάξεις τῆς συνθήκης, ή 'Επιτροπή εἶναι τῆς γνώμης ὅτι οἱ φόροι πού ἐπιβάλλονται στό πλαίσιο τοῦ συστήματος ΦΠΑ δέν δύνανται νά θεωρηθοῦν, σύμφωνα μέ τήν νομολογία τοῦ Δικαστηρίου, ὅτι εμπίπτουν στό άρθρο 13 παράγραφος 2, ἀλλ' ὅτι πρέπει νά κριθοῦν σύμφωνα μέ τό άρθρο 95. Πράγματι, ὁ ἐν λόγω φόρος ἀποτελεῖ τμήμα τοῦ συστήματος τοῦ ΦΠΑ, ὁ όποιος ἀποτελεί εσωτερική φορολογία ἐπί τῆς καταναλώσεως, πού επιβάλλεται στό σύνολο τῆς Κοινότητος σύμφωνα μέ τά 'ίδια κριτήρια.

Μέ τήν ἀπόφαση τῆς 31ης Μαΐου 1979 (Denkavit, 132/78, Jurispr. σ. 1923), τό Δικαστήριο ἀπεφάνθη ὅτι, γιά νά θεωρηθεί ὡς περιλαμβανομένη σέ ένα γενικό σύστημα ἐσωτερικών φόρων, ἡ επιβάρυνση πρέπει νά πλήττει ένα εγχώριο προϊόν καί ένα ὅμοιο εἰσαγόμενο προϊόν μέ τόν ἴδιο φόρο στό 'ίδιο στάδιο τῆς καταναλώσεως καί ὅτι ἡ γενεσιουργός αἰτία τοῦ φόρου πρέπει επίσης νά εἶναι ὅμοια καί γιά τά δύο προϊόντα. Εἶναι όμως ἀμφίβολο ἐάν ή συλλογιστική αύτη εἶναι ἐφαρμόσιμη στην προκειμένη περίπτωση, διότι ἡ ἀπόφαση Denkavit ἀφορούσε ένα σύστημα οιονεί φόρων, πού ἐσχετίζοντο μέ την υγειονομική προστασία, τό όποιο δέν δύναται νά συγκριθεί μέ τόν επίδικο φόρο.

'Εκκινώντας ἑπομένως ἀπό τήν υπόθεση ὅτι στην προκειμένη περίπτωση εφαρμόζεται τό άρθρο 95 καί ὄχι τό άρθρο 13 τῆν συνθήκης, τό κύριο ερώτημα εἶναι ἄν ἡ επιβολή τοῦ φόρου σημαίνει δημοσιονομική επιβάρυνση πού δημιουργεί διακρίσεις. Στό ἐρώτημα αυτό πρέπει νά δοθεῖ ἀρνητική ἀπάντηση.

Τό άρθρο 95 επιτρέπει τήν ἀντιστάθμιση κάθε φόρου, ὁ ὁποίος πλήττει άμεσα ή έμμεσα τά ὅμοια εθνικά προϊόντα σέ κάθε στάδιο τῆς υπάρξεως τους. Ή πώληση μεταχειρισμένων ειδῶν ἀπό ιδιῶτες πλήττεται έμμεσα ἀπό ἕνα εσωτερικό φόρο κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 παράγραφος 1, δεδομένου ὅτι ὁ επιβαλλόμενος φόρος ἐπί τῆς παραδόσεως καινουργῶν εἰδών, ἐκ μέρους τῶν υποκειμένων στον φόρο, εντός τῆς εσωτερικής ἀγοράς μετα-κυλίεται στην ἀγοραία τιμή τῶν μεταχειρισμένων ειδών κατ' ἀναλογία τού περικλεισμένου φόρου. Κατά συνέπεια, ὁ φόρος πού επιβάλλεται κατά τήν εισαγωγή ἀντισταθμίζει ἐξ ἴσου τόν φόρο ὁ όποιος επιβάλλεται ἐπί προϊόντος σέ καινουργῆ κατάσταση.

γ)Ἐν συμπεράσματι, ἡ 'Επιτροπή προτείνει στό Δικαστήριο νά ἀπαντήσει στά υποβληθέντα ερωτήματα ὑπό τήν έννοια ὅτι ὁ φόρος προστιθεμένης αξίας, πού επιβάλλεται ἀπό τίς Κάτω Χώρες κατά τήν εισαγωγή, ἐκ μέρους ἰδιώτου, μεταχειρισμένων εἰδῶν, τά ὁποῖα ἀπέκτησε κατόπιν συναλλαγής μέ άλλον ιδιώτη, δέν δύναται νά θεωρηθεί ως φορολογική επιβάρυνση ἰσοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός δασμούς, άλλά πρέπει νά θεωρηθεί ὅτι ἀποτελεί μέρος ἑνός συστήματος εσωτερικών φόρων. Ό ἐν λόγω φόρος δέν δημιουργεί διακρίσεις καί ἑπομένως συμβιβάζεται μέ τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης, διότι ὁ 'ίδιος φόρος πού επιβάλλεται κατά τήν εισαγωγή πλήττει έμμεσα τά προϊόντα πού καταναλώνονται εντός τῆς χώρας.

Ἑπομένως, τά ερωτήματα πού ἀναφέρονται στό κύρος τῆς έκτης οδηγίας καθίστανται άνευ ἀντικειμένου.

<TI><P>'Επί τῶν ἐρωτημάτων πού ἔθεσε τό Δικαστήριο</P></TI><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Ἐπί τῶν λόγων καί τῶν συνεπειών τῆν κανονιστικής ρυθμίσεως</TXT></NP></TI>α)Κατά τήν γνώμη τῆς ἑταιρίας Gaston Schul, ἡ κανονιστική ρύθμιση τῆς έκτης ὁδηγίας, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁ φόρος κύκλου εργασιών εἰσπράττεται κατά τήν εισαγωγή, ἀκόμη καί ἐπί παραδόσεων πού πραγματοποιούνται ἀπό ιδιώτες, ἐνῶ ή ἀπαλλαγή ἀπό τόν φόρο κατά τήν ἐξαγωγή προβλέπεται μόνο γιά τίς παραδόσεις πού πραγματοποιούν οἱ υποκείμενοι στον φόρο, απορρέει μάλλον ἀπό παράλειψη παρά ἀπό πρόθεση. Ἦταν πολύ εύκολο νά προβλεφθεῖ γιά τους ἰδιώτες πού εξάγουν ἀγαθά ένα δικαίωμα επιστροφής τοῦ φόρου, κατόπιν ἀποδείξεως ὅτι τό ἀγαθό υπεβλήθη σέ φόρο κατά τήν εισαγωγή του εντός άλλου Κράτους μέλους.β)Ἡ ὀλλανοική καί ἡ ιταλική κυβέρνηση, καθώς καί τό Συμβούλιο καί ἡ 'Επιτροπή συμφωνούν ὅτι ἡ διπλή φορολογία, στην ὁποία καταλήγει ἡ έκτη ὁδηγία γιά τίς παραδόσεις μεταξύ Ιδιωτών, ἀποτελεί συνέπεια τῆς μερικής μόνο εναρμονίσεως πού έχει πραγματοποιηθεί στόν τομέα αὐτό καί ή ὁποία ἀνέχεται τήν ύπαρξη τῶν δασμολογικών συνόρων.

Ή ὀλλανδική κυβέρνηση προσθέτει ὅτι οἰ περιπτώσεις κατά τίς όποιες υπάρχει διπλή φορολογία καί ἡ σημασία τους εἶναι πολύ περιορισμένες. Ή θέσπιση μιᾶς κανονιστικής ρυθμίσεως, πού νά προλαμβάνει κάθε μορφή διπλής φορολογίας, θά συνεπή-γετο νομοθετικής καί πρακτικής φύσεως περιπλοκές, οἱ ὁποῖες δέν θά είχαν ἴσως λογική ἀναλογία μέ τά οικονομικά καί ταμιακά συμφέροντα πού θίγονται.

Ή Ιταλική κυβέρνηση διευκρινίζει ὅτι ἐνῶ ή επιβολή φορολογίας ἐπί τῶν εισαγομένων εμπορευμάτων εἶναι ἐν πάση περιπτώσει ἀναγκαία, γιά νά επιτευχθεί ἡ ουδετερότητα ἀνταγωνισμού στό ἐνδοκοινοτικό εμπόριο, ἡ ενδεχομένη επιστροφή στόν τελικό καταναλωτή τοῦ φόρου πού 'έχει καταβληθεί προηγουμένως, θά τοῦ παρείχε ένα ἀδικαιολόγητο ὄφελος, τό όποιο θά τόν παρότρυνε πρός διενέργεια εξαγωγών.

<TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Ἐπί τοῦ συμβιβαστοῦ μέ τό πνεύμα τοῦ άρθρου 95 καί τίς γενικές αρχές</TXT></NP></TI>α)Ή ἑταιρία Gaston Schul θεωρεί ὅτι μία κανονιστική ρύθμιση πού καταλήγει σέ διαφορετική μεταχείριση, ἀνάλογα μέ τό ἐάν ένας Ιδιώτης ἀγοράζει ἕνα ἀγαθό ἀπό έναν άλλο, εγκατεστημένο εντός τοῦ ἴδιου ή άλλου Κράτους μέλους, ἀντιβαίνει τόσο πρός τόν κανόνα περί μή διακρίσεως, πού περιέχεται στό άρθρο 95, ὅσο καί στην ἀπαγόρευση τῶν επιβαρύνσεων Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος. Είναι επίσης ἀσυμβίβαστη πρός τόν ἀντικειμενικό σκοπό τῆς εναρμονίσεως, ὁ όποιος συνίσταται στό νά εξασφαλίζονται εντός τῆς Κοινότητος συνθήκες ἀνάλογες μέ εκείνες πού υφίστανται εντός μιας ἐθνικής ἀγορᾶς.β)Ἡ ὀλλανδική καί ἡ ιταλική κυβέρνηση, καθώς καί τό Συμβούλιο καί ἡ 'Επιτροπή θεωροῦν ὅτι ἡ επιβολή φόρου κατά τήν εισαγωγή ενός ἀγαθοῦ, ὅταν ἀποκλείεται ή επιστροφή φόρου κατά τήν ἐξαγωγή, δέν ἀντιβαίνει στό πνεῦμα τοῦ ἄρθρου 95 ή στίς γενικές ἀρχές τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου.

Ή ὀλλανδική κυβέρνηση προσθέτει ὅτι τό άρθρο 95 δέν ἀφορᾶ φόρο ὁ όποιος θεσπίζεται ἀπό μία κοινοτική ρύθμιση, εφαρμόζεται ὑπό τήν 'ίδια μορφή σέ ὅλα τά Κράτη μέλη καί ὡς έκ τούτου δέν ευνοεί τήν εθνική παραγωγή ἑνός Κράτους μέλους, εἰς βάρος τῆς εθνικής παραγωγής άλλων Κρατών μελών. Οἱ γενικές ἀρχές τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου, ἰδίως ἡ ισότητα μεταχειρίσεως, δέν ἀπαγορεύουν γενικώς τήν διπλή φορολογία.

Ή ιταλική κυβέρνηση διευκρινίζει ὅτι θά ἐδημιουργεῖτο ἀκριβώς μία ἀδικαιολόγητη προνομιακή θέση, ἐάν οἱ ἰδιῶτες πού παραδίδουν μεταχειρισμένα ἀντικείμενα στό εξωτερικό εἶχαν δικαίωμα επιστροφής τοῦ ΦΠΑ, ἐνῶ ὁ τελικός καταναλωτής, πού μεταπωλεί τό ἀγαθό εντός τῆς χώρας, δέν ἐδικαιοῦτο καμμιᾶς επιστροφής.

Κατά τήν γνώμη τῆς Ἐπιτροπής, τό γεγονός ὅτι οἱ παραδόσεις πού πραγματοποιούνται ἀπό ἰδιῶτες πέραν τῶν συνόρων πλήττονται βαρύτερα ἀπό τίς 'ίδιες παραδόσεις ἐπί τοῦ εδάφους Κράτους μέλους ἀποτελεί βεβαίως μία ἀδυναμία τοῦ συστήματος, ἡ ὁποία ὅμως δέν εἶναι παράνομη. Τό πρόβλημα τῆς διπλής φορολογίας, τό όποιο ἐξ άλλου τίθεται επίσης στον τομέα των ειδικών φόρων καταναλώσεως οινοπνευματωδών ποτών, τοῦ καπνοῦ καί τῶν πετρελαϊκών προϊόντων, πρέπει νά επιλυθεί διά τῆς εναρμονίσεως τῶν δημοσιονομικών νομοθεσιῶν.

<TI><NP><NO.P>ΙΙΙ —</NO.P><TXT>Προφορική διαδικασία</TXT></NP></TI>

Ή ἑταιρία περιορισμένης ευθύνης Gaston Schul, εκπροσωπουμένη ἀπό τόν δικηγόρο Χάγης, W. Alexander, ἡ γαλλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη ἀπό τόν Α. Carnelutti, ή ιταλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη άπό τόν Conti, τό Συμβούλιο τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενο ἀπό τόν R. Fornasier, ἐπικουρούμενο ἀπό τόν Α. Brautigam καί ἡ Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκῶν Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη ἀπό τους D. Gilmour, Τ. van Rijn καί Romoli Venturi ἀνέπτυξαν προφορικῶς τίς παρατηρήσεις τους καί ἀπήντησαν στά ερωτήματα τοῦ Δικαστηρίου στην συνεδρίαση τῆς 14ης 'Οκτωβρίου 1981.

Ό γενικός εἰσαγγελεύς ἀνέπτυξε τίς προτάσεις του στην συνεδρίαση τῆς 16ης Δεκεμβρίου 1981.

<TI><P>Σκεπτικό</P></TI>1Μέ ἀπόφαση τῆς 19ης Δεκεμβρίου 1980, ἡ ὁποία περιῆλθε στό Δικαστήριο στις 30 'Ιανουαρίου 1981, τό Gerechtshof τοῦ 's-Hertogenbosch υπέβαλε, δυνάμει τοῦ άρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, τέσσερα προδικαστικά ερωτήματα ὡς πρός την ἑρμηνεία τῶν άρθρων 13 καί 95 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, καθώς καί τό κῦρος τοῦ άρθρου 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας 77/388 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 17ης Μαΐου 1977, περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιῶν τῶν Κρατῶν μελών, τῶν σχετικῶν μέ τους φόρους κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης ἀξίας: ὁμοιόμορφη φορολογική βάση (ΕΕ ειδ. ἔκδ. 09/001).2Ή ἐταιρία περιορισμένης ευθύνης Gaston Schul Douane Expediteur BV, εκτελωνίστρια, εισήγαγε στίς 16 Φεβρουαρίου 1979 στίς Κάτω Χώρες ένα μεταχειρισμένο πλοίο ἀναψυχῆς καί σπόρ, κατόπιν εντολής καί γιά λογαριασμό ἑνός ἰδιώτου, ὁ όποιος κατοικεί στίς Κάτω Χώρες καί ὁ όποιος εἶχε ἀγοράσει τό πλοίο αυτό στή Γαλλία ἀπό άλλο ιδιώτη. Οἱ ὀλλανδικές φορολογικές ἀρχές επέβαλαν ἐπί τής εισαγωγής αυτής φόρο προστιθεμένης ἀξίας μέ συντελεστή 18 % ἐπί τής τιμής πωλήσεως, δηλαδή τόν κανονικό συντελεστή πού εφαρμόζεται στό εσωτερικό τῆς χώρας ἐπί τῶν ἐπ᾿ ἀνταλλάγματι παραδόσεων ἀγαθών. Ή είσπραξη τοῦ ἐν λόγω φόρου ἀποτελεῖ τό ἀντικείμενο τῆς διαφοράς στην κυρία δίκη.3Οἱ ὀλλανδικές ἀρχές ἐστηρίχθησαν ἐπί τοῦ ὀλλανδικοῦ νόμου τοῦ 1968 περί φόρου κύκλου εργασιών καί ιδίως ἐπί τοῦ ἄρθρου 1 αὐτοῦ. Δυνάμει τῆς διατάξεως αυτής, ὁ φόρος κύκλου ἐργασιών πλήττει, ἀφ᾿ ενός μέν, τίς παραδόσεις εμπορευμάτων καί τίς παροχές υπηρεσιών πού πραγματοποιοῦνται εντός τῆς χώρας ἀπό έμπόρους στό πλαίσιο τῶν επιχειρήσεων τους καί, ἀφ᾿ έτερου, τίς εισαγωγές εμπορευμάτων. Μέ τήν διάταξη αυτή ἐτέθη σέ εφαρμογή τό άρθρο 2 τῆς δευτέρας ὁδηγίας 67/228 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 11ης 'Απριλίου 1967, περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιῶν τῶν Κρατών μελῶν, τῶν σχετικών μέ τους φόρους κύκλου εργασιών — διάρθρωση καί κανόνες εφαρμογῆς τοῦ κοινοῦ συστήματος φόρου προστιθεμένης ἀξίας (ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 09/001, σ. 5), άρθρο τό όποιο κατ' οὐσίαν ἐπανελήφθη μέ τό άρθρο 2 τῆς προαναφερθείσης έκτης ὁδηγίας 77/388 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 17ης Μαΐου 1977.4Μετά την ἀπόρριψη τῆς ενστάσεως κατά τῆς ἐν λόγω ἀποφάσεως, γιά τόν λόγον ὅτι ἡ φορολογία επεβλήθη σύμφωνα μέ τήν ὀλλανδική νομοθεσία, ἡ ἑταιρία Gaston Schul προσέφυγε ενώπιον τοῦ Gerechtshof τοῦ Hertogenbosch. Ὑποστηρίζει ὅτι ἡ επιβολή φόρου ἀντιβαίνει πρός τίς διατάξεις τῆς συνθήκης ΕΟΚ, ιδίως τῶν άρθρων 12 καί 13, ἀφ᾿ ἑνός, καί τοῦ ἄρθρου 95, ἀφ᾿ ἑτέρου.5Γιά νά δυνηθεί νά εκτιμήσει τόν ισχυρισμό αυτό, τό Gerechtshof υπέβαλε τά ἀκόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

1.Πρέπει νά θεωρηθεί ὡς επιβάρυνση Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος προς εισαγωγικούς δασμούς, κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 13 παράγραφος 2 τῆς συνθήκης, ένας φόρος κύκλου εργασιών, τόν όποιο Κράτος μέλος επιβάλλει ἐπί τῆς εισαγωγής ἀπό άλλο Κράτος μέλος εμπορευμάτων, τά όποια παραδίδονται ἀπό ἰδιώτη, ἄν ὁ φόρος κύκλου εργασιών δέν επιβάλλεται ἐπί τῆς παραδόσεως ἀπό ιδιώτη εμπορευμάτων, τά όποια ευρίσκονται ήδη στο έδαφος τοῦ ἐν λόγω Κράτους μέλους;2.Σέ περίπτωση ἀρνητικῆς ἀπαντήσεως στό πρώτο ερώτημα, ὁ φόρος κύκλου ἐργασιών τόν όποιο επιβάλλει ένα Κράτος μέλος ἐπί τῆς εισαγωγῆς ἀπό άλλο Κράτος μέλος εμπορευμάτων, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, θά ἠδύνατο νά θεωρηθεί ως εσωτερικός φόρος υψηλότερος εκείνου πού πλήττει τά παρόμοια εθνικά προϊόντα κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, ἄν ουδείς φόρος κύκλου εργασιών επιβάλλεται ἐπί τῶν παραδόσεων εμπορευμάτων τά όποια ευρίσκονται ήδη εντός τοῦ ἐν λόγω κράτους, ὅταν ή παράδοση πραγματοποιείται ἀπό ιδιώτη ;3.Σέ περίπτωση καταφατικής απαντήσεως σέ ένα ἀπό τά δύο προηγούμενα ερωτήματα, πρέπει νά γίνει δεκτό ὅτι τό άρθρο 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιών τῶν Κρατών μελών τῶν σχετικών μέ τους φόρους κύκλου εργασιών εἶναι ασυμβίβαστο πρός τή συνθήκη καί ἑπομένως ἀνίσχυρο κατά τό μέρος πού ἡ ἐν λόγω διάταξη υποχρεώνει τά Κράτη μέλη νά επιβάλλουν φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῆς εἰσαγωγῆς εμπορευμάτων τά όποια προέρχονται ἀπό άλλα Κράτη μέλη, χωρίς νά εξαιρεί σχετικῶς την παράδοση εμπορευμάτων ἀπό ιδιῶτες, τά ὁποία δέν θά ὑπέκειντο στόν ἐν λόγω φόρο ἄν παρεδίδοντο εντός τοῦ οικείου κράτους;4.Καταφατική ἀπάντηση στό τρίτο ερώτημα σημαίνει ὅτι ἀπαγορεύεται σέ ἕνα Κράτος μέλος νά ἐπιβάλλει φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί της εισαγωγῆς εμπορευμάτων πού προέρχονται ἀπό άλλο Κράτος μέλος καί παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, ἄν ἡ παράδοση αυτών τῶν εμπορευμάτων ἀπό ιδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους δέν υπόκειται στόν φόρο αὐτό;

6Μέ τά ερωτήματα πού έθεσε τό εθνικό δικαστήριο σκοπεῖται κυρίως νά διευκρινισθεί ἄν εἶναι σύμφωνο πρός τίς διατάξεις τῆς συνθήκης, ἰδίως πρός τά άρθρα 12 καί 13, ἀφ᾿ ενός, καί 95, ἀφ᾿ έτερου, τό ὅτι ἕνα Κράτος μέλος εισπράττει, σύμφωνα πρός τίς κοινοτικές ὁδηγίες, φόρο κύκλου εργασιῶν, ὑπό τήν μορφή τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας (ΦΠΑ), κατά τήν εισαγωγή προϊόντων πού προέρχονται ἀπό άλλο Κράτος μέλος καί παραδίδονται ἀπό έναν μή υποκείμενο σέ φόρο (στό έξῆς ιδιώτη).7Ή προσφεύγουσα τῆς κυρίας δίκης ἀμφισβητεί τό συμβιβαστό τοῦ ἐν λόγω φόρου πρός τήν συνθήκη, ισχυριζόμενη ὅτι οἱ παρόμοιες παραδόσεις πού πραγματοποιούνται στό εσωτερικό ενός Κράτους μέλους ἀπό ἰδιώτη δέν υπόκεινται σέ ΦΠΑ. Υποστηρίζει επίσης ὅτι ἡ εἶσπραξη ΦΠΑ κατά τήν εισαγωγή προϊόντων πού προέρχονται ἀπό άλλο Κράτος μέλος καί παραδίδονται ἀπό ἰδιώτη προκαλεί σώρευση φόρων, δεδομένου ὅτι στην περίπτωση αύτη, ἐν ἀντιθέσει πρός παραδόσεις πραγματοποιούμενες ἀπό υποκειμένους σέ φόρο, δέν γίνεται ἐπιστροφή του εισπραχθέντος στό Κράτος μέλος εξαγωγής ΦΠΑ. Κατά συνέπεια, ὁ ΦΠΑ πού εισπράττεται κατά τήν εισαγωγή τέτοιων προϊόντων πρέπει νά θεωρηθεί εἴτε ὡς επιβάρυνση ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακούς δασμούς εἴτε ὡς εσωτερική φορολογία πού δημιουργεί διακρίσεις.<TI><P>Ἐπί τοῦ κοινοῦ συστήματος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας</P></TI>8Γιά νά εκτιμηθεί ἡ βαρύτης τῶν ἐν λόγω επιχειρημάτων καί γιά νά συναχθούν τά ἀναγκαία στοιχεία πρός ἀπάντηση στά τεθέντα ερωτήματα, πρέπει νά εκτεθούν ἐν συντομία τά ἀσκούντα επιρροή στην παρούσα υπόθεση χαρακτηριστικά τοῦ συστήματος τοῦ φόρου κύκλου εργασιών ὑπό τήν μορφή τοῦ κοινοῦ συστήματος ΦΠΑ.9Τό κοινό αὐτό σύστημα ἐθεσπίσθη, βάσει τῶν άρθρων 99 καί 100 τῆς συνθήκης, μέ την πρώτη ὁδηγία 67/227 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 11ης 'Απριλίου 1967, περί εναρμονίσεως τῶν νομοθεσιῶν τῶν Κρατῶν μελών, τῶν σχετικών μέ τους φόρους κύκλου εργασιών (ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 09/001, σ. 3). Συνεπληρώθη μέ την δευτέρα ὁδηγία 67/228 τοῦ Συμβουλίου, τῆς αὐτης ἡμερομηνίας, ἡ ὁποία ἀντικατεστάθη μέ την προαναφερθείσα έκτη ὁδηγία 77/388 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 17ης Μαΐου 1977.10Ή ἀρχή τοῦ κοινοῦ συστήματος συνίσταται, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τῆς πρώτης ὁδηγίας, στην επιβολή ἐπί τῶν ἀγαθών καί τῶν ὑπηρεσιών ενός γενικοῦ φόρου καταναλώσεως, ἀκριβώς ἀναλόγου πρός τήν τιμή τῶν ἀγαθών καί τῶν υπηρεσιών, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συναλλαγών οἱ όποιες διενεργοῦνται κατά τά στάδια τῆς παραγωγης καί τῆς διανομῆς πρό τοῦ σταδίου επιβολῆς τοῦ φόρου. Ὡστόσο, σέ κάθε συναλλαγή, ὁ ὀφειλόμενος ΦΠΑ προκύπτει μετά τήν έκπτωση τοῦ ποσοῦ τοῦ ΦΠΑ, ὁ όποιος 'έχει επιβαρύνει κατά τρόπο άμεσο τό κόστος τῶν διαφόρων στοιχείων, ἀπό τά όποια συντίθεται ἡ τιμή. Ό μηχανισμός τῶν ἐκπτώσεων 'έχει διαμορφωθεί ἀπό τό άρθρο 17 παράγραφος 2 της έκτης ὁδηγίας, κατά τρόπο ώστε μόνο στους υποκειμένους σέ φόρο νά επιτρέπεται νά ἐκπίπτουν, ἀπό τόν ΦΠΑ πού οφείλουν, τόν ΦΠΑ ὁ όποιος έχει πλήξει τά ἀγαθά σέ προηγούμενα στάδια.11Στό γενικό αὐτό πλαίσιο εντάσσεται τό άρθρο 2 τῆς έκτης οδηγίας, σύμφωνα μέ τό ὁποιο υπόκεινται σέ ΦΠΑ, ἀφ' ενός μέν, οἱ παραδόσεις ἀγαθών καί οἱ παροχές υπηρεσιών, πού πραγματοποιοῦνται ἐξ ἐπαχθοῦς αιτίας στό εσωτερικό της χώρας ὑπό υποκειμένου στον φόρο, πού ενεργεί ὑπό τήν ιδιότητά του αυτή (σημείο 1) καί, ἀφ' έτερου, οἱ εισαγωγές ἀγαθών (σημείο 2). Τό άρθρο 4 της ἐν λόγω ὁδηγίας ὁρίζει ὡς ὑποκείμενο σέ φόρο ὁποιονδήποτε ἀσκεῖ, αυτοτελώς καί σέ ὁποιονδήποτε τόπο, οικονομική δραστηριότητα, ὅπως τήν δραστηριότητα τοῦ παραγωγοῦ, τοῦ έμπόρου ἡ τοῦ παρέχοντος υπηρεσίες, περιλαμβανομένων καί τῶν δραστηριοτήτων εξορύξεως, τῶν γεωργικών δραστηριοτήτων, καθώς καί τῶν δραστηριοτήτων τῶν ελευθερίων επαγγελμάτων ή τῶν ἐξομοιουμένων πρός αὐτά. Στό άρθρο 5 ὁρίζεται ἡ παράδοση ἀγαθών ὡς ή μεταβίβαση τῆς εξουσίας νά διαθέτει κανείς ενσώματο ἀγαθό ὡς κύριος, ένώ στό άρθρο 7 ορίζεται ἡ εισαγωγή ἀγαθοῦ ὡς ή είσοδος τοῦ ἀγαθοῦ αὐτοῦ στό εσωτερικό τῆς χώρας.12Ή έκτη ὁδηγία εναρμονίζει επίσης τίς έννοιες τοῦ γενεσιουργοῦ γεγονότος καί τοῦ ἀπαιτητοῦ τοῦ φόρου (άρθρο 10) καί προβαίνει στήν εναρμόνιση τῆς βάσεως επιβολής τοῦ φόρου (άρθρο 11). Προβλέπονται ἀπαλλαγές τόσο γιά τίς ἐνεργούμενες στό εσωτερικό τῆς χώρας πράξεις ὅσο καί γιά τίς εισαγωγές (άρθρα 13 καί 14). Οἱ πράξεις εξαγωγής καί οἱ εξομοιούμενες πρός αυτές ἀπαλλάσσονται ἀπό τόν φόρο (άρθρο 15).13Πρέπει νά υπογραμμισθεί ὅτι οἱ ὁδηγίες αυτές προβαίνουν σέ μερική μόνο εναρμόνιση τοῦ συστήματος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας. Στό παρόν στάδιο εξελίξεως τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου, τα Κράτη μέλη εἶναι ελεύθερα νά καθορίζουν ἰδίως τόν συντελεστή τοῦ ΦΠΑ ὑπό τήν προϋπόθεση, πάντως, ὅτι ὁ εφαρμοστέος ἐπί τῆς εισαγωγής ενός ἀγαθοῦ συντελεστής εἶναι εκείνος πού εφαρμόζεται ἐντός τῆς χώρας γιά τήν παράδοση τοῦ ἰδίου ἀγαθοῦ (άρθρο 12 τῆς έκτης ὁδηγίας).14Ή ἀνάλυση τῶν χαρακτηριστικών τοῦ κοινοῦ συστήματος τοῦ ΦΠΑ, τά όποια ἀνεφέρθησαν ἀνωτέρω, ἐπιτρέπει τό συμπέρασμα ὅτι, ἀφ᾿ ἐνός μέν, σέ ὅ,τι άφορᾶ τίς πραγματοποιούμενες στό εσωτερικό ἐνός Κράτους μέλους πράξεις, τό γενεσιουργό γεγονός τοῦ φόρου εἶναι ἡ παράδοση ἑνός ἀγαθού πού γίνεται ἐπ᾿ ἀνταλλάγματι ἀπό έναν ὑποκείμενο σέ φόρο, ὁ όποιος ἐνεργεί ὑπό τήν Ιδιότητά του αυτή ἑνω, σέ ὅ,τι άφορᾶ τίς πράξεις εισαγωγής, τό γενεσιουργό γεγονός εἶναι ἀπλώς ἡ είσοδος τοῦ ἀγαθοῦ στό έδαφος Κράτους μέλους, ἀνεξαρτήτως υπάρξεως συναλλαγής καί ἀσχέτως τοῦ ἄν ἡ συναλλαγή πραγματοποιείται ἐπ᾿ ἀνταλλάγματι ἡ ἐκ χαριστικής αιτίας, ἀπό πρόσωπο υποκείμενο σέ φόρο ἡ ἀπό ἰδιώτη.15Ἀπό τά ἀνωτέρω, ἐξ άλλου, προκύπτει ὅτι, ἄν καί οἱ ἐξαγωγές αυτές καθαυτές ἀπαλλάσσονται ἀπό τόν ΦΠΑ, εἴτε πραγματοποιούνται ἀπό πρόσωπο ὑποκείμενο σέ φόρο εἴτε ἀπό ἰδιώτη, μόνον οἱ υποκείμενοι σέ φόρο δικαιοῦνται νά ἀσκήσουν τό δικαίωμα εκπτώσεως. Συνεπῶς, μόνο γιά τά ἀγαθά πού παραδίδονται πρός ἐξαγωγή ἀπό υποκειμένους σέ φόρους ἡ γιά λογαριασμό τους δύναται νά υπάρξει επιστροφή τοῦ συνολικοί) ΦΠΑ πού κατεβλήθη στό Κράτος μέλος εξαγωγής, ἐνῶ τά ἀγαθά πού παραδίδονται πρός εξαγωγή ἀπό Ιδιῶτες γιά λογαριασμό τους ἐξακολουθούν νά βαρύνονται μέ τόν ἐν λόγω φόρο κατ' ἀναλογία τῆς κατά τόν χρόνο τῆς εξαγωγής ἀξίας τους. Δεδομένου ὅτι ὅλες οἱ εισαγωγές υπόκεινται σέ ΦΠΑ στό κράτος εἰσαγωγῆς, στην περίπτωση αυτή ὑπάρχει σώρευση φόρων, τόσον ἐκείνου τοῦ κράτους εξαγωγής, ὅσον καί εκείνου τοῦ κράτους εἰσαγωγῆς.16Μέ βάση αὐτά τά στοιχεῖα τοῦ κοινοῦ συστήματος πρέπει νά εξετασθούν τά προδικαστικά ἐρωτήματα.<TI><P>Ἐπί τοῦ πρώτου ἐρωτήματος: ερμηνεία τῶν άρθρων 12 καί 13 τῆς συνθήκης</P></TI>17Μέ τό πρῶτο ερώτημα τό Gerechtshof έρωτᾶ κατ' οὑσίαν, ἄν συμβιβάζεται μέ τά άρθρα 12 καί 13 τῆς συνθήκης ἡ είσπραξη ΦΠΑ λόγω εισαγωγής προϊόντων προερχομένων ἀπό άλλο Κράτος μέλος καί παραδιδομένων ἀπό ιδιώτη, ὅταν δέν εισπράττεται τέτοιος φόρος κατά τήν παράδοση ὁμοειδών προϊόντων ἀπό ιδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους εισαγωγής.18Ἀπό παγία νομολογία τοῦ Δικαστηρίου προκύπτει ὅτι ἡ ἀπαγόρευση στίς μεταξύ τῶν Κρατῶν μελῶν σχέσεις τῶν επιβαρύνσεων ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακούς δασμούς περιλαμβάνει κάθε επιβάρυνση πού επιβάλλεται κατά τήν εισαγωγή ἡ ένεκα αὐτής καί ἡ ὁποία, πλήττουσα ειδικῶς τό εισαγόμενο προϊόν, κατ' εξαίρεση τοῦ ὁμοειδοῦς εγχωρίου προϊόντος, καταλήγει, μεταβάλλουσα τήν τιμή κόστους, ἐπί τῆς ελευθέρας κυκλοφορίας των εμπορευμάτων τίς 'ίδιες περιοριστικές συνέπειες μέ τόν τελωνειακό δασμό.19Τό οὐσιώδες χαρακτηριστικό μιᾶς επιβαρύνσεως ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακούς δασμούς, πού τήν διακρίνει ἀπό τήν εσωτερική φορολογία, έγκειται ἑπομένως στό γεγονός ὅτι ὁ πρώτος πλήττει ἀποκλειστικώς τό εἰσαγό-μενο προϊόν, ὑπό τήν ιδιότητά του αυτή, ἐνῶ ὁ δεύτερος πλήττει τόσο τά εισαγόμενα, ὅσο καί τά εγχώρια προϊόντα.20Ὡστόσο, τό Δικαστήριο έχει ἀναγνωρίσει ὅτι μία χρηματική επιβάρυνση, πού πλήττει τό εισαγόμενο ἀπό άλλο Κράτος μέλος προϊόν καί ὄχι τό 'ίδιο ἀκριβώς ή ὁμοειδές εγχώριο προϊόν, δέν ἀποτελεί επιβάρυνση ισοδυνάμου ἀποτελέσματος, ἀλλά εσωτερική φορολογία κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, ἄν ἀποτελεί μέρος ενός γενικοῦ συστήματος εσωτερικής φορολογίας πού πλήττει συστηματικῶς κατηγορίες προϊόντων σύμφωνα μέ ἀντικειμενικά κριτήρια, τά ὁποῖα ἐφαρμόζονται ἀνεξαρτήτως καταγωγής τῶν προϊόντων.21'Από τίς σκέψεις αυτές προκύπτει ὅτι ένας φόρος τοῦ εἴδους πού ἀναφέρει τό εθνικό δικαστήριο δέν συγκεντρώνει τά συστατικά στοιχεία τῆς επιβαρύνσεως ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός τελωνειακούς εἰσαγωγικούς δασμούς, κατά τήν έννοια τῶν άρθρων 12 καί 13 παράγραφος 2 τῆς συνθήκης. Πράγματι, ένας τέτοιος φόρος ἀποτελεί μέρος τοῦ κοινοῦ συστήματος τοῦ ΦΠΑ, ἡ δομή καί οἱ βασικοί ὅροί ἐφαρμογής τοῦ ὁποίου έχουν θεσπισθεί ἀπό τίς ὁδηγίες ἐναρμονίσεως τοῦ Συμβουλίου. Μέ τίς ὁδηγίες αυτές έχει θεσπισθεῖ ένας ὁμοιόμορφος φορολογικός μηχανισμός, ὁ όποιος πλήττει συστηματικά καί μέ ἀντικειμενικά κριτήρια τόσο τίς πράξεις εντός τῶν Κρατών μελών ὅσο καί τίς πράξεις εισαγωγής. Σχετικώς, πρέπει ιδίως νά σημειωθεί ὅτι τό κοινό σύστημα υποβάλλει στόν ἴδιο φορολογικό συντελεστή τίς εισαγωγές καί τίς παραδόσεις τοῦ αὐτοῦ ἀγαθοῦ στό ἐσωτερικό ἑνός Κράτους μέλους. Ό επίδικος φόρος πρέπει, επομένως, νά θεωρηθεί ὅτι ἀποτελεί ἀναπόσπαστο τμήμα ενός γενικοί) συστήματος εσωτερικής φορολογίας κατά την έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, στό πλαίσιο δέ τοῦ ἄρθρου αὐτοθ πρέπει νά κριθεί ἄν συμβιβάζεται μέ τό κοινοτικό δίκαιο καί όχι στό πλαίσιο τῶν άρθρων 12 ἑπ. τῆς συνθήκης.22Ἑπομένως, στό πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί ὡς ἀπάντηση ὅτι δέν συνιστά ἐπιβάρυνση ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός εισαγωγικούς δασμούς, κατά τήν έννοια τῶν άρθρων 12 καί 13 παράγραφος 2 τῆς συνθήκης, ὁ φόρος προστιθεμένης ἀξίας πού ἔνα Κράτος μέλος εισπράττει κατά τήν εισαγωγή προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, ὅταν ὁ ἐν λόγω φόρος δέν εισπράττεται κατά τήν παράδοση ὁμοειδών προϊόντων ἀπό ιδιώτη εντός τοῦ κράτους εισαγωγής.<TI><P>Ἐπί τοῦ δευτέρου ερωτήματος: ερμηνεία τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης</P></TI>23Μέ τό δεύτερο ερώτημα, τό Gerechtshof έρωτᾶ κατ᾿ οὐσίαν ἄν συμβιβάζεται μέ τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης ἡ είσπραξη ΦΠΑ κατά τήν εισαγωγή προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, ὅταν ὁ ἐν λόγω φόρος δέν εισπράττεται κατά τήν παράδοση ὁμοειδών προϊόντων ἀπό ιδιώτη εντός τοῦ κράτους εισαγωγής.24Ή προσφεύγουσα τῆς κυρίας δίκης θεωρεί ὅτι αὐτή ἡ διαφορά μεταχειρίσεως ἀντίκειται στό άρθρο 95 τῆς συνθήκης, δεδομένου ὅτι, ἀφ᾿ ενός μέν, βλάπτει τήν παράδοση προϊόντων μεταξύ ιδιωτών πού κατοικούν σέ διαφορετικά Κράτη μέλη σέ σύγκριση μέ τήν παράδοση μεταξύ ιδιωτών πού κατοικούν στό Κράτος μέλος εισαγωγής καί, ἀφ᾿ έτερου, προκαλεί σώρευση φόρων γιά τά προϊόντα πού παραδίδουν οἱ Ιδιώτες πέραν τῶν συνόρων, γιά τά όποῖα — ἀντιθέτως πρός τά προϊόντα πού παραδίδουν οἱ υποκείμενοι σέ φόρο — δέν υπάρχει επιστροφή φόρων κατά τήν ἐξαγωγή.25Τά Κράτη μέλη πού μετέχουν στην παροῦσα δίκη, τό Συμβούλιο καί ἡ Ἐπιτροπή υποστηρίζουν ὅτι ἡ κατάργηση τῆς σωρεύσεως φόρων εντός τῆς Κοινότητος, ὅσο εὐκτέα καί ἄν εἶναι, δέν δύναται νά πραγματοποιηθεί παρά μόνο διά τῆς προοδευτικής εναρμονίσεως τῶν ἐθνικῶν φορολογικών συστημάτων, σύμφωνα μέ τό άρθρο 99 ἡ 100 τῆς συνθήκης καί ὅχι διά τῆς ἐφαρμογής τοῦ ἄρθρου 95. Πρός υποστήριξη τῆς ἀπόψεως αὐτής, προεβλήθη ὅτι ἡ σώρευση φόρων εἶναι επακόλουθο τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ συνθήκη διετήρησε τά φορολογικά σύνορα, διότι ἐπεφύλαξε υπέρ τῶν Κρατῶν μελών τήν ἀρμοδιότητα στόν τομέα τῆς ἐσωτερικής φορολογίας.26Κατά τό σύστημα τῆς συνθήκης, οἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 95 αὐτής, ἀπό κοινοῦ μέ τίς διατάξεις περί καταργήσεως τῶν τελωνειακών δασμών καί ἐπιβαρύνσεων ισοδυνάμου ἀποτελέσματος, ἔχει ως σκοπό τήν εξασφάλιση τῆς ελευθέρας κυκλοφορίας τῶν εμπορευμάτων ἐντός τῆς Κοινότητος, ὑπό κανονικές συνθήκες ἀνταγωνισμοῦ, διά τῆς καταργήσεως κάθε μορφής προστασίας πού θά ἠδύνατο νά προκύψει ἐκ τῆς επιβολής εσωτερικής φορολογίας εἰσαγούσης διακρίσεις εις βάρος προϊόντων προελεύσεως ἄλλων Κρατών μελών.27Τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης στηρίζεται κυρίως ἐπί μιᾶς συγκρίσεως τῆς εσωτερικής φορολογίας πού πλήττει τά εισαγόμενα προϊόντα μέ εκείνη πού πλήττει ἀμέσως ἡ εμμέσως ὁμοειδή εγχώρια προϊόντα. Γιά τήν ὀρθή εφαρμογή τοῦ άρθρου αὐτοῦ πρέπει νά συγκριθοῦν, ἀπό φορολογικής ἀπόψεως, τά προϊόντα αὐτά, λαμβανομένων ὑπ' ὄψη, σέ κάθε στάδιο τῆς παραγωγής ἡ τῆς εμπορίας, τόσο τοῦ φορολογικοῦ συντελεστοῦ ὅσο καί τῆς βάσεως επιβολής του καί τοῦ τρόπου εισπράξεως του.28Τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης δέν ἐμποδίζει τήν επιβολή ΦΠΑ ἐπί τῆς εισαγωγής ἑνός προϊόντος, ἐφ' ὅσον επιβάλλεται επίσης ΦΠΑ ἐπό ὁμοειδοῦς προϊόντος παραδιδομένου εντός τῆς χώρας. Πρέπει, επομένως, νά εξετασθεί ἄν δύναται νά επιβληθεί ΦΠΑ ἐπί τῆς εισαγωγής ενός προϊόντος, ὅταν ἡ παράδοση ὁμοειδοῦς προϊόντος ἐντός τῆς χώρας, στην προκειμένη δηλαδή περίπτωση ἡ πραγματοποιούμενη ὑπό ἰδιώτου παράδοση, ἀπαλλάσσεται ἀπό τόν ΦΠΑ.29Ἐπ' αὐτοῦ τά Κράτη μέλη πού μετέχουν στην δίκη, τό Συμβούλιο καί ἡ Ἐπιτροπή υποστηρίζουν ὅτι δύναται νά επιβληθεί ΦΠΑ ἐπί τῶν εισαγωγών, ὑπό τήν προϋπόθεση ὅτι, τόσον ὁ συντελεστής τοῦ ΦΠΑ ὅσο καί ἡ φορολογική του βάση, καθώς καί οἱ τρόποι εισπράξεως του, εἶναι οἱ 'ίδιοι μέ εκείνους πού εφαρμόζονται γιά τήν παράδοση ὑπό προσώπου υποκειμένου σέ φόρο ενός ὁμοειδοῦς προϊόντος εντός τοῦ Κράτους μέλους. Ή φορολογία θέτει ἀπλώς τά εἰσαγόμενα προϊόντα στην ἴδια θέση μέ τά εγχώρια προϊόντα ὡς πρός τίς φορολογικές ἐπιβαρύνσεις πού πλήττουν τίς δύο αὐτές κατηγορίες. Πράγματι, τά ἐγχώρια προϊόντα έχουν ήδη πληγεί μέ τόν ΦΠΑ εντός τοῦ Κράτους μέλους κατά τήν παράδοση τους σε κατάσταση καινουργῆ. Ἐφ᾿ ὅσον ὁ φόρος αὐτός μετακυλίεται στην τιμή ἀγορᾶς τῶν μεταχειρισμένων ἀντικειμένων, ὁ επιβαλλόμενος κατά τήν εισαγωγή ΦΠΑ έχει ὡς ἀποτέλεσμα νά ἀντισταθμίζει ἁπλώς τό εναπομένον ποσό τοῦ ἐν λόγω φόρου καί νά ἀποκαθιστά έτσι, μέ στόχο τήν ἀπόλυτη ουδετερότητα έναντι τοῦ ενδοκοινοτικοί) εμπορίου, τήν ισότητα μεταχειρίσεως μεταξύ εγχωρίων καί ἀλλοδαπῶν προϊόντων.30Ή προσφεύγουσα τῆς κυρίας δίκης υποστηρίζει ἀντιθέτως ὅτι, ἐφ᾿ όσον δέν ὑπάρχει επιστροφή τοῦ φόρου κατά τήν εξαγωγή, παραβιάζεται ἡ ἀρχή τῆς ἴσης μεταχειρίσεως, δεδομένου ὅτι τά εισαγόμενα ὑπό ιδιωτών προϊόντα έχουν ήδη πληγεί μέ ΦΠΑ στό Κράτος μέλος ἐξαγωγῆς.31Διαπιστούται ὅτι στό παρόν στάδιο εξελίξεως τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου, τά Κράτη μέλη εἶναι ἐλεύθερα, κατ᾿ εφαρμογή τοῦ ἄρθρου 95, νά ἀντισταθμίζουν κατά τήν εισαγωγή προϊόντων τόν ΦΠΑ πού εισπράττουν ἐπί τῶν ὁμοειδῶν εγχωρίων προϊόντων. Ὠστόσο, μία τέτοια ἀντιστάθμιση δικαιολογεῖται μόνο ἐφ᾿ ὅσον τά εισαγόμενα προϊόντα δέν έχουν ήδη ἐπιβαρυνθεί μέ ΦΠΑ στό Κράτος μέλος εξαγωγής, δεδομένου ὅτι, άλλως, ὁ φόρος εισαγωγής θά ἀπετέλει στην πραγματικότητα πρόσθετη επιβάρυνση πού θά έπληττε τά εἰσαγόμενα βαρύτερα ἀπό τά εγχώρια προϊόντα.32Ή άποψη αὐτή ἀπορρέει κατ' ἀρχάς ἀπό τήν διατύπωση τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, τό ὁποῖο ἀπαγορεύει ὄχι μόνο τήν άμεση, άλλά καί τήν έμμεση επιβολή εσωτερικής φορολογίας ἐπί προϊόντων άλλων Κρατών μελών, ὑψηλοτέρας εκείνης πού πλήττει τά ὁμοειδή ἐγχώρια προϊόντα. Ή ἀπαγόρευση αυτή δέν τηρείται ὅταν τά εἰσαγόμενα προϊόντα υπόκεινται στόν ΦΠΑ, ὁ όποιος επιβάλλεται ἐπί τῶν ὁμοειδών ἐγχωρίων προϊόντων, χωρίς νά λαμβάνεται ὑπ᾿ ὄψη τό μέρος τοῦ ΦΠΑ, τό όποιο εξακολουθεί νά βαρύνει τά προϊόντα αὐτά κατά τόν χρόνο τῆς εισαγωγής τους.33Ή ἑρμηνεία αυτή ἀνταποκρίνεται στην ἀνάγκη νά λαμβάνονται ὑπ᾿ ὄψη οἱ σκοποί τῆς συνθήκης, ὅπως διατυπώνονται στά άρθρα 2 καί 3 τῆς συνθήκης, μεταξύ τῶν ὁποίων πρωτεύουσα θέση κατέχει ἡ δημιουργία κοινής ἀγορας. Ή έννοια τῆς κοινής ἀγορᾶς, ὅπως τήν ὅρισε μέ παγία νομολογία του τό Δικαστήριο, συνεπάγεται τήν ἀπάλειψη ὅλων τῶν εμποδίων στό ἐνδοκοινοτικό εμπόριο, προκειμένου νά συγχωνευθούν οἱ εθνικές ἀγορές σέ μία ενιαία ἀγορά, διά τῆς δημιουργίας συνθηκών παραπλήσιων, κατά τό δυνατόν, μέ ἐκείνες τῆς γνήσιας εσωτερικῆς ἀγορᾶς. Των πλεονεκτημάτων τῆς ἀγορᾶς αυτής πρέπει νά ἀπολαύουν, έκτος ἀπό τους επαγγελματίες έμπόρους, καί οἱ ιδιώτες πού διενεργούν οικονομικές συναλλαγές πέραν τῶν εθνικών συνόρων.34Κατά συνέπεια, προκειμένου νά κριθεί ἄν συμβιβάζεται μέ τίς ἀπαιτήσεις τοῦ άρθρου 95 ἡ επιβολή ΦΠΑ ἐπί προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδῶώτες, ὅταν ἡ παράδοση ὁμοειδῶν προϊόντων ἐντός τοῦ Κράτους μέλους εισαγωγής ἀπαλλάσσεται τοῦ φόρου, πρέπει νά λαμβάνεται επίσης ὑπ' ὄψη ὁ ΦΠΑ πού έχει εισπραχθεί στό Κράτος μέλος εξαγωγής. Επομένως, ἐφ' ὅσον τό εισαγόμενο προϊόν πού έχει παραδοθεί ἀπό ιδιώτη, χωρίς νά υπάρχει ἐκ τοῦ νόμου δυνατότης εκπτώσεως τοῦ κατά τήν εξαγωγή φόρου, βαρύνεται πράγματι, κατά τήν εισαγωγή του μέ μέρος τοῦ ΦΠΑ πού κατεβλήθη στό κράτος εξαγωγής, τό ποσό τοῦ ΦΠΑ πού ἀπαιτείται κατά τήν εισαγωγή του πρέπει νά μειοῦται κατά τό ἐναπομένον ποσό ΦΠΑ τοῦ Κράτους μέλους εξαγωγής, τό όποιο εἶναι ἀκόμη ἐνσωματωμένο στην ἀξία τοῦ προϊόντος κατά τόν χρόνο τῆς εισαγωγής του. Τό ἀφαιρούμενο κατά αυτόν τόν τρόπο ποσό δέν δύναται, πάντως, νά εἶναι ἀνώτερο τοῦ ποσοῦ τοῦ ΦΠΑ πού έχει πράγματι καταβληθεί στό Κράτος μέλος ἐξαγωγής.35Τά μετέχοντα στην παροῦσα δίκη Κράτη μέλη άντέταξαν στην ερμηνεία αυτή ὅτι εἶναι δύσκολο νά εξακριβωθεί ὁ ΦΠΑ πού κατεβλήθη στό Κράτος μέλος εξαγωγής, δεδομένου ὅτι τόσο ὁ συντελεστής τοῦ ΦΠΑ ὅσο καί ἡ βάση ἐπιβολής του δυνατόν νά ποικίλλουν κατά τήν πάροδο τοῦ χρόνου.36Ἐπ' αὐτοῦ πρέπει νά παρατηρηθεί ὅτι εκείνος πού ζητεί τήν ἀπαλλαγή ἡ τήν μείωση τοῦ ΦΠΑ, ὁ όποιος εισπράττεται κανονικώς κατά τήν εισαγωγή, φέρει τό βάρος τῆς ἀποδείξεως ὅτι συντρέχουν οἱ προϋποθέσεις γιά νά τύχει ἀπαλλαγής ἡ μειώσεως. Δύναται, ἑπομένως, τό Κράτος μέλος τῆς εισαγωγῆς νά ζητήσει ἀπό ἕναν τέτοιον εισαγωγέα νά προσκομίσει τά ἀναγκαία δικαιολογητικά πρός ἀπόδειξη τοῦ ΦΠΑ πού ἔχει εισπραχθεί στό Κράτος μέλος εξαγωγής καί πού εξακολουθεί νά βαρύνει τό προϊόν κατά τόν χρόνο τῆς εισαγωγής του.37'Εξ άλλου, τά Κράτη μέλη ὑπεστήριξαν ὅτι ἡ καθιέρωση ενός συστήματος διασφαλίζοντας τήν ἀπόλυτη ουδετερότητα τῶν ἐσωτερικών φορολογιών ἐν σχέσει πρός τό ενδοκοινοτικό εμπόριο δύναται νά προκύψει μόνον ἀπό τήν αυστηρή εφαρμογή τῆς ἀρχής τῆς φορολογίας στό Κράτος μέλος προορισμοῦ, εφαρμογή ή ὁποία προϋποθέτει τήν πλήρη επιστροφή τοῦ φόρου γιά ὅλα τά εξαγόμενα προϊόντα. Ή υιοθέτηση ὅμως μιᾶς τέτοιας λύσεως, ἡ ὁποία συνεπάγεται μία πολιτική επιλογή, ἀνήκει στά πολιτικά ὄργανα τῆς Κοινότητος.38'Ωστόσο, ἄν καί ἡ θέσπιση ενός συστήματος πλήρους ἀνταγωνιστικής οὐδετε-ρότητος, πού νά περιλαμβάνει τήν πλήρη επιστροφή τοῦ φόρου κατά τήν εξαγωγή, εἶναι πράγματι έργο τοῦ κοινοτικοῦ νομοθέτου, ἀντίκειται πρός τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης, ἐφ᾿ ὅσον δέν έχει θεσπισθεί ἕνα τέτοιο σύστημα, τό νά εφαρμόζει ένα Κράτος μέλος τό δικό του σύστημα ΦΠΑ ἐπί τῶν εισαγομένων προϊόντων κατά τρόπο ἀντίθετο πρός τίς ἀρχές τοῦ ἄρθρου αὐτοθ.39Πρέπει, τέλος, νά ἀπορριφθοῦν οἱ ἀντιρρήσεις πού στηρίζονται σέ ἐνδεχόμενες τεχνικής καί διοικητικής φύσεως δυσκολίες, οἱ όποιες θά προέκυπταν ἀπό τό νά ληφθεί ὑπ᾿ ὄψη ὁ ΦΠΑ τοῦ Κράτους μέλους ἐξαγωγής, καθώς καί οἱ δυσκολίες πού στηρίζονται στην ἀνάγκη προλήψεως τῶν κυκλωμάτων εξαπατήσεων καί νοθεύσεων τοῦ ἀνταγωνισμοῦ εντός τῆς Κοινότητος. Πράγματι, ἡ πρώτη σειρά ἀντιρρήσεων πρέπει νά ἀποκρουσθεί, δεδομένου ὅτι ὁ ιδιώτης πού ζητεί νά επωφεληθεί τής ἀπαλλαγής ἡ τῆς μειώσεως τοῦ ΦΠΑ ἐπ᾿ ευκαιρία τῆς εισαγωγής φέρει τό βάρος τῆς ἀποδείξεως ὅτι συντρέχουν οἱ προϋποθέσεις. Ή δεύτερη σειρά ἀντιρρήσεων δέν εἶναι κρίσιμος, δεδομένου ὅτι ἡ είσπραξη τῆς διαφορᾶς τοῦ ΦΠΑ ἀφαιρεί τό κίνητρο γιά εκτροπές ἀπό τῆς κατευθύνσεως τοῦ εμπορίου.40Επομένως, ἡ ἀπάντηση πού πρέπει νά δοθεί στό δεύτερο ερώτημα εἶναι ὅτι ὁ φόρος προστιθεμένης ἀξίας πού εισπράττει ένα Κράτος μέλος κατά τήν εισαγωγή προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, παραδιδομένων δέ ἀπό ιδιώτη, ἐνω δέν εισπράττεται τέτοιος φόρος κατά τήν παράδοση ὁμοειδῶν προϊόντων ἀπό Ιδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους εισαγωγής, συνιστᾶ εσωτερική φορολογία υψηλοτερα εκείνης πού πλήττει τά ὁμοειδή ἐγχώρια προϊόντα κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, ἐφ᾿ ὅσον δέν έχει ληφθεί ὑπ᾿ ὄψη τό εναπομένον μέρος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας, τό όποιο έχει καταβληθεί στό Κράτος μέλος εξαγωγής καί εξακολουθεί νά παραμένει ενσωματωμένο στην ἀξία τοῦ προϊόντος κατά τόν χρόνο τῆς εισαγωγής του. Ό εἰσαγωγεύς φέρει τό βάρος τῆς ἀποδείξεως τῶν στοιχείων πού δικαιολογούν τό νά ληφθεί ὑπ᾿ ὄψη ὁ ἐν λόγω φόρος.<TI><P>Ἐπί τοῦ τρίτου ερωτήματος: κύρος τοῦ ἄρθρου 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας</P></TI>41Τό τρίτο ερώτημα άφορᾶ τό κύρος τοῦ ἄρθρου 2 σημεῖο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας, κατά τό μέτρο πού επιβάλλει ΦΠΑ στίς εισαγωγές προϊόντων πού προέρχονται ἀπό άλλο Κράτος μέλος καί παραδίδονται ἀπό ιδιώτη.42Οἱ ἀπαιτήσεις τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης εἶναι επιτακτικές καί δέν επιδέχονται παρέκκελιση μέ ὁποιαδήποτε πράξη ἐκδοθείσα ἀπό κοινοτικό ὄργανο. Ἀπό τά ἀνωτέρω ὅμως προκύπτει ὅτι ἡ διάταξη αύτη δέν ἀπαγορεύει γενικῶς την ἐπιβολή ΦΠΑ ἐπί τῶν εισαγωγών προϊόντων, έστω κι ἄν ἡ παράδοση ὁμοειδών εγχωρίων προϊόντων εντός τοῦ Κράτους μέλους εισαγωγῆς ἀπαλλάσσεται ἀπό τόν φόρο, ἀλλα επιβάλλει ἀπλῶς τήν υποχρέωση νά λαμβάνεται ὑπ' ὄψη τό μέρος τοῦ ΦΠΑ τοῦ Κράτους μέλους εξαγωγῆς, τό όποιο εξακολουθεί νά ἐπιβαρύνει τό προϊόν κατά τόν χρόνο τῆς εισαγωγῆς του.43Συνεπώς, δέν υπάρχει λόγος νά θεωρηθεί άκυρο τό άρθρο 2 σημεῖο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας, σύμφωνα μέ τό όποιο οἱ εισαγωγές ἀγαθών υπόκεινται στόν φόρο. Πρέπει ἀπλώς νά διευκρινισθεί ἡ έκταση ἐφαρμογῆς τῆς ἐν λόγω διατάξεως καί νά ερμηνευθεί κατά τρόπο σύμφωνα πρός τίς ἐπιταγές τῆς συνθήκης, ὅπως καθωρίσθησαν ἀνωτέρω.44Ἑπομένως, στό τρίτο ερώτημα πρέπει νά δοθεῖ ἡ ἀπάντηση ὅτι τό άρθρο 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας 77/388 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 17ης Μαΐου 1977, συμβιβάζεται μέ τήν συνθήκη καί εἶναι ἐπομένως έγκυρο, δεδομένου ὅτι πρέπει νά ἑρμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι δέν συνιστᾶ εμπόδιο στην ἀπορρέουσα ἀπό τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης υποχρέωση νά λαμβάνεται ὑπ' ὄψη, πρός επιβολή φόρου προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῶν εισαγομένων προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, όταν τέτοιος φόρος δέν εἰσπράττεται κατά τήν παράδοση ὁμοειδών προϊόντων ἀπό ιδιώτη ἐντός τοῦ Κράτους μέλους εισαγωγής, τό εναπομένον μέρος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας πού έχει καταβληθεί στό Κράτος μέλος ἐξαγωγής καί εξακολουθεί νά είναι ενσωματωμένο στην αξία τοῦ προϊόντος κατά τόν χρόνο τῆς εισαγωγῆς του.<TI><P>Ἐπί τοῦ τετάρτου ερωτήματος: άμεσο ἀποτέλεσμα τοῦ ἄρθρου 95 της συνθήκης</P></TI>45Σύμφωνα μέ τήν διατύπωση του, τό τέταρτο ερώτημα άφορᾶ ἀπλώς τίς συνέπειες μιας ἐνδεχομένης ἀκυρότητος τοῦ ἄρθρου 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας. Ὡστόσο, ὁπως προκύπτει ἀπό τήν ἀνάλυση του ἐρωτήματος, ὑπό τό φῶς Ιδίως τῶν ἀπαντήσεων πού ἐδόθησαν στά τρία πρώτα ερωτήματα, τό ἐθνικό δικαστήριο ἀναφέρεται κατ' οὐσίαν στό άμεσο ἀποτέλεσμα τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης καί στίς συνέπειες τοῦ ἀποτελέσματος αὐτοῦ ἐπί τῶν εθνικών νομοθεσιών καί τῶν προϋποθέσεων εφαρμογής τους.46Σύμφωνα μέ παγία νομολογία τοῦ Δικαστηρίου, ἡ διάταξη αύτη περιέχει ἀπαγόρευση διακρίσεων, ἡ ὁποία συνιστᾶ σαφῆ, ἀνεπιφύλακτη καί χωρίς ὅρούς υποχρέωση, τῆς ὁποίας ἡ εκτέλεση καί οἱ συνέπειες δέν ἐξαρτῶνται ἀπό την θέσπιση καμμιᾶς πράξεως τῶν ὀργάνων τῆς Κοινότητος ἡ τῶν Κρατῶν μελῶν. Ή ἀπαγόρευση αύτη παράγει επομένως άμεσα ἀποτελέσματα καί γέννα ὑπέρ των Ιδιωτῶν δικαιώματα πού τά εθνικά δικαστήρια ὀφείλουν νά προστατεύουν.47Συνεπώς, κατά τό μέτρο πού ἡ διάταξη αύτη, σύμφωνα μέ την ερμηνεία πού έδωσε τό Δικαστήριο, περιορίζει τίς προϋποθέσεις ἐπιβολής ΦΠΑ κατά τήν εισαγωγή προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη, τά Κράτη μέλη υποχρεοῦνται νά συμμορφώνονται μέ αυτήν καί νά μή εφαρμόζουν ὁποιαδήποτε ενδεχομένως ἀντίθετη διάταξη τῆς εθνικής τους νομοθεσίας.48Στό τέταρτο ἐρώτημα πρέπει λοιπόν νά δοθεί ἡ ἀπάντηση ὅτι τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης ἀπαγορεύει στά Κράτη μέλη νά επιβάλλουν φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῶν εισαγωγών προϊόντων προελεύσεως άλλων Κρατών μελών, τά όποια παραδίδονται ἀπό Ιδιώτη, ὅταν τέτοιος φόρος δέν εισπράττεται κατά τήν παράδοση ὁμοειδών προϊόντων ἀπό Ιδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους εἰσαγωγῆς, ἐφ᾿ ὅσον δέν λαμβάνεται ὑπ᾿ ὄψη τό εναπομένον μέρος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας πού έχει καταβληθεί στό Κράτος μέλος εξαγωγής καί εξακολουθεί νά εἶναι ενσωματωμένο στην ἀξία τοῦ προϊόντος κατά τόν χρόνο τῆς εἰσαγωγῆς.<TI><P>'Επί τῶν δικαστικών εξόδων</P></TI>

Τά έξοδα στά όποια υπεβλήθησαν ἡ ὀλλανδική, γαλλική καί Ιταλική κυβέρνηση, καθώς καί τό Συμβούλιο καί ἡ Ἐπιτροπή πού κατέθεσαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο δέν ἀποδίδονται. Δεδομένου ὅτι ἡ παροῦσα διαδικασία 'έχει ως πρός τους διαδίκους τῆς κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, πού ἀνέκυψε ἐνώπιον τοῦ ἐθνικοῦ δικαστηρίου, σ᾿ αυτό ἐναπόκειται νά ἀποφανθεί ἐπί τῶν δικαστικών εξόδων.

Διά ταῦτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

κρίνοντας ἐπί τῶν ερωτημάτων πού τοῦ υπέβαλε τό Gerechtshof τοῦ 's-Hertogenbosch, μέ ἀπόφαση τῆς 19ης Δεκεμβρίου 1980, ἀποφαίνεται:

1)Δέν συνιστᾶ επιβάρυνση Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός εισαγωγικούς δασμούς, κατά τήν έννοια τῶν ἄρθρων 12 καί 13 παράγραφος 2 τῆς συνθήκης, ὁ φόρος προστιθεμένης ἀξίας πού ἕνα Κράτος μέλος εισπράττει κατά τήν εισαγωγή προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, τά ὁποῖα παραδίδονται ἀπό Ιδιώτη, ὅταν ὁ ἐν λόγω φόρος δέν εισπράττεται κατά τήν παράδοση ομοειδών προϊόντων ἀπό ίδιωτη εντός τοῦ κράτους εισαγωγής.2)Ό φόρος προστιθεμένης ἀξίας πού εισπράττει ἕνα Κράτος μέλος κατά τήν εισαγωγή προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, παραδιδομένων ἀπό ιδιώτη, ἐνῶ δέν εισπράττεται τέτοιος φόρος κατά τήν παράδοση ὁμοειδῶν προϊόντων ἀπό Ιδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους εἰσαγωγῆς, συνιστά εσωτερική φορολογία υψηλοτερα εκείνης πού πλήττει τά ὁμοειδή ἐγχώρια προϊόντα κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, ἐφ' ὅσον δέν έχει ληφθεί ὑπ' ὄψη τό εναπομένον μέρος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας, τό όποιο έχει καταβληθεί στό Κράτος μέλος εξαγωγής καί εἐακολουθεί νά παραμένει ενσωματωμένο στην ἀξία τοῦ προϊόντος κατά τόν χρόνο τῆς εἰσαγωγῆς του. Ό εἰσαγωγεύς φέρει τό βάρος τῆς ἀποδείξεως τῶν στοιχείων πού δικαιολογούν τό νά ληφθεί ὑπ' ὄψη ὁ ἐν λόγω φόρος.3)Τό άρθρο 2 σημείο 2 τῆς έκτης ὁδηγίας 77/388 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 17ης Μαΐου 1977, συμβιβάζεται μέ τήν συνθήκη καί εἶναι ἑπομένως έγκυρο, δεδομένου ὅτι πρέπει νά ἑρμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι δέν συνιστά εμπόδιο στην ἀπορρέουσα ἀπό τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης υποχρέωση νά λαμβάνεται ὑπ' ὄψη, πρός ἐπιβολή φόρου προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῶν εισαγομένων προϊόντων προελεύσεως άλλου Κράτους μέλους, τά ὁποῖα παραδίδονται ἀπό ἰδιώτη, ὅταν τέτοιος φόρος δέν εισπράττεται κατά τήν παράδοση ὁμοειδών προϊόντων ἀπό ἰδιώτη εντός τοῦ Κράτους μέλους εἰσαγωγῆς, τό εναπομένον μέρος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας πού έχει καταβληθεί στό Κράτος μέλος εξαγωγής καί ἐξακολουθεί νά εἶναι ενσωματωμένο στην ἀξία τοῦ προϊόντος κατά τόν χρόνο τῆς εἰσαγωγῆς του.4)Τό ἄρθρο 95 τῆς συνθήκης ἀπαγορεύει στά Κράτη μέλη νά ἐπιβάλλουν φόρο προστιθεμένης ἀξίας ἐπί τῶν εισαγωγών προϊόντων προελεύσεως ἄλλων Κρατών μελών, τά όποια παραδίδονται ἀπό ιδιώτη ὅταν τέτοιος φόρος δέν εισπράττεται κατά τήν παράδοση ὁμοειδών προϊόντων ἀπό ιδιώτη ἐντός τοῦ Κράτους μέλους εἰσαγωγῆς, ἐφ᾿ ὅσον δέν λαμβάνεται ὑπ᾿ ὄψη τό ἐναπομένον μέρος τοῦ φόρου προστιθεμένης ἀξίας πού έχει καταβληθεί στό Κράτος μέλος εξαγωγής καί εξακολουθεί νά εἶναι ενσωματωμένο στην ἀξία τοῦ προϊόντος κατά τόν χρόνο τῆς εἰσαγωγῆς του.

Mertens de Wilmars

Bosco

Touffait

Due

Pescatore

Mackenzie Stuart

O'Keeffe

Koopmans

Everling

Χλωρός

Grévisse

Ἐδημοσιεύθη σέ δημοσία συνεδρίαση στό Λουξεμβοῦργο στις 5 Μαΐου 1982.

Ὁ γραμματεύς

Ρ. Heim

Ό πρόεδρος

J. Mertens de Wilmars