<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C‑142/16</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62016CJ0142</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:301">EU:C:2017:301</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>11</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>11</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>WYROK Z DNIA <DATE ISO="20170426">26.4.2017</DATE> R. – SPRAWA C 142/16</P><P>KOMISJA/NIEMCY</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (druga izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20170426">26 kwietnia 2017 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="STAR" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: niemiecki</P></NOTE></P></TI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego</KEYWORD><KEYWORD>Środowisko</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 92/43/EWG</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 6 ust. 3</KEYWORD><KEYWORD>Ochrona siedlisk przyrodniczych</KEYWORD><KEYWORD>Budowa elektrowni węglowej Moorburg (Niemcy)</KEYWORD><KEYWORD>Obszary <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/> w biegu rzeki Łaby powyżej elektrowni węglowej</KEYWORD><KEYWORD>Ocena skutków planu lub przedsięwzięcia dla terenu chronionego</KEYWORD></INDEX><JUDGMENT.INIT><P>w sprawie C‑142/16,</P><P>mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 258 TFUE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną w dniu <DATE ISO="20160309">9 marca 2016 r.</DATE>,</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Komisja Europejska</HT>, reprezentowana przez C. Hermesa oraz E. Manhaevego, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,</P><PARTY.STATUS>strona skarżąca,</PARTY.STATUS></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Republice Federalnej Niemiec</HT>, reprezentowanej przez T. Henzego oraz J. Möllera, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez W. Ewera, Rechtsanwalt,</P><PARTY.STATUS>strona pozwana,</PARTY.STATUS></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (druga izba),</P><P>w składzie: M. Ilešič, prezes izby, A. Prechal, A. Rosas, C. Toader (sprawozdawca) i E. Jarašiūnas, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: H. Saugmandsgaard Øe,</P><P>sekretarz: I. Illéssy, administrator,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20170112">12 stycznia 2017 r.</DATE>,</VISA><VISA>podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><?PAGE NO="2"?><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P>Wyrok</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Komisja Europejska wnosi w skardze do Trybunału o stwierdzenie, że Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia <DATE ISO="19920521">21 maja 1992 r.</DATE> w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="206" PAGE.FIRST="7" DATE.PUB="1992">Dz.U. L 206, s. 7</REF.DOC.OJ>, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>dyrektywą siedliskową<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>), przez to, że w trakcie wydawania pozwolenia na budowę elektrowni węglowej Moorburg koło Hamburga (Niemcy) nie przeprowadziła prawidłowej i pełnej oceny oddziaływania.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>Ramy prawne</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Motywy pierwszy, czwarty i dziesiąty dyrektywy siedliskowej są sformułowane następująco:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska, w tym ochrona siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, jest istotnym celem stanowiącym element realizacji ogólnego interesu [Unii] wyrażonego w art. [191 TFUE];</P></CONSID><P>[…]</P><CONSID><P>na europejskim terytorium państw członkowskich stan siedlisk przyrodniczych nadal się pogarsza i coraz większa liczba dzikich gatunków jest poważnie zagrożona; jeśli się uwzględni, iż zagrożone siedliska i gatunki tworzą część dziedzictwa naturalnego Wspólnoty i że dotyczące ich zagrożenia mają często charakter transgraniczny, konieczne jest w celu ich ochrony podjęcie środków na poziomie [Unii];</P></CONSID><P>[…]</P><CONSID><P>należy dokonać odpowiedniej oceny każdego planu lub programu mogącego mieć istotny wpływ na cele w zakresie ochrony terenu, który został wyznaczony lub też zostanie wyznaczony w przyszłości<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</P></CONSID></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Artykuł 2 ust. 2 dyrektywy siedliskowej stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Środki podejmowane zgodnie z niniejszą dyrektywą mają na celu zachowanie lub odtworzenie, we właściwym stanie ochrony, siedlisk przyrodniczych oraz gatunków dzikiej fauny i flory ważnych dla Wspólnoty<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="006.003"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>3.</NO.PARAG><ALINEA>Każdy plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może na nie w istotny sposób oddziaływać, zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami, podlega odpowiedniej ocenie jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony. W świetle wniosków wynikających z tej oceny oraz bez uszczerbku dla przepisów ust. 4 właściwe władze krajowe wyrażają zgodę na ten plan lub [to] przedsięwzięcie dopiero po upewnieniu się, że nie wpłyną one niekorzystnie na [integralność] dan[ego] terenu[u] oraz, w stosownych przypadkach, po uzyskaniu opinii całego społeczeństwa.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Jeśli pomimo negatywnej oceny skutków dla danego terenu oraz braku rozwiązań alternatywnych plan lub przedsięwzięcie musi [muszą] jednak zostać zrealizowane z powodów o charakterze zasadniczym wynikających z nadrzędnego interesu publicznego, w tym interesów mających charakter społeczny lub gospodarczy, państwo członkowskie stosuje wszelkie środki kompensujące konieczne do zapewnienia ochrony ogólnej spójności <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="00AB" ID="QE0006"/>. O przyjętych środkach kompensujących państwo członkowskie informuje Komisję.</ALINEA><?PAGE NO="3"?><ALINEA>Jeżeli dany teren obejmuje typ siedliska przyrodniczego lub jest zamieszkały przez gatunek o znaczeniu priorytetowym, jedyne względy, na które można się powołać, to względy odnoszące się do zdrowia ludzkiego lub bezpieczeństwa publicznego, korzystnych skutków o podstawowym znaczeniu dla środowiska lub, po wyrażeniu opinii przez Komisję, innych powodów o charakterze zasadniczym wynikających z nadrzędnego interesu publicznego<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Dyrektywa siedliskowa zawiera sześć załączników, z których załącznik II jest zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>Gatunki roślin i zwierząt ważne dla [Unii], których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>Okoliczności powstania sporu i postępowanie poprzedzające wniesienie skargi</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Elektrownia węglowa Moorburg jest usytuowana w porcie hamburskim na południowym brzegu południowej odnogi Łaby, która jako szlak migracyjny niektórych ryb wymienionych w załączniku II do dyrektywy siedliskowej, a mianowicie minoga rzecznego (Lampetra fluviatilis), minoga morskiego (Petromyzon marinus) i łososia (Salmo salar), ma ważne znaczenie dla szeregu obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>, których cele ochrony obejmują te gatunki, położonych powyżej jazu Geesthacht (Niemcy). Obszary te znajdują się w krajach związkowych Dolna Saksonia, Meklemburgia-Pomorze Przednie, Saksonia‑Anhalt, Brandenburgia i Saksonia, w odległości do około 600 km od tej elektrowni. W biegu Łaby między elektrownią Moorburg a obszarami <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/> znajduje się jaz Geesthacht.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Pozwolenie na budowę elektrowni Moorburg, wydane w dniu <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE>, zostało poprzedzone oceną oddziaływania na środowisko (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>oceną oddziaływania<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>) na podstawie niemieckiego prawa wodnego. Ocena ta zawierała wniosek, że pozwolenie było zgodne z celami ochrony obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> z uwagi na podjęte przez operatora zobowiązanie do utworzenia w odległości około 30 km od elektrowni, na jazie Geesthacht, drugiej przepławki dla ryb, mającej zrekompensować straty okazów spowodowane funkcjonowania systemu chłodzenia elektrowni, który wymaga poboru dużych ilości wody do chłodzenia elektrowni Moorburg (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/><HT TYPE="ITALIC">przepławką</HT><QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>). Ponadto w ocenie oddziaływania była mowa o wieloetapowym monitorowaniu mającym na celu zweryfikowanie skuteczności tego środka.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>W następstwie dwóch skarg dotyczących oceny oddziaływania Komisja skierowała w dniu <DATE ISO="20140127">27 stycznia 2014 r.</DATE> do Republiki Federalnej Niemiec wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym zarzuciła jej naruszenie art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Komisja uznała, że w ocenie oddziaływania niewystarczająco, a wręcz błędnie określono skutki elektrowni Moorburg dla obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> położonych powyżej jazu Geesthacht. Z jednej strony Behörde für Stadtentwicklung und Umwelt der Freien und Hansestadt Hamburg (urząd rozwoju miejskiego i środowiska Wolnego i Hanzeatyckiego Miasta Hamburga, Niemcy) błędnie uznał przepławkę za środek ograniczający szkody, a z drugiej strony w ocenie oddziaływania nie uwzględniono skutków skumulowanych z innymi mającymi znaczenie przedsięwzięciami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20140411">11 kwietnia 2014 r.</DATE> Republika Federalna Niemiec zakwestionowała zarzuty sformułowane przez Komisję, utrzymując, że przepławkę należy zaklasyfikować jako środek ograniczający szkody.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20141017">17 października 2014 r.</DATE> Komisja skierowała do Republiki Federalnej Niemiec uzasadnioną opinię, w której podtrzymała swoje zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20141215">15 grudnia 2014 r.</DATE> Republika Federalna Niemiec podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Uznając, że Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom spoczywającym na niej na podstawie przepisów art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej, Komisja zdecydowała się na wniesienie w dniu <DATE ISO="20160309">9 marca 2016 r.</DATE> niniejszej skargi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>W przedmiocie skargi</P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Argumentacja stron</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>W zarzucie pierwszym Komisja podnosi, że Republika Federalna Niemiec naruszyła art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej poprzez wydanie pozwolenia z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE> Eksploatacja elektrowni Moorburg ma negatywne oddziaływanie na wiele obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> usytuowanych powyżej jazu Geesthacht. W szczególności wiele ryb wymienionych w załączniku II do dyrektywy siedliskowej ginie w wyniku poboru wody chłodzącej na wysokości elektrowni Moorburg.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Na wstępie Komisja podnosi, że nie ma znaczenia to, iż elektrownia Moorburg znajduje się poza obrębem obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> usytuowanych powyżej jazu Geesthacht. Instytucja ta twierdzi, że ginięcie ryb nie stanowi samo w sobie naruszenia art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej, ale że takie naruszenie może zostać stwierdzone ze względu na konsekwencje tej utraty ryb dla zasobów na obszarach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> usytuowanych powyżej jazu Geesthacht.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje wynik oceny oddziaływania, która nie wskazuje, że przepławka może zapobiec negatywnym skutkom związanym z eksploatacją elektrowni Moorburg lub je zredukować, lecz jedynie że może ona skompensować w odpowiedni sposób te skutki, pozwalając tym okazom ryb, które nie padły lub nie zostały zranione, na pokonanie jazu Geesthacht.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Ponadto Komisja uważa, że ocena taka nie jest zgodna z orzecznictwem Trybunału ustalonym w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140515">15 maja 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Briels i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑521/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:330">EU:C:2014:330</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Nawet przy założeniu, że przepławka mogłaby spowodować zwiększenie zasobów gatunków ryb migrujących, nie pozwoliłaby ona na oszczędzenie populacji ryb migrujących ani populacji tarlaków.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Komisja dodaje, że w pozwoleniu z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE> przyznaje się wyraźnie, że skutki utworzenia drugiej przepławki obok jazu Geesthacht nie są pewne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>W końcu Komisja uważa, że przedstawione przez Republikę Federalną Niemiec obserwacje i ekspertyzy za lata 2011–2014, dotyczące założeń, na których była oparta ocena oddziaływania, nie mają znaczenia, gdyż zostały one przeprowadzone po tej ocenie i po wydaniu pozwolenia z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE> Republika Federalna Niemiec nie przedstawiła też dowodu ewolucji zasobów na rozpatrywanych obszarach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> celem wykazania ewentualnej skuteczności przepławki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Republika Federalna Niemiec kwestionuje zarzucane jej uchybienie. Utrzymuje, że brak jest istotnego oddziaływania w rozumieniu art. 6 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy siedliskowej. Już na etapie analizy oddziaływania w ramach oceny ex ante przeprowadzonej w toku postępowania, które doprowadziło do wydania pozwolenia z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE>, przewidywano, że ginąć będzie jedynie bardzo mało okazów.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Państwo to uważa, że ginięcie pewnej liczby okazów różnych gatunków ryb spowodowane poborem wody chłodzącej elektrowni Moorburg nie powoduje niszczenia siedlisk na obszarach Natura 2000, które są usytuowane w odległości dochodzącej do kilkuset kilometrów od tej elektrowni. Państwa członkowskie praktycznie nie mają możliwości zidentyfikowania na odległość wszystkich przewidywalnych skutków określonych działań dla obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Co się tyczy skutków przepławki, państwo to uważa, że pozwolenie z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE> gwarantuje w sposób wiarygodny, iż liczba ryb wymienionych w załączniku II do dyrektywy siedliskowej, które płyną w górę rzeki przez przepławkę, jest co najmniej tak wysoka jak liczba ryb, które giną na wysokości elektrowni Moorburg z powodu poboru wody chłodzącej. Ryby padnięte i dodatkowe ryby płynące w górę rzeki nie różnią się pod względem cech biologicznych, wobec czego populacja na obszarach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> usytuowanych powyżej jazu Geesthacht pozostaje niezmieniona.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>Co się tyczy gatunków ryb wymienionych w załączniku II do dyrektywy siedliskowej, państwo to uważa, że gatunki te nie są objęte zakresem zastosowania art. 6 tej dyrektywy. W ramach ochrony siedlisk przewidzianej w tym artykule decydujące są jedynie cele ochrony obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, a więc fakt, że na obszarze ochrony występuje niezmieniona struktura populacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Republika Federalna Niemiec podnosi więc, że organ rozpatrujący wniosek o pozwolenie przyjął założenie najgorszego scenariusza, uzależniając ponadto jednocześnie uruchomienie systemu chłodzenia obiegowego od dowodu rzeczywistej funkcjonalności przepławki, który to dowód został przeprowadzony w latach 2011–2014. Ekspertyza z dnia <DATE ISO="20140115">15 stycznia 2014 r.</DATE> wskazuje bowiem, że ginie jedynie bardzo mała liczba branych pod uwagę ryb, ale że inne docierają do terenów ochronnych dzięki przepławce.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Co się tyczy zarządzania ryzykiem, Republika Federalna Niemiec twierdzi, że pozwolenie z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE> łączy elementy prognostyczne z prewencyjnymi elementami obserwacyjnymi, włączając również procedury pozwalające na ograniczenie w przyszłości poboru wody chłodzącej w zakresie niezbędnym dla ochrony danych gatunków.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Co się tyczy obserwacji i ekspertyz odnoszących się do lat 2011–2014, Republika Federalna Niemiec uważa, że należy je uwzględnić przy rozpatrywaniu niniejszej skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom, gdyż termin wyznaczony w uzasadnionej opinii upłynął w dniu <DATE ISO="20141216">16 grudnia 2014 r.</DATE> Uważa ona, że obserwacje te są istotne, gdyż wymóg ich przeprowadzenia nałożono na nią w chwili wydania pozwolenia z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE>, a zatem stanowią one integralną część oceny oddziaływania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Państwo to dodaje również, że uruchomienie systemu chłodzenia obiegowego zostało uzależnione od udowodnienia skuteczności przepławki. Dowód ten został przeprowadzony poprzez obserwacje przeprowadzone w latach 2011–2014. Prognozy dotyczące skuteczności ograniczenia szkód dzięki przepławce zostały oparte na dwuetapowym modelu prognostycznym, składającym się z jednej strony z prognoz wynikających z planowania przedsięwzięcia i jego ostatecznego zatwierdzenia, a z drugiej strony z obserwacji, które należało uzyskać w wyniku monitorowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>W końcu Republika Federalna Niemiec wyjaśnia, że przepławka jest użytkowana od sierpnia 2010 r., natomiast normalna działalność w zakresie poboru wody rozpoczęła się dopiero po pozytywnym zakończeniu monitorowania, a mianowicie w marcu 2015 r.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Ocena Trybunału</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Należy zaznaczyć na wstępie, że fakt, iż przedsięwzięcie, którego ocena oddziaływania na środowisko jest kwestionowana, nie jest zlokalizowane na rozpatrywanych obszarach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>, lecz w znacznej odległości od nich w górę rzeki Łaby, w żaden sposób nie wyklucza zastosowania<?PAGE NO="6"?> wymagań określonych w art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej. Jak wynika bowiem z brzmienia tego przepisu, obejmuje on przewidzianym w nim mechanizmem ochrony środowiska <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>[k]ażdy plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może na ten teren w istotny sposób oddziaływać<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie z akt przedłożonych Trybunałowi wynika, że system chłodzenia elektrowni Moorburg może w istotny sposób oddziaływać na gatunki ryb wymienione w załączniku II do dyrektywy siedliskowej i chronione na rozpatrywanych obszarach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Ocena oddziaływania przeprowadzona przez władze niemieckie wskazuje bowiem, że ginięcie okazów rozpatrywanych trzech gatunków ryb wymienionych w załączniku II do dyrektywy siedliskowej, związane z poborem wody chłodzącej elektrowni Moorburg w ich korytarzu migracyjnym, wpływa na reprodukcję tych gatunków na wspomnianych terenach chronionych. W szczególności ocena ta wskazuje, że istnieje wysokie zagrożenie dla ryb daleko migrujących, takich jak minóg rzeczny, minóg morski i łosoś.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Biorąc pod uwagę tę ocenę oddziaływania, władze niemieckie mogły na podstawie art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej udzielić zgody na przedsięwzięcie budowy elektrowni Moorburg <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>dopiero po upewnieniu się, że nie wpłynie on niekorzystnie na [intergralność] dany[ch] teren[ów]<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Jak bowiem orzekł już Trybunał, właściwe organy krajowe udzielają zezwolenia na działalność poddaną ocenie jedynie wtedy, gdy uzyskały pewność, iż działalność ta nie będzie miała negatywnych skutków dla integralności terenu chronionego. Ma to miejsce wówczas, gdy z naukowego punktu widzenia nie ma racjonalnych wątpliwości co do braku wystąpienia takich skutków (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161108">8 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lesoochranárske zoskupenie VLK</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑243/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:838">EU:C:2016:838</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Dla upewnienia się, że przedsięwzięcie budowy elektrowni Moorburg nie wpłynie niekorzystnie na integralność rozpatrywanych obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>, władze niemieckie powinny były uwzględnić środki ochronne włączone w to przedsięwzięcie budowlane. W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że stosowanie zasady ostrożności w ramach wykonania art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej wymaga od właściwego organu krajowego uwzględnienia w szczególności środków ochronnych włączonych w przedsięwzięcie, mających na celu uniknięcie lub ograniczenie ewentualnych bezpośrednich niekorzystnych skutków dla tego terenu, aby zapewnić, że przedsięwzięcie to nie będzie wpływać niekorzystnie na integralność terenu chronionego (wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140515">15 maja 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Briels i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑521/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:330">EU:C:2014:330</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160721">21 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Orleans i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑387/15 i C‑388/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:583">EU:C:2016:583</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie z akt przedłożonych Trybunałowi wynika, iż w uzupełnieniu innych środków mających zapobiec negatywnym skutkom poboru wody, takich jak instalacja do odstraszania ryb, zawracanie ryb i ograniczanie działalności elektrowni Moorburg, kiedy zawartość tlenu jest dla ryb krytyczna, zbudowano przepławkę na wysokości jazu Geesthacht.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Przepławka mogłaby prowadzić do wzmocnienia zasobów ryb migrujących, dając tym gatunkom możliwość szybszego dotarcia do ich obszarów reprodukcyjnych w średnim i górnym biegu Łaby. Wzmocnienie zasobów miałoby kompensować straty przy elektrowni Moorburg i dzięki temu nie doszłoby do istotnego niekorzystnego oddziaływania na cele ochrony obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> usytuowanych powyżej tej elektrowni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Niemniej z oceny oddziaływania wynika, że nie zawiera ona ostatecznych obserwacji co do skuteczności przepławki, lecz ogranicza się do wyjaśnienia, że skuteczność ta zostanie potwierdzona dopiero po wielu latach monitorowania.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Dlatego należy stwierdzić, że w chwili wydania pozwolenia przepławka, nawet jeżeli miała ograniczyć istotne oddziaływanie wywoływane bezpośrednio na obszarach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> usytuowanych powyżej elektrowni Moorburg, nie mogła zagwarantować, wraz z innymi środkami wspomnianymi w pkt 35 niniejszego wyroku, braku jakichkolwiek racjonalnych wątpliwości co do faktu, że elektrownia ta nie będzie niekorzystnie oddziaływać na integralność terenu w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Wniosku tego nie mogą podważyć argumenty Republiki Federalnej Niemiec dotyczące zarządzania ryzykiem i obserwacje dostarczone za lata 2011–2014.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>W tym kontekście zgodnie z orzecznictwem kryterium udzielenia pozwolenia ustanowione w art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej zawiera w sobie zasadę ostrożności i pozwala w sposób skuteczny zapobiegać niekorzystnym wpływom planów lub przedsięwzięć na integralność terenów chronionych. Mniej surowe kryterium udzielenia zezwolenia niż to, o którym mowa, mogłoby nie zapewniać w tak skuteczny sposób urzeczywistnienia celu ochrony terenów, któremu służy omawiany przepis (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160721">21 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Orleans i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑387/15 i C‑388/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:583">EU:C:2016:583</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Co się tyczy prognoz, na których była oparta ocena oddziaływania, należy zaznaczyć, że dostarczone obserwacje za lata 2011–2014 zostały złożone przez Republiką Federalną Niemiec po wydaniu pozwolenia z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że to w momencie wydania decyzji pozwalającej na realizację przedsięwzięcia nie może ono budzić, z naukowego punktu widzenia, żadnych racjonalnych wątpliwości co do braku niekorzystnego oddziaływania na integralność danego terenu (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20061026">26 października 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja /Portugalia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑239/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:665">EU:C:2006:665</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Co się tyczy monitorowania wieloetapowego, również ono nie może wystarczyć do zapewnienia poszanowania obowiązku przewidzianego w art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Z jednej strony, jak podniosła Komisja na rozprawie, a czego nie zakwestionowało pozwane państwo członkowskie, wyniki tego monitorowania mogą bowiem nie mieć znaczenia w wypadku, gdy pomiar dokonywany jest w okresach, w których elektrownia Moorburg nie używa systemu chłodzenia obiegowego. Z drugiej strony ma ono na celu jedynie liczenie ryb, które zdołają pokonać jaz Geesthacht poprzez przepławkę. Dlatego monitorowanie to nie może zapewnić, że przepławka zapobiegnie niekorzystnemu oddziaływaniu na integralność obszarów chronionych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Wynika z tego, że zatwierdzając przedsięwzięcie budowy elektrowni Moorburg na Łabie na podstawie oceny oddziaływania, w której stwierdzono brak niekorzystnego oddziaływania na integralność obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>, Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom spoczywającym na niej na podstawie art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej z powodu braku zbadania skutków skumulowanych z innymi przedsięwzięciami</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Argumentacja stron</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Komisja uważa, że miasto Hamburg dopuściło się innego naruszenia art. 6 ust. 3 zdanie drugie dyrektywy siedliskowej, gdyż wydało pozwolenie z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE> nie uwzględniwszy w ocenie oddziaływania elektrowni Moorburg możliwych skutków skumulowanych związanych<?PAGE NO="8"?> z istnieniem elektrowni szczytowo-pompowej Geesthacht i elektrowni wodnej przepływowej usytuowanej na jazie Geesthacht, dla których również złożono wniosek o pozwolenie na budowę i eksploatację.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Co się tyczy elektrowni szczytowo-pompowej Geesthacht, Komisja zaznacza, że elektrownia ta istnieje od roku 1958 i że nie dysponuje ona specjalnymi instalacjami dla ochrony ryb. Dopiero w roku 2014 Republika Federalna Niemiec przedstawiła ekspertyzę na dowód tego, że ta elektrownia szczytowo-pompowa nie stanowi zagrożenia dla rozpatrywanych gatunków ryb migrujących.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Zdaniem Komisji nie ma znaczenia, że elektrownia szczytowo-pompowa Geesthacht została zbudowana przed upływem terminu transpozycji dyrektywy siedliskowej, gdyż przepisy art. 6 ust. 3 tej dyrektywy nie ograniczają się tylko do planów i przedsięwzięć zatwierdzonych lub zakończonych po terminie jej transpozycji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Co się tyczy elektrowni wodnej przepływowej na jazie Geesthacht, dla której wniosek o pozwolenie na budowę i eksploatację złożono w dniu <DATE ISO="20080522">22 maja 2008 r.</DATE>, Komisja uważa, że również należało ją wziąć pod uwagę w ramach badania skumulowanych skutków elektrowni Moorburg. Chociaż wniosek ten został wycofany w roku 2010, zdaniem Komisji można było przewidzieć skutki elektrowni wodnej przepływowej dla populacji ryb migrujących w chwili wydania pozwolenia z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Republika Federalna Niemiec zaznacza najpierw w odniesieniu do elektrowni szczytowo-pompowej Geesthacht, że nie należało jej uwzględniać w ocenie oddziaływania, ponieważ istniała już w chwili przyjęcia dyrektywy siedliskowej, i przywołuje w tym względzie wyrok Trybunału z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160114">14 stycznia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Grüne Liga Sachsen i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑399/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:10">EU:C:2016:10</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Następnie, co się tyczy elektrowni wodnej przepływowej na jazie Geesthacht, państwo to uważa, że nie należało brać jej pod uwagę jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>innego przedsięwzięcia<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>, gdyż od początku nie mogła ona uzyskać zatwierdzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Republika Federalna Niemiec twierdzi, że przedsięwzięcie takie nie mogło zostać zatwierdzone bez udziału Vattenfall Europe AG, obecnie Vattenfall GmbH. Zgodnie z prawem niemieckim użytkownik przyszłej elektrowni wodnej przepływowej musi bezwzględnie uzyskać zgodę właściciela danych wód, w tym wypadku federalnego państwa niemieckiego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Tymczasem wniosek o pozwolenie na budowę elektrowni wodnej przepływowej z dnia <DATE ISO="20080522">22 maja 2008 r.</DATE> nie został złożony przez Vattenfall Europe lub przez osobę trzecią uprawnioną przez tę spółkę, lecz przez Wirtschaftsbetriebe Geesthacht GmbH, która w przeciwieństwie do Vattenfall Europe nie posiadała żadnego prawa do użytkowania terenów i budowli na wysokości jazu Geesthacht niezbędnego do zbudowania elektrowni wodnej przepływowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>I tak pismem z dnia <DATE ISO="20080526">26 maja 2008 r.</DATE> organ zagospodarowania przestrzennego powiatu Herzogtum Lauenburg (Niemcy) zaznaczył, że ze względu na brak interesu w uzyskaniu decyzji co do istoty nie będzie wszczynać procedury zatwierdzenia planu, dopóki Vattenfall Europe nie udzieli zgody na budowę elektrowni wodnej przepływowej. W dniu <DATE ISO="20080620">20 czerwca 2008 r.</DATE> Vattenfall Europe poinformowała, że nie sceduje na wnioskodawcę żadnego z przysługujących jej praw użytkowania. W następstwie tego organ zatwierdzający nie wszczął procedury zatwierdzenia dla elektrowni wodnej przepływowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Republika Federalna Niemiec dodaje, że wniosek o pozwolenie na budowę i eksploatację złożony dla tej elektrowni został wycofany dopiero w roku 2010, ze względu na to, że organ zatwierdzający chciał uniknąć decyzji odmownej i musiał przekonać wnioskodawcę do wycofania wniosku przez niego samego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="9"?><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Ocena Trybunału</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Poprzez zarzut drugi, złożony z dwóch części, Komisja podnosi, że władze niemieckie nie zbadały skumulowanych skutków elektrowni Moorburg oraz elektrowni szczytowo-pompowej Geesthacht i elektrowni wodnej przepływowej na jazie Geesthacht, wywieranych w zakresie niepokojenia na terenach chronionych gatunków ryb takich jak minóg rzeczny, minóg morski i łosoś.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem odpowiednia ocena skutków planu lub przedsięwzięcia dla danego terenu, której należy dokonać na podstawie art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej, oznacza, że trzeba zidentyfikować z uwzględnieniem najnowszej wiedzy naukowej w tej dziedzinie wszystkie aspekty danego planu lub przedsięwzięcia, które mogłyby same w sobie lub w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami wpłynąć na cele w zakresie ochrony tego terenu (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160114">14 stycznia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Grüne Liga Sachsen i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑399/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:10">EU:C:2016:10</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Co się tyczy części pierwszej zarzutu drugiego, odnoszącej się do elektrowni szczytowo-pompowej Geesthacht, z akt sprawy dostępnych Trybunałowi wynika, że znajduje się ona w górę rzeki w bezpośrednim sąsiedztwie jazu Geesthacht od roku 1958.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Po pierwsze, jak przypomniano w pkt 42 niniejszego wyroku, w ramach oceny skumulowanych skutków wywieranych przez dane przedsięwzięcie i inne przedsięwzięcie, które może w istotny sposób oddziaływać na teren, pod uwagę należy wziąć datę wydania decyzji zatwierdzającej realizację tego przedsięwzięcia (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20061026">26 października 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Portugalia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑239/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:665">EU:C:2006:665</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>Po drugie, należy zaznaczyć, że w odróżnieniu od sprawy, w której zapadł wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160114">14 stycznia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Grüne Liga Sachsen i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑399/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:10">EU:C:2016:10</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), niniejsza sprawa nie dotyczy badania a posteriori oddziaływania elektrowni szczytowo-pompowej Geesthacht, która istnieje od roku 1958, lecz uwzględnienia jej w ramach oceny oddziaływania innego przedsięwzięcia, w tym wypadku elektrowni Moorburg.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Artykuł art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej wymaga bowiem od władz krajowych, aby uwzględniły w ramach badania skutków skumulowanych wszystkie przedsięwzięcia, które wraz z przedsięwzięciem, dla którego wnosi się o wydanie pozwolenia, mogą w istotny sposób oddziaływać na cele realizowane przez tę dyrektywę, nawet jeżeli istniały one przed datą transpozycji tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>Nie można bowiem wyłączyć z oceny oddziaływania opartej na art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej przedsięwzięć, które tak jak elektrownia szczytowo‑pompowa Geesthacht mogą w połączeniu z przedsięwzięciem, którego dotyczy ocena oddziaływania, spowodować pogorszenie lub niepokojenie, które mogą niekorzystnie oddziaływać na ryby migrujące występujące w rzece, i w konsekwencji pogorszenie stanu danego terenu w kontekście celów dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>Z powyższych rozważań wynika, że z powodu nieprzeprowadzenia odpowiedniej oceny skumulowanych skutków związanych z elektrownią Moorburg i elektrownią szczytowo-pompową Geesthacht Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom spoczywającym na niej na mocy art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>W części drugiej zarzutu drugiego Komisja zarzuca Republice Federalnej Niemiec, że ta nie uwzględniła w ramach oceny skumulowanych skutków, o których mowa w niniejszej sprawie, istnienia elektrowni wodnej przepływowej na jazie Geesthacht z tego powodu, że wniosek o pozwolenie na budowę i eksploatację tej elektrowni nie miał w świetle prawa niemieckiego żadnej szansy na uwzględnienie. Zgodnie z ustawodawstwem niemieckim prawo użytkowania wody i terenów na wysokości wspomnianego jazu stanowi warunek niezbędny do tego, aby można było zatwierdzić przedsięwzięcie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65</NO.P><TXT>W tym względzie z akt przedłożonych Trybunałowi wynika, że wniosek o pozwolenie na budowę elektrowni wodnej przepływowej na jazie Geesthacht został złożony przez spółkę, która nie miała prawa użytkowania wody na tym jazie ani terenów i urządzeń z nią związanych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66</NO.P><TXT>Z akt tych wynika również, że procedura zatwierdzenia planów na podstawie prawa wodnego nie mogła się rozpocząć, dopóki Vattenfall Europe, jako posiadacz prawa do użytkowania wody i terenów na wysokości jazu Geesthacht, i federalna administracja wód i żeglugi nie powiadomią, że przedsięwzięciu temu nie sprzeciwiają się inne prawa. Tymczasem Vattenfall Europe oświadczyła potem, że nie udziela zgody niezbędnej do budowy elektrowni wodnej przepływowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67</NO.P><TXT>W tych warunkach należy stwierdzić, że nie istniało <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>inne przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej, jeżeli chodzi o elektrownię wodną przepływową na wysokości jazu Geesthacht. W związku z tym należy oddalić część drugą zarzutu drugiego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej z powodu braku zbadania określonych w nim warunków</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Argumentacja stron</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68</NO.P><TXT>Komisja uważa, że miasto Hamburg poprzez niesłuszne wydanie pozwolenia z powodu błędów w ocenie oddziaływania dopuściło się w procedurze dotyczącej pozwolenia z dnia <DATE ISO="20080930">30 września 2008 r.</DATE> naruszenia wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69</NO.P><TXT>Uważa ona w tym względzie, że miasto Hamburg powinno było poszukać rozwiązań alternatywnych do chłodzenia obiegowego. Przykładowo późniejsza budowa wieży chłodzenia hybrydowego w elektrowni Moorburg stanowiłaby rozwiązanie alternatywne wobec chłodzenia obiegowego i miałaby mniej negatywnych skutków dla rozpatrywanych obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>. Budowa ta była ekonomicznie do udźwignięcia albo można było nałożyć wymóg tej budowy na zainteresowane przedsiębiorstwo już wraz z wydaniem pozwolenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70</NO.P><TXT>Republika Federalna Niemiec uważa, że nie ma konieczności badania kwestii, czy spełnione były warunki zatwierdzenia przedsięwzięcia przewidziane w art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej, gdyż miasto Hamburg wyszło z założenia, że elektrownia Moorburg nie jest przyczyną istotnego niekorzystnego oddziaływania na integralność obszarów <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> usytuowanych w górę rzeki.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Ocena Trybunału</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej jeśli pomimo negatywnej oceny skutków dla danego terenu przeprowadzonej na podstawie art. 6 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy siedliskowej oraz braku rozwiązań alternatywnych plan lub przedsięwzięcie należy jednak zrealizować ze względu na nadrzędny interes publiczny, państwo członkowskie stosuje wszelkie środki kompensujące konieczne do zapewnienia ochrony ogólnej spójności programu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>Natury 2000<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72</NO.P><TXT>W niniejszym wypadku, ze względu na okoliczność, że właściwy organ stwierdził brak niekorzystnego oddziaływania na integralność terenu w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej, nie ma potrzeby badania zarzutu trzeciego skargi Komisji o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom, dotyczącego naruszenia art. 6 ust. 4 tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73</NO.P><TXT>W konsekwencji należy stwierdzić, że Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej przez to, że w trakcie wydawania pozwolenia na budowę elektrowni Moorburg nie przeprowadziła prawidłowej i pełnej oceny oddziaływania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="11"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>W przedmiocie kosztów</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Jednakże na podstawie art. 138 § 3 zdanie pierwsze regulaminu w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań Trybunał może postanowić, że koszty zostaną podzielone albo że każda ze stron pokryje własne koszty. Ponieważ żądania Komisji i Republiki Federalnej Niemiec zostały uwzględnione tylko częściowo, pokrywają one własne koszty.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:</INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia <DATE ISO="19920521">21 maja 1992 r.</DATE> w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory przez to, że w trakcie wydawania pozwolenia na budowę elektrowni węglowej Moorburg nie przeprowadziła prawidłowej i pełnej oceny oddziaływania.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Każda ze stron pokrywa własne koszty.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>