Ὅσον άφορα τό πρώτο ἐρώτημα, τό όποιο υπεβλήθη στό Δικαστήριο καί ἀναφέρεται στό πρόβλημα τῆς ἀπαγορεύσεως πωλήσεως, ἡ 'Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο νά ὑπομνήσει ὅτι κατά τήν νομολογία τοῦ Δικαστηρίου — ἰδίως τήν ἀπόφαση τῆς 26ης 'Ιουνίου 1980 (Gilli, 788/79, Recueil σελ. 2071) καί τήν ἀπόφαση τῆς 29ης Φεβρουαρίου 1981 (Kelderman, 130/80 πού δέν έχει ἀκόμα δημοσιευθεί στην Συλλογή νομολογίας τοῦ Δικαστηρίου) — στά μέτρα Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικούς περιορισμούς ἐπί τῶν εισαγωγών πού ἀναφέρονται στό άρθρο 30 τῆς συνθήκης πρέπει νά δοθεί ἡ έννοια ὅτι στήν διάταξη αυτή υπάγεται μία θεσπιζόμενη ἀπό Κράτος μέλος ἀπαγόρευση εισαγωγής ή διαθέσεως στό εμπόριο ὁρισμένων κατηγοριών προϊόντων, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἄν εἶναι εγχώριας καταγωγής ἡ εισαγόμενα, ὅταν πρόκειται γιά προϊόντα, τά όποια έχουν νομίμως διατεθεί στό εμπόριο εντός άλλου Κράτους μέλους. Ή 'Επιτροπή εἶναι τῆς γνώμης ὅτι ἡ ἀμφισβητούμενη ἀπαγόρευση πωλήσεως ὁρισμένων οινοπνευματωδῶν ποτών σέ ὅλους τους χώρους, οἱ όποιοι εἶναι προσιτοί στό κοινό, προσομοιάζει πρός τά μέτρα, τά όποια τό Δικαστήριο ἐθεώρησε μέ τίς ἀνωτέρω ἀποφάσεις ὡς μέτρα Ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικούς περιορισμούς ἐπί τῶν εισαγωγῶν. 'Αν καί ἡ 'Επιτροπή θεωρεί ὅτι κάθε κανονιστική ρύθμιση περί πωλήσεων δέν ἀποτελεί ipso facto εμπόδιο, έστω καί δυνητικό, στίς εἰσαγωγές, κρίνει ὅτι εἶναι πράγματι ἀναμφισβήτητο ὅτι ένα τέτοιο μέτρο κανονιστικής ρυθμίσεως τῆς διαθέσεως στό εμπόριο ἀποτελεί εμπόδιο, ἀμέσως ἤ ἑμμέσως, πραγματικῶς ἤ δυνητικῶς στό ενδοκοινοτικό εμπόριο. 'Από αυτό προκύπτει ὅτι ἡ ἀπαγόρευση πωλήσεως οινοπνευματωδών ποτών στους προσιτούς στό κοινό χώρους, ὅπως αυτή ἐπιβάλλεται ἀπό τό άρθρο 1 παράγραφος 1 τοῦ νόμου τοῦ 1919, ἀναλύεται σέ μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 30 δεδομένου ὅτι πλήττει τά εισαγόμενα οἰνοπνευματώδη ποτά, τά όποια προέρχονται ἀπό τά άλλα Κράτη μέλη.

Τό 'ίδιο ισχύει, κατά τήν Ἐπιτροπή, ὅσον άφορᾶ τήν ἐκ χαριστικής αιτίας προσφορά οινοπνευματωδών ποτών στους χώρους, οἱ όποιοι εἶναι προσιτοί στό κοινό. Τό γεγονός ὅτι δέν πρόκειται περί ἐμπορικής πράξεως δέν εἶναι ουσιώδες, διότι ἡ ἀπαγόρευση αυτή ἔχει ὡς πραγματικό ἡ δυνητικό ἀποτέλεσμα νά παρεμποδίζει τίς εμπορικές συναλλαγές, οἱ όποιες προηγοῦνται τῆς προσφοράς αυτής.

Τέλος, ἡ 'Επιτροπή θεωρεί ὅτι ἡ ἀπαγόρευση καταναλώσεως οινοπνευματωδών ποτών, στους χώρους οἱ όποιοι εἶναι προσιτοί στό κοινό, εἶναι ἱκανή νά δημιουργήσει εμπόδια στίς εἰσαγωγές, ἀμέσως ή εμμέσως, πραγματικῶς ἤ δυνητικῶς. Ή 'Επιτροπή υπενθυμίζει ἐν προκειμένω ὅτι στην ὁδηγία τῆς 66/683 (JO 1966, σ. 3748) θεωρεί ὡς μέτρα ισοδυνάμου ἀποτελέσματος, κατά τήν ἔννοια τοῦ ἄρθρου 30, τίς εθνικές διατάξεις οἱ όποιες ἀπαγορεύουν τήν κατανάλωση εισαγόμενου προϊόντος. Ή 'Επιτροπή επιμένει στην ερμηνεία αυτή.

Ὅσον άφορᾶ τό δεύτερο σκέλος τοῦ πρώτου ερωτήματος, τό όποιο ἀναφέρεται στην επιβαλλομένη στους πωλητές ποτών επιτόπιας καταναλώσεως ἀπαγόρευση κατοχής ὁποιασδήποτε ποσότητος οινοπνευματωδών ποτών, ἀκόμη καί στην συνεχόμενη τοῦ καταστήματος τους κατοικία, ή 'Επιτροπή θεωρεί ὅτι τό μέτρο αὐτό πού δέν είναι παρά συμπληρωματικό τοῦ προηγουμένου μέτρου συνιστά επίσης εμπόδιο, πραγματικό ἡ δυνητικό, άμεσο ἡ έμμεσο, στίς εἰσαγωγές. Θά ήταν, επομένως δυνατό νά θεωρηθεί ὡς μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικό περιορισμό πού ἀντιμετωπίζεται ἀπό τό άρθρο 30 τῆς συνθήκης.

Ὅσον άφορᾶ τό δεύτερο ερώτημα, ἡ 'Επιτροπή θεωρεί ὅτι κατ' ἀρχήν ένας νόμος μέ τόσο γενική καί ἀπόλυτη έκταση εφαρμογής ὅπως τό ἐν λόγω νομοθέτημα ἀποσκοπεί στην προστασία τῆς δημοσίας υγείας. Ἐν τούτοις, λαμβανομένης ὑπ' ὄψη τῆς δυσαρμονίας μεταξύ τοῦ περιεχομένου τοῦ νόμου καί τῆς πρακτικής του εφαρμογής, ή 'Επιτροπή κρίνει ὅτι πρέπει νά ληφθεί τελική θέση ἰδίως ὑπό τό φῶς τῶν στοιχείων, τά όποια παρέσχε τό βελγικό κράτος ἐπί τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ νόμου τοῦ 1919 ἐπί τῆς καταναλώσεως οἰνοπνεύματος. Ή 'Επιτροπή θεωρεί ὅτι αυτό είναι σύμφωνο πρός τήν νομολογία τοῦ Δικαστηρίου, κατά τήν ὁποία βαρύνει πάντοτε τήν ἐθνική ἀρχή, πού επικαλείται τό άρθρο 36 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, ἡ ἀπόδειξη ὅτι τά μέτρα, τά όποια επιβάλλει, ανταποκρίνονται πρός τά κριτήρια αυτά (ἀπόφαση τῆς 8ης Νοεμβρίου 1979, ὑπόθ. 251/78 Denkavit, Recueil σ. 3369).

Ἐν συμπεράσματι, ἡ 'Επιτροπή προτείνει νά δοθεῖ στό πρώτο ερώτημα πού υπέβαλε τό Cour de cassation ἡ ἀκόλουθη ἀπάντηση :

Νομοθετικά μέτρα, τά ὁποῖα ἀπαγορεύουν ἀφ' ενός, τήν κατανάλωση, τήν πώληση ἡ τήν προσφορά έστω καί ἐκ χαριστικής αἰτιας οινοπνευματωδών ποτών πρός επιτόπια κατανάλωση σέ ὅλους τους προσιτούς στό κοινό χώρους καί τά όποια ἀπαγορεύουν ἀφ' έτερου, στους πωλητές πρός κατανάλωση ποτών τήν κατοχή ὁποιασδήποτε ποσότητος οἰνοπνευματωδῶν ποτών, συνιστοῦν μέτρα ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικούς περιορισμούς ἐπί τῶν εισαγωγών κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 30 τῆς συνθήκης ΕΟΚ.

Ὅσον άφορα την ἀπάντηση, ἡ ὁποία πρέπει νά δοθεῖ στό δεύτερο ερώτημα, ή Ἐπιτροπή θεωρεί ὅτι τά περιγραφόμενα στό πρώτο ερώτημα μέτρα θά ἠδύναντο νά δικαιολογηθούν ἀπό λόγους προστασίας της δημοσίας υγείας στην περίπτωση, κατά τήν ὁποία θά ήταν εμφανές ὅτι τά μέτρα αυτά εἶναι πράγματι κατάλληλα πρός προστασία τῆς δημοσίας υγείας.

Ὑποστηρίζει ὅτι τά ἀποτελέσματα της εφαρμογής τοῦ συστήματος αὐτοῦ στην εσωτερική ἀγορά ήσαν ἡ μείωση τῆς καταναλώσεως οινοπνευματωδών ποτών, ή σχεδόν εξαφάνιση τῶν οἰνοπνευματοποιῶν καί ἡ ἀνάπτυξη μιᾶς πολύ σημαντικής ἐγχωρίας βιομηχανίας ζυθοποιίας.

Κατά τόν κατηγορούμενο, ἡ επίπτωση τῶν περιοριστικών μέτρων στό ενδοκοινοτικό εμπόριο δύναται νά χαρακτηρισθεί ὡς αισθητή λόγω τοῦ προστατευτικού ἀποτελέσματος πού συνεπάγεται γιά τήν βελγική βιομηχανία ζυθοποιίας, ἡ ὁποία εξέρχεται κατ' ἀρχήν καί σέ σημαντικό βαθμό άθικτη ἀπό τόν ἀνταγωνισμό τῶν ἀλλοδαπών οινοπνευματωδών ποτών στην κατανομή της ἀγορας οινοπνεύματος γενικώς.

Ὑφίσταται έτσι ἀσυμβίβαστο τῆς βελγικής νομοθεσίας πρός τό άρθρο 30 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, ἐφ᾿ ὅσον οἱ επιβαλλόμενες ἀπό τόν νόμο τοῦ 1919 ἀπαγορεύσεις εἶναι ικανές νά επηρεάσουν τίς εισαγωγές οινοπνευματωδών ποτών προελεύσεως άλλων Κρατών μελών τῆς Κοινότητος καί συνιστούν, ὡς ἐκ τούτου, μέτρο ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικούς περιορισμούς, συμφώνως πρός τήν νομολογία τοῦ Δικαστηρίου πού περιέχεται στην ἀπόφαση τῆς 5ης Φεβρουαρίου 1981 (υπόθεση 53/80, Koininklijke Kaasfabriek Eyssen B.V., σκέψη ἀρ. 11).

Τό ἀσυμβίβαστο αυτό τῶν διατάξεων τοῦ βελγικού νόμου τῆς 29ης Αὐγούστου 1919 δέν θά ήταν δυνατό νά ἀποφευχθεί παρά μόνον μέ τήν προσφυγή στό άρθρο 36 τῆς συνθήκης ΕΟΚ κατά τό μέτρο πού, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοῦ άρθρου αὐτοῦ, τά εμπόδια στίς ενδοκοινοτικές συναλλαγές δύνανται νά δικαιολογηθούν, ὑπό τό πρίσμα τῶν ερωτημάτων πού ετέθησαν στό Δικαστήριο ἀπό τό Cour de Cassation τοῦ Βελγίου, ἐκ λόγων προστασίας τῆς υγείας καί τῆς ζωής τῶν προσώπων.

Λοιπόν, κατά τόν κατηγορούμενο, ὁ δικαιολογητικός λόγος αυτός, κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 36 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, δέν δύναται νά νομιμοποιήσει τήν επίμαχη εθνική νομοθεσία. Τό ευεργέτημα τῆς εξαιρέσεως ἀπό τήν εφαρμογή τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 30, πού προβλέπεται στό άρθρο 36 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, δέν παραχωρείται παρά μόνον στην περίπτωση θεσπίσεως εθνικών διατάξεων πού εμπνέονται ἀπό λόγους προστασίας τῆς υγείας καί τῆς ζωής τῶν προσώπων, οἱ όποιοι πρέπει νά ισχύουν hic et nunc.

'Αντιθέτως, ἡ ἐν λόγω βελγική νομοθεσία δέν εμπνέεται οὔτε δικαιολογείται παρά μόνον ἀπό λόγους, οἱ όποιοι έχουν παύσει νά Ισχύουν.

Ό κατηγορούμενος παρατηρεί σχετικά ὅτι κατά τήν θέσπιση τοῦ βελγικού νόμου τοῦ 1919 επρόκειτο γιά τήν ἀντιμετώπιση ὁρισμένων οικονομικών καί κοινωνικών συνθηκών, οἱ όποιες πλέον δέν υφίστανται, μέ τήν καταπολέμηση ορισμένων μορφών κινδύνου πού δημιουργούνται ἀπό τό οινόπνευμα καί για τήν διασφάλιση κατ' αυτό τόν τρόπο τῆς προστασίας τῆς ὑγείας καί τῆς οικογενειακῆς τάξεως, τῶν γυναικῶν καί τῶν παιδιῶν.

Οι λόγοι αυτοί, οι όποιοι ενέπνευσαν τότε τήν θέσπιση τοῦ νόμου εἶναι ξένοι πρός εκείνους πού προβάλλονται ἀπό τήν διάταξη περί παραπομπῆς, ἡ ὁποία ἀναφέρεται κατ' οὐσίαν στην πάλη κατά τοῦ ἀλκοολισμοῦ γενικώς καί ειδικά κατά τῶν ἐγκληματογόνων ἀποτελεσμάτων του, τά όποια ἔχουν επιδεινωθεί λόγω τῆς ὁδικῆς κυκλοφορίας.

Λοιπόν, κατά τόν κατηγορούμενο, οἱ μορφές κινδύνου πού συνεπάγεται τό οινόπνευμα εἶναι σήμερα, στατιστικά καί κοινωνιολογικά, όμοιες σέ ὅλες τίς χώρες καί ιδίως στίς χώρες τῆς Κοινότητας, εἴτε ἐξ ἀπόψεως φυσιολογίας τοῦ ἀνθρωπίνου ὄντος, δημοσίας ἀσφαλείας ἐξ αἰτιας τῶν κινδύνων οδικών ἀτυχημάτων, εἴτε ἐξ ἀπόψεως ἐγκληματογόνων ἀποτελεσμάτων.

Κατά συνέπεια, ὅ,τι ισχύει γενικώς γιά όλες τίς άλλες χώρες τῆς Κοινότητος δέν δύναται νά ἀποτελέσει λόγο γιά μία μόνη μεταξύ αυτών ώστε νά δικαιολογήσει τήν θέσπιση ἤ τήν διατήρηση διατάξεων ἀντιθέτων πρός τό άρθρο 30 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, βάσει τοῦ ἄρθρου 36 τῆς ἰδίας συνθήκης.

Οὔτε οἱ ιδιαίτερες συνθήκες κατά τόν χρόνο τῆς θεσπίσεως στό Βέλγιο τῆς επίμαχης νομοθεσίας, οὔτε τό κοινωνικό καί ανθρώπινο πλαίσιο τοῦ συγχρόνου Βελγίου καθιστοῦν ἑπομένως νόμιμο ἕνα εθνικό σύστημα περί οινοπνευματωδών ποτών τόσο περιοριστικό ἐν σχέσει πρός τά συστήματα τῶν λοιπών Κρατών μελών. Τό γεγονός ὅτι οἱ πραγματικές συνθήκες σχετικά μέ τήν κατανάλωση ἀλκοόλης ισχύουν γιά ὅλη τήν Κοινότητα καθίστᾶ, επομένως, περίεργη καί ἀπαράδεκτη τήν ύπαρξη διαφορών μεταξύ τῆς εθνικής βελγικής νομοθεσίας καί τῶν νομοθεσιών τῶν λοιπών χωρών τῆς Κοινότητος.

Ἐξ άλλου, ὁ ἀναιρεσείων στην κυρία δίκη παρατηρεί επικουρικώς ὅτι τό βελγικό σύστημα ἀντίκειται πρός τήν ἀρχή τῆς ἀναλογικότητος κατά τήν ὁποία, ὅταν εἶναι δυνατή ἡ επιλογή μεταξύ πλειόνων τρόπων ἐνεργείας πρός ἀντιμετώπιση ενός κοινωνικοῦ κινδύνου, ὁ όποιος παρουσιάζει ὁμοιόμορφο χαρακτήρα εντός τῆς Κοινότητος, πρέπει νά επιλεγεί ὁ τρόπος καταπολεμήσεως, ὁ όποιος παρεμβάλλει τά ὀλιγότερα εμπόδια στίς συναλλαγές, ὅπως τό σύστημα τῆς χορηγήσεως ἀδειων.

Ἐφ' όσον δέν δύναται νά τύχει τῆς εξαιρετικής ρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 36, ἡ βελγική νομοθεσία περί οινοπνευματωδών ποτών εμπίπτει, επομένως, στην απαγόρευση τοῦ άρθρου 30 τῆς συνθήκης ΕΟΚ.

Όσον άφορᾶ τό πρώτο ερώτημα πού υπεβλήθη στό Δικαστήριο, θεωρεί ὅτι ὁ νόμος τῆς 29ης Αυγούστου 1919 δέν 'έχει περιοριστικό ἀποτέλεσμα ἐπί τοῦ ενδοκοινοτικού ἐμπορίου, ἀφοῦ δέν κάνει καμμία διάκριση μεταξύ εισαγομένων καί εγχωρίων προϊόντων καί δέν άφορᾶ παρά μόνον τά ποτά τά καταναλισκόμενα σέ δημοσίους χώρους καί τῶν ὁποίων ἡ περιεκτικότης σέ ἀλκοόλη υπερβαίνει τους 22 βαθμούς σέ θερμοκρασία 15 βαθμών Κελσίου.

Κατά τήν βελγική κυβέρνηση, τό ἐν λόγω σύστημα, τό όποιο δύναται νά παραβληθεί πρός τά συστήματα πού ἔχουν υιοθετήσει οἱ άλλες κυβερνήσεις γιά τήν καταπολέμηση τοῦ ἀλκοολισμοῦ, ὅπως ὁ καθορισμός τῆς ώρας κλεισίματος τῶν καταστημάτων πωλήσεως οινοπνευματωδών ποτών, εἶναι σύμφωνο, ελλείψει κοινής κανονιστικής ρυθμίσεως τῆς ἀγοράς οινοπνεύματος, πρός τήν ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου 30 πού εδόθη ἀπό τό Δικαστήριο. 'Η βελγική κυβέρνηση ἀναφέρεται στην ἀπόφαση της 20ῆς Φεβρουαρίου 1979 (Rewe-Zentral A.C.C. Bundesmonopolverwaltung für Branntwein, 120/78) ὅπού τό Δικαστήριο ἔκρινε ὅτι τά εμπόδια στην ενδοκοινοτική κυκλοφορία, τά όποια ὀφείλονται στίς διαφορές μεταξύ τῶν εθνικών νομοθεσιών σχετικά μέ τήν διάθεση στό εμπόριο τῶν ἐν λόγω προϊόντων (ἀλκοόλης καί οινοπνευματωδῶν ποτών) πρέπει νά γίνουν δεκτά κατά τό μέτρο πού οἱ ἀπαγορευτικές διατάξεις δύνανται νά θεωρηθούν ἀναγκαίες γιά τήν ικανοποίηση επιτακτικών ἀναγκών ἀναφερομένων, ἰδίως, στην ἀποτελεσματικότητα τῶν φορολογικών έλεγχων, τήν προστασία τῆς δημοσίας υγείας, τήν εντιμότητα στίς εμπορικές συναλλαγές καί τήν προστασία τῶν καταναλωτών. Ή αυτή σκέψη επαναλαμβάνεται ἐξ άλλου ἀπό τό Δικαστήριο στην υπόθεση 788/79 (Gilli καί Anders ).

Ἡ βελγική κυβέρνηση υποστηρίζει ὅτι οἱ παρατηρήσεις αυτές, οἱ όποιες ισχύουν γιά τήν ἀπαγόρευση καταναλώσεως οινοπνευματωδών ποτών στους προσιτούς στό κοινό χώρους, πού προβλέπεται στό άρθρο 1 τοῦ νόμου τῆς 29ης Αυγούστου 1919, Ισχύουν a fortiori γιά τήν ἀπαγόρευση κατοχής οινοπνευματωδών ποτών στους χώρους ὅπου γίνονται δεκτοί οἱ καταναλωτές καί στά άλλα μέρη τοῦ καταστήματος καθώς καί στην συνεχόμενη κατοικία, ἡ ὁποία προβλέπεται στό άρθρο 2 τοῦ ἐν λόγω νόμου. Ή τελευταία αυτή διάταξη εἶναι πράγματι ἀναγκαία γιά τήν εξασφάλιση τῆς ἀποτελεσματικότητος τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1, χωρίς νά δύναται, μόνη της, νά παρεμποδίζει τό ενδοκοινοτικό εμπόριο.

Ή βελγική κυβέρνηση προτείνει συνεπώς νά δοθεῖ στό πρώτο ερώτημα πού υπεβλήθη στό Δικαστήριο ἡ απάντηση ὅτι οἱ διατάξεις τῶν άρθρων 1 καί 2 τοῦ βελγικοῦ νόμου τῆς 29ης Αυγούστου 1919 δέν ἀντίκεινται στην ἀπαγόρευση τῶν μέτρων ισοδυνάμου ἀποτελέσματος πρός ποσοτικούς περιορισμούς, πού ἀναφέρεται στό άρθρο 30 τῆς συνθήκης ΕΟΚ.

Ὅσον άφορᾶ τό δεύτερο ερώτημα, ἡ βελγική κυβέρνηση θεωρεί ὅτι οἱ ἐπίμαχες διατάξεις καλύπτονται ἐν πάση περιπτώσει ἀπό τό άρθρο 36 τῆς συνθήκης ΕΟΚ. Υπογραμμίζει ὅτι οἱ διατάξεις αὐτές έχουν ὡς στόχο νά ἀνταποκριθούν σέ κοινωνικές επιταγές, ήτοι, τήν πάλη κατά τοῦ αλκοολισμού, τήν διαφύλαξη τῆς δημοσίας ηθικής καθώς καί τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ή ὁποία ἀπειλείται τόσο ἀπό τά ὁδικά ἀτυχήματα πού προκαλούνται ἀπό ὁδηγούς ὑπό τήν επήρεια οινοπνεύματος, ὅσο καί ἀπό τήν εγκληματικότητα πού προξενεί ὁ ἀλκοολισμός.

Ἡ επίμαχη νομοθεσία ὄχι μόνο επιτρέπει στό βελγικό κράτος νά ἀντιμετωπίσει τό συγκεκριμένο πρόβλημα τῆς δημοσίας μέθης κατά τόν τρόπο πού κρίνει ὡς τόν πλέον ἀποτελεσματικό, κατά τό παράδειγμα τῶν λοιπών Κρατών μελών, τά όποια έλαβαν τά ἀνάλογα μέτρα, άλλά επιτρέπει ἐπί πλέον τήν επίτευξη τῶν στόχων πού περιλαμβάνονται στό άρθρο 36 τῆς συνθήκης ΕΟΚ. Ή βελγική κυβέρνηση υποστηρίζει ὅτι συμφώνως πρός τήν παγία νομολογία τοῦ Δικαστηρίου καί λαμβανομένου ὑπ᾿ ὄψη τοῦ παρόντος σταδίου τῆς ευρωπαϊκής ἑνοποιήσεως, ἐπιτρέπεται στά Κράτη μέλη ἡ διατήρηση ἡ ἡ εισαγωγή μέτρων, τά όποια ἀνταποκρίνονται στους στόχους τοῦ ἄρθρου 36 τῆς συνθήκης. 'Αναφέρεται ιδίως στην ἀπόφαση ἐπί τῆς υποθέσεως 34/79 ('Αγγλικό Δημόσιο κατά Henn καί Darby ) ὅπου ἀνεγνωρίσθη ὅτι ἀπόκειται κατ' ἀρχήν σέ κάθε Κράτος μέλος νά καθορίσει τίς επιταγές τῆς δημοσίας ηθικής στην επικράτειά του, κατά τήν ἰδική του κλίμακα ἀξιων καί ὐπό τήν μορφή πού ἐπιλέγει.

Ἐξ άλλου, ἡ βελγική κυβέρνηση υπογραμμίζει ὅτι οἱ ἐν λόγω διατάξεις δέν συνιστοῦν οὔτε μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων ούτε συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό εμπόριο μεταξύ τῶν Κρατών μελών. Ή απουσία αυθαιρέτων διακρίσεων εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ γεγονότος ὅτι παρόμοιες καταστάσεις δέν ἀντιμετωπίζονται διόλου κατά διάφορο τρόπο, ἐφ᾿ ὅσον οἱ επίμαχες διατάξεις ἀφοροῦν τήν κατανάλωση καθεαυτή στους δημοσίους χώρους, χωρίς διάκριση μεταξύ τῆς φύσεως τῶν προϊόντων, των παράγωγων, τῶν πωλητών καί των εισαγωγέων.

Ὅσον άφορᾶ τόν ὑποτιθέμενο συγκεκαλυμμένο περιορισμό, ἡ βελγική κυβέρνηση υπογραμμίζει ὅτι δέν δύναται νά γίνει δεκτός παρά μόνον ἄν γίνει κακή εκτίμηση της οικονομίας τοῦ επίμαχου νόμου, τοῦ θεμελιώδους λόγου ὑπάρξεως του, των συνθηκῶν θεσπίσεως του καί τῶν λόγων πού δικαιολογούν σήμερα τήν διατήρηση του. Ή κυβέρνηση παραθέτει σχετικά μία δήλωση τῆς Ἐπιτροπής, σέ ἀπάντηση ἐρωτήσεως, ἡ ὁποία τῆς υπεβλήθη στίς 27 'Ιανουαρίου 1978 ἀπό τόν Cousté, ὅπού ἀναγνωρίζονται ἡ νομιμότης, ἡ ἀναγκαιότης καί ἡ ἀναλογικότης τῶν ἐν λόγω διατάξεων ἐν ὄψει τῶν στόχων πού επιδιώκει ή βελγική κυβέρνηση, καθώς καί ἡ έλλειψη διακρίσεων μεταξύ εγχωρίων προϊόντων καί προϊόντων, τά ὁποῖα εισάγονται ἀπό τά άλλα Κράτη μέλη. Τό αὐτό συμβαίνει μέ τήν ευρωπαϊκή επιτροπή ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, πού ἀνεγνώρισε ὅτι τό άρθρο 2 τοῦ νόμου τῆς 29ης Αυγούστου 1919 δέν ἀντίκειται πρός τήν σύμβαση περί προστασίας τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ή βελγική κυβέρνηση καταλήγει έτσι μέ τήν πρόταση νά δοθεῖ στό δεύτερο ερώτημα ἡ ἀκόλουθη ἀπάντηση:

Οἱ διατάξεις τῶν άρθρων 1 καί 2 τοῦ βελγικού νόμου τῆς 29ης Αὐγούστου 1919 πρέπει νά θεωρηθούν δικαιολογημένες λαμβανομένων ὑπ᾿ ὄψη τῶν διατάξεων τοῦ άρθρου 36 τῆς συνθήκης ΕΟΚ.

Τό επιβαλλόμενο συμπέρασμα θά ήταν ἐν τούτοις διαφορετικό ἄν ἐκρίνετο ὅτι πρόκειται περί ἀπαγορεύσεων, εφαρμοζομένων τόσο ἐπί εγχωρίων ὅσο καί ἐπί ἀλλοδαπών προϊόντων, οἱ όποιες δικαιολογούνται ἀπό τόν σκοπό τῆς διασφαλίσεως ενός ἀνωτέρου γενικού συμφέροντος, ικανού νά υπερισχύσει τῶν ἀναγκών δημιουργίας ἑνιαίας ἀγοράς, ἡ ἀπό λόγους πού ἀναφέρονται στό άρθρο 36, ἰδίως εκείνους οἱ όποιοι ἀφορούν τήν προστασία τῆς υγείας των προσώπων.

Ἐπ᾿ αὐτοῦ, ἡ γαλλική κυβέρνηση παραδέχεται ὅτι ἡ επίλυση τῶν προβλημάτων τῆς ἑκουσίας τοξινώσεως ἡ τῆς εξαρτήσεως ἀπό φάρμακα έγκειται στόν περιορισμό της διαθέσεως ενός προϊόντος καί τήν ἀλλαγή συμπεριφοράς τοῦ κοινού, ὥστε νά μειωθεί ή ζήτηση, συμφώνως πρός τά πορίσματα των κοινοτικών εργασιών, οἱ όποιες διεξάγονται ἀπό τόν Νοέμβριο 1977 σέ συνεργασία μέ τόν παγκόσμιο ὀργανισμό υγείας καί τό διεθνές συμβούλιο ἐπί τῶν προβλημάτων ἀλκοολισμού καί τοξικομανίας.

'Η γαλλική κυβέρνηση παρατηρεί ὅτι στίς εργασίες αὐτές ὑπεγραμμίσθη ὅτι, μεταξύ άλλων τρόπων δράσεως τῶν Κρατών μελών στον τομέα προλήψεως τοῦ ἀλκοολισμοί), μνημονεύονται οἱ νομοθετικές διαδικασίες προς λήψη μέτρων ποικίλου περιεχομένου, τό ὁποῖο επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια κάθε χώρας. Έτσι ἡ γαλλική κυβέρνηση επέλεξε, μεταξύ άλλων μέτρων, τήν περιστολή τῆς διαθέσεως οἰνοπνευματωδῶν ποτών μέ τόν περιορισμό τοῦ ἀριθμού τῶν καταστημάτων πωλήσεως ποτών.

Ἡ γαλλική κυβέρνηση θεωρεί κατά συνέπεια ὅτι τά μέτρα τῆς βελγικῆς νομοθεσίας δέν συνιστοῦν ούτε μέσο αὐθαιρέτων διακρίσεων ούτε συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό εμπόριο μεταξύ τῶν Κρατών μελών καί ὅτι, λαμβανομένων ὑπ᾿ ὄψη τῶν πραγματικών περιστατικών, τά όποια ἀναφέρονται στην διάταξη περί παραπομπῆς, πρόκειται περί μέτρων προοριζομένων νά Ικανοποιήσουν επιτακτικές ἀνάγκες καί τά όποια, συνεπώς, επιτρέπεται νά παρεκκλίνουν ἀπό τίς υποχρεώσεις πού ἀπορρέουν ἀπό τό άρθρο 30 τῆς συνθήκης ΕΟΚ.

Πρός επίρρωση τοῦ συμπεράσματος αὐτοῦ, ή γαλλική κυβέρνηση επικαλείται την ὁδηγία 70/50/ΕΟΚ τῆς 22ας Δεκεμβρίου 1969 καί τίς σκέψεις ὁρισμένων ἀποφάσεων τοῦ Δικαστηρίου, ιδίως εκείνων, οἱ όποιες ἐξεδόθησαν ἐπί τῶν υποθέσεων 120/78 (Cassis de Dijon) καί 788/79 (Ποινική διαδικασία κατά Η. Gilli καί Ρ. Andres).

Κατά τήν γνώμη τῆς κυβερνήσεως τοῦ 'Ηνωμένου Βασιλείου, ὁ βελγικός νόμος τῆς 29ης Αυγούστου 1919 εμπίπτει στην ἀπαγόρευση πού προβλέπεται στό άρθρο 30 τῆς συνθήκης ΕΟΚ. Ή ἐν λόγω κυβέρνηση παρατηρεί ὅτι ἡ επίμαχη ἀπαγόρευση 'έχει ὡς ἀποτέλεσμα τήν μείωση τῆς δυνητικής πωλήσεως οινοπνευματωδών ποτών, τῶν ὁποίων ἡ περιεκτικότης σέ ἀλκοόλη υπερβαίνει τους 22 βαθμούς καί ὅτι, ἐξ άλλου, τό Βέλγιο εἶναι σημαντικός παραγωγός ζύθου χωρίς νά εἶναι παραγωγός ἀποσταγμάτων. 'Ετσι, ὁ βελγικός νόμος ευνοεί τά προϊόντα, τά όποια παρασκευάζονται ἐπί τόπου σέ σημαντικές ποσότητες. Παρεμποδίζει τόν ἀνταγωνισμό τῶν εισαγομένων προϊόντων καί επηρεάζει δυσμενώς τίς ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

'Η κυβέρνηση τοῦ 'Ηνωμένου Βασιλείου θεωρεί ὁμοίως ὅτι τά προβλεπόμενα ἀπό τήν βελγική νομοθεσία μέτρα εισάγουν διακρίσεις έναντι τῶν παραγωγών ἀποσταγμάτων τῶν λοιπών Κρατών μελών, τῶν ὁποίων τά προϊόντα, γνωστού σήματος σέ διεθνές επίπεδο, παρεμποδίζονται νά διεισδύσουν στην βελγική εθνική ἀγορά ἐφ᾽ ὅσον δέν έχουν τήν δυνατότητα προσαρμογής πρός τίς ἀπαιτήσεις τῆς βελγικής νομοθεσίας, ἐν ἀντιθέσει πρός τους εντοπίους παραγωγούς, οἱ όποιοι παράγουν στην πραγματικότητα ἀποστάγματα μέ περιεκτικότητα σέ ἀλκοόλη μικρότερη τῶν 22 βαθμών γιά τήν εσωτερική ἀγορά.

Ή κυβέρνηση τοῦ 'Ηνωμένου Βασιλείου υποστηρίζει ὅτι, λαμβανομένης ὑπ᾽ ὄψη τῆς προηγουμένης νομολογίας τοῦ Δικαστηρίου, ἡ ὁποία ἐπεβεβαιώθη μέ τήν ἀπόφαση του ἐπί τῆς υποθέσεως 113/80 (Ἐπιτροπή κατά Ἰρλανδίας), ἡ διατήρηση τοῦ βελγικοῦ νόμου δέν δύναται νά δικαιολογηθεί παρά μόνον ἄν εἶναι ἀναγκαία πρός ἀντιμετώπιση τῶν επιτακτικών ἀναγκών προστασίας τῆς δημοσίας υγείας.

Δέν θεωρεί λοιπόν ὅτι μία τέτοια δικαιολογία δύναται νά γίνει δεκτή ἐν προκειμένω, ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δέν έχει ἀποδειχθεί ιατρικώς ὅτι:

ή κατανάλωση ὁρισμένης ποσότητος οινοπνεύματος ὑπό μορφή οινοπνευματωδών ποτών, τῶν οποίων ἡ περιεκτικότης σέ ἀλκοόλη υπερβαίνει τους 22 βαθμούς συνεπάγεται γιά τήν ὑγεία μεγαλύτερους κινδύνους παρ' ὅ,τι ή κατανάλωση τῆς αυτής ποσότητος οινοπνεύματος καταναλισκομένης ύπό πλέον ἀραιωμένη μορφή, δηλαδή ὑπό μορφή προϊόντων, τῶν οποίων ἡ περιεκτικότης σέ ἀλκοόλη εἶναι μικρότερη ἀπό 22 βαθμούς κατ' όγκο

Τέλος, ἡ κυβέρνηση τοῦ 'Ηνωμένου Βασιλείου διερωτάται μήπως ὁ επίμαχος νόμος παρεξέκκλινε τοῦ σκοποῦ του καί χρησιμοποιείται κατά τρόπο πού δημιουργεί διακρίσεις έναντι τῶν προϊόντων καταγωγής άλλων Κρατῶν μελών ἤ πού προστατεύει εμμέσως ὁρισμένα εθνικά προϊόντα. Σχετικά, ἀναφέρεται στην ἀπόφαση τοῦ Δικαστηρίου, ἡ ὁποία εξεδόθη ἐπί τῆς ὑποθέσεως).