ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο τμήμα)
της 27ης Ιανουαρίου 2026 ( *1 )
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026]
«Προδικαστική παραπομπή – Άρθρο 99 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου – Απάντηση ως προς την οποία δεν υπάρχει περιθώριο εύλογης αμφιβολίας – Απάντηση που μπορεί να συναχθεί σαφώς από τη νομολογία – Διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών – Κανονισμός (ΕΕ) 1315/2013 – Υποδομές οδικών μεταφορών – Άρθρο 19, στοιχείο δʹ – Χώροι στάθμευσης – Άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ – Χώροι ανάπαυσης – Κανονισμός (ΕΕ) 561/2006 – Άρθρο 8α – Πληροφορίες σχετικά με τους ασφαλείς και προστατευμένους χώρους στάθμευσης – Εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει την κατασκευή σταθμών εξυπηρέτησης αυτοκινητοδρόμων, συμπεριλαμβανομένων των προστατευμένων χώρων στάθμευσης, σε ιδιωτικές εκτάσεις – Άρθρο 56 ΣΛΕΕ – Δεν εφαρμόζεται – Κατάσταση αμιγώς εσωτερική»
Στην υπόθεση C-439/25,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Curtea de Apel Timişoara (εφετείο Τιμισοάρα, Ρουμανία) με απόφαση της 10ης Ιουνίου 2025, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 4 Ιουλίου 2025, στο πλαίσιο της δίκης
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] OMV Petrom Marketing SRL
κατά
Compania Naţională de Administrare a Infrastructurii Rutiere SA,
ZR,
LN,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα),
συγκείμενο από τους O. Spineanu-Matei, πρόεδρο τμήματος, N. Piçarra (εισηγητή) και N. Fenger, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Α. Ράντος
γραμματέας: A. Calot Escobar
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη σύμφωνα με το άρθρο 99 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
|
1 |
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της αιτιολογικής σκέψης 6, του άρθρου 19, στοιχείο δʹ, και του άρθρου 39, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 1315/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, περί των προσανατολισμών της Ένωσης για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 661/2010/ΕΕ (ΕΕ 2013, L 348, σ. 1), και του άρθρου 8α του κανονισμού (ΕΚ) 561/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2006, για την εναρμόνιση ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον τομέα των οδικών μεταφορών και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 3821/85 και (ΕΚ) αριθ. 2135/98 του Συμβουλίου καθώς και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου (ΕΕ 2006, L 102, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/1054 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2020 (ΕΕ 2020, L 249, σ. 1) (στο εξής: κανονισμός 561/2006), και του άρθρου 56 ΣΛΕΕ. |
|
2 |
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ, αφενός, της OMV Petrom Marketing SRL (στο εξής: OMV) και, αφετέρου, της Compania Națională de Administrare a Infrastructurii Rutiere SA (εθνικής εταιρίας για τη διαχείριση του οδικού δικτύου, Ρουμανία) (στο εξής: CNAIR) και των ZR και LN, με αντικείμενο το κύρος διοικητικών πράξεων με τις οποίες η CNAIR ενέκρινε την κατασκευή, σε ιδιωτικές εκτάσεις πλησίον του αυτοκινητοδρόμου A1 στον δήμο Pecica (Ρουμανία), προστατευμένου χώρου στάθμευσης, πρατηρίου καυσίμων, σταθμού ταχείας φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και χώρου φιλοξενίας με εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης. |
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Το πρωτογενές δίκαιο
|
3 |
Κατά το άρθρο 56, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, οι περιορισμοί της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύονται όσον αφορά τους υπηκόους των κρατών μελών που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο του αποδέκτη της παροχής. |
Ο κανονισμός 561/2006
|
4 |
Το άρθρο 8α του κανονισμού 561/2006 προβλέπει τα εξής: «1. Η [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή διασφαλίζει την εύκολη πρόσβαση των οδηγών που εκτελούν οδικές μεταφορές εμπορευμάτων και επιβατών στις πληροφορίες σχετικά με τους ασφαλείς και προστατευμένους χώρους στάθμευσης. Η Επιτροπή δημοσιεύει κατάλογο όλων των χώρων στάθμευσης που έχουν πιστοποιηθεί, ώστε να παρέχονται στους οδηγούς σε επαρκή βαθμό:
Ο κατάλογος των εν λόγω χώρων στάθμευσης διατίθεται σε ενιαίο επίσημο ιστότοπο ο οποίος επικαιροποιείται τακτικά. […] 3. Όλοι οι χώροι στάθμευσης που έχουν πιστοποιηθεί μπορούν να δηλώνουν ότι φέρουν πιστοποίηση σύμφωνα με τα πρότυπα και τις διαδικασίες της Ένωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 39 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού [1315/2013], τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τη δημιουργία χώρων στάθμευσης για τους εμπορικούς χρήστες του οδικού δικτύου. […]» |
Ο κανονισμός 1315/2013
|
5 |
Ο κανονισμός 1315/2013 καταργήθηκε από τις 18 Ιουλίου 2024, με το άρθρο 68 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, περί των προσανατολισμών της Ένωσης για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1153 και (ΕΕ) αριθ. 913/2010 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 (ΕΕ L, 2024/1679). Εντούτοις, λαμβανομένου υπόψη του χρόνου των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, ο κανονισμός αυτός εξακολουθεί να εφαρμόζεται ratione temporis στην υπό κρίση υπόθεση. |
|
6 |
Η αιτιολογική σκέψη 6 του κανονισμού 1315/2013 έχει ως εξής: «Η πολιτική για το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών πρέπει να λαμβάνει υπόψη την εξέλιξη της πολιτικής μεταφορών και τις ιδιοκτησιακές σχέσεις που αφορούν τις υποδομές. Τα κράτη μέλη παραμένουν πάντα οι κυρίως αρμόδιες οντότητες για την κατασκευή και τη συντήρηση υποδομών μεταφοράς. Ωστόσο, άρχισαν να εμπλέκονται και άλλες οντότητες, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων του ιδιωτικού τομέα, στην υλοποίηση ενός πολυτροπικού διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και των συναφών επενδύσεων, μεταξύ των οποίων περιφερειακές και τοπικές αρχές, διαχειριστές υποδομών, ανάδοχοι ή λιμενικές και αερολιμενικές αρχές.» |
|
7 |
Το άρθρο 1 του κανονισμού 1315/2013, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αντικείμενο», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής: «Ο παρών κανονισμός θεσπίζει προσανατολισμούς για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, που περιλαμβάνει δομή δύο επιπέδων και αποτελείται από το εκτεταμένο δίκτυο και το κεντρικό δίκτυο, το οποίο συγκροτείται επί τη βάσει του εκτεταμένου δικτύου.» |
|
8 |
Το άρθρο 19 του κανονισμού 1315/2013, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προτεραιότητες για την ανάπτυξη των οδικών υποδομών», ορίζει τα ακόλουθα: «Κατά την προώθηση έργων κοινού ενδιαφέροντος που αφορούν οδικές υποδομές και επιπροσθέτως των γενικών προτεραιοτήτων που καθορίζονται στο άρθρο 10, δίδεται προτεραιότητα στα εξής: […]
[…]». |
|
9 |
Το άρθρο 39 του κανονισμού 1315/2013, το οποίο φέρει τον τίτλο «Απαιτήσεις για τις υποδομές», προβλέπει στην παράγραφο 2 τα εξής: «Η υποδομή του κεντρικού δικτύου πληροί όλες τις απαιτήσεις που απαριθμούνται στο Κεφάλαιο ΙΙ. Επιπροσθέτως και με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, η υποδομή του κεντρικού δικτύου πληροί τις κάτωθι απαιτήσεις: […] γ) για τις υποδομές οδικών μεταφορών: […]
[…]». |
Το ρουμανικό δίκαιο
|
10 |
Το άρθρο 2, παράγραφοι 1 έως 3, του Ordonanța Guvernului nr. 43/1997, privind regimul juridic al drumurilor (νομοθετικού διατάγματος 43/1997, σχετικά με το καθεστώς του οδικού δικτύου), της 28ης Αυγούστου 1997 (αναδημοσιεύθηκε στη Monitorul Oficial al României, μέρος I, αριθ. 237 της 29ης Ιουνίου 1998), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: OG 43/1997), ορίζει τα εξής: «(1) Οι οδοί αποτελούν μέρος του εθνικού συστήματος μεταφορών. (2) Οι οδοί είναι άξονες χερσαίας επικοινωνίας ειδικά εξοπλισμένοι για την κυκλοφορία οχημάτων και πεζών. (3) Αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της οδού: […], οι χώροι στάθμευσης, στάσης και ανάπαυσης […], οι σταθμοί εξυπηρέτησης ή ελέγχου […]». |
|
11 |
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο a, του OG 43/1997 ορίζει τα εξής: «(1) Οι οδοί εθνικού ενδιαφέροντος ανήκουν στο δημόσιο και περιλαμβάνουν εθνικές οδούς, οι οποίες παρέχουν συνδέσεις με την πρωτεύουσα της χώρας, με επαρχιακές πρωτεύουσες, με προορισμούς εθνικού ενδιαφέροντος, μεταξύ τους και με γειτονικές χώρες, και κατηγοριοποιούνται ως εξής:
|
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
|
12 |
Μεταξύ Ιουλίου 2020 και Δεκεμβρίου 2021, η CNAIR εξέδωσε πλείονες πράξεις με τις οποίες ενέκρινε την κατασκευή σε δύο ιδιωτικές εκτάσεις, που ανήκαν στους ZR και LN και βρίσκονταν πλησίον του αυτοκινητοδρόμου Α1 στον δήμο Pecica, σταθμών εξυπηρέτησης που θα περιλάμβαναν προστατευμένο χώρο στάθμευσης, πρατήριο καυσίμων, σταθμό ταχείας φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και χώρο φιλοξενίας. |
|
13 |
Στις 15 Δεκεμβρίου 2021, ο δήμαρχος της Pecica χορήγησε στους ZR και LN άδειες για την κατασκευή των εν λόγω εγκαταστάσεων. |
|
14 |
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] Στις 17 Δεκεμβρίου 2021, οι ZR και LN πώλησαν τις οικείες εκτάσεις στην OMV και της μεταβίβασαν όλα τα δικαιώματα που απέρρεαν από τις σχετικές άδειες. Η OMV, αφού απέκτησε την κυριότητα των ως άνω εκτάσεων, ξεκίνησε την κατασκευή των εγκαταστάσεων σύμφωνα με τις χορηγηθείσες άδειες. |
|
15 |
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] Τον Απρίλιο του 2022, η CNAIR προσέφυγε δικαστικώς κατά των ZR και LN ζητώντας, αφενός, την ακύρωση των γνωμοδοτήσεων, των συμφωνιών και των αδειών που τους είχε χορηγήσει σε σχέση με την κατασκευή των εγκαταστάσεων, καθώς και την ακύρωση όλων των πράξεων που είχαν εκδοθεί δυνάμει αυτών και, αφετέρου, την επαναφορά των εκτάσεων στην προτέρα κατάσταση. Η OMV ζήτησε να παρέμβει στη δίκη αυτή. |
|
16 |
Με απόφαση της 3ης Απριλίου 2024, το Tribunalul Arad (πολυμελές πρωτοδικείο του Arad, Ρουμανία) απέρριψε ως αβάσιμη την προσφυγή της CNAIR, κρίνοντας, κατ’ ουσίαν, ότι το εθνικό δίκαιο επιτρέπει την κατασκευή χώρων ανάπαυσης και στάθμευσης σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
|
17 |
Με απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2024, το Curtea de Apel Timişoara (εφετείο Τιμισοάρα, Ρουμανία) δέχθηκε την προσφυγή της CNAIR και εξαφάνισε την απόφαση της 3ης Απριλίου 2024. Το ως άνω δικαστήριο έκρινε ότι, βάσει του άρθρου 2, παράγραφοι 1 έως 3, και του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του OG 43/1997, οι σταθμοί εξυπηρέτησης αυτοκινητοδρόμων, που περιλαμβάνουν προστατευμένους χώρους στάθμευσης, αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των οδών εθνικού ενδιαφέροντος και πρέπει, ως εκ τούτου, να κατασκευάζονται σε εκτάσεις που ανήκουν στο Δημόσιο. |
|
18 |
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] Η OMV υπέβαλε ενώπιον του εν λόγω δικαστηρίου, το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο και αποφαίνεται σε τελευταίο βαθμό, αίτηση αναθεώρησης κατά της απόφασης της 5ης Νοεμβρίου 2024, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση αυτή έχει ως αποτέλεσμα την παράβαση πλειόνων διατάξεων των κανονισμών 561/2006 και 1315/2013 και την παραβίαση της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών που κατοχυρώνεται στο άρθρο 56 ΣΛΕΕ. |
|
19 |
Όσον αφορά την προβαλλόμενη παράβαση των διατάξεων των κανονισμών 561/2006 και 1315/2013, το αιτούν δικαστήριο διαπιστώνει ότι οι κανονισμοί αυτοί δεν περιλαμβάνουν κανέναν κανόνα σχετικά με τον δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα των εκτάσεων που προορίζονται για τη δημιουργία χώρων στάθμευσης ή εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης αυτοκινητοδρόμων. Εντούτοις, το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες ως προς το αν το δίκαιο της Ένωσης αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει την κατασκευή τέτοιων εγκαταστάσεων σε ιδιωτικές εκτάσεις και διερωτάται, ως εκ τούτου, αν το άρθρο 8α του κανονισμού 561/2006, καθώς και το άρθρο 19, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1315/2013, μπορούν να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι αναγνωρίζουν δικαίωμα κατασκευής των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
|
20 |
Παρατηρεί επίσης ότι η αιτιολογική σκέψη 6 του κανονισμού 1315/2013 δεν μνημονεύει δικαιώματα που αναγνωρίζονται στους «εταίρους του ιδιωτικού τομέα» εντός του πεδίου των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών. Επιπλέον, ο σημαντικός ρόλος των ως άνω εταίρων για την υλοποίηση ενός πολυτροπικού διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών δεν αρκεί, κατά το αιτούν δικαστήριο, προκειμένου να αποκλειστεί η θέσπιση, από κράτος μέλος, απαγόρευσης κατασκευής χώρων στάθμευσης ή εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης αυτοκινητοδρόμων σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
|
21 |
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] Όσον αφορά την προβαλλόμενη παράβαση του άρθρου 56 ΣΛΕΕ, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, αφενός, η OMV είναι νομικό πρόσωπο ρουμανικού δικαίου το οποίο παρέχει υπηρεσίες στο έδαφος του ρουμανικού κράτους και, αφετέρου, ότι η κατασκευή και η εκμετάλλευση χώρων στάθμευσης και εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης στο έδαφος αυτό συνιστούν αμιγώς εσωτερική κατάσταση της Ρουμανίας, κατά μείζονα δε λόγο διότι οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών της Ένωσης, που θα μπορούσαν στο μέλλον να είναι αποδέκτες των υπηρεσιών που παρέχει η OMV επί των εν λόγω χώρων και εγκαταστάσεων, δεν θα μετέβαιναν στη Ρουμανία προκειμένου να επωφεληθούν από τις υπηρεσίες αυτές, οι οποίες είναι παρεπόμενες της οδικής διέλευσης. Επιπροσθέτως, το δικαστήριο αυτό υπογραμμίζει ότι η απαγόρευση κατασκευής τέτοιων χώρων και εγκαταστάσεων σε ιδιωτικές εκτάσεις παρακείμενες των αυτοκινητοδρόμων εφαρμόζεται αδιακρίτως σε όλους τους φορείς εκμετάλλευσης, ανεξαρτήτως της ιθαγένειάς τους ή της ιθαγένειας των αποδεκτών των εν λόγω υπηρεσιών, και δεν φαίνεται να ευνοεί εμμέσως τους παρόχους υπηρεσιών που είναι εγκατεστημένοι στη Ρουμανία. |
|
22 |
Λαμβανομένων υπόψη, αφενός, του απρόσβλητου χαρακτήρα της απόφασης που επρόκειτο να εκδοθεί στην υπόθεση της κύριας δίκης και, αφετέρου, του θεμελιώδους χαρακτήρα της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών εντός της Ένωσης, της πολυπλοκότητας του επίμαχου τομέα και της ύπαρξης ειδικών κανόνων του δικαίου της Ένωσης στον τομέα των οδικών μεταφορών, το αιτούν δικαστήριο κρίνει σκόπιμο να υποβάλει στο Δικαστήριο ερώτημα σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 56 ΣΛΕΕ σε περίπτωση όπως αυτή της υπόθεσης της κύριας δίκης κατά την οποία πάροχος υπηρεσιών από την Ρουμανία επιθυμεί να παράσχει παρεπόμενες υπηρεσίες σε σχέση με τις οδικές μεταφορές στους αυτοκινητοδρόμους της Ρουμανίας σε αποδέκτες που ενδέχεται να είναι υπήκοοι άλλων κρατών μελών. |
|
23 |
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Curtea de Apel Timişoara (εφετείο Τιμισοάρα, Ρουμανία) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
|
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
|
24 |
Δυνάμει του άρθρου 99 του Κανονισμού Διαδικασίας του, το Δικαστήριο μπορεί οποτεδήποτε, κατόπιν προτάσεως του εισηγητή δικαστή και αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη όταν η απάντηση στα ερωτήματα που υποβάλλονται με αίτηση προδικαστικής αποφάσεως μπορεί να συναχθεί σαφώς από τη νομολογία ή όταν δεν υπάρχει καμία εύλογη αμφιβολία ως προς την απάντηση που προσήκει στα ερωτήματα αυτά. |
|
25 |
Εν προκειμένω, πρέπει να εφαρμοστεί το άρθρο 99 του Κανονισμού Διαδικασίας, δεδομένου ότι, αφενός, η απάντηση στο πρώτο και στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα δεν αφήνει περιθώρια εύλογης αμφιβολίας και, αφετέρου, η απάντηση στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα μπορεί να συναχθεί σαφώς από τη νομολογία του Δικαστηρίου. |
Επί του πρώτου και του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
|
26 |
Με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 19, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1315/2013, σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 6 του αυτού κανονισμού και το άρθρο 8α του κανονισμού 561/2006, αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει την κατασκευή σταθμών εξυπηρέτησης αυτοκινητοδρόμων σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
|
27 |
Υπενθυμίζεται εκ προοιμίου ότι ο κανονισμός 1315/2013 θεσπίζει, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, προσανατολισμούς για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, που περιλαμβάνει δομή δύο επιπέδων και αποτελείται από το συνολικό δίκτυο και το κεντρικό δίκτυο, το οποίο συγκροτείται επί τη βάσει του συνολικού δικτύου. |
|
28 |
Το άρθρο 19, στοιχείο δʹ, του ίδιου κανονισμού, το οποίο ρυθμίζει την ανάπτυξη του συνολικού δικτύου, επιβάλλει στα κράτη μέλη να δίνουν προτεραιότητα, κατά την προώθηση έργων κοινού ενδιαφέροντος που αφορούν οδικές υποδομές, στην πρόβλεψη κατάλληλου χώρου στάθμευσης για εμπορικούς χρήστες ο οποίος να προσφέρει το ενδεδειγμένο επίπεδο ασφάλειας και προστασίας. |
|
29 |
Το άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1315/2013, το οποίο περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο III σχετικά με την ανάπτυξη του κεντρικού δικτύου, προβλέπει τη δημιουργία χώρων ανάπαυσης ανά περίπου 100 χιλιόμετρα στους αυτοκινητοδρόμους του εν λόγω δικτύου, σύμφωνα με τις κοινωνικές, εμπορικές και περιβαλλοντικές ανάγκες, κατά τρόπο που, μεταξύ άλλων, να παρέχεται ενδεδειγμένος χώρος στάθμευσης στους επαγγελματίες οδικούς χρήστες με ενδεδειγμένο επίπεδο ασφάλειας και προστασίας. |
|
30 |
Από το γράμμα των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι αυτές θέτουν τους σκοπούς της δημιουργίας χώρων ανάπαυσης και στάθμευσης, χωρίς ωστόσο να ορίζουν απαιτήσεις ως προς τον δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα των εκτάσεων επί των οποίων πρέπει να κατασκευάζονται οι χώροι αυτοί. |
|
31 |
Η ανωτέρω ερμηνεία δεν αναιρείται από την αιτιολογική σκέψη 6 του κανονισμού 1315/2013, στην οποία απλώς διαπιστώνεται ότι οντότητες άλλες από τα κράτη μέλη, ιδίως οι «εταίροι του ιδιωτικού τομέα» άρχισαν να εμπλέκονται στην υλοποίηση ενός πολυτροπικού διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και στις συναφείς επενδύσεις. Εν πάση περιπτώσει, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι το προοίμιο πράξης της Ένωσης δεν είναι νομικώς δεσμευτικό και δεν μπορεί να αποτελέσει έρεισμα για την ερμηνεία των διατάξεων της οικείας πράξης κατά τρόπο προδήλως αντίθετο προς το γράμμα τους (πρβλ. αποφάσεις της 28ης Ιουνίου 2012, Caronna, C‑7/11, EU:C:2012:396, σκέψη 40, και της 20ής Ιανουαρίου 2022, Air Berlin, C‑165/20, EU:C:2022:42, σκέψη 55). |
|
32 |
Επιπλέον, με την παράγραφο 1 του άρθρου 8α του κανονισμού 561/2006 επιβάλλεται στην Επιτροπή να διασφαλίζει την εύκολη πρόσβαση των οδηγών στις πληροφορίες σχετικά με τους ασφαλείς και προστατευμένους χώρους στάθμευσης και να διαθέτει σε ενιαίο επίσημο ιστότοπο, ο οποίος επικαιροποιείται τακτικά, κατάλογο των πιστοποιημένων χώρων στάθμευσης. Με την παράγραφο 3 του άρθρου 8α διευκρινίζεται ότι απόκειται στα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1315/2013, να ενθαρρύνουν τη δημιουργία χώρων στάθμευσης για τους εμπορικούς χρήστες του οδικού δικτύου. |
|
33 |
Από τις διατάξεις που μνημονεύθηκαν στις σκέψεις 28 και 29 της παρούσας διάταξης, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 8α του κανονισμού 561/2006 δεν περιέχει καμία απαίτηση σχετικά με τον δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα των εκτάσεων επί των οποίων πρέπει να κατασκευάζονται οι σταθμοί εξυπηρέτησης αυτοκινητοδρόμων. Ειδικότερα, δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη να επιτρέπουν την κατασκευή τέτοιων εγκαταστάσεων σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
|
34 |
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στο πρώτο και στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 19, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1315/2013, σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 6 του κανονισμού αυτού και το άρθρο 8α του κανονισμού 561/2006, έχουν την έννοια ότι δεν αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει την κατασκευή σταθμών εξυπηρέτησης αυτοκινητοδρόμων σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
|
35 |
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 56 ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι εφαρμόζεται σε εταιρία εγκατεστημένη σε κράτος μέλος έναντι της οποίας, και αφότου αυτή είχε αρχίσει την κατασκευή εγκατάστασης εξυπηρέτησης σε αυτοκινητόδρομο στο εν λόγω κράτος μέλος, αντιτάσσεται, στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας με αντικείμενο την ακύρωση των αδειών που χορηγήθηκαν για τον σκοπό αυτόν, εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει την κατασκευή τέτοιων εγκαταστάσεων σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
|
36 |
Κατά πάγια νομολογία, οι διατάξεις της Συνθήκης ΛΕΕ περί ελευθερίας εγκατάστασης, περί ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και περί ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων δεν εφαρμόζονται σε καταστάσεις όπου όλα τα σχετικά στοιχεία περιορίζονται στο εσωτερικό ενός και μόνον κράτους μέλους (αποφάσεις της 15ης Νοεμβρίου 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 2ας Μαρτίου 2023, Bursa Română de Mărfuri, C‑394/21, EU:C:2023:146, σκέψη 48). |
|
37 |
Σε μια τέτοια περίπτωση, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να υποδείξει τους λόγους για τους οποίους η διαφορά που εκκρεμεί ενώπιόν του, καίτοι αμιγώς εσωτερικής φύσης, παρουσιάζει εντούτοις κάποιο συνδετικό στοιχείο με τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης περί θεμελιωδών ελευθεριών το οποίο καθιστά τη ζητούμενη προδικαστική ερμηνεία απαραίτητη για την επίλυση της διαφοράς αυτής (πρβλ. αποφάσεις της 15ης Νοεμβρίου 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, σκέψη 55, και της 17ης Οκτωβρίου 2024, FA.RO. di YK & C., C‑16/23, EU:C:2024:886, σκέψη 40). |
|
38 |
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως πρέπει να καταδεικνύει την ως άνω σχέση με στοιχεία που είναι συγκεκριμένα και έχουν βέβαιο χαρακτήρα, αποκλείοντας αφηρημένες ή υποθετικές ενδείξεις. Επομένως, το αιτούν δικαστήριο δεν αρκεί, στο πλαίσιο αμιγώς εσωτερικής κατάστασης, να υποβάλει στοιχεία από τα οποία είναι δυνατόν να συναχθεί ότι δεν αποκλείεται η ύπαρξη μιας τέτοιας σχέσης, αλλά πρέπει, αντιθέτως, να παράσχει αντικειμενικά και συγκλίνοντα στοιχεία παρέχοντα τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να εξακριβώσει την ύπαρξη της εν λόγω σχέσης (πρβλ. αποφάσεις της 2ας Μαρτίου 2023, Bursa Română de Mărfuri, C‑394/21, EU:C:2023:146, σκέψη 52 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 22ας Φεβρουαρίου 2024, Ente Cambiano società cooperativa per azioni, C‑660/22, EU:C:2024:152, σκέψη 28 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
39 |
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] Εν προκειμένω, το ίδιο το αιτούν δικαστήριο επισήμανε ότι, αφενός, η OMV είναι νομικό πρόσωπο ρουμανικού δικαίου το οποίο παρέχει υπηρεσίες στο έδαφος του ρουμανικού κράτους και, αφετέρου, η κατασκευή και η εκμετάλλευση σταθμών εξυπηρέτησης σε αυτοκινητόδρομο στο εν λόγω έδαφος συνιστούν αμιγώς εσωτερική κατάσταση της Ρουμανίας. Επιπλέον, σημειώνει ότι η προβλεπόμενη από την εθνική νομοθεσία απαγόρευση κατασκευής των ως άνω εγκαταστάσεων σε ιδιωτικές εκτάσεις εφαρμόζεται αδιακρίτως σε όλους τους παρόχους τέτοιων υπηρεσιών, ανεξαρτήτως της ιθαγένειάς τους ή της ιθαγένειας των αποδεκτών των υπηρεσιών, και δεν φαίνεται να ευνοεί εμμέσως τους παρόχους υπηρεσιών που είναι εγκατεστημένοι στη Ρουμανία. |
|
40 |
[Κείμενο όπως διορθώθηκε με διάταξη της 20ής Μαΐου 2026] Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το οποίο, όπως αναγνωρίζει το ίδιο το αιτούν δικαστήριο, περιορίζεται αμιγώς στο εσωτερικό του οικείου κράτους μέλους, το δικαστήριο αυτό προσθέτει ότι οι υπηρεσίες που επιθυμεί να παράσχει η OMV όσον αφορά τις επίμαχες στη διαφορά της κύριας δίκης εγκαταστάσεις είναι παρεπόμενες σε σχέση με τις οδικές μεταφορές στους αυτοκινητοδρόμους της Ρουμανίας και, ως εκ τούτου, οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών, που θα μπορούσαν στο μέλλον να είναι αποδέκτες τους, δεν θα μετέβαιναν στη Ρουμανία εξ αυτού και μόνον του λόγου. |
|
41 |
Εν πάση περιπτώσει, το γεγονός ότι ο παρέχων υπηρεσίες ισχυρίζεται ότι μέρος της μελλοντικής του πελατείας θα προέρχεται από κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο θα είναι εγκατεστημένος δεν αρκεί για να αποδειχθεί η ύπαρξη διασυνοριακής κατάστασης, η οποία να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 56 ΣΛΕΕ (πρβλ. απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2020, BONVER WIN, C‑311/19, EU:C:2020:981, σκέψη 25). |
|
42 |
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 56 ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι δεν εφαρμόζεται σε εταιρία εγκατεστημένη σε κράτος μέλος έναντι της οποίας, και αφότου αυτή είχε αρχίσει την κατασκευή εγκατάστασης εξυπηρέτησης σε αυτοκινητόδρομο στο εν λόγω κράτος μέλος, αντιτάσσεται, στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας με αντικείμενο την ακύρωση των αδειών που χορηγήθηκαν για τον σκοπό αυτόν, εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει την κατασκευή τέτοιων εγκαταστάσεων σε ιδιωτικές εκτάσεις. |
Επί του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος
|
43 |
Κατόπιν της απάντησης που δόθηκε στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα. |
Επί των δικαστικών εξόδων
|
44 |
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. |
|
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται: |
|
|
|
(υπογραφές) |
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ρουμανική.