European flag

Publicatieblad
van de Europese Unie

NL

C-serie


C/2025/4948

13.10.2025

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer

Jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds voor het begrotingsjaar 2024

(C/2025/4948)

INHOUDSOPGAVE

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN 2
UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN 3
DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN 7
FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 9
FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN 51
FINANCIËLE STATEN 2024 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU 52
FINANCIËLE STATEN 2024 VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA 59
GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN 66
EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 71

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN

De jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds voor het jaar 2024 is opgesteld volgens de bepalingen van titel X van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds en overeenkomstig de in de toelichting bij de financiële staten beschreven boekhoudbeginselen, -regels en -methoden.

Ik verklaar dat het mijn verantwoordelijkheid is om ervoor te zorgen dat de jaarrekeningen van het Europees Ontwikkelingsfonds worden opgesteld en gepresenteerd overeenkomstig artikel 18 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds.

Ik heb van de ordonnateur en de EIB, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekeningen die een beeld van de activa en de passiva van het Europees Ontwikkelingsfonds en de uitvoering van de begroting geven.

Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekening te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekening in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de financiële positie van het Europees Ontwikkelingsfonds geeft.

Beatriz SANZ REDRADO

Rekenplichtige

24 juni 2025

UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN

1.   ACHTERGROND

De Europese Unie (“de EU”) werkt samen met een groot aantal ontwikkelingslanden. De belangrijkste doelstelling van deze samenwerking is het bevorderen van de economische, sociale en ecologische ontwikkeling, waarbij de aandacht in eerste instantie wordt toegespitst op het terugdringen en bestrijden van armoede op lange termijn door aan de begunstigde landen ontwikkelingshulp en technische bijstand te verstrekken. Hiertoe stelt de EU samen met de partnerlanden ontwikkelingsstrategieën op en besteedt zij financiële middelen om deze strategieën ten uitvoer te leggen. De middelen die de EU voor ontwikkeling uittrekt, zijn afkomstig van drie bronnen:

—

de begroting van de Europese Unie;

—

het Europees Ontwikkelingsfonds (“EOF”), en

—

de Europese Investeringsbank (“EIB”).

Het EOF wordt niet gefinancierd met middelen uit de EU-begroting. Het EOF is opgericht krachtens een interne overeenkomst van de vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad bijeen en wordt beheerd door een eigen comité. De Europese Commissie (“de Commissie”) is verantwoordelijk voor de financiële uitvoering van de verrichtingen die met middelen van het EOF worden uitgevoerd. De EIB beheert de investeringsfaciliteit.

Elk EOF bestaat uit afzonderlijke EOF’s die ieder worden vastgesteld voor een periode van ongeveer vijf jaar, en op elk EOF is een eigen Financieel Reglement van toepassing. Dit vereist het opmaken van specifieke financiële staten. Bovendien worden deze financiële staten gecumuleerd om een totaalbeeld te geven van de financiële situatie van de middelen waarvoor de Commissie verantwoordelijk is.

Tot 2021, toen het 11e EOF zijn laatste fase bereikte toen de vervalclausule op 31 december 2020 in werking trad, was het EOF het belangrijkste instrument voor het verlenen van steun voor ontwikkelingssamenwerking aan de staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (“ACS-staten”) en de landen en gebieden overzee (“LGO’s”). Sinds 2021 wordt de samenwerking van de EU met de ACS-staten en LGO’s echter gefinancierd uit de EU-begroting.

In het kader van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst werd de investeringsfaciliteit opgericht, beheerd door de EIB en gebruikt om de ontwikkeling van de particuliere sector in de ACS-staten te ondersteunen door hoofdzakelijk — maar niet uitsluitend — particuliere investeringen te financieren. De investeringsfaciliteit is opgezet als een hernieuwbaar fonds, in die zin dat terugbetalingen opnieuw in andere verrichtingen kunnen worden geïnvesteerd, waardoor de faciliteit over hernieuwbare eigen middelen kan beschikken en financieel onafhankelijk is. Aangezien de investeringsfaciliteit niet door de Commissie wordt beheerd, wordt zij niet geconsolideerd in het eerste deel van de jaarrekening — de financiële staten van het EOF en het daarbij horende financiële uitvoeringsverslag. De financiële staten van de investeringsfaciliteit, opgesteld door de EIB, zijn opgenomen als een afzonderlijk onderdeel van de jaarrekening van het EOF (deel II) om een volledig beeld te geven van de ontwikkelingshulp van het EOF.

2.   HOE WORDT HET EOF GEFINANCIERD?

De Raad van 2 december 2013 heeft Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 (1) tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 vastgesteld. In dit kader is besloten dat de geografische samenwerking met de ACS-staten niet in de EU-begroting zou worden opgenomen, maar verder zou worden gefinancierd met de middelen uit het bestaande intergouvernementele EOF.

In tegenstelling tot de EU-begroting heeft de werking van het EOF een meerjarig karakter. Elk EOF voorziet in een algemeen fonds voor de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking, doorgaans voor een periode van vijf jaar. Aangezien de middelen op meerjarige basis worden toegekend, kunnen de toegewezen middelen tijdens de looptijd van het EOF worden benut. In de begrotingsverslaggeving, waar de budgettaire tenuitvoerlegging van de EOF’s wordt afgemeten aan de totale middelen, wordt gewezen op het feit dat de begrotingen voor een periode van verschillende jaren worden vastgelegd in plaats van voor één jaar.

De EOF-middelen zijn ad-hocbijdragen van de EU-lidstaten. Ongeveer elke vijf jaar kwamen vertegenwoordigers van de lidstaten op intergouvernementeel niveau bijeen om het totale bedrag vast te stellen dat aan het fonds moest worden toegewezen en om toezicht te houden op de besteding ervan.

De middelen worden door de Commissie beheerd overeenkomstig het EU-beleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Naast het beleid dat op het niveau van de EU wordt gevoerd, hebben de lidstaten hun eigen ontwikkelingsbeleid en moeten zij met het oog op complementariteit hun eigen beleid met dat van de EU coördineren.

Naast de bovenvermelde bijdragen kunnen lidstaten ook cofinancieringsregelingen aangaan of vrijwillige financiële bijdragen aan het EOF geven.

3.   EOF-ACTIVITEITEN NA 31 DECEMBER 2020

De Commissie werkt momenteel aan de afsluiting van het 9e EOF (2000-2007) waaraan overeenkomstig de bepalingen van deel 3 van het Financieel Reglement (2) dat van toepassing is op het 9e EOF, de resterende saldi van het 8e EOF (1995-2000) zijn overgedragen. Op dit moment zijn er nog acht lopende contracten die worden gefinancierd uit het 9e EOF, en deze zullen binnen de vastgestelde termijn worden afgerond, wat bijdraagt tot de voltooiing van de activiteiten en projecten in verband met het 9e EOF. De volledige afsluiting van het 9e EOF kan pas worden bereikt nadat alle contracten zijn beëindigd en na voltooiing van de evaluaties en audits.

De afsluiting van het 10e EOF (2008-2013) verloopt voorspoedig: 97,35 % van de contracten is reeds afgesloten. De operationele en financiële afsluiting van de overige contracten zal echter nog enige tijd in beslag nemen. De financiële afsluiting vereist de start en voltooiing van alle noodzakelijke evaluaties, audits en terugvorderingen.

Het 11e EOF (2014-2020) heeft zijn laatste fase bereikt toen de vervalclausule op 31 december 2020 in werking trad. Deze clausule voorziet in een afsluitingsdatum voor vastleggingen, wat betekent dat er vanaf 2021 geen verdere financieringsbesluiten kunnen worden vastgesteld in het kader van het 11e EOF. De lopende projecten die uit het 11e EOF worden gefinancierd, zullen echter verder worden uitgevoerd totdat zij zijn voltooid.

In het kader van het huidige meerjarig financieel kader 2021-2027 wordt de samenwerking tussen de EU en ACS-landen opgenomen in het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld. De samenwerking met de LGO valt nu onder het LGO-besluit. Dit betekent dat waar de EOF-programma’s tot 2021 met vrijwillige bijdragen van de EU-lidstaten werden gefinancierd, ontwikkelingsprogramma’s vanaf 2021 met middelen uit de EU-begroting zullen worden gefinancierd. Dit houdt ook in dat voor de financiering van ontwikkelingsprogramma’s de goedkeuring van het Europees Parlement vereist is en dat de transacties op dezelfde wijze aan de financiële regelgeving van de EU moeten voldoen als andere door de EU gefinancierde programma’s.

4.   JAARRAPPORTAGE

4.1.   JAARREKENING

Overeenkomstig artikel 18, lid 3, van het Financieel Reglement van het EOF heeft het EOF zijn financiële staten opgesteld op grond van boekhoudregels op transactiebasis die zelf zijn afgeleid van de internationale standaarden voor overheidsboekhouding (“IPSAS”). Deze door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels worden toegepast in alle instellingen en organen van de EU en moeten uitgroeien tot een uniform kader voor het opstellen en presenteren van de rekeningen om tot een geharmoniseerde financiële verslaglegging te komen. Die boekhoudregels van de EU worden toegepast op het EOF, rekening houdend met de specifieke aard van de activiteiten.

De voorbereiding van de jaarrekening van het EOF is toevertrouwd aan de rekenplichtige van de Commissie, die ook de rekenplichtige van het EOF is en ervoor zorgt dat de jaarrekening van het EOF een getrouw beeld geeft van de vermogenspositie van het EOF.

De jaarrekening is als volgt opgebouwd:

Deel I: De door de Commissie beheerde middelen

i)

Financiële staten en toelichtingen van het EOF

ii)

Financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen

iii)

Geconsolideerde financiële staten van het EOF en de EU-trustfondsen

iv)

Verslag over de financiële uitvoering van het EOF

Deel II: Jaarverslag over de uitvoering — de door de EIB beheerde middelen

i)

Financiële staten van de investeringsfaciliteit

In het onderdeel “Financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen” zijn de financiële staten van de twee in het kader van het EOF opgerichte trustfondsen opgenomen: het EU-trustfonds Bêkou (zie afdeling “Financiële staten van het EU-trustfonds Bêkou”) en het EU-trustfonds voor Afrika (zie afdeling “Financiële staten van het EU-trustfonds voor Afrika”). De individuele financiële staten van de twee trustfondsen worden opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de rekenplichtige van de Commissie en worden aan een externe audit onderworpen die door een accountant uit de particuliere sector wordt uitgevoerd. De bedragen van de trustfondsen die in deze jaarrekeningen zijn opgenomen, zijn voorlopig.

De jaarrekening van het EOF moet uiterlijk op 31 juli van het jaar na de balansdatum door de Commissie worden goedgekeurd en ter kwijting aan het Europees Parlement en de Raad worden voorgelegd.

5.   CONTROLE EN KWIJTING

5.1.   CONTROLE

De jaarrekening van het EOF wordt gecontroleerd door de externe controleur van het fonds, zijnde de Europese Rekenkamer (hierna de “ERK” genoemd) die een jaarverslag opstelt voor het Europees Parlement en de Raad.

5.2.   KWIJTING

De eindcontrole van de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar is de kwijting. Na de controle en de voltooiing van de jaarrekening dient de Raad een aanbeveling te doen, en het Europees Parlement dient daarna te beslissen of het kwijting verleent aan de Commissie voor de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Deze beslissing is gebaseerd op een controle van de rekeningen, het jaarverslag van de Europese Rekenkamer (dat een officiële betrouwbaarheidsverklaring bevat) en de antwoorden van de Commissie op vragen en aanvullende verzoeken van de kwijtingsautoriteit om meer informatie.

BELANGRIJKSTE PUNTEN VAN DE FINANCIËLE UITVOERING IN 2024

Image 1

*

Nettobedrag, alleen 10e en 11e EOF.

Uitvoering van de begroting

In 2024 werden in het kader van zowel het 10e als het 11e EOF individuele nettovastleggingen ten bedrage van 42 miljoen EUR verricht. In 2024 werden daarnaast in het kader van het 10e en het 11e EOF nettobetalingen ten bedrage van 1 345 miljoen EUR verricht. Het totale bedrag van de brutobetalingen voor alle EOF’s in 2024 (1 405,45 miljoen EUR) komt overeen met 99,68 % van het streefcijfer van 1 410 miljoen EUR dat aan de lidstaten is meegedeeld.

In 2022 heeft de Raad met eenparigheid van stemmen besloten om 600 miljoen EUR van de vrijgemaakte middelen van het 10e en het 11e EOF te hergebruiken voor de financiering van acties voor het aanpakken van de voedselzekerheidscrisis en de economische schok in de ACS-landen ten gevolge van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne. De Commissie heeft deze 600 miljoen EUR in 2022 vastgelegd en tot 2024 392 miljoen EUR uitbetaald.

Impact van de activiteiten op de financiële staten

In de financiële staten is de impact van de bovenvermelde activiteiten het meest zichtbaar bij:

—

voorfinanciering (zie toelichting 2.2): een daling van 287 miljoen EUR, grotendeels als gevolg van de afwikkeling van het EOF en de daaruit voortvloeiende daling van het aantal nieuwe contracten. In 2024 beliepen de nieuwe contracten 300 miljoen EUR tegenover 860 miljoen EUR in 2023;

—

geldmiddelen en kasequivalenten (zie toelichting 2.5): een daling van 190 miljoen EUR, hoofdzakelijk als gevolg van de vermindering van de bijdragen van donoren, die daalden van 1 800 miljoen EUR in 2023 tot 1 200 miljoen EUR in 2024;

—

toegerekende lasten (zie toelichting 2.8): een daling met 210 miljoen EUR als gevolg van de afname van het aantal lopende contracten aan het einde van het jaar waarvoor aan het einde van het jaar geen kostendeclaraties waren gevalideerd, en

—

steuninstrumenten (zie toelichting 3.4): een totale daling van 944 miljoen EUR, voornamelijk als gevolg van de daling van de uitgaven in het kader van het 11e EOF (1 906 miljoen EUR in 2023 tot 1 145 miljoen EUR in 2024). Deze ontwikkeling komt overeen met het afnemende aantal nieuw ondertekende contracten sinds 2021.

DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN

INHOUDSOPGAVE

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 9
EOF-BALANS 10
EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 11
EOF KASSTROOMOVERZICHT 11
EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 13
BALANS — EOF 13
STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN PER EOF 15
MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF 16
TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 19
FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN 51
FINANCIËLE STATEN 2024 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU 52
BALANS 56
STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 57
KASSTROOMOVERZICHT 58
FINANCIËLE STATEN 2024 VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA 59
BALANS 64
STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 65
KASSTROOMOVERZICHT 65
GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN 66
GECONSOLIDEERDE BALANS 67
GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES 68
GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT 68
GECONSOLIDEERDE STAAT VAN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 70
EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 71

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF  (3)

EOF-BALANS

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

31.12.2024

31.12.2023

VASTE ACTIVA

 

 

 

Financiële activa

2.1

128

87

Voorfinanciering

2.2

500

574

Bijdragen trustfonds

2.3

188

216

Vorderingen uit ruiltransacties

2.4

5

5

 

 

821

883

VLOTTENDE ACTIVA

 

 

 

Financiële activa

2.1

5

3

Voorfinanciering

2.2

742

954

Vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

2.4

37

24

Geldmiddelen en kasequivalenten

2.5

411

601

 

 

1 194

1 583

TOTAAL ACTIVA

 

2 016

2 466

 

 

 

 

LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

 

Financiële verplichtingen

2.6

(1 )

(5 )

 

 

(1 )

(5 )

KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

 

Voorzieningen

2.6

(2 )

(0 )

Schulden

2.7

(256 )

(391 )

Toegerekende lasten

2.8

(774 )

(984 )

 

 

(1 032 )

(1 375 )

TOTAAL PASSIVA

 

(1 032 )

(1 380 )

 

 

 

 

NETTOACTIVA

 

983

1 086

 

 

 

 

MIDDELEN EN RESERVES

 

 

 

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s

2.9

55 704

54 566

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s

2.9

2 252

2 252

Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat

 

(55 733 )

(53 484 )

Economisch resultaat over het jaar

 

(1 240 )

(2 249 )

NETTOACTIVA

 

983

1 086

EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

2024

2023

ONTVANGSTEN

 

 

 

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

 

 

 

Terugvorderingen

3.1

41

14

 

 

41

14

Ontvangsten uit ruiltransacties

 

 

 

Financiële ontvangsten

3.2

19

9

Overige ontvangsten

3.2

71

43

 

 

90

52

Totaal ontvangsten

 

131

65

UITGAVEN

 

 

 

 

 

 

 

Uitgevoerd door andere entiteiten

3.3

(4 )

(3 )

Steuninstrumenten

3.4

(1 237 )

(2 181 )

Cofinancieringsuitgaven

3.5

(17 )

(8 )

Financieringskosten

3.6

(3 )

(7 )

Overige uitgaven

3.7

(110 )

(116 )

Totaal uitgaven

 

(1 371 )

(2 315 )

 

 

 

 

ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR

 

(1 240 )

(2 249 )

EOF KASSTROOMOVERZICHT

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

2024

2023

Economisch resultaat over het jaar

 

(1 240 )

(2 249 )

Operationele activiteiten

 

 

 

Kapitaalverhoging — bijdragen (netto)

 

1 138

1 630

(Toename)/afname bijdragen trustfonds

 

28

37

(Toename)/afname voorfinanciering

 

287

356

(Toename)/afname vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

 

(12 )

4

Toename/(afname) voorzieningen

 

0

2

Toename/(afname) financiële verplichtingen

 

(2 )

(3 )

Toename/(afname) schulden

 

(136 )

(35 )

Toename/(afname) in overlopende posten

 

(210 )

(148 )

Investeringsactiviteiten

 

 

 

(Toename)/afname niet-afgeleide financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

 

(42 )

(20 )

NETTOKASSTROOM

 

(190 )

(426 )

Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

 

(190 )

(426 )

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar

2.5

601

1 027

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar

2.5

411

601

EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA

(in miljoen EUR)

 

Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A)

Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B)

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C) = (A) – (B)

Gecumuleerde reserves (D)

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E)

Totaal nettoactiva (C) + (D) + (E)

SALDO OP 31.12.2022

72 955

7 855

65 100

(65 647 )

2 252

1 705

Kapitaalverhoging — bijdragen

(185)

(1 815 )

1 630

–

–

1 630

Afsluiting van het 8e EOF

(12 164 )

 

(12 164 )

12 164

 

–

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

(2 249 )

–

(2 249 )

SALDO OP 31.12.2023

60 607

6 040

54 566

(55 732 )

2 252

1 086

Kapitaalverhoging — bijdragen

(62)

(1 200 )

1 138

–

–

1 138

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

(1 240 )

–

(1 240 )

SALDO OP 31.12.2024

60 544

4 840

55 704

(56 973 )

2 252

983

BALANS — EOF

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

 

Toelichting

9e EOF

10e EOF

11e EOF

Totaal

9e EOF

10e EOF

11e EOF

Totaal

VASTE ACTIVA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Financiële activa

2.1

–

14

114

128

–

14

73

87

Voorfinanciering

2.2

–

418

82

500

–

447

127

574

Bijdragen trustfonds

2.3

31

9

148

188

31

9

176

216

Vorderingen uit ruiltransacties

 

–

–

5

5

–

–

5

5

 

 

31

441

349

821

31

470

381

883

VLOTTENDE ACTIVA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Financiële activa

2.1

–

–

5

5

–

–

3

3

Voorfinanciering

2.2

6

81

655

742

5

113

835

954

Vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

2.4

–

21

16

37

–

10

14

24

Rekeningen tussen EOF’s

 

(207 )

227

(20 )

–

(200 )

426

(226 )

–

Geldmiddelen en kasequivalenten

2.5

–

–

411

411

–

–

601

601

 

 

(201 )

329

1 067

1 194

(195 )

549

1 229

1 583

TOTAAL ACTIVA

 

(170 )

770

1 415

2 016

(163 )

1 020

1 610

2 466

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Financiële verplichtingen

2.6

–

–

(1 )

(1 )

–

–

(5 )

(5 )

 

 

–

–

(1 )

(1 )

–

–

(5 )

(5 )

KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

 

 

–

 

 

 

 

Voorzieningen

2,6

–

–

(2 )

(2 )

–

–

(0 )

(0 )

Schulden

2.7

–

(25 )

(230 )

(256 )

–

(63 )

(328 )

(391 )

Toegerekende lasten

2.8

–

(71 )

(703 )

(774 )

–

(129 )

(855 )

(984 )

 

 

–

(96 )

(935 )

(1 032 )

–

(192 )

(1 183 )

(1 375 )

TOTAAL PASSIVA

 

–

(96 )

(936 )

(1 032 )

–

(192 )

(1 188 )

(1 380 )

 

 

 

 

 

–

 

 

 

 

NETTOACTIVA

 

(170 )

674

479

983

(163 )

827

422

1 086

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s

2.9

10 435

20 819

24 449

55 704

10 442

20 834

23 290

54 566

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s

2.9

2 252

–

–

2 252

2 252

–

–

2 252

Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s

2.9

(510 )

(187 )

696

–

(509 )

(120 )

628

–

Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat

 

(12 348 )

(19 887 )

(23 497 )

(55 733 )

(12 350 )

(19 607 )

(21 527 )

(53 484 )

Economisch resultaat over het jaar

 

–

(72 )

(1 169 )

(1 240 )

1

(280 )

(1 970 )

(2 249 )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

NETTOACTIVA

 

(170 )

674

479

983

(163 )

827

422

1 086

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN PER EOF

(in miljoen EUR)

 

 

2024

2023

 

Toelichting

9e EOF

10e EOF

11e EOF

Totaal

9e EOF

10e EOF

11e EOF

Totaal

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ONTVANGSTEN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Terugvorderingen

3.1

1

28

12

41

–

2

12

14

 

 

1

28

12

41

–

2

12

14

Ontvangsten uit ruiltransacties

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Financiële ontvangsten

3.2

–

1

18

19

–

(1 )

10

9

Overige ontvangsten

3.2

2

4

65

71

2

4

37

43

 

 

2

5

83

90

2

4

46

52

Totaal ontvangsten

 

3

33

95

131

2

5

58

65

UITGAVEN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uitgevoerd door andere entiteiten

3.3

–

–

(4 )

(4 )

–

–

(3 )

(3 )

Steuninstrumenten

3.4

(2 )

(90 )

(1 145 )

(1 237 )

1

(276 )

(1 906 )

(2 181 )

Cofinancieringsuitgaven

3.5

–

(12 )

(5 )

(17 )

–

–

(8 )

(8 )

Financieringskosten

3.6

–

5

(9 )

(3 )

1

(2 )

(6 )

(7 )

Overige uitgaven

3.7

(2 )

(7 )

(101 )

(110 )

(3 )

(8 )

(106 )

(116 )

Totaal uitgaven

 

(3 )

(104 )

(1 264 )

(1 371 )

(1 )

(286 )

(2 028 )

(2 315 )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR

 

–

(72 )

(1 169 )

(1 240 )

1

(280 )

(1 970 )

(2 249 )

MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF

(in miljoen EUR)

9e EOF

Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A)

Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B)

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C) = (A) – (B)

Gecumuleerde reserves (D)

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E)

Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F)

Totaal nettoactiva (C) + (D) + (E) + (F)

SALDO OP 31.12.2022

10 464

15

10 450

(14 416 )

1 625

2 010

(331 )

Overdrachten naar en van het 10e EOF

–

(15 )

15

–

–

–

15

Overdrachten naar en van het 10e en 11e EOF

–

–

–

–

–

(4 )

(4 )

Restitutie aan de lidstaten

(22 )

–

(22 )

–

–

–

(22 )

Afsluiting van het 8e EOF

–

–

–

2 066

627

(2 514 )

179

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

1

–

–

1

SALDO OP 31.12.2023

10 442

–

10 442

(12 348 )

2 252

(509 )

(163 )

Kapitaalverhoging — bijdragen

–

–

–

–

–

–

–

Overdrachten naar en van het 10e en 11e EOF

–

–

–

–

–

(1 )

(1 )

Restitutie aan de lidstaten

(6 )

–

(6 )

–

–

–

(6 )

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

 

–

–

 

SALDO OP 31.12.2024

10 435

1

10 435

(12 348 )

2 252

(510 )

(170 )


(in miljoen EUR)

10e EOF

Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A)

Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B)

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C) = (A) – (B)

Gecumuleerde reserves (D)

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E)

Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F)

Totaal nettoactiva (C) + (D) + (E) + (F)

SALDO OP 31.12.2022

20 960

–

20 960

(19 606 )

–

(38 )

1 315

Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF

–

–

–

–

–

6

6

Overdrachten naar en van het 11e EOF

–

–

–

–

–

(87 )

(87 )

Restitutie aan de lidstaten

(126 )

–

(126 )

–

–

–

(126 )

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

(280 )

–

–

(280 )

SALDO OP 31.12.2023

20 834

–

20 834

(19 886 )

–

(120 )

827

Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF

–

–

–

 

–

1

1

Overdrachten naar en van het 11e EOF

–

–

–

 

–

(68 )

(68 )

Restitutie aan de lidstaten

(15 )

–

(15 )

 

–

–

(15 )

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

(72 )

–

–

(72 )

SALDO OP 31.12.2024

20 819

–

20 819

(19 959 )

–

(187 )

674


(in miljoen EUR)

11e EOF

Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A)

Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B)

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C) = (A) – (B)

Gecumuleerde reserves (D)

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E)

Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F)

Totaal nettoactiva (C) + (D) + (E) + (F)

SALDO OP 31.12.2022

29 367

7 840

21 527

(21 528 )

–

541

541

Kapitaalverhoging — bijdragen

–

(1 800 )

1 800

–

–

87

1 887

Restitutie aan de lidstaten

(36 )

–

(36 )

–

–

–

(36 )

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

(1 970 )

–

–

(1 970 )

SALDO OP 31.12.2023

29 331

6 040

23 290

(23 498 )

–

628

422

Kapitaalverhoging — bijdragen

–

(1 200 )

1 200

–

–

68

1 268

Restitutie aan de lidstaten

(41 )

–

(41 )

–

–

–

(41 )

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

(1 169 )

–

–

(1 169 )

SALDO OP 31.12.2024

29 290

4 840

24 449

(24 667 )

–

696

479

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF  (4)

1.   BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING

1.1.   BOEKHOUDBEGINSELEN

Financiële staten zijn bedoeld om een breed scala aan belanghebbenden nuttige informatie te verschaffen over de vermogenspositie, de resultaten en de kasstromen van een entiteit.

De algemene overwegingen (of boekhoudbeginselen) die moeten worden gevolgd bij de opstelling van de financiële staten zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel nr. 1 “Financiële staten” en zijn dezelfde als die welke zijn beschreven in IPSAS 1, namelijk: juiste weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, materialiteit, hergroepering, verrekening en vergelijkende informatie. De kwalitatieve aspecten van financiële verslaglegging zijn relevantie, getrouwe weergave (betrouwbaarheid), begrijpelijkheid, tijdigheid, vergelijkbaarheid en controleerbaarheid.

1.2.   OPSTELLINGSGRONDSLAG

1.2.1.   Verslagperiode

De financiële staten worden jaarlijks opgemaakt. Het boekjaar start op 1 januari en eindigt op 31 december.

1.2.2.   Munteenheid en omrekeningsbeginselen

De jaarrekeningen worden opgemaakt in euro, aangezien de euro de functionele valuta van de EU is. Transacties in vreemde valuta's worden omgerekend in euro tegen de op de transactiedatum geldende wisselkoers. Wisselkoersbaten en -verliezen die voortvloeien uit de afwikkeling van verrichtingen in vreemde valuta’s en uit de omrekening aan het einde van het jaar van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Er worden verschillende omrekeningsmethoden toegepast voor de materiële vaste activa en de immateriële activa, die hun waarde in euro behouden tegen de bij de aankoop geldende koers.

De saldi aan het einde van het jaar van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden omgerekend in euro tegen de op 31 december geldende wisselkoersen van de Europese Centrale Bank (“ECB”).

Wisselkoersen met de euro

Munteenheid

31.12.2024

31.12.2023

 

Munteenheid

31.12.2024

31.12.2023

BGN

1,9558

1,9558

 

PLN

4,275

4,3395

CZK

25,185

24,724

 

RON

4,9743

4,9756

DKK

7,4578

7,4529

 

SEK

11,459

11,096

GBP

0,82918

0,86905

 

CHF

0,9412

0,926

NOK

11,795

11,2405

 

JPY

163,06

156,33

HUF

411,35

382,8

 

USD

1,0389

1,105

1.2.3.   Gebruik van ramingen

Overeenkomstig de IPSAS en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke ramingen betreffen onder andere, maar niet uitsluitend: de bedragen voor verplichtingen inzake personeelsbeloningen, financiële risico’s verbonden aan vorderingen en bedragen die in de toelichting over de financiële instrumenten zijn opgenomen, voorziening voor bijzondere waardevermindering voor financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en voor verplichtingen inzake financiëlegarantiecontracten, toegerekende baten en lasten, voorzieningen, waardeverminderingen van immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen, de realiseerbare nettowaarde van voorraden, voorwaardelijke activa en verplichtingen. De werkelijke bedragen kunnen van deze ramingen afwijken.

Redelijke schattingen zijn een essentieel onderdeel van het opstellen van financiële staten en ondergraven hun betrouwbaarheid niet. Een schatting moet mogelijk worden herzien als de omstandigheden waarop de schatting was gebaseerd zijn veranderd of als er nieuwe informatie of meer ervaring beschikbaar is. Vanwege de aard van een schattingswijziging heeft een schattingswijziging geen betrekking op voorgaande perioden en houdt zij geen correctie van een fout in. Het effect van een schattingswijziging zal worden weergegeven in het overschot of tekort in de perioden waarin het bekend wordt.

1.2.4.   Toepassing van nieuwe en gewijzigde boekhoudregels van de Europese Unie

Nieuwe boekhoudregels van kracht voor jaarperioden die op of na 1 januari 2024 aanvangen

Er zijn geen nieuwe boekhoudregels die van kracht zijn geworden voor jaarperioden die op of na 1 januari 2024 aanvangen.

Nieuwe boekhoudregels vastgesteld, maar nog niet van kracht op 31 december 2024

In 2024 zijn er geen nieuwe boekhoudregels vastgesteld.

1.3.   BALANS

1.3.1.   Financiële activa

Indeling bij de eerste opname

De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname. Op basis van het beheersmodel en de contractuele kasstroomkenmerken van de activa kunnen de financiële activa worden ingedeeld in drie categorieën: “financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs” (AC), “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen” (FVNA), of “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten” (FVSD).

i)   Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs zijn niet-afgeleide financiële activa die voldoen aan twee voorwaarden: 1) De entiteit houdt deze aan om de contractuele kasstromen te ontvangen; 2) op bepaalde dagen zijn er contractuele kasstromen die uitsluitend aflossingen en rentebetalingen op het uitstaande hoofdsombedrag betreffen.

Deze categorie omvat:

—

geldmiddelen en kasequivalenten;

—

leningen (met inbegrip van termijndeposito’s waarvan de oorspronkelijke looptijd meer dan drie maanden bedraagt);

—

vorderingen uit ruiltransacties.

Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs zijn opgenomen in de vlottende activa, behalve voor de activa met een looptijd van meer dan twaalf maanden vanaf de verslagleggingsdatum.

ii)   Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen

Deze niet-afgeleide financiële activa hebben contractuele kasstromen die uitsluitend aflossingen en rentebetalingen op het uitstaande hoofdsombedrag betreffen. Bovendien heeft het beheersmodel tot doel de financiële activa aan te houden om contractuele kasstromen te ontvangen en om de financiële activa te verkopen.

Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat zij binnen de twaalf maanden na de verslagleggingsdatum zullen worden gerealiseerd.

De entiteit houdt dergelijke activa niet aan op 31 december 2024.

iii)   Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

De entiteit deelt derivaten en investeringen in eigen vermogen in als FVSD, aangezien de contractuele kasstromen niet uitsluitend de hoofdsom en rentebetalingen op de hoofdsom vertegenwoordigen.

Bovendien deelt de entiteit de schuldbewijzen die zij aanhoudt in als FVSD, aangezien de portefeuilles van schuldbewijzen worden beheerd en geëvalueerd op basis van de reële waarde van de portefeuille.

Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat zij binnen de twaalf maanden na de verslagleggingsdatum zullen worden gerealiseerd.

Eerste opname en waardering

Aankopen van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden opgenomen op hun transactiedag, de dag waarop de entiteit tot de aankoop van het actief overgaat. Kasequivalenten en leningen worden opgenomen wanneer contanten bij een financiële instelling op een depositorekening worden geplaatst of aan kredietnemers worden uitgekeerd.

Financiële activa worden initieel gewaardeerd tegen reële waarde. In het geval van financiële activa die niet worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, worden bij de eerste opname transactiekosten toegevoegd aan de reële waarde. In het geval van financiële activa die worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden de transactiekosten onder de uitgaven opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

De reële waarde van een financieel actief bij de eerste opname is doorgaans de transactieprijs, tenzij de transactie niet zakelijk is, d.w.z. dat die transactie om redenen van overheidsbeleid tegen een niet- of nominale vergoeding wordt verstrekt. In dit geval is het verschil tussen de reële waarde van het financiële instrument en de transactieprijs een niet-wisselkoerscomponent die in de staat van de financiële resultaten als uitgave wordt opgenomen. In dit geval wordt de reële waarde van een financieel actief afgeleid van actuele marktverrichtingen voor een volledig gelijkwaardig instrument. Indien geen actieve markt voor het instrument bestaat, wordt de reële waarde afgeleid van een waarderingstechniek waarvoor gebruik wordt gemaakt van beschikbare gegevens van waarneembare markten.

Waardering na eerste opname

Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs worden vervolgens tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerd op basis van de effectieverentemethode.

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde (met inbegrip van die welke afkomstig zijn van de omrekening van vreemde valuta en eventueel ontvangen rentebetalingen) worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen in de periode waarin zij zich voordoen.

Reële waarde bij waardering na eerste opname

De reële waarde van op actieve markten genoteerde beleggingen is gebaseerd op de actuele biedkoers. Indien de markt voor een financieel actief niet actief is (en voor niet-genoteerde effecten en OTC-derivaten), stelt de EU een reële waarde vast met gebruikmaking van waarderingstechnieken. Daarbij gaat het onder meer om het gebruik van recente, vergelijkbare zakelijke verrichtingen als vergelijkingsbasis, vergelijking met de actuele marktwaarde van een ander instrument dat in wezen hetzelfde is, contantewaardeberekeningen en optiewaarderingsmodellen en andere courant door marktdeelnemers gebruikte waarderingstechnieken.

Investeringen in durfkapitaalfondsen die geen genoteerde marktprijs op een actieve markt hebben, worden gewaardeerd tegen de toerekenbare intrinsieke waarde, die moet worden beschouwd als een equivalent van hun reële waarde.

Waardevermindering van financiële activa

De EU neemt een waardeverminderingsverlies op en waardeert dit voor verwachte kredietverliezen op financiële activa die worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen.

Het verwachte kredietverlies is de contante waarde van het verschil tussen de contractuele kasstromen en de kasstromen die de EU verwacht te zullen ontvangen. Het verwachte kredietverlies is gebaseerd op redelijke en gefundeerde informatie die zonder ongerechtvaardigde kosten of inspanningen op de verslagleggingsdatum beschikbaar is.

Voor activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs wordt de boekwaarde van het actief verminderd met het bedrag van het waardeverminderingsverlies dat in de staat van de financiële resultaten wordt opgenomen. Indien in een volgende periode het bedrag van de waardeverminderingen afneemt, wordt de afboeking van het financieel actief teruggeboekt via de staat van de financiële resultaten.

a)   Vorderingen

De entiteit waardeert het waardeverminderingsverlies tegen het bedrag van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen met behulp van praktische hulpmiddelen (bv. een voorzieningenmatrix).

b)   Geldmiddelen en kasequivalenten

De entiteit houdt geldmiddelen en kasequivalenten aan op lopende rekeningen en termijndeposito’s van maximaal drie maanden. De geldmiddelen worden aangehouden bij banken met zeer hoge kredietratings, dus met zeer lage kansen op wanbetaling. Gezien de korte duur en de lage kansen op wanbetaling, zijn de verwachte kredietverliezen van geldmiddelen en kasequivalenten verwaarloosbaar. Bijgevolg wordt voor kasequivalenten geen voorziening voor bijzondere waardevermindering opgenomen.

c)   Leningen

Het verwachte kredietverlies wordt gewaardeerd met behulp van een driestappenmodel waarin rekening wordt gehouden met kansgewogen gevallen van wanbetaling gedurende de looptijd van het financieel actief en de ontwikkeling van het kredietrisico sinds de initiëring van het financieel actief. Voor leningen is de initiëring de datum van de onherroepelijk toegezegde lening.

Indien het kredietrisico sinds de initiëring niet aanzienlijk is toegenomen (“fase 1”), is het waardeverminderingsverlies het te verwachten kredietverlies door mogelijke gevallen van wanbetaling in de komende twaalf maanden na de verslagleggingsdatum (“binnen twaalf maanden te verwachten kredietverlies”). Indien het kredietrisico sinds de initiëring aanzienlijk is toegenomen (“fase 2”) of indien op objectieve wijze een kredietwaardigheidsvermindering kan worden aangetoond (“fase 3”), komt het waardeverminderingsverlies overeen met het te verwachten kredietverlies door mogelijke gevallen van wanbetaling gedurende de gehele looptijd van het financieel actief (“tijdens de looptijd te verwachten kredietverlies”).

Verwijdering uit de balans

Financiële instrumenten worden uitgeboekt wanneer de rechten op kasstromen uit de beleggingen zijn vervallen of de entiteit in wezen alle aan eigendom verbonden risico’s en voordelen aan een andere partij heeft overgedragen. Verkoop van financiële activa met verwerking van overschotten of tekorten wordt opgenomen op de transactiedatum ervan.

1.3.2.   Voorfinanciering

Voorfinanciering heeft ten doel om de begunstigde te voorzien van een kasvoorschot, dat wil zeggen van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in het contract, het besluit, de overeenkomst of de basishandeling in kwestie is vastgesteld. Het voorschot wordt hetzij gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt, hetzij terugbetaald. Indien de begunstigden geen subsidiabele uitgaven verrichten, zijn zij verplicht om de voorfinanciering aan de entiteit terug te betalen. Aangezien de entiteit de controle over de voorfinanciering behoudt en recht heeft op terugbetaling van het niet-subsidiabele deel, wordt het bedrag geboekt als een actief.

Voorfinanciering wordt initieel opgenomen op de balans wanneer de geldmiddelen aan de ontvanger worden overgemaakt. Voorfinanciering wordt gewaardeerd tegen het bedrag van de vergoeding. Voorfinanciering wordt in daaropvolgende perioden gewaardeerd tegen het initieel in de balans opgenomen bedrag, verminderd met tijdens de periode gedane subsidiabele uitgaven (inclusief in voorkomend geval geraamde bedragen).

1.3.3.   Vorderingen en verhaalbare bedragen

De boekhoudregels van de EU vereisen dat wissel- en niet-ruiltransacties afzonderlijk worden weergegeven. Om een onderscheid te maken tussen beide categorieën, is de term “vordering” voorbehouden voor ruiltransacties, terwijl voor niet-ruiltransacties, d.w.z. waarbij de EU waarde van een andere entiteit ontvangt zonder onmiddellijk een gelijkwaardige tegenprestatie te leveren, de term “verhaalbare bedragen” wordt gebruikt (bv. op de lidstaten verhaalbare bedragen betreffende de eigen middelen).

Vorderingen uit ruiltransacties voldoen aan de definitie van financiële instrumenten. De entiteit beschouwt deze vorderingen als financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en waardeert ze dienovereenkomstig.

Verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties worden gewaardeerd tegen de reële waarde op de verwervingsdatum minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering geboekt wanneer er objectief bewijs bestaat dat de entiteit niet alle verschuldigde bedragen volgens de oorspronkelijke voorwaarden van de verhaalbare bedragen zal kunnen innen. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag. De waardevermindering wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

1.3.4.   Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito’s, en andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden.

1.3.5.   Schulden

Opgenomen onder schulden zijn bedragen die betrekking hebben op zowel ruiltransacties zoals de aankoop van goederen en diensten als niet-ruiltransacties die bijvoorbeeld betrekking hebben op kostendeclaraties van begunstigden, subsidies of andere vormen van EU-financiering (zie toelichting 1.4.1).

Bij de verstrekking van subsidies en andere financiering aan begunstigden worden de kostendeclaraties geboekt als schulden voor het gevraagde bedrag op het ogenblik dat de kostendeclaratie wordt ontvangen. Na verificatie en aanvaarding van de subsidiabele kosten, worden de schulden gewaardeerd tegen het aanvaarde en subsidiabele bedrag.

Schulden die voortvloeien uit de aankoop van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag. De desbetreffende uitgaven worden in de boekhouding opgenomen wanneer de goederen of diensten worden geleverd en door de entiteit worden aanvaard.

1.3.6.   Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen worden ingedeeld als financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, of als verplichtingen inzake financiëlegarantiecontracten.

Financiële verplichtingen tegen geamortiseerde kostprijs worden initieel opgenomen tegen reële waarde, met inbegrip van transactiekosten, en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs aan de hand van de effectieverentemethode. Zij worden alleen uit het overzicht van de financiële positie verwijderd als de verplichting is vervuld, komt te vervallen, is geannuleerd of is verlopen.

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten omvatten derivaten wanneer de reële waarde negatief is. Wanneer het garantiecontract van de entiteit verlangt dat zij betalingen doet naar aanleiding van wijzigingen in de prijzen van financiële instrumenten of wisselkoersen, is het garantiecontract een derivaat. Zij worden boekhoudkundig op dezelfde manier verwerkt als financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten.

De entiteit neemt een verplichting inzake financiëlegarantiecontracten op wanneer zij een contract aangaat op grond waarvan zij verplicht is bepaalde betalingen te verrichten om de garantienemer te compenseren voor een door hem geleden verlies, omdat een bepaalde debiteur zijn betalingsverplichting uit hoofde van de oorspronkelijke of herziene voorwaarden van een schuldbewijs niet nakomt. Verplichtingen inzake financiëlegarantiecontracten worden initieel opgenomen tegen reële waarde.

De waardering na eerste opname hangt af van de ontwikkeling van de kredietrisicoblootstelling van de financiële garantie. Indien het kredietrisico niet aanzienlijk is toegenomen (“fase 1”), worden financiële verplichtingen in verband met garanties gewaardeerd tegen de binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen en het initieel opgenomen bedrag verminderd met, in voorkomend geval, de geaccumuleerde afschrijvingen. Indien het kredietrisico aanzienlijk is toegenomen (“fase 2”), worden financiële verplichtingen in verband met garanties gewaardeerd tegen de binnen de looptijd te verwachten kredietverliezen en het initieel opgenomen bedrag verminderd met, in voorkomend geval, de geaccumuleerde afschrijvingen.

Financiële verplichtingen worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, tenzij de looptijd binnen de twaalf maanden na de balansdatum verstrijkt. Financiëlegarantiecontracten worden ingedeeld als kortlopende verplichtingen, behalve als de entiteit een onvoorwaardelijk recht heeft om de afwikkeling van de verplichting met ten minste twaalf maanden na de verslagleggingsdatum uit te stellen.

1.3.7.   Overlopende posten

Transacties en gebeurtenissen worden in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer er aan het einde van het jaar geen factuur is opgesteld en de dienst is verstrekt of de goederen zijn geleverd door de entiteit of er een contractuele overeenkomst bestaat (bv. op grond van een contract), worden de aan de periode toerekenbare ontvangsten in de financiële staten opgenomen. Wanneer er bovendien aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de dienst nog niet is verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt.

Ook uitgaven worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het einde van de boekhoudkundige periode worden de toegerekende uitgaven opgenomen tegen het geraamde bedrag van de voor de periode verschuldigde overdracht. De berekening van toegerekende uitgaven gebeurt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn uitgegeven door de rekenplichtige en die tot doel hebben te waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven van de economische en andere bijzonderheden die zij willen weergeven. Evenzo wordt de uitgave uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt wanneer een vooruitbetaling plaatsvond voor diensten of goederen die nog niet zijn ontvangen.

1.4.   STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

1.4.1.   Ontvangsten

Ontvangsten omvatten uitsluitend de bruto-instroom van economische voordelen of door de entiteit ontvangen of te ontvangen dienstenpotentieel, die een toename van de nettoactiva vertegenwoordigt, zonder de toenamen die verband houden met bijdragen van de eigenaars.

Afhankelijk van de aard van de onderliggende transacties in de staat van de financiële resultaten, wordt onderscheid gemaakt tussen:

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties zijn belastingen en overdrachten, omdat de overdragende partij middelen ter beschikking stelt van de ontvangende partij zonder dat de ontvangende partij in ruil hiervoor rechtstreeks een ongeveer gelijke waarde verstrekt. Overdrachten zijn de instroom van toekomstige economische voordelen of dienstenpotentieel van niet-ruiltransacties, behalve belastingen. Voor de EU-entiteiten omvatten de overdrachten voornamelijk middelen die van de Commissie zijn ontvangen (bv. evenwichtssubsidie aan de traditionele agentschappen, exploitatiesubsidie voor de delegatieovereenkomsten).

De entiteit neemt een actief op met betrekking tot overdrachten wanneer de entiteit de middelen controleert als gevolg van een gebeurtenis in het verleden (de overdracht) en ervan uitgaat dat zij in de toekomst van deze middelen economische voordelen of dienstenpotentieel zal ontvangen en wanneer de reële waarde op een betrouwbare wijze kan worden gemeten. Een instroom van middelen uit een niet-wisseltransactie die als een actief (d.i. cash) is opgenomen, wordt ook opgenomen als ontvangsten, tenzij de entiteit een bestaande verplichting heeft met betrekking tot deze overdracht (voorwaarde), waaraan moet worden voldaan voordat de ontvangsten kunnen worden geboekt. Tot aan de voorwaarde is voldaan, worden de ontvangsten uitgesteld en geboekt als een verplichting.

Ontvangsten uit ruiltransacties

Ontvangsten uit de verkoop van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de beduidende risico’s en voordelen verbonden aan de eigendom van de goederen op de koper zijn overgegaan. Ontvangsten uit een verrichting die de levering van diensten behelst, worden opgenomen in verhouding tot de mate van voltooiing van de verrichting op de verslagdatum.

a)   Rentebaten en lasten

Rentebaten en -lasten van financiële activa en financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen op basis van de effectieverentemethode. Dit is een methode om de geamortiseerde kostprijs van een financieel actief of een financiële verplichting te berekenen en om de rentebaten of -lasten toe te rekenen aan de periode waarop ze betrekking hebben.

b)   Dividendinkomsten

Inkomsten uit dividenden worden opgenomen wanneer het recht om betaling te ontvangen is vastgesteld.

c)   Ontvangsten en uitgaven van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

Dit heeft betrekking op de tegen reële waarde gewaardeerde winsten (ontvangsten) en tegen reële waarde gewaardeerde verliezen (uitgaven) van deze financiële activa, met inbegrip van die welke afkomstig zijn van de omrekening van vreemde valuta. Voor rentedragende financiële activa omvat dit tevens rente.

d)   Ontvangsten uit financiëlegarantiecontracten

De ontvangsten uit financiëlegarantiecontracten (garantiepremie) worden opgenomen voor de tijd dat de entiteit klaar staat om de houder van het financiëlegarantiecontract te compenseren voor het kredietverlies dat hij zou kunnen lijden.

1.4.2.   Uitgaven

Uitgaven zijn afgenomen economische baten of dienstenpotentieel tijdens de verslagperiode in de vorm van de uitstroom of het verbruik van activa of het aangaan van verplichtingen dat resulteert in de afname van de nettoactiva/vermogen. Zij omvatten zowel uitgaven die voortvloeien uit ruiltransacties als uitgaven die voortvloeien uit niet-ruiltransacties.

De kosten van ruiltransacties die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en door de entiteit zijn aanvaard. Zij worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke factuurbedrag. Voorts worden uitgaven die verband houden met de diensten die tijdens de desbetreffende periode zijn verstrekt en waarvoor nog geen factuur is ingediend of aanvaard, op de balansdatum opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

Uitgaven die voortvloeien uit niet-ruiltransacties hebben betrekking op overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en subsidies, bijdragen en giften. Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde heeft voldaan aan eventuele subsidiabiliteitscriteria en van het bedrag een redelijke raming kan worden gemaakt.

Betalingsverzoeken of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgaven opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Aan het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geraamd en geboekt als toegerekende uitgaven.

1.5.   VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

1.5.1.   Voorwaardelijke activa

Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft. Een voorwaardelijk actief wordt vermeld wanneer een instroom van economische voordelen of dienstenpotentieel waarschijnlijk is geworden.

1.5.2.   Voorwaardelijke verplichtingen

Een voorwaardelijke verplichting is een mogelijke verplichting waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft, of een bestaande verplichting indien het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel inhouden, vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen.

Een voorwaardelijke verplichting ontstaat ook in de zeldzame omstandigheden waarin een bestaande verplichting bestaat maar niet met voldoende betrouwbaarheid kan worden gewaardeerd.

Voorwaardelijke verplichtingen worden niet in de rekeningen opgenomen. Zij worden vermeld tenzij een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen zeer onwaarschijnlijk is.

1.6.   MIDDELEN VAN HET FONDS

De EOF-lidstaten leveren bijdragen aan het fonds voor de uitvoering van EOF-programma’s, zoals bepaald in het Intern Akkoord van elk EOF. Volgens de toepasselijke rechtsgrondslag wordt over de opvragingen van kapitaal, d.w.z. de verzoeken om financiering voor een bepaald jaar N, in het jaar N-1 een besluit van de Raad genomen, waarbij de te ontvangen middelen duidelijk worden toegewezen aan specifieke toekomstige perioden.

De bijdragen voldoen aan de criteria voor inbreng van eigenaars (boekhoudregels van de Europese Unie (EAR 1) en worden derhalve in de jaarrekening van het EOF als middelen van het fonds beschouwd. De middelen van het fonds vertegenwoordigen het totale bedrag van de bijdragen die van de EOF-lidstaten moeten worden ontvangen. Aangezien de niet-afgeroepen middelen van het fonds openlijk van de totale middelen van het fonds worden afgetrokken (zie Mutatieoverzicht van de nettoactiva), worden alleen de afgeroepen middelen van het fonds in de balans opgenomen.

Aangezien de overeengekomen bijdragen worden toegewezen aan bepaalde verslagperioden, waarbij de wettelijke vordering van het EOF op de EOF-lidstaten alleen in deze perioden ontstaat, worden alle vooraf ontvangen bedragen opgenomen als uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds in het kader van schulden en niet als opgevraagd kapitaal.

1.7.   COFINANCIERING

De ontvangen cofinancieringsbijdragen worden als aan de lidstaten en niet-lidstaten en andere entiteiten te betalen bedragen geboekt, aangezien zij voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-ruiltransacties. Het EOF moet de bijdragen gebruiken voor dienstverlening aan derden. Anders moet het EOF de activa (de ontvangen bijdragen) teruggeven. De openstaande schuld voor cofinancieringsovereenkomsten is de ontvangen cofinancieringsbijdrage verminderd met de uitgaven die met betrekking tot het project zijn gedaan. Dit heeft geen effect op de nettoactiva.

Uitgaven met betrekking tot cofinancieringsprojecten worden opgenomen wanneer zij zich voordoen. Het overeenkomstige bedrag van de bijdragen wordt geboekt als exploitatiebaten. Er is geen effect op het economisch resultaat van het jaar.

2.   TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS

ACTIVA

2.1.   FINANCIËLE ACTIVA

Een financieel actief is een actief dat:

a)

een geldmiddel is;

b)

een eigenvermogensinstrument van een andere entiteit is;

c)

een contractueel recht is om: geldmiddelen of een ander financieel actief te ontvangen van een andere entiteit, of om financiële activa of financiële verplichtingen te ruilen met een andere entiteit onder voorwaarden die potentieel voordelig zijn voor de entiteit, of

d)

een contract is dat in de eigenvermogensinstrumenten van de entiteit zal of kan worden afgewikkeld.

Financiële activa worden ingedeeld in de volgende categorieën: “financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs” (AC), “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten” (FVSD) en “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen” (FVNA). De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname en op elke balansdatum herbekeken.

De financiële activa van het EOF bestaan uit financiële activa tegen FVSD en leningen en zijn:

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Langlopend

 

 

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten (FVSD)

112

70

Leningen

16

16

 

128

87

Kortlopend

 

 

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten (FVSD)

–

3

Leningen

5

–

 

5

3

 

 

 

Totaal

132

89

De 112 miljoen EUR van financiële activa tegen FVSD heeft betrekking op investeringen in eigen vermogen op de volgende gebieden:

—

hernieuwbare duurzame energie via Climate Investor One, ElectriFI en het Wereldfonds voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie (Geeref);

—

de bevordering van inclusieve financiering van kleine en middelgrote landbouwbedrijven via het ABC FUND;

—

financiële inclusie in Uganda via aBi Finance, en

—

het scheppen van banen en het creëren van duurzame groei in Afrika via het initiatief Boost Africa.

De 16 miljoen EUR aan langlopende leningen en de 5 miljoen EUR aan kortlopende leningen heeft betrekking op twee belangrijke gebieden: duurzame landbouw via het AgriFI en toegang tot en opwekking van elektriciteit uit duurzame energiebronnen via de investeringsfaciliteit ElectriFI.

2.2.   VOORFINANCIERING

Talrijke contracten voorzien in de betaling van voorschotten voor de aanvang van werken, de levering van voorraden of de verrichting van diensten. Soms wordt in de betalingsregeling van contracten bepaald dat de betalingen op basis van voortgangsverslagen zullen plaatsvinden. Voorfinanciering wordt normaal gesproken uitbetaald in de munteenheid van het land of gebied waar het project wordt uitgevoerd.

De termijn waarbinnen de voorfinanciering kan worden gebruikt, bepaalt of deze wordt opgenomen als kortlopende of langlopende voorfinanciering. Het gebruik is vastgelegd in de onderliggende overeenkomst van het project. Indien het gebruik binnen de twaalf maanden na de verslagleggingsdatum moet plaatsvinden, gaat het om een kortlopende voorfinanciering. Omdat uit het EOF veel langetermijnprojecten worden gefinancierd, moeten de desbetreffende voorfinancieringen langer dan een jaar beschikbaar zijn. Bijgevolg worden sommige voorfinancieringen geboekt als niet-vlottende activa.

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Niet-vlottende voorfinanciering

2.2.1

–

418

82

500

574

Vlottende voorfinanciering

2.2.2

6

81

655

742

954

Totaal

 

6

499

737

1 242

1 529

De daling van de totale voorfinanciering met 287 miljoen EUR per 31 december 2024 kan grotendeels worden verklaard door de daling van de voorfinanciering die in het kader van het 11e EOF aan begunstigden is uitbetaald en die afnam van 963 miljoen EUR in 2023 tot 737 miljoen EUR in 2024. Dit is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en houdt tevens verband met de ontwikkeling van het aantal lopende contracten. Het 11e EOF is tot volle wasdom gekomen toen de vervalclausule eind 2020 in werking trad. Sinds 1 januari 2021 konden in het kader van het 11e EOF geen nieuwe financieringsovereenkomsten meer worden gesloten, maar specifieke contracten voor de bestaande overeenkomsten konden nog wel worden gesloten. Dit leidde tot een gestage daling van het totale bedrag van de nieuw ondertekende contracten van 2 118 miljoen EUR in 2021 tot 853 miljoen EUR in 2022 en 860 miljoen EUR in 2023, gevolgd door een verdere daling tot 300 miljoen EUR in 2024.

De voorfinanciering in het kader van het 10e EOF daalde van 560 miljoen EUR in 2023 tot 499 miljoen EUR in 2024, wat aansluit bij de normale trend en in overeenstemming is met de levenscyclus van het EOF.

Wat betreft langlopende voorfinanciering heeft 393 miljoen EUR (427 miljoen EUR in 2023) betrekking op de openstaande voorfinanciering voor twee contracten in het kader van het EU-infrastructuurtrustfonds voor Afrika (“AITF”). Het doel van dit trustfonds is het verlenen van financiële steun met subsidies aan infrastructuurprojecten, naast langlopende financiering die beschikbaar wordt gesteld door projectfinanciers. De verstrekking van die subsidies vormt een hefboom voor de verstrekking van langlopende financiering door deelnemende financiële instellingen. Ten tijde van de ondertekening van de contracten werd het soort acties van het AITF geacht adequaat door de overeenkomst te worden gedekt (er was nog geen template beschikbaar voor financieringsinstrumenten en in de verordening werd dit type instrument niet genoemd). Bijgevolg werden de in het kader van deze overeenkomsten verrichte betalingen geregistreerd als voorfinanciering en niet als component van een financieringsinstrument. Vanwege het langetermijnkarakter van de door het trustfonds uitgevoerde verrichtingen is de jaarlijkse verrekening van de oude voorfinanciering van het AITF zeer beperkt en gespreid over de jaren. Om beter rekening te houden met de projectvoorwaarden werd 393 miljoen EUR van de openstaande voorfinanciering derhalve geherclassificeerd naar langlopende financiering, waarbij 34 miljoen EUR overeenkomt met de toegerekende uitgaven aan het einde van het jaar.

2.2.1.   Niet-vlottende voorfinanciering op basis van de beheersvorm

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Direct beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

Commissie

–

15

Uitvoerende agentschappen van de EU

1

2

EU-delegaties

2

7

 

3

24

Indirect beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

EIB en EIF

402

436

Internationale organisaties

65

74

Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak

7

16

Publiekrechtelijke organen

13

17

Derde landen

10

7

 

497

550

Totaal

500

574

2.2.2.   Vlottende voorfinanciering

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Voorfinanciering (bruto)

8

518

3 237

3 763

4 906

Afgewikkeld in het kader van afsluiting

(2)

(438 )

(2 582 )

(3 022 )

(3 952 )

Totaal

6

81

655

742

954

2.2.3.   Vlottende voorfinanciering op basis van de beheersvorm

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Direct beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

Commissie

37

55

Uitvoerende agentschappen van de EU

2

3

EU-delegaties

47

82

 

86

140

Indirect beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

EIB en EIF

62

87

Internationale organisaties

388

431

Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak

71

78

Publiekrechtelijke organen

77

98

Derde landen

56

119

EU-organen en publiek-private partnerschappen

1

1

 

655

814

Totaal

742

954

2.2.4.   Garanties met betrekking tot voorfinanciering

Om de voorfinancieringen te garanderen, worden waarborgen aangehouden. Deze worden vrijgegeven wanneer de laatste kostendeclaratie voor een project is betaald.

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Garanties voor voorfinancieringen

19

32

De 19 miljoen EUR bestaat uit garanties als zekerheid voor voorfinancieringen die in direct beheer worden betaald, waarbij het EOF de begunstigde van de garantie is (zie toelichting 4.1). Het grootste deel van de voorfinanciering wordt echter betaald in het kader van indirect beheer, waarbij de begunstigde van de garantie niet het EOF is, maar de aanbestedende dienst. In 2024 bedroegen deze garanties 415 miljoen EUR.

2.3.   BIJDRAGEN TRUSTFONDS

Deze rubriek omvat het bedrag dat als bijdrage is betaald aan het EU-trustfonds voor Afrika en het EU-trustfonds Bêkou. De kosten die het trustfonds heeft gemaakt en die door het EOF moeten worden gedragen, zijn van de bijdragen afgetrokken.

De bijdragen uit het trustfonds worden onder direct beheer door het EOF uitgevoerd.

(in miljoen EUR)

 

Nettobijdrage op 31.12.2023

In 2024 betaalde bijdragen

Toewijzing netto-uitgaven trustfondsen 2024

Nettobijdrage op 31.12.2024

Afrika

186

90

(111 )

165

Bêkou

30

 

(7 )

23

Totaal

216

90

(118 )

188

De verlaging van de bijdragen van 274 miljoen EUR in 2023 tot 90 miljoen EUR in 2024 is het gevolg van de daling van de uitgaven voor de trustfondsen als gevolg van de afwikkeling van beide trustfondsen. Eind 2021 hadden het EU-trustfonds voor Afrika en het EU-trustfonds Bêkou de piek van hun activiteiten bereikt toen de periode voor de sluiting van contracten afliep. De liquidatie van de trustfondsen die daarna begon, leidde tot een daling van het aantal lopende contracten en daarmee tot een daling van de uitgaven.

2.4.   VORDERINGEN UIT RUILTRANSACTIES EN VERHAALBARE BEDRAGEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES

Ruiltransacties zijn transacties waarbij de entiteit activa of diensten ontvangt, of haar verplichtingen worden afgelost, en rechtstreeks een min of meer gelijke waarde in ruil verstrekt (voornamelijk in de vorm van goederen, diensten of gebruik van activa) aan de andere partij. Niet-ruiltransacties zijn transacties waarbij een entiteit waarde van een andere entiteit ontvangt zonder rechtstreeks een min of meer gelijke waarde in ruil te verstrekken of waarde geeft aan een andere entiteit zonder rechtstreeks een min of meer gelijke waarde in ruil te ontvangen.

2.4.1.   Niet-vlottende vorderingen uit ruiltransacties

Per 31.12.2024 heeft het EOF 5 miljoen EUR aan langlopende vorderingen uit ruiltransacties, die hoofdzakelijk bestaan uit uitgestelde lasten die voortvloeien uit verschillende financiële instrumenten.

2.4.2.   Vlottende verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties en vorderingen uit ruiltransacties

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

31.12.2024

31.12.2023

Verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

2.4.2.1

24

13

Vorderingen uit ruiltransacties

2.4.2.2

12

12

Totaal

 

37

24

2.4.2.1.   Verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Klanten

2

40

9

52

55

Overheidsinstanties

4

13

2

19

19

Derde landen

–

13

3

16

6

Afschrijving

(6 )

(49 )

(7 )

(63 )

(68 )

Totaal

–

17

6

24

13

2.4.2.2.   Vorderingen uit ruiltransacties

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Toegerekende baten

–

–

2

2

1

Rekeningen tussen EOF’s

(207 )

227

(20 )

–

–

Overige

–

4

7

11

11

Totaal

(207 )

231

(11 )

12

12

Om redenen van doelmatigheid is de enige kas voor alle EOF’s ondergebracht bij het 11e EOF; dit leidt tot wederzijdse verrichtingen tussen de verschillende EOF’s; deze worden gesaldeerd door middel van verbindingsrekeningen tussen de verschillende EOF-balansen.

De rubriek “Overige” omvat hoofdzakelijk vorderingen die voortvloeien uit financiële instrumenten. Van de 11 miljoen EUR aan overige vorderingen heeft een bedrag van 4 miljoen EUR betrekking op een vordering van het Wereldfonds voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie (Geeref) en heeft een bedrag van 7 miljoen EUR betrekking op een vordering van Climate Investor One.

2.5.   GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN (5)

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële instrumenten tegen geamortiseerde kostprijs en omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito’s (zoals lopende rekeningen en spaarrekeningen) en andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden.

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Speciale rekeningen

 

 

 

 

 

Centrale banken

–

–

285

285

341

 

–

–

285

285

341

Lopende rekeningen

 

 

 

 

 

Commerciële banken

–

–

49

49

193

Geldmiddelen van financiële instrumenten

–

–

77

77

67

 

–

–

126

126

260

Totaal

–

–

411

411

601

De daling van de geldmiddelen en kasequivalenten met 190 miljoen EUR is voornamelijk veroorzaakt door de afname van de kasreserves bij centrale en commerciële banken. Deze daling is met name het gevolg van betalingen die zijn gedaan voor het dekken van uitgaven en voorschotten die de gedurende het jaar ontvangen bijdragen overschreden. Meer in het bijzonder namen de afgeroepen bijdragen af van 1 800 miljoen EUR in 2023 tot 1 200 miljoen EUR in 2024. Daarnaast ontvingen de lidstaten een terugbetaling van 7,8 miljoen EUR uit het 9e EOF voor de eerste tranche van 2024, terwijl het VK verzocht om verrekening van zijn bijdragen voor de tweede en derde tranche van 2023 ten bedrage van 41 miljoen EUR met zijn uitstaande aandeel in het 10e en 11e EOF (zie toelichting 2.9.1).

Net als in voorgaande jaren en om het tegenpartijrisico te beperken, worden meer liquide middelen bijgehouden op rekeningen bij centrale banken dan bij de commerciële banken (zie toelichting 5.1).

PASSIVA

2.6.   FINANCIËLE VERPLICHTINGEN

Een financiële verplichting is elke verplichting die:

a)

een contractuele verplichting is om: geldmiddelen of een ander financieel actief aan een andere entiteit te leveren; financiële activa of financiële verplichtingen te ruilen met een andere entiteit onder voorwaarden die potentieel nadelig zijn voor de entiteit, of

b)

een contract is dat in de eigenvermogensinstrumenten van de entiteit zal of kan worden afgewikkeld.

De financiële verplichtingen worden geclassificeerd in de volgende categorieën: “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten”, “overige financiële verplichtingen die tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerd zijn, of verplichtingen uit hoofde van financiëlegarantiecontracten.

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

31.12.2024

31.12.2023

Langlopend

 

 

 

Financiële voorzieningen

2.6.1

–

3

Financiële garantieverplichtingen

2.6.2

1

1

Overige financiële verplichtingen

2.6.3

–

1

Cofinanciering — schulden

 

–

1

Totaal

 

1

5

2.6.1.   Voorzieningen

Deze voorzieningen zijn de geraamde kredietverliezen die zullen worden opgelopen in verband met de voor diverse financiële instrumenten verstrekte leningen.

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Niet-vlottende financiële voorzieningen

–

–

–

–

3

Vlottende financiële voorzieningen

–

–

2

2

–

Totaal

–

–

2

2

3

Het bedrag van 2 miljoen EUR vertegenwoordigt het geraamde verlies in verband met de garantie die is verleend in het kader van de volgende financiële instrumenten: ElectriFI CW en ElectriFI CW II, AgriFI Tanzania en AgriFI Regional ACP.

2.6.2.   Financiële garantieverplichtingen

Deze voorzieningen zijn de geraamde verliezen die zullen worden opgelopen in verband met de voor diverse financiële instrumenten verstrekte garanties, waarbij de met de uitvoering belaste entiteiten bevoegd zijn om in eigen naam, maar namens en voor rekening van het EOF, garanties te verstrekken. Het financiële risico van het EOF in verband met de garanties is begrensd, en er worden geleidelijk voorzieningen aangelegd om toekomstige garantieclaims af te dekken.

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Financiële garantieverplichtingen

–

–

1

1

1

Het bedrag van 1 miljoenEUR staat voor het geraamde verlies met betrekking tot de garantie in het kader van het financiële instrument Euritz van 9 miljoenEUR (zie toelichting 4.2.1).

2.6.3.   Overige financiële verplichtingen

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

–

–

–

–

1

Per 31.12.2024 bedroegen de totale schulden in verband met financiële instrumenten slechts 25 000 EUR. Dit bedrag heeft volledig betrekking op schulden uit hoofde van het ABC FUND.

2.7.   SCHULDEN

Schulden zijn betalingsverplichtingen voor goederen of diensten die zijn ontvangen of geleverd en die — in tegenstelling tot toegerekende lasten — reeds zijn gefactureerd of formeel overeengekomen met de leverancier. Schulden kunnen betrekking hebben op zowel ruiltransacties (zoals de aankoop van goederen en diensten) als niet-ruiltransacties (bv. kostendeclaraties van begunstigden van subsidies, voorfinanciering of andere vormen van EU-financiering).

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Kortlopende schulden

2.7.1

–

21

130

150

260

Diverse schulden

2.7.2

–

5

100

105

132

Totaal

 

–

25

230

256

391

2.7.1.   Kortlopende schulden

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Leveranciers

–

14

41

56

98

Derde landen

–

–

29

29

32

Overheidsinstanties

–

6

59

66

129

Totaal

–

21

130

150

260

Schulden omvatten grotendeels kostendeclaraties die door het EOF zijn ontvangen met betrekking tot aan de begunstigden verstrekte subsidies. Zij worden geboekt op het moment dat de kostendeclaratie wordt ontvangen, en voor het volledige bedrag van de kostendeclaratie. Na een subsidiabiliteitscontrole worden alleen de subsidiabele bedragen aan de begunstigden betaald. Aan het einde van het jaar worden de uitstaande kostendeclaraties geanalyseerd en worden de geraamde subsidiabele bedragen in verband met die kostendeclaraties opgenomen in de staat van de financiële resultaten. De geraamde niet-subsidiabele bedragen worden opgenomen als “Andere kortlopende schulden”.

De daling van de schulden is toe te schrijven aan een kleiner aantal ontvangen facturen die voor het einde van het jaar nog niet waren betaald

2.7.2.   Diverse schulden

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Cofinanciering — schulden

2.7.2.1

–

5

23

28

41

Uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds

2.7.2.2

–

–

64

64

88

Overige diverse schulden

 

–

(1 )

13

12

3

Totaal

 

–

5

100

105

132

2.7.2.1.   Cofinanciering — schulden

Cofinancieringsschulden zijn middelen die het EOF heeft ontvangen in het kader van de cofinancieringsovereenkomsten. Het EOF is verplicht deze bijdragen te gebruiken om de overeengekomen diensten aan derden te leveren en de ongebruikte middelen aan de contribuanten terug te storten. De timing van het gebruik van de cofinancieringsbedragen bepaalt of zij als kortlopende of als langlopende financiering worden opgenomen.

Aan het einde van het jaar worden alle cofinancieringsschulden per geval beoordeeld en worden alle bedragen die in de volgende twaalf maanden waarschijnlijk niet zullen worden gebruikt, beschouwd als langlopend.

(in miljoen EUR)

 

8e EOF

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Vlottende cofinancieringsschulden

–

–

5

23

28

41

2.7.2.2.   Uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds

Een bedrag van 6,3 miljoen EUR aan uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds heeft betrekking op een restitutie aan de lidstaten en aan het Verenigd Koninkrijk van vrijgemaakte of ongebruikte middelen van projecten in het kader van het 9e EOF (zie toelichting 2.9.1). De lidstaten stemden ermee in om de restitutie te verrekenen met de bijdragen van het 11e EOF tijdens de eerste afroeping van de bijdragen in 2025.

Naast de restitutie heeft een bedrag van 58 miljoen EUR betrekking op de eerste door het Verenigd Koninkrijk, Portugal, Hongarije, Litouwen, Cyprus en Estland vooruit betaalde tranche van 2025. Van dit bedrag werd 51 miljoen EUR geheel door het VK betaald en werd 15 miljoen EUR in mindering gebracht op het resterende aandeel van het VK in de ongebruikte middelen van het 10e en 11e EOF. Overeenkomstig artikel 152 van het terugtrekkingsakkoord blijft het Verenigd Koninkrijk partij bij het EOF tot de afsluiting van het 11e EOF en van alle voorgaande EOF’s die nog niet zijn afgesloten, en neemt het daarbij dezelfde verplichtingen in acht als de lidstaten (zie toelichting 2.9.1).

2.8.   TOEGEREKENDE LASTEN

Toegerekende lasten zijn betalingsverplichtingen voor goederen of diensten die zijn ontvangen of geleverd maar die — in tegenstelling tot schulden — nog niet zijn gefactureerd of formeel overeengekomen met de leverancier. Toegerekende lasten worden berekend op basis van het bedrag van vastleggingen in de begroting aan het einde van het jaar. Het deel geraamde toegerekende lasten dat betrekking heeft op de betaalde voorfinanciering is geboekt als een vermindering van de voorfinancieringsbedragen.

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Toegerekende lasten

–

71

703

774

983

Overige overlopende posten

–

–

–

–

1

Totaal

–

71

703

774

984

Toegerekende lasten omvatten geraamde exploitatiekosten voor lopende of beëindigde contracten zonder gevalideerde kostendeclaraties waarbij de subsidiabele uitgaven van de begunstigden werden geraamd door gebruik te maken van de ten tijde van het opstellen van de financiële staten beste beschikbare informatie. Opgemerkt wordt dat informatie uit grootschalige dagelijkse activiteiten, zoals contractverlengingen die na de verslagdatum zijn ondertekend, niet systematisch in aanmerking worden genomen en dat de mogelijke impact van deze activiteiten op de toegerekende lasten niet op betrouwbare wijze kan worden geschat. Het deel van de geraamde toegerekende lasten dat betrekking heeft op de voorfinanciering is geboekt als een vermindering van de voorfinancieringsbedragen (zie toelichting 2.2).

De daling van de toegerekende lasten met 210 miljoen EUR is te verklaren door de vermindering van het aantal contracten waarvoor lasten moesten worden geraamd en toegerekend. Deze daling is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en het onderliggende aantal lopende contracten:

NETTOACTIVA

2.9.   MIDDELEN VAN HET FONDS

De EOF-lidstaten leveren bijdragen aan het fonds voor de uitvoering van EOF-programma’s, zoals bepaald in het Intern Akkoord van elk EOF. Volgens de toepasselijke rechtsgrondslag wordt over de opvragingen van kapitaal, d.w.z. de verzoeken om financiering voor een bepaald jaar N, in het jaar N-1 een besluit van de Raad genomen, waarbij de te ontvangen middelen duidelijk worden toegewezen aan specifieke toekomstige perioden.

De bijdragen voldoen aan de criteria voor inbreng van eigenaars (boekhoudregels van de Europese Unie (EAR 1) en worden derhalve in de jaarrekening van het EOF als middelen van het fonds beschouwd. De middelen van het fonds vertegenwoordigen het totale bedrag van de bijdragen die van de EOF-lidstaten moeten worden ontvangen. Omdat de niet-afgeroepen middelen van het fonds van de totale middelen van het fonds worden afgetrokken (zie Mutatieoverzicht van de nettoactiva), worden alleen de afgeroepen middelen van het fonds in de balans opgenomen.

Aangezien de overeengekomen bijdragen worden toegewezen aan bepaalde verslagperioden, waarbij de wettelijke vordering van het EOF op de EOF-lidstaten alleen in deze perioden ontstaat, worden alle vooraf ontvangen bedragen opgenomen als uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds in het kader van schulden en niet als opgevraagd kapitaal.

2.9.1.   Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

Totaal

Middelen van het fonds

10 442

20 834

29 331

60 607

Niet-afgeroepen middelen van het fonds

–

–

(6 040 )

(6 040 )

Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2023

10 442

20 834

23 290

54 566

Middelen van het fonds

10 435

20 819

29 290

60 544

Niet-afgeroepen middelen van het fonds

–

–

(4 840 )

(4 840 )

Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2024

10 435

20 819

24 449

55 704

De niet-afgeroepen middelen vertegenwoordigen de bedragen die nog niet bij de lidstaten zijn opgevraagd. De afgeroepen middelen van het fonds zijn de bijdragen die door het EOF zijn afgeroepen en door de lidstaten zijn overgemaakt naar de rekeningen van de kasmiddelen (zie toelichting 2.9.2 hieronder).

Op grond van Besluit (EU) 2024/2906 van de Raad (6) werden de in de Interne Akkoorden van het 8e en 9e EOF vastgestelde bijdragen van de lidstaten dienovereenkomstig verminderd met een bedrag van 6,3 miljoen EUR uit de vrijgemaakte bedragen van het 9e EOF. Restituties die voortvloeien uit deze vermindering zijn gecompenseerd ten opzichte van het extra verzoek om bijdragen in het kader van het 11e EOF. De restitutie zal worden gebruikt voor de eerste tranche van 2025 (zie toelichting 2.7.2).

Hoewel het Verenigd Koninkrijk partij blijft bij het EOF tot de afsluiting van alle programma’s, kan zijn aandeel van niet-vastgelegde en vrijgemaakte middelen van het 9e en 10e EOF overeenkomstig artikel 153 van het terugtrekkingsakkoord niet worden hergebruikt. In 2024 heeft het VK verzocht dat zijn tweede en derde tranche voor het jaar wordt gecompenseerd met zijn uitstaande aandeel in de reserve van het 10e en 11e EOF. Daarnaast werd nog eens 15 miljoen EUR terugbetaald aan het VK tegen de eerste tranche van 2025 (zie toelichting 2.7.2.1). Als gevolg daarvan werd het fondsvermogen van het 10e en 11e EOF verminderd met respectievelijk 15 miljoen EUR en 41 miljoen EUR.

2.9.2.   Afgeroepen en niet-afgeroepen middelen van het fonds per lidstaat en het VK

(in miljoen EUR)

Bijdragen 11e EOF

%

Niet-afgeroepen middelen per 31.12.2023

Afgeroepen middelen in 2024

Niet-afgeroepen middelen per 31.12.2024

Oostenrijk

2,40

145

(29 )

116

België

3,25

196

(39 )

157

Bulgarije

0,22

13

(3 )

11

Kroatië

0,23

14

(3 )

11

Cyprus

0,11

7

(1 )

5

Tsjechië

0,80

48

(10 )

39

Denemarken

1,98

120

(24 )

96

Estland

0,09

5

(1 )

4

Finland

1,51

91

(18 )

73

Frankrijk

17,81

1 076

(214 )

862

Duitsland

20,58

1 243

(247 )

996

Griekenland

1,51

91

(18 )

73

Hongarije

0,61

37

(7 )

30

Ierland

0,94

57

(11 )

46

Italië

12,53

757

(150 )

606

Letland

0,12

7

(1 )

6

Litouwen

0,18

11

(2 )

9

Luxemburg

0,26

15

(3 )

12

Malta

0,04

2

(0 )

2

Nederland

4,78

289

(57 )

231

Polen

2,01

121

(24 )

97

Portugal

1,20

72

(14 )

58

Roemenië

0,72

43

(9 )

35

Slowakije

0,38

23

(5 )

18

Slovenië

0,22

14

(3 )

11

Spanje

7,93

479

(95 )

384

Zweden

2,94

178

(35 )

142

Verenigd Koninkrijk

14,68

887

(176 )

710

Totaal

100,00

6 040

(1 200 )

4 840

Aangezien de middelen van het 9e en 10e EOF zijn opgevraagd en in vorige jaren volledig zijn ontvangen, is in 2024 een bedrag van 1 200 miljoen EUR afgeroepen, dat volledig betrekking heeft op het 11e EOF. Het afgeroepen kapitaal nam af van 1 800 miljoen EUR in 2023 tot 1 200 miljoen EUR in 2024.

2.9.3.   Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s

(in miljoen EUR)

 

8e EOF

9e EOF

10e EOF

11e EOF

Totaal

Saldo op 31.12.2022

(2 513 )

2 010

(38 )

541

–

Overdracht van bedragen van vorige EOF’s naar de prestatiereserve van het 8e EOF

2 762

(2 762 )

–

–

–

Overdracht van bedragen van vorige EOF’s naar de prestatiereserve van het 10e EOF

427

(432 )

6

–

–

Overdracht van bedragen van vorige EOF’s naar de prestatiereserve van het 11e EOF

(676 )

676

(87 )

87

–

Saldo op 31.12.2023

–

(509 )

(120 )

628

–

Overdracht van bedragen van vorige EOF’s naar de prestatiereserve van het 10e EOF

–

(1 )

1

–

–

Overdracht van bedragen van vorige EOF’s naar de prestatiereserve van het 11e EOF

–

–

(68 )

68

–

Saldo op 31.12.2024

–

(510 )

(187 )

696

–

Deze rubriek omvat de middelen die zijn overgedragen tussen de actieve EOF’s.

Sinds de inwerkingtreding van de Overeenkomst van Cotonou worden alle onbestede middelen in de eerdere, actieve EOF’s na vrijmaking overgedragen naar het meest recentelijk geopende EOF. Door de overgedragen middelen van andere EOF’s nemen de kredieten van het ontvangende fonds toe en die van het overdragende fonds af. Middelen die zijn overgedragen naar de prestatiereserve van het 10e en 11e EOF kunnen alleen onder de in de interne akkoorden opgenomen specifieke voorwaarden worden vastgelegd.

3.   TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

ONTVANGSTEN

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

2024

2023

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

3.1

41

14

Ontvangsten uit ruiltransacties

3.2

90

52

Totaal

 

131

65

3.1.   ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties zijn transacties waarbij de overdragende partij middelen ter beschikking stelt van de ontvangende partij zonder dat de ontvangende partij in ruil hiervoor rechtstreeks een ongeveer gelijke waarde verstrekt. De rubriek bevat voornamelijk bedragen die gedurende het jaar van de Commissie zijn ontvangen en teruggevorderde operationele uitgaven.

(in miljoen EUR)

 

Toelichting

9e EOF

10e EOF

11e EOF

2024

2023

Teruggevorderde uitgaven

 

1

16

7

24

6

Cofinanciering — ontvangsten

3.1.1

–

12

5

17

8

Totaal

 

1

28

12

41

14

De ontvangsten uit niet-ruiltransacties kunnen op basis van de beheersvorm als volgt worden opgesplitst:

(in miljoen EUR)

 

2024

2023

Direct beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

Commissie

1

–

Uitvoerende agentschappen

2

–

EU-delegaties

4

5

 

7

5

Indirect beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

Derde landen

31

6

Publiekrechtelijke organen

–

–

Internationale organisaties

3

3

Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak

–

–

 

34

9

Totaal

41

14

3.1.1.   Cofinanciering — ontvangsten

De ontvangen cofinancieringsbijdragen voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-ruiltransacties en mogen als zodanig bij ontvangst niet van invloed zijn op de staat van de financiële resultaten. De bijdragen blijven geboekt onder verplichtingen (zie toelichtingen 2.7.2 en 2.7.2.1) totdat is voldaan aan de voorwaarden die zijn verbonden aan de gedoneerde middelen, dat wil zeggen dat de subsidiabele uitgaven zijn verricht (zie toelichting 3.5). Het desbetreffende bedrag wordt vervolgens geboekt in de staat van de financiële resultaten als ontvangsten uit niet-ruiltransacties uit cofinanciering. Bijgevolg is het effect op het economisch resultaat van het jaar nul.

3.2.   ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

2024

2023

Financiële ontvangsten

–

1

18

19

9

Overige ontvangsten

2

4

65

71

43

Totaal

2

5

83

90

52

De 19 miljoen EUR onder de rubriek “Financiële ontvangsten” bestaat voornamelijk uit opgelopen rente op onbetaalde invorderingsopdrachten, rente op voorfinancieringen, rente op saldi bij centrale en commerciële banken, en inkomsten uit financiële instrumenten.

“Overige ontvangsten” hebben grotendeels betrekking op wisselkoersbaten. De overeenkomstige wisselkoersverliezen worden geboekt onder “Overige uitgaven” (zie toelichting 3.7).

UITGAVEN

3.3.   DOOR ANDERE ENTITEITEN GEDANE UITGAVEN

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

2024

2023

Uitgaven voor technische bijstand

–

–

4

4

3

Het bedrag van 4 miljoen EUR omvat uitgaven voor technische bijstand die in het kader van verschillende financieringsinstrumenten zijn gedaan.

3.4.   STEUNINSTRUMENTEN

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

2024

2023

Programmeerbare steun

2

(13 )

641

630

841

Macro-economische steun

–

–

–

–

7

Sectoraal beleid

–

–

–

–

(1 )

Intra-ACS-projecten

–

89

408

497

779

Spoedhulp

–

12

(25 )

(13 )

230

Institutionele steun

–

2

3

4

12

Compensatie exportopbrengsten

–

–

–

–

2

Bijdragen aan trustfondsen

–

–

118

118

311

Totaal

2

90

1 145

1 237

2 181

De operationele uitgaven van het EOF hebben betrekking op meerdere steuninstrumenten en nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd.

In 2024 daalden de operationele uitgaven met 944 miljoen EUR, hoofdzakelijk als gevolg van de aanzienlijke vermindering van de uitgaven in het kader van het 11e EOF, van 1 906 miljoen EUR in 2023 tot 1 145 miljoen EUR in 2024. Deze daling deed zich in alle programma’s voor en stemt overeen met de EOF-levenscyclus.

Ook de wijzigingen in de uitgaven in het kader van het 9e en het 10e EOF zijn in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en de geleidelijke afsluiting van contracten. Een groot aantal contracten in het kader van deze EOF’s is in 2024 afgerond en afgesloten, met lagere uitgaven tot gevolg.

De negatieve bedragen van het 10e en het 11e EOF met betrekking tot de programmeerbare steun en de noodhulpprogramma’s zijn het gevolg van de terugboeking van de toegerekende lasten 2023 die hoger waren dan de daadwerkelijk in 2024 gedane uitgaven. Met name wat betreft het 11e EOF hebben de negatieve bedragen betrekking op een contract met de Wereldbank dat in eerste instantie in december 2023 zou aflopen, maar in 2024 werd verlengd tot december 2025. De Commissie draagt aan dit trustfonds bij in de vorm van fondsen vanuit zowel het trustfonds voor Afrika als het EOF. Door voorrang te geven aan verbruik boven voorfinanciering, werden de in 2024 gedane uitgaven toegewezen aan het trustfonds voor Afrika en worden de EOF-middelen naar verwachting in 2025 gebruikt.

Daarnaast werden de uitgaven voor programmeerbare steun, noodhulp en intra-ACS-projecten beïnvloed door de terugboeking van de toegerekende lasten 2023 in verband met vier projecten, waaronder het contract met de Wereldbank, ten belope van 175 miljoen EUR. Op basis van geactualiseerde uitvoeringsinformatie die van de uitvoerende partners is ontvangen en die een nauwkeuriger beeld geeft van de daadwerkelijke voortgang van de projecten, was er voor deze contracten in 2024 geen sprake van toegerekende lasten.

3.5.   COFINANCIERINGSUITGAVEN

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

2024

2023

Cofinanciering

–

12

5

17

8

Onder deze rubriek zijn de uitgaven opgenomen die werden gemaakt voor cofinancieringsprojecten in 2024. Er zij op gewezen dat de gedane uitgaven de geraamde bedragen met betrekking tot de afsluiting van het boekjaar bevatten (en bijgevolg terugboekingen van de geraamde bedragen met betrekking tot vorig jaar).

Overeenkomstig de boekhoudregels voor cofinanciering hebben de bedragen geen invloed gehad op het resultaat voor het jaar, omdat zij zijn opgenomen in zowel de cofinancieringsuitgaven als in de cofinancieringsontvangsten (zie ook toelichting 3.1.1).

Steuninstrumenten en cofinancieringsuitgaven per beheersvorm

(in miljoen EUR)

 

2024

2023

Direct beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

Commissie

17

50

Uitvoerende agentschappen van de EU

3

16

Trustfondsen

118

290

EU-delegaties

148

235

 

286

591

Indirect beheer

 

 

Uitgevoerd door:

 

 

EIB en EIF

84

(45 )

Internationale organisaties

287

994

Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak

156

201

Publiekrechtelijke organen

126

147

Derde landen

314

297

EU-organen en publiek-private partnerschappen

–

3

 

967

1 597

Totaal

1 254

2 189

3.6.   FINANCIERINGSKOSTEN

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

2024

2023

Nettowaardevermindering op leningen en voorschotten

–

(5)

4

(1)

2

Verliezen op financiële activa of verplichtingen tegen FVSD

–

–

3

3

3

Subsidie voor vergoedingen

–

–

2

2

1

Totaal

–

(5)

9

3

7

De nettowaardevermindering op leningen en voorschotten omvat waardeverminderingen op financiële instrumenten en geschatte kosten op oninbare bedragen die voortvloeien uit verouderende invorderingsopdrachten (meer dan twee jaar), faillissementen en kwijtscheldingen.

De 3 miljoen EUR aan financiële uitgaven voor financiële activa tegen FVSD heeft voornamelijk betrekking op wisselkoersverschillen, rente en wijzigingen van de reële waarde voor diverse financiële instrumenten.

Het bedrag van 2 miljoen EUR onder de rubriek “Subsidie voor vergoedingen” heeft betrekking op uitgaven die in het kader van het financiële instrument Kulima zijn gedaan.

3.7.   OVERIGE UITGAVEN

Deze rubriek omvat uitgaven van administratieve aard zoals externe diensten buiten de IT-sector, uitgaven voor operationele leasing, communicatie en publicaties, opleidingskosten enz.

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

2024

2023

Administratieve en IT-uitgaven

–

1

42

43

51

Voorzieningen voor risico’s en lasten

–

–

–

–

1

Gerealiseerde verliezen op handelsdebiteuren

1

2

–

4

–

Wisselkoersverliezen

1

4

59

63

62

Wisselkoersverliezen op financiële instrumenten

–

–

1

1

1

Totaal

2

7

101

110

116

De rubriek “Administratieve en IT-uitgaven” omvat bedragen die gebaseerd zijn op het Intern Akkoord van het EOF met de Commissie ter dekking van de administratieve uitgaven van zowel de centrale diensten als de delegaties bij het beheer van de EOF-programma’s.

4.   VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN EN ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN

4.1.   VOORWAARDELIJKE ACTIVA

Voorwaardelijke activa zijn mogelijke activa die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft.

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Voorfinancieringsgaranties

–

–

19

19

32

Totaal

–

–

19

19

32

Voorfinancieringsgaranties worden in bepaalde gevallen verlangd van andere begunstigden dan lidstaten, wanneer zij vooruitbetalingen doen.

Eind 2024 bedroegen de voorfinancieringsgaranties 19 miljoen EUR tegenover 32 miljoen EUR in 2023. Deze ontwikkeling is in overeenstemming met de afwikkeling van het EOF en de geleidelijke afsluiting van contracten.

Bij contracten die op indirecte wijze worden beheerd, vallen de waarborgen onder een andere aanbestedende dienst dan het EOF en worden zij derhalve niet bekendgemaakt door het EOF.

4.2.   VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN

Voorwaardelijke verplichtingen zijn ofwel mogelijke verplichtingen die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft, ofwel bestaande verplichtingen die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden waarbij de uitstroom van middelen niet waarschijnlijk is of het bedrag niet op betrouwbare wijze kan worden gewaardeerd.

4.2.1.   Verstrekte garanties

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Verstrekte garanties

–

–

26

26

28

De bovenstaande tabel toont de omvang van de blootstelling van het EOF aan mogelijke toekomstige betalingen in verband met aan de EIB-groep of andere financiële instellingen gegeven garanties. De vermelde bedragen zijn zonder financiële voorzieningen of financiële verplichtingen geboekt voor de betrokken programma’s.

Het bedrag van 26 miljoen EUR houdt verband met garanties in het kader van de volgende financiële instrumenten: 9 miljoen EUR in het kader van het financiële instrument Euritz, 10 miljoen EUR in het kader van het KULIMA FUND en nog eens 7 miljoen EUR in het kader van de faciliteit voor de landbouwwaardeketen ZAMBIA.

4.2.2.   Voorwaardelijke verplichtingen in verband met rechtszaken

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Lopende rechtszaken

–

–

7

7

7

Eind 2024 waren er slechts twee rechtszaken aanhangig, voor een totaalbedrag van 7 miljoen EUR.

4.3.   ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN

4.3.1.   Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten

Dit onderstaande bedrag bestaat uit de budgettaire RAL (“reste à liquider”) verminderd met de daarmee verband houdende bedragen die in de staat van de financiële resultaten zijn opgenomen als uitgaven. De budgettaire RAL is een bedrag dat de vastleggingen vertegenwoordigt waarvoor nog geen betalingen en/of vrijmakingen zijn gedaan. Dit is het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma’s.

(in miljoen EUR)

 

9e EOF

10e EOF

11e EOF

31.12.2024

31.12.2023

Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten

15

166

2 520

2 701

3 449

De daling van de RAL wordt grotendeels veroorzaakt door de daling van de budgettaire RAL, die eind 2024 in totaal uitkwam op 3 812 miljoen EUR (2023: 5 116 miljoen EUR). Dit is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en houdt tevens verband met de ontwikkeling van het aantal lopende contracten (zie toelichting 2.2).

5.   FINANCIEEL RISICOBEHEER

De hieronder verschafte informatie met betrekking tot het financieel risicobeheer van het EOF betreft de kasverrichtingen die door de Commissie werden verricht namens het EOF met het oog op de besteding van EOF-middelen.

5.1.   BELEID INZAKE RISICOBEHEER EN AFDEKKINGSACTIVITEITEN

De voorschriften en beginselen voor het beheer van de kasverrichtingen zijn vastgelegd in het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF en het Intern Akkoord.

Als gevolg van de bovenvermelde regelgeving zijn de volgende hoofdprincipes van toepassing:

a)

de EOF-bijdragen worden door elke lidstaat gestort op een speciale rekening die bij de centrale bank van de betrokken lidstaat of bij de door hem aangewezen financiële instelling is geopend. Deze bijdragen blijven op die speciale rekeningen totdat de betalingen van het EOF moeten worden uitgevoerd;

b)

EOF-bijdragen worden door de lidstaten in euro betaald, terwijl de EOF-betalingen in euro en in andere valuta luiden;

c)

bankrekeningen die door de Commissie namens het EOF zijn geopend, mogen geen negatief saldo vertonen.

Naast de speciale rekeningen heeft de Commissie namens het EOF nog andere bankrekeningen geopend bij financiële instellingen (centrale banken en commerciële banken) om andere betalingen te verrichten en te ontvangen dan de bijdragen van de lidstaten aan de begroting.

De kasverrichtingen en de betalingen zijn sterk geautomatiseerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van moderne informaticasystemen. Om de veiligheid van het systeem te waarborgen en te garanderen dat de taken worden gescheiden conform het Financieel Reglement, de internecontrolenormen van de Commissie en de controleprincipes, worden er specifieke procedures toegepast.

Een op schrift gestelde reeks richtsnoeren en procedures regelt het beheer van de kasverrichtingen en betalingen met als doel om het operationele en financiële risico te beperken en een gepast controleniveau te waarborgen. Deze richtsnoeren en procedures betreffen de verschillende werkingsgebieden, en de naleving van de richtsnoeren en procedures wordt periodiek gecontroleerd.

5.2.   VALUTARISICO

Blootstelling van het EOF aan valutarisico aan het einde van het jaar — nettopositie

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

 

USD

EUR

Overige

Totaal

USD

EUR

Overige

Totaal

Financiële activa

 

 

 

 

 

 

 

 

Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

10

4

7

21

7

7

3

17

Financiële activa tegen FVSD

42

61

9

112

16

49

8

73

Vorderingen

6

5

–

11

7

4

–

11

Geldmiddelen en kasequivalenten

11

400

–

411

6

595

–

601

 

69

470

16

555

36

655

11

704

Financiële verplichtingen

 

 

 

 

 

 

 

 

Financiële voorzieningen en garantieverplichtingen

–

3

–

3

–

2

2

4

 

–

3

–

3

–

2

2

4

Totaal

69

473

16

558

36

657

13

706

Alle bijdragen luiden in euro, en andere valuta worden slechts aangekocht wanneer zij noodzakelijk zijn voor de uitvoering van betalingen. Bijgevolg zijn de kasverrichtingen van het EOF niet blootgesteld aan een valutarisico.

5.3.   RENTERISICO

Het EOF ontleent geen geldmiddelen en is bijgevolg niet blootgesteld aan een renterisico.

De rente wordt opgebouwd op de saldi die het EOF aanhoudt op zijn verschillende bankrekeningen. De Commissie heeft namens het EOF maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de op gezette tijd verworven rente in overeenstemming is met de marktrentevoeten en hun mogelijke fluctuatie.

Bijdragen aan de EOF-begroting worden door elke lidstaat geboekt op een speciale rekening bij de door de lidstaat daartoe aangewezen financiële instelling. Ter beperking van het risico van negatieve beloning, zoals dat een paar jaar geleden bestond, zijn er kasbeheerprocedures ingevoerd om de saldi op de betrokken rekeningen tot een minimum te beperken. Voorts komt elke negatieve vergoeding op deze rekeningen ten laste van de desbetreffende lidstaat, overeenkomstig Verordening (EU) 2016/888 van de Raad (7).

Overnightsaldi op commerciële bankrekeningen worden dagelijks vergoed. De vergoeding voor saldi op dergelijke rekeningen is gebaseerd op variabele marktrentevoeten waarop een contractuele marge (positief of negatief) wordt toegepast. Voor de meeste rekeningen is de renteberekening gekoppeld aan het marktreferentietarief en wordt zij aangepast aan de schommelingen in dit tarief. Bijgevolg loopt het EOF geen risico dat haar saldi tegen een lager tarief dan de marktrentevoeten worden vergoed.

5.4.   KREDIETRISICO (TEGENPARTIJRISICO)

Maximale blootstelling aan kredietrisico

Voor financiële activa zijn de meegedeelde bedragen nettoboekwaarden en vertegenwoordigen zij de blootstelling van het EOF aan kredietrisico aan het einde van de verslagperiode.

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Financiële activa

 

 

Leningen

21

16

Geldmiddelen en kasequivalenten

411

601

Vorderingen uit ruiltransacties  (*1)

11

11

Verstrekte garanties

 

 

Financiëlegarantiecontracten

12

14

Totaal op 31.12.2024

454

642


Financieel instrument Leningen: kredietkwaliteit

(in miljoen EUR)

31.12.2024

 

Fase 1

Fase 2

Fase 3

POCI

Totaal

Kredietrating

 

 

 

 

 

Beste en uitstekende rangschikking

–

–

–

–

–

Rangschikking hogere middensegment

–

–

–

–

–

Rangschikking lagere middensegment

–

–

–

–

–

Rangschikking niet-investeringswaardig en wanbetalingsrangschikking

16

6

3

–

25

Brutoboekwaarde

16

6

3

–

25

Minus voorzieningen voor verliezen

3

1

–

–

4

Nettoboekwaarde

13

5

3

–

21


Geldmiddelen en kasequivalenten: kredietkwaliteit

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

 

 

 

Kredietrating

 

 

Beste en uitstekende rangschikking

314

514

Rangschikking hogere middensegment

91

77

Rangschikking lagere middensegment

6

11

Rangschikking niet-investeringswaardig en wanbetalingsrangschikking

–

–

Brutoboekwaarde

411

601

Minus voorzieningen voor verliezen

–

–

Nettoboekwaarde

411

601


Vorderingen: kredietkwaliteit

(in miljoen EUR)

31.12.2024

 

Niet verschuldigd

Achterstallig

0-30 dagen

Achterstallig

31-90 dagen

Achterstallig

91 dagen-1 jaar

Achterstallig

> 1 jaar

Totaal

Brutoboekwaarde

11

–

–

–

–

11

Minus voorzieningen voor verliezen

–

–

–

–

–

–

Nettoboekwaarde

11

–

–

–

–

11

Financiële activa tegen FVSD: kredietkwaliteit

In 2024 hebben de financiële activa tegen FVSD die zijn opgenomen in deze financiële staten betrekking op investeringen in eigen vermogen die niet aan kredietrisico onderhevig zijn (zie toelichting 2.1).

5.5.   LIQUIDITEITSRISICO

Vervaldagenanalyse van de financiële verplichtingen op basis van resterende contractuele vervaldag

De financiële verplichtingen en schulden in deze rubriek worden vermeld door de boekwaarden van de balans.

(in miljoen EUR)

 

< 1 jaar

1-5 jaar

> 5 jaar

Totaal

Financiële verplichtingen op 31.12.2024

256

–

–

256

Financiële verplichtingen op 31.12.2023

391

2

–

393

Voor het EOF geldende begrotingsbeginselen zorgen ervoor dat de totale kasmiddelen voor de begrotingsperiode steeds toereikend zijn voor de uitvoering van de betalingen. De totale bijdragen van de lidstaten stemmen immers overeen met het totale bedrag van de betalingskredieten voor de desbetreffende begrotingsperiode.

De bijdragen van de lidstaten aan het EOF worden evenwel betaald in drie tranches per jaar, terwijl de betalingen seizoensgebonden zijn.

Om ervoor te zorgen dat de kasmiddelen steeds toereikend zijn om de in een bepaalde maand uit te voeren betalingen te dekken, worden op gezette tijden gegevens over de kassituatie uitgewisseld tussen de thesaurie van de Commissie en de desbetreffende uitgevende diensten.

Naast het bovenstaande zorgen geautomatiseerde kasbeheerinstrumenten er in het kader van de kasverrichtingen van het EOF voor dat dagelijks voldoende liquiditeit beschikbaar is op elke bankrekening van het EOF.

6.   INFORMATIEVERSCHAFFING OVER VERBONDEN PARTIJEN

De verbonden partijen van het EOF zijn het EU-trustfonds Bêkou, het EU-trustfonds voor Afrika en de Europese Commissie. Verrichtingen tussen deze entiteiten maken deel uit van de normale verrichtingen van het EOF en derhalve gelden er overeenkomstig de boekhoudregels van de EU geen specifieke verplichtingen tot informatieverschaffing voor deze verrichtingen.

Er is geen afzonderlijk beheer voor het EOF, aangezien het door de Commissie wordt beheerd. De rechten van de leidinggevenden van de EU, met inbegrip van de Commissie, zijn openbaar gemaakt in de geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie in rubriek 7.2 “Rechten van leidinggevenden”.

7.   GEBEURTENISSEN NA DE BALANSDATUM

Op de datum van ondertekening van deze rekeningen zijn geen relevante punten onder de aandacht gekomen van de rekenplichtige van het EOF die een afzonderlijke vermelding in deze rubriek zouden vereisen. Bij het opstellen van de jaarrekeningen en de bijbehorende toelichtingen werd gebruikgemaakt van de recentste beschikbare gegevens en dit komt tot uiting in de hierboven opgenomen informatie.

8.   AFSTEMMING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT EN HET BEGROTINGSRESULTAAT

Het economisch resultaat van het jaar is berekend op transactiebasis. Het begrotingsresultaat is evenwel gebaseerd op de beginselen van de kasboekhouding. Aangezien het economisch resultaat en het begrotingsresultaat het gevolg zijn van dezelfde onderliggende verrichtingen, is het nuttig om na te gaan of ze op elkaar kunnen worden afgestemd. In onderstaande tabel is deze afstemming opgenomen, met vermelding van de belangrijkste afgestemde bedragen, opgesplitst in ontvangsten en uitgaven. De toelichting bij de tabel bevat aanvullende informatie over de aard van de belangrijkste sluitposten.

(in miljoen EUR)

 

2024

2023

ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR

(1 240 )

(2 249 )

Ontvangsten

 

 

Rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden

(25 )

(11 )

Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet zijn geïnd

(4 )

(2 )

Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar zijn geïnd

18

12

Netto-effect van voorfinanciering

38

36

Toegerekende baten (netto)

(98 )

(54 )

Uitgaven

 

 

Nog niet betaalde uitgaven van het lopende jaar

65

(55 )

Uitgaven van het vorige jaar betaald in het lopende jaar

(176 )

(349 )

Netto-effect van voorfinanciering

1 147

556

Toegerekende uitgaven (netto)

(1 071 )

59

BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR

(1 345 )

(2 056 )

8.1.   SLUITPOSTEN — ONTVANGSTEN

De begrotingsontvangsten van een begrotingsjaar zijn gelijk aan de bedragen die worden geïnd van tijdens het begrotingsjaar vastgestelde rechten en de bedragen die worden geïnd van rechten die zijn vastgesteld tijdens voorafgaande begrotingsjaren.

De rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden, worden geboekt in de economische resultatenrekening. Vanuit begrotingsoogpunt kunnen zij evenwel niet als ontvangsten worden beschouwd, aangezien het ontvangen bedrag naar de reserve wordt overgeheveld en zonder een besluit van de Raad niet opnieuw kan worden vastgelegd.

De rechten die in het huidige jaar zijn vastgesteld maar nog niet geïnd, moeten ten behoeve van de afstemming van het economisch resultaat worden afgetrokken, aangezien zij geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. De rechten die tijdens vorige jaren zijn vastgesteld en in het huidige jaar zijn geïnd, moeten echter ten behoeve van de afstemming bij het economische resultaat worden opgeteld.

Het netto-effect van de voorfinanciering heeft betrekking op de verrekening van de voorfinanciering met de van de begunstigden teruggevorderde bedragen. Deze kasontvangsten vertegenwoordigen begrotingsinkomsten, maar hebben geen invloed op het economisch resultaat en moeten daarom ten behoeve van de afstemming worden toegevoegd.

De netto toegerekende ontvangsten bestaan hoofdzakelijk uit overlopende posten met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende baten voor het lopende jaar verminderd met de teruggeboekte toegerekende baten van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen.

8.2.   SLUITPOSTEN — UITGAVEN

Uitgaven van het lopende jaar die nog niet zijn betaald, moeten ten behoeve van de afstemming worden toegevoegd, aangezien zij in het economisch resultaat zijn opgenomen maar geen deel uitmaken van de begrotingsuitgaven. De uitgaven van vorige jaren die in het huidige jaar zijn betaald, moeten echter ten behoeve van de afstemming van het economische resultaat worden afgetrokken, aangezien zij deel uitmaken van de begrotingsuitgaven van het lopende jaar, maar zij het economische resultaat niet beïnvloeden of in het geval van correcties de uitgaven verminderen.

De kasmiddelen van betalingsannuleringen hebben geen invloed op de economische resultaten, maar wel op het begrotingsresultaat.

Het netto-effect van voorfinanciering is de combinatie van de nieuwe voorfinancieringsbedragen die tijdens het lopende jaar zijn betaald (geboekt als begrotingsuitgaven van het jaar) en de vereffening van de voorfinancieringen die tijdens het lopende jaar of vorige jaren werden betaald via de aanvaarding van subsidiabele kosten. De laatste zijn wel toegerekende uitgaven, doch geen uitgave in de begrotingsboekhouding, aangezien de aanvankelijke voorfinanciering reeds als een begrotingsuitgave werd beschouwd op het ogenblik van de betaling.

De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar, dat wil zeggen subsidiabele uitgaven die begunstigden van EOF-middelen hebben gedaan, maar nog niet aan het EOF hebben gedeclareerd. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende uitgaven voor het lopende jaar verminderd met de teruggeboekte toegerekende uitgaven van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen.

FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN

FINANCIËLE STATEN 2024 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU  (8)

ACHTERGRONDINFORMATIE

Algemene achtergrond bij de EU-trustfondsen

Oprichting

Overeenkomstig de artikelen 238 en 239 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie (9) en artikel 35 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF (10) is de Commissie gemachtigd trustfondsen van de Unie voor extern optreden (“trustfondsen van de Unie”) op te richten. Trustfondsen van de Unie worden opgericht in het kader van een met andere donoren gesloten overeenkomst voor acties in en na noodsituaties die nodig zijn om te reageren op een crisis, of voor thematische acties.

Trustfondsen van de Unie worden opgericht door de Europese Commissie bij een besluit na raadpleging of goedkeuring van het Europees Parlement en de Raad. Dit besluit omvat de oprichtingsovereenkomst met andere donoren.

Trustfondsen van de Unie worden alleen opgericht en uitgevoerd onder de volgende voorwaarden:

—

de interventie van de Unie heeft meerwaarde: de doelstellingen van trustfondsen van de Unie, met name vanwege de omvang of de mogelijke gevolgen, kunnen beter op het niveau van de Unie dan op nationaal niveau worden bereikt en het gebruik van de bestaande financieringsinstrumenten zou niet voldoende zijn om de beleidsdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken;

—

trustfondsen van de Unie leveren duidelijke politieke zichtbaarheid van de Unie en voordelen met betrekking tot het beheer op, evenals betere controle door de Unie op de risico’s en het gebruik van de bijdragen van de Unie en andere donoren;

—

trustfondsen van de Unie vormen geen doublure van andere financieringskanalen of vergelijkbare instrumenten zonder enige additionaliteit;

—

de doelstellingen van trustfondsen van de Unie zijn afgestemd op de doelstellingen van het instrument van de Unie of de begrotingspost waaruit zij gefinancierd worden.

De huidige EU-trustfondsen

Momenteel heeft de Commissie vier EU-trustfondsen opgericht:

—

het EU-trustfonds Bêkou, dat tot doel heeft de Centraal-Afrikaanse Republiek in alle opzichten te helpen bij het vinden van een uitweg uit de crisis en bij de wederopbouw. Opgericht op 15 juli 2014;

—

het EU-trustfonds voor Syrië (Madad-fonds), een regionaal trustfonds van de Europese Unie in respons op de Syrische crisis. Opgericht op 15 december 2014;

—

het EU-trustfonds voor Afrika, een noodtrustfonds van de Europese Unie voor stabiliteit en de aanpak van de diepere oorzaken van onregelmatige migratie en ontheemding in Afrika. Opgericht op 12 november 2015;

—

het EU-Trustfonds voor Colombia, voor de ondersteuning van de uitvoering van het vredesakkoord bij de eerste wederopbouw- en stabiliseringsfase na afloop van het conflict. Opgericht op 12 december 2016.

Opdracht

Het EU-trustfonds Bêkou werd opgericht met als doel de stabilisering en wederopbouw van de Centraal-Afrikaanse Republiek te bevorderen. Volgens de oprichtingsovereenkomst is de belangrijkste doelstelling van het trustfonds om samenhangende, gerichte steun te bieden voor de weerbaarheid van kwetsbare groepen, en om de wederopbouw en de uitweg uit de crisis van de Centraal-Afrikaanse Republiek op alle gebieden te ondersteunen, om acties op korte, middellange en lange termijn te coördineren, en om buurlanden te helpen om te gaan met de gevolgen van de crisis.

Belangrijkste operationele activiteiten

Het trustfonds van de Unie bundelt middelen van verschillende donoren om programma’s te financieren op basis van overeengekomen doelstellingen. Sinds de oprichting van het EU-trustfonds Bêkou in juli 2014 heeft het trustfonds 22 programma’s vastgesteld en meer dan 2,5 miljoen begunstigden bereikt. De programma’s zijn bedoeld om de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) en haar bevolking bij te staan in de nasleep van de crisis van 2013. Het EU-trustfonds Bêkou heeft in het bijzonder tot doel de toegang tot basisdiensten (voornamelijk gezondheidszorg, water en sanitaire voorzieningen) te garanderen, het economisch herstel en het scheppen van banen te ondersteunen en sociale cohesie en verzoening te bevorderen.

Governance

Het bestuur van het EU-trustfonds Bêkou is toevertrouwd aan de Europese Commissie, die ook optreedt als het secretariaat van zijn twee bestuursorganen — de raad van bestuur van het trustfonds en het operationeel comité. De raad van bestuur van het trustfonds en het operationeel comité van het EU-trustfonds Bêkou bestaan uit vertegenwoordigers van de donoren, de Commissie, het Europees Parlement, een vertegenwoordiger van de autoriteiten van de Centraal-Afrikaanse Republiek en waarnemers. De regels voor de samenstelling van de raad van bestuur en zijn reglement van orde worden vastgesteld in de oprichtingsovereenkomst van het trustfonds van de Unie.

De belangrijkste taak van de raad van bestuur bestaat erin om de algemene strategie van het trustfonds vast te stellen en te evalueren. Het operationele bestuursorgaan is verantwoordelijk voor de selectie van de door het trustfonds gefinancierde acties en houdt toezicht op de uitvoering ervan. Daarnaast keurt het de jaarrekening en de jaarverslagen over door het trustfonds gefinancierde activiteiten goed.

Financieringsbronnen

Het EU-trustfonds Bêkou wordt gefinancierd met bijdragen van donoren.

Jaarrekening

Opstellingsgrondslag

Het rechtskader en de termijnen voor de opstelling van de jaarrekeningen zijn vastgelegd in de overeenkomst tot oprichting van het EU-trustfonds voor de Centraal-Afrikaanse Republiek, het zogeheten “EU-trustfonds Bêkou” en de interne regels daarvan (hierna “de oprichtingsovereenkomst” genoemd). Overeenkomstig deze oprichtingsovereenkomst worden de jaarrekeningen opgesteld overeenkomstig de regels die zijn vastgesteld door de rekenplichtige van de Commissie (boekhoudregels van de Europese Unie), die gebaseerd zijn op internationale standaarden voor overheidsboekhouding (IPSAS).

Rekenplichtige

De rekenplichtige van de Commissie treedt op als rekenplichtige van de trustfondsen van de Unie. De rekenplichtige is verantwoordelijk voor het vaststellen van de boekhoudprocedures en een rekeningstelsel die alle trustfondsen van de Unie gemeenschappelijk hebben. De intern controleur van de Commissie, OLAF en de Rekenkamer oefenen ten aanzien van de trustfondsen van de Unie dezelfde bevoegdheden uit als ten aanzien van andere acties die door de Commissie worden uitgevoerd. De trustfondsen van de Unie worden jaarlijks aan een onafhankelijke externe audit onderworpen.

Samenstelling van de jaarrekeningen

De jaarrekening bestrijkt de periode van 1 januari tot en met 31 december en omvat de financiële overzichten en de verslagen over de uitvoering van de begroting. Hoewel de financiële overzichten en de aanvullende toelichtingen op transactiebasis worden opgesteld, zijn de verslagen over de begrotingsuitvoering hoofdzakelijk gebaseerd op kasbewegingen.

Proces van voorlopige rekeningen tot kwijting

De jaarrekeningen worden onderworpen aan een onafhankelijke externe audit. De door de rekenplichtige opgestelde voorlopige jaarrekeningen worden uiterlijk op 15 februari van het volgende jaar toegezonden aan het operationeel comité, dat ze vervolgens toezendt aan het accountantskantoor dat na een aanbestedingsprocedure door de entiteit is geselecteerd. Na de audit stelt de rekenplichtige de definitieve jaarrekening op en legt deze ter goedkeuring voor aan het operationeel comité (artikel 8, lid 3, punt 4, c)).

De jaarrekening van het EU-trustfonds Bêkou wordt geconsolideerd in de jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds.

Belangrijke operationele gebeurtenissen

Belangrijkste verwezenlijkingen tijdens het jaar

De EU heeft in juli 2014 haar allereerste trustfonds (“EUTF”) opgezet, dat de naam “Bêkou” draagt (hetgeen “hoop” betekent in het Sango), om de Centraal-Afrikaanse Republiek (“CAR”) en haar bevolking in de nasleep van de crisis van 2013 bij te staan. Het EU-trustfonds Bêkou heeft tot doel de toegang tot basisdiensten (voornamelijk gezondheidszorg, water en sanitaire voorzieningen) te garanderen, de plattelandsontwikkeling en het economisch herstel te ondersteunen en de verzoening te bevorderen. Sinds de oprichting van het EU-trustfonds Bêkou heeft het trustfonds 22 programma’s gefinancierd bestaande uit 119 projecten, en meer dan de helft van de bevolking van het land bereikt.

De Centraal-Afrikaanse Republiek blijft in alle opzichten een fragiele staat, met name wat betreft governance en de beschikbaarheid van lokale (menselijke, technische, financiële enz.) hulpbronnen voor het aangaan van uitdagingen op het gebied van ontwikkeling.

De veiligheidssituatie verbetert; het geweld tussen de strijdkrachten neemt af. Door de destabilisatie van buurlanden neemt de instabiliteit in de Centraal-Afrikaanse Republiek als gevolg van de toestroom van Sudanese vluchtelingen in het land echter toe. In oktober hebben Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek een overeenkomst gesloten tot bescherming van hun gemeenschappelijke grenzen. Circa 20 % van de bevolking van de CAR is nog altijd ontheemd, waardoor er nog steeds dringend behoefte is aan humanitaire hulp.

De economische situatie wordt gekenmerkt door een drastische daling van de overheidsinkomsten tegen de achtergrond van een zwakke groei. De dialoog met het Internationaal Monetair Fonds (“IMF”) is echter nog altijd gaande.

Het politieke leven in 2025 zal in het teken staan van lokale en presidentsverkiezingen die reeds meermaals zijn uitgesteld.

Hoewel het beheer van de operaties uit hoofde van het trustfonds Bêkou is verplaatst naar de delegatie in de CAR, wordt het financieel en contractbeheer nog altijd centraal vanuit Brussel geregeld.

Belangrijkste verwezenlijkingen op specifieke aandachtsgebieden

De belangrijkste verwezenlijkingen in 2024 die hieronder worden gepresenteerd, weerspiegelen de belangrijkste specifieke doelstellingen/actiegebieden van het trustfonds.

Op het gebied van de toegang tot diensten is in het kader van het trustfonds Bêkou verdere steun verleend aan de sectoren gezondheid en water, sanitaire voorzieningen en hygiëne. In 2024 hebben nog eens 107 842 mensen geprofiteerd van een betere toegang tot water, hygiëne en sanitaire voorzieningen (EHA — indicator 1.1), wat het totaal op 1 177 587 begunstigden sinds de start van het fonds brengt. Dit cijfer ligt 5 % hoger dan het oorspronkelijke streefcijfer.

Het aantal personen dat in de loop van het jaar heeft geprofiteerd van medische consultaties en gezondheidsinterventies (indicator 1.2), is laag (53 264) als gevolg van de afsluiting van projecten in het kader van het derde onderdeel van het HEALTH-programma. Met een totaal aantal begunstigden van 9 132 811 tegenover het streefcijfer van 7 915 873, ligt dit aantal echter nog altijd 15 % hoger dan verwacht. De activiteiten van de twee laatste HEALTH-projecten (RESULDE ALIMA en GENRE III IRC) zijn dit jaar afgerond.

Ten opzichte van het oorspronkelijke streefcijfer is het aantal begunstigden dat profiteert van activiteiten op het gebied van geletterdheid tussen 2023 en 2024, aanzienlijk toegenomen (+ 35 %), van 17 105 tot 23 054.

Op het gebied van sociale cohesie waren de meeste activiteiten die met de steun van het EU-trustfonds Bêkou zijn uitgevoerd, gericht op het versterken van de positie van vrouwen, het bestrijden van gendergerelateerd geweld, en het versterken van de media in het land.

In 2024 hebben 15 741 meisjes of vrouwen geprofiteerd van activiteiten op het gebied van sociaal-economische empowerment, waarmee het aantal begunstigden van 173 109 ver boven het oorspronkelijke streefcijfer uitkwam (+ 380 %). 2 494 overlevenden van gendergerelateerd geweld werden dit jaar door Bêkou (indicator 2.2) ondersteund, waarmee het totale aantal uitkwam op 16 769 van de geplande 133 943 personen. Dit houdt in dat slechts 13 % van de streefdoelen is behaald.

Nog eens 36 870 personen hebben steun ontvangen in het kader van “ activiteit 2.4 (civiele vredesopbouw na conflicten en/of conflictpreventie) ”, waarmee het totale aantal uitkwam op 418 581 personen (+ 172 %) sinds de oprichting van het fonds.

Met betrekking tot de ondersteuning van het herstel van de economische en productieve sectoren is met het EU-trustfonds Bêkou bijstand verleend aan zowel productielandbouw als op levensonderhoud gerichte landbouw, zijn landbouwgroeperingen en kleine landbouwbedrijven ondersteund, zijn banen geschept (arbeidsintensief werk, beroepsopleiding, ontwikkeling van inkomensgenererende activiteiten) en is de toegang tot financiële diensten voor kleine bedrijven en particulieren vergemakkelijkt.

Dit jaar zijn er met betrekking tot deze doelstelling weinig resultaten geboekt aangezien de meeste projecten zijn afgerond. Alsnog is er sprake van een toename van 2 % wat betreft het aantal personen dat steun heeft ontvangen voor het opzetten van een inkomensgenererende activiteit (1 471). 6 263 personen hebben in de loop van het jaar geprofiteerd van beroepsopleidingsactiviteiten (indicator 3.6), een stijging met 6 % ten opzichte van het voorgaande jaar. 6 220 personen hebben een opleiding gevolgd in het kader van het DEVRUR II-programma van Enabel.

In het plattelandsproject PAPEUR (ITC) is de steun aan de in 2022 opgerichte 35 coöperaties voortgezet.

Begroting en uitvoering van de begroting

Eind 2024 bedroegen de bijdragen aan het EU-trustfonds Bêkou meer dan 310 miljoen EUR, net als in het voorgaande jaar 2023, met nog eens 2 miljoen EUR aan andere inkomsten uit verworven rente. Op 31 december 2021 werd voor het trustfonds het vastleggen en contracteren van alle ontvangen bijdragen afgerond, met uitzondering van de middelen die waren gereserveerd voor toezicht, evaluatie, audit en communicatie, die na deze datum nog steeds kunnen worden gecontracteerd.

In 2024 werd meer dan 7 miljoen EUR uitbetaald aan contractanten; sinds de oprichting van het EU-trustfonds Bêkou is meer dan 290 miljoen EUR uitgekeerd.

In 2024 waren er elf lopende contracten, met een totale begroting van circa 81 miljoen EUR. Hieronder vielen acht operationele projecten en één project op het gebied van technische bijstand.

Impact van de activiteiten op de financiële staten

In de financiële staten is de impact van de bovenvermelde activiteiten het meest zichtbaar bij:

—

voorfinanciering: een daling met 1 126 000 EUR als gevolg van de afwikkeling van het trustfonds en de daaruit voortvloeiende daling van het aantal nieuwe contracten: in 2024 werden slechts vijf contracten ondertekend met betrekking tot audit-, evaluatie- en communicatieactiviteiten voor een bedrag van 167 000 EUR;

—

financiële verplichtingen: een daling met 6 893 000 EUR, voornamelijk als gevolg van het ontbreken van ontvangen bijdragen in de loop van het jaar;

—

exploitatiekosten: een daling met 17 968 000 EUR als gevolg van de verdere afwikkeling van het trustfonds en een daaruit voortvloeiende afname van het aantal lopende contracten, en daarmee een daling van de uitgaven.

BALANS

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

VASTE ACTIVA

 

 

Voorfinanciering

–

–

 

–

–

VLOTTENDE ACTIVA

 

 

Voorfinanciering

2 619

3 745

Vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

2 267

3 462

Geldmiddelen en kasequivalenten

23 465

28 420

 

28 350

35 627

TOTAAL ACTIVA

28 350

35 627

LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

Financiële verplichtingen

(24 108 )

(31 001 )

 

(24 108 )

(31 001 )

KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

Schulden

(2 536 )

–

Toegerekende lasten

(1 707 )

(4 626 )

 

(4 243 )

(4 626 )

TOTAAL PASSIVA

(28 350 )

(35 627 )

NETTOACTIVA

–

–

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

(× 1000 EUR)

 

2024

2023

ONTVANGSTEN

 

 

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

 

 

Ontvangsten uit giften

6 894

24 550

Teruggevorderde uitgaven

183

717

 

7 076

25 268

Ontvangsten uit ruiltransacties

 

 

Financiële ontvangsten

884

636

 

884

636

Totaal ontvangsten

7 961

25 904

UITGAVEN

 

 

Exploitatiekosten

(6 310 )

(24 278 )

Financieringskosten

(166 )

–

Overige uitgaven

(1 485 )

(1 626 )

Totaal uitgaven

(7 961 )

(25 904 )

ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR

–

–

KASSTROOMOVERZICHT

(× 1000 EUR)

 

2024

2023

Economisch resultaat over het jaar

–

–

(Toename)/afname voorfinanciering

1 126

7 420

(Toename)/afname vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

1 196

132

Toename/(afname) financiële verplichtingen

(6 894 )

18 450

Toename/(afname) schulden

2 536

(4 563 )

Toename/(afname) in toegerekende lasten

(2 919 )

2 665

NETTOKASSTROOM

(4 955 )

24 104

Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

(4 955 )

24 104

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar

28 420

4 316

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar

23 465

28 420

FINANCIËLE STATEN 2024 VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA  (11)

ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA

Algemene achtergrond bij de EU-trustfondsen

Oprichting

Overeenkomstig de artikelen 238 en 239 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie (12) en artikel 35 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF (13) is de Commissie gemachtigd trustfondsen van de Unie voor extern optreden (“trustfondsen van de Unie”) op te richten. Trustfondsen van de Unie worden opgericht in het kader van een met andere donoren gesloten overeenkomst voor acties in en na noodsituaties die nodig zijn om te reageren op een crisis, of voor thematische acties.

Trustfondsen van de Unie worden opgericht door de Europese Commissie bij een besluit na raadpleging of goedkeuring van het Europees Parlement en de Raad. Dit besluit omvat de oprichtingsovereenkomst met andere donoren.

Trustfondsen van de Unie worden alleen opgericht en uitgevoerd onder de volgende voorwaarden:

—

het optreden van de Unie heeft toegevoegde waarde: de doelstellingen van trustfondsen van de Unie, met name vanwege de omvang of de mogelijke gevolgen, kunnen beter op het niveau van de Unie dan op nationaal niveau worden bereikt en het gebruik van de bestaande financieringsinstrumenten zou niet voldoende zijn om de beleidsdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken;

—

trustfondsen van de Unie leveren duidelijke politieke zichtbaarheid van de Unie en voordelen met betrekking tot het beheer op, evenals betere controle door de Unie op de risico’s en het gebruik van de bijdragen van de Unie en andere donoren;

—

trustfondsen van de Unie vormen geen doublure van andere financieringskanalen of vergelijkbare instrumenten zonder enige additionaliteit;

—

de doelstellingen van trustfondsen van de Unie zijn afgestemd op de doelstellingen van het instrument van de Unie of de begrotingspost waaruit zij gefinancierd worden.

De huidige EU-trustfondsen

Momenteel heeft de Commissie vier EU-trustfondsen opgericht:

—

het EU-trustfonds Bêkou, dat tot doel heeft de Centraal-Afrikaanse Republiek in alle opzichten te helpen bij het vinden van een uitweg uit de crisis en bij de wederopbouw. Opgericht op 15 juli 2014;

—

het EU-trustfonds voor Syrië (Madad-fonds), een regionaal trustfonds van de Europese Unie in respons op de Syrische crisis. Opgericht op 15 december 2014;

—

het EU-trustfonds voor Afrika, een noodtrustfonds van de Europese Unie voor stabiliteit en de aanpak van de diepere oorzaken van onregelmatige migratie en ontheemding in Afrika. Opgericht op 12 november 2015;

—

het EU-Trustfonds voor Colombia, voor de ondersteuning van de uitvoering van het vredesakkoord bij de eerste wederopbouw- en stabiliseringsfase na afloop van het conflict. Opgericht op 12 december 2016.

Opdracht

De belangrijkste doelstellingen van het EU-trustfonds voor Afrika zijn de ondersteuning van alle dimensies van stabiliteit en het bijdragen tot een beter migratiebeheer, alsook de aanpak van de grondoorzaken van destabilisatie, gedwongen verplaatsing en irreguliere migratie, in het bijzonder door veerkracht, economische en gelijke kansen, veiligheid en ontwikkeling te bevorderen en schendingen van mensenrechten aan te pakken.

Belangrijkste operationele activiteiten

Het trustfonds van de Unie bundelt middelen van verschillende donoren om een actie te financieren op basis van overeengekomen doelstellingen. Het EU-trustfonds voor Afrika is actief in drie belangrijke geografische gebieden, namelijk de Sahel en de regio rond het Tsjaadmeer, de Hoorn van Afrika en het noorden van Afrika. De buurlanden van de in aanmerking komende landen kunnen per geval profiteren van de projecten van het trustfonds. Het trustfonds is opgericht voor een beperkte periode om een antwoord op korte en middellange termijn te verstrekken op problemen waarmee de regio heeft te kampen.

Governance

Het bestuur van het EU-trustfonds voor Afrika is toevertrouwd aan de Europese Commissie, die ook optreedt als het secretariaat van zijn twee bestuursorganen — de raad van bestuur van het trustfonds en het operationele bestuursorgaan. De raad van bestuur en het operationeel comité van het EU-trustfonds voor Afrika bestaan uit vertegenwoordigers van de donoren en de Commissie, alsook uit vertegenwoordigers van niet-bijdragende EU-lidstaten, autoriteiten van begunstigde landen en regionale organisaties als waarnemers. De regels voor de samenstelling van de raad van bestuur en zijn reglement van orde worden vastgesteld in de oprichtingsovereenkomst van het trustfonds van de Unie.

De belangrijkste taak van de raad van bestuur bestaat erin om de algemene strategie van het trustfonds vast te stellen en te evalueren. Het operationele bestuursorgaan is verantwoordelijk voor de selectie van de door het trustfonds gefinancierde acties en houdt toezicht op de uitvoering ervan. Daarnaast keurt het de jaarrekening en de jaarverslagen over door het trustfonds gefinancierde activiteiten goed.

Financieringsbronnen

Het EU-trustfonds voor Afrika wordt gefinancierd met bijdragen van donoren.

Opstellingsgrondslag

Het rechtskader en de termijnen voor de opstelling van de jaarrekeningen zijn vastgelegd in de Overeenkomst tot oprichting van een EU-noodtrustfonds voor stabiliteit en de aanpak van de diepere oorzaken van irreguliere migratie en ontheemding in Afrika en de interne regels van dit EU-trustfonds (hierna “de oprichtingsovereenkomst” genoemd). Overeenkomstig deze oprichtingsovereenkomst worden de jaarrekeningen opgesteld overeenkomstig de regels die zijn vastgesteld door de rekenplichtige van de Commissie (boekhoudregels van de Europese Unie), die gebaseerd zijn op internationale standaarden voor overheidsboekhouding (IPSAS).

Rekenplichtige

Op basis van de oprichtingsovereenkomst treedt de rekenplichtige van de Commissie op als rekenplichtige van het trustfonds.

Samenstelling van de jaarrekeningen

De jaarrekening bestrijkt de periode van 1 januari tot en met 31 december en omvat de financiële overzichten en de verslagen over de uitvoering van de begroting. Hoewel de financiële overzichten en de aanvullende toelichtingen op transactiebasis worden opgesteld, zijn de verslagen over de begrotingsuitvoering hoofdzakelijk gebaseerd op kasbewegingen.

Proces van voorlopige rekeningen tot kwijting

De jaarrekeningen worden onderworpen aan een onafhankelijke externe audit. De door de rekenplichtige opgestelde voorlopige jaarrekeningen worden uiterlijk op 15 februari van het volgende jaar toegezonden aan het operationeel comité, dat ze vervolgens toezendt aan het accountantskantoor dat na een aanbestedingsprocedure door de entiteit is geselecteerd. Na de audit stelt de rekenplichtige de definitieve jaarrekening op en legt deze ter goedkeuring voor aan het operationeel comité.

De jaarrekening van het EU-trustfonds voor Afrika wordt geconsolideerd in de jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds.

Belangrijke operationele gebeurtenissen

Belangrijkste verwezenlijkingen tijdens het jaar

In overeenstemming met het einde van de periode voor de sluiting van contracten op 31 december 2021 zullen uit het EU-trustfonds voor Afrika vanaf januari 2022 geen nieuwe financiële vastleggingen of begrotingsaanvullingen worden gefinancierd. Alleen financiële vastleggingen in verband met administratieve activiteiten zoals audits, evaluaties, toezicht- en communicatieactiviteiten, kunnen worden aangegaan. De programma’s van het EU-trustfonds voor Afrika zullen tot eind 2025 worden uitgevoerd.

In de loop van 2024 heeft het EU-trustfonds voor Afrika verder aangetoond dat het een snel en doeltreffend uitvoeringsinstrument is dat de beleidsdialoog met Afrikaanse partnerlanden vergemakkelijkt, innovatieve benaderingen toepast en tastbare resultaten oplevert in de drie regio’s (de Sahel en de regio rond het Tsjaadmeer, de Hoorn van Afrika en het noorden van Afrika).

In september 2024 heeft de Europese Rekenkamer (“ERK”) een speciaal verslag over het EU-trustfonds voor Afrika gepubliceerd (14). De ERK wees op het feit dat het EU-trustfonds voor Afrika een nieuwe benadering heeft ontwikkeld voor de verzameling van informatie over de diepere oorzaken van instabiliteit, irreguliere migratie en ontheemding, de vaststelling van risico’s voor de mensenrechten in een volatiele omgeving en rapportage over de cumulatieve resultaten van zijn acties. De Rekenkamer wees er voorts op dat het EU-trustfonds ertoe heeft bijgedragen dat migratie hoog op de politieke en ontwikkelingssamenwerkingsagenda blijft staan, en dat de projecten in het kader van het EU-trustfonds volgens de rapporten veel van de geplande outputs hebben gerealiseerd en hun doelstellingen gedeeltelijk hebben bereikt.

Ook in 2024 bleef de Hoorn van Afrika een uitermate onstabiele regio die te kampen had met diverse uitdagingen in de vorm van ernstige gevolgen van de klimaatverandering, sociaal-economische en politieke obstakels en aanhoudende conflicten en veiligheidsrisico's. Naast het aanhoudende conflict in Sudan is er ook nog altijd sprake van interne conflicten in delen van Ethiopië en van instabiliteit in Somalië, en de crisis in de Rode Zee doet de inflatie en onzekerheid in de hele regio nog verder toenemen. Sinds oktober 2024 heeft Sudan te maken met 's werelds grootste crisis op het gebied van binnenlandse ontheemding, waarbij maar liefst 14 miljoen mensen hun huizen moesten ontvluchten en binnen of buiten het land een veilig toevluchtsoord moesten zoeken. Deze grootschalige ontheemding heeft verreikende gevolgen voor de buurlanden. Er heeft zich desalniettemin ook een aantal positieve ontwikkelingen voorgedaan, zoals de toetreding van Somalië tot de “East Africa Community” (Gemeenschap van Oost-Afrika) in februari 2024, de IMF-goedkeuring van de financiële steun voor het economische hervormingsprogramma van Ethiopië, en de doortastende leidende rol die Kenia op zich heeft genomen op het gebied van klimaatadaptatie en -mitigatie.

In deze moeilijke context heeft het EU-trustfonds aanzienlijke resultaten gemeld bij het bevorderen van economische kansen en werkgelegenheid in de Hoorn van Afrika. Tegen juni 2024 waren er 152 000 banen gecreëerd of werd hier steun voor verleend, met inbegrip van 2 471 banen in het eerste semester van 2024. Daarnaast zijn er 24 091 micro-, kleine en middelgrote ondernemingen opgericht of ondersteund, en zijn er in 2024 314 micro-, kleine en middelgrote ondernemingen bij gekomen. De programma’s van het EU-trustfonds hebben bovendien circa 750 000 personen geholpen bij het ontwikkelen van inkomensgenererende activiteiten. Deze inspanningen zijn met name succesvol gebleken bij de steun voor vluchtelingen, in de zin dat 12 349 vluchtelingen profiteren van de gecreëerde/ondersteunde werkgelegenheid en 85 593 mensen zijn geholpen bij het opzetten van inkomensgenererende activiteiten.

Verder zijn in het kader van door het EU-trustfonds gefinancierde projecten 11 miljoen gezondheidsgerelateerde diensten verleend aan huishoudens, waarvan 99 % medische behandelingen. 3,67 miljoen mensen hebben geprofiteerd van een betere toegang tot zorgvoorzieningen, waarvan circa 59 000 in de eerste helft van 2024. Meer in het bijzonder is de grootste halfjaarlijkse output van WASH-voorzieningen (water, sanitaire voorzieningen en hygiëne) bereikt sinds de oprichting van het EU-trustfonds door middel van het opzetten of herstellen van 1 303 faciliteiten. Nog eens 3 miljoen mensen hebben voedingshulp ontvangen, waarvan 54 250 in de eerste helft van 2024.

Het EU-trustfonds heeft aanzienlijke vorderingen geboekt bij de verbetering van het migratiebeheer door 3 256 migranten en ontheemden in de eerst helft van 2024 te voorzien van essentiële bijstand en bescherming, wat inhoudt dat tot dusver aan bijna 195 000 personen steun is verstrekt. Daarnaast heeft het EU-trustfonds in het eerste semester van 2024 een sleutelrol vervuld bij de ondersteuning van initiatieven op het gebied van stabilisatie en vredesopbouw, waarbij 30 162 personen hebben deelgenomen aan activiteiten op het gebied van conflictpreventie en mensenrechten, met bijzondere aandacht voor Zuid-Sudan. Het gaat inmiddels in totaal om 1,37 miljoen mensen die zich inzetten voor vrede en politieke stabiliteit in de hele regio.

Ook in 2024 hadden de Sahel en het gebied rond het Tsjaadmeer (“SLC”) te kampen met toenemende politieke instabiliteit, veiligheidsrisico’s, sociaal-economische problemen en conflicten, als gevolg waarvan steeds meer mensen in een situatie van voedselonzekerheid en gedwongen ontheemding terecht zijn gekomen. Daarnaast is de politieke verdeeldheid in West-Afrika nog verder toegenomen nu Burkina Faso, Mali en Niger hebben aangekondigd zich terug te trekken uit de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas).

In de eerste helft van 2024 namen de conflicten in West-Afrika in hevigheid toe, met name in de centrale Sahellanden en Nigeria. Deze escalatie was de belangrijkste oorzaak van de gedwongen ontheemding van 10,1 miljoen mensen (waaronder zowel vluchtelingen als intern ontheemden) in de twaalf SLC-landen die onder het EU-trustfonds vallen.

Een groot deel van de bevolking, met name de meest kwetsbare bevolkingsgroepen, had nog altijd te kampen met inflatie en valutadepreciatie. Tussen maart en mei 2024 hadden 38 miljoen mensen in West-Afrika te lijden onder acute voedselonzekerheid, en de verwachting was dat dit aantal gedurende de schrale periode in 2024 zou stijgen tot 52 miljoen. In deze moeilijke context en ondanks de uitfasering van het EU-trustfonds — met een drastische afname van het aantal actieve projecten tot gevolg — werden er in het eerste semester van 2024 echter nog steeds aanzienlijke resultaten gemeld. Zo ontvingen 56 549 mensen in de eerste helft van 2024 hulp bij het ontwikkelen van inkomensgenererende activiteiten (van de 831 945 mensen die tot nu toe zijn ondersteund), en profiteerden 2 686 mensen van bijstand op het gebied van technisch en beroepsonderwijs en -opleiding en/of de ontwikkeling van vaardigheden (van de 240 470 mensen die tot dusver steun hebben ontvangen).

Ook wat betreft activiteiten op het gebied van vredesopbouw zijn aanzienlijke resultaten geboekt in de vorm van 561 874 deelnemers (waarmee het totale aantal deelnemers nu op 7,1 miljoen staat), en 387 mensen hebben een opleiding op het gebied van migratiebeheer en -bescherming gevolgd (waarmee het totale aantal op 20 953 uitkomt).

Een even zo belangrijk feit is dat door het EU-trustfonds gefinancierde programma’s gedurende dezelfde periode 136 313 mensen hebben voorzien van bijstand op het gebied van voedselzekerheid (nu 3,6 miljoen mensen in totaal) en dat 125 910 mensen hebben geprofiteerd van voedingshulp (nu 2,8 mensen in totaal).

Ook in 2024 had de regio Noord-Afrika te kampen met complexe geopolitieke, sociaal-economische en ecologische uitdagingen die hun weerslag hadden op de migratiepatronen. Als gevolg van de geopolitieke instabiliteit, onder meer vanwege de aanhoudende conflicten in en met Israël, Libanon en Sudan, de gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de economische neergang, houdt de druk in de vorm van irreguliere migratie naar Europa nog altijd aan. De landen van Noord-Afrika zijn voor migranten nog altijd belangrijke landen van herkomst, doorreis en bestemming, en een aantal van deze landen huisvest grote groepen vluchtelingen.

Dit jaar liepen er nog 31 contracten in de landen van Noord-Afrika met een begroting van 301 miljoen EUR (oftewel 33 % van de totale vastleggingen in de regio in het kader van het EU-trustfonds). Deze interventies hebben tussen juni 2023 en mei 2024 bijgedragen tot het behalen van concrete resultaten in de landen van Noord-Afrika. Ondanks de complexe situatie hebben onze EUTF-partners gemeld dat zij ervoor hebben gezorgd dat 526 126 mensen betere toegang hebben tot sociale basisvoorzieningen, dat zij 95 863 sociale basisvoorzieningen hebben geleverd, en bijstand na terugkeer hebben verleend aan 3 653 terugkerende migranten. Daarnaast zijn de bewustmakingsinspanningen voortgezet waardoor via voorlichtingscampagnes 150 433 potentiële migranten zijn bereikt, alsmede 16 085 begunstigden die deelnemen aan activiteiten op het gebied van conflictpreventie en mensenrechten. In het kader van de steun uit het EU-trustfonds voor werkgelegenheid en ondernemerschap zijn er in de regio Noord-Afrika 2 073 nieuwe banen gecreëerd, hebben 577 micro-, kleine en middelgrote ondernemingen steun ontvangen, hebben 3 893 mensen deelgenomen aan programma’s op het gebied van legale migratie en mobiliteit, en hebben 8 944 mensen een beroepsopleiding gevolgd.

Begroting en uitvoering van de begroting

In 2024 is in geen van de drie regio’s van het EU-trustfonds voor Afrika een nieuw programma gestart of begrotingsaanvulling verricht, in overeenstemming met het einde van de periode voor het sluiten van contracten op 31 december 2021. De totale financiering die sinds het begin van het EU-trustfonds voor Afrika is goedgekeurd, bedraagt 5 060,13 miljoen EUR. Het bedrag van de goedgekeurde operationele programma’s sinds de aanvang van het EU-trustfonds voor Afrika bedraagt 1 810 miljoen EUR voor de Hoorn van Afrika; 2 217,8 miljoen EUR werd toegekend voor de Sahel en het gebied rond het Tsjaadmeer, en 907,3 miljoen EUR voor Noord-Afrika.

In 2024 werden 23 nieuwe contracten gesloten voor een bedrag van 1,8 miljoen EUR, rekening houdend met het netto vastgelegde bedrag en zonder vrijmakingen. Deze contracten hadden alleen betrekking op administratieve activiteiten (audit, evaluatie, communicatie en toezicht), aangezien operationele programma’s of activiteiten sinds 31 december 2021 niet meer kunnen worden gefinancierd.

De operationele betalingen in 2024 bedroegen 162,96 miljoen EUR, oftewel 169,44 miljoen EUR minder dan in 2023 (332,4 miljoen EUR) als gevolg van het feit dat verschillende projecten het einde van hun uitvoeringsperiode bereikten.

Impact van de activiteiten op de financiële staten

In de financiële staten is de impact van de bovenvermelde activiteiten het meest zichtbaar bij:

—

voorfinanciering: een daling met 64 731 000 EUR als gevolg van de afwikkeling van het trustfonds en de daaruit voortvloeiende afname van het aantal nieuwe contracten; in 2024 werden er slechts 23 contracten ondertekend met betrekking tot administratieve activiteiten voor een bedrag van 1,8 miljoen EUR;

—

financiële verplichtingen: een daling met 13 216 000 EUR, voornamelijk als gevolg van het feit dat de in het jaar geïnde bijdragen niet toereikend waren om de aan de donoren toegerekende netto-uitgaven te dekken, en

—

exploitatiekosten: een daling met 225 425 000 EUR als gevolg van de afwikkeling van het trustfonds en een daaruit voortvloeiende afname van het aantal lopende contracten, en daarmee een daling van de uitgaven.

BALANS

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

VASTE ACTIVA

 

 

Financiële activa

3 950

3 949

Voorfinanciering

–

18 254

 

3 950

22 204

VLOTTENDE ACTIVA

 

 

Voorfinanciering

131 889

178 366

Vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

24 314

22 396

Geldmiddelen en kasequivalenten

187 539

177 553

 

343 742

378 315

TOTAAL ACTIVA

347 691

400 519

LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

Financiële verplichtingen

(251 339 )

(264 555 )

 

(251 339 )

(264 555 )

KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

Schulden

(13 774 )

(14 261 )

Toegerekende lasten

(82 578 )

(121 704 )

 

(96 352 )

(135 965 )

TOTAAL PASSIVA

(347 691 )

(400 519 )

NETTOACTIVA

–

–

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

(× 1000 EUR)

 

2024

2023

ONTVANGSTEN

 

 

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

 

 

Ontvangsten uit giften

169 603

408 274

Teruggevorderde uitgaven

245

179

 

169 848

408 453

Ontvangsten uit ruiltransacties

 

 

Financiële ontvangsten

6 690

4 865

Overige ontvangsten uit ruiltransacties

13 551

13 446

 

20 240

18 311

Totaal ontvangsten

190 089

426 764

UITGAVEN

 

 

Exploitatiekosten

(161 869 )

(387 294 )

Financieringskosten

(28 )

(434 )

Overige uitgaven

(28 191 )

(39 036 )

Totaal uitgaven

(190 089 )

(426 764 )

ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR

–

–

KASSTROOMOVERZICHT

(× 1000 EUR)

 

2024

2023

Economisch resultaat over het jaar

–

–

Operationele activiteiten

 

 

(Toename)/afname voorfinanciering

64 732

122 362

(Toename)/afname vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

(1 917 )

13 517

Toename/(afname) financiële verplichtingen

(13 216 )

(70 236 )

Toename/(afname) schulden

(486 )

(16 715 )

Toename/(afname) in toegerekende lasten

(39 126 )

(26 956 )

Investeringsactiviteiten

 

 

Toename/afname niet-afgeleide financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

–

(2 007 )

NETTOKASSTROOM

9 986

19 966

Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

9 986

19 966

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar

177 553

157 587

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar

187 539

177 553

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN  (15)

GECONSOLIDEERDE BALANS

(in miljoen EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

VASTE ACTIVA

 

 

Financiële activa

131

91

Voorfinanciering

500

592

Vorderingen uit ruiltransacties

5

5

 

637

689

VLOTTENDE ACTIVA

 

 

Financiële activa

5

3

Voorfinanciering

876

1 137

Vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

63

50

Geldmiddelen en kasequivalenten

622

807

 

1 566

1 997

TOTAAL ACTIVA

2 203

2 686

LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

Financiële verplichtingen

(88 )

(85 )

 

(88 )

(85 )

KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

 

 

Voorzieningen

(2 )

–

Schulden

(272 )

(406 )

Overlopende posten

(858 )

(1 110 )

 

(1 132 )

(1 516 )

TOTAAL PASSIVA

(1 220 )

(1 600 )

 

 

 

NETTOACTIVA

983

1 086

MIDDELEN EN RESERVES

 

 

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s

55 704

54 566

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s

2 252

2 252

Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat

(55 733 )

(53 484 )

Economisch resultaat over het jaar

(1 240 )

(2 249 )

NETTOACTIVA

983

1 086

GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES

(in miljoen EUR)

 

2024

2023

ONTVANGSTEN

 

 

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

 

 

Terugvorderingen

42

15

Ontvangsten uit giften aan de trustfondsen

59

122

 

100

136

Ontvangsten uit ruiltransacties

 

 

Financiële ontvangsten

26

14

Overige ontvangsten

85

56

 

111

70

Totaal ontvangsten

211

207

UITGAVEN

 

 

Steuninstrumenten

(1 119 )

(1 870 )

Door andere entiteiten gedane uitgaven

(4 )

(3 )

Door trustfondsen gedane uitgaven

(168 )

(412 )

Cofinancieringsuitgaven

(17 )

(8 )

Financieringskosten

(3 )

(7 )

Overige uitgaven

(140 )

(157 )

Totaal uitgaven

(1 451 )

(2 456 )

ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR

(1 240 )

(2 249 )

GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT

(in miljoen EUR)

 

2024

2023

Economisch resultaat over het jaar

(1 240 )

(2 249 )

Operationele activiteiten

 

 

Kapitaalverhoging — bijdragen

1 138

1 630

(Toename)/afname voorfinanciering

352

486

(Toename)/afname vorderingen uit ruiltransacties en verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties

(13 )

18

Toename/(afname) voorzieningen

2

2

Toename/(afname) financiële verplichtingen

3

(18 )

Toename/(afname) schulden

(134 )

(56 )

Toename/(afname) in overlopende posten

(252 )

(172 )

Investeringsactiviteiten

 

 

(Toename)/afname niet-afgeleide financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

(42 )

(22 )

NETTOKASSTROOM

(185 )

(382 )

Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

(185 )

(382 )

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar

807

1 189

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar

622

807

GECONSOLIDEERDE STAAT VAN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA

(in miljoen EUR)

 

Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A)

Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B)

Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C) = (A) – (B)

Gecumuleerde reserves (D)

Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E)

Totaal nettoactiva (C) + (D) + (E)

SALDO OP 31.12.2022

72 955

7 855

65 100

(65 647 )

2 252

1 705

Kapitaalverhoging — bijdragen

(185 )

(1 815 )

1 630

–

–

1 630

Afsluiting van het 8e EOF

(12 164 )

–

(12 164 )

12 164

–

–

Economisch resultaat over het jaar

–

–

–

(2 249 )

–

(2 249 )

SALDO OP 31.12.2023

60 607

6 040

54 566

(55 733 )

2 252

1 086

Kapitaalverhoging — bijdragen

(62 )

(1 200 )

1 138

 

 

1 138

Economisch resultaat over het jaar

 

 

–

(1 240 )

 

(1 240 )

SALDO OP 31.12.2024

60 544

4 840

55 704

(56 973 )

2 252

983

EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN

INHOUDSOPGAVE

1.

ACHTERGROND 73

1.1.

VORIGE EOF’S 73

1.2.

10e EN 11e EOF 74

2.

FINANCIËLE UITVOERING 75

2.1.

FINANCIEEL RESULTAAT 75

2.2.

MIDDELEN 81

2.3.

BELEIDSUITGAVEN EN SPECIFIEKE PROGRAMMA’S 81

3.

VERKLARENDE BEGRIPPENLIJST 92

1.   ACHTERGROND

Het in 1959 opgerichte EOF is het voornaamste instrument voor het verstrekken van steun van de EU in het kader van de ontwikkelingssamenwerking aan de staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (de ACS-staten) en de landen en gebieden overzee (LGO). De belangrijkste doelstelling ervan is om armoede terug te dringen en uiteindelijk uit te bannen.

Het EOF is opgericht krachtens een interne overeenkomst van de vertegenwoordigers van de lidstaten en wordt beheerd door een eigen comité. De EOF-middelen zijn ad-hocbijdragen van de EU-lidstaten, die een totaalbedrag vaststellen dat aan het fonds zal worden toegewezen (over een periode van vijf jaar). Naast deze bijdragen kunnen lidstaten ook cofinancieringsregelingen aangaan of op vrijwillige basis financiële bijdragen leveren aan het EOF. De Europese Commissie is verantwoordelijk voor de financiële uitvoering van de verrichtingen die met middelen van het EOF worden uitgevoerd. De EIB beheert de investeringsfaciliteit.

De werking van het EOF heeft een meerjarig karakter. Elk EOF wordt vastgesteld voor een periode van ongeveer vijf jaar, en op elk EOF is een eigen Financieel Reglement van toepassing. Het Intern Akkoord tot oprichting van het laatste EOF (11e EOF (2014-2020)) trad op 1 maart 2015 in werking. Sinds 2021 is de samenwerking met de ACS-landen opgenomen in het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI). De reeds lopende projecten die in het kader van het EOF worden gefinancierd, zullen echter verder worden uitgevoerd op basis van de respectieve rechtsgrondslag van het EOF.

Dit verslag wordt opgesteld overeenkomstig artikel 39 van het Financieel Reglement van het 11e EOF (16). Het verslag bevat informatie over de ontvangsten en uitgaven van het EOF, waarbij de nadruk ligt op belangrijke gebeurtenissen die aanzienlijke gevolgen hebben gehad voor de financiële uitvoering van het jaar 2024.

Aangezien er geen acties in het kader van eerdere EOF’s lopen (17), bevat dit verslag alleen cijfers voor het 10e en 11e EOF.

1.1.   VORIGE EOF’S

6e en 7e EOF

Het 6e EOF werd in 2006 afgesloten en het 7e EOF werd in 2008 afgesloten.

Overeenkomstig artikel 1, lid 2, punt b), van het Intern Akkoord van het 9e EOF zijn de saldi en vrijmakingen van vorige EOF’s overgeheveld naar het 9e EOF.

8e en 9e EOF

In 2021 werd het 8e EOF financieel en operationeel afgesloten voor een totaalbedrag van 10 374 miljoen EUR aan uitgaven. De Commissie heeft de afsluiting van het 8e EOF in oktober 2021 aan de lidstaten meegedeeld in een mededeling aan de Raad.

Alle activiteiten in het kader van het 8e EOF zijn inmiddels afgerond en alle verificaties en controles zijn uitgevoerd. Ook alle contracten en financiële besluiten zijn afgesloten in de EOF-rekeningen. Alle invorderingsopdrachten die nog open stonden na de operationele afsluiting werden geïnd of er werd afstand van gedaan, met uitzondering van vier invorderingsopdrachten die door de juridische dienst van de Commissie zijn opgevolgd. In overeenstemming met Besluit C(2003) 19044 van de Commissie werden deze invorderingsopdrachten overgedragen naar het 9e EOF.

De afsluiting van het 9e EOF vordert gestaag. Er staan nog acht contracten open, waarvan er zes betrekking hebben op acties in Zuid-Sudan (Besluit 2011/315/EU van de Raad (18)). Tot deze acties werd besloten na inwerkingtreding van de vervalclausule van het 9e EOF en deze zullen binnen de vastgestelde termijn worden afgerond, wat bijdraagt tot de voltooiing van de activiteiten en projecten in verband met het 9e EOF. De volledige afsluiting van het 9e EOF kan pas worden bereikt nadat alle contracten zijn beëindigd en na voltooiing van de evaluaties en audits.

Van 2015 tot en met 2024 heeft de Commissie zes restituties van kredieten betaald in het kader van het 8e/9e EOF, voor een totaalbedrag van 1 918,9 miljoen EUR (19). In januari 2025 werd een saldo van 6,3 miljoen EUR terugbetaald (20) als onderdeel van de betaling van de eerste tranche van bijdragen van de lidstaten aan het EOF voor het jaar 2025.

1.2.   10e EN 11e EOF

De ACS-EG-partnerschapsovereenkomst (ook bekend als de Overeenkomst van Cotonou) is op 23 juni 2000 in Cotonou ondertekend door de lidstaten van de Europese Gemeenschap en de ACS-staten. (waarbij het 9e EOF werd opgericht). De Overeenkomst van Cotonou is tweemaal gewijzigd, eerst bij de in Luxemburg op 25 juni 2005 ondertekende overeenkomst (waarbij het 10e EOF werd opgericht) en vervolgens bij de in Ouagadougou op 22 juni 2010 ondertekende overeenkomst (waarbij het 11e EOF werd opgericht).

Besluit 2001/822/EG van de Raad van 27 november 2001 betreffende de associatie van de LGO met de Europese Economische Gemeenschap (“LGO-besluit”) (21) is op 2 december 2001 in werking getreden. Dit besluit is op 19 maart 2007 gewijzigd bij Besluit 2007/249/EG van de Raad (22).

Het Intern Akkoord inzake de financiering van communautaire steun binnen het meerjarig financieel kader voor de periode 2014-2020, overeenkomstig de herziene Overeenkomst van Cotonou, goedgekeurd door de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de Europese Gemeenschap in augustus 2013, is in maart 2015 in werking getreden.

In het kader van de Overeenkomst van Cotonou beschikte het 10e EOF voor de tweede periode (2008-2013) over een totale begroting van 22 682 miljoen EUR. Hiervan werd:

—

21 966 miljoen EUR toegewezen aan de ACS-landen;

—

286 miljoen EUR toegewezen aan de LGO, en

—

430 miljoen EUR toegewezen aan de Commissie als ondersteuningsuitgaven voor de programmering en uitvoering van het EOF.

Het bedrag voor de ACS-landen is als volgt verdeeld:

—

17 766 miljoen EUR voor de nationale en regionale indicatieve programma’s;

—

2 700 miljoen EUR voor intra-ACS- en intraregionale samenwerking, en

—

1 500 miljoen EUR voor investeringsfaciliteiten.

Meer in het bijzonder is een groter deel van de begroting besteed aan regionale programma’s, waardoor het belang van regionale economische integratie als basiskader voor nationale en lokale ontwikkeling werd benadrukt. Een innovatie in het 10e EOF was de instelling van “aanmoedigingsbedragen” voor elk land.

In het kader van de Overeenkomst van Cotonou wordt de derde periode (2014-2020) van communautaire steun aan de ACS-Staten en de LGO gefinancierd door het 11e EOF, dat over een bedrag van 30 506 miljoen EUR aan middelen beschikt, waarvan:

—

29 089 miljoen EUR werd toegewezen aan de ACS-staten overeenkomstig artikel 1, lid 2, punt a), en artikel 2, punt d), van het Intern Akkoord, waarvan 27 955 miljoen EUR door de Europese Commissie werd beheerd;

—

364,5 miljoen EUR werd toegewezen aan de LGO overeenkomstig artikel 1, lid 2, punt a), en artikel 3, lid 1, van het Intern Akkoord, waarvan 359,5 miljoen EUR door de Europese Commissie werd beheerd;

—

1 052,5 miljoen EUR werd toegewezen aan de Commissie voor de financiering van de kosten die voortvloeien uit de programmering en besteding van de middelen van het 11e EOF, overeenkomstig artikel 1, lid 2, punt a), van het Intern Akkoord.

2.   FINANCIËLE UITVOERING

2.1.   FINANCIEEL RESULTAAT

OVERZICHT VAN KREDIETEN 10e EOF

10e EOF

OVERZICHT VAN DE KREDIETEN: 31 december 2024

ANALYSE VAN DE KREDIETEN PER INSTRUMENT

(in miljoen EUR)

INSTRUMENT

INITIËLE TOEWIJZING

TOE-/AFNAME VAN DE GECUMULEERDE MIDDELEN OP 31 DECEMBER 2023

TOE-/AFNAME VAN DE MIDDELEN IN 2024

Toe-lichting

HUIDIGE TOEWIJZING

ACS

Cofinanciering

0

202

 

 

202

 

21 326

(621 )

(89 )

 

20 616

SUBTOTAAL ACS

21 326

(419 )

(89 )

 

20 818

LGO

Periodieke bijdragen van de lidstaten

0

239

(3 )

 

236

SUBTOTAAL LGO

0

239

(3 )

 

236

 

TOTAAL 10e EOF

21 326

(180 )

(92 )

 

21 054

OVERZICHT VAN KREDIETEN 11e EOF

11e EOF

OVERZICHT VAN DE KREDIETEN: 31 december 2024

ANALYSE VAN DE KREDIETEN PER INSTRUMENT

(in miljoen EUR)

INSTRUMENT

INITIËLE TOEWIJZING

TOE-/AFNAME VAN DE GECUMULEERDE MIDDELEN OP 31 DECEMBER 2023

TOE-/AFNAME VAN DE MIDDELEN IN 2024

Toelichting

HUIDIGE TOEWIJZING

ACS

Cofinanciering

0

89

2

 

91

EC interne DNO

0

1

 

 

1

Periodieke bijdragen van de lidstaten

30 060

(896 )

41

 

29 205

SUBTOTAAL ACS

30 060

(805 )

 

 

29 297

LGO

Cofinanciering

0

0

 

 

0

EC interne DNO

0

0

 

 

0

Periodieke bijdragen van de lidstaten

0

351

3

 

354

SUBTOTAAL LGO

0

351

 

 

354

 

TOTAAL 11e EOF

30 060

(455 )

45

 

29 651

ONTWIKKELING VAN VASTLEGGINGEN, TOEGEWEZEN MIDDELEN EN BETALINGEN VOOR HET 10e EOF

EOF GEAGGREGEERDE REKENINGEN OP 31 DECEMBER 2024

SOORT STEUN

ACS + LGO — 10e EOF

(in miljoen EUR)

 

KREDIETEN

BESLUITEN

TOEGEWEZEN FONDSEN

BETALINGEN

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

(1)

(2)

 

(2) : (1)

(3)

 

(3) : (2)

(4)

 

(4) : (3)

 

Periodieke bijdragen van de lidstaten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toewijzingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ACS

A-enveloppe — Nationale toewijzingen

12 280

12 268

(20)

100  %

12 255

(9)

100  %

12 201

2

100  %

SUBTOTAAL: A-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

12 280

12 268

(20)

100  %

12 255

(9)

100  %

12 201

2

100  %

SUBTOTAAL: B-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

1 960

1 960

(2)

100  %

1 960

(1)

100  %

1 960

(1)

100  %

SUBTOTAAL: VOEDSELZEKERHEID

343

482

(2)

141  %

483

1

100  %

355

49

74  %

SUBTOTAAL: UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN

526

526

0

100  %

526

0

100  %

522

 

99  %

SUBTOTAAL: INTRA-ACS-TOEWIJZINGEN

3 582

3 579

(17)

100  %

3 561

(12)

99  %

3 491

108

98  %

SUBTOTAAL: REGIONALE TOEWIJZINGEN

1 924

1 763

(29)

92  %

1 755

(12)

100  %

1 695

3

97  %

Cofinanciering

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toewijzingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: A-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

185

175

(0)

95  %

175

0

100  %

175

2

100  %

SUBTOTAAL: UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN

5

5

0

110  %

5

0

100  %

5

 

100  %

SUBTOTAAL: INTRA-ACS-TOEWIJZINGEN

12

11

 

91  %

11

 

100  %

11

 

100  %

Niet-besteedbare reserve

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reserves

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: NIET-BESTEEDBARE RESERVE 8e/9e EOF

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Periodieke bijdragen van de lidstaten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toewijzingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LGO

A-enveloppe — Nationale toewijzingen

182

182

(3)

100  %

180

(2)

98  %

172

0

96  %

SUBTOTAAL: A-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

182

182

(3)

100  %

180

(2)

98  %

172

0

96  %

SUBTOTAAL: B-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

14

14

 

100  %

14

 

100  %

14

 

100  %

SUBTOTAAL: UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN

5

5

 

100  %

5

 

100  %

5

 

100  %

SUBTOTAAL: REGIONALE TOEWIJZINGEN

34

34

0

100  %

34

0

99  %

34

 

100  %

 

TOTAAL: ACS+LGO (INCL. RESERVES) (A+B)

21 054

21 005

(73)

100  %

20 964

(35)

100  %

20 640

163

98  %

ONTWIKKELING VAN VASTLEGGINGEN, TOEGEWEZEN MIDDELEN EN BETALINGEN VOOR HET 11e EOF

EOF GEAGGREGEERDE REKENINGEN OP 31 DECEMBER 2024

SOORT STEUN

ACS + LGO — 11e EOF

(in miljoen EUR)

 

KREDIETEN

BESLUITEN

TOEGEWEZEN FONDSEN

BETALINGEN

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

(1)

(2)

 

(2) : (1)

(3)

 

(3) : (2)

(4)

 

(4) : (3)

 

Periodieke bijdragen van de lidstaten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toewijzingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: A-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

15 218

15 132

(197)

99  %

14 803

80

98  %

12 828

704

87  %

SUBTOTAAL: B-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

1 056

1 056

(4)

100  %

1 052

(1)

100  %

1 023

15

97  %

SUBTOTAAL: OVERBRUGGINGSFACILITEIT

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: VOEDSELZEKERHEID

112

112

0

100  %

112

0

100  %

42

2

38  %

SUBTOTAAL: UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN

1 075

1 064

(2)

99  %

1 060

(2)

100  %

968

10

91  %

SUBTOTAAL: INTRA-ACS-TOEWIJZINGEN

3 961

3 859

(35)

97  %

3 934

8

102  %

3 515

175

89  %

SUBTOTAAL: REGIONALE TOEWIJZINGEN

7 213

7 168

(59)

99  %

7 082

(8)

99  %

6 220

256

88  %

Cofinanciering

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toewijzingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: A-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

46

45

(0)

99  %

45

(0)

100  %

43

4

97  %

SUBTOTAAL: UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN

4

4

 

100  %

4

0

100  %

4

 

100  %

SUBTOTAAL: INTRA-ACS-TOEWIJZINGEN

33

33

(0)

100  %

33

0

100  %

29

1

89  %

SUBTOTAAL: REGIONALE TOEWIJZINGEN

10

6

 

60  %

6

0

100  %

6

 

100  %

Niet-besteedbare reserve

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reserves

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: NIET-BESTEEDBARE RESERVE 10e EOF

193

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: NIET-BESTEEDBARE RESERVE 11e EOF

376

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EC interne DNO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reserves

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: A-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

1

1

 

52  %

1

 

100  %

1

 

100  %

 

Periodieke bijdragen van de lidstaten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toewijzingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: A-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

211

211

(0)

100  %

194

0

92  %

193

0

100  %

SUBTOTAAL: B-ENVELOPPE — NATIONALE TOEWIJZINGEN

12

12

(0)

99  %

12

(0)

100  %

12

 

100  %

SUBTOTAAL: UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN

7

7

0

100  %

6

(0)

95  %

6

0

98  %

SUBTOTAAL: REGIONALE TOEWIJZINGEN

102

102

0

100  %

102

(0)

99  %

84

15

83  %

Niet-besteedbare reserve

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reserves

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: NIET-BESTEEDBARE RESERVE 10e EOF

19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUBTOTAAL: NIET-BESTEEDBARE RESERVE 11e EOF

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOTAAL: ACS+LGO (INCL. RESERVES) (A+B)

29 651

28 809

(297)

97  %

28 444

77

99  %

24 973

1 182

88  %

2.2.   MIDDELEN

Aard van de middelen

De voornaamste ontvangsten van het EOF zijn afkomstig van de bijdragen van de lidstaten. De Europese Commissie en de EIB roepen drie keer per jaar bijdragen van de lidstaten aan het EOF af. Het bedrag van de bijdragen die elk jaar worden afgeroepen, weerspiegelt het bedrag van de betalingen die in de loop van het jaar moet worden gedekt.

Overzicht van de bijdragen per lidstaat

Image 2

2.3.   BELEIDSUITGAVEN EN SPECIFIEKE PROGRAMMA’S

Soort uitgave

Het in het meerjarig financieel kader beschikbare bedrag is uitgesplitst in 3 % toegewezen aan de Commissie voor ondersteunende uitgaven en 97 % voor de uitvoering van EOF-projecten. De bedragen worden in elk Intern Akkoord vastgesteld en kunnen worden verhoogd met vrijwillige bijdragen en inkomsten uit verrichtingen.

Uitsplitsing van vastgelegde, contractueel vastgelegde en betaalde bedragen naar aard van de uitgaven:

 

OPERATIONELE UITVOERING UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN

(10e en 11e EOF)

KREDIETEN

BESLUITEN

TOEGEWEZEN FONDSEN

BETALINGEN

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

GEAGGR.

JAARLIJKS

%

(1)

(2)

 

(2) : (1)

(3)

 

(3) : (2)

(4)

 

(4) : (3)

UITVOERINGSKOSTEN EN RENTENBATEN 10e + 11e EOF

1 621

1 610

(2)

99,3  %

1 606

(2)

99,8  %

1 509

10

94,0  %

OPERATIONELE UITVOERING (A+B) 10e + 11e EOF

50 705

49 815

(370)

98,2  %

49,409

42

99,2  %

45 612

1 345

92,3  %

Image 3

Uitsplitsing van vastgelegde, contractueel vastgelegde en betaalde bedragen per regio en per land

GECUMULEERDE EOF-REKENINGEN OP 31 DECEMBER 2024 PER LAND % KREDIETEN

10e + 11e EOF

TOTAAL 10e en 11e EOF (in miljoen EUR)

Cumulatief 2024

Kredieten

Besluiten

% van kredieten

Toegewezen middelen

% van kredieten

Betalingen

% van kredieten

ACS

Algemene/administratieve uitgaven/rente

1 627

1 612

99  %

1 613

99  %

1 506

93  %

Reserve/Niet uitgekeerd per land

3 123

2 553

82  %

2 553

82  %

2 553

82  %

Alle ACS-landen

4 751

4 165

88  %

4 166

88  %

4 059

85  %

Angola

346

346

100  %

344

99  %

321

93  %

Benin

734

732

100  %

731

99  %

692

94  %

Botswana

126

126

100  %

126

100  %

126

99  %

Burkina Faso

1 296

1 296

100  %

1 294

100  %

1 262

97  %

Burundi

566

566

100  %

562

99  %

546

96  %

Kameroen

520

520

100  %

519

100  %

489

94  %

Kaapverdië

144

144

100  %

144

100  %

144

100  %

Comoren

77

77

100  %

76

98  %

73

95  %

Congo

163

163

100  %

160

98  %

144

88  %

Democratische Republiek Congo

1 402

1 400

100  %

1 376

98  %

1 274

91  %

Ivoorkust

702

702

100  %

701

100  %

681

97  %

Djibouti

175

175

100  %

173

99  %

164

94  %

Eritrea

215

215

100  %

215

100  %

165

77  %

Ethiopië

1 598

1 596

100  %

1 592

100  %

1 415

89  %

Gabon

33

33

100  %

33

99  %

31

93  %

Gambia

302

302

100  %

301

100  %

285

94  %

Ghana

785

785

100  %

782

100  %

737

94  %

Guinee-Bissau

186

184

99  %

182

98  %

177

95  %

Guinee (Conakry)

500

500

100  %

494

99  %

441

88  %

Mauritius

82

82

100  %

82

100  %

82

100  %

Kenia

859

853

99  %

850

99  %

777

90  %

Lesotho

249

248

99  %

247

99  %

205

82  %

Liberia

486

485

100  %

474

97  %

451

93  %

Madagaskar

782

779

100  %

752

96  %

631

81  %

Malawi

1 018

1 018

100  %

1 009

99  %

912

90  %

Mali

1 395

1 393

100  %

1 387

99  %

1 246

89  %

Mauritanië

343

343

100  %

341

99  %

332

97  %

Mozambique

1 451

1 440

99  %

1 410

97  %

1 188

82  %

Namibië

187

187

100  %

181

97  %

173

93  %

Niger

1 262

1 262

100  %

1 258

100  %

1 250

99  %

Nigeria

1 098

1 088

99  %

1 086

99  %

1 037

95  %

Uganda

982

930

95  %

923

94  %

845

86  %

Centraal-Afrikaanse Republiek

610

609

100  %

609

100  %

592

97  %

Rwanda

833

831

100  %

831

100  %

823

99  %

Sao Tomé en Principe

55

55

99  %

53

96  %

51

91  %

Senegal

663

663

100  %

659

99  %

632

95  %

Seychellen

22

22

100  %

22

100  %

22

100  %

Sierra Leone

655

655

100  %

646

99  %

617

94  %

Somalië

898

896

100  %

894

100  %

891

99  %

Sudan

298

298

100  %

298

100  %

298

100  %

Zuid-Sudan

91

91

100  %

91

100  %

91

100  %

Eswatini (Swaziland)

123

123

100  %

121

99  %

111

91  %

Tanzania

1 171

1 171

100  %

1 162

99  %

1 094

93  %

Tsjaad

935

935

100  %

913

98  %

818

87  %

Togo

376

374

99  %

372

99  %

361

96  %

Zambia

827

826

100  %

804

97  %

709

86  %

Zimbabwe

462

461

100  %

459

99  %

457

99  %

* Totaal Afrika

28 086

27 981

100  %

27 739

99  %

25 863

92  %

Antigua en Barbuda

15

15

100  %

15

100  %

15

98  %

Barbados

22

22

100  %

22

100  %

21

95  %

Belize

42

42

100  %

41

96  %

36

85  %

Dominica

41

40

99  %

40

99  %

40

99  %

Grenada

21

20

99  %

20

98  %

20

98  %

Guyana

79

79

100  %

78

99  %

77

97  %

Haïti

997

997

100  %

910

91  %

793

80  %

Jamaica

235

235

100  %

233

99  %

226

96  %

Dominicaanse Republiek

281

281

100  %

279

99  %

279

99  %

Saint Lucia

32

32

100  %

32

100  %

32

100  %

Saint Kitts en Nevis

6

6

100  %

6

99  %

6

99  %

Saint Vincent en de Grenadines

26

26

99  %

26

98  %

22

83  %

Suriname

27

27

100  %

27

99  %

26

96  %

Trinidad en Tobago

28

28

100  %

28

99  %

27

94  %

* Totaal Caribisch gebied

1 853

1 852

100  %

1 758

95  %

1 619

87  %

Fiji

48

48

100  %

48

100  %

48

100  %

Cookeilanden

5

5

100  %

5

100  %

5

100  %

Salomonseilanden

68

66

97  %

66

96  %

62

91  %

Kiribati

42

42

100  %

41

99  %

39

93  %

Marshalleilanden

17

17

100  %

17

100  %

17

100  %

Micronesia

23

23

100  %

22

97  %

18

78  %

Nauru

4

4

100  %

4

100  %

4

100  %

Niue

3

3

100  %

3

100  %

3

100  %

Palau

5

4

70  %

4

70  %

4

70  %

Papoea-Nieuw-Guinea

239

239

100  %

233

97  %

215

90  %

Samoa (voormalig West-Samoa)

67

67

100  %

67

100  %

66

100  %

Oost-Timor

167

167

100  %

166

99  %

159

95  %

Tonga

28

28

100  %

28

100  %

28

100  %

Tuvalu

13

13

100  %

13

100  %

13

100  %

Vanuatu

55

55

100  %

54

99  %

52

94  %

* Totaal Stille Oceaan

783

780

100  %

771

98  %

733

94  %

Intra-ACS-toewijzingen

8 025

7 916

99  %

7 970

99  %

7 305

91  %

PALOP

60

59

98  %

59

98  %

58

96  %

Regio Zuid-Afrika FED 10

129

129

100  %

129

100  %

127

98  %

Regio Centraal-Afrika

552

547

99  %

543

98  %

438

79  %

Oostelijk en zuidelijk Afrika

3 059

3 020

99  %

2 970

97  %

2 522

82  %

Regio West-Afrika

1 936

1 922

99  %

1 911

99  %

1 688

87  %

Caribisch gebied

536

533

99  %

526

98  %

421

79  %

Regio Stille Oceaan

322

318

99  %

298

93  %

244

76  %

* Totaal regionale samenwerking LGO

14 619

14 445

99  %

14 406

99  %

12 803

88  %

ACS

50 091,33

49 222,97

98  %

48 839,57

98  %

45 076,97

90  %

LGO

Reserve/Niet uitgekeerd per land/grondgebied

33

12

35  %

11

34  %

11

34  %

Alle LGO-landen

33

12

35  %

11

34  %

11

34  %

Anguilla

27

27

100  %

27

100  %

27

100  %

Falklandeilanden

10

10

100  %

10

100  %

10

100  %

Pitcairneilanden

5

5

100  %

5

100  %

5

100  %

Turks- en Caicoseilanden

32

32

100  %

32

100  %

32

100  %

Britse Maagdeneilanden

2

2

93  %

2

93  %

2

93  %

Montserrat

33

33

100  %

33

100  %

33

100  %

Sint-Helena

38

38

100  %

38

100  %

38

100  %

* Totaal Britse LGO

146

146

100  %

146

100  %

146

100  %

Nederlandse Antillen

38

38

100  %

20

54  %

20

54  %

Nederlandse Antillen – Bonaire

4

4

100  %

4

98  %

4

97  %

Nederlandse Antillen – Saba

3

3

100  %

3

100  %

3

100  %

Nederlandse Antillen – Sint-Eustatius

2

2

100  %

2

100  %

2

100  %

Aruba

21

21

100  %

21

99  %

21

98  %

Sint-Maarten

14

14

100  %

13

95  %

5

38  %

* Totaal Nederlandse LGO

83

83

100  %

64

78  %

56

68  %

Wallis en Futuna

39

39

100  %

37

95  %

29

76  %

Mayotte

29

29

100  %

29

100  %

29

100  %

Nieuw-Caledonië

50

50

100  %

50

100  %

50

100  %

Frans-Polynesië

50

50

100  %

49

99  %

49

99  %

Saint-Pierre en Miquelon

47

47

100  %

47

100  %

47

100  %

* Totaal Franse LGO

214

214

100  %

212

99  %

204

95  %

Regio

137

137

100  %

136

99  %

118

86  %

LGO Regionale samenwerking

137

137

100  %

136

99  %

118

86  %

LGO

613,65

591,78

96  %

569,20

93  %

535,44

87  %

TOTAAL: ACS+LGO

 

50 704,99

49 814,76

98  %

49 408,77

97  %

45 612,40

90  %

Uitsplitsing van vastgelegde, contractueel vastgelegde en betaalde bedragen per uitgaventerrein voor het 11e EOF

Uitsplitsing van vastgelegde, contractueel vastgelegde en betaalde bedragen per uitgaventerrein (DAC-sectorcodes) van het 11e EOF  (23)

(in miljoen EUR)

Sector

Vastgelegd

Contractueel vastgelegd

Betaald

Sociale infrastructuur en dienstverlening

 

 

 

110-Onderwijs

1 192,46

1 174,05

1 034,15

120-Gezondheidszorg

2 131,40

2 524,02

2 338,24

130-Bevolkingspolitiek/programma’s en reproductieve gezondheid

352,44

50,31

43,25

140-Water en sanitaire voorzieningen

788,50

858,32

599,10

150-Overheid en maatschappelijk middenveld

5 826,37

6 058,19

5 677,22

160-Overige sociale infrastructuur en dienstverlening

996,71

1 401,86

1 628,50

Sociale infrastructuur en dienstverlening TOTAAL

11 287,88

12 066,75

11 320,47

Economische infrastructuur en dienstverlening

 

 

 

210-Vervoer en opslag

1 425,48

2 088,15

1 213,63

220-Communicatie

140,96

147,40

131,58

230-Energie

2 015,13

2 031,37

1 375,46

240-Bankdiensten en financiële dienstverlening

82,03

131,71

95,57

250-Zakelijke en andere diensten

343,43

329,24

259,09

Economische infrastructuur en dienstverlening TOTAAL

4 007,01

4 727,87

3 075,33

Productiesectoren

 

 

 

310-Landbouw, bosbouw en visserij

3 344,16

3 154,32

2 516,00

320-Industrie, delfstoffen en mijnbouw, bouwnijverheid

641,58

529,15

347,51

330-Handel en toerisme

507,49

437,30

313,25

Productiesectoren TOTAAL

4 493,23

4 120,77

3 176,77

Multisectoraal/transversaal

 

 

 

410-Algemene milieubescherming

989,82

849,41

717,86

430-Overige multisectoraal

3 886,22

2 625,43

1 872,80

Multisectoraal/transversaal TOTAAL

4 876,04

3 474,84

2 590,66

Hulp in de vorm van goederen en algemene programmasteun

 

 

 

510-Algemene begrotingssteun

3 116,32

3 178,92

2 506,33

520-Voedselhulp in het kader van ontwikkelingssteun

617,50

390,55

364,26

Hulp in de vorm van goederen en algemene programmasteun TOTAAL

3 733,82

3 569,47

2 870,59

Maatregelen met betrekking tot schulden

 

 

 

600-Maatregelen met betrekking tot schulden

183,00

183,00

183,00

Maatregelen met betrekking tot schulden TOTAAL

183,00

183,00

183,00

Humanitaire hulp

 

 

 

720-Respons in noodsituaties

746,19

452,54

448,40

730-Hulp voor wederopbouw en herstel

137,83

65,05

42,30

740-Paraatheid bij rampen

72,79

110,06

100,54

Humanitaire hulp TOTAAL

956,81

627,65

591,24

Administratieve kosten van donoren/Niet toegewezen/Niet nader gespecificeerd

 

 

 

910-Administratieve kosten van donoren

995,52

948,30

858,64

998-Niet toegewezen/niet gespecificeerd

183,74

59,87

48,56

N.b.-Niet beschikbaar

260,50

1,57

1,15

Administratieve kosten van donoren/Niet toegewezen/Niet nader gespecificeerd TOTAAL

1 439,76

1 009,75

908,35

TOTAAL-GENERAAL VAN 11e EOF

30 977,55

29 780,11

24 716,42

Ontwikkeling van cumulatief vastgelegde, contractueel vastgelegde en betaalde bedragen per uitgaventerrein voor het 11e EOF

Image 4

Image 5

Image 6

3.   VERKLARENDE BEGRIPPENLIJST

Administratieve kredieten

Kredieten ter dekking van de huishoudelijke uitgaven van de instellingen (personeel, gebouwen, kantoorapparatuur).

Annulering van kredieten

Kredieten die tegen het einde van het begrotingsjaar niet zijn gebruikt en die niet kunnen worden overgedragen, worden geannuleerd.

Begrotingspost/Begrotingsonderdeel

De begroting is gestructureerd in ontvangsten en uitgaven die worden weergegeven overeenkomstig een bindende nomenclatuur die de door de begrotingsautoriteit vastgestelde aard en het doel van elke post weerspiegelt. De afzonderlijke rubrieken (titel, hoofdstuk, artikel of post) vormen een formele beschrijving van de nomenclatuur.

Begrotingsresultaat

Het verschil tussen ontvangen inkomsten en de betaalde bedragen, met inbegrip van de aanpassingen voor overdrachten, annuleringen en wisselkoersverschillen.

Voor de agentschappen moet het resulterende bedrag worden terugbetaald aan de financierende autoriteit.

Beleidskredieten

De beleidskredieten financieren de verschillende beleidsmaatregelen, hoofdzakelijk in de vorm van subsidies of overheidsopdrachten.

Bestemmingsontvangsten

Ontvangsten bestemd voor de financiering van welbepaalde uitgaven.

Betalingskredieten

Betalingskredieten dekken uitgaven die in het lopende jaar moeten worden gedaan uit hoofde van juridische verplichtingen van het lopende en/of eerdere jaren.

Economisch resultaat

Effect op de balans van uitgaven en ontvangsten op basis van de regels van boekhouding op transactiebasis.

Gesplitste kredieten

Gesplitste kredieten worden gebruikt voor de financiering van meerjarenacties;

zij dekken alle kosten die voortvloeien uit de juridische verbintenissen die gedurende het lopende begrotingsjaar zijn aangegaan voor activiteiten waarvan de tenuitvoerlegging zich over meer dan één begrotingsjaar uitstrekt.

Gewijzigde begroting

Tijdens het begrotingsjaar genomen besluit tot wijziging (verhoging, verlaging, overschrijving) van onderdelen van de goedgekeurde begroting van dat jaar.

Juridische verbintenis

Handeling waarbij de ordonnateur een verplichting ten aanzien van derden aangaat die tot een uitgave ten laste van de begroting van de Unie kan leiden.

Veelvoorkomende vormen van juridische verbintenissen zijn contracten in geval van aanbestedingen, subsidieovereenkomsten en subsidiebesluiten.

Kredieten

Begrotingsmiddelen.

De begroting bevat ramingen van zowel vastleggingen (juridische verbintenissen om voor financiering te zorgen) als betalingen (geld dat contant of per bankoverschrijving aan de begunstigden wordt uitbetaald). Er is vaak een verschil tussen de kredieten voor vastleggingen en die voor betalingen — de “gesplitste” kredieten — omdat de middelen voor meerjarige programma’s en projecten gewoonlijk volledig worden vastgelegd in het jaar waarin de desbetreffende besluiten worden genomen en de betalingen worden gespreid over een aantal jaren, in het tempo waarin programma’s en projecten worden uitgevoerd.

Niet-gesplitste kredieten

Kredieten die in de jaarlijkse behoeften voorzien en derhalve gedurende het begrotingsjaar moeten worden vastgelegd. Alleen bedragen die in aanmerking komen om automatisch te worden overgedragen, kunnen in het volgende jaar worden uitgekeerd. Niet-gesplitste kredieten die aan het einde van het jaar niet zijn gebruikt, d.w.z. vastgelegd, worden geannuleerd (tenzij, bij wijze van uitzondering, bij een besluit van de Commissie toestemming voor een niet-automatische overdracht wordt verleend). Niet-gesplitste kredieten betreffen administratieve uitgaven. Vastleggingskredieten en betalingskredieten zijn in dat geval gelijk.

Nog betaalbaar te stellen vastleggingen

De nog betaalbaar te stellen vastleggingen (of RAL, van het Franse “reste à liquider”) worden gedefinieerd als het bedrag van de vastgelegde kredieten die nog niet zijn betaald. Zij zijn het directe gevolg van de spreiding van programma’s over meerdere jaren en de splitsing in vastleggings- en betalingskredieten.

Overdracht van kredieten

Uitzondering op het beginsel van jaarperiodiciteit, waarbij kredieten die in een bepaald begrotingsjaar niet konden worden gebruikt, bij wijze van uitzondering en onder strikte voorwaarden worden overgedragen voor gebruik in het volgende jaar.

Overschot

Positief verschil tussen ontvangsten en uitgaven dat moet worden terugbetaald aan de financierende autoriteit. Zie Begrotingsresultaat.

Overschrijving tussen begrotingsonderdelen

Overschrijvingen houden de verplaatsing in van kredieten van het ene begrotingsonderdeel naar het andere in de loop van het begrotingsjaar en vormen dus een uitzondering op het begrotingsspecialiteitsbeginsel.

RAL (Reste à liquider)

Het resterende bedrag dat op een bepaald moment moet worden betaald ten aanzien van een vastlegging in de begroting. Zie Nog betaalbaar te stellen vastlegging.

Rechtsgrondslag/basishandeling

De rechtshandeling die wordt vastgesteld door de wetgevende macht (gewoonlijk de Raad en het Europees Parlement) waarin de doelstelling van een uitgavenprogramma van de Unie wordt bepaald, alsook het doel van de kredieten, de regels voor interventie, de vervaldatum en de relevante financiële regels die als rechtsgrondslag voor de uitvoering van het uitgavenprogramma moeten dienen.

Subsidies

Rechtstreekse financiële bijdragen ten laste van de begroting aan derden-begunstigden die zijn betrokken bij activiteiten die het beleid van de Unie dienen.

Uitgaven

Term die wordt gebruikt voor de besteding van de begroting uit alle soorten financieringsbronnen.

Uitvoering van de begroting

Besteding van de begroting door middel van uitgaven en ontvangsten.

Vastgestelde begroting

De ontwerpbegroting wordt de vastgestelde begroting zodra zij door de begrotingsautoriteit is goedgekeurd.

Vastgestelde rechten

Het recht om inkomsten te ontvangen van een debiteur zoals erkend door middel van een invorderingsopdracht.

Vastlegging in de begroting

Verrichting waarmee de bevoegde ordonnateur in de begroting de begrotingskredieten vastlegt die nodig zijn voor de latere betalingen ter uitvoering van juridische verbintenissen.

Vastleggingskredieten

Vastleggingskredieten dekken de totale waarde van juridische verplichtingen (contracten, subsidieovereenkomsten of -besluiten) die kunnen worden aangegaan in het lopende begrotingsjaar.

Vervallen kredieten

Ongebruikte kredieten die op het einde van het begrotingsjaar worden geannuleerd. Vervallen betekent de volledige of gedeeltelijke intrekking van de machtiging om uitgaven te doen en/of verplichtingen aan te gaan, zoals belichaamd door een krediet.

Voor gemeenschappelijke ondernemingen (en EIT) kunnen ongebruikte kredieten overeenkomstig hun financiële regels worden opgenomen in de raming van ontvangsten en uitgaven van de volgende drie begrotingsjaren (de zogeheten “n+3“-regel). Vervallen kredieten voor gemeenschappelijke ondernemingen kunnen met andere woorden tot begrotingsjaar “n+3” opnieuw worden opgevoerd.

Vrijmaking

Verrichting waarbij de bevoegde ordonnateur de reservering van eerder in de begroting vastgelegde kredieten geheel of gedeeltelijk annuleert.

Wisselkoersverschil

Het verschil dat voortvloeit uit de wisselkoersen die gelden voor de transacties met betrekking tot landen buiten de eurozone, of uit de herwaardering van in buitenlandse valuta luidende activa en passiva op de datum van de jaarrekening.

JAARVERSLAG OVER DE UITVOERING — DE DOOR DE EUROPESE INVESTERINGSBANK BEHEERDE MIDDELEN

EUROPESE INVESTERINGSBANK

RAAD VAN BESTUUR

INVESTERINGSFACILITEIT

FINANCIËLE STATEN

PER 31 DECEMBER 2024

(1)

Verslag van de onafhankelijke accountant

(2)

Overzicht van de financiële positie

(3)

Overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten

(4)

Overzicht van de wijzigingen in de middelen van de contribuanten

(5)

Kasstroomoverzicht

(6)

Toelichtingen bij de financiële staten

OVERZICHT VAN DE FINANCIËLE POSITIE

PER 31 DECEMBER 2024

(× 1000 EUR)

 

Toelichting

31.12.2024

31.12.2023

ACTIVA

 

 

 

Geldmiddelen en kasequivalenten

5

1 638 604

1 376 824

Door contribuanten te storten bedragen

9/16

7 482

85 321

Thesauriemiddelen

10

–

–

Afgeleide financiële instrumenten

6

783

55 765

Leningen en voorschotten

7

1 498 048

1 683 312

Aandelen en andere effecten met variabele rente

8

834 621

820 713

Overige activa

11

–

616

Totaal activa

 

3 979 538

4 022 551

PASSIVA EN MIDDELEN VAN CONTRIBUANTEN

 

 

 

PASSIVA

 

 

 

Afgeleide financiële instrumenten

6

39 210

–

Uitgestelde baten

12

47 725

48 515

Voorzieningen voor toegezegde leningen

13

18 320

19 038

Aan derde partijen verschuldigde bedragen

14

566 083

427 828

Overige verplichtingen

15

3 289

3 338

Totaal verplichtingen

 

674 627

498 719

Middelen contribuanten

16/17

3 304 911

3 523 832

Totaal passiva en middelen contribuanten

 

3 979 538

4 022 551

OVERZICHT VAN WINST OF VERLIES EN ANDERE NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN

VOOR HET JAAR GEËINDIGD OP 31 DECEMBER 2024

(× 1000 EUR)

 

Toelichting

Vanaf 1.1.2024

t/m 31.12.2024

Vanaf 1.1.2023

t/m 31.12.2023

Rente en soortgelijke baten (*2)

19

156 601

148 336

Rente en soortgelijke uitgaven

19

–1 805

–

Nettorente en soortgelijke baten

 

154 796

148 336

Baten uit vergoedingen en provisies

20

20

25

Uitgaven aan vergoedingen en provisies

20

– 212

–62

Netto vergoedings- en provisiebaten

 

– 192

–37

Wijziging in reële waarde van afgeleide financiële instrumenten

6

-94 192

-20 087

Nettoresultaat op aandelen en andere effecten met variabele rente

21

–34 096

–8 457

Nettoresultaat van de leningen en voorschotten gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

7

–5 436

–8 932

Nettowisselkoersresultaat

22

81 907

–67 885

Nettoresultaten van financiële transacties

 

–51 817

– 105 361

Wijziging bij waardevermindering op leningen en voorschotten, minus terugboekingen

7.2

12 145

9 055

Wijziging in voorzieningen voor toegezegde leningen, minus terugboekingen

13

718

–2 470

Algemene beheerskosten

23

–24 794

–29 655

Winst over het boekjaar

 

90 856

19 868

Totaal niet-gerealiseerde resultaten winst voor het jaar

 

90 856

19 868

OVERZICHT VAN DE WIJZIGINGEN IN DE MIDDELEN VAN DE CONTRIBUANTEN

VOOR HET JAAR GEËINDIGD OP 31 DECEMBER 2024

(× 1000 EUR)

 

Toelichting

Afgeroepen bijdrage

Betaalde bijdragen

Ingehouden winsten

Totaal

Per 1 januari 2024

 

3 721 695

– 587 913

390 050

3 523 832

Bijdragen lidstaten afgeroepen in de loop van het jaar

16

–

–

–

–

Bijdragen lidstaten afgeroepen in de loop van het jaar

17

–

– 309 777

–

– 309 777

Winst voor het jaar 2024

 

–

–

90 856

90 856

Wijzigingen middelen contribuanten

 

–

– 309 777

90 856

– 218 921

Per 31 december 2024

 

3 721 695

– 897 690

480 906

3 304 911

 

 

Afgeroepen bijdrage

Betaalde bijdragen

Ingehouden winsten

Totaal

Per 1 januari 2023

 

3 701 695

–

370 182

4 071 877

Bijdrage lidstaten afgeroepen in de loop van het jaar

 

20 000

–

–

20 000

Bijdragen lidstaten afgeroepen in de loop van het jaar

 

–

– 587 913

–

– 587 913

Winst voor het jaar 2023

 

–

–

19 868

19 868

Wijzigingen middelen contribuanten

 

20 000

– 587 913

19 868

– 548 045

Per 31 december 2023

 

3 721 695

– 587 913

390 050

3 523 832

KASSTROOMOVERZICHT

VOOR HET JAAR GEËINDIGD OP 31 DECEMBER 2024

(× 1000 EUR)

 

Toelichting

Van 1.1.2024 tot 31.12.2024

Van 1.1.2023 tot 31.12.2023

OPERATIONELE ACTIVITEITEN

 

 

 

Winst over het boekjaar

 

90 856

19 868

Aanpassingen voor:

 

 

 

Nettoresultaat op aandelen en andere effecten met variabele rente

 

52 265

15 142

Wijziging bij waardevermindering op leningen en voorschotten, minus terugboekingen

7.2

–12 145

–9 055

Nettoresultaat van de leningen en voorschotten gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

7

5 436

8 932

Wijziging opgelopen rente en geamortiseerde kostprijs leningen en voorschotten

 

–2 229

708

Nettowijziging in voorzieningen voor toegezegde leningen, minus terugboekingen

 

– 718

2 455

Wijziging reële waarde derivaten

 

94 192

20 087

Wijziging opgelopen rente en geamortiseerde kostprijs van financiële activa

10

–

– 248

Wijziging uitgestelde baten

 

– 790

–3 902

Gevolgen wijzigingen wisselkoers op leningen

 

–78 744

86 765

Effect van wisselkoerswijzigingen op aandelen en andere effecten met variabele rente

8

–23 199

30 026

Gevolgen wijzigingen wisselkoers op aangehouden tegoeden

 

–5 282

-8 031

(Verlies)/winst operationele activiteiten voor wijzigingen in bedrijfsactiva en -passiva

 

119 642

162 747

Uitkeringen lening

7

– 101 394

– 207 237

Terugbetalingen leningen

7

371 568

288 155

Wijziging opgelopen rentebaten op geldmiddelen en kasequivalenten

5

– 646

4 039

Verwerving van thesauriemiddelen

10

–

– 348 523

Looptijden thesauriemiddelen

10

–

421 278

Aandelen en andere effecten met variabele rente — uitbetalingen

8

–69 392

– 101 100

Netto-opbrengsten op aandelen en andere effecten met variabele rente

 

39 581

39 246

Afname andere activa

 

616

334

Toename andere passiva

 

–49

919

(Daling)/stijging van andere bedragen te betalen aan de Europese Investeringsbank

 

– 985

33 951

Nettokasstromen (gebruikt in) van operationele activiteiten

 

358 941

293 809

FINANCIERINGSACTIVITEITEN

 

 

 

Bijdrage van lidstaten

 

–

79 710

Bedragen ontvangen van lidstaten met betrekking tot rentesubsidies en technische bijstand

 

286 800

220 290

Bedragen betaald namens lidstaten met betrekking tot rentesubsidies en technische bijstand

 

–68 256

–77 050

Bijdragen betaald namens lidstaten

17

– 309 777

– 587 913

Nettokasstromen van financieringsactiviteiten

 

–91 233

– 364 963

Nettotoename geldmiddelen en kasequivalenten

 

267 708

–71 154

Samenvattende staat van kasstromen:

 

 

 

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het begrotingsjaar

 

1 371 404

1 450 589

Nettokasstromen (gebruikt in) / van:

 

 

 

Operationele activiteiten

 

358 941

293 809

Financieringsactiviteiten

 

–91 233

– 364 963

Effect wijzigingen wisselkoers op geldmiddelen en kasequivalenten

 

–5 282

–8 031

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het einde van het begrotingsjaar

 

1 633 830

1 371 404

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn samengesteld uit:

 

 

 

Contanten

5

212 466

146 494

Termijndeposito’s (exclusief opgelopen rente)

5

304 538

625 403

Commercial papers

5

1 116 826

599 507

 

 

1 633 830

1 371 404

Toelichtingen bij de financiële staten per 31 december 2024

1.   Algemene informatie

De investeringsfaciliteit (de “faciliteit”) is opgericht in het kader van de Overeenkomst van Cotonou (de “Overeenkomst”) betreffende steun voor samenwerking en ontwikkeling, die door de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (“de ACS-staten”) en de Europese Unie en haar lidstaten op 23 juni 2000 is gesloten en op 25 juni 2005 en 22 juni 2010 is herzien. De overeenkomst van Samoa, die de Overeenkomst van Cotonou vervangt als het nieuwe kader voor samenwerking tussen de Europese Unie en de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (OACPS) (Besluit (EU) 2023/2861 van de Raad (24) van 20 juli 2023 en Besluit (EU) 2023/2862 van de Raad 28 december 2023), is op 15 november 2023 ondertekend en op 1 januari 2024 in werking getreden. Deze overeenkomst volgt de Overeenkomst van Cotonou op, bij welke overeenkomst de betrekkingen tussen de EU en de ACS-staten sinds 2000 waren geregeld. Deze transitie waarborgt de continuïteit van de partnerschappen en zorgt ervoor dat het hoofd kan worden geboden aan hedendaagse mondiale uitdagingen.

De faciliteit is geen afzonderlijke rechtspersoon en de Europese Investeringsbank (“EIB”) beheert de bijdragen namens de lidstaten (“donoren”) overeenkomstig de voorwaarden van de Overeenkomst en treedt op als een beheerder van de faciliteit.

De duur van de faciliteit wordt niet bepaald. Het Intern Akkoord van het 11e EOF blijft van kracht (overeenkomstig artikel 14, lid 3, van het Intern Akkoord) zolang dit nodig is om alle operaties die uit hoofde van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst, het LGO-besluit en het meerjarig financieel kader worden gefinancierd, volledig uit te voeren.

De in het kader van de Overeenkomst vastgelegde financiering is afkomstig uit de begrotingen van de EU-lidstaten. EU-lidstaten dragen bij met bedragen voor de financiering van de faciliteit en subsidies die worden gebruikt voor de financiering van rentesubsidies zoals is voorzien in de meerjarige financiële kaders (het eerste financiële protocol voor de periode 2000-2007 waarnaar wordt verwezen als het 9e EOF, het tweede financiële protocol voor de periode 2008-2013 waarnaar wordt verwezen als het 10e EOF en het derde financiële protocol voor de periode 2014-2020 waarnaar wordt verwezen als het 11e EOF). De EIB is belast met het beheer van:

i)

de faciliteit, een risicodragend revolverend fonds ten belope van 3 685,5 miljoen EUR dat ertoe strekt de investeringen in de particuliere sector in de ACS-staten te bevorderen, waarbij een bedrag van 48,5 miljoen EUR aan de landen en gebieden overzee (“LGO’s”) is toegewezen;

ii)

subsidies voor de financiering van rentesubsidies ten belope van maximaal 1 220,85 miljoen EUR voor ACS-staten en maximaal 8,5 miljoen EUR voor LGO’s. Tot 15 % van deze subsidies kan worden benut voor de financiering van projectgerelateerde technische bijstand.

Op 23 december 2020 heeft de Raad besloten de vastleggingsperiode van de investeringsfaciliteit met ten minste zes maanden te verlengen. Naar aanleiding van de verlenging heeft de bank, conform haar mandaat, operaties goedgekeurd tot 30 juni 2021 (Besluit (EU) 2020/2233 van de Raad van 23 december 2020 betreffende de vastlegging van de middelen die afkomstig zijn van gelden die terugvloeien in het kader van de ACS-investeringsfaciliteit van operaties uit hoofde van het 9e, 10e en 11e Europees Ontwikkelingsfonds (25).

De EU en de ACS zijn overeengekomen om het besluit inzake overgangsmaatregelen te wijzigen teneinde de toepassing van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst te verlengen tot 31 december 2023, of tot de inwerkingtreding van de nieuwe overeenkomst, of tot de voorlopige toepassing van de nieuwe overeenkomst tussen de Unie en de ACS-staten, indien dat eerder is (Besluit nr. 2/2019 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs tot vaststelling van overgangsmaatregelen op grond van artikel 95, lid 4, van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst, dat nadien is gewijzigd bij Besluit nr. 3/2021 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs (26) van 26 november 2021, Besluit (EU) 2022/970 van de Raad (27) van 16 juni 2022 en Besluit nr. 2/2023 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs (28) van 25 oktober 2023).

De NDICI-verordening — Europa in de wereld, die van kracht werd op 14 juni 2021 (Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad (29) van 9 juni 2021), voorziet in de primaire rechtsgrondslag voor EU-bijstand buiten de EU in 2021-2027, en de governance voor het nieuwe institutionele mandaat van de bank voor acties buiten de Europese Unie, met inbegrip van de ACS-regio. Dit omvat de integratie van het huidige buiten de begroting gehouden EOF in de EU-begroting. De NDICI-verordening voorziet in de rechtsgrondslag op grond waarvan de Commissie toekomstige EU-mandaten kan toevertrouwen aan de EIB voor haar activiteiten buiten de EU. De verordening voorziet tevens in het kader voor externe investeringen waarbinnen de Unie kan samenwerken met partnerinstellingen via subsidies of garanties uit de EU-begroting.

Voor de toekomst zullen terugvloeiende middelen uit de investeringsfaciliteit worden ingezet binnen het NDICI-kader door middel van een combinatie van een specifiek segment voor de particuliere sector in de ACS-staten in het kader van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO+) en een trustfonds. Op 15 februari 2023 is een overdrachtsovereenkomst tussen de EIB en de Europese Commissie ondertekend (“overdrachtsovereenkomst”). Het doel van deze overeenkomst is de overdracht van de middelen die voortvloeien uit terugvloeiingen in het kader van de faciliteit, zodra deze beschikbaar komen, in overeenstemming met Besluit (EU) 2020/2233 (“gelden die terugvloeien in het kader van de ACS-investeringsfaciliteit”) en Besluit (EU) 2021/1764 van de Raad (30) (“gelden die terugvloeien in het kader van de LGO-associatie”, en samen met gelden die terugvloeien in het kader van de ACS-investeringsfaciliteit, de “gelden die terugvloeien” genoemd). Voor meer informatie, zie toelichting 2.4.6 en toelichting 17.

De huidige financiële overzichten bestrijken de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024.

Op voorstel van het beheerscomité heeft het directiecomité de financiële staten op 21 maart 2025 vastgesteld en besloten deze ter goedkeuring aan de raad van bestuur voor te leggen op zijn vergadering van 25 april 2025.

2.   Belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging

2.1.    Grondslag voor de voorbereiding — verklaring van overeenstemming

De financiële staten zijn op continuïteitsbasis opgesteld, waarbij ervan wordt uitgegaan dat de investeringsfaciliteit in staat zal zijn om in de voorzienbare toekomst alle schulden uit hoofde van de operaties te honoreren, overeenkomstig de door de International Accounting Standards Board (“IASB”) vastgestelde en door de Europese Unie goedgekeurde internationale standaarden voor financiële verslaglegging (hierna de “IFRS-standaarden voor jaarrekeningen” genoemd). De financiële staten per 31 december 2024 omvatten het overzicht van de financiële positie, het overzicht van winst op verlies en niet-gerealiseerde resultaten, het mutatieoverzicht van de middelen van de bijdragebetalers, het kasstroomoverzicht en de toelichtingen.

2.2.    Belangrijke boekhoudkundige beoordelingen, aannamen en schattingen

Het opstellen van financiële staten vereist het maken van schattingen en het vaststellen van aannamen die van invloed zijn op de gerapporteerde inkomsten, uitgaven, activa en verplichtingen en op de informatieverschaffing over voorwaardelijke activa en verplichtingen. Het gebruik van de beschikbare informatie en de toepassing van het oordeel zijn inherent aan de vorming van ramingen. De werkelijke resultaten in de toekomst kunnen afwijken van die ramingen, en de verschillen kunnen van materieel belang zijn voor de financiële staten. De schattingen en de onderliggende aannamen worden voortdurend herzien. Schattingen van herzieningen worden op prospectieve basis opgenomen.

Onder meer in volgende gevallen werd een beroep gedaan op beoordelingen en schattingen:

—

Reële waarde van financiële instrumenten

Wanneer de reële waarde van financiële instrumenten op de balans niet uit actieve markten kan worden afgeleid, wordt de waarde bepaald met gebruikmaking van uiteenlopende waarderingstechnieken, waaronder mathematische modellen. De input voor deze modellen wordt waar mogelijk uit waarneembare markten gehaald. Is dit niet mogelijk, dan is er een zekere mate van beoordeling vereist voor de vaststelling van de reële waarde. De waarderingen worden ingedeeld in verschillende niveaus van de reëlewaardehiërarchie op grond van de inputs die worden gebruikt bij de waarderingstechnieken zoals beschreven en bekendgemaakt in de toelichtingen 2.4.2 en 4.

—

Waardevermindering op leningen en voorschotten

De meting van verwachte kredietverliezen (“expected credit loss” — ECL) vereist dat het management een aantal belangrijke evaluaties verricht, met name met betrekking tot een significante toename van het kredietrisico sinds de eerste opname, de toepassing van toekomstgerichte informatie, het bedrag en het tijdschema van toekomstige kasstromen en de waarde van de zekerheden bij de vaststelling van waardeverminderingsverliezen. Deze ramingen zijn ingegeven door een aantal factoren, die kunnen resulteren in significante wijzigingen in de timing en het bedrag van de te erkennen kredietverliezen (toelichting 2.4.2). Relevante veronderstellingen over de effecten op waardeverminderingen die voortvloeien uit de algemene context van onzekerheid en turbulentie die is ontstaan in 2023 en is blijven bestaan in 2024, worden nader belicht in de toelichtingen 2.4.2.2 en 3.2.3.7.

—

Waardering van investeringen in niet-beursgenoteerde aandelen

Bij de waardering van investeringen in niet-beursgenoteerde aandelen wordt normaal gesproken rekening gehouden met een van volgende elementen:

—

recente zakelijke en objectieve markttransacties;

—

actuele reële waarde van andere instrumenten die in wezen hetzelfde zijn;

—

de verwachte kasstromen die verdisconteerd zijn met behulp van actuele rentevoeten die gelden voor instrumenten met soortgelijke voorwaarden en risicokenmerken;

—

de methode op basis van de aangepaste intrinsieke waarde, of

—

andere waarderingsmodellen.

De bepaling van de kasstromen en discontofactoren voor investeringen in niet-beursgenoteerde aandelen berust in grote mate op ramingen. De faciliteit stemt de waarderingstechnieken op gezette tijden op elkaar af en toetst hun geldigheid hetzij aan de prijzen van waarneembare actuele marktverrichtingen in hetzelfde instrument, hetzij aan andere beschikbare waarneembare marktgegevens.

—

Consolidatie van entiteiten waarin de faciliteit belangen aanhoudt

De EIB is tot de beoordeling gekomen dat geen enkele entiteit waarin zij een belang aanhoudt door de faciliteit wordt gecontroleerd. Dit kan worden toegeschreven aan het feit dat in al die entiteiten hetzij de beherende vennoot, hetzij de fondsbeheerder, hetzij de raad van bestuur als enige beslissingsbevoegdheid heeft voor het beheer en de controle van de activiteiten en de aangelegenheden van het partnerschap. Zij beschikken over de bevoegdheid en het gezag om alle maatregelen te treffen die noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van de doelstellingen van het partnerschap in overeenstemming met de investerings- en beleidsrichtsnoeren.

2.3.    Wijzigingen in de grondslagen voor financiële verslaggeving

Met uitzondering van de hierna vermelde wijzigingen, heeft de faciliteit consequent het in toelichting 2.4 beschreven waarderingsbeleid toegepast op alle perioden die in deze financiële staten zijn opgenomen. De faciliteit heeft de volgende nieuwe standaarden en wijzigingen in standaarden vastgesteld.

Nieuwe en gewijzigde standaarden die door de faciliteit zijn vastgesteld

De volgende wijzigingen in bestaande standaarden zijn sinds 1 januari 2024 van kracht voor de financiële staten van de faciliteit:

—

wijzigingen in IAS 7 Het kasstroomoverzicht en IFRS 7 Financiële instrumenten: regelingen voor leveranciersfinanciering;

—

wijzigingen in IAS 1 Presentatie van de jaarrekening: Classificatie van verplichtingen als kortlopend of langlopend en langlopende verplichtingen met convenanten.

Bovenstaande wijzigingen hebben geen wezenlijke gevolgen voor de financiële staten van de faciliteit.

Nieuwe standaarden, wijzigingen en interpretaties die nog niet door de faciliteit zijn goedgekeurd

Op 31 december 2024 waren de volgende standaarden en wijzigingen in bestaande standaarden gepubliceerd, maar waren deze niet verplicht voor jaarlijkse verslagperioden die eindigen op 31 december 2024:

Standaarden en wijzigingen in bestaande standaarden die door de EU zijn goedgekeurd en die van kracht zijn voor jaarlijkse perioden die aanvangen op of na 1 januari 2025:

—

wijzigingen in IAS 21 De gevolgen van wisselkoerswijzigingen: gebrek aan uitwisselbaarheid.

Nieuwe standaarden en wijzigingen in bestaande standaarden die nog niet door de EU zijn bekrachtigd:

—

wijzigingen in de indeling en waardering van financiële instrumenten (wijzigingen in IFRS 9 en IFRS 7);

—

“Annual Improvements to IFRS Accounting Standards — Volume 11” (jaarlijkse verbeteringen van IFRS voor jaarrekeningen — volume 11);

—

IFRS 18 Presentatie en informatieverschaffing in financiële overzichten;

—

IFRS 19 Dochterondernemingen zonder publieke verantwoording: informatieverschaffing;

—

wijzigingen in IFRS 10 Geconsolideerde Jaarrekening en IAS 28 Langetermijnbelangen in geassocieerde ondernemingen en joint ventures: verkoop of inbreng van activa tussen een investeerder en zijn geassocieerde deelneming of joint venture.

Op de datum van goedkeuring van de financiële staten zijn geen van de bovengenoemde standaarden of wijzigingen in bestaande standaarden in een vroeg stadium door de faciliteit goedgekeurd en zijn er geen interpretaties verstrekt die van toepassing zijn en door de faciliteit op de verslagleggingsdatum in aanmerking moeten worden genomen. Het management verwacht dat alle relevante uitspraken zullen worden aangenomen voor de eerste periode die aanvangt op of na de ingangsdatum van de uitspraak, en dat er geen materiële gevolgen zullen zijn voor de financiële staten van de faciliteit.

2.4.    Overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging

In het overzicht van de financiële positie zijn de activa en passiva opgenomen in dalende volgorde van liquiditeit en wordt er geen onderscheid gemaakt tussen vlottende en niet-vlottende posten.

2.4.1.   Omrekening valuta

Voor de presentatie van de financiële staten wordt de euro (EUR) gebruikt, die ook de functionele munteenheid is. Tenzij anders aangegeven, is de financiële verslaglegging in EUR afgerond op het dichtstbijzijnde veelvoud van duizend euro.

De verrichtingen in vreemde valuta worden omgerekend tegen de wisselkoers van de datum van de verrichting.

Financiële activa en passiva die in andere valuta dan de euro zijn uitgedrukt, worden in euro omgerekend tegen de wisselkoers van de datum van het overzicht van de financiële positie. De winst of het verlies uit die omrekening wordt in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten opgevoerd.

Niet-monetaire posten die worden geboekt tegen in een vreemde munteenheid uitgedrukte historische kosten, worden omgerekend tegen de wisselkoers van de datum van de initiële transactie. Niet-monetaire posten die worden geboekt tegen de in een vreemde munteenheid uitgedrukte reële waarde, worden omgerekend tegen de wisselkoers van de datum waarop de reële waarde werd bepaald.

Wisselkoersverschillen die voortvloeien uit de vereffening van verrichtingen tegen een andere koers dan die van de datum van de transactie, en niet-gerealiseerde wisselkoersverschillen op in vreemde valuta uitgedrukte monetaire activa en passiva die niet zijn vereffend, worden in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten opgevoerd.

2.4.2.   Andere financiële activa dan derivaten

Niet-afgeleide financiële instrumenten worden initieel opgenomen op basis van de valutadatum.

Indeling en waardering

Financiële activa

Bij eerste opname wordt een financieel actief geclassificeerd als gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs (“AC”), of tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies (“FVTPL”) en wordt een financiële verplichting geclassificeerd als gewaardeerd tegen AC of FVTPL.

Volgens IFRS 9 begint de classificatie met het bepalen of het financiële actief als een schuldinstrument of als eigenvermogensinstrument moet worden beschouwd. IFRS 9 verwijst naar de definities in IAS 32 Financiële instrumenten: presentatie.

Schuldbewijzen zijn instrumenten die voldoen aan de definitie van een financiële verplichting uit het oogpunt van de tegenpartij, zoals leningen en schuldbewijzen, met inbegrip van obligaties, promesses, of certificaten die zijn uitgegeven door gestructureerde entiteiten, overheden of bedrijven.

Een schuldbewijs wordt gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs (“AC”), indien het aan beide volgende voorwaarden voldoet en niet geldt als gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies (“FVTPL”):

—

het actief wordt aangehouden aangehouden binnen een bedrijfsmodel dat erop gericht is activa aan te houden om contractuele kasstromen te ontvangen, en

—

de contractvoorwaarden van het financiële actief op bepaalde datums aanleiding geven tot kasstromen die uitsluitend aflossingen en rentebetalingen op het uitstaande hoofdsombedrag betreffen (SPPI-criteria — “solely payments of principal and interest”).

De bovenstaande vereisten dienen van toepassing te zijn op een volledig financieel actief, ook al bevat het een in een contract besloten derivaat.

Eigenvermogensinstrumenten zijn instrumenten die vanuit het perspectief van de uitgevende instelling aan de definitie van eigen vermogen voldoen; dat wil zeggen instrumenten die geen contractuele verplichting tot betaling bevatten en het overblijvende recht omvatten op een belang in de nettoactiva van de uitgevende instelling. Eigenvermogensinstrumenten worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies (“FVTPL”).

Bij de eerste opname van een eigenvermogensinstrument dat niet voor handelsdoeleinden wordt aangehouden, kan de faciliteit de onherroepelijke keuze maken om latere veranderingen in niet-gerealiseerde resultaten te presenteren. Deze keuze wordt voor elke investering afzonderlijk gemaakt.

Alle andere financiële activa worden geclassificeerd als gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies (“FVTPL”).

Beoordeling van het bedrijfsmodel

De EIB, als beheerder van de faciliteit, maakt een beoordeling van de doelstelling van een bedrijfsmodel waarin een schuldinstrument op portefeuilleniveau wordt aangehouden omdat dit het best de wijze weergeeft waarop het bedrijf wordt beheerd en informatie aan het management wordt verstrekt. De in aanmerking genomen informatie omvat:

—

de vastgestelde beleggingsdoelstellingen en beleggingsbeleid voor de portefeuille en de uitvoering van dit beleid in de praktijk. In het bijzonder of de strategie van het management gericht is op het genereren van contractuele rentebaten, het handhaven van een specifiek renteprofiel, de afstemming van de duration van de financiële activa op de duration van de verplichtingen die met deze activa worden gefinancierd of het realiseren van kasstromen door de activa te verkopen;

—

hoe de prestaties van de portefeuille worden geëvalueerd en aan het management van de faciliteit worden gerapporteerd;

—

de risico’s die van invloed zijn op de prestaties van het bedrijfsmodel (en de binnen dat bedrijfsmodel aangehouden financiële activa) en de wijze waarop die risico’s worden beheerd, en

—

de frequentie, het volume en de timing van verkopen in vorige perioden, de redenen voor deze verkopen en verwachtingen met betrekking tot toekomstige verkoopactiviteiten.

Informatie over verkoopactiviteiten wordt echter niet afzonderlijk beschouwd, maar als onderdeel van een algemene beoordeling van de wijze waarop de doelstelling van de faciliteit voor het beheer van de financiële activa wordt bereikt en van de wijze waarop kasstromen worden gerealiseerd.

Het bedrijfsmodel voor de impactfinancieringsenveloppe voor rechtstreekse verstrekking van kredieten is beschreven en bekendgemaakt in toelichting 25.

SPPI-criteria (Uitsluitend aflossingen en rentebetalingen criteria)

In het kader van deze beoordeling wordt onder “hoofdsom” verstaan de reële waarde van het schuldinstrument bij eerste opname. “Rente” wordt gedefinieerd als vergoeding voor de tijdswaarde van geld, voor het tijdens een bepaalde periode aan het uitstaande hoofdsombedrag verbonden kredietrisico en voor andere met kredietverlening samenhangende basisrisico’s en -kosten (bv. liquiditeitsrisico en administratieve kosten), alsook uit een winstmarge.

Bij de beoordeling of de contractuele kasstromen uitsluitend aflossingen en rentebetalingen betreffen, wordt rekening gehouden met de contractuele voorwaarden van het instrument. Dit houdt onder meer in dat moet worden beoordeeld of het financiële actief een contractuele bepaling bevat die het tijdstip of het bedrag van contractuele kasstromen zou kunnen wijzigen, zodat het actief niet aan deze voorwaarde zou voldoen.

Verwijdering uit de balans

De faciliteit verwijdert een financieel actief uit de balans wanneer de contractuele rechten op de kasstromen uit het financiële actief aflopen, of wanneer het recht wordt overgedragen om de contractuele kasstromen te ontvangen in een transactie waarbij de risico’s en voordelen van de eigendom van het financiële actief worden overgedragen door de faciliteit of waarbij de faciliteit nagenoeg alle risico’s en voordelen van de eigendom behoudt maar de zeggenschap over het financiële actief niet behoudt.

Bij het niet langer opnemen van een financieel actief of een financiële verplichting (zie toelichting 2.4.4) wordt het verschil tussen de boekwaarde van het actief of de verplichting (of de boekwaarde die is toegerekend aan het deel van het actief of de verplichting dat niet langer wordt opgenomen) en de som van i) de ontvangen of betaalde vergoeding en ii) elke cumulatieve winst die, of elk cumulatief verlies dat, rechtstreeks in niet-gerealiseerde resultaten was opgenomen, in winst of verlies opgenomen, met uitzondering van de in de overige onderdelen van het totaalresultaat opgenomen cumulatieve winsten of verliezen voor investeringen in aandelen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen die bij afstoting in het reservefonds worden gestort en niet in winst of verlies.

In de context van de IBOR-hervorming wordt de beoordeling of er sprake is van een aanzienlijke wijziging aan een financieel instrument tegen geamortiseerde kostprijs, gemaakt na toepassing van de praktische oplossing die bij de IBOR-hervorming fase 2 is geïntroduceerd. In overeenstemming met de door de IASB gepubliceerde wijzigingen boekt de faciliteit geen financieel instrument uit waarvan contractuele kasstromen worden gewijzigd als een rechtstreeks gevolg van de hervorming en de wijziging economisch vergelijkbaar is met de vorige grondslag voor het bepalen van de contractuele kasstromen (d.w.z. de grondslag onmiddellijk vóór de wijziging).

Herclassificatie

Financiële activa worden na hun eerste opname niet heringedeeld, behalve in de periode na de wijziging door de faciliteit van haar bedrijfsmodel voor het beheer van financiële activa.

Wijziging

Een financieel actief dat tegen geamortiseerde kostprijs wordt gewaardeerd, wordt als gewijzigd beschouwd wanneer de contractuele kasstromen ervan opnieuw worden heronderhandeld of anderszins worden gewijzigd. Heronderhandeling of herziening kan al dan niet leiden tot het niet langer opnemen van de oude en de erkenning van het nieuwe financiële instrument.

Een substantiële contractuele wijziging van de kasstromen van een financieel actief gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs die resulteert in het niet langer opnemen van het financiële actief, leidt tot de opname van het nieuwe financiële actief tegen de reële waarde ervan en tot de opname van het waarderingsverschil in de winst- en verliesrekening in de geconsolideerde winst- en verliesrekening onder “resultaat met betrekking tot financiële operaties”.

Een contractuele wijziging wordt geacht aanzienlijk te zijn indien de contante waarde van de kasstromen onder de herziene voorwaarden (gedisconteerd tegen de oorspronkelijke effectieve rentevoet) ten minste 10 % verschilt van de contante waarde van de resterende kasstromen van het oorspronkelijke financiële actief. Kwalitatieve factoren zoals een verandering in de valuta waarin het financiële actief luidt en de omrekeningskenmerken worden eveneens in aanmerking genomen.

In de context van de IBOR-hervorming wordt de beoordeling of er sprake is van een aanzienlijke wijziging aan een financieel instrument tegen geamortiseerde kostprijs, gemaakt na toepassing van de praktische oplossing die bij de IBOR-hervorming fase 2 is geïntroduceerd. De faciliteit actualiseert de effectieve rentevoet zonder de boekwaarde van het financiële instrument te wijzigen als de grondslag voor het bepalen van de contractuele kasstromen van het financiële instrument, gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, verandert als een rechtstreeks gevolg van de hervorming en als de wijziging economisch vergelijkbaar is met de vorige grondslag (d.w.z. de grondslag onmiddellijk vóór de wijziging).

Vaststelling van de reële waarde van financiële instrumenten

De reële waarde van een financieel instrument is de prijs die zou worden ontvangen om een activum te verkopen of die zou worden betaald om een verplichting over te dragen in een regelmatige transactie tussen marktdeelnemers op de waarderingsdatum in de hoofdsom, of bij ontstentenis hiervan op de voordeligste markt waartoe de faciliteit op dat moment toegang heeft.

In voorkomend geval bepaalt de EIB namens de faciliteit de reële waarde van een instrument, waarbij gebruikt wordt gemaakt van een prijsnotering op een actieve markt voor dat instrument. Een actieve markt is een markt waarop transacties voor het actief of de verplichting voldoende frequent en in voldoende volume plaatsvinden om op permanente basis prijsinformatie te verschaffen.

Wanneer de reële waarde van financiële activa en financiële passiva in de balans niet uit actieve markten kan worden afgeleid, wordt de waarde bepaald met gebruikmaking van uiteenlopende waarderingstechnieken, waaronder mathematische modellen. De input voor deze modellen wordt waar mogelijk uit waarneembare markten gehaald. Is dit niet mogelijk, dan is er een zekere mate van beoordeling vereist voor de vaststelling van de reële waarde. De gekozen waarderingstechniek omvat alle factoren waarmee marktdeelnemers rekening zouden houden bij de prijszetting van een transactie.

Bij deze waarderingstechnieken kan onder meer gebruik worden gemaakt van de methoden van netto contante waarde en geactualiseerde waarde van de kasstroom, vergelijking met soortgelijke instrumenten waarvoor waarneembare marktprijzen bestaan, de Black-Scholes en polynomische prijsbepalingsmodellen en andere waarderingsmodellen. De bij de waarderingstechnieken gebruikte veronderstellingen en inputs omvatten risicovrije rentevoeten en basisrentevoeten, kredietspreads die worden gebruikt bij de raming van discontovoeten, obligatie- en aandelenkoersen, wisselkoersen, aandelen- en aandelenindexkoersen en verwachte prijsschommelingen en correlaties.

De waarderingstechnieken hebben tot doel om te komen tot een waardering tegen reële waarde, die een weergave is van de prijs die zou worden ontvangen om het actief te verkopen of die zou worden betaald om de verplichting over te dragen in een regelmatige transactie tussen marktdeelnemers op de waarderingsdatum.

De EIB gebruikt algemeen erkende waarderingstechnieken voor het bepalen van de reële waarde van veel voorkomende en meer eenvoudige financiële instrumenten, zoals rentevoeten en valutaswaps die alleen gebruikmaken van waarneembare marktgegevens en een geringe deskundige beoordeling en inschatting vereisen. Waarneembare prijzen en modelinputs zijn doorgaans beschikbaar op de markt voor beursgenoteerde schuldbewijzen en gewone aandelen, op de beurs verhandelde derivaten en eenvoudige over-the-counter-derivaten, zoals renteswaps. Door de beschikbaarheid van waarneembare marktprijzen en modelinputs zijn deskundige beoordelingen en inschattingen minder vereist en wordt ook de onzekerheid over de vaststelling van de reële waarden verminderd. De beschikbaarheid van waarneembare marktprijzen en inputs hangt af van de producten en de markten en is onderhevig aan wijzigingen als gevolg van specifieke gebeurtenissen en de algemene omstandigheden die zich op de financiële markten voordoen.

Voor meer complexe modellen maakt de bank gebruik van haar eigen waarderingsmodellen, die zijn ontwikkeld op basis van erkende waarderingsmodellen. Sommige of alle belangrijke inputs voor deze modellen kunnen niet waarneembaar zijn op de markt en zijn afgeleid van marktprijzen of koersen of zijn geraamd op basis van veronderstellingen. Voorbeelden van instrumenten waarbij gebruik wordt gemaakt van aanzienlijke niet-waarneembare inputs zijn onder meer leningen en garanties waarvoor geen actieve markt bestaat. Voor waarderingsmodellen die gebruikmaken van aanzienlijke niet-waarneembare inputs moet in hogere mate een beroep worden gedaan op de beoordelingen en inschattingen door het management bij de vaststelling van de reële waarde. Beoordelingen en inschattingen door het management zijn doorgaans vereist bij de keuze van het geschikte waarderingsmodel, de vaststelling van verwachte toekomstige kasstromen voor het te waarderen financieel instrument, de vaststelling van kans op wanbetaling door tegenpartijen en vervroegde aflossing en de selectie van geschikte disconteringspercentages.

Bij de vaststelling van reële waarden maakt de EIB gebruik van de volgende reëlewaardehiërarchie die het belang van de bij de waarderingen gebruikte inputs weerspiegelt:

—

niveau 1: inputs die niet zijn aangepast aan op actieve markten genoteerde marktprijzen voor identieke instrumenten waartoe de faciliteit toegang heeft;

—

niveau 2: andere inputs dan de in niveau 1 ondergebrachte prijsnoteringen die waarneembaar zijn, hetzij rechtstreeks (dus als prijzen), hetzij onrechtstreeks (dus afgeleid van prijzen). Deze categorie omvat instrumenten die zijn gewaardeerd op grond van op actieve markten genoteerde marktprijzen voor soortgelijke instrumenten, prijsnoteringen voor identieke of soortgelijke instrumenten op markten die als minder actief worden beschouwd of andere waarderingstechnieken waarbij alle significante inputs direct of indirect waarneembaar zijn van marktgegevens;

—

niveau 3: inputs die niet waarneembaar zijn. Deze categorie omvat alle instrumenten waarvoor de waarderingstechniek inputs omvat die niet gebaseerd zijn op waarneembare gegevens en waarbij de niet-waarneembare inputs een significant effect hebben op de waardering van het instrument. Deze categorie omvat instrumenten die zijn gewaardeerd op grond van prijsnoteringen voor soortgelijke instrumenten waarbij aanzienlijke niet-waarneembare aanpassingen of veronderstellingen vereist zijn om de verschillen tussen de instrumenten weer te geven.

De faciliteit erkent overdrachten tussen de niveaus van de reëlewaardehiërarchie op het einde van de verslagperiode waarin de wijziging heeft plaatsgevonden.

Bijzondere waardevermindering van financiële activa

IFRS 9 is gebaseerd op een toekomstgericht model voor te verwachten kredietverliezen (“expected credit loss” — ECL). De EIB heeft een kader vastgesteld voor de berekening van “verwacht kredietverlies”, afhankelijk van de toestand van de macro-economie. Dit omvat de vaststelling van tijdstipgerelateerde (“point-in-time”/PIT) parameters voor het kredietrisico (“kans op wanbetaling” — “Probability of default”/PD) en “verlies bij wanbetaling” — “loss given default”/LGD) op basis van een systematische factor (kredietcyclus) die wordt aangestuurd door de macro-economie en wordt geprojecteerd via macro-economische prognoses of scenario’s. Het uiteindelijke te verwachten kredietverlies is een kansgewogen gemiddelde van het respectieve macro-economische ECL-scenario. Dit toekomstgerichte waardeverminderingsmodel zal gelden voor zowel financiële activa die worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs als financiëlegarantiecontracten en voor buiten de balans vallende verplichtingen.

Onder IFRS 9 worden voorzieningen voor verliezen op een van de volgende grondslagen gewaardeerd:

—

binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen: dit zijn te verwachten kredietverliezen die voortvloeien uit wanbetalingsgebeurtenissen ten aanzien van een financieel instrument, die mogelijk zijn binnen de twaalf maanden na de verslagleggingsdatum, en

—

tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen: dit zijn te verwachten kredietverliezen die voortvloeien uit alle mogelijke gebeurtenissen waardoor tijdens de verwachte looptijd van een financieel instrument wanbetaling met betrekking tot het financiële instrument ontstaat.

De norm IFRS 9 voorziet in een model met drie fasen voor waardevermindering gebaseerd op wijzigingen in kredietkwaliteit sinds de eerste opname. Financiële instrumenten worden gerangschikt in fase 1 met uitzondering voor die instrumenten waarvoor een significante toename van het kredietrisico sinds de eerste opname is vastgesteld. Dit omvat kwantitatieve en kwalitatieve informatie en analyse, gebaseerd op de deskundigheid van de bank en met inbegrip van toekomstgerichte informatie.

Verworven of gecreëerde activa met verminderde kredietwaardigheid (purchased or originated credit-impaired assets — “POCI”) zijn de financiële activa die vanaf het moment van eerste opname worden geacht te worden geclassificeerd als fase 3. Voor verworven of gecreëerde financiële activa met verminderde kredietwaardigheid worden de cumulatieve wijzigingen in tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen sinds de eerste opname in het overzicht van winst of verlies opgenomen.

De beoordeling door de EIB van de gefaseerde uitvoering van IFRS 9 is gebaseerd op een sequentiële aanpak waarbij gebruik wordt gemaakt van voor een tegenpartij of instrument specifieke informatie die in overeenstemming is met interne vroegtijdige waarschuwingssignalen (Early Warning Signals — “EWS”), niet-renderende blootstelling (“NPE”) en respijtrichtsnoeren en -procedures.

De EIB is van mening dat het bestaande toekomstgerichte model voor te verwachten kredietverliezen voldoende robuust moet worden geacht om rekening te houden met extreme economische gebeurtenissen, die rechtstreeks zijn weergegeven in de macro-economische projecties en de looptijdstructuren van de kans op wanbetaling.

Indien zich een significante toename van het kredietrisico heeft voorgedaan, wordt het financieel instrument naar fase 2 verplaatst zonder dat er evenwel een verminderde kredietwaardigheid geldt voor het instrument. Indien het financieel instrument door een verminderde kredietwaardigheid wordt gekenmerkt, wordt het vervolgens in fase 3 ondergebracht.

Om in fase 3 blootstellingen vast te stellen, bepaalt de bank of er al dan niet objectieve aanwijzingen voor niet-renderende blootstelling zijn. Er wordt vanuit gegaan dat er sprake is van wanbetaling bij een financieel actief wanneer het onwaarschijnlijk is dat de kredietnemer zijn kredietverplichtingen ten aanzien van de faciliteit volledig zal nakomen, zonder dat de faciliteit zal moeten overgaan tot acties of wanneer de kredietnemer meer dan negentig dagen achterstallig is bij het nakomen van een aanzienlijke kredietverplichting jegens de faciliteit.

In dit verband wordt een financieel actief geacht onderhevig te zijn aan een bijzondere waardevermindering wanneer wordt vastgesteld dat het waarschijnlijk is dat de faciliteit niet alle verschuldigde bedragen zal kunnen innen volgens de oorspronkelijke contractvoorwaarden of een equivalente waarde. De individuele kredietblootstellingen worden beoordeeld op basis van de kenmerken van de kredietnemer, de algemene financiële toestand, de middelen en de historiek van de gedane betalingen, de vooruitzichten voor de steun van eventuele financieel verantwoordelijke borgstellers en, indien van toepassing, de realiseerbare waarde van zekerheden.

Alle aan een bijzondere waardevermindering onderhevige vorderingen worden ten minste halfjaarlijks getoetst en onderzocht. Alle latere wijzigingen van de bedragen en het tijdstip van de verwachte toekomstige kasstromen ten opzichte van de voorafgaande ramingen zullen resulteren in een wijziging in de voorziening voor kredietverliezen en zullen worden verwerkt op de winst-en-verliesrekening. Een voorziening voor bijzondere waardevermindering wordt alleen teruggeboekt wanneer de kredietkwaliteit ervan zodanig is verbeterd dat redelijke zekerheid bestaat dat de hoofdsom en de rente tijdig kunnen worden geïnd overeenkomstig de oorspronkelijke contractvoorwaarden van de claimovereenkomst. Een afschrijving wordt verricht wanneer een schuldvordering geheel of gedeeltelijk als oninbaar of kwijtgescholden wordt beschouwd. Afschrijvingen worden in mindering gebracht op eerder vastgestelde bijzondere waardeverminderingen of rechtstreeks op de winst- en verliesrekening en verminderen de hoofdsom van een vordering. Voorheen afgeschreven gedeeltelijk of volledig teruggevorderde bedragen worden gecrediteerd op de winst- en verliesrekening. Financiële activa die worden afgeschreven, kunnen nog steeds worden onderworpen aan handhavingsactiviteiten om te voldoen aan de procedures van de bank voor de invordering van verschuldigde bedragen.

Waardering van te verwachten kredietverliezen — Inputs, veronderstellingen en technieken

Waardering van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen geldt voor activa in de fase 2 en fase 3, terwijl waardering van binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen geldt voor activa in fase 1.

De verwachte kredietverliezen werden berekend op basis van de volgende variabelen:

—

kredietrating en tijdstipgerelateerde (PIT) kans op wanbetaling (“PD”);

—

tijdstipgerelateerd (PIT) verlies bij wanbetaling (Loss Given Default — “LGD”);

—

blootstelling bij wanbetaling (Exposure at default — “EAD”).

De rating van een tegenpartij wordt op een bepaalde datum bepaald aan de hand van quoteringmodellen die zijn toegesneden op de verschillende categorieën tegenpartijen en blootstellingen.

Elke kredietrating verwijst naar een specifieke kans op wanbetaling die de waarschijnlijkheid vertegenwoordigt dat een tegenpartij zijn financiële verplichtingen niet kan nakomen, hetzij in de komende twaalf maanden, hetzij in de resterende looptijd van de obligatie. Ratings zijn dus de primaire input voor het bepalen van de tijdstipgerelateerde (PIT) rentetermijnstructuur van kans op wanbetaling voor blootstellingen. De EIB verzamelt gegevens over prestaties en wanbetalingen met betrekking tot de kredietrisicoblootstellingen van de faciliteit. De ingewonnen gegevens worden opgesplitst per bedrijfstak en per type regio. Verschillende bedrijfstakken en regio’s die op een homogene manier reageren op kredietcycli worden samen geanalyseerd.

De EIB gebruikt statistische modellen om de ingewonnen gegevens te analyseren en ramingen op te stellen over de kans op wanbetaling in de resterende looptijd van blootstellingen en hoe deze naar verwachting zullen wijzigingen vanwege het verstrijken van de tijd en gezien de specifieke macro-economische scenario’s.

Het verlies bij wanbetaling is de inschatting van de EIB van de verhouding van het verlies op een vordering als gevolg van wanbetaling van een tegenpartij ten opzichte van het uitstaande bedrag bij wanbetaling. Verlies bij wanbetaling kan ook worden gedefinieerd als “1 — inningspercentage”. De ramingen met betrekking tot verlies bij wanbetaling worden hoofdzakelijk bepaald op basis van geografische kenmerken en soort tegenpartij, met vijf hoofdblootstellingscategorieën: overheden, openbare instellingen, financiële instellingen, ondernemingen en projectfinanciering. De waarden voor verlies bij wanbetaling kunnen verder worden aangepast op basis van het product en de specifieke kenmerken van de blootstelling.

De EIB verwerkt tijdstipgerelateerde en toekomstgerichte informatie in haar beoordeling of het kredietrisico van een instrument sinds de eerste opname ervan aanzienlijk is toegenomen én bij haar waardering van te verwachten kredietverliezen.

Voor de meting van te verwachten kredietverliezen heeft de EIB een voorwaardelijke modelleringsbenadering, het PIT PD-model genaamd, ontwikkeld voor de berekening van de looptijdstructuren van de kans op wanbetaling, die bestaat uit:

—

de definitie van een economisch redelijke verbindingsfunctie tussen de kredietcyclus en macro-economische variabelen, en

—

een reeks van drie macro-economische scenario’s (één basisscenario en twee scenario’s die een neergang en een opleving van de economie weerspiegelen) met een meerjarige potentiële verwezenlijking van het bbp en de daarmee samenhangende waarschijnlijkheid.

Om macro-economische scenario’s te genereren, maakt de EIB gebruik van een macro semi-structureel meerlandenmodel met simultane vergelijkingen van de wereldeconomie met landspecifieke blokken. Het centrale/basisscenario is ontworpen om in overeenstemming te zijn met de meest recente prognoses van de Europese Commissie. De positieve en negatieve scenario’s worden rond het centrale scenario ontworpen door de inzet van het meerlandenmodel/model met simultane vergelijkingen. De scenario’s komen tot stand door het bbp, de belangrijkste maatstaf voor de economische activiteit, aan een aantal schokken te onderwerpen. De schokken op het reële bbp worden gekalibreerd om de waargenomen volatiliteit van de variabele te repliceren. Daarnaast wordt in voorkomend geval het oordeel van deskundigen toegepast om de omvang en de persistentie van bbp-schokken te verfijnen. De schokken worden samen met een afnamefunctie vastgesteld om het effect van de schokken in de tijd te bepalen. De aan elk scenario verbonden waarschijnlijkheden worden gedefinieerd op basis van marktindicatoren (volatiliteit) en intern ontwikkelde indicatoren/trackers die in de loop van de tijd op consistente wijze worden ingezet om onzekerheid op te vangen.

Het PIT PD- en het PIT LGD-model van de EIB maken gebruik van dezelfde verwachte waarden van de kredietcyclus als de belangrijkste input in verschillende macro-economische scenario’s. De kredietcyclus wordt berekend op basis van gegevens van een extern ratingbureau over de verlaging en de prognoses van de jaarlijkse groeicijfers van het reële bbp en de spread tussen de langetermijn- en de kortetermijnrente.

Blootstelling bij wanbetaling is de verwachte blootstelling bij een wanbetaling en is gebaseerd op de huidige blootstelling aan de tegenpartij en potentiële wijzigingen aan het huidige bedrag die zijn toegestaan onder het contract met inbegrip van aflossingen. De blootstelling bij wanbetaling van een financieel actief is de brutoboekwaarde. Voor leningtoezeggingen en financiële garanties omvat de blootstelling bij wanbetaling het opgenomen bedrag.

2.4.2.1.   Geldmiddelen en kasequivalenten

In het kader van de faciliteit worden lopende rekeningen, kortetermijndeposito’s of schuldpapier met looptijden van drie maanden of minder als geldmiddelen en kasequivalenten beschouwd. Geldmiddelen en kasequivalenten worden in het overzicht van de financiële positie tegen kostprijs geboekt.

2.4.2.2.   Thesauriemiddelen

Thesauriemiddelen bestaan uit beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde obligaties die men tot einde looptijd wil aanhouden en commercial papers met looptijden van meer dan drie maanden, en die bijgevolg tegen geamortiseerde kostprijs worden ingedeeld.

Deze obligaties en commercial papers worden initieel opgenomen tegen reële waarde plus eventuele rechtstreeks aan te rekenen transactiekosten. Het verschil tussen boekwaarde en aflossingswaarde wordt afgeschreven in overeenstemming met de effectieverentemethode over de resterende looptijd van het instrument.

2.4.2.3.   Leningen en voorschotten

De portefeuille van leningen en voorschotten kan bestaan uit schuldinstrumenten zoals leningen en schuldbewijzen, met inbegrip van obligaties, promesses of certificaten die zijn uitgegeven door gestructureerde entiteiten met de bedoeling deze tot het einde van de looptijd aan te houden en de contractuele kasstromen te ontvangen.

Leningen en voorschotten omvatten:

—

leningen en voorschotten gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs;

—

leningen en voorschotten verplicht gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies.

Door de faciliteit verstrekte leningen worden bij de activa van de faciliteit opgenomen wanneer de geldmiddelen aan de kredietnemer zijn uitgekeerd. Niet-uitbetaalde delen van leningen worden buiten de balans geregistreerd tegen hun nominale waarde. Leningen die de SPPI-test met succes doorstaan, worden initieel tegen kosten (netto uitgekeerde bedragen) opgenomen, dat wil zeggen de reële waarde van de geldmiddelen waarmee de lening tot stand is gekomen inclusief transactiekosten, en worden vervolgens gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs met behulp van de effectieverentemethode.

Schuldbewijzen worden opgenomen in de activa van de faciliteit wanneer de geldmiddelen worden overgedragen aan de emittent en kunnen de vorm aannemen van een contractueel verbonden schuldinstrument of een schuldinstrument met één tranche. Niet-uitbetaalde delen van leningen worden buiten de balans geregistreerd tegen hun nominale waarde. Schuldbewijzen worden initieel gewaardeerd tegen kostprijs, zijnde de reële waarde vermeerderd met de direct toe te rekenen transactiekosten, en worden vervolgens tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerd met behulp van de effectieverentemethode. Het verschil tussen boekwaarde en aflossingswaarde wordt afgeschreven in overeenstemming met de effectieverentemethode over de resterende looptijd van het instrument.

Het beleid inzake waardevermindering van leningen en voorschotten wordt beschreven in toelichting 2.4.2.

Leningen en voorschotten die niet voldoen aan het SPPI-criterium, worden verplicht gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies (“FVTPL”). De gebruikte techniek voor waardering tegen reële waarde is gebaseerd op een techniek van gedisconteerde kasstroom of liquidatiewaarde.

Voor informatie over de impact van de IBOR-hervorming op de herwaardering van leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs, zie de specifieke punten in toelichting 2.4.2 — Indeling en waardering/Wijziging.

2.4.2.4.   Aandelen en andere effecten met variabele rente

Er zijn twee soorten kapitaaldeelname bij de faciliteit: i) directe beleggingen in aandelen en ii) durfkapitaalfondsen. De aandelen en andere variabele rendementen van variabele rendementen worden initieel opgenomen tegen reële waarde plus de transactiekosten. Vervolgens worden veranderingen in de reële waarde, met inbegrip van winsten en verliezen in vreemde valuta, opgenomen in het overzicht van het totaalresultaat onder het nettoresultaat op aandelen en andere effecten met variabele rente.

Het niet-opgenomen maar vastgelegde deel van deze investeringen wordt geregistreerd als geconsolideerde buiten de balans vallende verplichtingen tegen hun nominale waarde.

Vaststelling van de reële waarde van financiële instrumenten

De reële waarde wordt bepaald door toepassing van de methode van de geaggregeerde intrinsieke waarde (“NAV”) (waarbij ervan wordt uitgegaan dat, ondanks het ontbreken van een geredelijk vast te stellen marktwaarde, NAV de beste schatting van de reële waarde is). Voor beleggingen in niet-beursgenoteerde aandelen, wanneer de reële waarde niet kan worden afgeleid uit actieve markten, wordt de reële waarde bepaald aan de hand van erkende waarderingstechnieken (zie toelichting 4.2.1).

De toerekenbare NAV wordt gecorrigeerd voor gebeurtenissen die zich voordoen tussen de datum van de meest recent beschikbare NAV en de balansdatum, voor zover deze aanpassing door het beheerscomité als materieel wordt beschouwd. Materiële aanpassingen worden gewijzigd totdat het directiecomité de financiële staten voor het jaar goedkeurt. In dat verband heeft de bank, na de algemene context van onzekerheid, verschillende risico’s die zich opstapelden als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne, en de volatiliteit in termen van prestaties, haar waarderingstechnieken verbeterd om een raming te maken van eventuele aanpassingen van de reële waarde van de aandeleninvesteringen voor de NAV’s die op de verslagleggingsdatum van de financiële staten van de faciliteit niet door de fondsbeheerders waren gerapporteerd.

Voor specifieke investeringen waarvoor de NAV’s niet geredelijk kunnen worden vastgesteld, kunnen andere richtsnoeren worden gebruikt, zoals de International Private Equity and Venture Capital Valuation-richtsnoeren (IPEV-richtsnoeren)), zoals gepubliceerd door de IPEV Board, en zullen meer gedetailleerde monitoring en evaluatie nodig zijn. In deze methode worden de fondsen intern in drie categorieën ingedeeld:

—

categorie I — fondsen die voldoen aan de voorschriften inzake reële waarde van IFRS 13 of de IPEV-richtsnoeren waarvoor een specifieke toetsing wordt uitgevoerd om te verzekeren dat de NAV een betrouwbare schatting van de reële waarde is;

—

categorie II — fondsen die hebben gekozen voor andere waarderingsregels (zoals de vroegere EVCA van 2001) of -normen die in overeenstemming met IFRS 13 kunnen worden geacht, waarvoor een gelijkwaardige NAV kan worden berekend, en

—

categorie III — fondsen die de IFRS 13-voorschriften inzake reële waarde of andere daarmee in overeenstemming zijnde regels niet toepassen.

Beoordeling van significante invloed

De deelnemingen van de faciliteit zijn doorgaans investeringen in risicodragend kapitaal of durfkapitaalfondsen. Volgens de gangbare praktijk in de financiële sector wordt op dergelijke investeringen doorgaans gezamenlijk ingeschreven door een aantal investeerders, die elk afzonderlijk niet in staat zijn de dagelijkse transacties en de investeringsactiviteit van een dergelijk fonds te beïnvloeden. Bijgevolg geeft het lidmaatschap van een investeerder in een bestuursorgaan van een dergelijk fonds deze investeerder doorgaans niet het recht de dagelijkse transacties van het fonds te beïnvloeden. Daarnaast bepalen individuele investeerders in risicodragend kapitaal of een durfkapitaalfonds niet het beleid van een dergelijk fonds met betrekking tot het uitkeringsbeleid van dividenden of andere uitkeringen. Dergelijke besluiten worden doorgaans genomen door de directie van een fonds op basis van de aandeelhoudersovereenkomst waarin de rechten en de plichten zijn vastgelegd van de directie en alle aandeelhouders van het fonds. Doorgaans is het individuele investeerders op grond van de aandeelhoudersovereenkomst ook verboden om op bilaterale basis materiële transacties met het fonds uit te voeren, personeelswijzigingen tot stand te brengen binnen het management of bevoorrechte toegang te verkrijgen tot cruciale technische informatie. De investeringen van de faciliteit worden uitgevoerd overeenkomstig de bovenvermelde gangbare praktijk van de financiële sector, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de faciliteit geen controle of significante invloed in de zin van IFRS 10 en IAS 28 uitoefent over deze investeringen, inclusief de investeringen waarin de faciliteit meer dan 20 % van de stemrechten bezit.

2.4.3.   Financiële garanties

Financiëlegarantiecontracten zijn overeenkomsten waarbij de faciliteit bepaalde betalingen moet verrichten om de garantiehouder een verlies te vergoeden dat ontstaat wanneer een bepaalde debiteur verzuimt een krachtens de voorwaarden van een schuldinstrument verschuldigde betaling te verrichten.

Financiële garanties worden geboekt onder IFRS 9 — Financiële instrumenten, hetzij als “Derivaten”, hetzij als “Financiële garanties”, op basis van hun kenmerken en eigenschappen zoals omschreven door IFRS 9.

Het waarderingsbeleid voor derivaten wordt uiteengezet in toelichting 2.4.5.

Financiële garanties worden initieel opgenomen in het overzicht van de financiële positie onder “Voorzieningen voor verstrekte garanties” tegen reële waarde plus transactiekosten die rechtstreeks zijn toe te rekenen aan de uitgifte van de financiële garanties. Bij de eerste opname stemt de verplichting tot betalen overeen met de netto contante waarde (NCW) van de verwachte instroom van premies of het initieel verwacht verlies.

Na de eerste opname worden de financiële verplichtingen gewaardeerd tegen het hoogste van de volgende bedragen:

—

het bedrag van de voorziening voor verliezen zoals bepaald overeenkomstig IFRS 9, en

—

de initieel opgenomen premie verminderd met de overeenkomstig de beginselen van IFRS 15 opgenomen ontvangsten.

Elke verhoging of verlaging van de nettoverplichting (zoals gewaardeerd overeenkomstig IFRS 9) met betrekking tot andere financiële garanties dan de betaling naar aanleiding van beroepen op de garantie wordt opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder “Wijziging in voorzieningen voor garanties”.

De ontvangen premie wordt opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder “Baten uit vergoedingen en provisies” op basis van een aflossingsplan overeenkomstig IFRS 15 voor de looptijd van de financiële garantie.

2.4.4.   Andere financiële verplichtingen dan derivaten

Indeling en waardering

Een financiële verplichting wordt gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, met uitzondering van:

—

financiële verplichtingen die verplicht worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst en verlies (bv. afgeleide verplichtingen), en

—

financiële verplichtingen die zijn aangewezen als gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst en verlies.

De faciliteit neemt een financiële verplichting niet langer in de balans op wanneer zijn contractuele verplichtingen zijn vervuld, geannuleerd of verlopen.

2.4.5.   Afgeleide financiële instrumenten

Afgeleide financiële instrumenten omvatten cross currency swaps, cross currency renteswaps en kortlopende currency swaps (“FX swaps”).

Niet-afgeleide financiële instrumenten worden initieel opgenomen op basis van de transactiedatum.

De faciliteit mag in de uitoefening van haar normale activiteiten swapovereenkomsten sluiten ter afdekking van specifieke kredietverrichtingen of currency forward-contracten sluiten ter afdekking van haar valutaposities, die in andere actief verhandelde valuta dan de euro luiden, om het risico (winst of verlies) van wisselkoersschommelingen af te dekken.

Alle derivaten worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies en worden gerapporteerd als afgeleide financiële instrumenten. Reële waarden worden hoofdzakelijk bepaald op grond van contantewaardeberekeningen, optiewaarderingsmodellen en prijsnoteringen van derde partijen.

Derivaten worden tegen reële waarde als activa geboekt wanneer hun reële waarde positief is en als passiva wanneer hun reële waarde negatief is. Wijzigingen in de reële waarde van afgeleide financiële instrumenten zijn opgenomen in het overzicht van winst en verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder de rubriek “Wijziging in reële waarde van afgeleide financiële instrumenten”.

In het kader van IFRS 9 zijn splitsingsvereisten voor in een contract besloten derivaten geschrapt voor financiële activa of financiële passiva. Het hybride contract wordt dienovereenkomstig als geheel beoordeeld voor de indeling van financiële activa of passiva. De kasstromen van derivaten werden dienovereenkomstig bepaald op basis van de terugvaltarieven van de Internationale Vereniging van de Swaphandelaars ter vervanging van LIBOR-benchmarks.

2.4.6.   Bijdragen

Bijdragen van de lidstaten worden in de balans als te innen schuldvorderingen beschouwd met ingang van de datum van het besluit van de Raad waarin de door de lidstaten te betalen financiële bijdragen aan de faciliteit worden vastgesteld.

De bijdragen van de lidstaten voldoen aan de volgende voorwaarden en worden bijgevolg als vermogen geboekt:

—

zoals in de bijdrageovereenkomst is vastgelegd, geven zij de lidstaten het recht om bij een liquidatie van de faciliteit te bepalen hoe de nettoactiva van de faciliteit worden besteed;

—

zij behoren tot de categorie instrumenten die bij alle andere categorieën instrumenten is achtergesteld;

—

alle financiële instrumenten die deel uitmaken van de categorie instrumenten die bij alle andere categorieën instrumenten zijn achtergesteld, hebben identieke kenmerken;

—

het instrument heeft geen kenmerken waardoor het als een passivum zou moeten geboekt, en

—

de verwachte totale kasstromen die gedurende de looptijd van het instrument aan het instrument zijn toe te rekenen, zijn in aanzienlijke mate gebaseerd op de winst of het verlies, de verandering in de opgenomen nettoactiva of de verandering in de reële waarde van de opgenomen en niet-opgenomen nettoactiva van de faciliteit gedurende de looptijd van het instrument.

Bijdragen worden in de financiële staten ingedeeld en gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs.

De uitgekeerde bijdragen van de lidstaten vertegenwoordigen de beschikbare terugvloeiingen die worden uitbetaald aan de Commissie en het VK. Overeenkomstig de overdrachtsovereenkomst brengt de EIB, vanaf het jaar 2024 en tot en met het jaar 2027, uiterlijk op 31 maart van elk jaar schriftelijk verslag uit over het bedrag van de beschikbare gelden die terugvloeien in het kader van de ACS-investeringsfaciliteit en het bedrag van de beschikbare gelden die terugvloeien in het kader van de LGO-associatie, respectievelijk geaccumuleerd op 31 december van het voorgaande jaar (het “Verslag over beschikbare gelden die terugvloeien”). In het verslag over beschikbare gelden die terugvloeien, wordt onderscheid gemaakt tussen de terugvloeiende gelden die aan de Commissie moeten worden overgedragen (gelden die terugvloeien in het kader van de ACS-investeringsfaciliteit en gelden die terugvloeien in het kader van de LGO-associatie) en de terugvloeiende gelden die aan het Verenigd Koninkrijk (“VK”) moeten worden overgemaakt. Beschikbare terugvloeiende gelden worden opgenomen in het overzicht van de financiële positie wanneer het overeenkomstige betalingsverzoek wordt verzonden aan de faciliteit.

2.4.7.   Rente en soortgelijke baten

Rente van door de faciliteit verstrekte leningen wordt geboekt in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten (“Rente en soortgelijke baten”) en in het overzicht van de financiële positie (“Leningen en voorschotten”) volgens het toerekeningsbeginsel met gebruikmaking van de effectieve rentevoet, die de factor is om de geraamde toekomstige kasstromen of ontvangsten tijdens de verwachte looptijd van de lening exact naar de nettoboekwaarde van de lening te verdisconteren. Zodra de boekwaarde van een lening door een waardevermindering is afgenomen, blijven de rentebaten opgenomen met gebruikmaking van de oorspronkelijke effectieve rentevoet die op de nieuwe boekwaarde wordt toegepast.

Rente van verworven of gecreëerde leningen met verminderde kredietwaardigheid wordt geboekt in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten (“Rente en soortgelijke baten”) en in het overzicht van de financiële positie (“Leningen en voorschotten”) volgens het toerekeningsbeginsel met gebruikmaking van de voor de kredietwaardigheid gecorrigeerde effectieve rentevoet tijdens de volledige looptijd van de lening, die de factor is om de geraamde toekomstige kasstromen of ontvangsten tijdens de verwachte looptijd van de lening exact naar de geamortiseerde kostprijs van de lening te verdisconteren.

Rentesubsidies die voor de middelen van de faciliteit zijn ontvangen, worden uitgesteld en erkend als een aanpassing van het effectieve rendement, en worden geboekt onder “Rente en soortgelijke baten” in de winst- en verliesrekening over de periode vanaf de uitbetaling tot de terugbetaling van de gesubsidieerde lening.

Bereidstellingsprovisies worden uitgesteld en als inkomsten erkend, waarbij de effectieverentemethode wordt gebruikt met betrekking tot periode van de uitbetaling tot de terugbetaling van de desbetreffende lening, en worden in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten gepresenteerd onder rentebaten en soortgelijke opbrengsten.

2.4.8.   Rentesubsidies en technische bijstand

Het beheer van de rentesubsidies en technische bijstand namens de lidstaten is een onderdeel van de activiteiten van de faciliteit.

Het deel van de bijdragen van de lidstaten dat aan de betaling van rentesubsidies en technische bijstand wordt toegewezen, wordt niet opgevoerd in de middelen van de contribuanten van de faciliteit, maar wordt ingedeeld als “aan derden verschuldigd bedrag”. De faciliteit betaalt de eindbegunstigden uit en vermindert vervolgens het aan derden verschuldigde bedrag.

Wanneer bijdragen voor rentesubsidies en technische bijstand niet volledig worden toegekend, worden zij opnieuw geboekt als bijdrage aan de faciliteit.

2.4.9.   Rentebaten op geldmiddelen en kasequivalenten

Rentebaten van geldmiddelen en kasequivalenten worden volgens het toerekeningsbeginsel opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten van de faciliteit.

2.4.10.   Honoraria, provisies en dividenden

Honoraria die zijn ontvangen met betrekking tot diensten die over een bepaalde periode worden verstrekt, worden als baten opgenomen in de mate dat de diensten zijn verstrekt. Honoraria die zijn ontvangen bij de uitvoering van belangrijke handeling, worden als baten opgenomen wanneer belangrijke handeling heeft plaatsgevonden. Deze honoraria worden opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder de post “baten van honoraria en provisies”.

Dividenden van aandelen en andere effecten met variabele rente worden bij ontvangst opgenomen en worden in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten gepresenteerd onder netto gerealiseerde baten op aandelen en andere effecten met variabele rente.

2.4.11.   Belastingen

Het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, bepaalt dat de bezittingen, inkomsten en andere eigendommen van de instellingen van de Unie vrijgesteld zijn van alle directe belastingen.

3.   Risicobeheer

Deze toelichting bevat gegevens over de blootstelling van de faciliteit aan krediet- en financiële risico's, beheer en controle van deze risico's door de faciliteit, in het bijzonder de primaire risico's die verband houden met het gebruik van financiële instrumenten. Die prioriteiten zijn:

—

kredietrisico — het risico op verlies als gevolg van het in gebreke blijven van de cliënt of tegenpartij dat zich voordoet bij alle vormen kredietblootstelling, inclusief afwikkelingsrisico (31);

—

liquiditeitsrisico — het risico dat een entiteit niet in staat is om toename van activa te financieren en te voldoen aan haar verplichtingen wanneer deze vervallen, zonder onaanvaardbare verliezen op te lopen;

—

marktrisico — het risico dat wijzigingen in marktprijzen en koersen, zoals rentevoeten, aandelenkoersen, wisselkoersen de ontvangsten van de entiteit of de waarde van haar deelnemingen in financiële instrumenten beïnvloeden.

3.1.    Organisatie van het risicobeheer

De EIB past het risicobeheerkader van de faciliteit voortdurend aan.

De afdeling risico’s en naleving van de EIB op groepsniveau (GR&C) is verantwoordelijk voor de identificatie en beoordeling van, het toezicht op en de rapportage over de risico’s waaraan de faciliteit wordt blootgesteld. Binnen een kader waarbij de scheiding van taken in acht wordt genomen, staat de GR&C los van de frontoffice en voorziet zij in een tweede advies over alle voorstellen van het frontoffice die risicogevolgen hebben.

Op EIB-niveau brengt de directeur risicobeheer voor de EIB-groep (“GCRO”) verslag over de risico’s die de groep loopt uit aan het EIB-beheerscomité, onder toezicht van het met risicobeheer belaste lid van het beheerscomité. De GCRO heeft rechtstreekse toegang tot het risicobeleidscomité en kan rechtstreeks schrijven naar en communiceren met het directiecomité van de EIB over alle aangelegenheden die verband houden met zijn/haar bevoegdheid.

3.2.    Kredietrisico

Kredietrisico is het mogelijke risico op verlies als gevolg van het in gebreke blijven van de cliënt of tegenpartij dat zich voordoet bij alle vormen van kredietblootstelling, inclusief afwikkeling.

3.2.1.   Beleid op het vlak kredietrisico

Bij het uitvoeren van de kredietanalyse van de tegenpartijen bij de lening beoordeelt de EIB het kredietrisico en het verwachte verlies met het oog op een kwantificering en taxatie van het risico. De EIB heeft een interneratingmethode (IRM) ontwikkeld om de interne ratings te bepalen van de kredietrelevante tegenpartijen die als kredietnemer/borgsteller optreden. De methodiek is toegespitst op elke belangrijke kredietrelevante tegenpartij (bv. bedrijven, financiële instellingen enz.). Rekening houdend met zowel de beste bancaire praktijken die van toepassing zijn op de EIB als de principes in het kader van de verordening kapitaalvereisten (VKV), worden alle tegenpartijen die essentieel zijn voor het kredietprofiel van een specifieke transactie gerangschikt in interneratingcategorieën waarbij gebruik wordt het gemaakt van de IRM voor het specifieke type tegenpartij. Aan elke tegenpartij wordt een interne rating toegekend die de kans op wanbetaling weerspiegelt na een diepgaande analyse van het bedrijfsprofiel en financieel risicoprofiel van de tegenpartij en de risicocontext van het land van die tegenpartij. Indien nodig worden aanpassingen door deskundigen aangebracht, waarbij rekening wordt gehouden met de steun van de moederinstelling of de overheid van de juridische entiteiten, en de definitieve rating maakt bijsturingen mogelijk om rekening te houden met informatie (bv. marktprijzen) die niet in het model is opgenomen.

Bij de kredietbeoordeling van projectfinanciering en andere gestructureerde transacties met beperkte aanwending wordt gebruik gemaakt van kredietrisico-instrumenten die van belang zijn voor de sector en hoofdzakelijk zijn toegespitst op beschikbaarheid van cash flow en aflossingscapaciteit. Bij deze instrumenten gaat het om de analyse van het contractueel kader van projecten, de analyse van de tegenpartij en cashflowsimulaties. Net zoals bij bedrijven en financiële instellingen, wordt voor elk project een interne risicorating berekend. Ten slotte worden landen van buiten de EU beoordeeld door de afdeling Economie op basis van een statistisch model.

Alle interne ratings worden gemonitord tijdens de looptijd van de lening en periodiek bijgewerkt.

Om het kredietrisico te beperken maakt de EIB indien nodig en per geval gebruik van verschillende kredietverbeteringen, zoals onder meer wederpartij- of projectgerelateerde effecten, waarborgen en contractuele bepalingen, afhankelijk van de aard van de kredietnemer en het soort verrichting.

De faciliteit doet geen beroep op kredietderivaten om het kredietrisico te beperken.

3.2.2.   Maximale blootstelling aan kredietrisico zonder rekening te houden met zekerheidsstellingen en andere kredietbeschermingen

In de onderstaande tabel is de maximale blootstelling aan kredietrisico opgenomen voor de onderdelen van de balans, inclusief derivaten. De maximale blootstelling is een brutoweergave, zonder het risicobeperkende effect van het gebruik van zekerheidsstellingen.

(× 1000 EUR)

Maximale blootstelling

31.12.2024

31.12.2023

ACTIVA

 

 

Geldmiddelen en kasequivalenten

1 638 604

1 376 824

Door contribuanten te storten bedragen

7 482

85 321

Afgeleide financiële instrumenten

783

55 765

Leningen en voorschotten

1 498 048

1 683 312

Overige activa

–

616

Totaal

3 144 917

3 201 838

Voorzieningen voor toegezegde leningen

–18 320

–19 038

POSTEN BUITEN DE BALANS

 

 

Voorwaardelijke verplichtingen

 

 

—

Verstrekte garanties

–

985

Vastleggingen

 

 

—

Niet-uitgekeerde leningen

676 229

883 092

—

Niet-verstrekte garanties

2 500

46 764

Totaal buitenbalansposten

678 729

930 841

Totaal kredietrisico

3 805 326

4 113 641

3.2.3.   Kredietrisico op leningen en voorschotten

3.2.3.1.   Meting kredietrisico op leningen en voorschotten

Leningen, voorschotten of garanties van de faciliteit gaan gepaard met een uitgebreide risicobeoordeling en weging van de prognoses van verwachte verliezen die zijn opgenomen in een rangschikking van de lening. Verrichtingen in het kader van de IFE (zoals uiteengezet in toelichting 25), met uitzondering van via intermediairs verstrekte leningen, zijn niet onderworpen aan de risicobeginselen voor een algemeen mandaat als bedoeld in de richtsnoeren voor krediet- of aandelenrisico van de EIB. De rangschikking wordt opgesteld volgens algemeen aanvaarde criteria, op basis van de kwaliteit van de kredietnemer, de looptijd van de lening, het soort garantie en, in voorkomend geval, de borgsteller.

Het systeem voor de rangschikking van leningen omvat methodieken, processen, databases en IT-systemen voor de beoordeling van het kredietrisico bij leningen en de weging van de prognoses van verwachte verliezen. Het vormt een samenvatting van een grote hoeveelheid gegevens om een relatieve rangschikking van de kredietrisico’s van de leningen tot stand te brengen. De rangschikking is een weerspiegeling van de huidige waarde van het geraamde niveau van de “verwachte verliezen”, waarbij rekening wordt gehouden met de kans op wanbetaling van de belangrijkste schuldenaars, de blootstelling bij wanbetaling en de ernst van het verlies bij wanbetaling. Rangschikkingen worden gebruikt voor de volgende doelstellingen:

—

als hulpmiddel voor een meer accurate en kwantitatieve beoordeling van de leningrisico’s;

—

als indicator van kredietrisicovariaties met het oog op het prioriteren van monitoringinspanningen;

—

als beschrijving van de kwaliteit van de kredietportefeuille op een bepaalde datum, en

—

als input bij risicowaarderingsbesluiten.

De volgende factoren worden gebruikt voor de vaststelling van een rangschikking:

i)

de kredietwaardigheid van de kredietnemer: hierbij gaat het om een onafhankelijke beoordeling van de kredietnemers en een evaluatie van hun kredietwaardigheid op basis van interne methodieken en externe data. Overeenkomstig de gekozen op interne ratings gebaseerde analyse in het kader van Basel III heeft de bank een interne ratingmethodiek opgesteld om de interne ratings van kredietnemers en borgstellers te bepalen. Dit is gebaseerd op een reeks specifieke puntenlijsten voor elke categorie tegenpartij;

ii)

de wanbetaling-correlatie: deze geeft aan hoe waarschijnlijk het is dat zowel de kredietnemer als de borgsteller tegelijkertijd met financieringsmoeilijkheden zullen worden geconfronteerd. Hoe hoger de correlatie tussen kansen op wanbetaling van de kredietnemer en de borgsteller, hoe geringer de waarde van de garantie en dus hoe lager (slechter) de rating;

iii)

de waarde van garantie-instrumenten en effecten: deze waarde wordt beoordeeld op basis van de combinatie van de kredietwaardigheid van de emittent en het soort instrument dat wordt gebruikt;

iv)

het toe te passen invorderingspercentage: het bedrag waarvan wordt verondersteld dat het bij wanbetaling kan worden teruggevorderd door de desbetreffende tegenpartij, uitgedrukt als een percentage van de desbetreffende kredietblootstelling;

v)

het contractuele kader: een degelijk contractueel kader versterkt de kwaliteit van de lening en verhoogt de rangschikking van de lening;

vi)

de looptijd van de lening of, meer in het algemeen, de kasstromen van de lening: als alle andere parameters gelijk blijven, geldt: hoe langer de looptijd van de lening, hoe hoger het risico op moeilijkheden bij de aflossing van de lening.

Het verwachte verlies op een lening wordt berekend door een combinatie te maken van de zes bovenvermelde punten. Uitgaande van het niveau van het verwachte verlies wordt een lening ondergebracht in een van de onderstaande categorieën:

“A”

Leningen van uitstekende kwaliteit:

“A0” Leningen met een EU-overheidsrisico, oftewel leningen die worden verstrekt aan of volledig, expliciet en onvoorwaardelijk worden gegarandeerd door lidstaten en waarvan geen terugbetalingsproblemen worden verwacht, d.w.z. een verwacht verlies van 0 % (op basis van de status van bevoorrechte schuldeiser van de bank en de wettelijke bescherming die geacht worden te zorgen voor een volledige inning van de activa van de bank op de vervaldag), alsook leningen met een doorlopende zekerheid van de EU of de lidstaten.

“A+” Leningen die worden verstrekt aan (of worden gegarandeerd door) entiteiten die geen EU-lidstaat zijn en waarvan wordt verwacht dat er zich gedurende de looptijd slechts een beperkte of geen verslechtering van de kwaliteit zal voordoen.

“B”

Leningen van hoge kwaliteit: activa waarvoor de bank geen problemen verwacht, hoewel een geringe verslechtering in de toekomst niet wordt uitgesloten. B+ en B- worden gebruikt om de relatieve waarschijnlijkheid aan te geven van de mogelijkheid dat een dergelijke verslechtering zich voordoet.

“C”

Leningen van goede kwaliteit: voorbeelden hiervan zijn door één partij ondertekende (niet-gegarandeerde) leningen aan solide bedrijven (bv. gelijkwaardig aan een interne rating van Baa1/BBB+), met een redelijke looptijd en passende vrijwaringsclausules.

“D”

Deze categorie vertegenwoordigt (naast leningen die in eerste instantie op dit niveau waren goedgekeurd) de grensgevallen met een risicoprofiel dat doorgaans door de bank wordt aanvaard. Dit keerpunt in de rangschikking wordt nauwkeuriger omschreven door de subcategorieën D+ en D-.

“E”

Deze categorie omvat leningen met een groter risicoprofiel dan doorgaans wordt aanvaard. Tot deze categorie behoren ook leningen waarbij zich tijdens de looptijd ernstige problemen hebben voorgedaan en waarbij een verlies niet kan worden uitgesloten. Derhalve zijn deze leningen onderworpen aan een rigoureus en doorgedreven toezicht. Met de subcategorieën E+ en E- wordt het verschil in intensiteit aangegeven van dit speciale toezicht, waarbij de transacties met een rangschikking E- zich in een positie bevinden waarin er een grote kans is dat de aflossing niet tijdig kan plaatsvinden en er dus een vorm van schuldherstructurering noodzakelijk wordt, hetgeen kan resulteren in een waardeverminderingsverlies.

“F”

Deze categorie omvat leningen met een groter risicoprofiel dan doorgaans wordt aanvaard. Leningen met een rating F- kunnen alleen het resultaat zijn van lopende transacties die na ondertekening geconfronteerd werden met onvoorziene, uitzonderlijke en bijzonder ongunstige omstandigheden. Alle transacties waarbij zich een verlies van de hoofdsom voor de faciliteit voordoet, worden onder F gerangschikt. Hiervoor geldt een specifieke benadering.

In de tabel in afdeling 3.2.3.3 is de analyse opgenomen van de kredietkwaliteit van de kredietportefeuille van de faciliteit op basis van de bovenstaande rangschikking.

3.2.3.2.   Analyse van blootstelling aan kredietrisico van leningen

In de onderstaande tabel wordt de maximale blootstelling (nettoboekwaarde) weergegeven aan kredietrisico van ondertekende leningen en voorschotten (uitbetaald en niet-uitbetaald) per categorie kredietnemer, waarbij rekening wordt gehouden met de garanties die door de borgstellers zijn verstrekt:

(× 1000 EUR)

Per 31.12.2024

Gegarandeerd

Niet gegarandeerd

Totaal

% totaal uitgekeerd

Financiële instellingen

45 015

879 963

924 978

62  %

Bedrijven

164 680

193 836

358 516

24  %

Openbare instellingen

–

–

–

0  %

Staten

–

214 554

214 554

14  %

Totaal uitgekeerd

209 695

1 288 353

1 498 048

100  %

Niet uitgekeerd

42 259

615 650

657 909

 

Totaal uitbetaald en niet-uitbetaald

251 954

1 904 003

2 155 957

 


(× 1000 EUR)

Per 31.12.2024

Gegarandeerd

Niet gegarandeerd

Totaal

% totaal uitgekeerd

Financiële instellingen

54 290

952 740

1 007 030

60  %

Bedrijven

155 653

293 302

448 955

27  %

Openbare instellingen

15 138

–

15 138

1  %

Staten

–

212 189

212 189

13  %

Totaal uitgekeerd

225 081

1 458 231

1 683 312

100  %

Niet uitgekeerd

43 200

820 854

864 054

 

Totaal uitbetaald en niet-uitbetaald

268 281

2 279 085

2 547 366

 

Het directoraat Portefeuillebeheer en monitoring is belast met het toezicht op kredietnemer en borgsteller alsook met projectgerelateerd financieel en contractueel toezicht. Er wordt dus voortdurend toezicht uitgeoefend op de kredietwaardigheid van de leningen, kredietnemers en borgstellers van de faciliteit, minstens op jaarbasis, maar vaker wanneer dit noodzakelijk wordt geacht en op basis van de kredietgebeurtenissen. Het directoraat Portefeuillebeheer en monitoring gaat met name na of aan de contractuele rechten is voldaan. Bij een verslechtering van de kredietbeoordeling en/of contractuele tekortkomingen, worden corrigerende maatregelen getroffen. Wanneer dit noodzakelijk is, worden risicobeperkende maatregelen genomen overeenkomstig de richtsnoeren voor kredietrisico. Ook bij verlengingen van bankgaranties voor haar leningen, wordt ervoor gezorgd dat deze worden vervangen of dat tijdig wordt opgetreden.

3.2.3.3.   Analyse kredietkwaliteit per categorie kredietnemer

In de onderstaande tabel wordt de analyse weergegeven van de kredietkwaliteit van de leningportefeuille van de faciliteit per 31 december 2024 en 31 december 2023 uitgaande van de rangschikking van de leningen, op basis van de ondertekende blootstellingen (uitgekeerd en niet-uitgekeerd).

(× 1000 EUR)

Per 31.12.2024

 

Uitstekende rangschikking

Standaard rangschikking

Min. aanvaardbaar Risico

Hoog risico

Geen rangschikking (32)

Totaal

% v/h totaal

A tot B-

C

D+

D- en lager

 

 

 

Kredietnemer

Financiële instellingen

234 681

299 526

218 172

387 621

–

1 140 000

53 %

 

Bedrijven

41 934

3 318

–

189 403

195 031

429 686

20 %

 

Openbare instellingen

–

–

–

–

–

–

0 %

 

Staten

51 820

2 929

22 375

509 147

–

586 271

27 %

Totaal

 

328 435

305 773

240 547

1 086 171

195 031

2 155 957

100 %

 

 

 

 

 

 

 


(× 1000 EUR)

Per 31.12.2023

 

Uitstekende rangschikking

Standaard rangschikking

Min. aanvaardbaar Risico

Hoog risico

Geen rangschikking (33)

Totaal

% v/h totaal

 

 

A tot B-

C

D+

D- en lager

 

 

 

Kredietnemer

Financiële instellingen

270 520

276 133

268 648

508 180

–

1 323 481

52 %

 

Bedrijven

51 505

53

564

347 992

194 441

594 555

23 %

 

Openbare instellingen

–

15 138

–

–

–

15 138

1 %

 

Staten

50 858

2 164

12 907

548 263

–

614 192

24 %

Totaal

 

372 883

293 488

282 119

1 404 435

194 441

2 547 366

100 %

3.2.3.4.   Risicoconcentraties van leningen en voorschotten

3.2.3.4.1.    Geografische analyse

Op basis van het land van de kredietnemer kan de leningportefeuille van de faciliteit worden uitgesplitst in de volgende geografische regio’s:

(× 1000 EUR)

Land van de kredietnemer

31.12.2024

31.12.2023

Kenia

246 455

248 823

Egypte

224 074

260 529

Nigeria

119 847

218 521

Ethiopië

117 954

121 126

Togo

91 324

80 267

Mauritius

86 850

84 331

Zambia

84 336

66 947

Regionaal ACS

75 060

86 505

Barbados

67 426

72 036

Rwanda

67 061

71 525

Kameroen

58 577

48 616

Uganda

37 062

33 365

Zimbabwe

35 885

35 546

Congo (Democratische Republiek)

23 820

29 803

Nieuw-Caledonië

21 166

26 425

Senegal

18 052

28 729

Tanzania

16 233

21 394

Benin

16 208

16 742

Dominicaanse Republiek

11 006

16 768

Guinee

10 337

12 926

Madagaskar

9 122

9 287

Mauritanië

8 717

9 374

Ivoorkust

7 440

9 644

Mali

5 707

8 158

Eswatini

5 673

6 453

Kaaimaneilanden

5 588

6 575

Seychellen

5 018

2 037

Saint Lucia

4 864

4 565

Malawi

3 586

6 476

Kaapverdië

3 318

6 254

Mozambique

3 126

5 142

Burkina Faso

2 348

4 389

Micronesia

2 062

2 342

Ghana

1 304

4 074

Frans-Polynesië

1 193

1 838

Samoa

198

344

Haïti

51

121

Jamaica

–

15 138

Vanuatu

–

177

Totaal

1 498 048

1 683 312

3.2.3.4.2.    Analyse op grond van bedrijfstak

In de onderstaande tabel wordt de kredietportefeuille van de faciliteit opgesplitst per bedrijfstak van de kredietnemer. De uitkeringen die eerst worden verstrekt aan een financiële tussenpersoon voordat zij aan de eindbegunstigde worden uitbetaald, zijn opgenomen onder “Tertiaire sector en overige”:

(× 1000 EUR)

Bedrijfstak van de kredietnemer

31.12.2024

31.12.2023

Financiële diensten

924 947

1 012 001

Openbaar bestuur

214 554

212 189

Elektriciteit

170 632

187 701

Chemicaliën

81 046

91 786

Gezondheidszorg

36 833

36 833

Zakelijke diensten, IT en media

33 926

33 638

Farmaceutische producten en medisch materiaal

13 227

18 526

Investeringsgoederen

7 244

4 103

Metalen en mijnbouw

7 157

7 236

Gereguleerde netwerken

5 441

–

Terugwinning van afval en recycling

3 041

3 802

Telecommunicatie

–

60 182

Infrastructuur lucht- en zeevaart

–

15 138

Gecombineerde nutsbedrijven

–

177

Totaal

1 498 048

1 683 312

3.2.3.5.   Kredietrisicoblootstelling voor elke interne risicorating

De EIB gebruikt een interne ratingmethode in overeenstemming met de op interne ratings gebaseerde benadering in het kader van Basel III. Op grond van deze methode is aan de meerderheid van de tegenpartijen van de faciliteit een interne rating toegekend. De onderstaande tabel toont een uitsplitsing van de kredietportefeuille van de faciliteit op basis van steeds de beste waarde van interne rating van de kredietnemer of van de borgsteller, voor zover beschikbaar. In gevallen waarin geen interne rating beschikbaar is, is voor deze analyse gebruikgemaakt van de externe rating.

De tabel toont zowel de ondertekende blootstellingen (uitbetaald en niet-uitbetaald) als de risicogewogen blootstelllingen, gebaseerd op een interne methode die de faciliteit gebruikt voor limietbeheer.

(× 1000 EUR)

 

2024

 

Rating Moody’s of gelijkwaardig

Binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

FVTPL

Totaal

Leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs

 

 

 

 

 

 

Interne rating 1 — minimaal kredietrisico

Aaa

–

38 896

–

–

38 896

Interne rating 2 — zeer gering kredietrisico

Aa1-Aa3

67 436

–

–

–

67 436

Interne rating 3 — gering kredietrisico

A1-A3

10 501

–

–

–

10 501

Interne rating 4 — gematigd kredietrisico

Baa1-Baa3

246 650

–

3 041

–

249 691

Interne rating 5 — financieel zwakke tegenpartij

Ba1-Ba3

66 050

–

–

–

66 050

Interne rating 6 — hoog kredietrisico

B1-B3

588 657

29 996

16 233

–

634 886

Interne rating 7 — zeer hoog kredietrisico

onder Caa1

74 924

229 726

–

–

304 650

Interne rating 8 — in gebreke blijvende tegenpartij

onder Caa1, maar in gebreke blijvend

–

–

22 307

–

22 307

Leningen en voorschotten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

 

–

–

–

200 677

200 677

Voorziening voor verliezen en aanpassing reële waarde

 

–9 675

–12 576

–12 431

–62 364

–97 046

Boekwaarde van leningen en voorschotten

 

1 044 543

286 042

29 150

138 313

1 498 048

Toegezegde leningen

 

 

 

 

 

 

Interne rating 2 — zeer gering kredietrisico

Aa1-Aa3

86 796

–

–

–

86 796

Interne rating 4 — gematigd kredietrisico

Baa1-Baa3

10 000

–

–

–

10 000

Interne rating 5 — financieel zwakke tegenpartij

Ba1-Ba3

81 500

–

–

–

81 500

Interne rating 6 — hoog kredietrisico

B1-B3

20 000

270 990

–

–

290 990

Interne rating 7 — zeer hoog kredietrisico

onder Caa1

12 500

11 329

–

–

23 829

Interne rating 8 — in gebreke blijvende tegenpartij

onder Caa1, maar in gebreke blijvend

–

–

111 000

–

111 000

Geen interne rating (34)

 

15 445

–

–

–

15 445

Leningen en voorschotten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

 

–

–

–

56 669

56 669

Voorziening voor verliezen en aanpassing reële waarde

 

–1 491

–16 829

–

–

–18 320

Boekwaarde van toegezegde leningen

 

224 750

265 490

111 000

56 669

657 909


(× 1000 EUR)

 

2023

 

Rating Moody’s of gelijkwaardig

Binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

FVTPL

Totaal

Leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs

 

 

 

 

 

 

Interne rating 1 — minimaal kredietrisico

Aaa

–

47 534

–

–

47 534

Interne rating 2 — zeer gering kredietrisico

Aa1-Aa3

72 051

–

–

–

72 051

Interne rating 3 — gering kredietrisico

A1-A3

10 428

–

–

–

10 428

Interne rating 4 — gematigd kredietrisico

Baa1-Baa3

33 439

263 036

3 802

–

300 277

Interne rating 5 — financieel zwakke tegenpartij

Ba1-Ba3

75 418

–

–

–

75 418

Interne rating 6 — hoog kredietrisico

B1-B3

533 775

206 438

20 349

–

760 562

Interne rating 7 — zeer hoog kredietrisico

onder Caa1

77 010

246 682

–

–

323 692

Interne rating 8 — in gebreke blijvende tegenpartij

onder Caa1, maar in gebreke blijvend

–

–

17 860

–

17 860

Leningen en voorschotten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

 

–

–

–

182 080

182 080

Voorziening voor verliezen en aanpassing reële waarde

 

–10 964

–24 674

–14 976

–55 976

– 106 590

Boekwaarde van leningen en voorschotten

 

791 157

739 016

27 035

126 104

1 683 312

Toegezegde leningen

 

 

 

 

 

 

Interne rating 2 — zeer gering kredietrisico

Aa1-Aa3

86 796

–

–

–

86 796

Interne rating 3 — gering kredietrisico

A1-A3

1 687

–

–

–

1 687

Interne rating 4 — gematigd kredietrisico

Baa1-Baa3

10 000

–

–

–

10 000

Interne rating 5 — financieel zwakke tegenpartij

Ba1-Ba3

82 770

–

–

–

82 770

Interne rating 6 — hoog kredietrisico

B1 B3

327 995

45 990

–

–

373 985

Interne rating 7 — zeer hoog kredietrisico

onder Caa1

28 089

30 537

–

–

58 626

Interne rating 8 — in gebreke blijvende tegenpartij

onder Caa1, maar in gebreke blijvend

–

50 000

111 000

–

161 000

Geen interne rating (*3)

 

39 940

–

–

–

39 940

Leningen en voorschotten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

 

–

–

–

68 288

68 288

Voorziening voor verliezen en aanpassing reële waarde

 

–2 715

–16 323

–

–

–19 038

Boekwaarde van toegezegde leningen

 

574 562

110 204

111 000

68 288

864 054

De EIB houdt voortdurend toezicht op gebeurtenissen die van invloed zijn op haar kredietnemers en borgstellers. De EIB beoordeelt met name per geval haar contractuele rechten bij een verslechtering van de rating en streeft naar risicobeperkende maatregelen. Zij volgt ook nauwgezet de verlengingen van bankgaranties voor haar leningen op om ervoor te zorgen dat deze worden vervangen of dat indien nodig tijdig wordt opgetreden.

3.2.3.6.   Achterstallen op leningen en waardeverminderingen

De identificatie, het toezicht en de rapportage over achterstallige bedragen verloopt overeenkomstig de procedures die zijn vastgelegd in de richtsnoeren en procedures voor financieel toezicht die binnen de bank gelden. Deze procedures zijn in overeenstemming met de optimale bancaire werkmethoden en worden gebruikt voor alle leningen die door de EIB worden beheerd.

Het toezicht is gestructureerd om ervoor te zorgen dat i) potentiële achterstallen op betalingen in zo kort mogelijke tijd worden opgespoord en aangemeld bij de bevoegde diensten; ii) problematische gevallen onverwijld worden behandeld op het juiste operationele en besluitvormingsniveau, en iii) op gezette tijd verslag wordt uitgebracht aan het directiecomité van de faciliteit over de algemene stand van zaken.

De achterstallen en waardeverminderingen op de leningen kunnen als volgt worden geanalyseerd:

(× 1000 EUR)

 

Leningen en voorschotten

Leningen en voorschotten

31.12.2024

31.12.2023

Boekwaarde

1 498 048

1 683 312

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

 

 

Brutobedrag

22 307

17 860

Waardeverminderingen — voorzieningen voor verliezen

–12 431

–14 976

Boekwaarde van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

9 876

2 884

Achterstallig maar zonder verminderde kredietwaardigheid

 

 

“Achterstallig” omvat

 

 

0-30 dagen

229

–

30-90 dagen

26

23

90-180 dagen

–

315

meer dan 180 dagen

25

–

Boekwaarde achterstallig, zonder verminderde kredietwaardigheid

280

338

Boekwaarde niet achterstallig en evenmin met verminderde kredietwaardigheid

1 487 892

1 680 090

Totale boekwaarde leningen en voorschotten

1 498 048

1 683 312

3.2.3.7.   Gevoeligheid voor te verwachten kredietverliezen voor toekomstige economische omstandigheden (× 1 000 EUR)

De te verwachten kredietverliezen (Expected Credit Loss — ECL) zijn gevoelig voor oordelen en veronderstellingen met betrekking tot de formulering van toekomstgerichte scenario’s. De EIB voert een gevoeligheidsanalyse uit op de te verwachten kredietverliezen die zijn opgenomen voor wezenlijke categorieën van haar activa.

De prognoses van toekomstige economische omstandigheden (via macro-economische scenario’s) zijn input voor het prognosemodel met voorwaardelijke risicoparameters, die een input vormen voor de berekening van de voorzieningen voor verliezen.

De scenario’s komen tot stand door het bbp, de belangrijkste maatstaf voor de economische activiteit, aan een aantal schokken te onderwerpen. De schokken op het reële bbp worden gekalibreerd om de volatiliteit van de variabele in het verleden te repliceren. Daarnaast wordt in voorkomend geval het oordeel van deskundigen toegepast om de omvang en de persistentie van bbp-schokken te verfijnen. De schokken worden samen met een afnamefunctie vastgesteld om het effect van de schokken in de tijd te bepalen. De aan elk scenario verbonden waarschijnlijkheden worden gedefinieerd op basis van marktindicatoren (volatiliteit) en intern ontwikkelde indicatoren/trackers die in de loop van de tijd op consistente wijze worden ingezet om onzekerheid op te vangen. De weging van positieve en negatieve schokken hangt af van de risicoverhouding in de economie. De weging van positieve en negatieve schokken hangt af van de risicoverhouding in de economie. Negatieve en positieve schokken met een waarschijnlijkheid van respectievelijk 40 % en 5 % werden toegepast op driemaandelijkse prognoses in het voorbije begrotingsjaar.

Onderstaande tabel toont de voorziening voor verliezen op leningen en voorschotten in de fasen 1 en 2. Elk toekomstgericht scenario (bv. basisscenario, positief en negatief) werd gewogen tegen 100 % in plaats van waarschijnlijkheidsafwegingen voor de drie scenario’s toe te passen.

(× 1000 EUR)

 

2024

Positief

Basisscenario

Negatief

Brutoblootstelling

1 851 153

1 851 153

1 851 153

Voorzieningen voor verliezen

28 883

30 301

31 819


(× 1000 EUR)

 

2023

 

Positief

Basisscenario

Negatief

Brutoblootstelling

2 258 365

2 258 365

2 258 365

Voorzieningen voor verliezen

45 603

51 610

58 857

3.2.3.8.   Leningoversluiting en respijt

De EIB beschouwt leningen als respijtleningen (d.w.z. leningen, schuldbewijzen en leningtoezeggingen) waarvoor respijtmaatregelen zijn verlengd. Respijtmaatregelen bestaan uit “concessies” die de EIB besluit te doen ten aanzien van een debiteur die als gevolg van zijn financiële moeilijkheden niet in staat wordt geacht de contractuele voorwaarden van de schuldendienst na te leven, teneinde de debiteur in staat te stellen de schuld af te lossen of de overeenkomst geheel of gedeeltelijk te herfinancieren. Blootstellingen worden als respijtblootstellingen behandeld indien er een concessie is gedaan, ongeacht of een bedrag achterstallig is, of indien de blootstelling is aangemerkt als wanbetaling. Blootstellingen worden niet als respijtblootstellingen behandeld indien de debiteur zich niet in financiële moeilijkheden bevindt.

Bij normale bedrijfsvoering zou de verslechtering van de betrokken leningen aan het licht zijn gekomen via de bepalingen van de richtsnoeren en procedures van de bank en zou deze vóór de heronderhandeling zijn gemonitord. Zodra de heronderhandeling is beëindigd, zal de EIB nauwgezet toezicht blijven uitoefenen op deze leningen. Indien het financiële instrument een verminderde kredietwaardigheid heeft, wordt het overgeheveld naar fase 3. De lening zal regelmatig worden gemonitord in overeenstemming met het kader van de bank.

Respijtmaatregelen en -praktijken die tijdens de verslagperiode door de EIB worden uitgevoerd in het kader van haar herstructureringsactiviteiten omvatten, maar blijven niet beperkt tot, de verlenging van de looptijd, uitstel van loutere kapitaalaflossing, uitstel van kapitaalaflossing en rentebetaling, ontheffingen van belangrijke verbintenissen en kapitalisering van achterstallige betalingen.

Verrichtingen waarvoor respijtmaatregelen gelden, worden als zodanig vermeld in de onderstaande tabel:

(× 1000 EUR)

×

31.12.2024

31.12.2023

 

Renderende

Niet-renderende

Renderende

Niet-renderende

Aantal contracten waarvoor respijtmaatregelen gelden

3

7

13

6

Boekwaarden (inclusief rente en bedragen aan achterstallige betalingen)

60 223

35 718

112 554

46 432

Opgenomen voorziening te verwachten kredietverliezen (ECL)

622

11 156

1 654

22 151

Rentebaten met betrekking tot respijtcontracten

3 353

1 717

8 594

1 776


(× 1000 EUR)

 

 

 

Respijtmaatregelen

 

 

 

 

31.12.2023

Verlenging van de looptijden

Uitstel van kapitaalaflossingen en rentebetaling

Inbreuk op materiële financiële convenanten

Overige

Contractuele terugbetaling, beëindiging en/of afschrijving

31.12.2024

Financiële instellingen

68 355

–

–

10 472

–

–56 445

22 382

Bedrijven

90 631

–

–

–

–

–17 072

73 559

Totaal

158 986

–

–

10 472

–

–73 517

95 941

3.2.5.   Kredietrisico met betrekking tot geldmiddelen en kasequivalenten

De beschikbare middelen worden geïnvesteerd overeenkomstig het schema van de faciliteit voor de contractuele uitbetaling van de verplichtingen. Per 31 december 2024 en 31 december 2023 vonden investeringen plaats in de vorm van rekeningtegoeden, depositobewijzen en commercial papers.

De goedgekeurde entiteiten beschikken over een rating die overeenstemt met de ratings op korte en lange termijn die is vereist voor de beleggingen van kasmiddelen die door de EIB voor eigen rekening worden uitgevoerd; Bij verschillende ratings die door meer dan één ratingbureau zijn verleend, geldt de laagste rating. De maximaal toegestane limiet voor elke goedgekeurde bank bedraagt momenteel 50 000 000 EUR (vijftig miljoen EUR). Een uitzondering op deze regel is verleend aan de Société Générale S.A., waar de faciliteit haar operationele kasgeldrekeningen aanhoudt. Het maximum voor kortlopend krediet voor de Société Générale S.A. bedraagt op 31 december 2024 en 31 december 2023 110 000 000 EUR (honderdtien miljoen EUR). Het verhoogde maximum is van toepassing op de som van de tegoeden op de operationele kasgeldrekeningen en de instrumenten die door deze tegenpartij zijn uitgegeven en worden aangehouden door de portfolio thesauriemiddelen.

Alle investeringen worden geplaatst bij de goedgekeurde entiteiten met een maximale looptijd van drie maanden vanaf de valutadatum. Alle inbreuken op de limieten van de kredietblootstelling zijn gemeld aan de lastgevers. Per 31 december 2024 en 31 december 2023 hadden alle termijndeposito’s, commercial papers en kasmiddelen die werden aangehouden door de portfolio thesauriemiddelen van de faciliteit een minimale rating P-2 van Moody’s of gelijkwaardig op de vereffening.

In de onderstaande tabel is het saldo van de geldmiddelen en kasequivalenten inclusief opgelopen rente opgenomen:

(× 1000 EUR)

Minimale kortetermijnrating

Minimale langetermijnrating

31.12.2024

31.12.2023

(terminologie Moody’s)

(terminologie Moody’s)

P-1

Aaa

124 532

8  %

140 592

10  %

P-1

Aa1

173 639

11  %

–

0  %

P-1

Aa2

–

0  %

29 951

2  %

P-1

Aa3

149 239

9  %

89 682

7  %

P-1

A1

309 342

19  %

360 831

26  %

P-1

A2

280 035

17  %

204 179

15  %

P-1

A3

367 211

22  %

346 275

25  %

P-2

A3

154 829

9  %

205 314

15  %

P-2

Baa1

79 777

5  %

–

0  %

Totaal

1 638 604

100  %

1 376 824

100 %

3.2.6.   Kredietrisico met betrekking tot derivaten

3.2.6.1.   Beleid op het gebied van kredietrisico van derivaten

Het kredietrisico met betrekking tot derivaten is het verlies dat een bepaalde partij kan oplopen wanneer de tegenpartij bij de transactie niet in staat zou zijn haar contractuele verplichtingen na te komen. Het kredietrisico bij derivaten hangt af van een aantal factoren (zoals rentevoeten en wisselkoersen) en stemt doorgaans overeen met een klein deel van hun referentiewaarde.

De faciliteit mag in de uitoefening van haar normale activiteiten swapovereenkomsten sluiten ter afdekking van specifieke kredietverrichtingen of currency forward-contracten sluiten ter afdekking van haar valutaposities, die in andere actief verhandelde valuta dan de euro luiden. Alle swaps worden uitgevoerd door de Europese Investeringsbank met een externe tegenpartij. De swaps vallen onder dezelfde Master Swap-overeenkomsten en Credit Support-bijlagen die tussen de Europese Investeringsbank en haar externe tegenpartijen zijn afgesloten.

3.2.6.2.   Meting van de kredietrisico’s voor derivaten

Alle door de EIB uitgevoerde swaps die betrekking hebben op de faciliteit, worden behandeld binnen hetzelfde contractuele kader en volgens dezelfde methodiek die gelden voor de derivaten die door de EIB voor eigen doeleinden zijn ingezet. Met name wordt de geschiktheid van de tegenpartijen bij de swapovereenkomst door de EIB bepaald op basis van dezelfde geschiktheidsvoorwaarden die gelden voor de algemene swapdoeleinden.

Voor het meten van de blootstelling aan kredietrisico met betrekking tot transacties met swaps en derivaten maakt de EIB gebruik van de Current Unsecured Exposure- en Potential Future Exposure-benadering voor verslaglegging en toezicht op de limieten. De derivaten met betrekking tot de investeringsfaciliteit zijn volledig opgenomen in deze maatstaven.

De faciliteit sluit kortlopende valutaswapcontracten (“FX swaps”) af ter afdekking van het valutarisico op uitkeringen op leningen in andere valuta dan de EUR. FX swaps hebben een looptijd van maximaal drie maanden en worden regelmatig verlengd. Het referentiebedrag van FX swaps bedroeg 1 330,0 miljoen EUR op 31 december 2024, tegen 1 640,0 miljoen EUR op 31 december 2023. De reële waarde van FX swaps bedroeg -38,9 miljoen EUR op 31 december 2024, tegen 45,8 miljoen EUR op 31 december 2023.

De faciliteit sluit cross currency swap-contracten af om het valutarisico af te dekken op uitbetalingen van leningen in andere valuta dan EUR. Cross currency swaps hebben een lange looptijd. Het referentiebedrag van FX swaps bedroeg 33,1 miljoen EUR op 31 december 2024, tegen 43,3 miljoen EUR op 31 december 2023. De reële waarde van FX swaps bedroeg 0,5 miljoen EUR op 31 december 2024, tegen 10,0 miljoen EUR op 31 december 2023.

3.2.7.   Kredietrisico bij thesauriemiddelen

De portfolio thesauriemiddelen bestaat geheel uit commercial papers die zijn uitgegeven door lagere overheden, banken en niet-bancaire entiteiten, met een looptijd van meer dan drie maanden. EU-lidstaten, hun agentschappen, banken en niet-bancaire entiteiten zijn in aanmerking komende emittenten. De maximaal toegestane limiet voor elke goedgekeurde emittent bedraagt 50 000 000 EUR (vijftig miljoen EUR). Investeringen in obligaties op middellange en lange termijn kwamen ook in aanmerking, afhankelijk van de liquiditeitsbehoeften. Per 31 december 2023 en 31 december 2024 waren er geen thesauriemiddelen.

3.3.    Liquiditeitsrisico

Liquiditeitsrisico verwijst naar het vermogen van een entiteit om toenamen van activa te financieren en te voldoen aan haar verplichtingen wanneer deze vervallen, zonder onaanvaardbare verliezen op te lopen. Dit risico kan verder worden opgesplitst in een liquiditeitsfinancieringsrisico en een marktliquiditeitsrisico.

Het liquiditeitsfinancieringsrisico heeft betrekking op het risico dat een entiteit niet in staat zal zijn de activa op de balans te herfinancieren en volledig aan de betalingsverplichtingen te voldoen uit onmiddellijk beschikbare liquiditeitsmiddelen. Het marktliquiditeitsrisico betreft de volatiliteit van de economische waarde van, of van de baten afkomstig van, de posities van een entiteit, als gevolg van het feit dat een entiteit een positie mogelijk niet kan compenseren, ongedaan kan maken of kan verlagen tegen een redelijke marktprijs.

3.3.1.   Beheer van het liquiditeitsrisico

De faciliteit is in eerste instantie gefinancierd met jaarlijkse bijdragen van de lidstaten alsook met terugbetalingen afkomstig van door de faciliteit uitgevoerde verrichtingen. Overeenkomstig Besluit (EU) 2020/2233 worden terugvloeiende middelen uit de ACS-investeringsfaciliteit worden ingezet binnen het NDICI-kader. Deze over te dragen terugvloeiende middelen zijn echter pas beschikbaar als een toereikend liquiditeitsniveau in het kader van de investeringsfaciliteit wordt aangehouden.

Het liquiditeitsfinancieringsrisico wordt in eerste instantie door de faciliteit beheerd door het inventariseren van haar liquiditeitsbehoeften. Om het liquiditeitsrisico verder te beperken, beschikt de faciliteit over een liquiditeitsreserve die voldoende is om steeds de tijdstipgerelateerde voorspelde uitbetalingen van contanten (op gezette tijden bekendgemaakt door de afdeling Kredietverlening van de EIB) te kunnen dekken. Middelen worden belegd op de geldmarkt en de obligatiemarkten in de vorm van interbancaire deposito’s en andere financiële kortetermijninstrumenten, waarbij rekening wordt gehouden met de verplichtingen inzake uitbetalingen van contanten van de faciliteit. De liquide activa van de faciliteit worden beheerd door de dienst thesaurie van de bank om ervoor te zorgen dat de nodige kasmiddelen worden aangehouden om de faciliteit in staat te stellen haar verplichtingen na te komen.

Er moet worden benadrukt dat kapitaal uitsluitend wordt beheerd vanuit een liquiditeitsperspectief, zoals hierboven beschreven.

Overeenkomstig het beginsel van scheiding van taken tussen front- en backoffice vallen afwikkelingstransacties die betrekking hebben op de investering van deze activa onder de verantwoordelijkheid van de EIB-afdeling planning en afwikkeling van transacties. Daarnaast vallen de goedkeuring van tegenprestaties en de limieten voor investeringen in schatkistpapier, alsook het toezicht op deze limieten, onder de verantwoordelijkheid van de GR&C van de bank.

3.3.2.   Meting van het liquiditeitsrisico

In de in deze afdeling opgenomen tabellen wordt een overzicht gegeven van de financiële verplichtingen van de faciliteit volgens looptijd op basis van de resterende periode tussen de balansdatum en de contractuele vervaldag (op basis van niet-gedisconteerde kasstromen).

Wat betreft de niet-afgeleide financiële verplichtingen, heeft de faciliteit verbintenissen in de vorm van niet-uitbetaalde delen van krediet uit hoofde van ondertekende kredietovereenkomsten, niet-uitbetaalde delen van ondertekende inschrijvingen op kapitaal/investeringsovereenkomsten, toegekende leninggaranties, of van toegezegde rentesubsidies en technische bijstand (“TA”).

In het kader van de faciliteit afgesloten leningen hebben een uitbetalingstermijn. De uitbetalingen komen evenwel tot stand op momenten en in bedragen die een weerspiegeling zijn van de geboekte vooruitgang bij de desbetreffende investeringsprojecten. Bovendien zijn de leningen van de faciliteit transacties die tot stand komen in een relatief volatiele werkomgeving. Bijgevolg is het uitbetalingsschema onderworpen aan een aanzienlijke mate van onzekerheid.

Kapitaalinvesteringen worden opeisbaar wanneer en zodra uit hoofde van de fondsenbeheerders geldige opvragingen voor kapitaal tot stand komen, die een beeld geven van de geboekte vooruitgang bij hun investeringsactiviteiten. De trekkingsperiode is gewoonlijk drie jaar en wordt vaak met een of twee jaar verlengd. Sommige uitbetalingsverbintenissen blijven gewoonlijk ook van kracht na afloop van de trekkingsperiode totdat de onderliggende investeringen van het fonds volledig beschikbaar zijn, aangezien de liquiditeiten van het fonds soms ontoereikend kunnen zijn om te voldoen aan de betalingsverplichtingen met betrekking tot vergoedingen en andere kosten.

Garanties gaan niet gepaard met specifieke uitbetalingsverplichtingen, tenzij door de begunstigde van de lening een waarborg wordt afgeroepen. Het bedrag van uitstaande garanties wordt verlaagd volgens het aflossingsschema van gegarandeerde leningen.

Vastgelegde kasuitstromen van rentesubsidies vinden plaats bij gesubsidieerde leningen die met eigen middelen van de EIB worden gefinancierd. De gerapporteerde “Uitstroom voor vastgelegde rentesubsidies” betreft alleen vastleggingen die verband houden met deze leningen in plaats van het totaalbedrag van vastlegde niet-uitgekeerde rentesubsidies. Zoals bij de leningen, is hun uitbetalingsschema onzeker.

Vastgelegde technische bijstand “Bruto nominale uitstroom” in de tabel “Looptijdprofiel van niet-afgeleide financiële verplichtingen” verwijst naar het totale niet-uitbetaalde deel van de ondertekende contracten voor technische bijstand. Het uitkeringspatroon is in aanzienlijke mate onzeker. Kasuitstromen die zijn ondergebracht in de categorie “drie maanden of minder” vertegenwoordigen het bedrag van uitstaande facturen dat tegen de verslagleggingsdatum wordt ontvangen.

Vastleggingen voor niet-afgeleide financiële verplichtingen zonder vastgestelde contractuele vervaldatum worden gerangschikt onder “Looptijd onbepaald”. Vastleggingen met een vastgelegd verzoek voor uitbetalingen van contanten op de verslagleggingsdatum worden onder de desbetreffende termijn gerangschikt.

Bij afgeleide financiële verplichtingen vertegenwoordigt het looptijdprofiel de contractuele niet-gedisconteerde kasstromen van swapovereenkomsten met inbegrip van cross currency swaps (CCS), cross currency renteswaps (CCIRS), kortlopende currency swaps en renteswaps.

(× 1000 EUR)

Looptijdprofiel van niet-afgeleide financiële verplichtingen

3 maanden of minder

Van 3 maanden tot 1 jaar

Van 1 jaar tot 5 jaar

Meer dan 5 jaar

Looptijd niet bepaald

Bruto nominale uitstroom

per 31.12.2024

Uitstroom voor vastgelegde maar niet-uitbetaalde leningen

80 913

20 208

–

–

575 108

676 229

Uitstroom voor vastgelegde investeringsmiddelen en inschrijving op aandelen

4 190

–

–

–

233 696

237 886

Andere (getekende niet-verstrekte garanties, verstrekte garanties)

–

–

–

–

2 500

2 500

Uitstroom voor vastgelegde rentesubsidies

–

–

–

–

334 754

334 754

Uitstroom voor vastgelegde technische bijstand

1 859

–

–

–

18 341

20 200

Totaal

86 962

20 208

–

–

1 164 399

1 271 569


(× 1000 EUR)

Looptijdprofiel van niet-afgeleide financiële verplichtingen

3 maanden of minder

Van 3 maanden tot 1 jaar

Van 1 jaar tot 5 jaar

Meer dan 5 jaar

Looptijd niet bepaald

Bruto nominale uitstroom

per 31.12.2023

Uitstroom voor vastgelegde maar niet-uitbetaalde leningen

49 019

6 000

–

–

828 073

883 092

Uitstroom voor vastgelegde investeringsmiddelen en inschrijving op aandelen

–

–

–

–

297 534

297 534

Andere (getekende niet-verstrekte garanties, verstrekte garanties)

–

–

–

–

47 749

47 749

Uitstroom voor vastgelegde rentesubsidies

4 235

–

–

–

343 282

347 517

Uitstroom voor vastgelegde technische bijstand

849

–

–

–

25 343

26 192

Totaal

54 103

6 000

–

–

1 541 981

1 602 084


(× 1000 EUR)

Looptijdprofiel van afgeleide financiële verplichtingen

3 maanden of minder

Van 3 maanden tot 1 jaar

Van 1 jaar tot 5 jaar

Meer dan 5 jaar

Bruto nominale instroom of uitstroom

per 31.12.2024

CCS — instroom

157

10 405

22 613

832

34 007

CCS — uitstroom

–87

–12 310

–24 852

– 899

–38 148

Kortlopende valutaswaps — instroom

1 330 000

–

–

–

1 330 000

Kortlopende valutaswaps — uitstroom

–1 371 666

–

–

–

–1 371 666

Totaal

–41 596

–1 905

–2 239

–67

–45 807


(× 1000 EUR)

Looptijdprofiel van afgeleide financiële verplichtingen

3 maanden of minder

Van 3 maanden tot 1 jaar

Van 1 jaar tot 5 jaar

Meer dan 5 jaar

Bruto nominale instroom of uitstroom

per 31.12.2023

CCS en CCIRS — instroom

192

10 909

32 186

1 706

44 993

CCS en CCIRS — uitstroom

– 90

-10 212

-23 783

-1 828

-35 913

Kortlopende valutaswaps — instroom

1 640 000

–

–

–

1 640 000

Kortlopende valutaswaps — uitstroom

-1 597 068

–

–

–

-1 597 068

Totaal

43 034

697

8 403

– 122

52 012

3.3.3.   Financiële activa en passiva op lange termijn

De onderstaande tabel bevat de niet-afgeleide financiële activa en financiële verplichtingen die naar verwachting meer dan twaalf maanden na de verslagleggingsdatum zullen worden geïnd of afgewikkeld.

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

 

Financiële activa:

 

 

 

Leningen en voorschotten

1 551 776

1 755 831

 

Aandelen en andere effecten met variabele rente

834 621

820 713

 

Totaal

2 386 397

2 576 544

 

Financiële verplichtingen:

 

 

 

Aan derden verschuldigde bedragen (*4)

534 569

389 116

 

Voorzieningen voor toegezegde leningen

18 320

19 038

 

Totaal

552 889

408 154

 

3.4.    Marktrisico

Het marktrisico is het risico dat wijzigingen in marktprijzen en koersen, zoals rentevoeten, aandelenkoersen, wisselkoersen de ontvangsten van de entiteit of de waarde van haar deelnemingen in financiële instrumenten beïnvloeden.

3.4.1.   Renterisico

Het renterisico is de volatiliteit van de economische waarde van, of van de baten afkomstig van, de rentedragende posities als gevolg van ongunstige ontwikkelingen van de rentevoeten.

De fluctuatie van haar economische waarde of incongruenties op het vlak van prijszetting tussen verschillende activa, passiva en afdekkingsinstrumenten hebben geen rechtstreekse weerslag op de faciliteit omdat zij geen rentedragende passiva heeft.

De gevoeligheid van de kredietportefeuille en de micro hedging cross-currency swaps van de faciliteit voor rentefluctuaties wordt jaarlijks gemeten op basis van een basispuntwaardeberekening (“BPV”).

In de BPV-berekening wordt de winst of het verlies gemeten van de netto contante waarde van de desbetreffende portfolio, ten opzichte een stijging met 1 basispunt (0,01 %) van rentevoettrends binnen een specifiek tijdsinterval “money market — tot en met 1 jaar”, “very short — 2 tot 3 jaar”, “short — 4 tot 6 jaar”, “medium — 7 tot 11 jaar”, “long — 12 tot 20 jaar” of “extra long — meer dan 21 jaar”.

Voor het verkrijgen van de netto contante waarde (“NCW”) van de leningen en kasstromen van de hedging swaps in EUR gebruikt de faciliteit de driemaandse EURIBOR-curve. De NCW van de kasstromen van de leningen in andere valuta dan EUR wordt bepaald door de driemaandse EURIBOR-curve, gecorrigeerd met de cross-currencybasisspread voor de desbetreffende valuta. Voor valuta anders dan EUR waarvoor geen betrouwbare en voldoende volledige discontocurve beschikbaar is, wordt in plaats daarvan ofwel de EUR- of USD-discontocurve gebruikt.

Zoals blijkt uit de volgende tabel, zou de netto contante waarde van de kredietportefeuille inclusief de daaraan gerelateerde micro hedging swaps op 31 december 2024 dalen met 413 000 EUR (per 31 december 2023: daling met 491 000 EUR) als gevolg van een stijging van de rentevoet met 1 basispunt.

(× 1000 EUR)

Basispuntwaarde

Geldmarkt

Zeer kort

Kort

Gemiddeld

Lang

Extra lang

Totaal

Per 31.12.2024

1 jaar

2 tot 3 jaar

4 tot 6 jaar

7 tot 11 jaar

12 tot 20 jaar

21 jaar

 

Totale gevoeligheid van leningen en micro hedging swaps

–33

–82

– 126

– 133

–38

–1

– 413


(× 1000 EUR)

Basispuntwaarde

Geldmarkt

Zeer kort

Kort

Gemiddeld

Lang

Extra lang

Totaal

Per 31.12.2023

1 jaar

2 tot 3 jaar

4 tot 6 jaar

7 tot 11 jaar

12 tot 20 jaar

21 jaar

 

Totale gevoeligheid van leningen en micro hedging swaps

–39

–97

– 153

– 153

–47

–2

– 491

3.4.2.   Valutarisico

Het valutarisico (“FX-risico”) is het risico betreffende de economische waarde van of van de baten afkomstig van de posities van de faciliteit als gevolg van ongunstige ontwikkelingen van de wisselkoersen.

Met een referentierekenvaluta (EUR voor de faciliteit) wordt de faciliteit blootgesteld aan een valutarisico zodra zich een valutamismatch voordoet tussen activa, passiva en afdekkingsinstrumenten.

3.4.2.1.   Valutarisico en schatkistpapier

Het schatkistpapier van de faciliteit luidt in EUR of USD.

Het valutarisico wordt gedekt door contante of termijntransacties in vreemde valuta, FX swaps of cross-currency swaps. De afdeling thesaurie van de bank kan, als zij dit nodig en passend acht, gebruikmaken van een ander instrument, overeenkomstig het beleid van de bank, dat bescherming biedt tegen de marktrisico’s met betrekking tot de financiële activiteiten van de faciliteit.

3.4.2.2.   Valutarisico en door de faciliteit gefinancierde of gegarandeerde transacties

De bijdragen van de lidstaten aan de faciliteit luiden in EUR. De door de faciliteit gefinancierde of gegarandeerde transacties alsook de rentesubsidies kunnen in EUR, USD of elke andere goedgekeurde valuta luiden.

Een blootstelling aan valutarisico (ten opzichte van de referentievaluta EUR) doet zich voor wanneer transacties in andere valuta dan de EUR niet afgedekt worden. De richtsnoeren voor de afdekking van de wisselkoers van de faciliteit worden hierna toegelicht.

3.4.2.2.1.    Afdekking van verrichtingen in USD

Het valutarisico dat ontstaat door transacties van de faciliteit in USD wordt gedekt op geaggregeerde basis via het gebruik van EUR/USD-FX swaps, waarvan het bedrag periodiek wordt verlengd en aangepast. Het gebruik van FX swaps heeft een dubbel doel. Enerzijds wordt de noodzakelijke liquiditeit voor nieuwe uitkeringen (leningen en vermogen) gegenereerd en anderzijds blijft een macro valutahedging gehandhaafd.

Bij de aanvang van elke periode worden de tijdens de volgende periode in USD te ontvangen of betalen kasstromen geraamd op basis van de geplande of verwachte terugbetalingen/uitkeringen. Vervolgens worden de verlopen FX swaps verlengd, waarbij hun bedrag wordt aangepast om ten minste de voor de volgende periode geraamde liquiditeitsbehoeften in USD te dekken.

Op maandelijkse basis wordt de deviezenpositie in USD afgeschermd, indien zij de desbetreffende limieten overschrijdt, door een contante of termijntransactie.

Binnen een doorrolperiode kunnen onverwachte tekorten aan liquiditeiten in USD worden gedekt door ad-hocvalutaswaptransacties, terwijl liquiditeitsoverschotten in schatkistpapier geïnvesteerd kunnen worden of in EUR kunnen worden omgezet, indien zij het gevolg zijn van een toename van de deviezenpositie.

3.4.2.2.2.    Afdekking van transacties in andere valuta dan EUR of USD

Transacties van de faciliteit in andere valuta dan EUR of USD worden afgedekt met cross-currency swap-contracten met hetzelfde financiële profiel als de onderliggende lening, op voorwaarde dat er een operationele swapmarkt is.

De faciliteit voert transacties uit in valuta waarvoor afdekkingsmogelijkheden niet beschikbaar zijn of alleen tegen een hoge kostprijs. Deze transacties luiden in lokale valuta, maar worden in EUR of USD afgewikkeld. Het kader voor financiële risico’s van de faciliteit, dat op 22 januari 2015 door het comité van de faciliteit is goedgekeurd, biedt de mogelijkheid om de valutarisico’s in lokale valuta met een significante positieve correlatie met de USD synthetisch af te dekken met in USD luidende derivaten. De met in USD luidende derivaten synthetisch afgedekte lokale valuta zijn opgenomen in de tabel in punt 3.4.2.2.3 onder de vermelding “Lokale valuta (onder synthetische dekking)”, terwijl de niet met de USD synthetisch afgedekte lokale valuta in dezelfde tabel zijn weergegeven onder de vermelding “Lokale valuta (niet onder synthetische dekking)”.

Voor leningen die luiden in andere valuta’s dan EUR, USD of valuta's waarvoor afdekking door middel van cross-currency swap-contracten niet mogelijk is, brengt de faciliteit bovendien een extra rentecomponent in rekening, “FX-premie” genaamd, om het risico van mogelijke waardevermindering in lokale valuta te beperken.

3.4.2.2.3.    Deviezenpositie (× 1 000 EUR)

In de tabellen bij deze toelichting wordt de deviezenpositie van de faciliteit weergegeven.

De in de onderstaande tabellen weergegeven deviezenpositie is in overeenstemming met het risicobeleid van de faciliteit (zoals beschreven in het kader voor financiële risico's van de faciliteit). De deviezenpositie per risicobeleid is gebaseerd op boekhoudkundige gegevens en wordt gedefinieerd als het saldo tussen geselecteerde activa en passiva. De activa en passiva in de deviezenpositie per risicobeleid worden geselecteerd om ervoor te zorgen dat de opbrengsten alleen bij ontvangst worden omgezet in de rapporteringsvaluta (EUR).

De verandering in de reële waarde van aandelen en andere effecten met variabele opbrengst is opgenomen in de deviezenpositie per risicobeleid, evenals waardeverminderingen op leningen en voorschotten. In de deviezenpositie per risicobeleid opgenomen derivaten worden gewaardeerd tegen hun nominale waarde, in plaats van hun reële waarde, om in overeenstemming te worden gebracht met de ingehouden waarde van de activa, die ook worden gewaardeerd tegen hun nominale waarde aangepast met de waardevermindering voor leningen.

In de onderstaande tabel is het resterende deel van de activa en passiva, dat grotendeels bestaat uit op leningen opgebouwde rente, derivaten en subsidies, opgenomen als “deviezenpositie buiten risicobeleid”.

Per 31 december 2024

Activa en passiva

Vastleggingen en voorwaardelijke verplichtingen

Valuta

Deviezenpositie per risicobeleid

Deviezenpositie buiten risicobeleid

Balans deviezenpositie

 

USD

–45 774

–21 740

–67 514

235 603

Lokale valuta (onder synthetische dekking)  (*5)

 

 

 

 

TZS

–

–

–

–

DOP

10 884

133

11 017

–

Lokale valuta (niet onder synthetische dekking) (*5)

 

 

 

 

KES, RWF, UGX, HTG, MUR, MZN, XOF, ZMW, BWP, JMD, NGN, ZAR

225 877

–3 763

222 114

–

Totaal niet-EUR valuta

190 987

–25 370

165 617

235 603

EUR

 

3 139 294

3 139 294

1 043 860

TOTAAL EUR en niet-EUR

190 987

3 113 924

3 304 911

1 279 463


Per 31 december 2023

Activa en passiva

Vastleggingen en voorwaardelijke verplichtingen

Valuta

Deviezenpositie per risicobeleid

Deviezenpositie buiten risicobeleid

Balans deviezenpositie

 

USD

– 194 166

–16 111

– 210 277

306 161

Lokale valuta (onder synthetische dekking)  (*6)

 

 

 

 

KES

87 829

–4 832

82 997

–

TZS

1 071

19

1 090

–

DOP

16 663

122

16 785

–

UGX

20 283

221

20 504

–

RWF

55 837

367

56 204

–

Lokale valuta (niet onder synthetische dekking) (*6)

 

 

 

 

HTG, MUR, MZN, XOF, ZMW, BWP, JMD, NGN, ZAR

67 992

–1 136

66 856

–

Totaal niet-EUR valuta

55 509

–21 350

34 159

306 161

EUR

–

3 489 673

3 489 673

1 344 972

TOTAAL EUR en niet-EUR

55 509

3 468 323

3 523 832

1 651 133

3.4.2.3.   Deviezen gevoeligheidsanalyse

Per 31 december 2024 zou een waardevermindering ten belope van 10 % van de EUR ten opzichte van alle niet-EUR valuta resulteren in een stijging van de middelen en de winst van de contribuanten ten belope van 18,4 miljoen EUR (31 december 2023: 2,9 miljoen EUR). Een waardeverhoging ten belope van 10 % van de EUR ten opzichte van alle niet-EUR-valuta zou resulteren in een daling van de middelen en de winst van de contribuanten ten belope van -15,1 miljoen EUR (31 december 2023: -2,4 miljoen EUR).

3.4.2.4.   Omrekeningskoers

De volgende omrekeningskoersen werden gebruikt voor het opstellen van de balans op 31 december 2024 en 31 december 2023:

 

31.12.2024

31.12.2023

Andere dan EU-valuta

 

 

Botswana pula (BWP)

14,49

14,78

Dominicaanse peso (DOP)

63,09

64,08

Fijidollar (FJD)

2,38

2,39

Haïtiaanse gourde (HTG)

135,09

143,68

Jamaicadollar (JMD)

161,15

168,22

Keniaanse shilling (KES)

133,69

173,20

Mauritaanse ouguiya (MRU)

41,30

43,35

Mauritiaanse roepie (MUR)

48,56

48,56

Mozambikaanse metical (MZN)

65,65

69,98

Nigeriaanse naira (NGN)

1 591,68

975,04

Rwandese frank (RWF)

1 419,85

1 385,07

Tanzaniaanse shilling (TZS)

2 490,24

2 772,53

Ugandese shilling (UGX)

3 812,00

4 178,00

US-dollar (USD)

1,04

1,11

CFA-frank (XAF/XOF)

655,96

655,96

Zuid-Afrikaanse rand (ZAR)

19,62

20,35

Zambiaanse kwacha (ZMW)

28,87

28,45

3.4.3.   Aandelenkoersrisico

Het aandelenkoersrisico is het risico dat de reële waarde van deelname in het aandelenkapitaal daalt als gevolg van de wijzigingen in het niveau van de aandelenkoersen en/of de waarde van de aandeleninvesteringen.

De faciliteit is blootgesteld aan het aandelenkoersrisico via zijn investeringen in directe beleggingen in aandelen en durfkapitaalfondsen.

De waarde van niet-beursgenoteerde activa is niet gemakkelijk beschikbaar met het oog op een toezicht en controle op continue basis. Voor dergelijke posities omvatten de best beschikbare aanwijzingen prijzen van relevante waarderingstechnieken.

Het effect op de middelen van de contribuanten van de faciliteit (naar aanleiding van een verandering van de reële waarde van de eigenvermogeninstrumentenportfolio) als gevolg van een verandering met ± 10 % van de waarde van de individuele directe beleggingen in aandelen en risicokapitaalfondsen, waarbij alle andere variabelen constant blijven, komt neer op 83,5 miljoen EUR respectievelijk -83,5 miljoen EUR per 31 december 2024 (82,1 miljoen EUR respectievelijk -82,1 miljoen EUR per 31 december 2023).

4.   Reële waarde van financiële instrumenten

4.1.    Indeling van de rekeningen en reële waarde

In de volgende tabel zijn de boekwaarden en reële waarden van de financiële activa en financiële verplichtingen opgenomen, inclusief hun niveau in de reëlewaardehiërarchie. In deze tabel zijn geen gegevens over de reële waarde opgenomen voor financiële activa en financiële verplichtingen die tegen geamortiseerde kostprijs zijn gewaardeerd als de boekwaarde een redelijke benadering is van de reële waarde.

(× 1000 EUR)

Per 31 december 2024

Boekwaarde

 

Reële waarde

 

Afgeleide financiële instrumenten

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Geldmiddelen, leningen en voorschotten

Thesauriemiddelen

Overige financiële activa/verplichtingen

Totaal

 

Niveau 1

Niveau 2

Niveau 3

Totaal

Verplicht tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies gewaardeerde financiële activa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afgeleide financiële instrumenten

783

–

–

–

–

783

 

–

783

–

783

Durfkapitaalfonds

–

655 817

–

–

–

655 817

 

–

–

655 817

655 817

Directe aandeleninvesteringen

–

178 804

–

–

–

178 804

 

–

–

178 804

178 804

Leningen en voorschotten

–

–

136 983

–

–

136 983

 

–

–

136 983

136 983

Totaal verplicht tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies gewaardeerde financiële activa

783

834 621

136 983

–

–

972 387

 

–

783

971 604

972 387

Financiële activa tegen geamortiseerde kostprijs

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geldmiddelen en kasequivalenten

–

–

1 638 604

–

–

1 638 604

 

 

 

 

 

Leningen en voorschotten

–

–

1 361 065

–

–

1 361 065

 

 

 

 

 

Door contribuanten te storten bedragen

–

–

7 482

–

–

7 482

 

 

 

 

 

Thesauriemiddelen

–

–

–

–

–

–

 

 

 

 

 

Overige activa

–

–

–

–

–

–

 

 

 

 

 

Totaal financiële activa tegen geamortiseerde kostprijs

–

–

3 007 151

–

–

3 007 151

 

 

 

 

 

Totaal financiële activa

783

834 621

3 144 134

–

–

3 979 538

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies gewaardeerde financiële verplichtingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afgeleide financiële instrumenten

-39 210

–

–

–

–

-39 210

 

–

-39 210

–

-39 210

Totaal verplicht tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies gewaardeerde financiële activa

–39 210

–

–

–

–

–39 210

 

–

–39 210

–

–39 210

Financiële verplichtingen tegen geamortiseerde kostprijs

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voorzieningen voor toegezegde leningen

–

–

–

–

–18 320

–18 320

 

 

 

 

 

Aan derde partijen verschuldigde bedragen

–

–

–

–

– 566 083

– 566 083

 

 

 

 

 

Overige verplichtingen

–

–

–

–

–3 289

–3 289

 

 

 

 

 

Totaal tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerde financiële verplichtingen

–

–

–

–

– 587 692

– 587 692

 

 

 

 

 

Totaal financiële verplichtingen

–39 210

–

–

–

– 587 692

– 626 902

 

 

 

 

 


(× 1000 EUR)

Per 31 december 2023

Boekwaarde

Reële waarde

 

Afgeleide financiële instrumenten

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Geldmiddelen, leningen en voorschotten

Thesauriemiddelen

Overige financiële activa/verplichtingen

Totaal

Niveau 1

Niveau 2

Niveau 3

Totaal

Verplicht tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies gewaardeerde financiële activa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afgeleide financiële instrumenten

55 765

–

–

–

–

55 765

–

55 765

–

55 765

Durfkapitaalfonds

–

693 042

–

–

–

693 042

–

–

693 042

693 042

Directe aandeleninvesteringen

–

127 671

–

–

–

127 671

–

–

127 671

127 671

Leningen en voorschotten

–

–

124 323

–

–

124 323

–

–

124 323

124 323

Totaal verplicht tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies gewaardeerde financiële activa

55 765

820 713

124 323

–

–

1 000 801

–

55 765

945 036

1 000 801

Financiële activa tegen geamortiseerde kostprijs

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geldmiddelen en kasequivalenten

–

–

1 376 824

–

–

1 376 824

 

 

 

 

Leningen en voorschotten

–

–

1 558 989

–

–

1 558 989

 

 

 

 

Door contribuanten te storten bedragen

–

–

85 321

–

–

85 321

 

 

 

 

Thesauriemiddelen

–

–

–

–

–

–

 

 

 

 

Overige activa

–

–

–

–

616

616

 

 

 

 

Totaal financiële activa tegen geamortiseerde kostprijs

–

–

3 021 134

–

616

3 021 750

 

 

 

 

Totaal financiële activa

55 765

820 713

3 145 457

 

616

4 022 551

 

 

 

 

Financiële verplichtingen tegen geamortiseerde kostprijs

–

–

–

 

 

 

 

 

 

 

Voorzieningen voor toegezegde leningen

–

–

–

–

–19 038

–19 038

 

 

 

 

Aan derde partijen verschuldigde bedragen

–

–

–

–

– 427 828

– 427 828

 

 

 

 

Overige verplichtingen

–

–

–

–

–3 338

–3 338

 

 

 

 

Totaal tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerde financiële verplichtingen

–

–

–

–

– 450 204

– 450 204

 

 

 

 

Totaal financiële verplichtingen

–

–

–

–

– 450 204

– 450 204

 

 

 

 

4.2.    Waardering van reële waarden

4.2.1.   Waarderingstechnieken en aanzienlijke niet-waarneembare inputs

In de onderstaande tabel zijn gegevens opgenomen over de waarderingstechnieken en de aanzienlijke niet-waarneembare inputs voor de waardering van financiële instrumenten, die zijn ingedeeld onder niveaus 2 en 3 van de reëlewaardehiërarchie:

 

Waarderingstechniek

Aanzienlijke niet-waarneembare inputs

Verhouding tussen niet-waarneembare inputs en waardering van reële waarden

Financiële instrumenten gewaardeerd tegen reële waarde

 

 

 

 

 

 

Afgeleide financiële instrumenten

Gedisconteerde kasstroom: toekomstige kasstromen worden gewaardeerd op basis van termijnkoersen/rentevoeten (uitgaande van waarneembare termijnkoersen en rentecurven aan het einde van de verslagperiode) en termijncontracten/rentevoeten, gedisconteerd tegen een percentage dat rekening houdt met het kredietrisico van verschillende tegenpartijen.

De curves die worden gebruikt voor het schatten en disconteren van kasstromen worden gekalibreerd op basis van marktgegevens, en de swaps in de portefeuille hebben looptijden die niet langer zijn dan de langste looptijd die beschikbaar is in de inputs. Bijgevolg zijn er geen niet-waarneembare inputs.

Niet van toepassing.

 

 

 

 

Durfkapitaalfonds (VCF)

Methode op basis van de aangepaste intrinsieke waarde: de reële waarde wordt bepaald aan de hand van hetzij het percentage van het onderliggende instrument dat de faciliteit in handen heeft, zoals vastgesteld in het laatste voor kasstromen bijgewerkte rapport, hetzij, voor zover deze gegevens beschikbaar zijn, de waarde per aandeel op dezelfde datum, zoals meegedeeld door de desbetreffende fondsbeheerder. Om de kloof tussen de laatst beschikbare intrinsieke waarde en de rapportage op het jaareinde te overbruggen, wordt een daaropvolgende evaluatieprocedure uitgevoerd, en indien nodig wordt de gerapporteerde intrinsieke waarde aangepast.

Aanpassing voor de verstreken tijd tussen de laatste verslagleggingsdatum van het durfkapitaalfonds en de waarderingsdatum, waarbij rekening wordt gehouden met de exploitatiekosten en beheersvergoeding, hieropvolgende wijzigingen in de reële waarde van de onderliggende activa van de durfkapitaalfondsen, opgelopen extra verplichtingen en marktwijzigingen of andere wijzigingen in de economische omstandigheden.

Hoe langer de periode tussen de datum van de waardering van reële waarden en de laatste verslagleggingsdatum van het durfkapitaalfonds, hoe hoger de aanpassing voor de verstreken tijd.

 

 

 

 

Directe aandeleninvesteringen (“DE”)

Aangepaste intrinsieke waarde

Aanpassing voor de verstreken tijd tussen de laatste verslagleggingsdatum van de vennootschap waarin is geïnvesteerd en de waarderingsdatum, waarbij rekening wordt gehouden met de exploitatiekosten, hieropvolgende wijzigingen in de reële waarde van de onderliggende activa van de vennootschappen waarin is geïnvesteerd, opgelopen extra verplichtingen en marktwijzigingen of andere wijzigingen in de economische omstandigheden, kapitaalsverhoging, verkoop/wijziging van de controle.

Hoe hoger de korting voor verhandelbaarheid, hoe lager de reële waarde.

 

 

 

 

 

 

Korting voor het ontbreken aan verhandelbaarheid (liquiditeit), die wordt bepaald door verwijzingen naar vorige transactieprijzen voor soortgelijke aandelen in het land/de regio, variërend van 5 % tot 30 %.

 

 

 

 

 

Leningen tegen reële waarde (IFE)

Voor kredietnemers in het kader van de lopende bedrijfsuitoefening (going concern): gedisconteerde kasstroom volgens contractuele/verwachte toekomstige kasstromen, verdisconteerd met een passend voor risico aangepast disconteringspercentage dat het aan de lening inherente risico (met inbegrip van het kredietrisico van de kredietnemer) weergeeft. Het discontopercentage wordt vergeleken/beoordeeld aan de hand van alle relevante marktbenchmarks.

Voor kredietnemers indien dit niet gebeurt in de veronderstelling dat de continuïteit van de entiteit is gewaarborgd: nettoactiva benadering (liquidatiewaarde benadering).

Onderdelen van het disconteringspercentage om het kredietrisico van de kredietnemer weer te geven in vergelijking met de risicovrije marktrentes.

Hoe hoger het disconteringspercentage, hoe lager de reële waarde.


 

Waarderingstechniek

Aanzienlijke niet-waarneembare inputs

Verhouding tussen niet-waarneembare inputs en waardering van reële waarden

Financiële activa niet gewaardeerd tegen reële waarde

 

 

 

 

 

 

Leningen en voorschotten

Gedisconteerde kasstromen: het waarderingsmodel maakt gebruik van contractuele kasstromen die alleen worden uitgekeerd als de debiteur niet in gebreke blijft. Er wordt geen rekening gehouden met de waarde van de zekerheden of mogelijkheden voor vervroegde aflossing. Om de netto contante waarde (NCW) van de leningen te verkrijgen, worden in het gekozen model de contractuele kasstromen van elke lening verrekend, waarbij gebruik wordt gemaakt van een aangepaste marktdiscontovoet. De NCW van elke afzonderlijke lening wordt vervolgens aangepast om rekening te kunnen houden met het desbetreffende hiermee samenhangende verwachte verlies. De resultaten worden vervolgens opgeteld om de reële waarde van de leningen en voorschotten te verkrijgen.

Niet van toepassing.

Niet van toepassing.

 

 

 

 

Thesauriemiddelen

Gedisconteerde kasstromen.

Niet van toepassing.

Niet van toepassing.

Bij de toepassing van de norm IFRS 13 worden waarderingsaanpassingen opgenomen in de reële waarde van de derivaten per 31 december 2024 en 2023. Hierbij gaat het om:

—

aanpassingen van de kredietwaarderingen (Credit Valuation Adjustments (“CVA”)), waarbij het tegenpartijkredietrisico bij derivatentransacties in aanmerking wordt genomen, hetgeen resulteert in een daling met 2 800 EUR per 31 december 2024 en in een daling met 6 100 EUR per 31 december 2023;

—

aanpassingen van de debetwaarderingen (Debit Valuation Adjustments (“DVA”)), waarbij het eigen kredietrisico bij derivatentransacties in aanmerking wordt genomen, hetgeen resulteert in een stijging met 3 600 EUR per 31 december 2024 en een stijging met +7 200 EUR per 31 december 2023.

4.2.2.   Overdrachten tussen niveaus 1 en 2

Het beleid van de faciliteit komt neer op het erkennen van de overdrachten tussen niveaus op de datum waarop de gebeurtenis of de gewijzigde omstandigheden die tot de overdracht hebben geleid zich heeft of hebben voorgedaan.

In 2024 en 2023 vonden er binnen de faciliteit geen overdrachten plaats van niveau 1 naar niveau 2 of van niveau 2 naar niveau 1 van de reëlewaardehiërarchie.

4.2.3.   Reële waarden niveau 3

Afstemming van reële waarden niveau 3

De onderstaande tabellen tonen de wijzigingen in instrumenten (35) van niveau 3 voor de op 31 december 2024 en 31 december 2023 afgesloten jaren:

(× 1000 EUR)

 

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Saldo per 1 januari 2024

820 713

Baten of verliezen opgenomen in winst of verlies:

 

Verwijdering uit de balans van reëlewaardeaanpassing bij verkoop/exits

14 051

Nettoverandering in de reële waarde op aandelen en andere effecten met variabele rente

–45 698

Totaal

–31 647

Uitgekeerde bedragen

69 392

Terugbetalingen

–21 413

Verkoop/exits

–25 623

Verschillen wisselkoersen

23 199

Saldo per 31 december 2024

834 621


(× 1000 EUR)

 

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Saldo per 1 januari 2023

797 341

Baten of verliezen opgenomen in winst of verlies:

 

Nettoverandering in de reële waarde op aandelen en andere effecten met variabele rente

–15 142

Totaal

–15 142

Uitgekeerde bedragen

101 100

Terugbetalingen

–32 560

Verschillen wisselkoersen

–30 026

Saldo per 31 december 2023

820 713

Gevoeligheidsanalyse

Het effect op de middelen van de contribuanten van de faciliteit (naar aanleiding van een verandering van de reële waarde van de eigenvermogeninstrumentenportfolio) als gevolg van een verandering met ± 10 % van de waarde van de individuele directe beleggingen in aandelen en durfkapitaalinvesteringen, waarbij alle andere variabelen constant blijven, komt neer op 83,5 miljoen EUR, respectievelijk – 83,5 miljoen EUR per 31 december 2024 (82 1 miljoen EUR, respectievelijk – 82,1 miljoen EUR per 31 december 2023).

5.   Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn samengesteld uit:

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Contanten

212 466

146 494

Termijndeposito’s

304 538

625 403

Commercial papers

1 116 826

599 507

Geldmiddelen en kasequivalenten in het kasstroomoverzicht

1 633 830

1 371 404

Opgebouwde rente

4 774

5 420

Geldmiddelen en kasequivalenten in het vermogensoverzicht

1 638 604

1 376 824

6.   Afgeleide financiële instrumenten

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste onderdelen van de afgeleide financiële instrumenten die voor handelsdoeleinden worden aangehouden:

(× 1000 EUR)

Per 31 december 2024

Reële waarde

Nominaal bedrag

 

Activa

Passiva

Cross currency swaps

783

– 268

33 073

FX swaps

–

–38 942

1 330 000

Totaal afgeleide financiële instrumenten

783

–39 210

1 363 073


(× 1000 EUR)

Per 31 december 2024

Reële waarde

Nominaal bedrag

 

Activa

Passiva

Cross-currency renteswaps

9 983

–

43 250

FX swaps

45 782

–

1 640 000

Totaal afgeleide financiële instrumenten

55 765

–

1 683 250

7.   Leningen en voorschotten

7.1.    Leningen en voorschotten

In de volgende tabel wordt de afstemming tussen het begin- en het eindsaldo van de leningen en voorschotten weergegeven:

(× 1000 EUR)

 

Globale leningen (*7)

Niet-achtergestelde leningen

Achtergestelde leningen

Totaal

Nominale waarde van leningen tegen geamortiseerde kostprijs per 1 januari 2024

1 098 121

495 337

–

1 593 458

Uitgekeerde bedragen

68 519

16 987

–

85 506

Afschrijvingen

–4 945

–

–

–4 945

Terugbetalingen

– 226 719

– 141 664

–

– 368 383

Gekapitaliseerde rente

–

–

–

–

Verschillen wisselkoersen

60 352

16 689

–

77 041

Nominale waarde van leningen tegen geamortiseerde kostprijs per 31 december 2024

995 328

387 349

–

1 382 677

Waardevermindering — voorzieningen voor verliezen per 1 januari 2024

–32 398

–17 199

–

–49 597

Nettowijzigingen van binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

2 081

124

–

2 205

Nettowijzigingen van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

7 071

5 567

–

12 638

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

– 581

–5 205

–

–5 786

Terugboeking van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen met verminderde kredietwaardigheid

2 796

292

–

3 088

Afschrijvingen

4 945

–

–

4 945

Verschillen wisselkoersen

–1 300

– 704

–

–2 004

Waardevermindering — voorzieningen voor verliezen per 31 december 2024

–17 386

–17 125

–

–34 511

Leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs per 31 december 2024

977 942

370 224

–

1 348 166

Nominale waarde van leningen tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies per 1 januari 2024

1 080

106 576

70 453

178 109

Uitgekeerde bedragen

–

7 851

8 037

15 888

Gekapitaliseerde rente

–

1 675

568

2 243

Terugbetalingen

–

–3 185

–

–3 185

Verschillen wisselkoersen

–

3 771

562

4 333

Nominale waarde van leningen tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies per 31 december 2024

1 080

116 688

79 620

197 388

Reëlewaardeaanpassingen per 1 januari 2024

–1 080

–34 983

–17 723

–53 786

Wijziging reële waarde (netto)

–

1 724

–7 160

–5 436

Verschillen wisselkoersen

–

–1 136

–47

–1 183

Reëlewaardeaanpassingen per 31 december 2024

–1 080

–34 395

–24 930

–60 405

Leningen en voorschotten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies per 31 december 2024

–

82 293

54 690

136 983

Geamortiseerde kostprijs

–3 079

–3 681

–

–6 760

Rente

10 766

8 429

464

19 659

Leningen en voorschotten per 31 december 2024

985 629

457 265

55 154

1 498 048


(× 1000 EUR)

 

Globale leningen (*8)

Niet-achtergestelde leningen

Achtergestelde leningen

Totaal

Nominale waarde van leningen tegen geamortiseerde kostprijs per 1 januari 2023

1 236 887

563 277

–

1 800 164

Uitgekeerde bedragen

154 587

11 986

–

166 573

Terugbetalingen

– 219 739

–67 902

–

– 287 641

Verschillen wisselkoersen

–73 614

–12 024

–

–85 638

Nominale waarde van leningen tegen geamortiseerde kostprijs per 31 december 2023

1 098 121

495 337

–

1 593 458

Waardevermindering — voorzieningen voor verliezen per 1 januari 2023

–37 604

–22 798

–

–60 402

Nettowijzigingen van binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

– 287

–92

–

– 379

Nettowijzigingen van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

–1 060

4 887

–

3 827

Terugboeking van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen met verminderde kredietwaardigheid

5 205

402

–

5 607

Verschillen wisselkoersen

1 348

402

–

1 750

Waardevermindering — voorzieningen voor verliezen per 31 december 2023

–32 398

–17 199

–

–49 597

Leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs per 31 december 2023

1 065 723

478 138

-

1 543 861

Nominale waarde van leningen tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies per 1 januari 2023

1 080

72 923

66 833

140 836

Uitgekeerde bedragen

–

37 092

3 572

40 664

Terugbetalingen

–

– 514

–

– 514

Verschillen wisselkoersen

–

–2 925

48

–2 877

Nominale waarde van leningen tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies per 31 december 2023

1 080

106 576

70 453

178 109

Reëlewaardeaanpassingen per 1 januari 2023

–1 080

–26 420

–17 732

–45 232

Wijziging reële waarde (netto)

–

–8 941

9

–8 932

Verschillen wisselkoersen

–

378

–

378

Reëlewaardeaanpassingen per 31 december 2023

–1 080

–34 983

–17 723

–53 786

Leningen en voorschotten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies per 31 december 2023

–

71 593

52 730

124 323

Geamortiseerde kostprijs

–3 518

–4 040

–

–7 558

Rente

11 560

10 876

250

22 686

Leningen en voorschotten per 31 december 2023

1 073 765

556 567

52 980

1 683 312

7.2.    Waardeverminderingen op leningen en voorschotten — Voorzieningen voor verliezen

(× 1000 EUR)

 

2024

 

 

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen

 

 

Binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

Totaal

Leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs

 

 

 

 

Saldo per 1 januari 2024

10 964

24 674

13 959

49 597

Overdracht naar binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

2 271

–9 511

–

–7 240

Overdracht naar tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

– 288

948

–

660

Overdracht naar tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

–

–1 428

5 786

4 358

Nettoberekening van de voorziening voor verliezen

–3 160

–2 394

–3 088

–8 642

Nieuwe financiële activa gecreëerd of verworven

–

–

–

–

Financiële activa die zijn uitgeboekt

–1 028

– 253

–

–1 281

Afschrijvingen

–

–

–4 945

–4 945

Verschillen wisselkoersen

916

540

548

2 004

Saldo per 31 december 2024

9 675

12 576

12 260

34 511


(× 1000 EUR)

 

2023

 

 

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen

 

 

Binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

Totaal

Leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs

 

 

 

 

Saldo per 1 januari 2023 Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen

11 370

28 817

20 215

60 402

Overdracht naar binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

869

–4 217

–

–3 348

Overdracht naar tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

– 927

3 593

–

2 666

Nettoberekening van de voorziening voor verliezen

– 993

–4 333

–2 873

–8 199

Nieuwe financiële activa gecreëerd of verworven

1 470

1 188

–

2 658

Financiële activa die zijn uitgeboekt

–41

–57

–2 734

–2 832

Verschillen wisselkoersen (36)

– 784

– 317

– 649

–1 750

Saldo per 31 december 2023

10 964

24 674

13 959

49 597

8.   Aandelen en andere effecten met variabele rente

In de volgende tabel wordt de afstemming tussen het begin- en het eindsaldo van de aandeleninvesteringen weergegeven:

(× 1000 EUR)

 

Durfkapitaalfondsen

Directe aandeleninvesteringen

Totaal

Kosten per 1 januari 2024

633 347

73 455

706 802

Herclassificatie (37)

–25 059

25 059

–

Uitgekeerde bedragen

69 392

–

69 392

Terugbetalingen

–21 181

– 232

–21 413

Verkoop/exits

–22 992

–2 631

–25 623

Verschillen wisselkoersen

30 374

–1 816

28 558

Kosten per 31 december 2024

663 881

93 835

757 716

Niet-gerealiseerde winsten en verliezen per 1 januari 2024

59 695

54 216

113 911

Herclassificatie (37)

– 395

395

–

Nettowijziging niet-gerealiseerde winsten en verliezen

–77 795

32 097

–45 698

Verwijdering uit de balans van reëlewaardeaanpassing bij verkoop/exits

11 202

2 849

14 051

Verschillen wisselkoersen

– 771

–4 588

–5 359

Niet-gerealiseerde winsten en verliezen per 31 december 2024

–8 064

84 969

76 905

Aandelen en andere effecten met variabele rente per 31 december 2024

655 817

178 804

834 621


(× 1000 EUR)

 

Durfkapitaalfondsen

Directe aandeleninvesteringen

Totaal

Kosten per 1 januari 2023

580 534

81 711

662 245

Uitgekeerde bedragen

101 100

–

101 100

Terugbetalingen/verkoop

–32 560

–

–32 560

Verschillen wisselkoersen

–15 727

–8 256

–23 983

Kosten per 31 december 2023

633 347

73 455

706 802

Niet-gerealiseerde winsten en verliezen per 1 januari 2023

104 030

31 066

135 096

Nettowijziging niet-gerealiseerde winsten en verliezen

–43 652

28 510

–15 142

Verschillen wisselkoersen

- 683

-5 360

-6 043

Niet-gerealiseerde winsten en verliezen per 31 december 2023

59 695

54 216

113 911

Aandelen en andere effecten met variabele rente per 31 december 2023

693 042

127 671

820 713

9.   Door contribuanten te storten bedragen

De door contribuanten te storten bedragen van 7,5 miljoen EUR (2023: 85,3 miljoen EUR) zijn volledig samengesteld uit afgeroepen, maar door lidstaten nog niet betaalde bijdragen.

10.   Thesauriemiddelen

De portfolio thesauriemiddelen bestaat uit beursgenoteerde obligaties met een resterende looptijd van minder dan drie maanden op de verslagleggingsdatum. In de onderstaande tabel worden de bewegingen van de portfolio thesauriemiddelen weergegeven:

(× 1000 EUR)

Saldo per 1 januari 2024

–

Verwervingen

–

Looptijden

–

Wijziging inzake afschrijvingen van agio/disagio

–

Verandering in de opgelopen rente

–

Saldo per 31 december 2024

–


(× 1000 EUR)

Saldo per 1 januari 2023

73 003

Verwervingen

348 523

Looptijden

- 421 278

Wijziging inzake afschrijvingen van agio/disagio

– 248

Verandering in de opgelopen rente

–

Saldo per 31 december 2023

–

11.   Overige activa

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste onderdelen van de overige activa:

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Door de EIB te betalen bedrag

–

616

Financiële garanties

–

–

Totaal overige activa

–

616

12.   Uitgestelde baten

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de voornaamste onderdelen van uitgestelde baten:

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Uitgestelde rentesubsidies

46 461

47 923

Uitgestelde commissies op leningen en voorschotten

1 264

1 202

Totaal uitgestelde baten

47 725

49 125

13.   Voorzieningen voor toegezegde leningen

In de volgende tabellen wordt de afstemming tussen het begin- en het eindsaldo van de voorzieningen voor verliezen voor niet-uitgekeerde leningen (toegezegde leningen) weergegeven:

(× 1000 EUR)

 

2024

 

Binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

Totaal

Toegezegde leningen

 

 

 

 

Saldo per 1 januari

2 715

16 323

–

19 038

Overdracht naar binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

13

– 279

–

– 266

Overdracht naar tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

– 853

15 386

–

14 533

Nettoberekening van de voorziening voor verliezen

761

–1 330

–

– 569

Financiële activa die zijn uitgeboekt

–1 145

–13 271

–

–14 416

Saldo per 31 december

1 491

16 829

–

18 320


(× 1000 EUR)

 

2023

 

Binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid

Totaal

Toegezegde leningen

 

 

 

 

Saldo per 1 januari

4 825

11 758

–

16 583

Overdracht naar tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid

– 163

1 955

–

1 792

Nettoberekening van de voorziening voor verliezen

466

8 206

–

8 672

Nieuwe financiële activa gecreëerd of verworven

–1 295

–1 461

–

–2 756

Financiële activa die zijn uitgeboekt

–1 120

–4 118

–

–5 238

Verschillen wisselkoersen

2

–17

–

–15

Saldo per 31 december

2 715

16 323

–

19 038

14.   Aan derde partijen verschuldigde bedragen

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste onderdelen van de aan derde partijen verschuldigde bedragen:

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Netto algemene administratiekosten aan de EIB te betalen

24 794

29 655

Andere aan de EIB te betalen bedragen

43 260

39 384

Aan de lidstaten verschuldigde, nog niet uitgekeerde rentesubsidies en technische bijstand

498 029

358 789

Totaal aan derde partijen verschuldigde bedragen

566 083

427 828

15.   Overige verplichtingen

De voornaamste onderdelen van overige verplichtingen zijn:

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Voorschotten op terugbetalingen lening

3 289

2 727

Uitgestelde baten van rentesubsidies

–

611

Totaal overige verplichtingen

3 289

3 338

16.   Afgeroepen bijdrage lidstaten

(× 1000 EUR)

Lidstaten

Bijdrage aan de faciliteit

Bijdrage aan rentesubsidies en technische bijstand

Totaal bijgedragen

Afgeroepen en niet betaald (*9)

Oostenrijk

94 677

45 267

139 944

216

België

138 169

26 952

165 121

292

Bulgarije

2 660

28 898

31 558

20

Kroatië

1 126

173 578

174 704

20

Cyprus

1 566

4 528

6 094

–

Tsjechië

9 697

3 028

12 725

72

Denemarken

77 279

5 108

82 387

178

Estland

992

5 141

6 133

–

Finland

55 115

66 602

121 717

136

Frankrijk

818 754

196 514

1 015 268

1 603

Duitsland

823 467

43 762

867 229

1 852

Griekenland

50 271

3 672

53 943

135

Hongarije

9 230

2 422

11 652

–

Ierland

27 921

18 598

46 519

85

Italië

470 233

38 318

508 551

1 128

Letland

1 364

7 630

8 994

10

Litouwen

2 248

105 253

107 501

–

Luxemburg

10 395

1 242

11 637

23

Malta

526

2 273

2 799

3

Nederland

187 913

10 236

198 149

430

Polen

24 591

16 732

41 323

181

Portugal

39 250

12 058

51 308

–

Roemenië

7 734

5 701

13 435

65

Slowakije

4 231

2 293

6 524

34

Slovenië

3 137

2 717

5 854

20

Spanje

250 314

28 943

279 257

714

Zweden

102 760

29 704

132 464

265

Verenigd Koninkrijk

506 075

150 826

656 901

–

Totaal per 31 december 2024

3 721 695

1 037 996

4 759 691

7 482

Totaal per 31 december 2023

3 721 695

828 996

4 550 691

85 321

17.   Betaalde bijdragen lidstaten

(× 1000 EUR)

 

Europese Commissie

VK

Totaal

ACS

LGO

Totaal

Terugvloeiende bedragen m.b.t jaar 2021

251 000

7 000

258 000

44 386

302 386

Terugvloeiende bedragen m.b.t jaar 2022

236 883

6 732

243 615

41 912

285 527

Terugvloeiende bedragen m.b.t jaar 2023

257 152

7 154

264 306

45 471

309 777

Betaalde bijdragen lidstaten per 31 december 2024

745 035

20 886

765 921

131 769

897 690

Betaalde bijdragen lidstaten per 31 december 2023

487 883

13 732

501 615

86 298

587 913

Volgens de overdrachtsovereenkomst draagt de faciliteit vanaf het jaar 2024 en tot en met 31 december 2027 jaarlijks het bedrag aan beschikbare gelden die terugvloeien in het kader van de ACS-investeringsfaciliteit en het bedrag aan beschikbare gelden die terugvloeien in het kader van de LGO-associatie over aan de Europese Commissie. De indicatieve bedragen van de beschikbare gelden die terugvloeien in het kader van de ACS-investeringsfaciliteit en de beschikbare gelden die terugvloeien in het kader van de LGO-associatie zijn respectievelijk 1 000 miljoen EUR en 35 miljoen EUR. Daarnaast draagt de faciliteit de met het aandeel van het VK in deze beschikbare terugvloeiende gelden overeenkomende bedragen over aan het VK. De bovenstaande tabel geeft een overzicht van de reeds uitbetaalde terugvloeiende gelden.

18.   Vastleggingen en voorwaardelijke verplichtingen

(× 1000 EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Vastleggingen

 

 

Niet-uitgekeerde leningen

676 229

883 092

Niet-uitbetaalde vastleggingen met betrekking tot aandelen en andere effecten met variabele rente

237 886

297 534

Verstrekte garanties

–

985

Rentesubsidies en technische bijstand

362 848

422 758

Voorwaardelijke verplichtingen

 

 

Getekende niet-verstrekte garanties

2 500

46 764

Totaal vastleggingen en voorwaardelijke verplichtingen

1 279 463

1 651 133

19.   Rente en soortgelijke baten en lasten

De voornaamste onderdelen van rente en soortgelijke baten zijn als volgt:

(× 1000 EUR)

 

Vanaf 1.1.2024

t/m 31.12.2024

Vanaf 1.1.2023

t/m 31.12.2023

Geldmiddelen en kasequivalenten

56 083

36 668

Leningen en voorschotten

90 034

95 137

Rentesubsidies

10 484

10 029

Thesauriemiddelen

–

3 584

Afgeleide financiële instrumenten

–

2 918

Totale rente en soortgelijke baten

156 601

148 336

De voornaamste onderdelen van rente en soortgelijke uitgaven zijn als volgt:

(× 1000 EUR)

 

Vanaf 1.1.2024

Vanaf 1.1.2023

 

t/m 31.12.2024

t/m 31.12.2023

Afgeleide financiële instrumenten

-1 805

–

Totale rente en soortgelijke uitgaven

-1 805

–

20.   Baten en lasten uit hoofde van vergoedingen en provisies

De voornaamste onderdelen van baten uit hoofde van vergoedingen en provisies zijn als volgt:

(× 1000 EUR)

 

Vanaf 1.1.2024

t/m 31.12.2024

Vanaf 1.1.2023

t/m 31.12.2023

Vergoedingen en provisies op leningen en voorschotten

–

1

Vergoedingen en provisies op financiële garanties

20

24

Totaal baten uit hoofde van vergoedingen en provisies

20

25

De voornaamste onderdelen van lasten uit hoofde van vergoedingen en provisies zijn als volgt:

(× 1000 EUR)

 

Vanaf 1.1.2024

t/m 31.12.2024

Vanaf 1.1.2023

t/m 31.12.2023

Provisies betaald aan derden met betrekking tot aandelen en andere effecten met variabele rente

– 212

–62

Totaal uitgaven uit hoofde van vergoedingen en provisies

– 212

–62

21.   Nettoresultaat op aandelen en andere effecten met variabele rente

De voornaamste onderdelen van het nettoresultaat op aandelen en andere effecten met variabele rente zijn:

(× 1000 EUR)

 

Vanaf 1.1.2024

t/m 31.12.2024

Vanaf 1.1.2023

t/m 31.12.2023

Netto-opbrengsten

–4 946

130

Baten uit dividenden

16 548

6 555

Nettoverandering in de reële waarde

–45 698

–15 142

Nettoresultaat op aandelen en andere effecten met variabele rente

–34 096

–8 457

22.   Nettowisselkoersresultaat

De belangrijkste onderdelen van de aan derde partijen verschuldigde bedragen zijn de volgende:

(× 1000 EUR)

 

Vanaf 1.1.2024 t/m 31.12.2024

Vanaf 1.1.2023 t/m 31.12.2023

Herwaardering FX-posities

 

 

Geldmiddelen en kasequivalenten

6 821

– 123

Afgeleide financiële instrumenten

– 773

86 071

Leningen en voorschotten

78 744

–89 458

Aandelen en andere effecten met variabele rente

23 199

–30 026

Overige

–2 231

3 479

Totaal herwaardering FX-posities

105 760

–30 057

Gerealiseerde resultaten van FX swaps (afdekkingskosten)

–23 853

–37 828

Nettowisselkoersresultaat

81 907

–67 885

23.   Algemene beheerskosten

De algemene beheerskosten zijn de werkelijke kosten die door de EIB worden gemaakt bij het beheer van de faciliteit minus de baten uit standaardtaxatievergoedingen die direct door de EIB aan de cliënten van de faciliteit in rekening worden gebracht.

Per 31 december 2024 bedroeg het totaal van de algemeen beheerskosten -24,8 miljard EUR (31 december 2023: -29,7 miljoen EUR).

24.   Betrokkenheid bij niet-geconsolideerde gestructureerde entiteiten (× 1 000 EUR)

Definitie van een gestructureerde entiteit

Een gestructureerde entiteit is zodanig opgezet dat stemrechten of vergelijkbare rechten niet de dominante factor zijn bij het uitmaken wie zeggenschap over de entiteit uitoefent. Volgens IFRS 12 heeft een gestructureerde entiteit veelal sommige of alle volgende kenmerken of eigenschappen:

—

beperkte activiteiten;

—

een beperkte en duidelijk omlijnde doelstelling, zoals het uitvoeren van een fiscaal interessante lease, het verrichten van onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten, het verstrekken aan een entiteit van een bron van kapitaal of financiering, of het bieden van investeringsmogelijkheden aan investeerders door aan de activa van de gestructureerde entiteit verbonden risico’s en voordelen aan investeerders over te dragen;

—

ontoereikend eigen vermogen om de gestructureerde entiteit in staat te stellen haar activiteiten te financieren zonder achtergestelde financiële steun;

—

financiering in de vorm van diverse contractueel verbonden instrumenten ten behoeve van investeerders welke tot kredietconcentraties of andere risico’s aanleiding geven (tranches).

Niet-geconsolideerde gestructureerde entiteiten

Met “niet-geconsolideerde gestructureerde entiteiten” wordt verwezen naar alle gestructureerde entiteiten die niet door de faciliteit worden gecontroleerd. Hieronder vallen onder meer belangen in gestructureerde entiteiten die niet geconsolideerd zijn.

Definitie van belangen in gestructureerde entiteiten

In IFRS 12 wordt “belang” breed gedefinieerd als een contractuele of niet-contractuele betrokkenheid die de verslaggevende entiteit blootstelt aan veranderlijkheid van opbrengsten uit de prestaties van de andere entiteit. Voorbeelden van dergelijke belangen zijn onder meer het aanhouden van deelnemingen en andere vormen van betrokkenheid, zoals het verstrekken van financiering, liquiditeitssteun, kredietverbetering, verbintenissen en garanties aan de andere entiteit. IFRS 12 bepaalt dat een entiteit niet noodzakelijkerwijze een belang heeft in een andere entiteit enkel en alleen omdat er een typische klanten-leveranciersrelatie bestaat.

In de onderstaande tabel worden de typen gestructureerde entiteiten vermeld die door de faciliteit niet zijn geconsolideerd, maar waarin zij een belang heeft.

Type gestructureerde entiteit

Aard en oogmerk

Door de faciliteit aangehouden belang

Projectfinanciering — leningen aan voor een bijzonder doel opgerichte entiteiten (Special Purposes Vehicles, “SPV”)

Projectfinancieringstransacties zijn transacties waarbij de faciliteit voor haar schuldaflossing een beroep doet op een kredietnemer wiens enige of belangrijkste inkomstenbron tot stand komt door een activum of een beperkt aantal activa die met een dergelijke schuld worden gefinancierd of andere reeds bestaande activa die contractueel aan het project zijn gerelateerd. Projectfinancieringstransacties worden vaak gefinancierd met SPV.

Netto uitgekeerde bedragen; rentebaten.

Durfkapitaaltransacties

De faciliteit financiert durfkapitaal en beleggingsfondsen. Durfkapitaal en beleggingsfondsen voorzien in het samenvoegen en beheren van middelen van investeerders die op zoek zijn naar deelnemingen in kleine en middelgrote ondernemingen met sterk groeipotentieel en die infrastructuurprojecten willen financieren.

Investeringen in participaties/aandelen die zijn uitgegeven door de durfkapitaalentiteit; dividenden ontvangen als baten uit dividenden.

De boekwaarden van de niet-geconsolideerde gestructureerde entiteiten waarin de faciliteit een belang heeft op de verslagleggingsdatum, alsook de maximale blootstelling van de faciliteit aan verlies met betrekking tot deze entiteiten zijn opgenomen in de onderstaande tabel. De maximale blootstelling aan verlies omvat de boekwaarde en de hieraan gerelateerde niet-uitbetaalde vastleggingen.

 

 

31.12.2024

31.12.2023

Type gestructureerde entiteit

Bijschrift

Boekwaarde

Maximale blootstelling aan verlies

Boekwaarde

Maximale blootstelling aan verlies

Durfkapitaalfondsen

Aandelen en andere effecten met variabele rente

655 817

667 832

693 042

725 781

Totaal

 

655 817

667 832

693 042

725 781

De faciliteit verleent geen steun aan gestructureerde entiteiten die verder gaat dan de respectieve financiering.

25.   Impactfinancieringsenveloppe (× 1 000 EUR)

In juni 2013 heeft de gezamenlijke ACS-EU-ministerraad het nieuwe financiële protocol voor het 11e EOF goedgekeurd, dat betrekking heeft op de periode 2014-2020.

Een nieuw dotatiekapitaal ten belope van 500 miljoen EUR werd goedgekeurd voor de investeringsfaciliteit, de zogenaamde “impactfinancieringsenveloppe” (hierna “IFE” genoemd), die de faciliteit in staat moet stellen projecten met een bijzonder veelbelovend ontwikkelingspotentieel te ondersteunen en de grotere risico’s waarmee dergelijke investeringen gepaard gaan op zich te nemen. De enveloppe biedt nieuwe mogelijkheden voor de versterking van de kredietverlening van de faciliteit aan de particuliere sector via investeringen in de volgende instrumenten:

Sociale impact equity-fondsen — worden gepromoot door een opkomende groep beheerders van private equity-fondsen voor wie de verlichting van sociale of ecologische problemen de kern uitmaakt van de investeringsstrategie van hun fondsen, maar die eveneens nog streven naar houdbaarheid op niveau van het fonds alsook de vennootschappen waarin is belegd.

Leningen aan financiële intermediairs — (bv. microfinancieringsinstellingen, lokale banken en kredietcoöperaties) die in ACS-landen actief zijn waarin de EIB geen financiering kan overwegen — in het bijzonder in lokale valuta — onder de bestaande richtsnoeren voor kredietrisico, bv. wegens aanzienlijke landenrisico’s, valutavolatiliteit of een gebrek aan benchmarks voor prijsstelling. De belangrijkste doelstelling van dergelijke leningen is het financieren van projecten met een significant ontwikkelingspotentieel, in het bijzonder op het vlak van steun aan micro- en kleine ondernemingen en landbouw, die doorgaans niet in aanmerking komen voor financiering uit de faciliteit.

Risicodelingsinstrumenten — in de vorm van garanties voor eerste verliezen die risicodelingsoperaties van de EIB met lokale financiële intermediairs (hoofdzakelijk commerciële banken) zullen bevorderen ten voordele van onderbediende kmo’s en kleinschalige projecten die voldoen aan de impactfinancieringscriteria in situaties waar een marktfalen is vastgesteld met betrekking tot de toegang tot financiering voor kmo’s/kleinschalige projecten. Deze garanties voor eerste verliezen zouden worden gestructureerd als een tegengarantie ten voordele van door de EIB — in het kader van de Investeringsfaciliteit — en door andere internationale financiële instellingen/instellingen voor ontwikkelingsfinanciering gefinancierde tranches met een waarborg van hogere rang, waardoor een aanzienlijk hefboomeffect tot stand zou komen.

Directe financiering — door middel van schuld (leningen) — of eigenvermogeninstrumenten in projecten met solide en ervaren initiatiefnemers en aanzienlijk ontwikkelingspotentieel, maar met ook hogere te verwachten verliezen en moeilijkheden om de investering terug te krijgen (aandelenrisico met hogere verliesverwachtingen dan gebruikelijk). De EIB past strikte selectie- en subsidiabiliteitscriteria voor dit instrument toe, aangezien deze projecten, niettegenstaande hun aanzienlijk ontwikkelingspotentieel, niet in staat zouden zijn te voldoen aan aanvaardbare financieringscriteria (bv. lage verwachting inzake het terugkrijgen van de investering of het compenseren van verliezen door rente/vermogensrendement).

De IFE maakt het ook mogelijk om te diversifiëren in nieuwe sectoren, zoals gezondheidszorg en onderwijs, landbouw en voedselzekerheid, en nieuwe en innovatieve risicodelingsinstrumenten te ontwikkelen. In 2016 werd de financieringscapaciteit van de IFE verhoogd tot 800 miljoen EUR door de IFE gedeeltelijk revolverend te maken.

Vanuit financieel en boekhoudkundig oogpunt is de IFE een onderdeel van de portfolio van de faciliteit en maakt zij deel uit van de overkoepelende jaarrekening van de faciliteit.

In de onderstaande tabel zijn de boekwaarden en de vastgelegde, maar niet-uitgekeerde bedragen opgenomen, per soort activa:

Soort IFE-investering:

Bijschrift

Waardering

Brutoboekwaarde per 31.12.2024

Voorziening voor verliezen/reële waarde aangepast bedrag per 31.12.2024

Boekwaarde per 31.12.2024

Niet uitbetaald bedrag per 31.12.2024

Posten buiten de balanstelling te verwachten kredietverliezen aangepast bedrag per 31.12.2024

Leningen aan financiële intermediairs

Leningen en voorschotten

Geamortiseerde kostprijs

59 209

–

59 209

5 000

– 225

Geamortiseerde kostprijs

Leningen en voorschotten

Tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

158 880

–

158 880

56 669

-

Sociale impact equity-fondsen

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

134 595

–1 559

133 036

34 686

-

Directe deelnemingen in het aandelenkapitaal

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

59 843

61 686

121 529

14

-

Totaal

 

 

412 527

60 127

472 654

96 369

– 225

*

Zie voor meer informatie Waardering na eerste opname van toelichting 2.4.3.


Soort IFE-investering

Bijschrift

Waardering

Brutoboekwaarde per 31.12.2023

Voorziening voor verliezen/reële waarde aangepast bedrag per 31.12.2023

Boekwaarde per 31.12.2023

Niet uitbetaald bedrag per 31.12.2023

Posten buiten de balanstelling te verwachten kredietverliezen aangepast bedrag per 31.12.2023

Leningen aan financiële intermediairs

Leningen en voorschotten

Geamortiseerde kostprijs

73 423

–1 522

71 901

7 749

– 334

Geamortiseerde kostprijs

Leningen en voorschotten

Tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

152 155

–58 759

93 396

68 288

–

Sociale impact equity-fondsen

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

110 572

9 936

120 508

58 572

–

Directe deelnemingen in het aandelenkapitaal

Aandelen en andere effecten met variabele rente

Tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies

58 889

41 490

100 379

14

–

Risicodelingsinstrumenten

Verstrekte garanties

Benadering gebaseerd op de hoogste waarde (*10)

–

–

–

44 264

–

Totaal

 

 

395 039

–8 855

386 184

178 887

– 334

De EIB past de risicobeginselen voor een algemeen mandaat toe op de directe leningactiviteiten van de IFE (met uitzondering van leningen aan financiële intermediairs), zoals voorzien in de richtsnoeren voor krediet- of aandelenrisico van de EIB, en om het risico in verband met de directe leningactiviteiten van de IFE te monitoren en te rapporteren op basis van hun reële waarde. Volgens de methode voert de EIB een kwalitatieve risicobeoordeling (QRA) uit die tot doel heeft om de deugdelijkheid van de beweegredenen voor de investering en de plausibele commerciële levensvatbaarheid van dergelijke activiteiten te beoordelen.

26.   Informatieverschaffing over verbonden partijen

In het kader van IAS 24 is de EIB aangewezen als een verbonden partij, aangezien de EIB van de EU-lidstaten het mandaat heeft gekregen om de faciliteit te beheren in overeenstemming met de bepalingen van het toepasselijke rechtskader, met inbegrip van het toezicht op haar verrichtingen tot aan de volledige terugbetaling, en het verlenen van diensten aan het management op sleutelposities (EIB-directiecomité en EIB-auditcomité). In dit verband heeft de EIB het recht om de werkelijke kosten die door de EIB worden gemaakt bij het beheer van de faciliteit, minus de baten uit standaard taxatievergoedingen die direct door de EIB aan de cliënten van de faciliteit in rekening worden gebracht, terug te vorderen. Voor nadere details over de vergoeding, zie toelichting 23.

27.   Latere gebeurtenissen

In de context van de huidige geopolitieke en economische situatie blijft de entiteit de situatie nauwlettend volgen, met name in het kader van de daaropvolgende evaluatieprocedure.

Na de balansdatum zijn er geen gebeurtenissen van materieel belang geweest die aanpassing of vermelding in de financiële overzichten per 31 december 2024 zouden vereisen.


(1)  Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1311/oj).

(2)   PB L 83 van 1.4.2003, blz. 27.

(3)  Doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen hieronder niet correct zijn opgeteld.

(4)  Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld.

(5)  Overeenkomstig artikel 53 van het Financieel Reglement dat van toepassing is op het 11e EOF is de kas opgenomen in de balans van het 11e EOF. De kenmerken van de verschillende bankrekeningen worden toegelicht in hoofdstuk 5 “Financieel risicobeheer”.

(6)  Besluit (EU) 2024/2906 van de Raad van 14 november 2024 betreffende de door de partijen bij het Europees Ontwikkelingsfonds te betalen financiële bijdragen voor de financiering van dit fonds, en tot vaststelling van het maximum voor 2026, het jaarlijkse bedrag voor 2025, het bedrag van de eerste tranche voor 2025 en een indicatieve, niet-bindende prognose voor de verwachte jaarlijkse bedragen van de bijdragen voor de jaren 2027 en 2028 (PB L, 2024/2906, 19.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/2906/oj).

(7)  Verordening (EU) 2016/888 van de Raad van 6 juni 2016 tot wijziging van Verordening (EU) 2015/323 inzake het financieel reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds wat betreft de betaling van de tranches (PB L 149 van 7.6.2016, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/888/oj).

(*1)   Met uitzondering van uitgestelde lasten.

(8)  Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot duizend euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld.

(9)  Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2024 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

(10)  Verordening (EU) 2018/1877 van de Raad van 26 november 2018 inzake het financieel reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds, en tot intrekking van Verordening (EU) 2015/323 (PB L 307 van 3.12.2018, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1877/oj).

(11)  Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot duizend euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld.

(12)  Verordening (EU, Euratom) 2024/2509.

(13)  Verordening (EU) 2018/1877.

(14)  Speciaal verslag 17/2024: https://www.eca.europa.eu/nl/publications/SR-2024-17.

(15)  Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld.

(16)  Verordening (EU) 2018/1877.

(17)  Behalve voor operaties in Zuid-Sudan.

(18)  Besluit 2011/315/EU van de Raad van 23 mei 2011 inzake de toewijzing van geannuleerde middelen voor projecten van het negende en eerdere Europese ontwikkelingsfondsen aan ontwikkelingssamenwerking in zuidelijk Sudan (PB L 142 van 28.5.2011, blz. 61, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2011/315/oj).

(19)   1 402,57 miljoen EUR overbruggingsfaciliteit (Besluit 2015/0246 van de Raad), 200 miljoen EUR (Besluit (EU) 2017/1206 van de Raad), 223 miljoen EUR (Besluit (EU) 2020/1708 van de Raad), 43 miljoen EUR (Besluit (EU) 2021/1941 van de Raad), 42,5 miljoen EUR (Besluit (EU) 2022/2242 van de Raad) en 7,8 miljoen EUR (Besluit (EU) 2023/2586 van de Raad).

(20)  Besluit (EU) 2024/2906.

(21)   PB L 314 van 30.11.2001, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2001/822(1)/oj.

(22)  Besluit 2007/249/EG van de Raad van 19 maart 2007 tot wijziging van Besluit 2001/822/EG betreffende de associatie van de LGO met de Europese Gemeenschap (PB L 109 van 26.4.2007, blz. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2007/249/oj).

(23)  Brutobedragen (d.w.z. exclusief vrijmakingen en invorderingsopdrachten).

(*2)  Voor het op 31 december 2024 afgesloten jaar bedroegen rente en soortgelijke baten 144,3 miljoen EUR (2023: 118,5 miljoen EUR) berekend op basis van de geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode.

(24)  Besluit (EU) 2023/2861 van de Raad van 20 juli 2023 betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, en de voorlopige toepassing van de Partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de leden van de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, anderzijds (PB L, 2023/2861, 28.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2861/oj).

(25)   PB L 437 van 28.12.2020, blz. 188, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2020/2233/oj.

(26)  Besluit nr. 3/2021 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs van 26 november 2021 tot wijziging van Besluit nr. 3/2019 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs tot vaststelling van overgangsmaatregelen op grond van artikel 95, lid 4, van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst [2021/2175] (PB L 441 van 9.12.2021, blz. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/2175/oj).

(27)  Besluit (EU) 2022/970 van de Raad van 16 juni 2022 betreffende het namens de Europese Unie in het ACS-EU-Comité van ambassadeurs in te nemen standpunt over de wijziging van Besluit nr. 3/2019 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs tot vaststelling van overgangsmaatregelen op grond van artikel 95, lid 4, van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst (PB L 166 van 22.6.2022, blz. 145, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2022/970/oj).

(28)  Besluit nr. 2/2023 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs van 25 oktober 2023 tot wijziging van Besluit nr. 3/2019 van het ACS-EU-Comité van ambassadeurs tot vaststelling van overgangsmaatregelen op grond van artikel 95, lid 4, van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst [2023/2453] (PB L, 2023/2453, 31.10.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2453/oj).

(29)  Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (PB L 209 van 14.6.2021, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).

(30)  Besluit (EU) 2021/1764 van de Raad van 5 oktober 2021 inzake de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Unie, met inbegrip van de betrekkingen tussen de Europese Unie enerzijds en Groenland en het Koninkrijk Denemarken anderzijds (besluit betreffende de LGO-associatie, met inbegrip van Groenland) (PB L 355 van 7.10.2021, blz. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/1764/oj).

(31)  Het afwikkelingsrisico wordt gedefinieerd als het risico van potentiële verliezen als gevolg van transacties die na de overeengekomen leveringsdatum nog niet zijn afgewikkeld en/of als gevolg van transacties die later dan de geldende handelsnorm worden afgewikkeld. Gezien de aard van de activiteiten van de faciliteit zijn de meest relevante instrumenten waarop het afwikkelingsrisico van invloed is, de derivaten die door de bank zijn aangegaan en die een omwisseling van vreemde valuta’s impliceren. Het beheer van afwikkelingsrisico’s wordt geregeld in de richtsnoeren voor financiële risico’s.

(32)  Leningen tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies.

(33)  * Leningen tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies.

(34)  Agentuurovereenkomsten waarvoor er op de verslagleggingsdatum geen onderliggende tegenpartijen zijn.

(*3)  * Agentuurovereenkomsten waarvoor er op de verslagleggingsdatum geen onderliggende tegenpartijen zijn.

(*4)  De aan derden verschuldigde bedragen zijn inclusief de rentesubsidies en nog niet verleende technische bijstand aan lidstaten waarbij de looptijd grotendeels onbepaald is.

(*5)  Zie punt 3.4.2.2.2 voor een toelichting op synthetische dekking. Na de beoordeling in 2024 van de strategie inzake synthetische dekking zijn KES, UGX en RWF verwijderd uit het toepassingsgebied van synthetische dekking.

(*6)  Zie punt 3.4.2.2.2 voor een toelichting op synthetische dekking.

(35)  Voor leningen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies (“FVTPL”), zie toelichting 7.

(*7)  Inclusief agentuurovereenkomsten.

(*8)  Inclusief agentuurovereenkomsten.

(36)  Wisselkoersschommelingen worden niet opgenomen in de bedragen die worden gerapporteerd in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten en in het overzicht van wijzigingen in de middelen van contribuanten.

(37)  De faciliteit heeft de manier gewijzigd waarop een investering als durfkapitaalfonds of directe aandeleninvestering wordt ingedeeld overeenkomstig de onlangs in werking getreden “Valuation Operation Manual”.

(*9)  * Op 14 november 2024 heeft de Raad het bedrag vastgesteld van de financiële bijdragen die door elke lidstaat uiterlijk op 21 januari 2025 dienen te worden betaald. Per 31 december 2024 was een bedrag van 7,5 miljoen EUR nog niet uitbetaald.

(*10)  Zie voor meer informatie Waardering na eerste opname van toelichting 2.4.3.


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/4948/oj

ISSN 1977-0995 (electronic edition)