European flag

Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EL

Σειρά C


C/2025/4948

13.10.2025

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Ετήσιοι λογαριασμοί του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 2024

(C/2025/4948)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ 2
ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ 3
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 7
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ 9
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΤΑ 51
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ 2024 52
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ 2024 59
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ 66
ΕΚΘΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ 71

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

Οι ετήσιοι λογαριασμοί του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 2024 έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τον τίτλο X του δημοσιονομικού κανονισμού του 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης και σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, τους κανόνες και τις μεθόδους που καθορίζονται στις σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων.

Αναγνωρίζω την ευθύνη μου για την προετοιμασία και την παρουσίαση των ετήσιων λογαριασμών του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης σύμφωνα με το άρθρο 18 του δημοσιονομικού κανονισμού του 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.

Από τον διατάκτη και την ΕΤΕπ, που εγγυώνται την αξιοπιστία τους, παρέλαβα όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για την κατάρτιση των λογαριασμών, οι οποίοι παρουσιάζουν τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης, καθώς και την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Διά της παρούσης, πιστοποιώ ότι, με βάση τις εν λόγω πληροφορίες και τους ελέγχους τους οποίους έκρινα αναγκαίους να διενεργήσω πριν από την υπογραφή των λογαριασμών, διαθέτω εύλογη βεβαιότητα ότι οι λογαριασμοί παρουσιάζουν πιστή εικόνα της οικονομικής κατάστασης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης όσον αφορά όλα τα ουσιαστικά σημεία.

Beatriz SANZ REDRADO

Υπόλογος

24 Ιουνίου 2025

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ

1.   ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΕΕ) έχει σχέσεις συνεργασίας με πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Βασικός στόχος αυτών των σχέσεων είναι η προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης με πρωταρχικό σκοπό τη μείωση και την εξάλειψη της φτώχειας σε μακροπρόθεσμη βάση, με την παροχή αναπτυξιακών ενισχύσεων και τεχνικής βοήθειας στις δικαιούχες χώρες. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η ΕΕ, σε συνεργασία με τις χώρες-εταίρους, καταρτίζει στρατηγικές συνεργασίας και κινητοποιεί τους οικονομικούς πόρους για την εφαρμογή των εν λόγω στρατηγικών. Οι πόροι που χορηγεί η ΕΕ για την αναπτυξιακή συνεργασία προέρχονται από τρεις πηγές:

—

τον προϋπολογισμό της ΕΕ,

—

το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), και

—

την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Το ΕΤΑ δεν χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Ιδρύθηκε με εσωτερική συμφωνία των αντιπροσώπων των κρατών μελών, στο πλαίσιο του Συμβουλίου, και τελεί υπό τη διαχείριση ειδικής επιτροπής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (στο εξής: Επιτροπή) είναι υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εκτέλεση των πράξεων που υλοποιούνται με πόρους ΕΤΑ. Η ΕΤΕπ διαχειρίζεται την Επενδυτική Διευκόλυνση.

Το ΕΤΑ αποτελείται από επιμέρους ΕΤΑ, καθένα από τα οποία έχει διάρκεια περίπου πέντε ετών και διέπεται από τον οικείο δημοσιονομικό κανονισμό. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται κατάρτιση ειδικών οικονομικών καταστάσεων. Επιπλέον, αυτές οι οικονομικές καταστάσεις συγκεντρώνονται ώστε να παρέχεται συνολική εικόνα της οικονομικής κατάστασης των πόρων για τους οποίους έχει την ευθύνη η Επιτροπή.

Έως το 2021, όταν το 11ο ΕΤΑ έφτασε στο τελικό του στάδιο καθώς η «ρήτρα λήξης ισχύος» άρχισε να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2020, το ΕΤΑ ήταν το κύριο μέσο για την παροχή βοήθειας με σκοπό την αναπτυξιακή συνεργασία στα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (στο εξής: ΑΚΕ) και στις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (στο εξής: ΥΧΕ). Ωστόσο, από το 2021 η συνεργασία της ΕΕ με τα κράτη ΑΚΕ και τις ΥΧΕ χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ δημιουργήθηκε η Επενδυτική Διευκόλυνση, υπό τη διαχείριση της ΕΤΕπ, και χρησιμοποιείται για τη στήριξη της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα στα κράτη ΑΚΕ με τη χρηματοδότηση κυρίως —αλλά όχι αποκλειστικά— ιδιωτικών επενδύσεων. Η Επενδυτική Διευκόλυνση έχει σχεδιαστεί με τη μορφή ανανεώσιμου κεφαλαίου, έτσι ώστε οι αποπληρωμές δανείων να επανεπενδύονται σε άλλες πράξεις με αποτέλεσμα να λειτουργεί ως αυτοανανεώσιμη και οικονομικά ανεξάρτητη διευκόλυνση. Δεδομένου ότι η Επενδυτική Διευκόλυνση δεν τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής, δεν έχει ενοποιηθεί στο πρώτο μέρος των ετήσιων λογαριασμών (στις οικονομικές καταστάσεις του ΕΤΑ και στη σχετική έκθεση δημοσιονομικής εκτέλεσης). Οι οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης καταρτίζονται από την ΕΤΕπ, περιλαμβάνονται ως χωριστό μέρος των ετήσιων λογαριασμών του ΕΤΑ (μέρος ΙΙ) και παρέχουν πλήρη εικόνα των αναπτυξιακών ενισχύσεων του ΕΤΑ.

2.   ΤΡΟΠΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ

Το Συμβούλιο της 2ας Δεκεμβρίου 2013 εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 (1) για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020. Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε ότι η γεωγραφική συνεργασία με τα κράτη ΑΚΕ δεν θα εγγραφεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά θα συνεχίσει να χρηματοδοτείται μέσω των υφιστάμενων διακυβερνητικών ΕΤΑ.

Σε αντίθεση με τον προϋπολογισμό της ΕΕ, το ΕΤΑ είναι ένα ταμείο που λειτουργεί σε πολυετή βάση. Κάθε ΕΤΑ συγκροτεί συνολικό κεφάλαιο που διατίθεται για την εφαρμογή της αναπτυξιακής συνεργασίας συνήθως για διάστημα πέντε ετών. Δεδομένου ότι οι πόροι χορηγούνται σε πολυετή βάση, τα διαθέσιμα ποσά μπορούν να χρησιμοποιηθούν καθ’ όλη την περίοδο του ΕΤΑ. Το γεγονός ότι οι προϋπολογισμοί καθορίζονται για περίοδο αρκετών ετών, και όχι για ένα μόνο έτος, τονίζεται στην κατάρτιση των οικονομικών εκθέσεων, στις οποίες η εκτέλεση του προϋπολογισμού κάθε ΕΤΑ μετράται σε σχέση με το σύνολο των πόρων του ταμείου.

Οι πόροι ΕΤΑ συνίστανται σε συνεισφορές ad hoc από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Περίπου κάθε πέντε έτη, αντιπρόσωποι των κρατών μελών συναντώνται σε διακυβερνητικό επίπεδο για να αποφασίσουν για το συνολικό ποσό που θα χορηγηθεί στο ταμείο και να εποπτεύσουν την εκτέλεσή του.

Η Επιτροπή διαχειρίζεται το ΕΤΑ σύμφωνα με την πολιτική της ΕΕ για την αναπτυξιακή συνεργασία. Δεδομένου ότι, παράλληλα με την πολιτική της ΕΕ, τα κράτη μέλη έχουν τις δικές τους αναπτυξιακές πολιτικές και πολιτικές ενισχύσεων, οι πολιτικές τους πρέπει να συντονίζονται με τις πολιτικές της ΕΕ, ώστε να εξασφαλίζεται η συμπληρωματικότητά τους.

Εκτός από τις συνεισφορές που προαναφέρθηκαν, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συνάπτουν συμφωνίες συγχρηματοδότησης ή να καταβάλλουν εθελούσιες οικονομικές συνεισφορές στο ΕΤΑ.

3.   ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020

Η Επιτροπή εργάζεται επί του παρόντος για το κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 2000 έως το 2007), το οποίο περιλάμβανε υπόλοιπα ποσά τα οποία μεταφέρθηκαν από το 8ο ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 1995 έως το 2000) σύμφωνα με τις διατάξεις του μέρους 3 του δημοσιονομικού κανονισμού (2) ο οποίος εφαρμόζεται στο 9ο ΕΤΑ. Επί του παρόντος, εξακολουθούν να υπάρχουν 8 υπό εξέλιξη συμβάσεις, οι οποίες χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ και θα καταλήξουν στην περάτωσή τους εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, συμβάλλοντας στην ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων και των έργων που συνδέονται με το 9ο ΕΤΑ. Το πλήρες κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ μπορεί να επιτευχθεί μόνο μετά την περάτωση όλων των συμβάσεων και μετά την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων και των ελέγχων τους.

Το κλείσιμο του 10ου ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 2008 έως το 2013) προχωρεί ικανοποιητικά, καθώς το 97,35 % των συμβάσεών του έχει ήδη περατωθεί. Ωστόσο, το επιχειρησιακό και οικονομικό κλείσιμο των υπόλοιπων συμβάσεων απαιτεί κάποιο χρονικό διάστημα. Το οικονομικό κλείσιμο απαιτεί τη δρομολόγηση και την ολοκλήρωση όλων των αναγκαίων αξιολογήσεων, ελέγχων και ανακτήσεων.

Το 11ο ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 2014 έως το 2020) έχει φτάσει στο τελικό του στάδιο, καθώς η ρήτρα λήξης ισχύος άρχισε να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η εν λόγω ρήτρα ορίζει την καταληκτική ημερομηνία για τις αναλήψεις υποχρεώσεων, πράγμα που σημαίνει ότι από το 2021 δεν μπορούν να εκδοθούν περαιτέρω αποφάσεις χρηματοδότησης στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ. Ωστόσο, η υλοποίηση των υπό εξέλιξη έργων που χρηματοδοτούνται από το 11ο ΕΤΑ θα συνεχιστεί μέχρι την οριστική ολοκλήρωσή τους.

Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, η συνεργασία της ΕΕ με τις χώρες ΑΚΕ ενσωματώνεται στον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη. Ομοίως, η συνεργασία με χώρες και εδάφη ΥΧΕ καλύπτεται πλέον από την απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι, αν και έως το 2021 τα προγράμματα του ΕΤΑ χρηματοδοτούνταν από τις εθελοντικές συνεισφορές των κρατών μελών της ΕΕ, από το 2021 τα αναπτυξιακά προγράμματα θα χρηματοδοτηθούν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται επίσης ότι η χρηματοδότηση των αναπτυξιακών προγραμμάτων υπόκειται στην έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ότι οι συναλλαγές πρέπει να συμμορφώνονται με τους δημοσιονομικούς κανονισμούς της ΕΕ, όπως ισχύει και για τα υπόλοιπα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ προγράμματα.

4.   ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΕΛΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ

4.1.   ΕΤΗΣΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

Σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού του ΕΤΑ, οι οικονομικές καταστάσεις του ΕΤΑ καταρτίζονται σύμφωνα με τους κανόνες της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση, οι οποίοι βασίζονται στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα του Δημόσιου Τομέα (IPSAS). Οι εν λόγω κανόνες λογιστικής που υιοθετήθηκαν από την υπόλογο της Επιτροπής εφαρμόζονται από όλα τα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, ώστε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο σύνολο κανόνων όσον αφορά τη λογιστική μεταχείριση, την αποτίμηση και την παρουσίαση των λογαριασμών με στόχο την εναρμόνιση των διαδικασιών κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων. Αυτοί οι λογιστικοί κανόνες της ΕΕ εφαρμόζονται επίσης από το ΕΤΑ, λαμβανομένης παράλληλα υπόψη της ειδικής φύσης των δραστηριοτήτων του.

Η κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών του ΕΤΑ έχει ανατεθεί στην υπόλογο της Επιτροπής, η οποία είναι επίσης η υπόλογος του ΕΤΑ και εξασφαλίζει ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί του ΕΤΑ αποδίδουν πιστή εικόνα της οικονομικής κατάστασης του ΕΤΑ.

Οι ετήσιοι λογαριασμοί περιέχουν τα εξής στοιχεία:

Μέρος I: Κεφάλαια που διαχειρίζεται η Επιτροπή

i)

Οικονομικές καταστάσεις και επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΤΑ

ii)

Οικονομικές καταστάσεις των καταπιστευματικών ταμείων της ΕΕ ενοποιημένων στο ΕΤΑ

iii)

Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του ΕΤΑ και των καταπιστευματικών ταμείων της ΕΕ

iv)

Έκθεση δημοσιονομικής εκτέλεσης του ΕΤΑ

Μέρος II: Ετήσια έκθεση εκτέλεσης - Κεφάλαια που διαχειρίζεται η ΕΤΕπ

i)

Οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης

Το μέρος «Οικονομικές καταστάσεις των καταπιστευματικών ταμείων της ΕΕ ενοποιημένων στο ΕΤΑ» περιλαμβάνει τις οικονομικές καταστάσεις των δύο καταπιστευματικών ταμείων που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του ΕΤΑ: του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ (βλ. ενότητα «Οικονομικές καταστάσεις του καταπιστευματικού ταμείου “Bêkou” της ΕΕ») και του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική (βλ. ενότητα «Οικονομικές καταστάσεις του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική»). Οι ατομικές οικονομικές καταστάσεις των δύο καταπιστευματικών ταμείων συντάσσονται υπό την ευθύνη της υπολόγου της Επιτροπής και υπόκεινται σε εξωτερικό έλεγχο που διεξάγεται από ελεγκτή του ιδιωτικού τομέα. Τα στοιχεία για τα καταπιστευματικά ταμεία που περιλαμβάνονται στους παρόντες ετήσιους λογαριασμούς είναι προσωρινά.

Οι ετήσιοι λογαριασμοί του ΕΤΑ πρέπει να εγκριθούν από την Επιτροπή το αργότερο έως την 31η Ιουλίου του έτους που έπεται της ημερομηνίας του ισολογισμού και να υποβληθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για απαλλαγή.

5.   ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗ

5.1.   ΕΛΕΓΧΟΣ

Οι ετήσιοι λογαριασμοί του ΕΤΑ ελέγχονται από τον εξωτερικό ελεγκτή του, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (στο εξής: ΕΕΣ), το οποίο καταρτίζει ετήσια έκθεση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

5.2.   ΑΠΑΛΛΑΓΗ

Η απαλλαγή είναι ο τελικός έλεγχος της δημοσιονομικής εκτέλεσης των πόρων του ΕΤΑ για ένα δεδομένο οικονομικό έτος. Μετά τον έλεγχο και την οριστικοποίηση των ετήσιων λογαριασμών εναπόκειται στο Συμβούλιο να συστήσει και, στη συνέχεια, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αποφασίσει τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή για τη δημοσιονομική εκτέλεση των πόρων του ΕΤΑ για ένα δεδομένο οικονομικό έτος. Η απόφαση απαλλαγής βασίζεται στην εξέταση των λογαριασμών και της ετήσιας έκθεσης του ΕΕΣ (η οποία περιλαμβάνει επίσημη δήλωση αξιοπιστίας) και στις απαντήσεις της Επιτροπής σε ερωτήσεις και αιτήσεις περαιτέρω πληροφοριών από την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 2024

Image 1

*

Καθαρό ποσό, μόνο για το 10ο και το 11ο ΕΤΑ

Εκτέλεση του προϋπολογισμού

Το 2024 πραγματοποιήθηκαν επιμέρους καθαρές αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 42 εκατ. EUR στο πλαίσιο του 10ου και του 11ου ΕΤΑ. Το 2024 πραγματοποιήθηκαν επίσης καθαρές πληρωμές ύψους 1 345 εκατ. EUR στο πλαίσιο του 10ου και του 11ου ΕΤΑ. Το συνολικό ποσό των ακαθάριστων πληρωμών για το ΕΤΑ το 2024 ανήλθε σε 1 405,45 εκατ. EUR, το οποίο αντιπροσωπεύει το 99,68 % του στόχου των 1 410 εκατ. EUR που κοινοποιήθηκε στα κράτη μέλη.

Το 2022 το Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να επαναχρησιμοποιήσει αποδεσμευμένα κεφάλαια ύψους 600 εκατ. EUR από το 10ο και το 11ο ΕΤΑ, με σκοπό τη χρηματοδότηση δράσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης επισιτιστικής ασφάλειας και των οικονομικών κλυδωνισμών στις χώρες ΑΚΕ μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η Επιτροπή δέσμευσε το εν λόγω ποσό ύψους 600 εκατ. EUR το 2022 και εκταμίευσε 392 εκατ. EUR έως το 2024.

Αντίκτυπος των δραστηριοτήτων στις οικονομικές καταστάσεις

Στις οικονομικές καταστάσεις, ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων που προαναφέρθηκαν είναι περισσότερο εμφανής στα στοιχεία που αφορούν:

—

προχρηματοδότηση (βλ. σημείωση 2.2): μείωση κατά 287 εκατ. EUR κυρίως ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του ΕΤΑ και της επακόλουθης μείωσης του αριθμού νέων συμβάσεων. Το 2024 οι νέες συμβάσεις ανήλθαν σε 300 εκατ. EUR έναντι 860 εκατ. EUR το 2023·

—

ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους (βλ. σημείωση 2.5): μείωση κατά 190 εκατ. EUR κυρίως λόγω της μείωσης των συνεισφορών από δωρητές, οι οποίες μειώθηκαν από 1 800 εκατ. EUR το 2023 σε 1 200 εκατ. EUR το 2024·

—

δεδουλευμένα έξοδα (βλ. σημείωση 2.8): μείωση κατά 210 εκατ. EUR ως αποτέλεσμα της μείωσης του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων στο τέλος του έτους για τις οποίες δεν επικυρώθηκαν δηλώσεις δαπανών έως το τέλος του έτους· και

—

μέσα ενίσχυσης (βλ. σημείωση 3.4): συνολική μείωση κατά 944 εκατ. EUR κυρίως λόγω της μείωσης των δαπανών στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ (από 1 906 εκατ. EUR το 2023 σε 1 145 εκατ. EUR το 2024). Η τάση αυτή ευθυγραμμίζεται με τη μείωση του όγκου των νέων συμβάσεων που υπογράφηκαν από το 2021.

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ 9
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΤΑ 10
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ 11
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ 11
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΤΑ 13
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΝΑ ΕΤΑ 13
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΤΑ 15
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΑΝΑ ΕΤΑ 16
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ 19
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΤΑ 51
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ 2024 52
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 56
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 57
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 58
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ 2024 59
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 64
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 65
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 65
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ 66
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 67
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 68
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 68
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 70
ΕΚΘΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ 71

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ  (3)

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

31.12.2024

31.12.2023

ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

2.1

128

87

Προχρηματοδότηση

2.2

500

574

Συνεισφορές του καταπιστευματικού ταμείου

2.3

188

216

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές

2.4

5

5

 

 

821

883

ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

2.1

5

3

Προχρηματοδότηση

2.2

742

954

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

2.4

37

24

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

2.5

411

601

 

 

1 194

1 583

ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

 

2 016

2 466

 

 

 

 

ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

2.6

(1 )

(5 )

 

 

(1 )

(5 )

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

 

Προβλέψεις

2.6

(2 )

(0 )

Οφειλές

2.7

(256 )

(391 )

Δεδουλευμένα έξοδα

2.8

(774 )

(984 )

 

 

(1 032 )

(1 375 )

ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

 

(1 032 )

(1 380 )

 

 

 

 

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

983

1 086

 

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ

 

 

 

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ

2.9

55 704

54 566

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει

2.9

2 252

2 252

Οικονομικό αποτέλεσμα μεταφερθέν από προηγούμενες χρήσεις

 

(55 733 )

(53 484 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

 

(1 240 )

(2 249 )

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

983

1 086

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

2024

2023

ΕΣΟΔΑ

 

 

 

Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

 

Δραστηριότητες είσπραξης

3.1

41

14

 

 

41

14

Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

 

Χρηματοοικονομικά έσοδα

3.2

19

9

Άλλα έσοδα

3.2

71

43

 

 

90

52

Σύνολο εσόδων

 

131

65

ΕΞΟΔΑ

 

 

 

 

 

 

 

Εκτελέστηκαν από άλλες οντότητες

3.3

(4 )

(3 )

Μέσα ενίσχυσης

3.4

(1 237 )

(2 181 )

Έξοδα συγχρηματοδότησης

3.5

(17 )

(8 )

Χρηματοοικονομικό κόστος

3.6

(3 )

(7 )

Λοιπά έξοδα

3.7

(110 )

(116 )

Σύνολο εξόδων

 

(1 371 )

(2 315 )

 

 

 

 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ

 

(1 240 )

(2 249 )

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

2024

2023

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

 

(1 240 )

(2 249 )

Λειτουργικές δραστηριότητες

 

 

 

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές (καθαρές)

 

1 138

1 630

(Αύξηση)/μείωση των συνεισφορών του καταπιστευματικού ταμείου

 

28

37

(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων

 

287

356

(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

 

(12 )

4

Αύξηση/(μείωση) προβλέψεων

 

0

2

Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

 

(2 )

(3 )

Αύξηση/(μείωση) οφειλών

 

(136 )

(35 )

Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων και προεισπραχθέντων εσόδων

 

(210 )

(148 )

Επενδυτικές δραστηριότητες

 

 

 

(Αύξηση)/μείωση μη παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

 

(42 )

(20 )

ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ

 

(190 )

(426 )

Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους

 

(190 )

(426 )

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους

2.5

601

1 027

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους

2.5

411

601

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α)

Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β)

Σωρευτικά αποθεματικά (Δ)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε)

Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2022

72 955

7 855

65 100

(65 647 )

2 252

1 705

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

(185)

(1 815 )

1 630

–

–

1 630

Κλείσιμο του 8ου ΕΤΑ

(12 164 )

 

(12 164 )

12 164

 

–

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

(2 249 )

–

(2 249 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023

60 607

6 040

54 566

(55 732 )

2 252

1 086

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

(62)

(1 200 )

1 138

–

–

1 138

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

(1 240 )

–

(1 240 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024

60 544

4 840

55 704

(56 973 )

2 252

983

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΝΑ ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

 

Σημείωση

9ο

ΕΤΑ

10ο

ΕΤΑ

11ο

ΕΤΑ

Σύνολο

9ο

ΕΤΑ

10ο

ΕΤΑ

11ο

ΕΤΑ

Σύνολο

ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

2.1

–

14

114

128

–

14

73

87

Προχρηματοδότηση

2.2

–

418

82

500

–

447

127

574

Συνεισφορές του καταπιστευματικού ταμείου

2.3

31

9

148

188

31

9

176

216

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές

 

–

–

5

5

–

–

5

5

 

 

31

441

349

821

31

470

381

883

ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

2.1

–

–

5

5

–

–

3

3

Προχρηματοδότηση

2.2

6

81

655

742

5

113

835

954

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

2.4

–

21

16

37

–

10

14

24

Λογαριασμοί μεταφορών μεταξύ ΕΤΑ

 

(207 )

227

(20 )

–

(200 )

426

(226 )

–

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

2.5

–

–

411

411

–

–

601

601

 

 

(201 )

329

1 067

1 194

(195 )

549

1 229

1 583

ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

 

(170 )

770

1 415

2 016

(163 )

1 020

1 610

2 466

ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

2.6

–

–

(1 )

(1 )

–

–

(5 )

(5 )

 

 

–

–

(1 )

(1 )

–

–

(5 )

(5 )

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

 

 

–

 

 

 

 

Προβλέψεις

2.6

–

–

(2 )

(2 )

–

–

(0 )

(0 )

Οφειλές

2.7

–

(25 )

(230 )

(256 )

–

(63 )

(328 )

(391 )

Δεδουλευμένα έξοδα

2.8

–

(71 )

(703 )

(774 )

–

(129 )

(855 )

(984 )

 

 

–

(96 )

(935 )

(1 032 )

–

(192 )

(1 183 )

(1 375 )

ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

 

–

(96 )

(936 )

(1 032 )

–

(192 )

(1 188 )

(1 380 )

 

 

 

 

 

–

 

 

 

 

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

(170 )

674

479

983

(163 )

827

422

1 086

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ

2.9

10 435

20 819

24 449

55 704

10 442

20 834

23 290

54 566

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει

2.9

2 252

–

–

2 252

2 252

–

–

2 252

Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ

2.9

(510 )

(187 )

696

–

(509 )

(120 )

628

-

Οικονομικό αποτέλεσμα μεταφερθέν από προηγούμενες χρήσεις

 

(12 348 )

(19 887 )

(23 497 )

(55 733 )

(12 350 )

(19 607 )

(21 527 )

(53 484 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

 

–

(72 )

(1 169 )

(1 240 )

1

(280 )

(1 970 )

(2 249 )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

(170 )

674

479

983

(163 )

827

422

1 086

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

 

2024

2023

 

Σημείωση

9ο

ΕΤΑ

10ο

ΕΤΑ

11ο

ΕΤΑ

Σύνολο

9ο

ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο

ΕΤΑ

Σύνολο

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΣΟΔΑ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Δραστηριότητες είσπραξης

3.1

1

28

12

41

–

2

12

14

 

 

1

28

12

41

–

2

12

14

Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χρηματοοικονομικά έσοδα

3.2

–

1

18

19

–

(1 )

10

9

Άλλα έσοδα

3.2

2

4

65

71

2

4

37

43

 

 

2

5

83

90

2

4

46

52

Σύνολο εσόδων

 

3

33

95

131

2

5

58

65

ΕΞΟΔΑ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Εκτελέστηκαν από άλλες οντότητες

3.3

–

–

(4 )

(4 )

–

–

(3 )

(3 )

Μέσα ενίσχυσης

3.4

(2 )

(90 )

(1 145 )

(1 237 )

1

(276 )

(1 906 )

(2 181 )

Έξοδα συγχρηματοδότησης

3.5

–

(12 )

(5 )

(17 )

–

–

(8 )

(8 )

Χρηματοοικονομικό κόστος

3.6

–

5

(9 )

(3 )

1

(2 )

(6 )

(7 )

Λοιπά έξοδα

3.7

(2 )

(7 )

(101 )

(110 )

(3 )

(8 )

(106 )

(116 )

Σύνολο εξόδων

 

(3 )

(104 )

(1 264 )

(1 371 )

(1 )

(286 )

(2 028 )

(2 315 )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ

 

–

(72 )

(1 169 )

(1 240 )

1

(280 )

(1 970 )

(2 249 )

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΑΝΑ ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

9ο ΕΤΑ

Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α)

Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β)

Σωρευτικά αποθεματικά (Δ)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε)

Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ (ΣΤ)

Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)+(ΣΤ)

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2022

10 464

15

10 450

(14 416 )

1 625

2 010

(331 )

Μεταφορές προς/από το 10ο ΕΤΑ

–

(15 )

15

–

–

–

15

Μεταφορές προς/από το 10ο και 11ο ΕΤΑ

–

–

–

–

–

(4 )

(4 )

Επιστροφές στα κράτη μέλη

(22 )

–

(22 )

–

–

–

(22 )

Κλείσιμο του 8ου ΕΤΑ

–

–

–

2 066

627

(2 514 )

179

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

1

–

–

1

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023

10 442

–

10 442

(12 348 )

2 252

(509 )

(163 )

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

–

–

–

–

–

–

–

Μεταφορές προς/από το 10ο και 11ο ΕΤΑ

–

–

–

–

–

(1 )

(1 )

Επιστροφές στα κράτη μέλη

(6 )

–

(6 )

–

–

–

(6 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

 

–

–

 

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024

10 435

1

10 435

(12 348 )

2 252

(510 )

(170 )


σε εκατ. EUR

10ο ΕΤΑ

Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α)

Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β)

Σωρευτικά αποθεματικά (Δ)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε)

Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ (ΣΤ)

Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)+(ΣΤ)

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2022

20 960

–

20 960

(19 606 )

–

(38 )

1 315

Μεταφορές προς/από το 8ο και 9ο ΕΤΑ

–

–

–

–

–

6

6

Μεταφορές προς/από το 11ο ΕΤΑ

–

–

–

–

–

(87 )

(87 )

Επιστροφές στα κράτη μέλη

(126 )

–

(126 )

–

–

–

(126 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

(280 )

–

–

(280 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023

20 834

–

20 834

(19 886 )

–

(120 )

827

Μεταφορές προς/από το 8ο και 9ο ΕΤΑ

–

–

–

 

–

1

1

Μεταφορές προς/από το 11ο ΕΤΑ

–

–

–

 

–

(68 )

(68 )

Επιστροφές στα κράτη μέλη

(15 )

–

(15 )

 

–

–

(15 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

(72 )

–

–

(72 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024

20 819

–

20 819

(19 959 )

–

(187 )

674


σε εκατ. EUR

11ο ΕΤΑ

Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α)

Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β)

Σωρευτικά αποθεματικά (Δ)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε)

Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ (ΣΤ)

Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)+(ΣΤ)

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2022

29 367

7 840

21 527

(21 528 )

—

541

541

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

–

(1 800 )

1 800

–

–

87

1 887

Επιστροφές στα κράτη μέλη

(36 )

–

(36 )

–

–

–

(36 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

(1 970 )

–

–

(1 970 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023

29 331

6 040

23 290

(23 498 )

–

628

422

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

–

(1 200 )

1 200

–

–

68

1 268

Επιστροφές στα κράτη μέλη

(41 )

–

(41 )

–

–

–

(41 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

(1 169 )

–

–

(1 169 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024

29 290

4 840

24 449

(24 667 )

–

696

479

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ  (4)

1.   ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

1.1.   ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Στόχος των οικονομικών καταστάσεων είναι να παρέχουν πληροφορίες σε ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με την οικονομική κατάσταση, την απόδοση και τις ταμειακές ροές μιας οντότητας.

Οι γενικές κατευθύνσεις (ή οι λογιστικές αρχές) που πρέπει να τηρούνται κατά την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων ορίζονται στον λογιστικό κανόνα 1 της ΕΕ «Οικονομικές καταστάσεις» και είναι οι ίδιες με αυτές που περιγράφονται στο IPSAS 1: πιστή παρουσίαση, δεδουλευμένη βάση, συνέχεια της δράσης, συνεκτικότητα της παρουσίασης, σημαντικότητα, συγκεντρωτική παρουσίαση, συμψηφισμός και συγκριτικές πληροφορίες. Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης είναι η συνάφεια, η πιστή απεικόνιση (αξιοπιστία), η σαφήνεια, η έγκαιρη πληροφόρηση, η συγκρισιμότητα και η επαληθευσιμότητα.

1.2.   BΑΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ

1.2.1.   Περίοδος αναφοράς

Οι οικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται σε ετήσια βάση. Η λογιστική χρήση αρχίζει την 1η Ιανουαρίου και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου.

1.2.2.   Νομίσματα και βάσεις μετατροπής

Οι ετήσιες καταστάσεις καταρτίζονται σε ευρώ, διότι το ευρώ αποτελεί το νόμισμα λειτουργίας της ΕΕ. Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία την ημερομηνία των συναλλαγών. Τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από τον διακανονισμό συναλλαγών σε ξένο νόμισμα και από την εκ νέου μετατροπή στο τέλος της χρήσης των συναλλαγματικών ισοτιμιών χρηματικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε ξένα νομίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Εφαρμόζονται διαφορετικές μέθοδοι μετατροπής για τα ενσώματα πάγια και άυλα στοιχεία ενεργητικού τα οποία αποτιμώνται σε ευρώ κατά την ημέρα της αγοράς τους.

Τα υπόλοιπα τέλους χρήσης χρηματικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού εκφρασμένων σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) της 31ης Δεκεμβρίου.

Συναλλαγματικές ισοτιμίες του ευρώ

Νόμισμα

31.12.2024

31.12.2023

 

Νόμισμα

31.12.2024

31.12.2023

BGN

1,9558

1,9558

 

PLN

4,275

4,3395

CZK

25,185

24,724

 

RON

4,9743

4,9756

DKK

7,4578

7,4529

 

SEK

11,459

11,096

GBP

0,82918

0,86905

 

CHF

0,9412

0,926

NOK

11,795

11,2405

 

JPY

163,06

156,33

HUF

411,35

382,8

 

USD

1,0389

1,105

1.2.3.   Χρησιμοποίηση εκτιμήσεων

Σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα του Δημόσιου Τομέα (International Public Sector Accounting Standards - IPSAS) και τις γενικώς παραδεκτές λογιστικές αρχές, οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν, αναγκαστικά, ποσά στηριζόμενα σε εκτιμήσεις και παραδοχές των διαχειριστών με βάση τις πλέον αξιόπιστες διαθέσιμες πληροφορίες. Στις σημαντικές εκτιμήσεις συγκαταλέγονται, χωρίς να περιορίζονται σε αυτά: ποσά για υποχρεώσεις παροχών στους εργαζομένους, ο χρηματοοικονομικός κίνδυνος επί εισπρακτέων λογαριασμών και τα ποσά που ανακοινώνονται στις σημειώσεις σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέσα, η πρόβλεψη απομείωσης για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος και για υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων, τα δεδουλευμένα έσοδα και έξοδα, προβλέψεις, ο βαθμός απομείωσης της αξίας άυλων περιουσιακών στοιχείων και ενσώματων παγίων, η καθαρή πραγματοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων, οι ενδεχόμενες απαιτήσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές.

Οι λογικές εκτιμήσεις αποτελούν ουσιώδες συστατικό στοιχείο της κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων και δεν βλάπτουν την αξιοπιστία τους. Μια εκτίμηση ίσως πρέπει να αναθεωρηθεί, αν υπάρχουν μεταβολές σχετικά με τις συνθήκες στις οποίες βασίστηκε η εκτίμηση ή ως αποτέλεσμα νέων πληροφοριών ή ευρύτερης εμπειρίας. Από τη φύση της, η αναθεώρηση μιας εκτίμησης δεν σχετίζεται με προγενέστερες περιόδους και δεν αποτελεί διόρθωση λάθους. Το αποτέλεσμα της μεταβολής μιας λογιστικής εκτίμησης αναγνωρίζεται στο πλεόνασμα ή έλλειμμα των περιόδων στις οποίες γίνεται γνωστό.

1.2.4.   Εφαρμογή νέων και αναθεωρημένων λογιστικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EAR)

Νέοι λογιστικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ισχύουν για τις ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2024 ή αργότερα

Δεν υπάρχουν νέοι λογιστικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίοι να ισχύουν για τις ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2024 ή αργότερα.

Νέοι λογιστικοί κανόνες της ΕΕ που εγκρίθηκαν αλλά δεν είχαν τεθεί ακόμη σε ισχύ στις 31 Δεκεμβρίου 2024

Δεν εγκρίθηκε κανένας νέος λογιστικός κανόνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διάρκεια του 2024.

1.3.   ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

1.3.1.   Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Ταξινόμηση κατά την αρχική αναγνώριση

Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών μέσων καθορίζεται κατά την αρχική αναγνώριση. Με βάση το μοντέλο διαχείρισης και τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών των στοιχείων ενεργητικού, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες: χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος, χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων (FVNA) ή χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος (FVSD).

i)   Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος είναι μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που πληρούν δύο προϋποθέσεις: 1) Η οντότητα τα διακρατεί για την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών. 2) Σε συγκεκριμένες ημέρες, υπάρχουν συμβατικές ταμειακές ροές που είναι αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου.

Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει:

—

τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους·

—

δάνεια (συμπεριλαμβανομένων προθεσμιακών καταθέσεων αρχικής διάρκειας άνω των τριών μηνών)·

—

απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές.

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος περιλαμβάνονται στο κυκλοφορούν ενεργητικό, με εξαίρεση εκείνα με λήξη άνω των 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.

ii)   Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων

Αυτά τα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού έχουν συμβατικές ταμειακές ροές που αντιπροσωπεύουν μόνο κεφάλαιο και τόκους επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Επιπλέον, το μοντέλο διαχείρισης συνίσταται στη διακράτηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού τόσο για την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών όσο και για την πώληση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού.

Τα στοιχεία ενεργητικού στην κατηγορία αυτή ταξινομούνται ως κυκλοφορούν ενεργητικό εάν προβλέπεται ότι θα υλοποιηθούν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.

Η οντότητα δεν κατείχε τέτοια στοιχεία ενεργητικού στις 31 Δεκεμβρίου 2024.

iii)   Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

Η οντότητα ταξινομεί τα παράγωγα και τις επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος διότι οι συμβατικές ταμειακές ροές δεν αντιπροσωπεύουν μόνο κεφάλαιο και τόκους επί του κεφαλαίου.

Επιπλέον, η οντότητα ταξινομεί τους χρεωστικούς τίτλους που κατέχει στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος, διότι η διαχείριση και η αξιολόγηση των χαρτοφυλακίων χρεωστικών τίτλων γίνεται με βάση την εύλογη αξία χαρτοφυλακίου.

Τα στοιχεία ενεργητικού στην κατηγορία αυτή ταξινομούνται ως κυκλοφορούν ενεργητικό εάν προβλέπεται ότι θα υλοποιηθούν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.

Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση

Οι αγορές χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία της συναλλαγής, δηλαδή την ημερομηνία κατά την οποία η οντότητα αναλαμβάνει δέσμευση αγοράς του στοιχείου ενεργητικού. Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα δάνεια αναγνωρίζονται όταν κατατίθενται μετρητά σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή όταν μεταβιβάζονται μετρητά στους δανειζόμενους.

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται αρχικά στην εύλογη αξία τους. Για όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που δεν αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος, το κόστος συναλλαγής προστίθεται στην εύλογη αξία τους κατά την αρχική αναγνώριση. Για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος, το κόστος συναλλαγής καταχωρίζεται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων.

Η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού κατά την αρχική αναγνώριση ισοδυναμεί συνήθως με την τιμή συναλλαγής, εκτός εάν η συναλλαγή δεν πραγματοποιείται σε καθαρά εμπορική βάση, δηλαδή έναντι μηδενικού ή ονομαστικού ανταλλάγματος για σκοπούς δημόσιας πολιτικής. Στην περίπτωση αυτή, η διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του χρηματοοικονομικού μέσου και της τιμής συναλλαγής αποτελεί μη ανταλλακτικό στοιχείο που αναγνωρίζεται ως έξοδο στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή, η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού προκύπτει από τις τρέχουσες συναλλαγές της αγοράς για άμεσα ισοδύναμο μέσο. Εάν δεν υπάρχει ενεργός αγορά για το μέσο, η εύλογη αξία προκύπτει από τεχνική αποτίμησης που χρησιμοποιεί διαθέσιμα δεδομένα από παρατηρήσιμες αγορές.

Επακόλουθη επιμέτρηση

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου.

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος επιμετρώνται στη συνέχεια στην εύλογη αξία τους. Τα κέρδη και οι ζημίες από μεταβολές της εύλογης αξίας (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απορρέουν από μετατροπή συναλλάγματος και τυχόν δεδουλευμένους τόκους) συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων της περιόδου κατά την οποία προέκυψαν.

Εύλογη αξία κατά την επακόλουθη επιμέτρηση

Οι εύλογες αξίες επενδύσεων εισηγμένων σε ενεργές αγορές βασίζονται σε τρέχουσες τιμές ζήτησης. Εάν η αγορά ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού είναι μη ενεργή (και για μη εισηγμένους τίτλους και εξωχρηματιστηριακά παράγωγα), η ΕΕ υπολογίζει την εύλογη αξία χρησιμοποιώντας τεχνικές αποτίμησης. Σε αυτές περιλαμβάνεται η χρήση πρόσφατων συναλλαγών σε καθαρά εμπορική βάση, η αναφορά σε άλλα μέσα ίδιας φύσεως, η ανάλυση προεξοφλημένων ταμειακών ροών, τα μοντέλα τιμολόγησης δικαιωμάτων προαίρεσης και άλλες τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιούνται ευρέως από τους συμμετέχοντες στην αγορά.

Επενδύσεις σε ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων οι οποίες δεν έχουν χρηματιστηριακή τιμή σε ενεργό αγορά αποτιμώνται στην καθαρή αξία ενεργητικού, η οποία θεωρείται ισοδύναμη με την εύλογη αξία τους.

Απομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού

Η ΕΕ αναγνωρίζει και επιμετρά μια ζημία απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες σε χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος και στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων.

Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία είναι η παρούσα αξία της διαφοράς μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών και των ταμειακών ροών που αναμένει να λάβει η ΕΕ. Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία ενσωματώνει εύλογες και βάσιμες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες χωρίς αδικαιολόγητο κόστος ή προσπάθεια κατά την ημερομηνία του ισολογισμού.

Για στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος, η λογιστική αξία του στοιχείου ενεργητικού μειώνεται κατά το ποσό της ζημίας απομείωσης που αναγνωρίζεται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Αν, σε μεταγενέστερη περίοδο, μειωθεί το ποσό της ζημίας απομείωσης, η ζημία απομείωσης που είχε αναγνωριστεί προηγουμένως αντιλογίζεται μέσω της κατάστασης οικονομικών αποτελεσμάτων.

α)   Απαιτήσεις

Η οντότητα αποτιμά τη ζημία απομείωσης στο ποσό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής, χρησιμοποιώντας πρακτικές λύσεις (π.χ. πίνακα προβλέψεων).

β)   Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

Η οντότητα τηρεί ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα σε τρεχούμενους τραπεζικούς λογαριασμούς και προθεσμιακές καταθέσεις διάρκειας έως 3 μηνών. Τα ταμειακά διαθέσιμα διακρατούνται σε τράπεζες με πολύ υψηλές αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας, με αποτέλεσμα να έχουν πολύ χαμηλές πιθανότητες αθέτησης. Δεδομένης της μικρής διάρκειας και των χαμηλών πιθανοτήτων αθέτησης, οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες από ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους είναι αμελητέες. Ως εκ τούτου, δεν αναγνωρίζεται πρόβλεψη απομείωσης για τα ταμειακά ισοδύναμα.

γ)   Δάνεια

Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία αποτιμάται με ένα μοντέλο τριών σταδίων το οποίο λαμβάνει υπόψη τα σταθμισμένα βάσει πιθανοτήτων γεγονότα αθέτησης κατά τη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού και την εξέλιξη του πιστωτικού κινδύνου από την έκδοση του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού. Όσον αφορά τα δάνεια, η έκδοση είναι η ημερομηνία ανάληψης της αμετάκλητης δανειακής δέσμευσης.

Εάν δεν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την έκδοση (στάδιο 1), η ζημία απομείωσης είναι η αναμενόμενη πιστωτική ζημία από πιθανά γεγονότα αθέτησης κατά τους 12 μήνες που έπονται της ημερομηνίας του ισολογισμού (στο εξής: αναμενόμενη πιστωτική ζημία δωδεκαμήνου). Εάν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την έκδοση (στάδιο 2) ή εάν υπάρχουν αντικειμενικά στοιχεία που αποδεικνύουν πιστωτική απομείωση (στάδιο 3), η ζημία απομείωσης ισούται με την αναμενόμενη πιστωτική ζημία από πιθανά γεγονότα αθέτησης καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού (στο εξής: αναμενόμενη πιστωτική ζημία καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής).

Παύση αναγνώρισης

Τα χρηματοοικονομικά μέσα παύουν να αναγνωρίζονται όταν τα δικαιώματα είσπραξης ταμειακών ροών από τις επενδύσεις έχουν λήξει ή όταν η οντότητα έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη κυριότητας σε άλλο μέρος. Οι πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία της συναλλαγής.

1.3.2.   Προχρηματοδοτήσεις

Η προχρηματοδότηση είναι πληρωμή που αποβλέπει στην παροχή προκαταβολής, δηλαδή χρηματικού αποθέματος, στον δικαιούχο. Μπορεί να κατανεμηθεί σε διάφορες δόσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στην εκάστοτε σύμβαση, απόφαση, συμφωνία ή βασική νομική πράξη. Το χρηματικό απόθεμα ή η προκαταβολή επιστρέφεται ή χρησιμοποιείται για τον σκοπό για τον οποίο έχει παρασχεθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στη συμφωνία. Αν οι δικαιούχοι δεν πραγματοποιήσουν επιλέξιμες δαπάνες, υποχρεούνται να επιστρέψουν την προχρηματοδότηση στην οντότητα. Συνεπώς, δεδομένου ότι η οντότητα διατηρεί τον έλεγχο επί της προχρηματοδότησης και δικαιούται επιστροφή του μη επιλέξιμου τμήματος, το ποσό αναγνωρίζεται ως στοιχείο ενεργητικού.

Η προχρηματοδότηση αναγνωρίζεται αρχικά στον ισολογισμό κατά τη μεταφορά των ταμειακών διαθεσίμων στον αποδέκτη. Επιμετράται στο ποσό που χορηγείται. Στις επόμενες περιόδους, η προχρηματοδότηση επιμετράται στο ποσό που είχε αρχικά αναγνωριστεί στον ισολογισμό μείον τις επιλέξιμες δαπάνες (περιλαμβανομένων των εκτιμώμενων ποσών, κατά περίπτωση) που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου.

1.3.3.   Απαιτήσεις και εισπρακτέα ποσά

Οι λογιστικοί κανόνες της ΕΕ απαιτούν χωριστή παρουσίαση των ανταλλακτικών και μη ανταλλακτικών συναλλαγών. Για τη διάκριση μεταξύ των δύο κατηγοριών, χρησιμοποιείται ο όρος «απαιτήσεις» για τις ανταλλακτικές συναλλαγές, ενώ για τις «μη ανταλλακτικές συναλλαγές», δηλαδή όταν η ΕΕ λαμβάνει αξία από άλλη οντότητα χωρίς να δίνει απευθείας σχεδόν ίση αξία σε αντάλλαγμα, χρησιμοποιείται ο όρος «εισπρακτέα ποσά» (π.χ. τα εισπρακτέα ποσά από τα κράτη μέλη που αφορούν τους ιδίους πόρους).

Οι απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές ανταποκρίνονται στον ορισμό των χρηματοοικονομικών μέσων. Η οντότητα τα ταξινόμησε ως χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος και τα επιμέτρησε αναλόγως.

Τα εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές καταχωρίζονται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία κτήσης μείον την απομείωση αξίας. Η προσαρμογή για απομείωση αξίας πραγματοποιείται όταν υπάρχουν αντικειμενικές αποδείξεις ότι η οντότητα δεν θα μπορέσει να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται βάσει των αρχικών όρων των εισπρακτέων ποσών. Το ποσό της απομείωσης είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του στοιχείου ενεργητικού και του εισπρακτέου ποσού. Το ποσό της απομείωσης αναγνωρίζεται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων.

1.3.4.   Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους είναι χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος και περιλαμβάνουν τα διαθέσιμα μετρητά, τραπεζικές καταθέσεις όψεως ή με μικρή περίοδο προειδοποίησης και άλλες βραχυπρόθεσμες επενδύσεις ρευστών διαθεσίμων με αρχικές προθεσμίες λήξης τριών μηνών ή μικρότερες.

1.3.5.   Οφειλές

Στους πληρωτέους λογαριασμούς περιλαμβάνονται τόσο τα ποσά που αφορούν ανταλλακτικές συναλλαγές, όπως η αγορά αγαθών και υπηρεσιών, όσο και τα ποσά που αφορούν μη ανταλλακτικές συναλλαγές π.χ. δηλώσεις δαπανών από δικαιούχους, επιχορηγήσεις ή άλλου είδους ληφθείσα ενωσιακή χρηματοδότηση ή προχρηματοδότηση (βλ. σημείωση 1.4.1).

Στην περίπτωση παροχής επιχορήγησης ή άλλου είδους χρηματοδότησης στους δικαιούχους, οι δηλώσεις δαπανών καταχωρίζονται ως οφειλές για το αιτηθέν ποσό κατά την παραλαβή της δήλωσης δαπανών. Μετά τον έλεγχο και την αποδοχή των επιλέξιμων δαπανών, οι οφειλές αποτιμώνται στο αποδεκτό και επιλέξιμο ποσό.

Οι οφειλές που αφορούν την αγορά αγαθών και υπηρεσιών αναγνωρίζονται κατά την παραλαβή τιμολογίου για το αρχικό ποσό. Τα σχετικά έξοδα εγγράφονται στους λογαριασμούς κατά την παράδοση και αποδοχή των αγαθών ή υπηρεσιών από την οντότητα.

1.3.6.   Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται ως χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που καταχωρίζονται λογιστικά στο αποσβεσμένο κόστος, ως χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος ή ως υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων.

Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο αποσβεσμένο κόστος αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία, συμπεριλαμβανομένου του κόστους συναλλαγής που προκύπτει και στη συνέχεια καταχωρίζονται στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου. Παύουν να αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης όταν και μόνον όταν εκπληρωθεί, διαγραφεί, ακυρωθεί ή εκπνεύσει η υποχρέωση.

Στις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος περιλαμβάνονται παράγωγα των οποίων η εύλογη αξία είναι αρνητική. Όταν η σύμβαση εγγύησης επιβάλλει στην οντότητα να καταβάλλει πληρωμές ως απάντηση σε μεταβολές των τιμών των χρηματοοικονομικών μέσων ή των συναλλαγματικών ισοτιμιών, το συμβόλαιο εγγύησης συνιστά παράγωγο. Υφίστανται την ίδια λογιστική μεταχείριση όπως τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία τους μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος.

Η οντότητα αναγνωρίζει υποχρέωση από συμβόλαιο οικονομικής εγγύησης όταν συνάπτει συμβόλαιο που προβλέπει συγκεκριμένες πληρωμές για την αποζημίωση του δικαιούχου της εγγύησης λόγω ζημίας που υφίσταται διότι συγκεκριμένος οφειλέτης δεν κατέβαλε πληρωμές σύμφωνα με τους αρχικούς ή τροποποιημένους όρους ενός χρεωστικού τίτλου. Οι υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους.

Η επακόλουθη μέτρηση εξαρτάται από την εξέλιξη της έκθεσης σε πιστωτικό κίνδυνο από την οικονομική εγγύηση. Εάν δεν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (στάδιο 1), οι υποχρεώσεις από οικονομικές εγγυήσεις επιμετρώνται στο υψηλότερο ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών δωδεκαμήνου και στο ποσό που αναγνωρίστηκε αρχικά μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις, κατά περίπτωση. Εάν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (στάδιο 2), οι υποχρεώσεις από οικονομικές εγγυήσεις επιμετρώνται στο υψηλότερο ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής και στο ποσό που αναγνωρίστηκε αρχικά μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις, κατά περίπτωση.

Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται ως μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, εκτός από εκείνες με προθεσμία λήξης μικρότερη των 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού. Τα συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εκτός εάν η οντότητα έχει ανεπιφύλακτο δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον δώδεκα μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού.

1.3.7.   Δεδουλευμένα και προεισπραχθέντα έσοδα και έξοδα

Οι συναλλαγές και τα γεγονότα αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις της περιόδου την οποία αφορούν. Στο τέλος του έτους, αν δεν έχει εκδοθεί τιμολόγιο, αλλά η σχετική υπηρεσία έχει παρασχεθεί ή τα σχετικά αγαθά έχουν παραδοθεί από την οντότητα ή υφίσταται συμβατική σχέση (π.χ. βάσει σύμβασης) αναγνωρίζεται δεδουλευμένο έσοδο στις οικονομικές καταστάσεις. Επιπλέον, στο τέλος του έτους, αν εκδοθεί τιμολόγιο, αλλά οι σχετικές υπηρεσίες δεν έχουν ακόμη παρασχεθεί ή τα σχετικά αγαθά δεν έχουν ακόμη παραδοθεί, τα έσοδα θα προεισπραχθούν και θα αναγνωριστούν την επόμενη λογιστική περίοδο.

Τα έξοδα καταλογίζονται, επίσης, στην περίοδο την οποία αφορούν. Στο τέλος της λογιστικής περιόδου, τα δεδουλευμένα έξοδα αναγνωρίζονται βάσει της εκτιμώμενης αξίας της υποχρέωσης μεταβίβασης για την περίοδο. Ο υπολογισμός των δεδουλευμένων εξόδων ακολουθεί λεπτομερείς επιχειρησιακές και πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές της υπολόγου, οι οποίες εξασφαλίζουν ότι οι οικονομικές καταστάσεις παρέχουν πιστή εικόνα των οικονομικών και λοιπών φαινομένων που έχουν σκοπό να παρουσιάσουν. Κατ’ αναλογία, εάν έχει πληρωθεί προκαταβολή για αγαθά ή υπηρεσίες που δεν έχουν ακόμη ληφθεί, η δαπάνη μεταφέρεται και αναγνωρίζεται στην επόμενη λογιστική περίοδο.

1.4.   ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1.4.1.   Έσοδα

Τα έσοδα αποτελούνται από μεικτές εισροές οικονομικών οφελών ή δυνητικών υπηρεσιών που έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν από την οντότητα και αντιπροσωπεύουν αύξηση του καθαρού ενεργητικού, εκτός από τις αυξήσεις που συνδέονται με συνεισφορές από ιδιοκτήτες.

Ανάλογα με τη φύση της υποκείμενης συναλλαγής, στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων τα έσοδα διακρίνονται σε:

Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

Τα έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές είναι φόροι και μεταβιβάσεις, δεδομένου ότι ο μεταβιβάζων παρέχει πόρους στην αποδέκτρια οντότητα χωρίς εκείνη να παρέχει άμεσα περίπου την αντίστοιχη αξία σε αντάλλαγμα. Οι μεταβιβάσεις είναι εισροές μελλοντικών οικονομικών οφελών ή δυνητικών υπηρεσιών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές, εκτός από φόρους. Όσον αφορά τις οντότητες της ΕΕ, οι μεταβιβάσεις περιλαμβάνουν κυρίως κεφάλαια που έλαβε η Επιτροπή (π.χ. επιδότηση εξισορρόπησης στους παραδοσιακούς οργανισμούς, επιδότηση λειτουργίας για τις συμφωνίες ανάθεσης αρμοδιοτήτων).

Η οντότητα αναγνωρίζει ένα στοιχείο ενεργητικού που έχει σχέση με μεταβιβάσεις όταν η οντότητα ελέγχει τους πόρους λόγω παρελθόντος γεγονότος (η μεταβίβαση) και αναμένει να λάβει μελλοντικά οικονομικά οφέλη ή δυνητικές υπηρεσίες από τους πόρους αυτούς, και όταν η εύλογη αξία μπορεί να μετρηθεί με αξιόπιστο τρόπο. Εισροή πόρων από μη ανταλλακτική συναλλαγή που αναγνωρίζεται ως στοιχείο ενεργητικού (δηλαδή ταμειακό διαθέσιμο) αναγνωρίζεται επίσης ως έσοδο, εξαιρουμένης της περίπτωσης στην οποία η οντότητα διατηρεί υφιστάμενη υποχρέωση σε σχέση με την εν λόγω μεταβίβαση (προϋπόθεση), η οποία πρέπει να ικανοποιηθεί προτού καταστεί δυνατή η αναγνώριση του εσόδου. Μέχρι να εκπληρωθεί η προϋπόθεση, το έσοδο θεωρείται προεισπραχθέν και αναγνωρίζεται ως υποχρέωση.

Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

Τα έσοδα από την πώληση αγαθών ή υπηρεσιών αναγνωρίζονται όταν μεταβιβάζεται στον αγοραστή σημαντικό μέρος του κινδύνου και των οφελών που απορρέουν από την κυριότητα των αγαθών. Έσοδα συνδεόμενα με συναλλαγή που συνεπάγεται την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης της συναλλαγής την ημερομηνία του ισολογισμού.

α)   Έσοδα και έξοδα υπό μορφή τόκων

Έσοδα και έξοδα υπό μορφή τόκων από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο αποσβεσμένο κόστος αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων με βάση τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου. Πρόκειται για μέθοδο υπολογισμού του αποσβεσμένου κόστους ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού ή μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης και καταλογισμού των σχετικών εσόδων ή εξόδων υπό μορφή τόκων της περιόδου αναφοράς.

β)   Έσοδα από μερίσματα

Τα έσοδα από μερίσματα και παρόμοια στοιχεία αναγνωρίζονται κατά τη βεβαίωση του δικαιώματος λήψης πληρωμών.

γ)   Έσοδα και έξοδα από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

Πρόκειται για κέρδη (έσοδα) και ζημίες (έξοδα) στην εύλογη αξία από τα εν λόγω χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προέρχονται από τη μετατροπή συναλλάγματος. Όσον αφορά τα τοκοφόρα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, περιλαμβάνονται και οι τόκοι.

δ)   Έσοδα από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων

Τα έσοδα από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων (προσαύξηση εγγύησης) αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου κατά τον οποίο η οντότητα είναι έτοιμη να αποζημιώσει τον κάτοχο του συμβολαίου οικονομικής εγγύησης για την πιστωτική ζημία που ενδέχεται να υποστεί.

1.4.2.   Έξοδα

Τα έξοδα είναι μειώσεις των οικονομικών οφελών ή δυνητικών υπηρεσιών κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς με τη μορφή εκροών ή κατανάλωσης στοιχείων ενεργητικού ή γένεση υποχρεώσεων που έχουν ως αποτέλεσμα μειώσεις του καθαρού ενεργητικού. Περιλαμβάνουν τόσο έξοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές όσο και έξοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές.

Τα έξοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές που προέρχονται από την αγορά αγαθών και υπηρεσιών αναγνωρίζονται κατά την παράδοση των προμηθειών στην οντότητα και την αποδοχή τους από αυτήν. Αποτιμώνται στο αρχικό ποσό του τιμολογίου. Επιπροσθέτως, κατά την ημερομηνία ισολογισμού, τα έξοδα που αφορούν υπηρεσία η οποία παρασχέθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου, για την οποία δεν έχει ακόμη ληφθεί ή εγκριθεί το τιμολόγιο, αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων.

Τα έξοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές αφορούν μεταβιβάσεις προς δικαιούχους και λαμβάνουν τρεις μορφές: δικαιώματα, μεταβιβάσεις στο πλαίσιο συμφωνίας και επιλεκτικές επιχορηγήσεις, συνεισφορές και δωρεές. Οι μεταβιβάσεις αναγνωρίζονται ως έξοδα την περίοδο στην οποία συνέβησαν τα γενεσιουργά ως προς τη μεταβίβαση γεγονότα, εφόσον η φύση της μεταβίβασης επιτρέπεται από κάποια κανονιστική ρύθμιση ή εφόσον έχει υπογραφεί συμφωνία που επιτρέπει τη μεταβίβαση· εφόσον ο δικαιούχος πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας, και εφόσον είναι δυνατή η εύλογη εκτίμηση του οφειλόμενου ποσού.

Κατά τη λήψη αίτησης πληρωμής ή δήλωσης δαπανών που πληροί τα κριτήρια αναγνώρισης, αυτή αναγνωρίζεται ως έξοδο κατά το επιλέξιμο ποσό. Στο τέλος του έτους, πραγματοποιηθείσες επιλέξιμες δαπάνες οφειλόμενες στους δικαιούχους, οι οποίες δεν έχουν ακόμη καταχωρηθεί, εκτιμώνται και καταχωρίζονται ως δεδουλευμένα έξοδα.

1.5.   ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

1.5.1.   Ενδεχόμενες απαιτήσεις

Ενδεχόμενη απαίτηση είναι ένα πιθανό στοιχείο ενεργητικού που απορρέει από παρελθόντα γεγονότα και του οποίου η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον εφόσον συμβούν ή δεν συμβούν ένα ή περισσότερα αβέβαια μελλοντικά γεγονότα τα οποία δεν ελέγχει πλήρως η οντότητα. Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενη απαίτηση παρέχονται όταν υπάρχει πιθανότητα εισροής οικονομικών οφελών ή δυναμικού εξυπηρέτησης.

1.5.2.   Ενδεχόμενες υποχρεώσεις

Ενδεχόμενη υποχρέωση είναι είτε ένα πιθανό στοιχείο παθητικού του οποίου η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον εφόσον συμβούν ή δεν συμβούν ένα ή περισσότερα αβέβαια μελλοντικά γεγονότα τα οποία δεν ελέγχει πλήρως η οντότητα, είτε μια παρούσα υποχρέωση όταν δεν είναι πιθανό να απαιτηθεί εκροή πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης προκειμένου να διακανονιστεί η υποχρέωση.

Ενδεχόμενη υποχρέωση προκύπτει επίσης στις σπάνιες περιπτώσεις όπου υφίσταται παρούσα υποχρέωση αλλά δεν μπορεί να αποτιμηθεί με επαρκή αξιοπιστία.

Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στους λογαριασμούς. Καταχωρίζονται εκτός αν το ενδεχόμενο εκροής πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης είναι πολύ μακρινό.

1.6.   ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ

Τα κράτη μέλη του ΕΤΑ παρέχουν συνεισφορές στο Ταμείο για την υλοποίηση των προγραμμάτων του ΕΤΑ, όπως ορίζεται στην εσωτερική συμφωνία κάθε ΕΤΑ. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομική βάση, οι προσκλήσεις καταβολής κεφαλαίου, δηλαδή οι αιτήσεις χρηματοδότησης για ένα δεδομένο έτος Ν, αποφασίζονται με απόφαση του Συμβουλίου κατά το έτος Ν-1, ενώ οι πόροι που πρόκειται να ληφθούν χορηγούνται σαφώς σε συγκεκριμένες μελλοντικές περιόδους.

Οι συνεισφορές πληρούν τα κριτήρια της συνεισφοράς από ιδιοκτήτες (κανόνας EAR 1) και, ως εκ τούτου, αντιμετωπίζονται ως κεφάλαιο του ταμείου στις οικονομικές καταστάσεις των ΕΤΑ. Το κεφάλαιο του ταμείου αντιπροσωπεύει το συνολικό ποσό των συνεισφορών από τα κράτη μέλη του ΕΤΑ. Δεδομένου ότι το μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου αφαιρείται ανοικτά από το συνολικό κεφάλαιο του ταμείου (βλ. κατάσταση μεταβολών καθαρού ενεργητικού), στον ισολογισμό αναγνωρίζεται μόνο το αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου.

Δεδομένου ότι οι συμφωνηθείσες συνεισφορές κατανέμονται σε συγκεκριμένες περιόδους αναφοράς, με τη νομική απαίτηση του ΕΤΑ έναντι των κρατών μελών του ΕΤΑ να προκύπτει μόνο σε αυτές τις περιόδους, τυχόν ποσά που εισπράττονται εκ των προτέρων αναγνωρίζονται στις οφειλές ως προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο και όχι ως αιτηθέν κεφάλαιο.

1.7.   ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Οι εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδότησης εξομοιώνονται με έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές υπό όρους και παρουσιάζονται ως οφειλές προς κράτη μέλη, τρίτες χώρες και άλλους. Το ΕΤΑ πρέπει να χρησιμοποιεί τις συνεισφορές για την παροχή υπηρεσιών σε τρίτους ή, διαφορετικά, πρέπει να επιστρέψει τα στοιχεία ενεργητικού (τις καταβεβλημένες συνεισφορές). Οι εκκρεμούσες οφειλές που αφορούν συμφωνίες συγχρηματοδότησης αντιπροσωπεύουν τις εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδότησης μείον τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν σε σχέση με το έργο. Το αποτέλεσμα στο καθαρό ενεργητικό είναι μηδενικό.

Τα έξοδα που αφορούν τη συγχρηματοδότηση έργων αναγνωρίζονται όπως αυτά προκύπτουν. Το αντίστοιχο ποσό συνεισφορών αναγνωρίζεται ως λειτουργικό έσοδο και έχει μηδενικό αποτέλεσμα στο οικονομικό αποτέλεσμα του έτους.

2.   ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

2.1.   ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

Χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού είναι κάθε στοιχείο ενεργητικού που αφορά:

α)

μετρητά·

β)

συμμετοχικό τίτλο άλλης οντότητας·

γ)

συμβατικό δικαίωμα: για λήψη μετρητών ή άλλου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού από άλλη οντότητα· ή για την ανταλλαγή χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με άλλη οντότητα υπό όρους δυνητικά ευνοϊκούς για την οντότητα· ή

δ)

συμβόλαιο που θα διακανονιστεί ή δύναται να διακανονιστεί με ιδίους συμμετοχικούς τίτλους της οντότητας.

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες: «χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος», «χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος» και «χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων». Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών μέσων καθορίζεται κατά την αρχική αναγνώριση και επανεκτιμάται την ημερομηνία κάθε ισολογισμού.

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού του ΕΤΑ περιλαμβάνουν χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος και δάνεια, και έχουν ως εξής:

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

Μη κυκλοφορούν ενεργητικό

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος (FVSD)

112

70

Δάνεια

16

16

 

128

87

Κυκλοφορούν ενεργητικό

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος (FVSD)

–

3

Δάνεια

5

–

 

5

3

 

 

 

Σύνολο

132

89

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος ύψους 112 εκατ. EUR αφορούν επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου στους ακόλουθους τομείς:

—

βιώσιμη ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μέσω των πρωτοβουλιών Climate Investor One και ElectriFI και του Παγκόσμιου Ταμείου Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (στο εξής: GEEREF)·

—

προώθηση της χωρίς αποκλεισμούς χρηματοδότησης μικροπαραγωγών και αγροτικών ΜΜΕ μέσω του ABC FUND·

—

χρηματοπιστωτική ένταξη στην Ουγκάντα μέσω της aBi Finance· και

—

δημιουργία θέσεων εργασίας και βιώσιμη ανάπτυξη στην Αφρική μέσω της πρωτοβουλίας Boost Africa.

Τα μακροπρόθεσμα δάνεια ύψους 16 εκατ. EUR και τα βραχυπρόθεσμα δάνεια ύψους 5 εκατ. EUR αφορούν δύο βασικούς τομείς: βιώσιμη γεωργία μέσω της AgriFI και πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιώσιμες πηγές ενέργειας μέσω της επενδυτικής διευκόλυνσης ElectriFI.

2.2.   ΠΡΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Οι περισσότερες συμβάσεις προβλέπουν την πληρωμή προκαταβολών πριν από την έναρξη των εργασιών, την παράδοση προμηθειών ή την παροχή υπηρεσιών. Μερικές φορές, τα χρονοδιαγράμματα πληρωμών σχετικά με τις συμβάσεις προβλέπουν πληρωμές δόσεων με βάση τις εκθέσεις προόδου των εργασιών. Η προχρηματοδότηση καταβάλλεται κανονικά στο νόμισμα της χώρας ή του εδάφους όπου εκτελείται το έργο.

Το κατά πόσον μια προχρηματοδότηση εγγράφεται ως τρέχουσα ή μη τρέχουσα προσδιορίζεται από τη χρονική στιγμή κατά την οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Η χρήση ορίζεται από τη συμφωνία που διέπει το έργο. Κάθε χρήση που πρέπει να γίνεται εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία κατάρτισης του ισολογισμού δηλώνεται ως τρέχουσα προχρηματοδότηση. Δεδομένου ότι πολλά από τα έργα ΕΤΑ είναι μακρόπνοα, είναι απαραίτητο οι αντίστοιχες προκαταβολές να είναι διαθέσιμες για περίοδο μεγαλύτερη του ενός έτους. Κατά συνέπεια, ορισμένες προχρηματοδοτήσεις εμφανίζονται ως μη κυκλοφορούν ενεργητικό.

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Μη τρέχουσες προχρηματοδοτήσεις

2.2.1

–

418

82

500

574

Τρέχουσες προχρηματοδοτήσεις

2.2.2

6

81

655

742

954

Σύνολο

 

6

499

737

1 242

1 529

Η μείωση του συνόλου των προχρηματοδοτήσεων κατά 287 εκατ. EUR στις 31 Δεκεμβρίου 2024 μπορεί να εξηγηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη μείωση των προχρηματοδοτήσεων που καταβλήθηκαν στους δικαιούχους στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ, οι οποίες μειώθηκαν από 963 εκατ. EUR το 2023 σε 737 εκατ. EUR το 2024. Αυτό συνάδει με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ και συνδέεται επίσης με την εξέλιξη του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων. Το 11ο ΕΤΑ έφθασε σε επίπεδο ωριμότητας, καθώς η ρήτρα λήξης ισχύος άρχισε να ισχύει στο τέλος του 2020. Από την 1η Ιανουαρίου 2021 δεν μπορούσαν να υπογραφούν περαιτέρω συμφωνίες χρηματοδότησης στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ, αν και θα μπορούσαν ακόμη να υπογραφούν ειδικές συμβάσεις για τις υφιστάμενες συμφωνίες. Ως αποτέλεσμα, ο όγκος των νέων συμβάσεων που υπογράφηκαν παρουσίασε σταθερή μείωση από 2 118 εκατ. EUR το 2021 σε 853 εκατ. EUR το 2022 και σε 860 εκατ. EUR το 2023, πριν παρουσιάσει πτώση στα 300 εκατ. EUR το 2024.

Η προχρηματοδότηση από το 10ο ΕΤΑ μειώθηκε από 560 εκατ. EUR το 2023 σε 499 εκατ. EUR το 2024, κάτι που ευθυγραμμίζεται με τη συνήθη τάση και συνάδει με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ.

Από τη μη τρέχουσα προχρηματοδότηση, 393 εκατ. EUR (427 εκατ. EUR το 2023) αφορούν την εκκρεμή προχρηματοδότηση για δύο συμβάσεις στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου υποδομών της ΕΕ για την Αφρική (στο εξής: AITF). Στόχος αυτού του καταπιστευματικού ταμείου είναι η παροχή χρηματοδοτικής στήριξης με επιχορηγήσεις σε έργα υποδομής, παράλληλα με μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση η οποία διατίθεται από χρηματοδότες των έργων. Η παροχή των εν λόγω επιχορηγήσεων αξιοποιεί την παροχή μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης από τα συμμετέχοντα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Κατά τον χρόνο υπογραφής των συμβάσεων, το είδος των δράσεων του καταπιστευματικού ταμείου θεωρήθηκε ότι καλυπτόταν επαρκώς από τη συμφωνία (δεν υπήρχε ακόμη διαθέσιμο υπόδειγμα για τα χρηματοδοτικά μέσα ούτε ο κανονισμός ανέφερε το εν λόγω είδος μέσου). Κατά συνέπεια, οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των εν λόγω συμφωνιών καταχωρίστηκαν ως προχρηματοδότηση και όχι ως στοιχείο χρηματοδοτικού μέσου. Λόγω του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των πράξεων που υλοποιήθηκαν από το καταπιστευματικό ταμείο, ο ετήσιος συμψηφισμός των παλαιών προχρηματοδοτήσεων του AITF είναι πολύ περιορισμένος και κατανέμεται στη διάρκεια των ετών. Ως εκ τούτου, προκειμένου να αντικατοπτρίζονται καλύτερα οι όροι των έργων, 393 εκατ. EUR από την εκκρεμή προχρηματοδότηση ταξινομήθηκαν εκ νέου ως μακροπρόθεσμα, ενώ 34 εκατ. EUR αντιστοιχούν στα δεδουλευμένα έξοδα στο τέλος του έτους.

2.2.1.   Μη τρέχουσα προχρηματοδότηση ανά μέθοδο διαχείρισης

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

Άμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

την Επιτροπή

–

15

εκτελεστικούς οργανισμούς της ΕΕ

1

2

αντιπροσωπείες της ΕΕ

2

7

 

3

24

Έμμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

την ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ

402

436

διεθνείς οργανισμούς

65

74

οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας

7

16

οργανισμούς δημοσίου δικαίου

13

17

τρίτες χώρες

10

7

 

497

550

Σύνολο

500

574

2.2.2.   Τρέχουσες προχρηματοδοτήσεις

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Προχρηματοδότηση (μεικτή)

8

518

3 237

3 763

4 906

Εκκαθάριση μέσω διαχωρισμού

(2)

(438 )

(2 582 )

(3 022 )

(3 952 )

Σύνολο

6

81

655

742

954

2.2.3.   Τρέχουσα προχρηματοδότηση ανά μέθοδο διαχείρισης

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

Άμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

την Επιτροπή

37

55

εκτελεστικούς οργανισμούς της ΕΕ

2

3

αντιπροσωπείες της ΕΕ

47

82

 

86

140

Έμμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

την ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ

62

87

διεθνείς οργανισμούς

388

431

οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας

71

78

οργανισμούς δημοσίου δικαίου

77

98

τρίτες χώρες

56

119

όργανα της ΕΕ και σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα

1

1

 

655

814

Σύνολο

742

954

2.2.4.   Εγγυήσεις ληφθείσες σχετικά με προχρηματοδοτήσεις

Οι εγγυήσεις αυτές αποσκοπούν στην εξασφάλιση προχρηματοδοτήσεων και αποδεσμεύονται μόλις καταβληθεί η τελική πληρωμή στο πλαίσιο ενός έργου.

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

Εγγυήσεις προχρηματοδότησης

19

32

Το ποσό των 19 εκατ. EUR περιλαμβάνει εγγυήσεις που προορίζονται για την εξασφάλιση προχρηματοδοτήσεων οι οποίες καταβάλλονται στο πλαίσιο της άμεσης διαχείρισης, με το ΕΤΑ να είναι ο δικαιούχος της εγγύησης (βλ. σημείωση 4.1). Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των προχρηματοδοτήσεων καταβάλλεται με τη μέθοδο της έμμεσης διαχείρισης, όπου ο δικαιούχος της εγγύησης δεν είναι το ΕΤΑ αλλά η αναθέτουσα αρχή. Το 2024 η συνολική αξία των εν λόγω εγγυήσεων ανερχόταν σε 415 εκατ. EUR.

2.3.   ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

Ο τομέας αυτός αντιπροσωπεύει το ποσό που καταβλήθηκε ως συνεισφορά στο καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική και στο καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ. Οι συνεισφορές εμφανίζονται μετά την αφαίρεση των εξόδων με τα οποία επιβαρύνθηκαν τα καταπιστευματικά ταμεία και καταλογίζονται στο ΕΤΑ.

Οι συνεισφορές του καταπιστευματικού ταμείου εκτελούνται από το ΕΤΑ με τη μέθοδο της άμεσης διαχείρισης.

σε εκατ. EUR

 

Καθαρή συνεισφορά στις 31.12.2023

Καταβληθείσες συνεισφορές το 2024

Κατανομή καθαρών εξόδων του καταπιστευματικού ταμείου για το 2024

Καθαρή συνεισφορά στις 31.12.2024

Αφρική

186

90

(111 )

165

Bêkou

30

 

(7 )

23

Σύνολο

216

90

(118 )

188

Η μείωση των καταβληθεισών συνεισφορών από 274 εκατ. EUR το 2023 σε 90 εκατ. EUR το 2024 απορρέει από τη μείωση των δαπανών των καταπιστευματικών ταμείων λόγω της εκκαθάρισης και των δύο ταμείων. Στο τέλος του 2021, οι δραστηριότητες του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική και του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ είχαν κορυφωθεί, καθώς τα ταμεία είχαν φτάσει στο τέλος της περιόδου σύναψης συμβάσεων. Η εκκαθάριση των καταπιστευματικών ταμείων που ξεκίνησε στη συνέχεια οδήγησε σε μείωση του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων και συνεπώς σε μείωση των δαπανών.

2.4.   ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΑ ΠΟΣΑ ΑΠΟ ΜΗ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ

Οι ανταλλακτικές συναλλαγές είναι συναλλαγές στις οποίες η οντότητα λαμβάνει στοιχεία ενεργητικού ή υπηρεσίες ή έχει εξοφλήσει υποχρεώσεις, και αποδίδει απευθείας στο άλλο μέρος περίπου ίση αξία (κυρίως με τη μορφή αγαθών, υπηρεσιών ή χρήσης στοιχείων ενεργητικού) σε αντάλλαγμα. Μη ανταλλακτικές είναι οι συναλλαγές κατά τις οποίες μια οντότητα είτε λαμβάνει αξία από άλλη οντότητα χωρίς να δώσει κατευθείαν αντάλλαγμα περίπου ίσης αξίας είτε δίδει αξία σε άλλη οντότητα χωρίς να λάβει κατευθείαν αντάλλαγμα ίσης περίπου αξίας.

2.4.1.   Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές

Στις 31.12.2024, το ΕΤΑ διέθετε μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές ύψους 5 εκατ. EUR, οι οποίες περιλάμβαναν κυρίως προεισπραχθέντα έξοδα που προκύπτουν από διάφορα χρηματοδοτικά μέσα.

2.4.2.   Τρέχοντα εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές και τρέχουσες απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

31.12.2024

31.12.2023

Εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

2.4.2.1

24

13

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές

2.4.2.2

12

12

Σύνολο

 

37

24

2.4.2.1.   Εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Πελάτες

2

40

9

52

55

Δημόσιοι οργανισμοί

4

13

2

19

19

Τρίτες χώρες

-

13

3

16

6

Μειώσεις αξίας

(6 )

(49 )

(7 )

(63 )

(68 )

Σύνολο

-

17

6

24

13

2.4.2.2.   Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Δεδουλευμένα έσοδα

-

-

2

2

1

Λογαριασμοί μεταφορών μεταξύ ΕΤΑ

(207 )

227

(20 )

–

–

Λοιπά

–

4

7

11

11

Σύνολο

(207 )

231

(11 )

12

12

Για λόγους αποτελεσματικότητας, τα ενιαία ταμειακά διαθέσιμα που καλύπτουν όλα τα ΕΤΑ αποδίδονται στο 11ο ΕΤΑ. Αυτό συνεπάγεται πράξεις μεταξύ των διαφόρων ΕΤΑ οι οποίες ισοσκελίζονται με τους λογαριασμούς μεταφορών μεταξύ ΕΤΑ μεταξύ των ισολογισμών των διαφόρων ΕΤΑ.

Ο τομέας «Λοιπά» περιλαμβάνει κυρίως απαιτήσεις που απορρέουν από χρηματοδοτικά μέσα. Από τις λοιπές απαιτήσεις ύψους 11 εκατ. EUR, ποσό 4 εκατ. EUR αφορά απαίτηση από το Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (GEEREF) και ποσό 7 εκατ. EUR αφορά απαίτηση από το Climate Investor One.

2.5.   ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ΤΟΥΣ (5)

Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους είναι χρηματοοικονομικά μέσα στο αποσβεσμένο κόστος και περιλαμβάνουν τα διαθέσιμα μετρητά, τραπεζικές καταθέσεις όψεως ή με μικρή περίοδο προειδοποίησης (όπως λογαριασμοί όψεως και λογαριασμοί ταμιευτηρίου) και άλλες βραχυπρόθεσμες επενδύσεις ρευστών διαθεσίμων με αρχικές προθεσμίες λήξης τριών μηνών ή μικρότερες.

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Ειδικοί λογαριασμοί

 

 

 

 

 

Κεντρικές τράπεζες

–

–

285

285

341

 

–

–

285

285

341

Λογαριασμοί όψεως

 

 

 

 

 

Εμπορικές τράπεζες

–

–

49

49

193

Ταμειακά διαθέσιμα που ανήκουν σε χρηματοδοτικά μέσα

–

–

77

77

67

 

–

–

126

126

260

Σύνολο

–

–

411

411

601

Η μείωση των ταμειακών διαθεσίμων και των ισοδυνάμων τους κατά 190 εκατ. EUR οφείλεται κυρίως στη μείωση των ταμειακών αποθεματικών που τηρούνται σε κεντρικές και εμπορικές τράπεζες. Η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως σε πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν για την κάλυψη δαπανών και προκαταβολών οι οποίες υπερβαίνουν τις συνεισφορές που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους. Συγκεκριμένα, οι αιτηθείσες συνεισφορές μειώθηκαν από 1 800 εκατ. EUR το 2023 σε 1 200 εκατ. EUR το 2024. Επιπλέον, τα κράτη μέλη έλαβαν επιστροφή ύψους 7,8 εκατ. EUR από το 9ο ΕΤΑ για την πρώτη δόση του 2024, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησε να συμψηφιστούν οι συνεισφορές του για τη δεύτερη και την τρίτη δόση του 2023, ύψους 41 εκατ. EUR, από το ανεξόφλητο μερίδιό του στο 10ο και 11ο ΕΤΑ (βλ. σημείωση 2.9.1).

Όπως και τα προηγούμενα έτη και προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος αντισυμβαλλομένου, διατηρούνται περισσότερα ταμειακά διαθέσιμα σε λογαριασμούς που τηρούνται σε κεντρικές τράπεζες απ’ ό,τι σε εμπορικές τράπεζες (βλ. σημείωση 5.1).

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

2.6.   ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

Χρηματοοικονομική υποχρέωση είναι κάθε υποχρέωση που αφορά:

α)

συμβατική δέσμευση: για παράδοση μετρητών ή άλλου χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μια άλλη οντότητα· ή για την ανταλλαγή χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με άλλη οντότητα υπό όρους δυνητικά μη ευνοϊκούς για την οντότητα· ή

β)

συμβόλαιο που θα διακανονιστεί ή δύναται να διακανονιστεί με ιδίους συμμετοχικούς τίτλους της οντότητας.

Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες: «χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος», «άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος» ή «υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων».

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

31.12.2024

31.12.2023

Μη κυκλοφορούν ενεργητικό

 

 

 

Δημοσιονομικές προβλέψεις

2.6.1

–

3

Υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις

2.6.2

1

1

Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

2.6.3

–

1

Οφειλές συγχρηματοδότησης

 

–

1

Σύνολο

 

1

5

2.6.1.   Προβλέψεις

Αυτές οι προβλέψεις αντιπροσωπεύουν τις πιστωτικές ζημίες που εκτιμάται ότι θα προκύψουν σε σχέση με τα δάνεια που χορηγούνται βάσει των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων.

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές προβλέψεις

–

–

–

–

3

Βραχυπρόθεσμες δημοσιονομικές προβλέψεις

–

–

2

2

-

Σύνολο

–

–

2

2

3

Το ποσό των 2 εκατ. EUR αντιπροσωπεύει την εκτιμώμενη ζημία σε σχέση με τα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των ακόλουθων χρηματοδοτικών μέσων: ElectriFI CW και ElectriFI CW II, AgriFI Tanzania και AgriFI Regional ACP.

2.6.2.   Υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις

Αυτές οι προβλέψεις αντιπροσωπεύουν τις ζημίες που εκτιμάται ότι θα προκύψουν σε σχέση με τις εγγυήσεις που παρέχονται βάσει των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων, όπου οι εντεταλμένες οντότητες έχουν την εξουσία να χορηγούν εγγυήσεις εξ ονόματός τους, αλλά για λογαριασμό και με κίνδυνο του ΕΤΑ. Έχουν τεθεί ανώτατα όρια ως προς τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο του ΕΤΑ που συνδέεται με τις εγγυήσεις και τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τροφοδοτούνται σταδιακά για να καλύψουν τις μελλοντικές καταπτώσεις εγγυήσεων.

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις

–

–

1

1

1

Το ποσό του 1 εκατ. EUR αντιπροσωπεύει την εκτιμώμενη ζημία σε σχέση με την εγγύηση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου Euritz ύψους 9 εκατ. EUR (βλ. σημείωση 4.2.1).

2.6.3.   Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

–

–

–

–

1

Στις 31.12.2024 οι συνολικές οφειλές που σχετίζονται με χρηματοδοτικά μέσα ανέρχονταν σε μόλις 25 000 EUR. Το ποσό αυτό αφορά εξ ολοκλήρου οφειλές που προκύπτουν από το ταμείο ABC.

2.7.   ΟΦΕΙΛΕΣ

Οι οφειλές είναι υποχρεώσεις για πληρωμή αγαθών ή υπηρεσιών που έχουν παραληφθεί ή παρασχεθεί και —σε αντίθεση με τα δεδουλευμένα έξοδα— έχουν ήδη τιμολογηθεί ή τυπικά συμφωνηθεί με τον προμηθευτή. Οι οφειλές είναι δυνατό να αφορούν ανταλλακτικές συναλλαγές (όπως η αγορά αγαθών και υπηρεσιών) και μη ανταλλακτικές συναλλαγές (π.χ. δηλώσεις δαπανών από δικαιούχους επιχορηγήσεων, προχρηματοδότηση ή άλλου είδους ενωσιακή χρηματοδότηση).

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Βραχυπρόθεσμες οφειλές

2.7.1

-

21

130

150

260

Διάφορες οφειλές

2.7.2

-

5

100

105

132

Σύνολο

 

-

25

230

256

391

2.7.1.   Βραχυπρόθεσμες οφειλές

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Προμηθευτές

–

14

41

56

98

Τρίτες χώρες

–

–

29

29

32

Δημόσιοι οργανισμοί

–

6

59

66

129

Σύνολο

–

21

130

150

260

Οι οφειλές περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό καταστάσεις δαπανών που υποβάλλονται από το ΕΤΑ σχετικά με επιχορηγήσεις που χορηγήθηκαν στους δικαιούχους. Εγγράφονται μόλις υποβληθεί η κατάσταση δαπανών και για ολόκληρο το ποσό της κατάστασης δαπανών. Μετά από έλεγχο επιλεξιμότητας, καταβάλλονται στους δικαιούχους μόνο τα επιλέξιμα ποσά. Στο τέλος του έτους αναλύονται οι εκκρεμείς δηλώσεις δαπανών και τα ποσά που εκτιμώνται επιλέξιμα και σχετίζονται με τις εν λόγω δηλώσεις δαπανών αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Τα εκτιμώμενα μη επιλέξιμα ποσά εμφανίζονται ως «Άλλες βραχυπρόθεσμες οφειλές».

Η μείωση των οφειλών αποδίδεται στον μικρότερο όγκο των παραληφθέντων τιμολογίων που παρέμεναν ανεξόφλητα στο τέλος του έτους.

2.7.2.   Διάφορες οφειλές

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Οφειλές συγχρηματοδότησης

2.7.2.1

–

5

23

28

41

Προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο

2.7.2.2

–

–

64

64

88

Άλλες διάφορες οφειλές

 

–

(1 )

13

12

3

Σύνολο

 

–

5

100

105

132

2.7.2.1.   Οφειλές συγχρηματοδότησης

Οι οφειλές συγχρηματοδότησης αντιπροσωπεύουν κεφάλαια που έχει λάβει το ΕΤΑ σε σχέση με τις συμφωνίες συγχρηματοδότησης. Το ΕΤΑ απαιτείται να χρησιμοποιεί τις συνεισφορές αυτές για την παροχή συμφωνημένων υπηρεσιών σε τρίτους και για την επιστροφή των μη χρησιμοποιηθέντων κεφαλαίων στους συνεισφέροντες. Το χρονοδιάγραμμα για τη χρήση των ποσών συγχρηματοδότησης καθορίζει αν θα παρουσιαστούν ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες οφειλές συγχρηματοδότησης.

Στο τέλος του έτους διενεργείται κατά περίπτωση αξιολόγηση όλων των οφειλών συγχρηματοδότησης και όλα τα ποσά τα οποία δεν είναι πιθανό να χρησιμοποιηθούν στους επόμενους 12 μήνες θεωρούνται μακροπρόθεσμες οφειλές συγχρηματοδότησης.

σε εκατ. EUR

 

8ο ΕΤΑ

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Βραχυπρόθεσμες οφειλές συγχρηματοδότησης

–

–

5

23

28

41

2.7.2.2.   Προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο

Από τις προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο, ποσό 6,3 εκατ. EUR αφορά μια επιστροφή στα κράτη μέλη και στο Ηνωμένο Βασίλειο από αποδεσμευμένα ή αχρησιμοποίητα κεφάλαια έργων στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ (βλ. σημείωση 2.9.1). Τα κράτη μέλη συμφώνησαν να συμψηφιστεί η επιστροφή με τις συνεισφορές του 11ου ΕΤΑ κατά την πρώτη πρόσκληση καταβολής συνεισφορών το 2025.

Εκτός από την επιστροφή, ποσό ύψους 58 εκατ. EUR αφορά την πρώτη δόση του 2025 που προκαταβλήθηκε από την Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κύπρο, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία και την Πορτογαλία. Από το ποσό αυτό, τα 51 εκατ. EUR τα συνεισέφερε το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ 15 εκατ. EUR αφαιρέθηκαν από το εναπομένον μερίδιο μη χρησιμοποιηθέντων κεφαλαίων του Ηνωμένου Βασιλείου από το 10ο και το 11ο ΕΤΑ. Σύμφωνα με το άρθρο 152 της συμφωνίας αποχώρησης, το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει συμβαλλόμενο μέρος του ΕΤΑ έως το κλείσιμο του 11ου ΕΤΑ και όλων των προηγούμενων ΕΤΑ που παραμένουν ανοικτά και αναλαμβάνει, εν προκειμένω, τις ίδιες υποχρεώσεις με τα κράτη μέλη (βλ. σημείωση 2.9.1).

2.8.   ΔΕΔΟΥΛΕΥΜΕΝΑ ΕΞΟΔΑ

Τα δεδουλευμένα είναι υποχρεώσεις για πληρωμή αγαθών ή υπηρεσιών που έχουν παραληφθεί ή παρασχεθεί αλλά —σε αντίθεση με τις οφειλές— δεν έχουν ακόμη τιμολογηθεί ή τυπικά συμφωνηθεί με τον προμηθευτή. Ο υπολογισμός των δεδουλευμένων βασίζεται στο εκκρεμές ποσό των δημοσιονομικών αναλήψεων υποχρεώσεων στο τέλος του έτους. Το μέρος των εκτιμώμενων δεδουλευμένων εξόδων που σχετίζονται με καταβληθείσες προχρηματοδοτήσεις έχει καταχωριστεί ως μείωση των ποσών των προχρηματοδοτήσεων.

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Δεδουλευμένα έξοδα

–

71

703

774

983

Άλλα δεδουλευμένα έξοδα και προεισπραχθέντα έσοδα

–

–

–

–

1

Σύνολο

–

71

703

774

984

Τα δεδουλευμένα έξοδα αποτελούνται από τα εκτιμώμενα λειτουργικά έξοδα για συνεχιζόμενες συμβάσεις ή συμβάσεις που έχουν λήξει χωρίς επικυρωμένες δηλώσεις δαπανών, όπου τα επιλέξιμα έξοδα που επιβάρυναν δικαιούχους εκτιμήθηκαν βάσει των βέλτιστων διαθέσιμων πληροφοριών κατά τον χρόνο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων. Επισημαίνεται ότι οι πληροφορίες από καθημερινές δραστηριότητες μεγάλης κλίμακας, όπως οι παρατάσεις συμβάσεων που υπογράφηκαν μετά την ημερομηνία του ισολογισμού, δεν εξετάζονται συστηματικά και ο δυνητικός αντίκτυπος των εν λόγω δραστηριοτήτων στα δεδουλευμένα έξοδα δεν μπορεί να εκτιμηθεί με αξιόπιστο τρόπο. Το μέρος των εκτιμώμενων δεδουλευμένων εξόδων που αφορά καταβληθέντα ποσά προχρηματοδότησης έχει καταχωριστεί ως μείωση των ποσών προχρηματοδότησης (βλ. σημείωση 2.2).

Η μείωση των δεδουλευμένων εξόδων κατά 210 εκατ. EUR εξηγείται από τη μείωση του αριθμού των συμβάσεων για τις οποίες έπρεπε να εκτιμηθούν και να συνυπολογιστούν τα έξοδα. Η μείωση αυτή συνάδει με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ και τον υποκείμενο αριθμό των εκκρεμών συμβάσεων.

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

2.9.   ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ

Τα κράτη μέλη του ΕΤΑ παρέχουν συνεισφορές στο Ταμείο για την υλοποίηση των προγραμμάτων του ΕΤΑ, όπως ορίζεται στην εσωτερική συμφωνία κάθε ΕΤΑ. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομική βάση, οι προσκλήσεις καταβολής κεφαλαίου, δηλαδή οι αιτήσεις χρηματοδότησης για ένα δεδομένο έτος Ν, αποφασίζονται με απόφαση του Συμβουλίου κατά το έτος Ν-1, ενώ οι πόροι που πρόκειται να ληφθούν χορηγούνται σαφώς σε συγκεκριμένες μελλοντικές περιόδους.

Οι συνεισφορές πληρούν τα κριτήρια της συνεισφοράς από ιδιοκτήτες (κανόνας EAR 1) και, ως εκ τούτου, αντιμετωπίζονται ως κεφάλαιο του ταμείου στις οικονομικές καταστάσεις των ΕΤΑ. Το κεφάλαιο του ταμείου αντιπροσωπεύει το συνολικό ποσό των συνεισφορών από τα κράτη μέλη του ΕΤΑ. Δεδομένου ότι το μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου αφαιρείται από το συνολικό κεφάλαιο του ταμείου (βλ. κατάσταση μεταβολών καθαρού ενεργητικού), στον ισολογισμό αναγνωρίζεται μόνο το αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου.

Δεδομένου ότι οι συμφωνηθείσες συνεισφορές κατανέμονται σε συγκεκριμένες περιόδους αναφοράς, με τη νομική απαίτηση του ΕΤΑ έναντι των κρατών μελών του ΕΤΑ να προκύπτει μόνο σε αυτές τις περιόδους, τυχόν ποσά που εισπράττονται εκ των προτέρων αναγνωρίζονται στις οφειλές ως προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο και όχι ως αιτηθέν κεφάλαιο.

2.9.1.   Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

Σύνολο

Κεφάλαιο του ταμείου

10 442

20 834

29 331

60 607

Μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου

-

-

(6 040 )

(6 040 )

Αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου την 31.12.2023

10 442

20 834

23 290

54 566

Κεφάλαιο του ταμείου

10 435

20 819

29 290

60 544

Μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου

-

-

(4 840 )

(4 840 )

Αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου την 31.12.2024

10 435

20 819

24 449

55 704

Τα μη αιτηθέντα κεφάλαια αντιπροσωπεύουν ποσά που δεν έχουν ακόμη ζητηθεί από τα κράτη μέλη. Τα αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου αντιπροσωπεύουν τις συνεισφορές που ζητήθηκαν από το ETA και μεταφέρθηκαν στους ταμειακούς λογαριασμούς από τα κράτη μέλη (βλ. κατωτέρω σημείωση 2.9.2).

Βάσει της απόφασης (ΕΕ) 2024/2906 του Συμβουλίου (6), οι συνεισφορές των κρατών μελών που ορίζονται στις εσωτερικές συμφωνίες του 8ου και του 9ου ΕΤΑ μειώθηκαν αναλόγως κατά 6,3 εκατ. EUR από κεφάλαια που αποδεσμεύτηκαν στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ. Οι επιστροφές που προέκυψαν από τη μείωση αυτή αντισταθμίστηκαν με συμπληρωματικές προσκλήσεις καταβολής κεφαλαίων στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ. Πράγματι, η επιστροφή θα χρησιμοποιηθεί για την πρώτη δόση του 2025 (βλ. σημείωση 2.7.2.).

Ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει συμβαλλόμενο μέρος του ΕΤΑ έως ότου κλείσουν όλα τα προγράμματα, σύμφωνα με το άρθρο 153 της συμφωνίας αποχώρησης, δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί το μερίδιό του στα μη δεσμευμένα και αποδεσμευμένα κεφάλαια από το 9ο και 10ο ΕΤΑ. Το 2024 το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησε να αντισταθμιστούν η δεύτερη και η τρίτη δόση του για το έτος με χρήση του ανεξόφλητου μεριδίου του στο αποθεματικό του 10ου και του 11ου ΕΤΑ. Επιπλέον, άλλα 15 εκατ. EUR επιστράφηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο για την πρώτη δόση του 2025 (βλ. σημείωση 2.7.2.1). Ως εκ τούτου, το κεφάλαιο του ταμείου του 10ου και του 11ου ΕΤΑ μειώθηκε κατά 15 εκατ. EUR και 41 εκατ. EUR, αντίστοιχα.

2.9.2.   Αιτηθέν και μη αιτηθέν κεφάλαιο ταμείου ανά κράτος μέλος και στο Ηνωμένο Βασίλειο

σε εκατ. EUR

Συνεισφορές 11ου ΕΤΑ

%

Μη αιτηθέν κεφάλαιο την 31.12.2023

Αιτηθέν κεφάλαιο το 2024

Μη αιτηθέν κεφάλαιο την 31.12.2024

Αυστρία

2,40

145

(29 )

116

Βέλγιο

3,25

196

(39 )

157

Βουλγαρία

0,22

13

(3 )

11

Κροατία

0,23

14

(3 )

11

Κύπρος

0,11

7

(1 )

5

Τσεχία

0,80

48

(10 )

39

Δανία

1,98

120

(24 )

96

Εσθονία

0,09

5

(1 )

4

Φινλανδία

1,51

91

(18 )

73

Γαλλία

17,81

1 076

(214 )

862

Γερμανία

20,58

1 243

(247 )

996

Ελλάδα

1,51

91

(18 )

73

Ουγγαρία

0,61

37

(7 )

30

Ιρλανδία

0,94

57

(11 )

46

Ιταλία

12,53

757

(150 )

606

Λετονία

0,12

7

(1 )

6

Λιθουανία

0,18

11

(2 )

9

Λουξεμβούργο

0,26

15

(3 )

12

Μάλτα

0,04

2

(0 )

2

Κάτω Χώρες

4,78

289

(57 )

231

Πολωνία

2,01

121

(24 )

97

Πορτογαλία

1,20

72

(14 )

58

Ρουμανία

0,72

43

(9 )

35

Σλοβακία

0,38

23

(5 )

18

Σλοβενία

0,22

14

(3 )

11

Ισπανία

7,93

479

(95 )

384

Σουηδία

2,94

178

(35 )

142

Ηνωμένο Βασίλειο

14,68

887

(176 )

710

Σύνολο

100,00

6 040

(1 200 )

4 840

Δεδομένου ότι το κεφάλαιο του 9ου και του 10ου ΕΤΑ είχε ζητηθεί να καταβληθεί και είχε εισπραχθεί εξ ολοκλήρου τα προηγούμενα έτη, το 2024 ζητήθηκε να καταβληθεί ποσό 1 200 εκατ. EUR, το οποίο αφορά αποκλειστικά το 11ο ΕΤΑ. Το αιτηθέν κεφάλαιο μειώθηκε από 1 800 εκατ. EUR το 2023 σε 1 200 εκατ. EUR το 2024.

2.9.3.   Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ

σε εκατ. EUR

 

8ο ΕΤΑ

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

Σύνολο

Υπόλοιπο στις 31.12.2022

(2 513 )

2 010

(38 )

541

–

Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 8ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ

2 762

(2 762 )

–

–

–

Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 10ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ

427

(432 )

6

–

–

Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 11ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ

(676 )

676

(87 )

87

–

Υπόλοιπο στις 31.12.2023

–

(509 )

(120 )

628

–

Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 10ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ

–

(1 )

1

–

–

Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 11ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ

–

–

(68 )

68

–

Υπόλοιπο στις 31.12.2024

–

(510 )

(187 )

696

–

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι πόροι που μεταφέρθηκαν μεταξύ ενεργών ΕΤΑ.

Από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας της Κοτονού, όλα τα κονδύλια που δεν χρησιμοποιήθηκαν σε προηγούμενα, ενεργά ΕΤΑ, μετά την αποδέσμευσή τους, μεταφέρονται στο τελευταίο ΕΤΑ που τέθηκε σε ισχύ. Οι πόροι που μεταφέρονται από άλλα ΕΤΑ αυξάνουν τις πιστώσεις του ταμείου προορισμού και μειώνουν τις πιστώσεις του ταμείου προέλευσης. Τα κεφάλαια που μεταφέρονται στο αποθεματικό επιδόσεων του 10ου και 11ου ΕΤΑ μπορούν να δεσμευτούν μόνον υπό συγκεκριμένους όρους, οι οποίοι ορίζονται στις εσωτερικές συμφωνίες.

3.   ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΕΣΟΔΑ

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

2024

2023

Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

3.1

41

14

Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

3.2

90

52

Σύνολο

 

131

65

3.1.   ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΜΗ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ

Τα έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές αφορούν συναλλαγές όπου ο μεταβιβάζων παρέχει πόρους στην αποδέκτρια οντότητα χωρίς εκείνη να παρέχει άμεσα περίπου την αντίστοιχη αξία σε αντάλλαγμα. Ο τομέας περιλαμβάνει κυρίως ποσά που εισέπραξε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του έτους και ανακτήσεις επιχειρησιακών δαπανών.

σε εκατ. EUR

 

Σημείωση

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

2024

2023

Είσπραξη εξόδων

 

1

16

7

24

6

Έσοδα συγχρηματοδότησης

3.1.1

–

12

5

17

8

Σύνολο

 

1

28

12

41

14

Τα έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές μπορούν να αναλυθούν ανά μέθοδο διαχείρισης ως εξής:

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

Άμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

την Επιτροπή

1

–

εκτελεστικούς οργανισμούς

2

–

αντιπροσωπείες της ΕΕ

4

5

 

7

5

Έμμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

τρίτες χώρες

31

6

οργανισμούς δημοσίου δικαίου

–

–

διεθνείς οργανισμούς

3

3

οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας

–

–

 

34

9

Σύνολο

41

14

3.1.1.   Έσοδα συγχρηματοδότησης

Οι εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδοτήσεων πληρούν τα κριτήρια εσόδων από μη ανταλλακτικές συναλλαγές υπό όρους και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να επηρεάζουν την κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων όταν εισπράττονται. Οι συνεισφορές παραμένουν στα στοιχεία παθητικού (βλ. σημείωση 2.7.2 και 2.7.2.1) έως ότου εκπληρωθούν οι όροι που αφορούν τα προσφερόμενα κεφάλαια, δηλαδή πραγματοποιηθούν επιλέξιμες δαπάνες (βλ. σημείωση 3.5). Το αντίστοιχο ποσό αναγνωρίζεται στη συνέχεια στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων ως έσοδο από μη ανταλλακτική συναλλαγή συγχρηματοδότησης. Κατά συνέπεια, η επίπτωση στο οικονομικό αποτέλεσμα του έτους είναι μηδενική.

3.2.   ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

2024

2023

Χρηματοοικονομικά έσοδα

—

1

18

19

9

Άλλα έσοδα

2

4

65

71

43

Σύνολο

2

5

83

90

52

Το ποσό των 19 εκατ. EUR στο πλαίσιο του τομέα «Χρηματοοικονομικά έσοδα» περιλαμβάνει κυρίως δεδουλευμένους τόκους μη καταβληθέντων ενταλμάτων είσπραξης, τόκους προχρηματοδοτήσεων, τόκους από υπόλοιπα που τηρούνται σε κεντρικές και εμπορικές τράπεζες και έσοδα από χρηματοδοτικά μέσα.

Τα «Άλλα έσοδα» αφορούν κυρίως συναλλαγματικά κέρδη. Οι αντίστοιχες συναλλαγματικές ζημίες καταγράφονται στα «Λοιπά έξοδα» (βλ. σημείωση 3.7).

ΕΞΟΔΑ

3.3.   ΕΞΟΔΑ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΑΛΛΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

2024

2023

Έξοδα για τεχνική βοήθεια

—

–

4

4

3

Το ποσό ύψους 4 εκατ. EUR περιλαμβάνει έξοδα για τεχνική βοήθεια που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων.

3.4.   ΜΕΣΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

2024

2023

Προγραμματίσιμες ενισχύσεις

2

(13 )

641

630

841

Μακροοικονομική στήριξη

–

–

–

–

7

Τομεακή πολιτική

–

–

–

–

(1 )

Έργα εντός ΑΚΕ

–

89

408

497

779

Επείγουσα βοήθεια

–

12

(25 )

(13 )

230

Θεσμική στήριξη

–

2

3

4

12

Συμψηφισμός εισπράξεων από εξαγωγές

–

–

–

–

2

Συνεισφορές σε καταπιστευματικά ταμεία

–

–

118

118

311

Σύνολο

2

90

1 145

1 237

2 181

Οι επιχειρησιακές δαπάνες του ΕΤΑ καλύπτουν διάφορα μέσα ενίσχυσης και λαμβάνουν διάφορες μορφές, ανάλογα με τον τρόπο κατανάλωσης και διαχείρισης των πιστώσεων.

Το 2024 οι επιχειρησιακές δαπάνες μειώθηκαν κατά 944 εκατ. EUR, κυρίως λόγω της σημαντικής μείωσης των συνεισφορών στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ από 1 906 εκατ. EUR το 2023 σε 1 145 εκατ. EUR το 2024. Η μείωση αυτή παρατηρήθηκε σε όλα τα προγράμματα και συνάδει με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ.

Ομοίως, οι μεταβολές των δαπανών στο πλαίσιο του 9ου και του 10ου ΕΤΑ συνάδουν με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ και τη σταδιακή περάτωση των συμβάσεων. Πολλές συμβάσεις στο πλαίσιο των εν λόγω ΕΤΑ ολοκληρώθηκαν και περατώθηκαν το 2024, με αποτέλεσμα χαμηλότερες δαπάνες.

Τα αρνητικά ποσά στο πλαίσιο του 10ου και του 11ου ΕΤΑ που σχετίζονται με τις προγραμματίσιμες ενισχύσεις και τα προγράμματα επείγουσας βοήθειας οφείλονται στον αντιλογισμό των δεδουλευμένων του 2023 που ήταν υψηλότερα από τις πραγματικές δαπάνες το 2024. Για το 11ο ΕΤΑ, ειδικότερα, τα αρνητικά ποσά αφορούν σύμβαση με την Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία αρχικά προβλεπόταν να λήξει τον Δεκέμβριο του 2023 και στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια του 2024, παρατάθηκε έως τον Δεκέμβριο του 2025. Η Επιτροπή συνεισφέρει στο εν λόγω καταπιστευματικό ταμείο χρησιμοποιώντας κεφάλαια τόσο από το Καταπιστευματικό Ταμείο για την Αφρική όσο και από το ΕΤΑ. Με την εφαρμογή της αρχής της προτεραιότητας κατανάλωσης στην προχρηματοδότηση, οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν το 2024 κατανεμήθηκαν στο Καταπιστευματικό Ταμείο για την Αφρική, ενώ τα κονδύλια του ΕΤΑ αναμένεται να χρησιμοποιηθούν το 2025.

Επιπλέον, οι δαπάνες για προγραμματίσιμες ενισχύσεις, επείγουσα βοήθεια και έργα εντός ΑΚΕ επηρεάστηκαν κατά 175 εκατ. EUR ως αποτέλεσμα του αντιλογισμού δεδουλευμένων του 2023 που αφορούσαν τέσσερα έργα, συμπεριλαμβανομένης της σύμβασης με την Παγκόσμια Τράπεζα. Με βάση τις επικαιροποιημένες πληροφορίες υλοποίησης που ελήφθησαν από τους εταίρους υλοποίησης και οι οποίες αντικατοπτρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την πραγματική πρόοδο των έργων, δεν καταγράφηκαν δεδουλευμένα για τις εν λόγω συμβάσεις το 2024.

3.5.   ΕΞΟΔΑ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

2024

2023

Συγχρηματοδότηση

–

12

5

17

8

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τη συγχρηματοδότηση έργων το 2024. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν περιλαμβάνουν εκτιμώμενα ποσά που συνδέονται με τη διαδικασία διαχωρισμού των χρήσεων (και κατά συνέπεια, αντιλογισμούς των εκτιμώμενων ποσών που συνδέονται με το προηγούμενο έτος).

Σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες για τις συγχρηματοδοτήσεις, τα σχετικά ποσά δεν είχαν επίπτωση στο αποτέλεσμα του έτους όσον αφορά το ΕΤΑ διότι αναγνωρίστηκαν τόσο στα έξοδα συγχρηματοδότησης όσο και στα έσοδα συγχρηματοδότησης (βλ. επίσης σημείωση 3.1.1).

Μέσα ενίσχυσης και έξοδα συγχρηματοδότησης ανά είδος διαχείρισης

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

Άμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

την Επιτροπή

17

50

εκτελεστικούς οργανισμούς της ΕΕ

3

16

καταπιστευματικά ταμεία

118

290

αντιπροσωπείες της ΕΕ

148

235

 

286

591

Έμμεση διαχείριση

 

 

Εκτελέστηκαν από:

 

 

την ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ

84

(45 )

διεθνείς οργανισμούς

287

994

οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας

156

201

οργανισμούς δημοσίου δικαίου

126

147

τρίτες χώρες

314

297

όργανα της ΕΕ με σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα

–

3

 

967

1 597

Σύνολο

1 254

2 189

3.6.   ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

2024

2023

Καθαρές ζημίες απομείωσης από δάνεια και απαιτήσεις

–

(5)

4

(1)

2

Ζημίες από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ή χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

–

–

3

3

3

Επιδότηση προμηθειών

–

–

2

2

1

Σύνολο

–

(5)

9

3

7

Οι καθαρές ζημίες απομείωσης από δάνεια και απαιτήσεις περιλαμβάνουν ζημίες απομείωσης από χρηματοδοτικά μέσα και εκτιμώμενες δαπάνες για μη ανακτήσιμα ποσά που προκύπτουν από τη λήξη ενταλμάτων είσπραξης (σε διάστημα 2 ετών), πτωχεύσεις και απαλλαγές.

Οι χρηματοοικονομικές δαπάνες ύψους 3 εκατ. EUR για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος αφορούν κυρίως συναλλαγματικές διαφορές, μεταβολές τόκων και εύλογης αξίας για διάφορα χρηματοδοτικά μέσα.

Το ποσό του 2 εκατ. EUR του τομέα «Επιδότηση προμηθειών» αφορά δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου Kulima.

3.7.   ΛΟΙΠΑ ΕΞΟΔΑ

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξωτερικές υπηρεσίες μη ΤΠ, δαπάνες λειτουργικής μίσθωσης, ανακοινώσεις και δημοσιεύσεις, δαπάνες κατάρτισης κ.λπ.

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

2024

2023

Διοικητικές δαπάνες και δαπάνες πληροφορικής

-

1

42

43

51

Προβλέψεις για κινδύνους και επιβαρύνσεις

-

-

-

-

1

Πραγματοποιηθείσες ζημίες εμπορικών οφειλετών

1

2

-

4

-

Συναλλαγματικές ζημίες

1

4

59

63

62

Συναλλαγματικές ζημίες από χρηματοδοτικά μέσα

–

–

1

1

1

Σύνολο

2

7

101

110

116

Ο τομέας «Διοικητικές δαπάνες και δαπάνες πληροφορικής» περιλαμβάνει ποσά που βασίζονται στην εσωτερική συμφωνία του ΕΤΑ με την Επιτροπή για την κάλυψη των διοικητικών δαπανών που προκύπτουν στην κεντρική διοίκηση και στις αντιπροσωπείες κατά τη διαχείριση των προγραμμάτων του ΕΤΑ.

4.   ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

4.1.   ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις είναι πιθανά στοιχεία ενεργητικού, που προκύπτουν από παρελθόντα γεγονότα και των οποίων η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον από την επέλευση ή τη μη επέλευση ενός ή περισσότερων αβέβαιων μελλοντικών γεγονότων που δεν εμπίπτουν ολοκληρωτικά στον έλεγχο της οντότητας.

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Εγγυήσεις προχρηματοδότησης

–

–

19

19

32

Σύνολο

–

–

19

19

32

Εγγυήσεις προχρηματοδότησης ζητούνται σε ορισμένες περιπτώσεις από τους δικαιούχους που δεν είναι κράτη μέλη κατά την πληρωμή προκαταβολής.

Στο τέλος του 2024 οι εγγυήσεις προχρηματοδότησης ανέρχονταν σε 19 εκατ. EUR έναντι 32 εκατ. EUR το 2023. Αυτό συνάδει με την εκκαθάριση του ΕΤΑ και τη σταδιακή περάτωση συμβάσεων.

Για συμβάσεις που τελούν υπό έμμεση διαχείριση, οι εγγυήσεις ανήκουν σε αναθέτουσα αρχή άλλη από το ΕΤΑ και, ως εκ τούτου, δεν δημοσιοποιούνται από το ΕΤΑ.

4.2.   ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις είναι είτε πιθανές υποχρεώσεις που απορρέουν από παρελθόντα γεγονότα και των οποίων η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον από την επέλευση ή μη ενός ή περισσότερων αβέβαιων μελλοντικών γεγονότων που δεν εμπίπτουν ολοκληρωτικά στον έλεγχο της οντότητας, είτε παρούσες υποχρεώσεις που απορρέουν από παρελθόντα γεγονότα, όταν η εκροή πόρων δεν είναι πιθανή ή το ποσό δεν μπορεί να επιμετρηθεί με αξιόπιστο τρόπο.

4.2.1.   Χορηγηθείσες εγγυήσεις

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Χορηγηθείσες εγγυήσεις

–

–

26

26

28

Ο ανωτέρω πίνακας παρουσιάζει το άνοιγμα του ΕΤΑ σε πιθανές μελλοντικές πληρωμές που συνδέονται με εγγυήσεις χορηγούμενες στον Όμιλο ΕΤΕπ ή σε άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τα ποσά παρουσιάζονται μετά την αφαίρεση των δημοσιονομικών προβλέψεων ή των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που αναγνωρίζονται για τα εν λόγω προγράμματα.

Το ποσό ύψους 26 εκατ. EUR αφορά εγγυήσεις στο πλαίσιο των ακόλουθων χρηματοδοτικών μέσων: 9 εκατ. EUR στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου Euritz, 10 εκατ. EUR στο πλαίσιο του KULIMA FUND και άλλα 7 εκατ. EUR στο πλαίσιο της διευκόλυνσης για τη γεωργική αλυσίδα αξίας ZAMBIA.

4.2.2.   Ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αφορούν νομικές υποθέσεις

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Εκκρεμείς νομικές υποθέσεις

–

–

7

7

7

Στο τέλος του 2024 εκκρεμούσαν μόνο δύο υποθέσεις, συνολικού ύψους 7 εκατ. EUR.

4.3.   ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

4.3.1.   Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί

Το κατωτέρω ποσό είναι το δημοσιονομικό ΥΠΕ (Υπόλοιπο προς εκκαθάριση) (RAL - «Reste à Liquider») μείον τα σχετικά ποσά που έχουν συμπεριληφθεί ως έξοδα στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Το δημοσιονομικό ΥΠΕ είναι ποσό που αντιπροσωπεύει τις αναλήψεις υποχρεώσεων για τις οποίες δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη πληρωμές και/ή αποδεσμεύσεις. Αυτή είναι η φυσική συνέπεια της εφαρμογής πολυετών προγραμμάτων.

σε εκατ. EUR

 

9ο ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

31.12.2024

31.12.2023

Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί

15

166

2 520

2 701

3 449

Η μείωση του ΥΠΕ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση του δημοσιονομικού ΥΠΕ, η οποία ανήλθε συνολικά σε 3 812 εκατ. EUR στο τέλος του 2024 (2023: 5 116 εκατ. EUR). Αυτό συνάδει με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ και συνδέεται επίσης με την εξέλιξη του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων (βλ. σημείωση 2.2).

5.   ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Οι παρακάτω πληροφορίες σχετικά με τη διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου του ΕΤΑ αφορούν τις ταμειακές πράξεις που πραγματοποιήθηκαν από την Επιτροπή για λογαριασμό του ΕΤΑ με σκοπό την εκτέλεση των πόρων του.

5.1.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

Οι κανόνες και οι αρχές για τη διαχείριση των ταμειακών πράξεων ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό του 11ου ΕΤΑ και στην εσωτερική συμφωνία.

Βάσει του ανωτέρω κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθες βασικές αρχές:

α)

Οι συνεισφορές των ΕΤΑ καταβάλλονται από τα κράτη μέλη σε ειδικούς λογαριασμούς οι οποίοι ανοίγονται στην εξουσιοδοτημένη για την έκδοση/κοπή χρήματος τράπεζα εκάστου κράτους μέλους ή σε χρηματοπιστωτικό οργανισμό που αυτή υποδεικνύει. Τα ποσά των συνεισφορών παραμένουν σε αυτούς τους ειδικούς λογαριασμούς μέχρις ότου οι πληρωμές των ΕΤΑ πρέπει να πραγματοποιηθούν.

β)

Οι συνεισφορές των ΕΤΑ καταβάλλονται από τα κράτη μέλη σε ευρώ, ενώ οι πληρωμές των ΕΤΑ πραγματοποιούνται σε ευρώ και σε άλλα νομίσματα.

γ)

Δεν επιτρέπεται η υπερανάληψη από τραπεζικούς λογαριασμούς που ανοίγονται από την Επιτροπή για λογαριασμό των ΕΤΑ.

Εκτός από αυτούς τους ειδικούς λογαριασμούς, ανοίγονται από την Επιτροπή άλλοι τραπεζικοί λογαριασμοί εξ ονόματος των ΕΤΑ, σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (κεντρικές τράπεζες ή εμπορικές τράπεζες), με σκοπό την εκτέλεση πληρωμών ή την είσπραξη εσόδων άλλων από τις συνεισφορές των κρατών μελών στον προϋπολογισμό.

Οι ταμειακές πράξεις και οι πληρωμές είναι αυτοματοποιημένες σε πολύ μεγάλο βαθμό και εξαρτώνται από σύγχρονα συστήματα πληροφορικής. Υπάρχουν ειδικές διαδικασίες που εξασφαλίζουν ασφάλεια στα συστήματα αυτά και διαχωρισμό καθηκόντων βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού, των προτύπων εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής και των αρχών που διέπουν τις ελεγκτικές διαδικασίες.

Η διαχείριση των ταμειακών πράξεων και των πληρωμών διέπεται από γραπτές κατευθυντήριες γραμμές και διαδικασίες, στόχος των οποίων είναι ο περιορισμός του επιχειρησιακού και του χρηματοοικονομικού κινδύνου και η εξασφάλιση επαρκούς ελέγχου. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές και διαδικασίες καλύπτουν τους διάφορους τομείς λειτουργίας, ενώ η συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες γραμμές και τις διαδικασίες ελέγχεται σε τακτική βάση.

5.2.   ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Έκθεση του ΕΤΑ σε συναλλαγματικό κίνδυνο στο τέλος του έτους — καθαρή θέση

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

 

USD

EUR

Λοιπά

Σύνολο

USD

EUR

Λοιπά

Σύνολο

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

 

 

 

 

 

 

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος

10

4

7

21

7

7

3

17

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

42

61

9

112

16

49

8

73

Απαιτήσεις

6

5

–

11

7

4

–

11

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

11

400

–

411

6

595

—

601

 

69

470

16

555

36

655

11

704

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

 

 

 

 

 

 

 

 

Δημοσιονομικές προβλέψεις και υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις

–

3

–

3

–

2

2

4

 

–

3

–

3

–

2

2

4

Σύνολο

69

473

16

558

36

657

13

706

Όλες οι συνεισφορές τηρούνται σε ευρώ. Άλλα νομίσματα αγοράζονται όταν αυτό απαιτείται για την εκτέλεση πληρωμών. Κατά συνέπεια, οι ταμειακές πράξεις των ΕΤΑ δεν εκτίθενται σε συναλλαγματικό κίνδυνο.

5.3.   ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ

Το ΕΤΑ δεν δανείζεται χρήματα και, κατά συνέπεια, δεν εκτίθεται σε κίνδυνο επιτοκίου.

Εισπράττονται τόκοι από τα υπόλοιπα των διαφόρων τραπεζικών του λογαριασμών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έχει θεσπίσει, για λογαριασμό του ΕΤΑ, μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι αντανακλούν συστηματικά τα επιτόκια της αγοράς, καθώς και τις ενδεχόμενες διακυμάνσεις τους.

Οι συνεισφορές στον προϋπολογισμό του ΕΤΑ πιστώνονται από κάθε κράτος μέλος σε ειδικό λογαριασμό ο οποίος τηρείται στο πιστωτικό ίδρυμα που ορίζει το κράτος μέλος. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου αρνητικών αμοιβών, ο οποίος υπήρχε πριν από μερικά χρόνια, έχουν θεσπιστεί διαδικασίες διαχείρισης μετρητών προκειμένου να ελαχιστοποιούνται τα υπόλοιπα που τηρούνται στους οικείους λογαριασμούς. Επίσης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/888 του Συμβουλίου (7), τυχόν αρνητικές αμοιβές στους λογαριασμούς αυτούς επιβαρύνουν το οικείο κράτος μέλος.

Τα ημερήσια υπόλοιπα που τηρούνται σε λογαριασμούς εμπορικών τραπεζών αποφέρουν τόκους σε καθημερινή βάση. Οι τόκοι που αποφέρουν τα υπόλοιπα αυτών των λογαριασμών βασίζονται σε κυμαινόμενα επιτόκια της αγοράς στα οποία εφαρμόζεται (θετικό ή αρνητικό) συμβατικό περιθώριο. Για τους περισσότερους λογαριασμούς, ο υπολογισμός των τόκων εξαρτάται από ένα επιτόκιο αναφοράς της αγοράς και προσαρμόζεται ανάλογα με τις διακυμάνσεις του εν λόγω επιτοκίου. Κατά συνέπεια, το ΕΤΑ δεν διατρέχει κανέναν κίνδυνο να εφαρμοστούν στα υπόλοιπά του επιτόκια χαμηλότερα από εκείνα της αγοράς.

5.4.   ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥ)

Μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο

Όσον αφορά τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, τα αναφερόμενα ποσά είναι τα καθαρά λογιστικά ποσά και αντιπροσωπεύουν την έκθεση των ΕΤΑ σε πιστωτικό κίνδυνο στο τέλος της περιόδου αναφοράς.

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

 

 

Δάνεια

21

16

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

411

601

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές  (*1)

11

11

Χορηγηθείσες εγγυήσεις

 

 

Συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων

12

14

Σύνολο στις 31.12.2024

454

642


Δάνεια χρηματοοικονομικών μέσων: πιστωτική ποιότητα

σε εκατ. EUR

31.12.2024

 

Στάδιο 1

Στάδιο 2

Στάδιο 3

POCI

Σύνολο

Αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας

 

 

 

 

 

Εξαίρετου και υψηλού βαθμού

–

–

–

–

–

Άνω μεσαίου βαθμού

–

–

–

–

–

Χαμηλού μεσαίου βαθμού

–

–

–

–

–

Μη επενδυτικού βαθμού και βαθμού αθέτησης

16

6

3

–

25

Ακαθάριστη λογιστική αξία

16

6

3

–

25

Μείον πρόβλεψη ζημίας

3

1

–

–

4

Καθαρή λογιστική αξία

13

5

3

–

21


Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους: πιστωτική ποιότητα

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

 

 

 

Αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας

 

 

Εξαίρετου και υψηλού βαθμού

314

514

Άνω μεσαίου βαθμού

91

77

Χαμηλού μεσαίου βαθμού

6

11

Μη επενδυτικού βαθμού και βαθμού αθέτησης

–

–

Ακαθάριστη λογιστική αξία

411

601

Μείον πρόβλεψη ζημίας

-

-

Καθαρή λογιστική αξία

411

601


Απαιτήσεις: πιστωτική ποιότητα

σε εκατ. EUR

31.12.2024

 

Μη οφειλόμενες

Ληξιπρόθεσμες 0-30

ημερών

Ληξιπρόθεσμες 31-90

ημερών

Ληξιπρόθεσμες

91 ημέρες - 1 έτος

Ληξιπρόθεσμες

> 1 έτος

Σύνολο

Ακαθάριστη λογιστική αξία

11

–

–

–

–

11

Μείον πρόβλεψη ζημίας

–

–

–

–

–

–

Καθαρή λογιστική αξία

11

–

–

–

–

11

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος: πιστωτική ποιότητα

Το 2024 τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος που περιλαμβάνονται στις παρούσες οικονομικές καταστάσεις αφορούν επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (βλ. σημείωση 2.1).

5.5.   ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ

Ανάλυση ληκτότητας των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με βάση τον χρόνο που απομένει μέχρι τη λήξη των συμβατικών προθεσμιών

Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και οι οφειλές του παρόντος τομέα γνωστοποιούνται ανά λογιστικές αξίες από τον ισολογισμό.

σε εκατ. EUR

 

< 1 έτος

1-5 έτη

> 5 έτη

Σύνολο

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στις 31.12.2024

256

–

–

256

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στις 31.12.2023

391

2

–

393

Οι αρχές του προϋπολογισμού που εφαρμόζονται στο ΕΤΑ εξασφαλίζουν ότι το σύνολο των ταμειακών πόρων για την περίοδο προϋπολογισμού είναι πάντα επαρκές για την εκτέλεση των πληρωμών. Πράγματι, το σύνολο των συνεισφορών των κρατών μελών ισούται με το συνολικό ποσό των πιστώσεων πληρωμών για τη σχετική περίοδο προϋπολογισμού.

Ωστόσο, οι συνεισφορές των κρατών μελών στο ΕΤΑ καταβάλλονται σε τρεις δόσεις ετησίως, ενώ οι πληρωμές μπορεί να έχουν εποχιακό χαρακτήρα.

Για να εξασφαλιστεί ότι οι ταμειακοί πόροι είναι πάντα επαρκείς για την κάλυψη των πληρωμών που πρέπει να γίνονται κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου μήνα, ανταλλάσσονται τακτικά πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων μεταξύ του λογιστηρίου της Επιτροπής και των σχετικών υπηρεσιών πληρωμής.

Εκτός των ανωτέρω, στο πλαίσιο των ταμειακών πράξεων του ΕΤΑ, αυτοματοποιημένα εργαλεία διαχείρισης μετρητών εξασφαλίζουν επαρκή ρευστότητα σε κάθε έναν από τους τραπεζικούς λογαριασμούς του ΕΤΑ, σε καθημερινή βάση.

6.   ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ

Τα συνδεδεμένα μέρη του ΕΤΑ είναι το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι συναλλαγές μεταξύ αυτών των οντοτήτων λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο των συνήθων πράξεων του ΕΤΑ και, ως εκ τούτου, δεν χρειάζονται συγκεκριμένες απαιτήσεις γνωστοποίησης για τις συναλλαγές αυτές σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες της ΕΕ.

Το ΕΤΑ δεν διαθέτει ξεχωριστή διαχείριση, διότι τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής. Τα δικαιώματα των βασικών διοικητικών στελεχών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής, δημοσιοποιήθηκαν στους ενοποιημένους ετήσιους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα 7.2 «Δικαιώματα των βασικών διοικητικών στελεχών».

7.   ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Κατά την ημερομηνία υπογραφής των παρόντων λογαριασμών, δεν περιήλθε στην προσοχή της υπολόγου του ΕΤΑ ούτε αναφέρθηκε σε αυτήν κανένα σημαντικό θέμα που θα απαιτούσε ειδική γνωστοποίηση στο πλαίσιο της παρούσας ενότητας. Οι ετήσιοι λογαριασμοί και οι σχετικές σημειώσεις καταρτίστηκαν με βάση τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες και αντανακλώνται στα παραπάνω.

8.   ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Το οικονομικό αποτέλεσμα του έτους υπολογίζεται βάσει των αρχών της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση. Το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, όμως, βασίζεται στις αρχές της ταμειακής λογιστικής. Δεδομένου ότι το οικονομικό αποτέλεσμα και το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού λαμβάνουν ως βάση τις ίδιες υποκείμενες επιχειρησιακές πράξεις, είναι σκόπιμο να εξασφαλίζεται η μεταξύ τους συμφωνία. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τη συμφωνία αυτή, με τη μορφή κατανομής των στοιχείων συμφωνίας σε έσοδα και δαπάνες. Οι σημειώσεις του πίνακα παρέχουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τη φύση των βασικών στοιχείων συμφωνίας.

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ

(1 240 )

(2 249 )

Έσοδα

 

 

Απαιτήσεις που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού

(25 )

(11 )

Απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν κατά το τρέχον έτος και δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί

(4 )

(2 )

Απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα έτη και εισπράχθηκαν κατά το τρέχον έτος

18

12

Καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων

38

36

Δεδουλευμένα έσοδα (καθαρά)

(98 )

(54 )

Έξοδα

 

 

Έξοδα του τρέχοντος έτους που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί

65

(55 )

Έξοδα προηγούμενων χρήσεων που καταβλήθηκαν το τρέχον έτος

(176 )

(349 )

Καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων

1 147

556

Δεδουλευμένα έξοδα (καθαρά)

(1 071 )

59

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

(1 345 )

(2 056 )

8.1.   ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ - ΕΣΟΔΑ

Τα έσοδα ενός οικονομικού έτους αντιστοιχούν στα έσοδα που εισπράχθηκαν επί απαιτήσεων που βεβαιώθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους και στα ποσά που εισπράχθηκαν επί απαιτήσεων που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα οικονομικά έτη.

Οι απαιτήσεις που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού καταχωρίζονται στο οικονομικό αποτέλεσμα, αλλά από δημοσιονομική άποψη δεν μπορούν να θεωρηθούν έσοδα, δεδομένου ότι το εισπραχθέν ποσό μεταφέρεται σε αποθεματικά και δεν μπορεί να δεσμευθεί εκ νέου χωρίς απόφαση του Συμβουλίου.

Οι απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν κατά το τρέχον έτος και δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί πρέπει να αφαιρεθούν από το οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας, δεδομένου ότι δεν αποτελούν μέρος των εσόδων του προϋπολογισμού. Ωστόσο, οι απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα έτη και εισπράχθηκαν κατά το τρέχον έτος πρέπει να προστεθούν στο οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών.

Το καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων αναφέρεται στον συμψηφισμό των προχρηματοδοτήσεων με ποσά εισπραχθέντα από τους δικαιούχους. Τα εν λόγω έσοδα σε μετρητά αντιπροσωπεύουν έσοδα του προϋπολογισμού, αλλά δεν έχουν αντίκτυπο στο οικονομικό αποτέλεσμα και πρέπει συνεπώς να προστεθούν για λόγους συμφωνίας.

Τα καθαρά δεδουλευμένα έσοδα συνίστανται κυρίως σε καταληκτικές πράξεις στο τέλος του έτους. Λαμβάνεται υπόψη μόνον το καθαρό αποτέλεσμα, δηλαδή τα δεδουλευμένα έσοδα του τρέχοντος έτους μείον τα αντιλογισθέντα δεδουλευμένα έσοδα του προηγούμενου έτους.

8.2.   ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ – ΔΑΠΑΝΕΣ

Τα έξοδα του τρέχοντος έτους που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί πρέπει να προστεθούν για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών διότι περιλαμβάνονται στο οικονομικό αποτέλεσμα, αλλά δεν αποτελούν μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού. Ωστόσο, τα έξοδα προηγούμενων χρήσεων που καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους πρέπει να αφαιρεθούν από το οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών, δεδομένου ότι αποτελούν μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού του τρέχοντος έτους, αλλά είτε δεν έχουν καμία επίπτωση στο οικονομικό αποτέλεσμα είτε μειώνουν τα έξοδα σε περίπτωση διορθώσεων.

Τα έσοδα σε μετρητά από ακυρώσεις πληρωμών δεν επηρεάζουν το οικονομικό αποτέλεσμα, αν και επηρεάζουν το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Το καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων είναι ο συνδυασμός των νέων ποσών προχρηματοδότησης που καταβλήθηκαν το τρέχον έτος (τα οποία αναγνωρίσθηκαν ως δαπάνες προϋπολογισμού του έτους) και του συμψηφισμού των ποσών προχρηματοδότησης που καταβλήθηκαν κατά το τρέχον έτος ή προηγούμενα έτη με την αποδοχή επιλέξιμων δαπανών. Τα τελευταία αυτά ποσά αντιπροσωπεύουν έξοδα από την άποψη της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση αλλά όχι από την άποψη της λογιστικής του προϋπολογισμού, διότι η πληρωμή της αρχικής προχρηματοδότησης είχε ήδη ληφθεί υπόψη ως δαπάνη του προϋπολογισμού κατά τον χρόνο της καταβολής της.

Τα καθαρά δεδουλευμένα έξοδα περιλαμβάνουν κυρίως καταληκτικές πράξεις στα τέλη του έτους, δηλαδή επιλέξιμα έξοδα που πραγματοποίησαν δικαιούχοι χρηματοδοτήσεων ΕΤΑ που δεν έχουν ακόμη δηλωθεί στο ΕΤΑ. Μόνον το καθαρό αποτέλεσμα λαμβάνεται υπόψη, δηλαδή τα δεδουλευμένα έξοδα του τρέχοντος έτους μείον τα αντιλογισθέντα δεδουλευμένα έξοδα του προηγούμενου έτους.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΤΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ 2024  (8)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Γενικές πληροφορίες για τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης

Σύσταση

Σύμφωνα με τα άρθρα 238 και 239 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (9) και το άρθρο 35 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (10), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να συστήσει καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης για εξωτερικές δράσεις (στο εξής: καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ). Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται στο πλαίσιο συμφωνίας που συνάπτεται με άλλους δωρητές για ενέργειες έκτακτης ανάγκης και ενέργειες μετά την περίοδο έκτακτης ανάγκης οι οποίες συνιστούν αναγκαία αντίδραση σε μια κρίση ή για θεματικές ενέργειες.

Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με απόφαση κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή έγκρισης από τα εν λόγω θεσμικά όργανα. Η εν λόγω απόφαση περιλαμβάνει την καταστατική συμφωνία με άλλους δωρητές.

Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται και εφαρμόζονται μόνον όταν πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

—

υπάρχει προστιθέμενη αξία της παρέμβασης της Ένωσης: οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης, ιδίως λόγω της κλίμακας ή των δυνητικών αποτελεσμάτων τους, μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης από ό,τι σε εθνικό επίπεδο και η χρήση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων δεν θα επαρκούσε για την υλοποίηση των στόχων πολιτικής της Ένωσης·

—

τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης οδηγούν σε σαφή πολιτική προβολή για την Ένωση και σε διαχειριστικά πλεονεκτήματα, καθώς και σε βελτιωμένο έλεγχο, από πλευράς της Ένωσης, όσον αφορά τους κινδύνους και τις εκταμιεύσεις των συνεισφορών της Ένωσης και άλλων δωρητών·

—

τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης δεν συστήνονται εάν αναπαράγουν άλλους υπάρχοντες διαύλους χρηματοδότησης ή παρόμοια μέσα χωρίς καμία προσθετικότητα·

—

οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του μέσου της Ένωσης ή της θέσης του προϋπολογισμού από όπου χρηματοδοτούνται.

Υφιστάμενα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ

Μέχρι σήμερα η Επιτροπή έχει ιδρύσει τέσσερα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ:

—

το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ, στόχος του οποίου είναι να στηρίξει όλες τις πτυχές της εξόδου της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας από την κρίση και τις προσπάθειες ανασυγκρότησής της. Ιδρύθηκε στις 15 Ιουλίου 2014·

—

το καταπιστευματικό ταμείο «Madad» της ΕΕ, ένα περιφερειακό καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την αντιμετώπιση της συριακής κρίσης. Ιδρύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2014·

—

το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική, ένα καταπιστευματικό ταμείο έκτακτης ανάγκης για τη σταθερότητα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αντικανονικής μετανάστευσης και του εκτοπισμού ατόμων στην Αφρική. Ιδρύθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2015·

—

το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Κολομβία με σκοπό να στηρίξει την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας κατά τα πρώτα στάδια της ανάκαμψης και σταθεροποίησης έπειτα από τις συγκρούσεις. Ιδρύθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2016.

Αποστολή

Το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ συστάθηκε με σκοπό να προωθήσει τη σταθεροποίηση και την ανασυγκρότηση της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας (ΚΑΔ). Κύριος στόχος του ταμείου, όπως ορίζεται στην καταστατική συμφωνία του, είναι «να παρέχει συνεκτική και στοχευμένη βοήθεια για την ανθεκτικότητα των ευάλωτων ομάδων και υποστήριξη για την από κάθε άποψη έξοδο της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας από την κρίση και για την ανασυγκρότηση της χώρας, να συντονίζει δράσεις βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, καθώς και να βοηθά τις γειτονικές χώρες να αντεπεξέλθουν στις συνέπειες της κρίσης».

Κύριες επιχειρησιακές δραστηριότητες

Το καταπιστευματικό ταμείο της Ένωσης συγκεντρώνει πόρους από διάφορους δωρητές για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων με βάση τους συμφωνημένους στόχους. Από τη σύστασή του τον Ιούλιο του 2014, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ έχει εγκρίνει 22 προγράμματα και έχει ωφελήσει περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια δικαιούχους. Τα προγράμματα προορίζονται να συνδράμουν την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ) και τον πληθυσμό της μετά την κρίση του 2013. Ειδικότερα, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ αποσκοπεί στη διασφάλιση της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες (κυρίως στον τομέα της υγείας, της ύδρευσης και της αποχέτευσης), στη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας και στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και της συμφιλίωσης.

Διακυβέρνηση

Η διαχείριση του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ διασφαλίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία λειτουργεί επίσης ως γραμματεία των δύο διοικητικών οργάνων του — του διοικητικού συμβουλίου του καταπιστευματικού ταμείου και της επιχειρησιακής επιτροπής. Το διοικητικό συμβούλιο του καταπιστευματικού ταμείου και η επιχειρησιακή επιτροπή του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ απαρτίζονται από εκπροσώπους των δωρητών, Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έναν εκπρόσωπο των αρχών της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας και παρατηρητές. Οι κανόνες που διέπουν τη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου και τον εσωτερικό κανονισμό του θεσπίζονται στην καταστατική συμφωνία του καταπιστευματικού ταμείου της Ένωσης.

Κύριο καθήκον του συμβουλίου είναι να θεσπίζει και να αναθεωρεί τη συνολική στρατηγική του καταπιστευματικού ταμείου. Το επιχειρησιακό συμβούλιο είναι αρμόδιο για την επιλογή των δράσεων που χρηματοδοτούνται από το ταμείο και επιβλέπει την υλοποίησή τους. Εγκρίνει επίσης τους ετήσιους λογαριασμούς και τις ετήσιες εκθέσεις για τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το καταπιστευματικό ταμείο.

Πηγές χρηματοδότησης

Το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ χρηματοδοτείται από συνεισφορές δωρητών.

Ετήσιοι λογαριασμοί

Βάση κατάρτισης

Το νομικό πλαίσιο και οι προθεσμίες για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών καθορίζονται από τη συμφωνία για τη σύσταση του καταπιστευματικού ταμείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ), και του εσωτερικού κανονισμού του (στο εξής: καταστατική συμφωνία). Σύμφωνα με την εν λόγω καταστατική συμφωνία, οι ετήσιοι λογαριασμοί καταρτίζονται σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίζει η υπόλογος της Επιτροπής (στο εξής: «λογιστικοί κανόνες της ΕΕ» ή «κανόνες EAR»), οι οποίοι βασίζονται σε διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα του δημόσιου τομέα (IPSAS).

Υπόλογος

Η υπόλογος της Επιτροπής υπηρετεί και ως υπόλογος των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης. Η υπόλογος είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό λογιστικών διαδικασιών και λογιστικού σχεδίου που θα είναι κοινά για όλα τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης. Ο εσωτερικός ελεγκτής της Επιτροπής, η OLAF και το Ελεγκτικό Συνέδριο ασκούν τις ίδιες εξουσίες πάνω στα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης όπως και σε σχέση με τις λοιπές ενέργειες που διεξάγει η Επιτροπή. Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης υπόκεινται ετησίως σε ανεξάρτητο εξωτερικό έλεγχο.

Σύνθεση των ετήσιων λογαριασμών

Οι ετήσιοι λογαριασμοί καλύπτουν την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου και περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και τις εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Ενώ οι οικονομικές καταστάσεις και οι συμπληρωματικές σημειώσεις καταρτίζονται βάσει της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση, οι εκθέσεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού βασίζονται κατά κύριο λόγο στις ταμειακές μεταβολές.

Διαδικασία από τους προσωρινούς λογαριασμούς έως την απαλλαγή

Οι ετήσιοι λογαριασμοί υπόκεινται σε ανεξάρτητο εξωτερικό έλεγχο. Οι προσωρινοί ετήσιοι λογαριασμοί που καταρτίζει η υπόλογος διαβιβάζονται, έως τις 15 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους, στην επιχειρησιακή επιτροπή, η οποία στη συνέχεια τους διαβιβάζει στην ελεγκτική εταιρεία που επέλεξε η οντότητα μετά από διαδικασία υποβολής προσφορών. Μετά τον έλεγχο, η υπόλογος καταρτίζει τους οριστικούς ετήσιους λογαριασμούς και τους υποβάλλει στην επιχειρησιακή επιτροπή για έγκριση [άρθρο 8.3.4 στοιχείο γ)].

Οι ετήσιοι λογαριασμοί του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ ενοποιούνται στους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.

Επιχειρησιακά σημαντικά γεγονότα

Επιτεύγματα του οικονομικού έτους

Η ΕΕ ίδρυσε, τον Ιούλιο του 2014, το πρώτο καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ, καλούμενο «Bêkou» (που σημαίνει «ελπίδα» στη γλώσσα Sango), με σκοπό να βοηθήσει την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ) και τον πληθυσμό της στον απόηχο της κρίσης του 2013. Το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ αποσκοπεί στη διασφάλιση της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες (κυρίως στους τομείς της υγείας, της ύδρευσης και της αποχέτευσης), στη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και της οικονομικής ανάκαμψης και στην προώθηση της συμφιλίωσης. Από τότε που συστάθηκε, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει 22 προγράμματα που περιλαμβάνουν 119 έργα και έχει ωφελήσει πάνω από τον μισό πληθυσμό της χώρας.

Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία παραμένει ασταθές κράτος από κάθε άποψη, ιδίως όσον αφορά τη διακυβέρνηση και τη διαθεσιμότητα τοπικών πόρων (ανθρώπινων, τεχνικών, χρηματοδοτικών κ.λπ.) για την αντιμετώπιση των αναπτυξιακών προκλήσεων.

Η κατάσταση της ασφάλειας βελτιώνεται· η βία μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων μειώνεται. Ωστόσο, η αποσταθεροποίηση των γειτονικών χωρών αυξάνει την αστάθεια στη χώρα με την εισροή προσφύγων από το Σουδάν στην Κεντρική Αφρική. Τον Οκτώβριο, το Τσαντ και η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία σύναψαν συμφωνία για την από κοινού προστασία των κοινών συνόρων τους. Περίπου το 20 % του πληθυσμού της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας παραμένει εκτοπισμένο και, ως εκ τούτου, η ανάγκη για ανθρωπιστική βοήθεια παραμένει υψηλή.

Η οικονομική κατάσταση χαρακτηρίζεται από δραστική μείωση των κρατικών εσόδων σε ένα πλαίσιο χαμηλής ανάπτυξης. Ωστόσο, ο διάλογος με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (στο εξής: ΔΝΤ) διατηρείται.

Η πολιτική ζωή το 2025 θα σηματοδοτηθεί από τοπικές και προεδρικές εκλογές που έχουν επανειλημμένα αναβληθεί.

Η διαχείριση των πράξεων του καταπιστευματικού ταμείου Bekou έχει μεταφερθεί στην αντιπροσωπεία στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, ωστόσο το οικονομικό και συμβατικό σκέλος εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κεντρική διαχείριση στις Βρυξέλλες.

Βασικά επιτεύγματα σε συγκεκριμένους τομείς εστίασης

Τα βασικά επιτεύγματα του 2024 που παρουσιάζονται παρακάτω αντικατοπτρίζουν τους κύριους ειδικούς στόχους/τομείς παρέμβασης του καταπιστευματικού ταμείου.

Στον τομέα της πρόσβασης σε υπηρεσίες, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» συνέχισε να στηρίζει τους τομείς της υγείας και «WASH». Το 2024 επιπλέον 107 842 άτομα επωφελήθηκαν από τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες ύδρευσης, υγιεινής και αποχέτευσης (EHA — δείκτης 1.1), με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός να ανέρχεται σε 1 177 587 δικαιούχους από την έναρξη λειτουργίας του ταμείου. Πρόκειται για υπέρβαση 5 % σε σχέση με τον αρχικό στόχο.

Ο αριθμός των ατόμων που επωφελήθηκαν από ιατρικές επισκέψεις και υγειονομικές παρεμβάσεις (δείκτης 1.2) κατά τη διάρκεια του έτους ήταν χαμηλός (53 264) λόγω του κλεισίματος έργων που συνδέονταν με το τρίτο σκέλος του προγράμματος για την υγεία. Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των 9 132 811 δικαιούχων έναντι στόχου 7 915 873 είναι κατά 15 % υψηλότερος από τον αναμενόμενο. Τα δύο τελευταία έργα στον τομέα της υγείας (RESULDE ALIMA και GENRE III IRC) περάτωσαν φέτος τις δραστηριότητές τους.

Ο αριθμός των δικαιούχων δραστηριοτήτων αλφαβητισμού αυξήθηκε σημαντικά σε σχέση με τον αρχικό στόχο (+ 35 %) από 17 105 σε 23 054 μεταξύ 2023 και 2024.

Στον τομέα της κοινωνικής συνοχής, οι περισσότερες από τις δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν με τη στήριξη του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ αποσκοπούσαν στη χειραφέτηση των γυναικών και στην καταπολέμηση της έμφυλης βίας, καθώς και στην ενίσχυση των μέσων ενημέρωσης στη χώρα.

Το 2024 ωφελήθηκαν 15 741 κορίτσια ή γυναίκες από δραστηριότητες κοινωνικοοικονομικής χειραφέτησης, με αποτέλεσμα ο αριθμός των δικαιούχων να ανέλθει σε 173 109, πολύ πάνω από τον αρχικό στόχο (+ 380 %). Φέτος, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» παρείχε στήριξη σε 2 494 επιζώσες έμφυλης βίας (δείκτης 2.2)· ο αριθμός των δικαιούχων ανήλθε συνολικά σε 16 769 άτομα έναντι των προγραμματισμένων 133 943. Αυτό αντιπροσωπεύει ποσοστό ολοκλήρωσης μόλις 13 %.

Επιπλέον 36 870 άτομα έλαβαν στήριξη στο πλαίσιο της «δραστηριότητας 2.4 (οικοδόμηση της ειρήνης για τους πολίτες μετά από συγκρούσεις και/ή πρόληψη των συγκρούσεων)»· ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων ανέρχεται σε 418 581 άτομα (+ 172 %) από τότε που δημιουργήθηκε το ταμείο.

Στον τομέα της στήριξης της ανάκαμψης οικονομικών και παραγωγικών τομέων, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ βοήθησε τόσο την παραγωγική γεωργία όσο και αυτή που εξυπηρετεί σκοπούς επιβίωσης, στηρίζοντας γεωργικές ομάδες και μικροκαλλιεργητές, προωθώντας τη δημιουργία θέσεων εργασίας (εργασία υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού, επαγγελματική κατάρτιση, ανάπτυξη δραστηριοτήτων που αποφέρουν εισόδημα) και διευκολύνοντας την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Φέτος, τα επιτεύγματα για τον στόχο αυτό ήταν λίγα, καθώς τα περισσότερα έργα έχουν ολοκληρωθεί. Εξακολουθεί να υπάρχει αύξηση κατά 2 % (1 471) των ατόμων που έλαβαν στήριξη για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που αποφέρουν εισόδημα. Κατά τη διάρκεια του έτους 6 263 άτομα επωφελήθηκαν από δραστηριότητες επαγγελματικής κατάρτισης (δείκτης 3.6), σημειώνοντας αύξηση κατά 6 % σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. 6 220 άτομα εκπαιδεύτηκαν μέσω του έργου DEVRUR II που υλοποιήθηκε από τον αναπτυξιακό οργανισμό Enabel.

Το αγροτικό έργο PAPEUR (Διεθνές Κέντρο Εμπορίου / ITC) συνέχισε να στηρίζει τους 35 συνεταιρισμούς που συστάθηκαν το 2022.

Προϋπολογισμός και εκτέλεση του προϋπολογισμού

Έως το τέλος του 2024, οι συνεισφορές στο καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ ανέρχονταν σε πάνω από 310 εκατ. EUR, όπως κατά το προηγούμενο έτος 2023, με επιπλέον έσοδα 2 εκατ. EUR από δεδουλευμένους τόκους. Το καταπιστευματικό ταμείο οριστικοποίησε τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τη σύναψη συμβάσεων για όλες τις ληφθείσες συνεισφορές στις 31 Δεκεμβρίου 2021, με εξαίρεση τα κονδύλια που προορίζονται για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, τον έλεγχο και την επικοινωνία, για τα οποία μπορούν ακόμη να συναφθούν συμβάσεις μετά την ημερομηνία αυτή.

Το 2024 καταβλήθηκαν σε αναδόχους περισσότερα από 7 εκατ. EUR· το σύνολο των εκταμιεύσεων έχει ανέλθει σε περισσότερα από 290 εκατ. EUR από τη σύσταση του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ.

Το 2024 βρίσκονταν σε εξέλιξη 11 συμβάσεις με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 81 εκατ. EUR. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν 8 επιχειρησιακά έργα και 1 έργο τεχνικής βοήθειας.

Αντίκτυπος των δραστηριοτήτων στις οικονομικές καταστάσεις

Στις οικονομικές καταστάσεις, ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων που προαναφέρθηκαν είναι περισσότερο εμφανής στα στοιχεία που αφορούν:

—

προχρηματοδότηση: μειώθηκαν κατά 1 126 000 EUR ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του καταπιστευματικού ταμείου και της επακόλουθης μείωσης του αριθμού των νέων συμβάσεων: το 2024 υπογράφηκαν μόνο 5 συμβάσεις σχετικά με δραστηριότητες ελέγχου, αξιολόγησης και προβολής ύψους 167 000 EUR·

—

χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις: μειώθηκαν κατά 6 893 000 EUR, κυρίως λόγω της απουσίας εισπραχθεισών συνεισφορών κατά τη διάρκεια του έτους·

—

λειτουργικά έξοδα: μειώθηκαν κατά 203 251 000 EUR ως αποτέλεσμα της εν εξελίξει εκκαθάρισης του καταπιστευματικού ταμείου, η οποία οδήγησε σε μείωση του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων και, ως εκ τούτου, σε μείωση των εξόδων.

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

Προχρηματοδότηση

–

–

 

–

–

ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

Προχρηματοδότηση

2 619

3 745

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

2 267

3 462

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

23 465

28 420

 

28 350

35 627

ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

28 350

35 627

ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

(24 108 )

(31 001 )

 

(24 108 )

(31 001 )

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

Οφειλές

(2 536 )

–

Δεδουλευμένα έξοδα

(1 707 )

(4 626 )

 

(4 243 )

(4 626 )

ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

(28 350 )

(35 627 )

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

–

–

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

ΕΣΟΔΑ

 

 

Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

Έσοδα από δωρεές

6 894

24 550

Είσπραξη εξόδων

183

717

 

7 076

25 268

Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

Χρηματοοικονομικά έσοδα

884

636

 

884

636

Σύνολο εσόδων

7 961

25 904

ΕΞΟΔΑ

 

 

Λειτουργικά έξοδα

(6 310 )

(24 278 )

Χρηματοοικονομικό κόστος

(166 )

–

Λοιπά έξοδα

(1 485 )

(1 626 )

Σύνολο εξόδων

(7 961 )

(25 904 )

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ

–

–

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων

1 126

7 420

(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

1 196

132

Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

(6 894 )

18 450

Αύξηση/(μείωση) οφειλών

2 536

(4 563 )

Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων

(2 919 )

2 665

ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ

(4 955 )

24 104

Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους

(4 955 )

24 104

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους

28 420

4 316

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους

23 465

28 420

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ 2024  (11)

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ

Γενικές πληροφορίες για τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης

Σύσταση

Σύμφωνα με τα άρθρα 238 και 239 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (12) και το άρθρο 35 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (13), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να συστήσει καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης για εξωτερικές δράσεις (στο εξής: καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ). Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται στο πλαίσιο συμφωνίας που συνάπτεται με άλλους δωρητές για ενέργειες έκτακτης ανάγκης και ενέργειες μετά την περίοδο έκτακτης ανάγκης οι οποίες συνιστούν αναγκαία αντίδραση σε μια κρίση ή για θεματικές ενέργειες.

Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με απόφαση κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή έγκρισης από τα εν λόγω θεσμικά όργανα. Η εν λόγω απόφαση περιλαμβάνει την καταστατική συμφωνία με άλλους δωρητές.

Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται και εφαρμόζονται μόνον όταν πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

—

υπάρχει προστιθέμενη αξία της παρέμβασης της Ένωσης: οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης, ιδίως λόγω της κλίμακας ή των δυνητικών αποτελεσμάτων τους, μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης από ό,τι σε εθνικό επίπεδο και η χρήση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων δεν θα επαρκούσε για την υλοποίηση των στόχων πολιτικής της Ένωσης·

—

τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης οδηγούν σε σαφή πολιτική προβολή για την Ένωση και σε διαχειριστικά πλεονεκτήματα, καθώς και σε βελτιωμένο έλεγχο, από πλευράς της Ένωσης, όσον αφορά τους κινδύνους και τις εκταμιεύσεις των συνεισφορών της Ένωσης και άλλων δωρητών·

—

τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης δεν συστήνονται εάν αναπαράγουν άλλους υπάρχοντες διαύλους χρηματοδότησης ή παρόμοια μέσα χωρίς καμία προσθετικότητα·

—

οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του μέσου της Ένωσης ή της θέσης του προϋπολογισμού από όπου χρηματοδοτούνται.

Υφιστάμενα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ

Μέχρι σήμερα η Επιτροπή έχει ιδρύσει τέσσερα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ:

—

το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ, στόχος του οποίου είναι να στηρίξει όλες τις πτυχές της εξόδου της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας από την κρίση και τις προσπάθειες ανασυγκρότησής της. Ιδρύθηκε στις 15 Ιουλίου 2014·

—

το καταπιστευματικό ταμείο «Madad» της ΕΕ, ένα περιφερειακό καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την αντιμετώπιση της συριακής κρίσης. Ιδρύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2014·

—

το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική, ένα καταπιστευματικό ταμείο έκτακτης ανάγκης για τη σταθερότητα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αντικανονικής μετανάστευσης και του εκτοπισμού ατόμων στην Αφρική. Ιδρύθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2015·

—

το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Κολομβία με σκοπό να στηρίξει την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας κατά τα πρώτα στάδια της ανάκαμψης και σταθεροποίησης έπειτα από τις συγκρούσεις. Ιδρύθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2016.

Αποστολή

Οι βασικοί στόχοι του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική είναι να στηρίξει όλες τις πτυχές της σταθερότητας και να συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης, καθώς και να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτια της αποσταθεροποίησης, του αναγκαστικού εκτοπισμού και της αντικανονικής μετανάστευσης, ιδίως προωθώντας την ανθεκτικότητα, τις οικονομικές ευκαιρίες και τις ίσες ευκαιρίες, την ασφάλεια και την ανάπτυξη και αντιμετωπίζοντας τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Κύριες επιχειρησιακές δραστηριότητες

Το καταπιστευματικό ταμείο της Ένωσης συγκεντρώνει πόρους από διάφορους δωρητές για τη χρηματοδότηση δράσεων με βάση τους συμφωνημένους στόχους. Το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική λειτουργεί σε τρεις βασικές γεωγραφικές περιοχές, δηλαδή στην περιοχή Σαχέλ και στην περιοχή της λίμνης Τσαντ, στο Κέρας της Αφρικής και στη Βόρεια Αφρική. Οι γειτονικές χώρες των επιλέξιμων χωρών μπορούν να επωφεληθούν, κατά περίπτωση, από τα έργα του καταπιστευματικού ταμείου. Το καταπιστευματικό ταμείο έχει θεσπιστεί για περιορισμένη διάρκεια, προκειμένου να ανταποκριθεί βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα στις προκλήσεις των περιοχών αυτών.

Διακυβέρνηση

Η διαχείριση του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική διασφαλίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία λειτουργεί επίσης ως γραμματεία των δύο διοικητικών οργάνων του — του διοικητικού συμβουλίου του καταπιστευματικού ταμείου και της επιχειρησιακής επιτροπής. Το διοικητικό συμβούλιο και η επιχειρησιακή επιτροπή του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική απαρτίζονται από εκπροσώπους των δωρητών και της Επιτροπής, καθώς και από εκπροσώπους μη συνεισφερόντων κρατών μελών της ΕΕ, αρχών των επιλέξιμων χωρών και περιφερειακών οργανώσεων, με την ιδιότητα του παρατηρητή. Οι κανόνες που διέπουν τη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου και τον εσωτερικό κανονισμό του θεσπίζονται στην καταστατική συμφωνία του καταπιστευματικού ταμείου της Ένωσης.

Κύριο καθήκον του συμβουλίου είναι να θεσπίζει και να αναθεωρεί τη συνολική στρατηγική του καταπιστευματικού ταμείου. Το επιχειρησιακό συμβούλιο είναι αρμόδιο για την επιλογή των δράσεων που χρηματοδοτούνται από το ταμείο και επιβλέπει την υλοποίησή τους. Εγκρίνει επίσης τους ετήσιους λογαριασμούς και τις ετήσιες εκθέσεις για τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το καταπιστευματικό ταμείο.

Πηγές χρηματοδότησης

Το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική χρηματοδοτείται από συνεισφορές δωρητών.

Βάση κατάρτισης

Το νομικό πλαίσιο και οι προθεσμίες για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών καθορίζονται από τη συμφωνία για τη θέσπιση του καταπιστευματικού ταμείου έκτακτης ανάγκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη σταθερότητα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αντικανονικής μετανάστευσης και του εκτοπισμού ατόμων στην Αφρική και του εσωτερικού κανονισμού του (καταστατική συμφωνία). Σύμφωνα με την εν λόγω καταστατική συμφωνία, οι ετήσιοι λογαριασμοί καταρτίζονται σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίζει η υπόλογος της Επιτροπής (στο εξής: «λογιστικοί κανόνες της ΕΕ» ή «κανόνες EAR»), οι οποίοι βασίζονται σε διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα του δημόσιου τομέα (IPSAS).

Υπόλογος

Σύμφωνα με την καταστατική συμφωνία, η υπόλογος της Επιτροπής υπηρετεί και ως υπόλογος του καταπιστευματικού ταμείου.

Σύνθεση των ετήσιων λογαριασμών

Οι ετήσιοι λογαριασμοί καλύπτουν την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου και περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και τις εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Ενώ οι οικονομικές καταστάσεις και οι συμπληρωματικές σημειώσεις καταρτίζονται βάσει της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση, οι εκθέσεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού βασίζονται κατά κύριο λόγο στις ταμειακές μεταβολές.

Διαδικασία από τους προσωρινούς λογαριασμούς έως την απαλλαγή

Οι ετήσιοι λογαριασμοί υπόκεινται σε ανεξάρτητο εξωτερικό έλεγχο. Οι προσωρινοί ετήσιοι λογαριασμοί που καταρτίζει η υπόλογος διαβιβάζονται, έως τις 15 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους, στην επιχειρησιακή επιτροπή, η οποία στη συνέχεια τους διαβιβάζει στην ελεγκτική εταιρεία που επέλεξε η οντότητα μετά από διαδικασία υποβολής προσφορών. Μετά τον έλεγχο, η υπόλογος καταρτίζει τους οριστικούς ετήσιους λογαριασμούς και τους υποβάλλει στην επιχειρησιακή επιτροπή για έγκριση.

Οι ετήσιοι λογαριασμοί του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ενοποιούνται στους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.

Επιχειρησιακά σημαντικά γεγονότα

Επιτεύγματα του οικονομικού έτους

Με βάση τη λήξη της περιόδου σύναψης συμβάσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2021, από τον Ιανουάριο του 2022 το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική δεν χρηματοδότησε νέες χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις ή συμπληρωματικές δημοσιονομικές ενισχύσεις. Οι χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις που σχετίζονται με διοικητικές δραστηριότητες, όπως οι έλεγχοι, οι αξιολογήσεις, οι δραστηριότητες παρακολούθησης και προβολής, είναι οι μόνες που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμβάσεων. Τα προγράμματα του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική θα συνεχίσουν να υλοποιούνται έως το τέλος του 2025.

Κατά τη διάρκεια του 2024, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική απέδειξε περαιτέρω ότι αποτελεί ένα ταχύ και αποτελεσματικό εργαλείο υλοποίησης, το οποίο διευκολύνει τον πολιτικό διάλογο με τις αφρικανικές χώρες-εταίρους, εφαρμόζει καινοτόμες προσεγγίσεις και παράγει απτά αποτελέσματα στις τρεις περιφέρειες (Σαχέλ και λίμνη Τσαντ, Κέρας της Αφρικής και Βόρεια Αφρική).

Τον Σεπτέμβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) δημοσίευσε ειδική έκθεση ελέγχου σχετικά με το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική (14). Το ΕΕΣ αναγνώρισε ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική έχει αναπτύξει νέα προσέγγιση για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τα βαθύτερα αίτια της αστάθειας, της αντικανονικής μετανάστευσης και των εκτοπισμών, για τον προσδιορισμό των κινδύνων που απειλούν τα ανθρώπινα δικαιώματα σε ένα ασταθές περιβάλλον, καθώς και για την αναφορά στοιχείων σχετικά με τα σωρευτικά επιτεύγματα των δράσεών του. Αναγνώρισε επίσης ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ έχει συμβάλει στη διατήρηση της μετανάστευσης στην κορυφή των προτεραιοτήτων της αναπτυξιακής και πολιτικής ατζέντας και ότι τα έργα του εν λόγω ταμείου ανέφεραν την υλοποίηση πολλών από τις προγραμματισμένες εκροές και πέτυχαν εν μέρει τους στόχους τους.

Το 2024 η περιοχή του Κέρατος της Αφρικής παρέμεινε μια εξαιρετικά ασταθής περιοχή, η οποία αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις που σχετίζονται με σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, κοινωνικοοικονομικά και πολιτικά εμπόδια και συνεχιζόμενες συγκρούσεις και απειλές κατά της ασφάλειας. Πέραν της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στο Σουδάν, συνεχίζονται οι εσωτερικές συγκρούσεις σε τμήματα της Αιθιοπίας και η αστάθεια στη Σομαλία, ενώ οι επιπτώσεις της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα επιδεινώνουν τον πληθωρισμό και την ανασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή. Από τον Οκτώβριο του 2024 το Σουδάν συγκλονίζεται από τη μεγαλύτερη κρίση εσωτερικού εκτοπισμού παγκοσμίως, με 14 εκατομμύρια ανθρώπους να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να αναζητήσουν καταφύγιο εντός ή εκτός της χώρας. Αυτός ο μαζικός εκτοπισμός είχε εκτεταμένο αντίκτυπο στις γειτονικές χώρες. Ωστόσο, μπορούν να προσδιοριστούν ορισμένες θετικές εξελίξεις όπως η προσχώρηση της Σομαλίας στην Κοινότητα της Ανατολικής Αφρικής τον Φεβρουάριο του 2024, η έγκριση από το ΔΝΤ της χρηματοδοτικής στήριξης για το πρόγραμμα οικονομικής μεταρρύθμισης της Αιθιοπίας και η αποφασιστική πρωτοβουλία που ανέλαβε η Κένυα όσον αφορά την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της.

Σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ έχει αναφέρει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την προώθηση των οικονομικών ευκαιριών και των ευκαιριών απασχόλησης στο Κέρας της Αφρικής. Έως τον Ιούνιο του 2024 δημιουργήθηκαν ή έλαβαν στήριξη συνολικά 152 000 θέσεις εργασίας, συμπεριλαμβανομένων 2 471 θέσεων εργασίας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν ή έλαβαν στήριξη 24 091 πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (στο εξής: ΠΜΜΜΕ), ενώ το 2024 προστέθηκαν 314 ΠΜΜΜΕ. Τα προγράμματα του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ βοήθησαν επίσης περίπου 750 000 άτομα στην ανάπτυξη δραστηριοτήτων που αποφέρουν εισόδημα. Οι προσπάθειες αυτές ήταν ιδιαίτερα επιτυχείς όσον αφορά τη στήριξη των προσφύγων, καθώς 12 349 πρόσφυγες ωφελήθηκαν από τη δημιουργία/στήριξη θέσεων εργασίας και 85 593 άτομα έλαβαν στήριξη για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που αποφέρουν εισόδημα.

Ομοίως, μέσω έργων χρηματοδοτούμενων από το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ έχουν παρασχεθεί έως σήμερα σε νοικοκυριά 11 εκατομμύρια υπηρεσίες σχετικές με την υγεία, εκ των οποίων το 99 % είναι ιατρικές θεραπείες. Βελτιώθηκε η πρόσβαση σε υγειονομικές εγκαταστάσεις για 3,67 εκατομμύρια άτομα, εκ των οποίων 59 000 ωφελήθηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024. Ειδικότερα, επιτεύχθηκε η μεγαλύτερη εξαμηνιαία παραγωγή εγκαταστάσεων ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής από τότε που δημιουργήθηκε το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ, μέσω της κατασκευής ή της αποκατάστασης 1 303 εγκαταστάσεων. Επιπλέον, 3 εκατομμύρια άτομα έχουν λάβει διατροφική βοήθεια, εκ των οποίων 54 250 κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024.

Το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη βελτίωση της διαχείρισης της μετανάστευσης παρέχοντας κρίσιμη βοήθεια και προστασία σε 3 256 μετανάστες και εκτοπισθέντες κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024, έχοντας στηρίξει μέχρι σήμερα συνολικά 195 000 άτομα. Επιπλέον, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ διαδραμάτισε επίσης καίριο ρόλο στη στήριξη πρωτοβουλιών σταθεροποίησης και οικοδόμησης της ειρήνης, με τη συμμετοχή συνολικά 30 162 ατόμων σε δραστηριότητες πρόληψης των συγκρούσεων και προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με εστίαση στο Νότιο Σουδάν. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των συμμετεχόντων ανέρχεται σε 1,37 εκατομμύρια, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ειρήνης και της πολιτικής σταθερότητας σε όλη την περιοχή.

Το 2024 η περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ συνέχισε να βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη πολιτική αστάθεια σε ολόκληρη την περιοχή, απειλές κατά της ασφάλειας, κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις και εντατικοποιημένες συγκρούσεις, οδηγώντας περισσότερους ανθρώπους σε επισιτιστική ανασφάλεια και αναγκαστικό εκτοπισμό. Επιπλέον, το πολιτικό χάσμα στη Δυτική Αφρική έγινε βαθύτερο, καθώς η Μπουρκίνα Φάσο, το Μαλί και ο Νίγηρας ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από την Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS).

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024 εντάθηκαν οι συγκρούσεις στη Δυτική Αφρική, ιδίως στις χώρες του κεντρικού Σαχέλ και στη Νιγηρία. Η κλιμάκωση αυτή αποτέλεσε βασικό κινητήριο παράγοντα του αναγκαστικού εκτοπισμού που επηρέασε 10,1 εκατομμύρια άτομα (συμπεριλαμβανομένων τόσο των προσφύγων όσο και των εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων) στις 12 χώρες στην περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ που λαμβάνουν στήριξη από το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ.

Ο πληθωρισμός και η υποτίμηση του νομίσματος συνέχισαν να επηρεάζουν μεγάλο ποσοστό των πληθυσμών, κυρίως των πλέον ευάλωτων. Από τον Μάρτιο έως τον Μάιο του 2024, 38 εκατομμύρια άνθρωποι στη Δυτική Αφρική αντιμετώπισαν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, αριθμός που αναμενόταν να αυξηθεί σε 52 εκατομμύρια κατά τη διάρκεια της μη παραγωγικής περιόδου του 2024. Ωστόσο, σε αυτό το δυσχερές πλαίσιο, και παρά τη σταδιακή κατάργηση του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ και, ως εκ τούτου, τη δραστική μείωση των ενεργών έργων του, συνέχισαν να αναφέρονται σημαντικά αποτελέσματα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024. Για παράδειγμα, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024, 56 549 άτομα ωφελήθηκαν από βοήθεια για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που αποφέρουν εισόδημα, επί συνόλου 831 945 ατόμων που έχουν λάβει στήριξη μέχρι σήμερα, και 2 686 άτομα ωφελήθηκαν από τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΤΕΕΚ) και/ή ανάπτυξη δεξιοτήτων, επί συνόλου 240 470 ατόμων.

Επιπλέον, οι δραστηριότητες οικοδόμησης της ειρήνης σημείωσαν επίσης σημαντικά επιτεύγματα, με 561 874 συμμετέχοντες, που ανεβάζουν το σύνολο σε 7,1 εκατομμύρια άτομα, και με την εκπαίδευση 387 ατόμων στη διαχείριση της μετανάστευσης και στην προστασία, που ανεβάζουν το σύνολο σε 20 953 άτομα.

Ειδικότερα, κατά την ίδια περίοδο, τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το EUTF παρείχαν βοήθεια σχετική με την επισιτιστική ασφάλεια σε 136 313 άτομα (3,6 εκατομμύρια συνολικά), ενώ 125 910 άτομα έλαβαν επισιτιστική βοήθεια (2,8 εκατομμύρια συνολικά).

Το 2024 η περιοχή της Βόρειας Αφρικής συνέχισε να αντιμετωπίζει σύνθετες γεωπολιτικές, κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, οι οποίες συνέβαλαν περαιτέρω στη διαμόρφωση των μεταναστευτικών ροών. Λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας, συμπεριλαμβανομένων των συνεχιζόμενων συγκρούσεων στις οποίες εμπλέκονται το Ισραήλ, ο Λίβανος και το Σουδάν, των επιπτώσεων του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και της οικονομικής ύφεσης, η πίεση της αντικανονικής μετανάστευσης προς την Ευρώπη συνεχίζεται. Οι χώρες της Βόρειας Αφρικής παραμένουν σημαντικές χώρες προέλευσης, διέλευσης και προορισμού μεταναστών, ενώ ορισμένες από αυτές φιλοξενούν επίσης μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς.

Φέτος συνεχίστηκε η εκτέλεση 31 συμβάσεων στην περιοχή της Βόρειας Αφρικής, με προϋπολογισμό ύψους 301 εκατ. EUR (ή 33 % της συνολικής ανάληψης υποχρεώσεων του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ στην περιοχή). Οι παρεμβάσεις αυτές συνέβαλαν στην επίτευξη απτών αποτελεσμάτων στη Βόρεια Αφρική από τον Ιούνιο του 2023 έως τον Μάιο του 2024. Παρά το πολύπλοκο περιβάλλον, οι εταίροι του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ ανέφεραν βελτίωση της πρόσβασης 526 126 ατόμων σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες, παροχή 95 863 βασικών κοινωνικών υπηρεσιών και παροχή βοήθειας μετά την επιστροφή σε 3 653 επαναπατριζόμενους μετανάστες. Επιπλέον, συνεχίστηκαν οι προσπάθειες ευαισθητοποίησης μέσω ενημερωτικών εκστρατειών που προσέγγισαν 150 433 δυνητικούς μετανάστες και με τη συμμετοχή 16 085 δικαιούχων σε δραστηριότητες για την πρόληψη των συγκρούσεων και για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στο πλαίσιο της στήριξης του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα, δημιουργήθηκαν 2 073 νέες θέσεις εργασίας, έλαβαν στήριξη 577 ΠΜΜΜΕ, 3 893 άτομα συμμετείχαν σε προγράμματα νόμιμης μετανάστευσης και κινητικότητας και 8 944 άτομα έλαβαν επαγγελματική κατάρτιση στην περιοχή της Βόρειας Αφρικής.

Προϋπολογισμός και εκτέλεση του προϋπολογισμού

Το 2024 δεν πραγματοποιήθηκαν νέα προγράμματα ή συμπληρωματικές δημοσιονομικές ενισχύσεις σε καμία από τις τρεις περιφέρειες του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική, με βάση το τέλος της περιόδου σύναψης συμβάσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Το συνολικό ποσό που δεσμεύτηκε για επιχειρησιακές και διοικητικές δαπάνες από την έναρξη λειτουργίας του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ανέρχεται σε 5 060,13 εκατ. EUR. Το ποσό των εγκεκριμένων επιχειρησιακών προγραμμάτων από την έναρξη του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ανέρχεται σε 1 810 εκατ. EUR για την περιοχή του Κέρατος της Αφρικής· 2 217,8 εκατ. EUR για την περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ και 907,3 εκατ. EUR για την περιοχή της Βόρειας Αφρικής.

Το 2024 συνάφθηκαν 23 νέες συμβάσεις συνολικού ύψους 1,8 εκατ. EUR, λαμβανομένων υπόψη του καθαρού δεσμευμένου ποσού και των ποσών που δεν έχουν αποδεσμευτεί. Οι συμβάσεις αυτές αφορούσαν μόνο διοικητικές δραστηριότητες (έλεγχος, αξιολόγηση, επικοινωνία και παρακολούθηση), καθώς τα επιχειρησιακά προγράμματα ή οι δραστηριότητες δεν μπορούν πλέον να χρηματοδοτηθούν από τις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Οι επιχειρησιακές πληρωμές το 2024 ανήλθαν σε 162,96 εκατ. EUR, ποσό που ήταν κατά 169,44 εκατ. EUR χαμηλότερο σε σύγκριση με το 2023 (332,4 εκατ. EUR) διότι αρκετά έργα έφθασαν στο τέλος της περιόδου υλοποίησής τους.

Αντίκτυπος των δραστηριοτήτων στις οικονομικές καταστάσεις

Στις οικονομικές καταστάσεις, ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων που προαναφέρθηκαν είναι περισσότερο εμφανής στα στοιχεία που αφορούν:

—

προχρηματοδότηση: μειώθηκε κατά 64 731 000 EUR ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του καταπιστευματικού ταμείου και της επακόλουθης μείωσης του αριθμού νέων συμβάσεων: το 2024 υπογράφηκαν μόνο 23 συμβάσεις σχετικά με διοικητικές δραστηριότητες ύψους 1,8 εκατ. EUR·

—

χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις: μειώθηκαν κατά 13 216 000 EUR, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι οι συνεισφορές που εισπράχθηκαν εντός του έτους ήταν χαμηλότερες από τις καθαρές δαπάνες που κατανέμονται στους δωρητές· και

—

λειτουργικά έξοδα: μειώθηκαν κατά 225 425 000 EUR ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του καταπιστευματικού ταμείου, η οποία οδήγησε σε μείωση του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων και, ως εκ τούτου, σε μείωση των εξόδων.

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

3 950

3 949

Προχρηματοδότηση

–

18 254

 

3 950

22 204

ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

Προχρηματοδότηση

131 889

178 366

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

24 314

22 396

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

187 539

177 553

 

343 742

378 315

ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

347 691

400 519

ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

(251 339 )

(264 555 )

 

(251 339 )

(264 555 )

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

Οφειλές

(13 774 )

(14 261 )

Δεδουλευμένα έξοδα

(82 578 )

(121 704 )

 

(96 352 )

(135 965 )

ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

(347 691 )

(400 519 )

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

–

–

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

ΕΣΟΔΑ

 

 

Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

Έσοδα από δωρεές

169 603

408 274

Είσπραξη εξόδων

245

179

 

169 848

408 453

Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

Χρηματοοικονομικά έσοδα

6 690

4 865

Άλλα έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

13 551

13 446

 

20 240

18 311

Σύνολο εσόδων

190 089

426 764

ΕΞΟΔΑ

 

 

Λειτουργικά έξοδα

(161 869 )

(387 294 )

Χρηματοοικονομικό κόστος

(28 )

(434 )

Λοιπά έξοδα

(28 191 )

(39 036 )

Σύνολο εξόδων

(190 089 )

(426 764 )

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ

–

–

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

Λειτουργικές δραστηριότητες

 

 

(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων

64 732

122 362

(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

(1 917 )

13 517

Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

(13 216 )

(70 236 )

Αύξηση/(μείωση) οφειλών

(486 )

(16 715 )

Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων

(39 126 )

(26 956 )

Επενδυτικές δραστηριότητες

 

 

Αύξηση/μείωση μη παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

–

(2 007 )

ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ

9 986

19 966

Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους

9 986

19 966

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους

177 553

157 587

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους

187 539

177 553

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ  (15)

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

σε εκατ. EUR

 

31.12.2024

31.12.2023

ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

131

91

Προχρηματοδότηση

500

592

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές

5

5

 

637

689

ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

5

3

Προχρηματοδότηση

876

1 137

Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

63

50

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

622

807

 

1 566

1 997

ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

2 203

2 686

ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

(88 )

(85 )

 

(88 )

(85 )

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

 

 

Προβλέψεις

(2 )

–

Οφειλές

(272 )

(406 )

Δεδουλευμένα έξοδα και προεισπραχθέντα έσοδα

(858 )

(1 110 )

 

(1 132 )

(1 516 )

ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

(1 220 )

(1 600 )

 

 

 

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

983

1 086

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ

 

 

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ

55 704

54 566

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει

2 252

2 252

Οικονομικό αποτέλεσμα μεταφερθέν από προηγούμενες χρήσεις

(55 733 )

(53 484 )

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

(1 240 )

(2 249 )

ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

983

1 086

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

ΕΣΟΔΑ

 

 

Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

Δραστηριότητες είσπραξης

42

15

Έσοδα από δωρεές σε καταπιστευματικά ταμεία

59

122

 

100

136

Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές

 

 

Χρηματοοικονομικά έσοδα

26

14

Άλλα έσοδα

85

56

 

111

70

Σύνολο εσόδων

211

207

ΕΞΟΔΑ

 

 

Μέσα ενίσχυσης

(1 119 )

(1 870 )

Έξοδα που πραγματοποιήθηκαν από άλλες οντότητες

(4 )

(3 )

Έξοδα που πραγματοποιήθηκαν από καταπιστευματικά ταμεία

(168 )

(412 )

Έξοδα συγχρηματοδότησης

(17 )

(8 )

Χρηματοοικονομικό κόστος

(3 )

(7 )

Λοιπά έξοδα

(140 )

(157 )

 

 

 

Σύνολο εξόδων

(1 451 )

(2 456 )

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ

(1 240 )

(2 249 )

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ

σε εκατ. EUR

 

2024

2023

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

(1 240 )

(2 249 )

Λειτουργικές δραστηριότητες

 

 

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

1 138

1 630

(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων

352

486

(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές

(13 )

18

Αύξηση/(μείωση) προβλέψεων

2

2

Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

3

(18 )

Αύξηση/(μείωση) οφειλών

(134 )

(56 )

Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων και προεισπραχθέντων εσόδων

(252 )

(172 )

Επενδυτικές δραστηριότητες

 

 

(Αύξηση)/μείωση μη παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος

(42 )

(22 )

ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ

(185 )

(382 )

Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους

(185 )

(382 )

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους

807

1 189

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους

622

807

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

σε εκατ. EUR

 

Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α)

Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β)

Σωρευτικά αποθεματικά (Δ)

Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε)

Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2022

72 955

7 855

65 100

(65 647 )

2 252

1 705

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

(185 )

(1 815 )

1 630

–

–

1 630

Κλείσιμο του 8ου ΕΤΑ

(12 164 )

–

(12 164 )

12 164

–

–

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

–

–

–

(2 249 )

–

(2 249 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023

60 607

6 040

54 566

(55 733 )

2 252

1 086

Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές

(62 )

(1 200 )

1 138

 

 

1 138

Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους

 

 

–

(1 240 )

 

(1 240 )

ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024

60 544

4 840

55 704

(56 973 )

2 252

983

ΕΚΘΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 73

1.1.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΑ 73

1.2.

10ο ΚΑΙ 11ο ΕΤΑ 74

2.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ 75

2.1.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 75

2.2.

ΠΟΡΟΙ 81

2.3.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 81

3.

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ 92

1.   ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Το ΕΤΑ, το οποίο συστάθηκε το 1959, είναι το κυριότερο μέσο της ΕΕ για την παροχή βοήθειας με σκοπό την αναπτυξιακή συνεργασία στις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και στις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ). Πρωταρχικός στόχος της είναι η μείωση και, μακροπρόθεσμα, η εξάλειψη της φτώχειας.

Το ΕΤΑ ιδρύεται με εσωτερική συμφωνία των αντιπροσώπων των κρατών μελών και τελεί υπό τη διαχείριση ειδικής επιτροπής. Οι πόροι ΕΤΑ συνίστανται σε συνεισφορές ad hoc από τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία αποφασίζουν σχετικά με ένα συνολικό ποσό που θα διατεθεί στο ταμείο (για περίοδο πέντε ετών). Εκτός από τις εν λόγω συνεισφορές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συνάπτουν συμφωνίες συγχρηματοδότησης ή να καταβάλλουν εθελούσιες οικονομικές συνεισφορές στο ΕΤΑ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εκτέλεση των πράξεων που υλοποιούνται με πόρους ΕΤΑ. Η ΕΤΕπ διαχειρίζεται την Επενδυτική Διευκόλυνση.

Το ΕΤΑ είναι ένα ταμείο που λειτουργεί σε πολυετή βάση. Κάθε ΕΤΑ έχει διάρκεια περίπου πέντε ετών και διέπεται από τον οικείο δημοσιονομικό κανονισμό. Η εσωτερική συμφωνία για τη σύσταση του 11ου και τελευταίου ΕΤΑ (2014-2020) άρχισε να ισχύει την 1η Μαρτίου 2015. Από το 2021, η συνεργασία με τις χώρες ΑΚΕ περιλαμβάνεται στον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (NDICI). Ωστόσο, τα έργα που ήταν ήδη σε εξέλιξη με χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΕΤΑ θα συνεχίσουν να υλοποιούνται βάσει της αντίστοιχης νομικής βάσης του ΕΤΑ.

Η παρούσα έκθεση συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 39 του δημοσιονομικού κανονισμού του 11ου ΕΤΑ (16). Παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις πράξεις εσόδων και εξόδων του ΕΤΑ, με έμφαση σε σημαντικά γεγονότα που είχαν σοβαρό αντίκτυπο στη δημοσιονομική εκτέλεση του 2024.

Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν πράξεις σε εξέλιξη στο πλαίσιο προηγούμενων ΕΤΑ (17), η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει στοιχεία μόνο για το 10ο και το 11ο ΕΤΑ.

1.1.   ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΑ

6o και 7ο ΕΤΑ

Το 6ο ΕΤΑ ολοκληρώθηκε το 2006 και το 7ο ΕΤΑ ολοκληρώθηκε το 2008.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) της εσωτερικής συμφωνίας του 9ου ΕΤΑ, τα υπόλοιπα και οι αποδεσμεύσεις προηγούμενων ΕΤΑ μεταβιβάστηκαν στο 9ο ΕΤΑ.

8ο και 9ο ΕΤΑ

Το 2021 σηματοδότησε το οικονομικό και επιχειρησιακό κλείσιμο του 8ου ΕΤΑ για συνολικό ποσό δαπανών ύψους 10 374 εκατ. EUR. Η Επιτροπή ανακοίνωσε στα κράτη μέλη το κλείσιμο του 8ου ΕΤΑ στην ανακοίνωση που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο τον Οκτώβριο του 2021.

Και οι οκτώ δραστηριότητες του ΕΤΑ έχουν πλέον ολοκληρωθεί και όλες οι εξακριβώσεις και οι δικλίδες έχουν εφαρμοστεί. Στους λογαριασμούς των ΕΤΑ όλες οι συμβάσεις έχουν περατωθεί και όλες οι αποφάσεις χρηματοδότησης έχουν κλείσει. Όλα τα εντάλματα είσπραξης, τα οποία εξακολουθούσαν να εκκρεμούν μετά το επιχειρησιακό κλείσιμο, εισπράχθηκαν ή ανακλήθηκαν, με εξαίρεση τέσσερα εντάλματα είσπραξης τα οποία παρακολουθεί η Νομική Υπηρεσία της Επιτροπής. Σύμφωνα με την απόφαση C(2003) 19044 της Επιτροπής, τα εν λόγω εντάλματα είσπραξης μεταφέρθηκαν στο 9ο ΕΤΑ.

Το κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ προχωρεί ικανοποιητικά. Παραμένουν εκκρεμείς 8 συμβάσεις, εκ των οποίων οι 6 αφορούν δράσεις στο Νότιο Σουδάν (απόφαση 2011/315/ΕΕ του Συμβουλίου (18)). Οι εν λόγω δράσεις αποφασίστηκαν μετά τη ρήτρα λήξης ισχύος του 9ου ΕΤΑ και θα καταλήξουν στην περάτωσή τους εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, συμβάλλοντας στην ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων και των έργων που συνδέονται με το 9ο ΕΤΑ. Το πλήρες κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ μπορεί να επιτευχθεί μόνο μετά την περάτωση όλων των συμβάσεων και μετά την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων και των ελέγχων τους.

Από το 2015 έως το 2024, η Επιτροπή πραγματοποίησε έξι επιστροφές πιστώσεων του 8ου και 9ου ΕΤΑ συνολικού ύψους 1 918,9 εκατ. EUR (19). Υπόλοιπο ύψους 6,3 εκατ. EUR επιστράφηκε τον Ιανουάριο του 2025 (20) στο πλαίσιο της καταβολής της πρώτης δόσης των συνεισφορών των κρατών μελών στο ΕΤΑ για το 2025.

1.2.   10ο ΚΑΙ 11ο ΕΤΑ

Η συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ (επίσης γνωστή ως συμφωνία της Κοτονού) υπογράφηκε στις 23 Ιουνίου 2000 στην Κοτονού από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και τα κράτη ΑΚΕ. Άρχισε να ισχύει την 1η Απριλίου 2003 (σύσταση του 9ου ΕΤΑ). Η συμφωνία της Κοτονού τροποποιήθηκε δύο φορές, πρώτον, με τη συμφωνία που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουνίου 2005 (σύσταση του 10ου ΕΤΑ) και, δεύτερον, με τη συμφωνία που υπογράφηκε στην Ουαγκαντούγκου στις 22 Ιουνίου 2010 (σύσταση του 11ου ΕΤΑ).

Η απόφαση 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2001, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών (ΥΧΕ) με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα («Overseas Association») (21) άρχισε να ισχύει στις 2 Δεκεμβρίου 2001. Η εν λόγω απόφαση τροποποιήθηκε στις 19 Μαρτίου 2007 (απόφαση 2007/249/ΕΚ του Συμβουλίου (22)).

Η εσωτερική συμφωνία για τη χρηματοδότηση της κοινοτικής ενίσχυσης βάσει του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020 σύμφωνα με την αναθεωρημένη συμφωνία της Κοτονού, που εγκρίθηκε από τους αντιπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τον Αύγουστο του 2013, άρχισε να ισχύει τον Μάρτιο του 2015.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας της Κοτονού, για τη δεύτερη περίοδο (2008-2013), το 10ο ΕΤΑ διέθετε συνολικό προϋπολογισμό ύψους 22 682 εκατ. EUR. Από το ποσό αυτό:

—

21 966 εκατ. EUR διατέθηκαν στις χώρες ΑΚΕ,

—

286 εκατ. EUR διατέθηκαν στις χώρες ΑΚΕ, και

—

430 εκατ. EUR διατέθηκαν στην Επιτροπή ως δαπάνες στήριξης για τον προγραμματισμό και την εκτέλεση του ΕΤΑ.

Το ποσό για τις χώρες ΑΚΕ κατανέμεται ως εξής:

—

ποσό 17 766 εκατ. EUR διατίθεται σε εθνικά και περιφερειακά ενδεικτικά προγράμματα,

—

ποσό 2 700 εκατ. EUR διατίθεται για τη συνεργασία εντός χωρών ΑΚΕ και τη διαπεριφερειακή συνεργασία, και

—

ποσό 1 500 εκατ. EUR διατίθεται σε επενδυτικές διευκολύνσεις.

Συγκεκριμένα, αυξημένο μερίδιο του προϋπολογισμού διατέθηκε σε περιφερειακά προγράμματα, τονίζοντας έτσι τη σημασία της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης ως βασικού πλαισίου για την εθνική και την τοπική ανάπτυξη. Μια καινοτομία στο 10ο ΕΤΑ ήταν η δημιουργία «κονδυλίων κινήτρων» για κάθε χώρα.

Βάσει της συμφωνίας της Κοτονού, η τρίτη περίοδος (2014-2020) των κοινοτικών ενισχύσεων στις χώρες ΑΚΕ και ΥΧΕ χρηματοδοτείται μέσω του 11ου ΕΤΑ για ποσό ύψους 30 506 εκατ. EUR, εκ των οποίων:

—

29 089 εκατ. EUR χορηγήθηκαν στις χώρες ΑΚΕ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) και το άρθρο 2 στοιχείο δ) της εσωτερικής συμφωνίας, εκ των οποίων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαχειρίστηκε τα 27 955 εκατ. EUR,

—

364,5 εκατ. EUR χορηγήθηκαν στις χώρες ΥΧΕ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) και το άρθρο 3 παράγραφος 1 της εσωτερικής συμφωνίας, εκ των οποίων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαχειρίστηκε τα 359,5 εκατ.,

—

1 052,5 εκατ. EUR προορίζονταν για τη χρηματοδότηση από την Επιτροπή των δαπανών που προκύπτουν από τον προγραμματισμό και την εκτέλεση πόρων του 11ου ΕΤΑ, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) της εσωτερικής συμφωνίας.

2.   ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ

2.1.   ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ 10ου ΕΤΑ

10ο ΕΤΑ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ: 31 Δεκεμβρίου 2024

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑ ΜΕΣΟ

(σε εκατ. EUR)

ΜΕΣΟ

ΑΡΧΙΚΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

ΑΥΞΗΣΕΙΣ/ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΩΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023

ΑΥΞΗΣΗ Ή ΜΕΙΩΣΗ ΠΟΡΩΝ ΤΟ 2024

Σημειώσεις

ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

ΑΚΕ

Συγχρηματοδότηση

0

202

 

 

202

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

21 326

(621 )

(89 )

 

20 616

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΑΚΕ

21 326

(419 )

(89 )

 

20 818

ΥΧΕ

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

0

239

(3 )

 

236

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΥΧΕ

0

239

(3 )

 

236

 

ΣΥΝΟΛΟ 10ου ΕΤΑ

21 326

(180 )

(92 )

 

21 054

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ 11ου ΕΤΑ

11ο ΕΤΑ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ: 31 Δεκεμβρίου 2024

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑ ΜΕΣΟ

(σε εκατ. EUR)

ΜΕΣΟ

ΑΡΧΙΚΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

ΑΥΞΗΣΕΙΣ/ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΩΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023

ΑΥΞΗΣΗ Ή ΜΕΙΩΣΗ ΠΟΡΩΝ ΤΟ 2024

Σημειώσεις

ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

ΑΚΕ

Συγχρηματοδότηση

0

89

2

 

91

Εσωτερική ΣΕΥ ΕΚ

0

1

 

 

1

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

30 060

(896 )

41

 

29 205

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΑΚΕ

30 060

(805 )

 

 

29 297

ΥΧΕ

Συγχρηματοδότηση

0

0

 

 

0

Εσωτερική ΣΕΥ ΕΚ

0

0

 

 

0

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

0

351

3

 

354

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΥΧΕ

0

351

 

 

354

 

ΣΥΝΟΛΟ 11ου ΕΤΑ

30 060

(455 )

45

 

29 651

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 10ο ΕΤΑ

ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024

ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

ΑΚΕ + ΥΧΕ – 10o ΕΤΑ

(σε εκατ. EUR)

 

ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΕΣ ΠΟΡΟΙ

ΠΛΗΡΩΜΕΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ

ΕΤΗΣΙΕΣ

%

ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ

ΕΤΗΣΙΟΙ

%

ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ

ΕΤΗΣΙΕΣ

%

(1)

(2)

 

(2): (1)

(3)

 

(3): (2)

(4)

 

(4): (3)

 

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χορηγήσεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΑΚΕ

Κονδύλιο Α — Εθνικές χορηγήσεις

12 280

12 268

(20)

100  %

12 255

(9)

100  %

12 201

2

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

12 280

12 268

(20)

100  %

12 255

(9)

100  %

12 201

2

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

1 960

1 960

(2)

100  %

1 960

(1)

100  %

1 960

(1)

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

343

482

(2)

141  %

483

1

100  %

355

49

74  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ

526

526

0

100  %

526

0

100  %

522

 

99  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ

3 582

3 579

(17)

100  %

3 561

(12)

99  %

3 491

108

98  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

1 924

1 763

(29)

92  %

1 755

(12)

100  %

1 695

3

97  %

Συγχρηματοδότηση

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χορηγήσεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

185

175

(0)

95  %

175

0

100  %

175

2

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ

5

5

0

110  %

5

0

100  %

5

 

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ

12

11

 

91  %

11

 

100  %

11

 

100  %

Μη εκταμιεύσιμο αποθεματικό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αποθεματικά

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 8ου/9ου ΕΤΑ

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χορηγήσεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΧΕ

Κονδύλιο Α — Εθνικές χορηγήσεις

182

182

(3)

100  %

180

(2)

98  %

172

0

96  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

182

182

(3)

100  %

180

(2)

98  %

172

0

96  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

14

14

 

100  %

14

 

100  %

14

 

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ

5

5

 

100  %

5

 

100  %

5

 

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

34

34

0

100  %

34

0

99  %

34

 

100  %

 

ΣΥΝΟΛΟ: ΑΚΕ + ΥΧΕ (ΣΥΜΠΕΡ. ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ) (Α + B)

21 054

21 005

(73)

100  %

20 964

(35)

100  %

20 640

163

98  %

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 11ο ΕΤΑ

ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024

ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

ΑΚΕ + ΥΧΕ – 11ο ΕΤΑ

(σε εκατ. EUR)

 

ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΕΣ ΠΟΡΟΙ

ΠΛΗΡΩΜΕΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ

ΕΤΗΣΙΕΣ

%

ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ

ΕΤΗΣΙΟΙ

%

ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ

ΕΤΗΣΙΕΣ

%

(1)

(2)

 

(2): (1)

(3)

 

(3): (2)

(4)

 

(4): (3)

 

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χορηγήσεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

15 218

15 132

(197)

99  %

14 803

80

98  %

12 828

704

87  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

1 056

1 056

(4)

100  %

1 052

(1)

100  %

1 023

15

97  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

112

112

0

100  %

112

0

100  %

42

2

38  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ

1 075

1 064

(2)

99  %

1 060

(2)

100  %

968

10

91  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ

3 961

3 859

(35)

97  %

3 934

8

102  %

3 515

175

89  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

7 213

7 168

(59)

99  %

7 082

(8)

99  %

6 220

256

88  %

Συγχρηματοδότηση

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χορηγήσεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

46

45

(0)

99  %

45

(0)

100  %

43

4

97  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ

4

4

 

100  %

4

0

100  %

4

 

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ

33

33

(0)

100  %

33

0

100  %

29

1

89  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

10

6

 

60  %

6

0

100  %

6

 

100  %

Μη εκταμιεύσιμο αποθεματικό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αποθεματικά

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 10ου ΕΤΑ

193

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 11ου ΕΤΑ

376

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Εσωτερική ΣΕΥ ΕΚ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αποθεματικά

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

1

1

 

52  %

1

 

100  %

1

 

100  %

 

Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χορηγήσεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

211

211

(0)

100  %

194

0

92  %

193

0

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

12

12

(0)

99  %

12

(0)

100  %

12

 

100  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ

7

7

0

100  %

6

(0)

95  %

6

0

98  %

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ

102

102

0

100  %

102

(0)

99  %

84

15

83  %

Μη εκταμιεύσιμο αποθεματικό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αποθεματικά

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 10ου ΕΤΑ

19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 11ου ΕΤΑ

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΣΥΝΟΛΟ: ΑΚΕ + ΥΧΕ (ΣΥΜΠΕΡ. ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ) (Α + B)

29 651

28 809

(297)

97  %

28 444

77

99  %

24 973

1 182

88  %

2.2.   ΠΟΡΟΙ

Είδη εσόδων

Οι βασικοί πόροι του ΕΤΑ προέρχονται από τις συνεισφορές των κρατών μελών. Τρεις φορές τον χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΤΕπ καλούν τα κράτη μέλη να συνεισφέρουν στο ΕΤΑ. Το ποσό των συνεισφορών που ζητούνται κάθε έτος αντικατοπτρίζει το ποσό των πληρωμών που θα πρέπει να καλύπτονται κατά τη διάρκεια του έτους.

Επισκόπηση των συνεισφορών ανά κράτος μέλος

Image 2

2.3.   ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Είδη δαπανών

Το διαθέσιμο ποσό στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο αποτελείται από 3 % που χορηγείται στην Επιτροπή για τις δαπάνες στήριξης και 97 % που χορηγείται για την υλοποίηση των έργων του ΕΤΑ. Τα ποσά καθορίζονται από κάθε εσωτερική συμφωνία και μπορούν να αυξηθούν με εθελοντικές συνεισφορές και έσοδα που προέρχονται από πράξεις.

Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά είδος δαπανών:

 

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ

(10ο και11ο ΕΤΑ)

ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΕΣ ΠΟΡΟΙ

ΠΛΗΡΩΜΕΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ

ΕΤΗΣΙΕΣ

%

ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ

ΕΤΗΣΙΟΙ

%

ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ

ΕΤΗΣΙΕΣ

%

(1)

(2)

 

(2): (1)

(3)

 

(3): (2)

(4)

 

(4): (3)

ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ 10ου + 11ου ΕΤΑ

1 621

1 610

(2)

99,3  %

1 606

(2)

99,8  %

1 509

10

94,0  %

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ (A + B) 10ου + 11ου ΕΤΑ

50 705

49 815

(370)

98,2  %

49 409

42

99,2  %

45 612

1 345

92,3  %

Image 3

Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά περιοχή και χώρα

ΣΩΡΕΥΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024 ΑΝΑ ΧΩΡΑ % ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

10ο + 11ο ΕΤΑ

ΣΥΝΟΛΟ 10ου και 11ου ΕΤΑ (εκατ. EUR)

Σωρευτικά στοιχεία 2024

Πιστώσεις

Αποφάσεις

% πιστώσεων

Χορηγηθέντες πόροι

% πιστώσεων

Πληρωμές

% πιστώσεων

ΑΚΕ

Γενικό/διοικητικό κονδύλιο/τόκοι

1 627

1 612

99  %

1 613

99  %

1 506

93  %

Αποθεματικό/Μη διανεμηθέν ανά χώρα

3 123

2 553

82  %

2 553

82  %

2 553

82  %

Όλες οι χώρες ΑΚΕ

4 751

4 165

88  %

4 166

88  %

4 059

85  %

Ανγκόλα

346

346

100  %

344

99  %

321

93  %

Μπενίν

734

732

100  %

731

99  %

692

94  %

Μποτσουάνα

126

126

100  %

126

100  %

126

99  %

Μπουρκίνα Φάσο

1 296

1 296

100  %

1 294

100  %

1 262

97  %

Μπουρούντι

566

566

100  %

562

99  %

546

96  %

Καμερούν

520

520

100  %

519

100  %

489

94  %

Πράσινο Ακρωτήριο

144

144

100  %

144

100  %

144

100  %

Κομόρες

77

77

100  %

76

98  %

73

95  %

Κονγκό (Μπραζαβίλ)

163

163

100  %

160

98  %

144

88  %

Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

1 402

1 400

100  %

1 376

98  %

1 274

91  %

Ακτή Ελεφαντοστού

702

702

100  %

701

100  %

681

97  %

Τζιμπουτί

175

175

100  %

173

99  %

164

94  %

Ερυθραία

215

215

100  %

215

100  %

165

77  %

Αιθιοπία

1 598

1 596

100  %

1 592

100  %

1 415

89  %

Γκαμπόν

33

33

100  %

33

99  %

31

93  %

Γκάμπια

302

302

100  %

301

100  %

285

94  %

Γκάνα

785

785

100  %

782

100  %

737

94  %

Γουινέα Μπισάου

186

184

99  %

182

98  %

177

95  %

Γουινέα (Κόνακρι)

500

500

100  %

494

99  %

441

88  %

Μαυρίκιος

82

82

100  %

82

100  %

82

100  %

Κένυα

859

853

99  %

850

99  %

777

90  %

Λεσότο

249

248

99  %

247

99  %

205

82  %

Λιβερία

486

485

100  %

474

97  %

451

93  %

Μαδαγασκάρη

782

779

100  %

752

96  %

631

81  %

Μαλάουι

1 018

1 018

100  %

1 009

99  %

912

90  %

Μαλί

1 395

1 393

100  %

1 387

99  %

1 246

89  %

Μαυριτανία

343

343

100  %

341

99  %

332

97  %

Μοζαμβίκη

1 451

1 440

99  %

1 410

97  %

1 188

82  %

Ναμίμπια

187

187

100  %

181

97  %

173

93  %

Νίγηρας

1 262

1 262

100  %

1 258

100  %

1 250

99  %

Νιγηρία

1 098

1 088

99  %

1 086

99  %

1 037

95  %

Ουγκάντα

982

930

95  %

923

94  %

845

86  %

Κεντροαφρικανική Δημοκρατία

610

609

100  %

609

100  %

592

97  %

Ρουάντα

833

831

100  %

831

100  %

823

99  %

Σάο Τομέ και Πρίνσιπε

55

55

99  %

53

96  %

51

91  %

Σενεγάλη

663

663

100  %

659

99  %

632

95  %

Σεϋχέλλες

22

22

100  %

22

100  %

22

100  %

Σιέρα Λεόνε

655

655

100  %

646

99  %

617

94  %

Σομαλία

898

896

100  %

894

100  %

891

99  %

Σουδάν

298

298

100  %

298

100  %

298

100  %

Νότιο Σουδάν

91

91

100  %

91

100  %

91

100  %

Εσουατίνι (Σουαζιλάνδη)

123

123

100  %

121

99  %

111

91  %

Τανζανία

1 171

1 171

100  %

1 162

99  %

1 094

93  %

Τσαντ

935

935

100  %

913

98  %

818

87  %

Τόγκο

376

374

99  %

372

99  %

361

96  %

Ζάμπια

827

826

100  %

804

97  %

709

86  %

Ζιμπάμπουε

462

461

100  %

459

99  %

457

99  %

* Σύνολο Αφρικής

28 086

27 981

100  %

27 739

99  %

25 863

92  %

Αντίγκουα και Μπαρμπούντα

15

15

100  %

15

100  %

15

98  %

Μπαρμπέιντος

22

22

100  %

22

100  %

21

95  %

Μπελίζ

42

42

100  %

41

96  %

36

85  %

Ντομίνικα

41

40

99  %

40

99  %

40

99  %

Γρενάδα

21

20

99  %

20

98  %

20

98  %

Γουιάνα

79

79

100  %

78

99  %

77

97  %

Αϊτή

997

997

100  %

910

91  %

793

80  %

Τζαμάικα

235

235

100  %

233

99  %

226

96  %

Δομινικανή Δημοκρατία

281

281

100  %

279

99  %

279

99  %

Αγία Λουκία

32

32

100  %

32

100  %

32

100  %

Άγιος Χριστόφορος και Νέβις

6

6

100  %

6

99  %

6

99  %

Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες

26

26

99  %

26

98  %

22

83  %

Σουρινάμ

27

27

100  %

27

99  %

26

96  %

Τρίνινταντ και Τομπέιγκο

28

28

100  %

28

99  %

27

94  %

* Σύνολο Καραϊβικής

1 853

1 852

100  %

1 758

95  %

1 619

87  %

Φίτζι

48

48

100  %

48

100  %

48

100  %

Νήσοι Κουκ

5

5

100  %

5

100  %

5

100  %

Νήσοι Σολομώντος

68

66

97  %

66

96  %

62

91  %

Κιριμπάτι

42

42

100  %

41

99  %

39

93  %

Νήσοι Μάρσαλ

17

17

100  %

17

100  %

17

100  %

Μικρονησία

23

23

100  %

22

97  %

18

78  %

Ναούρου

4

4

100  %

4

100  %

4

100  %

Νιούε

3

3

100  %

3

100  %

3

100  %

Παλάου

5

4

70  %

4

70  %

4

70  %

Παπούα-Νέα Γουινέα

239

239

100  %

233

97  %

215

90  %

Δυτική Σαμόα

67

67

100  %

67

100  %

66

100  %

Ανατολικό Τιμόρ

167

167

100  %

166

99  %

159

95  %

Τόνγκα

28

28

100  %

28

100  %

28

100  %

Τουβαλού

13

13

100  %

13

100  %

13

100  %

Βανουάτου

55

55

100  %

54

99  %

52

94  %

* Σύνολο Ειρηνικού

783

780

100  %

771

98  %

733

94  %

Χορηγήσεις εντός ΑΚΕ

8 025

7 916

99  %

7 970

99  %

7 305

91  %

PALOP

60

59

98  %

59

98  %

58

96  %

Περιφέρεια Μεσημβρινής Αφρικής FED 10

129

129

100  %

129

100  %

127

98  %

Περιφέρεια Κεντρικής Αφρικής

552

547

99  %

543

98  %

438

79  %

Περιφέρεια Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής

3 059

3 020

99  %

2 970

97  %

2 522

82  %

Περιφέρεια Δυτικής Αφρικής

1 936

1 922

99  %

1 911

99  %

1 688

87  %

Περιφέρεια Καραϊβικής

536

533

99  %

526

98  %

421

79  %

Περιοχή Ειρηνικού

322

318

99  %

298

93  %

244

76  %

* Σύνολο περιφερειακής συνεργασίας ΑΚΕ

14 619

14 445

99  %

14 406

99  %

12 803

88  %

ΑΚΕ

50 091,33

49 222,97

98  %

48 839,57

98  %

45 076,97

90  %

ΥΧΕ

Αποθεματικό/Μη διανεμηθέν ανά χώρα/έδαφος

33

12

35  %

11

34  %

11

34  %

Όλες οι χώρες ΥΧΕ

33

12

35  %

11

34  %

11

34  %

Ανγκουίλα

27

27

100  %

27

100  %

27

100  %

Νήσοι Φόκλαντ

10

10

100  %

10

100  %

10

100  %

Νήσοι Πίτκερν

5

5

100  %

5

100  %

5

100  %

Νήσοι Τερκς και Κάικος

32

32

100  %

32

100  %

32

100  %

Βρετανικές Παρθένες Νήσοι

2

2

93  %

2

93  %

2

93  %

Μοντσεράτ

33

33

100  %

33

100  %

33

100  %

Αγία Ελένη

38

38

100  %

38

100  %

38

100  %

* Σύνολο βρετανικών ΥΧΕ

146

146

100  %

146

100  %

146

100  %

Ολλανδικές Αντίλλες

38

38

100  %

20

54  %

20

54  %

Ολλανδικές Αντίλλες – Μπονέρ

4

4

100  %

4

98  %

4

97  %

Ολλανδικές Αντίλλες – Σάμπα

3

3

100  %

3

100  %

3

100  %

Ολλανδικές Αντίλλες – Άγιος Ευστάθιος

2

2

100  %

2

100  %

2

100  %

Αρούμπα

21

21

100  %

21

99  %

21

98  %

Άγιος Μαρτίνος (Sint Maarten)

14

14

100  %

13

95  %

5

38  %

* Σύνολο ολλανδικών ΥΧΕ

83

83

100  %

64

78  %

56

68  %

Ουάλις και Φουτούνα

39

39

100  %

37

95  %

29

76  %

Μαγιότ

29

29

100  %

29

100  %

29

100  %

Νέα Καληδονία

50

50

100  %

50

100  %

50

100  %

Γαλλική Πολυνησία

50

50

100  %

49

99  %

49

99  %

Σεν Πιερ και Μικελόν

47

47

100  %

47

100  %

47

100  %

* Σύνολο γαλλικών ΥΧΕ

214

214

100  %

212

99  %

204

95  %

περιφέρεια

137

137

100  %

136

99  %

118

86  %

* Σύνολο περιφερειακής συνεργασίας ΥΧΕ

137

137

100  %

136

99  %

118

86  %

ΥΧΕ

613,65

591,78

96  %

569,20

93  %

535,44

87  %

ΣΥΝΟΛΟ: ΑΚΕ + ΥΧΕ

 

50 704,99

49 814,76

98  %

49 408,77

97  %

45 612,40

90  %

Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά τομέα δαπανών για το 11ο ΕΤΑ

Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά τομέα δαπανών για το 11ο ΕΤΑ (κωδικοί τομέα της DAC)  (23)

(σε εκατ. EUR)

Τομέας

Αναλήψεις υποχρεώσεων

Συμβάσεις

Πληρωμές

Κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες

 

 

 

110-Εκπαίδευση

1 192,46

1 174,05

1 034,15

120-Υγεία

2 131,40

2 524,02

2 338,24

130-Πολιτικές/προγράμματα για τον πληθυσμό και αναπαραγωγική υγεία

352,44

50,31

43,25

140-Ύδρευση και αποχέτευση

788,50

858,32

599,10

150-Κυβέρνηση και κοινωνία των πολιτών

5 826,37

6 058,19

5 677,22

160-Λοιπές κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες

996,71

1 401,86

1 628,50

Κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες ΣΥΝΟΛΟ

11 287,88

12 066,75

11 320,47

Οικονομικές υποδομές και υπηρεσίες

 

 

 

210-Μεταφορές και αποθήκευση

1 425,48

2 088,15

1 213,63

220-Επικοινωνίες

140,96

147,40

131,58

230-Ενέργεια

2 015,13

2 031,37

1 375,46

240-Τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

82,03

131,71

95,57

250-Επιχειρηματικές και άλλες υπηρεσίες

343,43

329,24

259,09

Οικονομικές υποδομές και υπηρεσίες ΣΥΝΟΛΟ

4 007,01

4 727,87

3 075,33

Τομείς παραγωγής

 

 

 

310-Γεωργία, δασοκομία και αλιεία

3 344,16

3 154,32

2 516,00

320-Βιομηχανία, ορυκτοί πόροι και εξορυκτικές δραστηριότητες, κατασκευές

641,58

529,15

347,51

330-Εμπόριο και τουρισμός

507,49

437,30

313,25

Τομείς παραγωγής ΣΥΝΟΛΟ

4 493,23

4 120,77

3 176,77

Πολυτομεακές/οριζόντιες

 

 

 

410-Γενική προστασία του περιβάλλοντος

989,82

849,41

717,86

430-Άλλες πολυτομεακές

3 886,22

2 625,43

1 872,80

Πολυτομεακές/οριζόντιες ΣΥΝΟΛΟ

4 876,04

3 474,84

2 590,66

Επισιτιστική βοήθεια και γενική ενίσχυση του προγράμματος βοήθειας

 

 

 

510-Γενική δημοσιονομική στήριξη

3 116,32

3 178,92

2 506,33

520-Αναπτυξιακή επισιτιστική βοήθεια

617,50

390,55

364,26

Επισιτιστική βοήθεια και γενική ενίσχυση του προγράμματος βοήθειας ΣΥΝΟΛΟ

3 733,82

3 569,47

2 870,59

Δράση που σχετίζεται με χρεωστικούς τίτλους

 

 

 

600-Δράση που σχετίζεται με χρεωστικούς τίτλους

183,00

183,00

183,00

Δράση που σχετίζεται με χρεωστικούς τίτλους ΣΥΝΟΛΟ

183,00

183,00

183,00

Ανθρωπιστική βοήθεια

 

 

 

720-Αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης

746,19

452,54

448,40

730-Βοήθεια για ανασυγκρότηση και αποκατάσταση

137,83

65,05

42,30

740-Ετοιμότητα για την αντιμετώπιση καταστροφών

72,79

110,06

100,54

Ανθρωπιστική βοήθεια ΣΥΝΟΛΟ

956,81

627,65

591,24

Διοικητικές δαπάνες δωρητών / Μη κατανεμηθείσες / Μη προσδιορισθείσες

 

 

 

910-Διοικητικές δαπάνες δωρητών

995,52

948,30

858,64

998-Μη κατανεμηθείσες / Μη προσδιορισθείσες

183,74

59,87

48,56

μ.δ.-Μη διαθέσιμα στοιχεία

260,50

1,57

1,15

Διοικητικές δαπάνες δωρητών / Μη κατανεμηθείσες / Μη προσδιορισθείσες ΣΥΝΟΛΟ

1 439,76

1 009,75

908,35

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 11ου ΕΤΑ

30 977,55

29 780,11

24 716,42

Εξέλιξη του σωρευτικού ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά τομέα δαπανών για το 11ο ΕΤΑ

Image 4

Image 5

Image 6

3.   ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Ακυρωθείσες πιστώσεις

Οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις ακυρώνονται στο τέλος του οικονομικού έτους. Η ακύρωση περιλαμβάνει την πλήρη ή εν μέρει ακύρωση της έγκρισης πραγματοποίησης δαπανών και/ή κάλυψης υποχρεώσεων όπως αντιπροσωπεύονται από μια πίστωση.

Για τις κοινές επιχειρήσεις (και το EIT), όπως ορίζεται στους δημοσιονομικούς τους κανόνες, τυχόν μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις μπορούν να εγγράφονται στην πρόβλεψη εσόδων και δαπανών έως και τα επόμενα τρία οικονομικά έτη (ο λεγόμενος κανόνας «N+3»). Ως εκ τούτου, οι ακυρωθείσες πιστώσεις για τις κοινές επιχειρήσεις μπορούν να ενεργοποιηθούν εκ νέου έως το οικονομικό έτος «N+3».

Ακύρωση πιστώσεων

Οι πιστώσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί έως το τέλος του οικονομικού έτους και δεν μπορούν να μεταφερθούν ακυρώνονται.

Αποδέσμευση

Πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης ακυρώνει εν όλω ή εν μέρει την κράτηση πιστώσεων που πραγματοποιήθηκε προγενέστερα με δημοσιονομική δέσμευση.

Αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού

Η διαφορά μεταξύ των εισπραχθέντων εσόδων και των καταβληθέντων ποσών, συμπεριλαμβανομένων προσαρμογών για μεταφορές στο επόμενο οικονομικό έτος, ακυρώσεις και συναλλαγματικές διαφορές.

Για τους οργανισμούς, το ποσό που προκύπτει θα πρέπει να επιστρέφεται στην αρχή χρηματοδότησης.

Βεβαιωθείσες απαιτήσεις

Δικαίωμα είσπραξης εισοδήματος από οφειλέτη όπως αναγνωρίζεται μέσω της έκδοσης εντάλματος είσπραξης.

Δαπάνες

Όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή του τρόπου με τον οποίο δαπανάται ο προϋπολογισμός από όλα τα είδη πηγών χρηματοδότησης.

Δημοσιονομική δέσμευση

Πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης κρατά στον προϋπολογισμό τις απαραίτητες πιστώσεις για την εκτέλεση μεταγενέστερων πληρωμών προς εκπλήρωση νομικών δεσμεύσεων.

Διαχωριζόμενες πιστώσεις

Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση πολυετών πράξεων· καλύπτουν, για το τρέχον οικονομικό έτος, το συνολικό κόστος των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται για πράξεις των οποίων η εκτέλεση εκτείνεται σε περισσότερα του ενός οικονομικά έτη.

Διοικητικές πιστώσεις

Οι πιστώσεις καλύπτουν τις δαπάνες λειτουργίας των οντοτήτων (προσωπικό, κτίρια, εξοπλισμός γραφείου).

Διορθωτικός προϋπολογισμός

Απόφαση που λαμβάνεται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την τροποποίηση (αύξηση, μείωση, μεταφορά) πτυχών του εγκριθέντος προϋπολογισμού του ιδίου έτους.

Εγκριθείς προϋπολογισμός

Το σχέδιο προϋπολογισμού μετατρέπεται σε εγκριθέντα προϋπολογισμό μόλις εγκριθεί από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων

Οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων [ή υπόλοιπο προς εκκαθάριση (ΥΠΕ), από τον γαλλικό όρο «reste à liquider» (RAL)] ορίζονται ως το ποσό των πιστώσεων για τις οποίες έχει αναληφθεί υποχρέωση αλλά οι οποίες δεν έχουν ακόμη καταβληθεί. Προκύπτουν άμεσα από την ύπαρξη πολυετών προγραμμάτων και την αποσύνδεση μεταξύ των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων και των πιστώσεων πληρωμών.

Εκτέλεση του προϋπολογισμού

Ανάλωση του προϋπολογισμού μέσω πράξεων δαπανών και εσόδων.

Επιχειρησιακές πιστώσεις

Οι επιχειρησιακές πιστώσεις χρηματοδοτούν τις διάφορες πολιτικές, κυρίως υπό μορφή επιχορηγήσεων ή δημόσιων συμβάσεων.

Επιχορηγήσεις

Άμεσες χρηματοδοτικές συνεισφορές από τον προϋπολογισμό σε τρίτους δικαιούχους που συμμετέχουν σε δραστηριότητες οι οποίες εξυπηρετούν τις πολιτικές της Ένωσης.

Έσοδα με ειδικό προορισμό

Έσοδα ειδικά για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων δαπανών.

Θέση του προϋπολογισμού / Γραμμή του προϋπολογισμού / Δημοσιονομική θέση:

Τα έσοδα και οι δαπάνες παρουσιάζονται στη δομή του προϋπολογισμού σύμφωνα με μια δεσμευτική ονοματολογία, η οποία αντικατοπτρίζει τη φύση και τον σκοπό κάθε στοιχείου, όπως επιβάλλεται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Οι επιμέρους επικεφαλίδες (τίτλος, κεφάλαιο, άρθρο ή θέση) παρέχουν επίσημη περιγραφή της ονοματολογίας.

Μεταφορά μεταξύ γραμμών του προϋπολογισμού

Οι μεταφορές μεταξύ γραμμών του προϋπολογισμού υποδηλώνουν τη μετατόπιση πιστώσεων από μία γραμμή του προϋπολογισμού σε μία άλλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και, ως εκ τούτου, συνιστούν εξαίρεση από τη δημοσιονομική αρχή της ειδικότητας.

Μεταφορά πιστώσεων

Εξαίρεση από την αρχή της ετήσιας διάρκειας υπό την έννοια ότι πιστώσεις που δεν κατέστη δυνατό να χρησιμοποιηθούν εντός ενός συγκεκριμένου οικονομικού έτους δύνανται, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, να μεταφερθούν κατ’ εξαίρεση για χρήση κατά τη διάρκεια του επόμενου οικονομικού έτους.

Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις

Πιστώσεις που ανταποκρίνονται στις ετήσιες ανάγκες και, ως εκ τούτου, πρέπει να δεσμευτούν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους. Μόνο τα ποσά που είναι επιλέξιμα για αυτόματη μεταφορά μπορούν να εκταμιευθούν το επόμενο έτος. Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί, δηλαδή δεν έχουν δεσμευτεί, έως το τέλος του έτους, ακυρώνονται (εκτός εάν εγκριθεί, κατ’ εξαίρεση, μη αυτόματη μεταφορά με απόφαση της Επιτροπής). Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις ισχύουν για τις διοικητικές δαπάνες και οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων ισούνται με τις πιστώσεις πληρωμών.

Νομική βάση / βασική πράξη

Η νομική πράξη που εκδίδεται από τη νομοθετική αρχή (κατά κανόνα, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) για τον καθορισμό του στόχου ενός προγράμματος δαπανών της Ένωσης, τον σκοπό των πιστώσεων, τους κανόνες παρέμβασης, την ημερομηνία λήξης και τους σχετικούς δημοσιονομικούς κανόνες που θα χρησιμεύσουν ως νομική βάση για την εκτέλεση του προγράμματος δαπανών.

Νομική δέσμευση

Η νομική πράξη με την οποία ο διατάκτης αναλαμβάνει μια υποχρέωση έναντι τρίτων, η οποία συνεπάγεται επιβάρυνση του προϋπολογισμού της Ένωσης.

Κοινές μορφές νομικών δεσμεύσεων είναι οι συμβάσεις στην περίπτωση δημόσιων συμβάσεων, συμφωνιών επιχορήγησης και αποφάσεων επιχορήγησης.

Οικονομικό αποτέλεσμα

Ο αντίκτυπος που έχουν στον ισολογισμό οι δαπάνες και τα έσοδα βάσει των κανόνων της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση.

Πιστώσεις

Χρηματοδότηση προϋπολογισμού.

Στον προϋπολογισμό προβλέπονται τόσο οι αναλήψεις υποχρεώσεων (νομικές δεσμεύσεις για την παροχή χρηματοδότησης) όσο και οι πληρωμές (μετρητά ή τραπεζικά εμβάσματα στους δικαιούχους). Οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμών συχνά διαφέρουν —διαχωριζόμενες πιστώσεις— επειδή για τα πολυετή προγράμματα και έργα οι υποχρεώσεις συνήθως αναλαμβάνονται πλήρως εντός του έτους κατά το οποίο αποφασίζονται, ενώ οι πληρωμές πραγματοποιούνται σε περισσότερα έτη, παράλληλα με την πρόοδο της υλοποίησης των προγραμμάτων και των έργων.

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων

Οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων καλύπτουν τη συνολική αξία των νομικών υποχρεώσεων (συμβάσεις, συμφωνίες ή αποφάσεις επιχορήγησης) που μπορούν να αναληφθούν κατά το τρέχον οικονομικό έτος.

Πιστώσεις πληρωμών

Οι πιστώσεις πληρωμών καλύπτουν δαπάνες κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους και προκύπτουν από νομικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν κατά το τρέχον έτος και/ή σε προηγούμενα έτη.

Πλεόνασμα

Θετική διαφορά μεταξύ εσόδων και δαπανών, η οποία πρέπει να επιστραφεί στην αρχή χρηματοδότησης. Βλ. Αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού

Συναλλαγματική διαφορά

Η διαφορά που προκύπτει από τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που εφαρμόζονται στις συναλλαγές που αφορούν χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ ή από την αναπροσαρμογή στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε ξένο νόμισμα κατά την ημερομηνία των λογαριασμών.

Υπόλοιπο προς εκκαθάριση (ΥΠΕ)

Ποσό που απομένει να καταβληθεί για δημοσιονομική δέσμευση σε μια δεδομένη στιγμή. Βλ. Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ - ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024

1)

Έκθεση ανεξάρτητου ελεγκτή

2)

Κατάσταση οικονομικής θέσης

3)

Κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων

4)

Κατάσταση μεταβολών όσον αφορά τους πόρους χρηματοδοτών

5)

Κατάσταση ταμειακών ροών

6)

Σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ

ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024

(σε χιλιάδες EUR)

 

Σημειώσεις

31.12.2024

31.12.2023

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

 

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

5

1 638 604

1 376 824

Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες

9/16

7 482

85 321

Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

10

-

-

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

6

783

55 765

Δάνεια και προκαταβολές

7

1 498 048

1 683 312

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

8

834 621

820 713

Άλλα στοιχεία ενεργητικού

11

-

616

Σύνολο στοιχείων ενεργητικού

 

3 979 538

4 022 551

ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΡΟΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΩΝ

 

 

 

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

 

 

 

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

6

39 210

-

Προεισπραχθέντα έσοδα

12

47 725

48 515

Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις

13

18 320

19 038

Οφειλές έναντι τρίτων

14

566 083

427 828

Άλλα στοιχεία παθητικού

15

3 289

3 338

Σύνολο παθητικού

 

674 627

498 719

Πόροι χρηματοδοτών

16/17

3 304 911

3 523 832

Σύνολο υποχρεώσεων και πόρων χρηματοδοτών

 

3 979 538

4 022 551

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

ΓΙΑ ΤΟ ΈΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024

(σε χιλιάδες EUR)

 

Σημειώσεις

Από 1.1.2024

έως 31.12.2024

Από 1.1.2023

έως 31.12.2023

Τόκοι και συναφή έσοδα (*2)

19

156 601

148 336

Τόκοι και συναφή έξοδα

19

-1 805

-

Καθαρά έσοδα από τόκους και συναφή έσοδα

 

154 796

148 336

Έσοδα από αμοιβές και προμήθειες

20

20

25

Έξοδα από αμοιβές και προμήθειες

20

- 212

-62

 

 

 

 

Καθαρά έσοδα από αμοιβές και προμήθειες

 

- 192

-37

Μεταβολή εύλογης αξίας παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων

6

-94 192

-20 087

Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

21

-34 096

-8 457

Καθαρό αποτέλεσμα από δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

7

-5 436

-8 932

Καθαρό συναλλαγματικό αποτέλεσμα

22

81 907

-67 885

Καθαρό αποτέλεσμα χρηματοοικονομικών πράξεων

 

-51 817

- 105,361

 

 

 

 

Μεταβολή απομείωσης επί δανείων και προκαταβολών, καθαρή από αντιλογισμούς

7.2

12 145

9 055

Μεταβολή προβλέψεων για δανειακές δεσμεύσεις, καθαρή από αντιλογισμούς

13

718

-2 470

Γενικά διοικητικά έξοδα

23

-24 794

-29 655

Κέρδη χρήσης

 

90 856

19 868

 

 

 

 

Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα (κέρδη) χρήσης

 

90 856

19 868

 

 

 

 

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024

(σε χιλιάδες EUR)

 

Σημειώσεις

Αιτηθείσα συνεισφορά

Καταβληθείσες συνεισφορές

Παρακρατηθέντα κέρδη

Σύνολο

Την 1η Ιανουαρίου 2024

 

3 721 695

- 587 913

390 050

3 523 832

Αιτηθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους

16

-

-

-

-

Καταβληθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους

17

-

- 309 777

-

- 309 777

Κέρδη του οικονομικού έτους 2024

 

-

-

90 856

90 856

Μεταβολές στους πόρους χρηματοδοτών

 

-

- 309 777

90 856

- 218 921

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024

 

3 721 695

- 897 690

480 906

3 304 911

 

 

Αιτηθείσα συνεισφορά

Καταβληθείσες συνεισφορές

Παρακρατηθέντα κέρδη

Σύνολο

Την 1η Ιανουαρίου 2023

 

3 701 695

-

370 182

4 071 877

Αιτηθείσα συνεισφορά από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους

 

20 000

-

-

20 000

Καταβληθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους

 

-

- 587 913

-

- 587 913

Κέρδη του οικονομικού έτους 2023

 

-

-

19 868

19 868

Μεταβολές στους πόρους χρηματοδοτών

 

20 000

- 587 913

19 868

- 548 045

Στις 31 Δεκεμβρίου 2023

 

3 721 695

- 587 913

390 050

3 523 832

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ

ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024

(σε χιλιάδες EUR)

 

Σημειώσεις

Από 1.1.2024 έως 31.12.2024

Από 1.1.2023 έως 31.12.2023

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

 

 

Κέρδη χρήσης

 

90 856

19 868

Προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν για:

 

 

 

Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

 

52 265

15 142

Μεταβολή απομείωσης επί δανείων και προκαταβολών, καθαρή από αντιλογισμούς

7.2

-12 145

-9 055

Καθαρό αποτέλεσμα από δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

7

5 436

8 932

Μεταβολή όσον αφορά δεδουλευμένους τόκους και αποσβεσμένο κόστος από δάνεια και προκαταβολές

 

-2 229

708

Καθαρή μεταβολή προβλέψεων για δανειακές δεσμεύσεις, καθαρή από αντιλογισμούς

 

- 718

2 455

Μεταβολές εύλογης αξίας παραγώγων

 

94 192

20 087

Μεταβολή όσον αφορά δεδουλευμένους τόκους και αποσβεσμένο κόστος από ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

10

-

- 248

Μεταβολή προεισπραχθέντων εσόδων

 

- 790

-3 902

Αποτελέσματα συναλλαγματικής ισοτιμίας σε δάνεια

 

-78 744

86 765

Αποτελέσματα μεταβολών συναλλαγματικής ισοτιμίας σε μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

8

-23 199

30 026

Αποτελέσματα μεταβολών συναλλαγματικής ισοτιμίας σε καταθέσεις μετρητών

 

-5 282

-8 031

(Ζημίες) από λειτουργικές δραστηριότητες πριν από τις μεταβολές του ενεργητικού και του παθητικού λειτουργίας

 

119 642

162 747

Εκταμιεύσεις δανείων

7

- 101 394

- 207 237

Αποπληρωμή δανείων

7

371 568

288 155

Μεταβολή δεδουλευμένων τόκων επί ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους

5

- 646

4 039

Απόκτηση ταμειακών χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού

10

-

- 348 523

Ληκτότητες ταμειακών χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού

10

-

421 278

Εκταμιεύσεις για μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

8

-69 392

- 101 100

Καθαρά έσοδα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

 

39 581

39 246

Μείωση άλλων στοιχείων ενεργητικού

 

616

334

Αύξηση άλλων στοιχείων παθητικού

 

-49

919

(Μείωση)/Αύξηση των καταβλητέων ποσών στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

 

- 985

33 951

Καθαρές ταμειακές ροές (που χρησιμοποιήθηκαν σε) / από λειτουργικές δραστηριότητες

 

358 941

293 809

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

 

 

Εισπραχθείσες συνεισφορές από κράτη μέλη

 

-

79 710

Εισπραχθέντα ποσά από τα κράτη μέλη σε σχέση με επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια

 

286 800

220 290

Καταβληθέντα ποσά για λογαριασμό κρατών μελών σε σχέση με επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια

 

-68 256

-77 050

Καταβληθείσες συνεισφορές για λογαριασμό κρατών μελών

17

- 309 777

- 587 913

Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες

 

-91 233

- 364 963

Καθαρή αύξηση ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους

 

267 708

-71 154

Συνοπτική κατάσταση των ταμειακών ροών:

 

 

 

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους

 

1 371 404

1 450 589

Καθαρές ταμειακές ροές (που χρησιμοποιήθηκαν σε) / από:

 

 

 

Λειτουργικές δραστηριότητες

 

358 941

293 809

Χρηματοδοτικές δραστηριότητες

 

-91 233

- 364 963

Αποτελέσματα των συναλλαγματικών μεταβολών όσον αφορά τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους

 

-5 282

-8 031

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους

 

1 633 830

1 371 404

Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους συνίστανται σε:

 

 

 

Μετρητά

5

212 466

146 494

Προθεσμιακές καταθέσεις (εξαιρουμένων των δεδουλευμένων τόκων)

5

304 538

625 403

Εμπορικά χρεόγραφα

5

1 116 826

599 507

 

 

1 633 830

1 371 404

Σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων την 31η Δεκεμβρίου 2024

1   Γενικές πληροφορίες

Η Επενδυτική Διευκόλυνση (στο εξής: Διευκόλυνση) θεσπίστηκε βάσει της συμφωνίας της Κοτονού (στο εξής: συμφωνία) για τη συνεργασία και την αναπτυξιακή βοήθεια η οποία υπογράφηκε την 23η Ιουνίου 2000 μεταξύ της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (στο εξής: χώρες ΑΚΕ), αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφετέρου, αναθεωρήθηκε την 25η Ιουνίου 2005 και την 22α Ιουνίου 2010. Η συμφωνία της Σαμόα, η οποία αντικαθιστά τη συμφωνία της Κοτονού ως το νέο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού Κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΟΚΑΚΕ) [απόφαση (ΕΕ) 2023/2861 του Συμβουλίου (24) της 20ής Ιουλίου 2023 και απόφαση (ΕΕ) 2023/2862 του Συμβουλίου της 28ης Δεκεμβρίου 2023], υπογράφηκε στις 15 Νοεμβρίου 2023 και άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2024. Διαδέχεται τη συμφωνία της Κοτονού, η οποία ρύθμιζε τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των κρατών ΑΚΕ από το 2000. Η μετάβαση αυτή διασφαλίζει τη συνέχεια των εταιρικών σχέσεων αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις.

Η Διευκόλυνση δεν είναι χωριστή νομική οντότητα και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (στο εξής: ΕΤΕπ ή Τράπεζα) διαχειρίζεται τις συνεισφορές για λογαριασμό των κρατών μελών (στο εξής: δωρητές) σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας και ενεργεί ως διαχειριστής της Διευκόλυνσης.

Δεν καθορίζεται η διάρκεια της Διευκόλυνσης. Η εσωτερική συμφωνία για τη σύσταση του 11ου ΕΤΑ παραμένει σε ισχύ (σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3 αυτής) για όσο διάστημα χρειάζεται για την πλήρη εκτέλεση όλων των ενεργειών που χρηματοδοτούνται βάσει της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ, της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ και του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Βάσει της συμφωνίας, προβλέπεται χρηματοδότηση από τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών της ΕΕ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συνεισφέρουν με τα ποσά που χορηγούνται για τη χρηματοδότηση της Επενδυτικής Διευκόλυνσης και με επιχορηγήσεις για τη χρηματοδότηση των επιδοτήσεων επιτοκίου, όπως προβλέπεται βάσει των πολυετών δημοσιονομικών πλαισίων (πρώτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που καλύπτει την περίοδο 2000-2007 και αναφέρεται ως το 9ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), δεύτερο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που καλύπτει την περίοδο 2008-2013 και αναφέρεται ως το 10ο ΕΤΑ και τρίτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που καλύπτει την περίοδο 2014-2020 και αναφέρεται ως το 11ο ΕΤΑ). Στην ΕΤΕπ έχει ανατεθεί η διαχείριση:

i)

της Διευκόλυνσης, δηλαδή ενός ανανεώσιμου επιχειρηματικού κεφαλαίου ύψους 3 685,5 εκατ. EUR με σκοπό τη στήριξη επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα σε χώρες ΑΚΕ, εκ των οποίων 48,5 εκατ. EUR χορηγούνται σε Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (στο εξής: χώρες ΥΧΕ),

ii)

επιχορηγήσεων για τη χρηματοδότηση επιδοτήσεων επιτοκίου μέγιστης αξίας 1 220,85 εκατ. EUR για χώρες ΑΚΕ και 8,5 εκατ. EUR για χώρες ΥΧΕ. Ποσοστό μέχρι 15 % αυτών των επιδοτήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση τεχνικής βοήθειας κατά την εκτέλεση των εκάστοτε έργων.

Στις 23 Δεκεμβρίου 2020 το Συμβούλιο αποφάσισε την παράταση της περιόδου ανάληψης υποχρεώσεων για την Επενδυτική Διευκόλυνση κατά τουλάχιστον έξι μήνες. Μετά την παράταση, η Τράπεζα ενέκρινε πράξεις σύμφωνα με την εντολή της έως τις 30 Ιουνίου 2021 [απόφαση (ΕΕ) 2020/2233 του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 2020, σχετικά με τη δέσμευση των κεφαλαίων που απορρέουν από επανεισροές στο πλαίσιο της επενδυτικής διευκόλυνσης ΑΚΕ από πράξεις βάσει του 9ου, 10ου και 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (25).

Η ΕΕ και οι χώρες ΑΚΕ συμφώνησαν να τροποποιήσουν την απόφαση σχετικά με μεταβατικά μέτρα προκειμένου να παραταθεί η εφαρμογή των διατάξεων της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 ή έως την έναρξη ισχύος της νέας συμφωνίας ή έως την προσωρινή εφαρμογή της νέας συμφωνίας μεταξύ της Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ, αναλόγως ποιο θα συμβεί πρώτο (απόφαση αριθ. 2/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ που τροποποιήθηκε ακολούθως με την απόφαση αριθ. 3/2021 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ (26) της 26ης Νοεμβρίου 2021, την απόφαση (ΕΕ) 2022/970 του Συμβουλίου (27) της 16ης Ιουνίου 2022 και την απόφαση αριθ. 2/2023 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ (28) της 25ης Οκτωβρίου 2023).

Ο κανονισμός NDICI - Global Europe, ο οποίος άρχισε να ισχύει στις 14 Ιουνίου 2021 [κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (29) της 9ης Ιουνίου 2021], παρέχει την κύρια νομική βάση για τη συνδρομή της ΕΕ εκτός της ΕΕ κατά την περίοδο 2021-2027 και τη διακυβέρνηση της νέας θεσμικής εντολής της Τράπεζας για πράξεις εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής ΑΚΕ. Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει την ενσωμάτωση του τρέχοντος ΕΤΑ, το οποίο είναι εκτός προϋπολογισμού, στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Ο κανονισμός NDICI παρέχει τη νομική βάση για την ανάθεση μελλοντικών εντολών της ΕΕ από την Επιτροπή στην ΕΤΕπ για τη δραστηριότητά της εκτός ΕΕ. Θα παρέχει επίσης το πλαίσιο των εξωτερικών επενδύσεων για τη συνεργασία της Ένωσης με ιδρύματα-εταίρους μέσω επιχορηγήσεων ή εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Στο μέλλον, οι επανεισροές από την Επενδυτική Διευκόλυνση θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο του NDICI με τον συνδυασμό ενός ειδικού σκέλους του ιδιωτικού τομέα ΑΚΕ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (ΕΤΒΑ+) και ενός καταπιστευματικού ταμείου. Στις 15 Φεβρουαρίου 2023 υπογράφηκε συμφωνία μεταφοράς μεταξύ της ΕΤΕπ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (στο εξής: συμφωνία μεταφοράς). Σκοπός της συμφωνίας αυτής είναι η μεταφορά των κεφαλαίων που προέρχονται από επανεισροές, στο πλαίσιο της Διευκόλυνσης, όπως καθίστανται διαθέσιμα, σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2020/2233 (στο εξής: επανεισροές στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης ΑΚΕ) και την απόφαση (ΕΕ) 2021/1764 του Συμβουλίου (30) (στο εξής: «επανεισροές από το Επενδυτικό Μέσο ΥΧΕ» και, από κοινού με τις επανεισροές στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης, «επανεισροές»). Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. σημείωση 2.4.6 και σημείωση 17.

Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις καλύπτουν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως την 31η Δεκεμβρίου 2024.

Κατόπιν πρότασης της Διευθύνουσας Επιτροπής, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τις οικονομικές καταστάσεις, στις 21 Μαρτίου 2025, και επέτρεψε την υποβολή τους για έγκριση στο Συμβούλιο των Διοικητών μέχρι τις 25 Απριλίου 2025.

2   Σημαντικές λογιστικές πολιτικές

2.1    Βάσεις για την κατάρτιση των καταστάσεων – Δήλωση συμμόρφωσης

Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί στη βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, κάτι που προϋποθέτει ότι η Διευκόλυνση θα είναι σε θέση να καλύψει όλα τα οφειλόμενα ποσά στο πλαίσιο κάθε πράξης για το άμεσο μέλλον, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (στο εξής: ΔΠΧΑ) που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (στο εξής: IASB) και έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ). Οι οικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2024 περιλαμβάνουν την κατάσταση οικονομικής θέσης, την κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων, την κατάσταση μεταβολών όσον αφορά τους πόρους χρηματοδοτών, την κατάσταση ταμειακών ροών και τις σημειώσεις.

2.2    Σημαντικές αποφάσεις, παραδοχές και εκτιμήσεις λογιστικού χαρακτήρα

Για την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων απαιτείται να γίνονται εκτιμήσεις και παραδοχές οι οποίες επηρεάζουν τα έσοδα, τα έξοδα, τα στοιχεία ενεργητικού, τα στοιχεία παθητικού και τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αναφέρονται. Η χρήση διαθέσιμων πληροφοριών και η εφαρμογή κριτικού πνεύματος είναι στοιχεία συνυφασμένα με τη διατύπωση εκτιμήσεων. Τα πραγματικά αποτελέσματα στο μέλλον μπορεί να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές και οι διαφορές ενδέχεται να είναι σημαντικές για τις οικονομικές καταστάσεις. Οι εκτιμήσεις και οι υποκείμενες παραδοχές επανεξετάζονται σε διαρκή βάση. Οι εκτιμήσεις των αναθεωρήσεων αναγνωρίζονται μελλοντικά.

Η εφαρμογή κριτικού πνεύματος και εκτιμήσεων απαιτείται κυρίως στους ακόλουθους τομείς:

—

Εύλογη αξία χρηματοοικονομικών μέσων

Όταν η εύλογη αξία των χρηματοδοτικών μέσων που εγγράφονται στον ισολογισμό δεν μπορεί να προκύψει από ενεργές αγορές, καθορίζεται με βάση διάφορες τεχνικές αποτίμησης που συνεπάγονται τη χρησιμοποίηση μαθηματικών τύπων. Τα δεδομένα των υποδειγμάτων αυτών προέρχονται, στο μέτρο του δυνατού, από παρατηρήσιμες αγορές. Ωστόσο, όταν αυτό δεν είναι δυνατό, ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας απαιτεί έναν βαθμό εκτίμησης. Οι αποτιμήσεις ταξινομούνται σε διάφορα επίπεδα της κλίμακας ιεράρχησης της εύλογης αξίας με βάση τις παραμέτρους που χρησιμοποιούνται στις τεχνικές αποτίμησης οι οποίες περιγράφονται και παρουσιάζονται στις σημειώσεις 2.4.2 και 4.

—

—

Ζημίες απομείωσης από δάνεια και προκαταβολές

Η μέτρηση βάσει αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών προϋποθέτει τη λήψη σημαντικών αποφάσεων από τη διοίκηση και, κυρίως, την εκτίμηση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου μετά την αρχική αναγνώριση, την ενσωμάτωση μελλοντοστραφών πληροφοριών και την περαιτέρω εκτίμηση του ποσού και της χρονικής στιγμής των μελλοντικών ταμειακών ροών και των αξιών των εξασφαλίσεων κατά τον καθορισμό των ζημιών απομείωσης. Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε σειρά από παράγοντες που μπορεί να επιφέρουν σημαντικές μεταβολές της χρονικής στιγμής και του ποσού των προβλέψεων για πιστωτικές ζημίες προς αναγνώριση (σημείωση 2.4.2). Οι σχετικές παραδοχές σχετικά με τις επιπτώσεις στην απομείωση που προκύπτουν από το γενικό πλαίσιο αβεβαιότητας και οι αναταράξεις που προέκυψαν το 2023 και συνεχίστηκαν το 2024 περιγράφονται αναλυτικά στη σημείωση 2.4.2.2 και στη σημείωση 3.2.3.7.

—

Αποτίμηση μη εισηγμένων επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου

Η αποτίμηση μη εισηγμένων επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου βασίζεται κανονικά σε ένα από τα παρακάτω στοιχεία:

—

σε πρόσφατες συναλλαγές σύμφωνα με τους συνήθεις όρους της αγοράς,

—

στην τρέχουσα εύλογη αξία άλλων μέσων που στην ουσία είναι τα ίδια,

—

σε αναμενόμενες ταμειακές ροές που προεξοφλούνται στις τρέχουσες τιμές για στοιχεία με ανάλογες προθεσμίες και παρόμοια χαρακτηριστικά κινδύνου,

—

σε μέθοδο προσαρμογής της αξίας των καθαρών στοιχείων ενεργητικού, ή

—

σε άλλα υποδείγματα αποτίμησης.

Ο προσδιορισμός των ταμειακών ροών και των συντελεστών προεξόφλησης όσον αφορά μη εισηγμένες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εκτιμήσεις. Η Διευκόλυνση διορθώνει τις τεχνικές αποτίμησης σε τακτά χρονικά διαστήματα και ελέγχει την εγκυρότητά τους είτε με βάση την τιμή παρατηρήσιμων τρεχουσών συναλλαγών της αγοράς που αφορούν το ίδιο μέσο είτε με βάση οποιαδήποτε άλλα διαθέσιμα παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς.

—

Ενοποίηση οντοτήτων στις οποίες η Διευκόλυνση έχει συμφέροντα

Η ΕΤΕπ αποφάνθηκε ότι καμία από τις οντότητες στις οποίες έχει συμφέροντα δεν ελέγχονται από την ίδια. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι σε όλες αυτές τις οντότητες, ο ομόρρυθμος εταίρος ή ο διαχειριστής του ταμείου ή το διοικητικό συμβούλιο έχουν την αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων και των υποθέσεων της εταιρικής σχέσης και είναι αρμόδιοι και εξουσιοδοτημένοι να προβαίνουν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την εκτέλεση των σκοπών και των στόχων της εταιρικής σχέσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές επενδύσεων και πολιτικής.

2.3    Μεταβολές των λογιστικών προτύπων

Εκτός από τις κατωτέρω μεταβολές, η Διευκόλυνση εφαρμόζει συστηματικά τις λογιστικές μεθόδους που ορίζονται στη σημείωση 2.4 για όλες τις περιόδους που αναφέρονται στις παρούσες οικονομικές καταστάσεις. Η Διευκόλυνση έχει υιοθετήσει τα ακόλουθα νέα πρότυπα και τις ακόλουθες τροποποιήσεις προτύπων.

Νέα και τροποποιημένα πρότυπα που υιοθετήθηκαν από τη Διευκόλυνση

Οι ακόλουθες τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων άρχισαν να ισχύουν για τις οικονομικές καταστάσεις της Διευκόλυνσης από την 1η Ιανουαρίου 2024:

—

Τροποποιήσεις του ΔΛΠ 7 Κατάσταση των ταμειακών ροών και του ΔΠΧΑ 7 Χρηματοοικονομικά μέσα: Χρηματοδοτικές ρυθμίσεις προμηθευτών·

—

Τροποποιήσεις του ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων: Ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων και μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις με ρήτρες.

Οι τροποποιήσεις που αναφέρονται ανωτέρω δεν είχαν ουσιώδη αντίκτυπο στις οικονομικές καταστάσεις της Διευκόλυνσης.

Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις και διερμηνείες που δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμα από τη Διευκόλυνση

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024, είχαν εκδοθεί οι ακόλουθες τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων, αλλά δεν ήταν υποχρεωτικές για τις ετήσιες περιόδους αναφοράς που έληγαν στις 31 Δεκεμβρίου 2024:

Τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων που εγκρίθηκαν από την ΕΕ και ισχύουν για τις ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2025 ή μετά την ημερομηνία αυτή:

—

Τροποποιήσεις του ΔΛΠ 21 Οι επιδράσεις μεταβολών των τιμών συναλλάγματος: Έλλειψη ανταλλαξιμότητας.

Νέα πρότυπα και τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων που δεν έχουν εγκριθεί ακόμα από την ΕΕ:

—

Τροποποιήσεις στην ταξινόμηση και επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών μέσων (τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9 και στο ΔΠΧΑ 7)·

—

Ετήσιες βελτιώσεις, τόμος 11·

—

ΔΠΧΑ 18 Παρουσίαση και γνωστοποίηση στις οικονομικές καταστάσεις

—

ΔΠΧΑ 19 Θυγατρικές που δεν υπόκεινται σε δημόσια λογοδοσία: Γνωστοποιήσεις·

—

Τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και του ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες: Πώληση ή εισφορά στοιχείων ενεργητικού μεταξύ επενδυτή και της συγγενούς επιχείρησης ή κοινοπραξίας του.

Κατά την ημερομηνία έγκρισης αυτών των οικονομικών καταστάσεων, κανένα από τα προαναφερθέντα πρότυπα ή τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων δεν έχει υιοθετηθεί πρώιμα από τη Διευκόλυνση και δεν έχουν εκδοθεί διερμηνείες που να ισχύουν και να πρέπει να ληφθούν υπόψη από τη Διευκόλυνση σε οποιαδήποτε από τις δύο ημερομηνίες του ισολογισμού. Η διοίκηση αναμένει ότι όλες οι σχετικές δηλώσεις θα εκδοθούν για την πρώτη περίοδο που αρχίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόφασης ή μετά από αυτήν και ότι δεν θα υπάρξουν ουσιώδεις επιπτώσεις στις οικονομικές καταστάσεις της Διευκόλυνσης.

2.4    Συνοπτική παρουσίαση των σημαντικών λογιστικών πολιτικών

Η κατάσταση οικονομικής θέσης παρουσιάζει τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού κατά φθίνουσα σειρά ρευστότητας και δεν κάνει διάκριση μεταξύ βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στοιχείων.

2.4.1   Μετατροπή συναλλάγματος

Για την κατάρτιση των οικονομικών της καταστάσεων, η Διευκόλυνση χρησιμοποιεί το ευρώ το οποίο είναι επίσης και το νόμισμα λειτουργίας. Εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, οι χρηματοοικονομικές πληροφορίες που παρουσιάζονται σε ευρώ έχουν στρογγυλευτεί στην πλησιέστερη χιλιάδα.

Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία κατά την ημερομηνία της σχετικής συναλλαγής.

Τα χρηματικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού σε άλλα νομίσματα εκτός από το ευρώ μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία που ισχύει την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης. Τα κέρδη ή οι ζημίες που προκύπτουν από τη μετατροπή αυτή εγγράφονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων.

Τα μη νομισματικά στοιχεία, τα μετρούμενα στο ιστορικό τους κόστος σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν κατά τις ημερομηνίες των αρχικών συναλλαγών. Τα μη νομισματικά στοιχεία, τα επιμετρούμενα σε εύλογη αξία σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν την ημερομηνία προσδιορισμού της εύλογης αξίας.

Οι συναλλαγματικές διαφορές που ενδέχεται να προκύψουν από τον διακανονισμό συναλλαγών βάσει συναλλαγματικών ισοτιμιών διαφορετικών από αυτών της ημερομηνίας συναλλαγής, καθώς και οι μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές σχετικά με εκκρεμή χρηματικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού σε ξένο νόμισμα, αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων.

2.4.2   Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού εκτός από τα παράγωγα

Τα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται αρχικά βάσει της ημερομηνίας διακανονισμού.

Ταξινόμηση και επιμέτρηση

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Κατά την αρχική αναγνώριση, το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού ταξινομείται ως επιμετρηθέν στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και η χρηματοοικονομική υποχρέωση ταξινομείται ως επιμετρηθείσα στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

Βάσει του ΔΠΧΑ 9, η ταξινόμηση ξεκινά με τον καθορισμό του κατά πόσον το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού θα θεωρηθεί χρέος ή συμμετοχικός τίτλος. Το ΔΠΧΑ 9 αναφέρεται στους ορισμούς του ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση.

Χρεωστικοί τίτλοι είναι οι τίτλοι οι οποίοι εμπίπτουν στον ορισμό της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης από την πλευρά του αντισυμβαλλομένου, τα δάνεια και τα χρεόγραφα συμπεριλαμβανομένων των ομολόγων, των γραμματίων ή των πιστοποιητικών που εκδίδονται από δομημένες οντότητες, κρατικές ή εταιρικές.

Ο χρεωστικός τίτλος ταξινομείται στο αποσβεσμένο κόστος εφόσον πληροί και τις δύο ακόλουθες προϋποθέσεις και δεν χαρακτηρίζεται ως επιμετρηθείς στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων:

—

το περιουσιακό στοιχείο διατηρείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου, στόχος του οποίου είναι η διακράτηση περιουσιακών στοιχείων για είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών· και

—

βάσει των συμβατικών όρων που διέπουν το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, δημιουργούνται σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου (κριτήρια SPPI).

Οι ανωτέρω προϋποθέσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται σε ολόκληρο το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, ακόμη και αν περιέχει ενσωματωμένο παράγωγο.

Μετοχικοί τίτλοι είναι οι τίτλοι οι οποίοι εμπίπτουν στον ορισμό του μετοχικού κεφαλαίου από την πλευρά του εκδότη· πρόκειται, δηλαδή, για τίτλους που δεν περιέχουν συμβατική υποχρέωση πληρωμής και αποδεικνύουν υπολειμματικό δικαίωμα επί των καθαρών στοιχείων ενεργητικού του εκδότη. Οι μετοχικοί τίτλοι επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

Κατά την αρχική αναγνώριση ενός μέσου μετοχικού κεφαλαίου το οποίο δεν διακρατείται για διαπραγμάτευση, η Διευκόλυνση δύναται να επιλέξει αμετάκλητα να παρουσιάσει τις επερχόμενες μεταβολές στα λοιπά συνολικά έσοδα. Αυτή η επιλογή γίνεται στη βάση της μεμονωμένης επένδυσης.

Όλα τα λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως επιμετρηθέντα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

Αξιολόγηση επιχειρηματικού μοντέλου

Η ΕΤΕπ, ως διαχειριστής της Διευκόλυνσης, προβαίνει σε αξιολόγηση του στόχου του επιχειρηματικού μοντέλου στο πλαίσιο του οποίου διακρατείται ένας χρεωστικός τίτλος σε επίπεδο χαρτοφυλακίου, καθώς αυτό αντικατοπτρίζει με τον καλύτερο τρόπο πώς γίνεται η διαχείριση της επιχείρησης και πώς διαβιβάζονται οι πληροφορίες στη διοίκηση. Στις πληροφορίες που εξετάστηκαν περιλαμβάνονται τα εξής:

—

οι αναφερόμενες πολιτικές και οι στόχοι του χαρτοφυλακίου, καθώς και η εφαρμογή των πολιτικών αυτών στην πράξη. Ειδικότερα, κατά πόσον η στρατηγική της διοίκησης επικεντρώνεται στην εξασφάλιση συμβατικών εσόδων από τόκους, διατηρώντας συγκεκριμένο προφίλ επιτοκίου, με αντιστοίχιση της διάρκειας των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με τη διάρκεια των υποχρεώσεων που χρηματοδοτούν τα εν λόγω στοιχεία ενεργητικού ή με πραγματοποίηση ταμειακών ροών μέσω της πώλησης των περιουσιακών στοιχείων·

—

πώς αξιολογείται η απόδοση του χαρτοφυλακίου και πώς αναφέρεται αυτή στη διοίκηση της Διευκόλυνσης·

—

τους κινδύνους που επηρεάζουν την απόδοση του επιχειρηματικού μοντέλου (και των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που διακρατούνται στο πλαίσιο του εν λόγω επιχειρηματικού μοντέλου) και πώς γίνεται η διαχείριση των λόγω κινδύνων· και

—

η συχνότητα, ο όγκος και η χρονική στιγμή των πωλήσεων στις προηγούμενες περιόδους, οι λόγοι αυτών των πωλήσεων και οι εκτιμήσεις σχετικά με τη μελλοντική δραστηριότητα πωλήσεων.

Ωστόσο, οι πληροφορίες σχετικά με τη δραστηριότητα πωλήσεων δεν αντιμετωπίζονται μεμονωμένα, αλλά στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης του τρόπου με τον οποίον επιτυγχάνεται ο δεδηλωμένος στόχος της Διευκόλυνσης για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιούνται οι ταμειακές ροές.

Το επιχειρηματικό μοντέλο για τις πράξεις άμεσης δανειοδότησης του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο περιγράφεται και αναφέρεται στη σημείωση 25.

Κριτήρια πληρωμών αποκλειστικά κεφαλαίου και τόκων (SPPI)

Για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης, ο όρος «κεφάλαιο» ορίζεται ως η εύλογη αξία του χρεωστικού τίτλου κατά την αρχική αναγνώριση. Ο όρος «τόκοι» ορίζεται ως ο υπολογισμός της διαχρονικής αξίας του χρήματος και του πιστωτικού κινδύνου που συνδέεται με το ανεξόφλητο υπόλοιπο κεφαλαίου κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης χρονικής περιόδου και των λοιπών βασικών κινδύνων και του κόστους δανεισμού (π.χ. κίνδυνος ρευστότητας και διοικητικό κόστος), καθώς και ενός περιθωρίου κέρδους.

Κατά την αξιολόγηση του κατά πόσον οι συμβατικές ταμειακές ροές συνιστούν αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων, λαμβάνονται υπόψη οι συμβατικοί όροι του τίτλου. Σε αυτή περιλαμβάνεται η αξιολόγηση του κατά πόσον το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού περιέχει συμβατικό όρο ο οποίος θα μπορούσε να αλλάξει τη χρονική στιγμή ή το ύψος των συμβατικών ταμειακών ροών με αποτέλεσμα να μην εκπληρώνεται αυτός ο όρος.

Παύση αναγνώρισης

Η Διευκόλυνση παύει να αναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού όταν τα συμβατικά δικαιώματα επί των ταμειακών ροών από το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού εκπνέουν ή όταν τα δικαιώματα είσπραξης των συμβατικών ταμειακών ροών μεταφέρονται σε συναλλαγή στην οποία η Διευκόλυνση είτε μεταβιβάζει τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από την κυριότητα του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού είτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από την κυριότητα αλλά δεν διατηρεί τον έλεγχο του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού.

Κατά την παύση αναγνώρισης ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού ή μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης (σημείωση 2.4.4), η διαφορά ανάμεσα στην καθαρή λογιστική αξία του στοιχείου ενεργητικού ή της υποχρέωσης (ή στην καθαρή λογιστική αξία του τμήματος του στοιχείου ενεργητικού ή της υποχρέωσης που παύει να αναγνωρίζεται) και στο άθροισμα i) του τιμήματος που εισπράχθηκε ή καταβλήθηκε και ii) τυχόν σωρευτικών κερδών ή ζημιών που έχουν αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκτός από τα σωρευτικά κέρδη και ζημίες που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα για επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων που μεταφέρονται στο αποθεματικό, αντί για τα αποτελέσματα προς διάθεση.

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του IBOR, η Διευκόλυνση αξιολογεί αν είναι σημαντική μια μεταβολή σε χρηματοοικονομικό μέσο στο αποσβεσμένο κόστος, μετά την εφαρμογή της πρακτικής λύσης που εισήγαγε η φάση 2 της μεταρρύθμισης του IBOR. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις που εξέδωσε το IASB, η Διευκόλυνση δεν παύει να αναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό μέσο του οποίου οι συμβατικές ταμειακές ροές τροποποιούνται ως άμεση συνέπεια της μεταρρύθμισης και η μεταβολή είναι οικονομικά ισοδύναμη με την προηγούμενη βάση για τον προσδιορισμό των συμβατικών ταμειακών ροών (δηλαδή τη βάση αμέσως πριν από τη μεταβολή).

Αναταξινόμηση

Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού δεν αναταξινομούνται μετά την αρχική τους αναγνώριση, με εξαίρεση το διάστημα που έπεται της αλλαγής επιχειρηματικού μοντέλου της Διευκόλυνσης για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού.

Τροποποίηση

Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού που επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος θεωρείται τροποποιημένο όταν οι συμβατικές ταμειακές ροές του αποτελούν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης ή τροποποίησης με άλλον τρόπο. Η επαναδιαπραγμάτευση ή η τροποποίηση μπορεί να οδηγεί ή να μην οδηγεί στην παύση αναγνώρισης του παλαιού και στην αναγνώριση του νέου χρηματοοικονομικού μέσου.

Ουσιώδης συμβατική τροποποίηση των ταμειακών ροών χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού που επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος η οποία έχει ως αποτέλεσμα την παύση αναγνώρισης του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού οδηγεί στην αναγνώριση του νέου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού στην εύλογη αξία του, καθώς και στην καταγραφή του κέρδους ή της ζημίας που προκύπτει από την τροποποίηση στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων στο «Αποτέλεσμα χρηματοοικονομικών πράξεων».

Μια συμβατική τροποποίηση θεωρείται ουσιώδης όταν η προεξοφλημένη παρούσα αξία των ταμειακών ροών βάσει των αναθεωρημένων όρων (προεξοφλημένη με χρήση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου) διαφέρει τουλάχιστον κατά 10 % από την προεξοφλημένη παρούσα αξία των υπόλοιπων ταμειακών ροών του αρχικού χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού. Λαμβάνονται επίσης υπόψη ποιοτικοί παράγοντες, όπως η μεταβολή του νομίσματος στο οποίο εκφράζεται το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού και τα χαρακτηριστικά της μετατροπής.

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του IBOR, η Διευκόλυνση αξιολογεί αν είναι σημαντική μια μεταβολή σε χρηματοοικονομικό μέσο στο αποσβεσμένο κόστος, μετά την εφαρμογή της πρακτικής λύσης που εισήγαγε η φάση 2 της μεταρρύθμισης του IBOR. Η Διευκόλυνση επικαιροποιεί το πραγματικό επιτόκιο, χωρίς να τροποποιεί τη λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού μέσου εάν η βάση για τον προσδιορισμό των συμβατικών ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού μέσου, επιμετρούμενες στο αποσβεσμένο κόστος, μεταβάλλεται ως άμεση συνέπεια της μεταρρύθμισης και εάν η μεταβολή είναι οικονομικά ισοδύναμη με την προηγούμενη βάση (δηλαδή τη βάση αμέσως πριν από τη μεταβολή).

Επιμέτρηση εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών μέσων

Εύλογη αξία είναι η τιμή που μπορεί να ληφθεί για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή να καταβληθεί για τη μεταβίβαση υποχρέωσης σε κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης στη βασική αγορά, ή ελλείψει αυτής, στην πλέον συμφέρουσα αγορά στην οποία η Διευκόλυνση έχει πρόσβαση κατά την ημερομηνία αυτή.

Κατά περίπτωση, η ΕΤΕπ επιμετρά, για λογαριασμό της Διευκόλυνσης, την εύλογη αξία ενός μέσου με τη χρήση της επίσημης χρηματιστηριακής τιμής σε μια ενεργό αγορά για το εν λόγω μέσο. Η αγορά θεωρείται ενεργή αν οι συναλλαγές για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση λαμβάνουν χώρα με επαρκή συχνότητα και όγκο ώστε να παρέχονται συνεχώς πληροφορίες τιμολόγησης.

Όταν η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που είναι εγγεγραμμένα στην κατάσταση οικονομικής θέσης δεν μπορεί να προκύψει από ενεργές αγορές, καθορίζεται με βάση διάφορες τεχνικές αποτίμησης που συνεπάγονται τη χρησιμοποίηση μαθηματικών υποδειγμάτων. Τα δεδομένα των υποδειγμάτων αυτών προέρχονται, στο μέτρο του δυνατού, από παρατηρήσιμες αγορές. Ωστόσο, όταν αυτό δεν είναι δυνατό, ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας απαιτεί έναν βαθμό εκτίμησης. Η επιλεγμένη τεχνική αποτίμησης ενσωματώνει όλους τους παράγοντες που οι συμμετέχοντες στην αγορά θα λάμβαναν υπόψη κατά την τιμολόγηση συναλλαγής.

Αυτές οι τεχνικές αποτίμησης είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν υποδείγματα καθαρής παρούσας αξίας και προεξοφλημένων ταμειακών ροών, συγκρίσεις με παρόμοια μέσα για τα οποία υπάρχουν παρατηρήσιμες τιμές της αγοράς, το υπόδειγμα Black-Scholes και πολυωνυμικά υποδείγματα τιμολόγησης δικαιωμάτων προαίρεσης, καθώς και άλλα υποδείγματα αποτίμησης. Οι παραδοχές και οι παράμετροι που χρησιμοποιούνται στις τεχνικές αποτίμησης περιλαμβάνουν επιτόκια άνευ κινδύνου και επιτόκια αναφοράς, πιστωτικά περιθώρια που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση προεξοφλητικών επιτοκίων, τιμές ομολόγων και μετοχών, συναλλαγματικές ισοτιμίες, μετοχές και τιμές χρηματιστηριακών δεικτών, καθώς και προβλεπόμενες διακυμάνσεις και συσχετισμούς τιμών.

Στόχος των τεχνικών αποτίμησης είναι η επιμέτρηση της εύλογης αξίας που αντικατοπτρίζει την τιμή που μπορεί να ληφθεί για την πώληση του περιουσιακού στοιχείου ή που μπορεί να καταβληθεί για τη μεταβίβαση της υποχρέωσης σε μια κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης.

Η Τράπεζα χρησιμοποιεί ευρέως αναγνωρισμένα υποδείγματα αποτίμησης για τον καθορισμό της εύλογης αξίας κοινών και πιο απλών χρηματοοικονομικών μέσων, όπως οι συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων και νομισμάτων που χρησιμοποιούν μόνο παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς και απαιτούν σε περιορισμένο βαθμό κρίσεις και εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων. Οι παρατηρήσιμες τιμές και οι παράμετροι υποδειγμάτων είναι συνήθως διαθέσιμες στην αγορά εισηγμένων χρεογράφων και μετοχικών τίτλων, καθώς και στην αγορά παραγώγων διαπραγματεύσιμων σε χρηματιστήριο και απλών εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, όπως οι συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων. Η διαθεσιμότητα παρατηρήσιμων αγοραίων τιμών και παραμέτρων υποδειγμάτων μειώνει την ανάγκη για κρίσεις και εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων, καθώς και την αβεβαιότητα που συνδέεται με τον προσδιορισμό των εύλογων αξιών. Η διαθεσιμότητα παρατηρήσιμων αγοραίων τιμών και παραμέτρων κυμαίνεται ανάλογα με τα προϊόντα και τις αγορές και υπόκειται στις αλλαγές που προκύπτουν από τα ειδικά γεγονότα και τις γενικές συνθήκες που διέπουν τις χρηματοοικονομικές αγορές.

Όσον αφορά τα πιο σύνθετα μέσα, η Τράπεζα χρησιμοποιεί εσωτερικά υποδείγματα αποτίμησης, τα οποία έχουν αναπτυχθεί με βάση αναγνωρισμένα υποδείγματα αποτίμησης. Ορισμένες ή όλες οι σημαντικές παράμετροι των υποδειγμάτων αυτών είναι δυνατό να μην είναι παρατηρήσιμες στην αγορά και προκύπτουν από τιμές ή συντελεστές της αγοράς ή εκτιμώνται βάσει παραδοχών. Ορισμένα δάνεια και ορισμένες εγγυήσεις για τις οποίες δεν υφίσταται ενεργός αγορά αποτελούν παραδείγματα μέσων με σημαντικές μη παρατηρήσιμες παραμέτρους. Τα υποδείγματα αποτίμησης που χρησιμοποιούν σημαντικές μη παρατηρήσιμες παραμέτρους απαιτούν υψηλότερο βαθμό κρίσης και εκτίμησης στον τομέα της διαχείρισης για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας. Στον τομέα της διαχείρισης απαιτείται συνήθως κρίση και εκτίμηση για την επιλογή του κατάλληλου υποδείγματος αποτίμησης που πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών του υπό αποτίμηση χρηματοοικονομικού μέσου, για τον προσδιορισμό της πιθανότητας αθέτησης υποχρέωσης ή εκ των προτέρων καταβολής εκ μέρους αντισυμβαλλομένου, καθώς και για την επιλογή κατάλληλων προεξοφλητικών επιτοκίων.

Η Διευκόλυνση επιμετρά εύλογες αξίες με τη χρήση της ακόλουθης ιεράρχησης εύλογης αξίας που αντικατοπτρίζει τη σημασία των παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για αυτές τις επιμετρήσεις:

—

Επίπεδο 1: παράμετροι που είναι μη προσαρμοσμένες χρηματιστηριακές αγοραίες τιμές σε ενεργές αγορές για ταυτόσημα μέσα στα οποία η Διευκόλυνση έχει πρόσβαση.

—

Επίπεδο 2: παράμετροι πέραν των επίσημων χρηματιστηριακών τιμών που περιλαμβάνονται στο Επίπεδο 1, οι οποίες είναι παρατηρήσιμες είτε άμεσα (δηλαδή ως τιμές) είτε έμμεσα (δηλαδή προερχόμενες από τιμές). Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει μέσα αποτιμώμενα με βάση χρηματιστηριακές αγοραίες τιμές σε ενεργές αγορές για παρόμοια μέσα, χρηματιστηριακές τιμές για πανομοιότυπα ή παρόμοια μέσα σε αγορές που θεωρούνται λιγότερο από ενεργές ή άλλες τεχνικές αποτίμησης, εφόσον όλες οι σημαντικές παράμετροι είναι άμεσα ή έμμεσα παρατηρήσιμες βάσει δεδομένων της αγοράς.

—

Επίπεδο 3: μη παρατηρήσιμες παράμετροι. Αυτή η κατηγορία περιέχει όλα τα μέσα για τα οποία η τεχνική αποτίμησης περιλαμβάνει παραμέτρους που δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα και οι μη παρατηρήσιμες παράμετροι έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην αποτίμηση του μέσου. Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει μέσα που αποτιμώνται με βάση χρηματιστηριακές τιμές για παρόμοια μέσα για τα οποία απαιτούνται σημαντικές μη παρατηρήσιμες προσαρμογές ή παραδοχές ώστε να αντικατοπτρίζονται οι διαφορές μεταξύ των μέσων.

Η Διευκόλυνση αναγνωρίζει μεταβιβάσεις μεταξύ επιπέδων της ιεράρχησης εύλογης αξίας στο τέλος της περιόδου αναφοράς κατά τη διάρκεια της οποίας έχει επέλθει η μεταβολή.

Απομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού

Το ΔΠΧΑ 9 βασίζεται σε ένα μελλοντοστραφές υπόδειγμα αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Η ΕΤΕπ έχει θεσπίσει ένα πλαίσιο για τον υπολογισμό των «αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών» το οποίο εξαρτάται από την κατάσταση της μακροοικονομίας. Περιλαμβάνει την κατασκευή παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου σε χρονικό σημείο (PIT) (Πιθανότητα αθέτησης — PD και ζημία σε περίπτωση αθέτησης — LGD) βάσει ενός συστηματικού παράγοντα (πιστωτικού κύκλου) που καθοδηγείται από τη μακροοικονομία και προβλέπεται μέσω μακροοικονομικών προβλέψεων ή σεναρίων. Οι τελικές αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες είναι ένας σταθμισμένος βάσει πιθανοτήτων μέσος όρος των αντίστοιχων αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών του μακροοικονομικού σεναρίου. Το μελλοντοστραφές υπόδειγμα απομείωσης εφαρμόζεται σε χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος, σε συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων, καθώς και σε αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού.

Στο πλαίσιο του ΔΠΧΑ 9, οι προβλέψεις ζημιών μετρώνται με έναν από τους δύο ακόλουθους τρόπους:

—

αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δωδεκαμήνου: πρόκειται για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες που προκύπτουν από πιθανά γεγονότα αθέτησης εντός 12 μηνών μετά την ημερομηνία του ισολογισμού· και

—

αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής: πρόκειται για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες που προκύπτουν από όλα τα πιθανά γεγονότα αθέτησης καθ’ όλη την αναμενόμενη διάρκεια ζωής ενός χρηματοοικονομικού μέσου.

Το ΔΠΧΑ 9 ορίζει ένα υπόδειγμα απομείωσης «τριών σταδίων» που βασίζεται σε μεταβολές στην πιστωτική ποιότητα από την αρχική αναγνώριση. Τα χρηματοοικονομικά μέσα ταξινομούνται στο στάδιο 1, εκτός από εκείνα τα μέσα για τα οποία εντοπίζεται σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την αρχική αναγνώριση. Στο πλαίσιο αυτό, περιλαμβάνεται τόσο η ποσοτική όσο και η ποιοτική πληροφόρηση και ανάλυση, με βάση την εμπειρογνωσία της Τράπεζας, συμπεριλαμβανομένων μελλοντοστραφών πληροφοριών.

Αγορασμένα ή δημιουργημένα στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας (POCI) είναι τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τα οποία, από την πρώτη αναγνώριση, θεωρείται ότι ταξινομούνται στο στάδιο 3. Για τα αγορασμένα ή δημιουργημένα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας, οι σωρευτικές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μετά την αρχική αναγνώριση αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων.

Η αξιολόγηση της Τράπεζας για τα στάδια του ΔΠΧΑ 9 βασίζεται σε μια διαδοχική προσέγγιση η οποία χρησιμοποιεί πληροφορίες που αφορούν ειδικά τον αντισυμβαλλόμενο ή το μέσο και συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές και τις διαδικασίες για τα εσωτερικά σήματα έγκαιρης προειδοποίησης (ΣΕΠ), τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ) και τη ρύθμιση.

Η ΕΤΕπ θεωρεί ότι το υφιστάμενο μελλοντοστραφές υπόδειγμα αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών θεωρείται επαρκώς ισχυρό ώστε να συνυπολογίζει τέτοια ακραία φαινόμενα, τα οποία αποτυπώνονται άμεσα μέσω των μακροοικονομικών προβολών και της χρονικής διάρθρωσης της πιθανότητας αθέτησης.

Σε περίπτωση που έχει επέλθει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, το χρηματοοικονομικό μέσο μεταφέρεται στο στάδιο 2, αλλά δεν θεωρείται ακόμη απομειωμένης πιστωτικής αξίας. Σε περίπτωση που το χρηματοοικονομικό μέσο είναι απομειωμένης πιστωτικής αξίας, μεταφέρεται στη συνέχεια στο στάδιο 3.

Για τον προσδιορισμό του σταδίου 3, η Τράπεζα καθορίζει κατά πόσον υφίσταται αντικειμενικό τεκμήριο μη εξυπηρετούμενου ανοίγματος. Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού θεωρείται ότι υπόκειται σε αθέτηση όταν ο δανειολήπτης δεν αναμένεται να εξυπηρετήσει πλήρως τις πιστωτικές του υποχρεώσεις στη Διευκόλυνση ή όταν ο δανειολήπτης έχει καθυστερήσει να αποπληρώσει οποιαδήποτε ουσιαστική υποχρέωσή του προς τη Διευκόλυνση τουλάχιστον κατά 90 ημέρες.

Υπό αυτή την έννοια, το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού θεωρείται απομειωμένης αξίας όταν διαπιστώνεται ότι είναι πιθανό η Διευκόλυνση να μην κατορθώσει να εισπράξει όλα τα οφειλόμενα ποσά σύμφωνα με τους αρχικούς συμβατικούς όρους ή ισοδύναμη αξία. Τα μεμονωμένα πιστωτικά ανοίγματα αξιολογούνται βάσει των χαρακτηριστικών του δανειολήπτη, της γενικής οικονομικής κατάστασης, των πόρων και του ιστορικού πληρωμών, των προοπτικών υποστήριξης από οικονομικά υπεύθυνους εγγυητές και, κατά περίπτωση, βάσει της αξίας ρευστοποίησης τυχόν εξασφάλισης.

Όλες οι απαιτήσεις απομειωμένης αξίας αναθεωρούνται και αναλύονται τουλάχιστον ανά εξάμηνο. Τυχόν επακόλουθες αλλαγές στα ποσά ή στη χρονική στιγμή των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις θα επιφέρουν μεταβολή της πρόβλεψης για πιστωτικές ζημίες και θα χρεωθούν ή θα πιστωθούν στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η πρόβλεψη απομείωσης αντιλογίζεται μόνον όταν η πιστωτική ποιότητα έχει βελτιωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να δικαιολογεί την εύλογη διασφάλιση της έγκαιρης είσπραξης του κεφαλαίου και των τόκων σύμφωνα με τους αρχικούς συμβατικούς όρους της συμφωνίας από την οποία απορρέει η απαίτηση. Διαγραφή πραγματοποιείται όταν το σύνολο ή μέρος μιας απαίτησης θεωρείται μη εισπρακτέο ή όταν γίνεται άφεση. Οι διαγραφές χρεώνονται έναντι των απομειώσεων που είχαν καθοριστεί προηγουμένως ή απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων και μειώνουν το ποσό του κεφαλαίου μιας απαίτησης. Οι ανακτήσεις του συνόλου ή μέρους ποσών που είχαν προηγουμένως διαγραφεί πιστώνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που διαγράφονται θα μπορούσαν να συνεχίσουν να υπόκεινται σε διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης για λόγους συμμόρφωσης με τις διαδικασίες της Τράπεζας για την ανάκτηση των οφειλόμενων ποσών.

Επιμέτρηση αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών – Δεδομένα, παραδοχές και τεχνικές

Η επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής εφαρμόζεται σε περιουσιακά στοιχεία του σταδίου 2 και του σταδίου 3, ενώ η επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών δωδεκαμήνου εφαρμόζεται σε περιουσιακά στοιχεία του σταδίου 1.

Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες υπολογίζονται βάσει των ακόλουθων μεταβλητών:

—

Πιστοληπτική διαβάθμιση και πιθανότητα αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο (PD),

—

Ζημία σε περίπτωση αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο (LGD),

—

Άνοιγμα σε αθέτηση (EAD).

Η πιστοληπτική διαβάθμιση ενός αντισυμβαλλομένου καθορίζεται σε συγκεκριμένη ημερομηνία, με τη χρήση υποδειγμάτων δελτίων βαθμολόγησης προσαρμοσμένων στις διάφορες κατηγορίες αντισυμβαλλομένων και ανοιγμάτων.

Κάθε πιστοληπτική διαβάθμιση χαρτογραφείται σε συγκεκριμένη πιθανότητα αθέτησης που αντιπροσωπεύει το ενδεχόμενο αθέτησης οικονομικής υποχρέωσης του αντισυμβαλλομένου, είτε εντός των επόμενων 12 μηνών είτε κατά την υπολειπόμενη διάρκεια ζωής της υποχρέωσης. Ως εκ τούτου, οι πιστοληπτικές διαβαθμίσεις αποτελούν τα πρωταρχικά δεδομένα για τον προσδιορισμό της χρονικής διάρθρωσης της πιθανότητας αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο για ανοίγματα. Η ΕΤΕπ συλλέγει πληροφορίες απόδοσης και αθέτησης για τα ανοίγματα πιστωτικού κινδύνου της Διευκόλυνσης. Τα δεδομένα που συγκεντρώνονται κατηγοριοποιούνται ανά είδος κλάδου και ανά κατηγορία περιφέρειας. Διαφορετικοί κλάδοι και περιφέρειες με ομοιογενή αντίδραση σε πιστωτικούς κύκλους αναλύονται παράλληλα.

Η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί στατιστικά υποδείγματα για την ανάλυση των δεδομένων που έχει συγκεντρώσει και για την κατάρτιση εκτιμήσεων σχετικά με την υπολειπόμενη διάρκεια ζωής της πιθανότητας αθέτησης ανοιγμάτων, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αναμένεται να μεταβληθούν λόγω παρέλευσης του χρόνου και με δεδομένα μακροοικονομικά σενάρια.

Η ζημία λόγω αθέτησης (LGD) αντιπροσωπεύει την πρόβλεψη της ΕΤΕπ όσον αφορά τον λόγο της ζημίας από άνοιγμα εξαιτίας αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους ενός αντισυμβαλλομένου προς το ποσό που είναι ανεξόφλητο κατά τον χρόνο της αθέτησης. Η LGD μπορεί, επίσης, να οριστεί ως «1 - Ποσοστό ανάκτησης». Η εκτιμώμενη ζημία σε περίπτωση αθέτησης ορίζεται κυρίως ανά γεωγραφική περιοχή και ανά είδος αντισυμβαλλομένου, με πέντε κύριες κατηγορίες ανοιγμάτων: κρατικό χρέος, δημόσιοι οργανισμοί, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εταιρικές χρηματοδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις έργου. Το ύψος της ζημίας σε περίπτωση αθέτησης μπορεί να προσαρμοστεί περαιτέρω βάσει των ειδικών χαρακτηριστικών του προϊόντος και της σύμβασης του ανοίγματος.

Η ΕΤΕπ ενσωματώνει πληροφορίες σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο και μελλοντοστραφείς πληροφορίες στην εκτίμησή της αν ο πιστωτικός κίνδυνος ενός τίτλου έχει αυξηθεί σημαντικά μετά την αρχική του αναγνώριση και στην επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών.

Για τη μέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η ΕΤΕπ έχει αναπτύξει μια υπό όρους προσέγγιση διαμόρφωσης υποδειγμάτων, η οποία ονομάζεται υπόδειγμα της πιθανότητας αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο (PIT PD), για τον υπολογισμό της χρονικής διάρθρωσης της πιθανότητας αθέτησης, η οποία περιλαμβάνει:

—

τον ορισμό μιας οικονομικά εύλογης σχέσης συνάρτησης μεταξύ του πιστωτικού κύκλου και των μακροοικονομικών μεταβλητών, και

—

μια δέσμη τριών μακροοικονομικών σεναρίων (ένα βασικό σενάριο και δύο σενάρια που αντικατοπτρίζουν την ύφεση και την ανάκαμψη της οικονομίας) με πολυετή δυνητική υλοποίηση του ΑΕΠ και των συναφών πιθανοτήτων.

Για τη δημιουργία των μακροοικονομικών σεναρίων, η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί ένα μακρο-ημιδομημένο υπόδειγμα πολλαπλών εξισώσεων της παγκόσμιας οικονομίας πολλαπλών χωρών με ειδικές ανά χώρα δέσμες. Το κεντρικό/βασικό σενάριο σχεδιάστηκε έτσι ώστε να συνάδει με τις πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα θετικά και αρνητικά σενάρια σχεδιάζονται με βάση το κεντρικό σενάριο με την ανάπτυξη του υποδείγματος πολλαπλών χωρών/πολλαπλών εξισώσεων. Τα σενάρια προκύπτουν από τον κλυδωνισμό του ΑΕΠ, το οποίο αποτελεί τον βασικό δείκτη μέτρησης της οικονομικής δραστηριότητας. Οι κλυδωνισμοί του πραγματικού ΑΕΠ βαθμονομούνται ώστε να αναπαράγουν την παρατηρούμενη μεταβλητότητα της μεταβλητής. Επίσης, εφαρμόζεται η γνώμη εμπειρογνωμόνων, κατά περίπτωση, για τη βελτίωση του μεγέθους και της επιμονής των κλυδωνισμών του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, οι κλυδωνισμοί προσδιορίζονται μαζί με μια συνάρτηση απόσβεσης με σκοπό να προσδιοριστεί ο αντίκτυπος των κλυδωνισμών διαχρονικά. Οι πιθανότητες που συνδέονται με κάθε σενάριο καθορίζονται λαμβάνοντας υπόψη τους δείκτες (μεταβλητότητας) της αγοράς και τους εσωτερικά ανεπτυγμένους δείκτες/τα μέσα παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται με συνεπή τρόπο διαχρονικά για την αποτύπωση της αβεβαιότητας.

Τα υποδείγματα PIT PD και PIT LGD της ΕΤΕπ χρησιμοποιούν τις ίδιες προβλεπόμενες τιμές του πιστωτικού κύκλου με τις κύριες εισροές βάσει διαφορετικών μακροοικονομικών σεναρίων. Ο πιστωτικός κύκλος υπολογίζεται με βάση τα ποσοστά υποβάθμισης του εξωτερικού οργανισμού αξιολόγησης και τις προβολές των ετήσιων ρυθμών αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, καθώς και τη διαφορά μεταξύ μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων επιτοκίων.

Το άνοιγμα σε αθέτηση (EAD) αντιπροσωπεύει το αναμενόμενο άνοιγμα σε περίπτωση αθέτησης και βασίζεται στο τρέχον άνοιγμα στον αντισυμβαλλόμενο και σε πιθανές μεταβολές του τρέχοντος ποσού που επιτρέπονται από τη σύμβαση, συμπεριλαμβανομένης της απόσβεσης. Το EAD ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού είναι η μεικτή λογιστική αξία του. Όσον αφορά τις δεσμεύσεις δανειοδότησης και τις οικονομικές εγγυήσεις, το EAD περιλαμβάνει το ποσό που αναλήφθηκε.

2.4.2.1   Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

Η Διευκόλυνση εξομοιώνει τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους με λογαριασμούς όψεως, βραχυπρόθεσμες καταθέσεις ή εμπορικά χρεόγραφα των οποίων η προθεσμία λήξης δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους εμφανίζονται αποτιμούμενα στο αποσβεσμένο κόστος στην κατάσταση οικονομικής θέσης

2.4.2.2   Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Τα ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού περιλαμβάνουν εισηγμένα και μη εισηγμένα ομόλογα για τα οποία υπάρχει πρόθεση να διακρατηθούν μέχρι τη λήξη τους και εμπορικά χρεόγραφα με ληκτότητα άνω των τριών μηνών και, ως εκ τούτου, ταξινομούνται επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος.

Αυτά τα ομόλογα και εμπορικά χρεόγραφα αρχικά επιμετρώνται στο κόστος, που είναι η εύλογη αξία τους συν κάθε άμεσα καταλογιστέο κόστος συναλλαγής. Η διαφορά μεταξύ τιμής εισόδου και αξίας εξόφλησης αποσβένεται σύμφωνα με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου κατά την εναπομένουσα διάρκεια ζωής του μέσου.

2.4.2.3   Δάνεια και προκαταβολές

Το χαρτοφυλάκιο δανείων και προκαταβολών μπορεί να αποτελείται από χρεωστικούς τίτλους, όπως δάνεια και χρεόγραφα, συμπεριλαμβανομένων των ομολόγων, των γραμματίων ή των πιστοποιητικών που εκδίδονται από δομημένες οντότητες με την πρόθεση να τα διακρατούν μέχρι τη λήξη τους και να συγκεντρώνουν τις συμβατικές ταμειακές ροές.

Τα δάνεια και οι προκαταβολές περιλαμβάνουν:

—

δάνεια και προκαταβολές που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος,

—

δάνεια και προκαταβολές που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

Τα δάνεια που προέρχονται από τη Διευκόλυνση εγγράφονται στα στοιχεία του ενεργητικού της Διευκόλυνσης όταν γίνεται μεταβίβαση μετρητών στους δανειολήπτες. Τα μη εκταμιευθέντα τμήματα των δανείων καταχωρίζονται στην ονομαστική τους αξία, εκτός ισολογισμού. Τα δάνεια τα οποία πληρούν τις προϋποθέσεις των κριτηρίων SPPI, καταχωρίζονται αρχικά στο κόστος (στα καθαρά εκταμιευθέντα ποσά τους), που συνιστά την εύλογη αξία των ταμειακών διαθεσίμων που διατέθηκαν για να χορηγηθεί το δάνειο, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εξόδων συναλλαγής, και στη συνέχεια επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου.

Τα χρεόγραφα αναγνωρίζονται στα στοιχεία ενεργητικού της Διευκόλυνσης όταν γίνεται μεταβίβαση μετρητών στον εκδότη και μπορούν να λάβουν τη μορφή συμβατικά συνδεδεμένου χρεωστικού τίτλου ή χρεωστικού τίτλου ενιαίας δόσης. Τα μη εκταμιευθέντα τμήματα των χρεογράφων καταχωρίζονται στην ονομαστική τους αξία, εκτός ισολογισμού. Τα χρεόγραφα επιμετρώνται αρχικά στο κόστος, το οποίο συνίσταται στην εύλογη αξία συν τυχόν άμεσα καταλογιστέο κόστος συναλλαγής, και στη συνέχεια επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Η διαφορά μεταξύ τιμής εισόδου και αξίας εξόφλησης αποσβένεται σύμφωνα με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου κατά την εναπομένουσα διάρκεια ζωής του μέσου.

Η πολιτική απομείωσης για τα δάνεια και τις προκαταβολές περιγράφεται στη σημείωση 2.4.2.

Τα δάνεια και οι προκαταβολές που δεν πληρούν το επιχειρηματικό μοντέλο ή το κριτήριο SPPI επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η τεχνική επιμέτρησης της εύλογης αξίας που χρησιμοποιείται βασίζεται σε μια τεχνική προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή στην αξία ρευστοποίησης.

Για τον αντίκτυπο της μεταρρύθμισης του IBOR στην επανεπιμέτρηση δανείων και προκαταβολών στο αποσβεσμένο κόστος, ανατρέξτε στις ειδικές παραγράφους της σημείωσης 2.4.2 — Ταξινόμηση και επιμέτρηση / Τροποποίηση.

2.4.2.4   Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Η Διευκόλυνση διατηρεί δύο είδη επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου: i) άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου και ii) επενδύσεις σε ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων. Οι μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους συν το κόστος συναλλαγών. Μετέπειτα οι μεταβολές της εύλογης αξίας, συμπεριλαμβανομένων των κερδών και ζημιών από τη μετατροπή ξένων νομισμάτων, αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Καθαρό αποτέλεσμα μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης».

Το μη αναληφθέν αλλά δεσμευμένο τμήμα αυτών των επενδύσεων εγγράφεται ως ενοποιημένες αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού στην ονομαστική τους αξία.

Επιμέτρηση εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών μέσων

Η εύλογη αξία προσδιορίζεται με την εφαρμογή της μεθόδου της αθροιστικής καθαρής αξίας ενεργητικού («ΚΑΕ») (με την παραδοχή ότι, παρά την απουσία άμεσα εξακριβώσιμης αγοραίας αξίας, η ΚΑΕ είναι η βέλτιστη εκτίμηση της εύλογης αξίας). Για μη εισηγμένες επενδύσεις, όταν η εύλογη αξία δεν μπορεί να αντληθεί από την ενεργό αγορά, καθορίζεται μέσω της εφαρμογής αναγνωρισμένων τεχνικών αποτίμησης (σημείωση 4.2.1).

Η αποδοτέα ΚΑΕ προσαρμόζεται με βάση τα γεγονότα από την ημερομηνία της τελευταίας διαθέσιμης ΚΑΕ έως την ημερομηνία του ισολογισμού, στον βαθμό που η Διευθύνουσα Επιτροπή θεωρεί σημαντική την εν λόγω προσαρμογή. Οι σημαντικές προσαρμογές τροποποιούνται έως ότου το Διοικητικό Συμβούλιο εγκρίνει τις οικονομικές καταστάσεις του έτους. Στο πλαίσιο αυτό, λόγω του γενικού πλαισίου αβεβαιότητας, της συσσώρευσης διαφόρων κινδύνων ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και της μεταβλητότητας που παρατηρήθηκε όσον αφορά τις επιδόσεις, η Τράπεζα ενίσχυσε τις οικείες τεχνικές αποτίμησης για να εκτιμήσει κάθε προσαρμογή στην εύλογη αξία των επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου για τις ΚΑΕ που δεν αναφέρθηκαν από τους διαχειριστές κεφαλαίων κατά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων της Διευκόλυνσης.

Για συγκεκριμένες επενδύσεις για τις οποίες δεν είναι εύκολο να προσδιοριστούν οι ΚΑΕ, ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν άλλες κατευθυντήριες γραμμές, για παράδειγμα, οι κατευθυντήριες γραμμές αποτίμησης των διεθνών κεφαλαίων ιδιωτικών συμμετοχών και επιχειρηματικών κεφαλαίων (IPEV), όπως έχουν δημοσιευθεί από το διοικητικό συμβούλιο IPEV, και θα απαιτηθούν λεπτομερέστερη παρακολούθηση και επανεξέταση. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, τα ταμεία ταξινομούνται εσωτερικά σε τρεις κατηγορίες:

—

κατηγορία I — κεφάλαια που έχουν υιοθετήσει τις απαιτήσεις εύλογης αξίας του ΔΠΧΑ 13 ή τις κατευθυντήριες γραμμές IPEV, για τα οποία διενεργείται ειδική επανεξέταση προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ΚΑΕ αποτελεί αξιόπιστη εκτίμηση της εύλογης αξίας·

—

κατηγορία ΙΙ — κεφάλαια που έχουν υιοθετήσει άλλες κατευθυντήριες γραμμές αποτίμησης (όπως της πρώην EVCA του 2001) ή πρότυπα που μπορούν να θεωρηθούν εναρμονισμένα με το ΔΠΧΑ 13, για τα οποία μπορεί να υπολογιστεί ισοδύναμη ΚΑΕ· και

—

κατηγορία ΙΙΙ — κεφάλαια που δεν έχουν υιοθετήσει τις απαιτήσεις εύλογης αξίας του ΔΛΠ 13 ή άλλες κατευθυντήριες γραμμές αποτίμησης εναρμονισμένες με το ΔΛΠ 13.

Αξιολόγηση της σημαντικής επιρροής

Οι συμμετοχές που αποκτώνται από τη Διευκόλυνση αντιπροσωπεύουν κατά κανόνα επενδύσεις σε ταμεία ιδιωτικών συμμετοχών ή επιχειρηματικών κεφαλαίων. Σύμφωνα με την πρακτική του κλάδου, οι επενδύσεις αυτές είναι γενικά επενδύσεις στις οποίες έχουν από κοινού συνεισφέρει διάφοροι επενδυτές, εκ των οποίων κανένας δεν είναι σε θέση να επηρεάσει μεμονωμένα τις καθημερινές πράξεις και την επενδυτική δραστηριότητα του ταμείου. Κατά συνέπεια, η συμμετοχή ενός επενδυτή σε διοικητικό όργανο τέτοιου ταμείου, καταρχήν, δεν του παρέχει το δικαίωμα να επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες του ταμείου. Επίσης, οι μεμονωμένοι επενδυτές ενός ταμείου ιδιωτικών συμμετοχών ή επιχειρηματικών κεφαλαίων δεν προσδιορίζουν τις πολιτικές ενός ταμείου, όπως την πολιτική διανομής μερίσματος ή άλλων στοιχείων. Οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονται κατά κανόνα από τη διοίκηση του ταμείου με βάση τη συμφωνία μετόχων που διέπει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της διοίκησης και όλων των μετόχων του ταμείου. Επίσης, η συμφωνία μετόχων εμποδίζει, κατά κανόνα, μεμονωμένους επενδυτές να προβαίνουν σε διμερή εκτέλεση σημαντικών συναλλαγών με το ταμείο, να ανταλλάσσουν διοικητικό προσωπικό ή να έχουν προνομιακή πρόσβαση σε ουσιώδεις τεχνικές πληροφορίες. Οι επενδύσεις της Διευκόλυνσης εκτελούνται σύμφωνα με την προαναφερθείσα πρακτική του κλάδου, εξασφαλίζοντας ότι αυτή δεν ασκεί έλεγχο ούτε κάποια μορφή σημαντικής επιρροής κατά την έννοια του ΔΠΧΑ 10 και του ΔΛΠ 28 σε καμία από αυτές τις επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων στις οποίες η Διευκόλυνση κατέχει πάνω από το 20 % των δικαιωμάτων ψήφου.

2.4.3   Οικονομικές εγγυήσεις

Τα συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων είναι συμβόλαια βάσει των οποίων απαιτείται από τη Διευκόλυνση να πραγματοποιήσει συγκεκριμένες πληρωμές για την αποζημίωση του κατόχου, λόγω ζημίας που υφίσταται από την αδυναμία συγκεκριμένου οφειλέτη να καταβάλει εγκαίρως οφειλόμενες πληρωμές, σύμφωνα με τους όρους ενός χρεωστικού τίτλου.

Οι οικονομικές εγγυήσεις καταλογίζονται βάσει του ΔΠΧΑ 9 – Χρηματοοικονομικά μέσα, είτε ως «Παράγωγα» είτε ως «Οικονομικές εγγυήσεις», ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητές τους, όπως ορίζονται από το ΔΠΧΑ 9.

Η λογιστική πολιτική για τα παράγωγα αναφέρεται στη σημείωση 2.4.5.

Οι οικονομικές εγγυήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην κατάσταση οικονομικής θέσης στην ενότητα «Προβλέψεις για εκδοθείσες εγγυήσεις» στην εύλογη αξία συν το κόστος συναλλαγών το οποίο αποδίδεται απευθείας στην έκδοση των οικονομικών εγγυήσεων. Στην αρχική αναγνώριση, η υποχρέωση καταβολής αντιστοιχεί στην καθαρή παρούσα αξία των αναμενόμενων εισροών προμηθειών εγγύησης ή των αρχικών αναμενόμενων ζημιών.

Μετά την αρχική αναγνώριση, οι οικονομικές εγγυήσεις αποτιμώνται στο υψηλότερο από τα ακόλουθα ποσά:

—

Το ποσό της πρόβλεψης ζημίας όπως καθορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9· και

—

Οι προμήθειες εγγύησης που αναγνωρίστηκαν αρχικά μείον τα έσοδα που αναγνωρίστηκαν σύμφωνα με τις αρχές του ΔΠΧΑ 15.

Τυχόν αύξηση ή μείωση της καθαρής υποχρέωσης (όπως επιμετράται βάσει του ΔΠΧΑ 9) που απορρέει από χρηματοοικονομικές εγγυήσεις πέραν της καταβολής καταπτώσεων εγγυήσεων αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Μεταβολή προβλέψεων για εγγυήσεις».

Η εισπραχθείσα προμήθεια της εγγύησης αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Έσοδα από αμοιβές και προμήθειες» βάσει πίνακα απόσβεσης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15 για τη διάρκεια της οικονομικής εγγύησης.

2.4.4   Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις εκτός από τα παράγωγα

Ταξινόμηση και επιμέτρηση

Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος εκτός από τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις οι οποίες:

—

επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (π.χ. υποχρεώσεις σε παράγωγα)· και

—

προσδιορίζονται ως επιμετρούμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

Η Διευκόλυνση παύει την αναγνώριση μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης όταν οι συμβατικές υποχρεώσεις της εκπληρώνονται, ακυρώνονται ή εκπνέουν.

2.4.5   Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα περιλαμβάνουν συναλλαγματικές ανταλλαγές σε διαφορετικά νομίσματα, συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων σε διαφορετικά νομίσματα και βραχυπρόθεσμες συμφωνίες συναλλαγματικών ανταλλαγών («FX swaps»).

Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται αρχικά βάσει της ημερομηνίας της διαπραγμάτευσης.

Στο πλαίσιο των συνήθων δραστηριοτήτων της, η Διευκόλυνση μπορεί να συνάπτει συμβάσεις ανταλλαγής (swap contracts) για την κάλυψη ειδικών δανειοδοτικών πράξεων ή προθεσμιακές συμβάσεις συναλλάγματος με σκοπό την αντιστάθμιση των συναλλαγματικών της θέσεων, που εκφράζονται σε άλλα νομίσματα εκτός από το ευρώ και τα οποία αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ενεργό αγορά, με σκοπό την αντιστάθμιση κερδών ή ζημιών που προκαλούνται από διακυμάνσεις συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Όλα τα παράγωγα επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και αναφέρονται ως παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα. Η εύλογη αξία προκύπτει κατά κύριο λόγο από τα υποδείγματα προεξοφλημένων ταμειακών ροών, από τα υποδείγματα καθορισμού τιμών δικαιωμάτων προαίρεσης και από τις προσφορές τιμών τρίτων.

Τα παράγωγα εγγράφονται στην εύλογη αξία και καταχωρίζονται ως στοιχεία ενεργητικού όταν η εύλογη αξία τους είναι θετική και ως στοιχεία παθητικού όταν η εύλογη αξία τους είναι αρνητική. Οι μεταβολές της εύλογης αξίας παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων υπό τη «Μεταβολή εύλογης αξίας παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων».

Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, οι απαιτήσεις διαχωρισμού όσον αφορά τα ενσωματωμένα παράγωγα έχουν καταργηθεί για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ή τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και, ως εκ τούτου, η υβριδική σύμβαση αντιμετωπίζεται ως σύνολο για την ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης, αντίστοιχα.

2.4.6   Συνεισφορές

Οι συνεισφορές των κρατών μελών αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης ως απαιτήσεις την ημερομηνία της απόφασης του Συμβουλίου για τον καθορισμό της χρηματοοικονομικής συνεισφοράς που πρέπει να καταβάλουν τα κράτη μέλη στη Διευκόλυνση.

Οι συνεισφορές των κρατών μελών πληρούν τους ακόλουθους όρους και, επομένως, ταξινομούνται ως συμμετοχικοί τίτλοι:

—

όπως ορίζεται στη συμφωνία συνεισφοράς, δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να αποφασίσουν για τη χρησιμοποίηση των καθαρών στοιχείων ενεργητικού της Διευκόλυνσης σε περίπτωση εκκαθάρισης της Διευκόλυνσης,

—

ανήκουν στην κατηγορία μέσων που υπάγεται σε όλες τις άλλες κατηγορίες μέσων,

—

όλα τα χρηματοοικονομικά μέσα στην κατηγορία μέσων που υπάγονται σε όλες τις άλλες κατηγορίες μέσων έχουν πανομοιότυπα χαρακτηριστικά,

—

το μέσο δεν περιέχει κανένα στοιχείο που να απαιτεί ταξινόμηση ως υποχρέωση, και

—

οι συνολικές αναμενόμενες ταμειακές ροές καταλογιστέες στο μέσο κατά τη διάρκεια ισχύος του βασίζονται ουσιαστικά στα κέρδη ή τις ζημίες, τη μεταβολή στα αναγνωριζόμενα καθαρά περιουσιακά στοιχεία ή τη μεταβολή στην εύλογη αξία των αναγνωρισμένων και μη αναγνωρισμένων καθαρών περιουσιακών στοιχείων της Διευκόλυνσης κατά τη διάρκεια ισχύος του μέσου.

Οι συνεισφορές ταξινομούνται και επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος στις οικονομικές καταστάσεις.

Οι καταβληθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύουν τις διαθέσιμες επανεισροές που καταβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με τη συμφωνία μεταφοράς, από το 2024 και έως το 2027, το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου κάθε έτους, η ΕΤΕπ αναφέρει γραπτώς το ποσό των διαθέσιμων επανεισροών στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης ΑΚΕ και το ποσό των διαθέσιμων επανεισροών από το Επενδυτικό Μέσο ΥΧΕ, που έχουν συσσωρευτεί αντίστοιχα στις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους (στο εξής: έκθεση για τις διαθέσιμες επανεισροές). Στην έκθεση για τις διαθέσιμες επανεισροές γίνεται διάκριση μεταξύ των επανεισροών που πρόκειται να μεταφερθούν στην Επιτροπή (επανεισροές ΑΚΕ και ΥΧΕ) και των επανεισροών που πρόκειται να μεταφερθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι διαθέσιμες επανεισροές αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης κατά την αποστολή της αντίστοιχης αίτησης πληρωμής στη Διευκόλυνση.

2.4.7   Τόκοι και συναφή έσοδα

Οι τόκοι δανείων που προέρχονται από τη Διευκόλυνση εγγράφονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων («Τόκοι και συναφή έσοδα») και στην κατάσταση οικονομικής θέσης («Δάνεια και προκαταβολές») σύμφωνα με τη λογιστική σε δεδουλευμένη βάση και σύμφωνα με το αποτελεσματικό επιτόκιο, το οποίο είναι το επιτόκιο που προεξοφλεί επακριβώς τις εκτιμώμενες μελλοντικές πληρωμές ή εισπράξεις μετρητών που αντιστοιχούν στην αναμενόμενη διάρκεια του δανείου στην καθαρή λογιστική αξία του. Όταν η εγγεγραμμένη αξία δανείου μειωθεί λόγω απομείωσης, η αναγνώριση εσόδων από τόκους συνεχίζεται με βάση το αποτελεσματικό αρχικό επιτόκιο που ισχύει για τη νέα λογιστική αξία.

Οι τόκοι των αγορασμένων ή δημιουργημένων δανείων απομειωμένης πιστωτικής αξίας καταχωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων («Τόκοι και συναφή έσοδα») και στην κατάσταση οικονομικής θέσης («Δάνεια και απαιτήσεις») σύμφωνα με τη λογιστική σε δεδουλευμένη βάση και σύμφωνα με το προσαρμοσμένο στον κίνδυνο πραγματικό επιτόκιο, σε όλη τη διάρκεια ζωής του δανείου, το οποίο είναι το επιτόκιο που προεξοφλεί επακριβώς τις εκτιμώμενες μελλοντικές πληρωμές ή εισπράξεις μετρητών που αντιστοιχούν στην αναμενόμενη διάρκεια του δανείου στο αποσβεσμένο κόστος του δανείου.

Οι επιδοτήσεις επιτοκίου που εισπράττονται για τους πόρους της Διευκόλυνσης αναβάλλονται και αναγνωρίζονται ως προσαρμογή της πραγματικής απόδοσης, ενώ καταγράφονται στην κατηγορία «Τόκοι και συναφή έσοδα» της κατάστασης εσόδων για την περίοδο από την εκταμίευση έως την αποπληρωμή του επιδοτούμενου δανείου.

Οι προμήθειες ανάληψης υποχρεώσεων προεισπράττονται και αναγνωρίζονται ως έσοδα με βάση τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου για την περίοδο από την εκταμίευση του δανείου μέχρι την αποπληρωμή του και παρουσιάζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στη θέση «Τόκοι και συναφή έσοδα».

2.4.8   Επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, η Διευκόλυνση διαχειρίζεται επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια (στο εξής: ΤΒ) για λογαριασμό των κρατών μελών.

Το μέρος των συνεισφορών των κρατών μελών που διατίθενται για την πληρωμή επιδοτήσεων επιτοκίου και ΤΒ δεν καταχωρίζονται στους πόρους χρηματοδοτών της Διευκόλυνσης αλλά ταξινομούνται ως οφειλές έναντι τρίτων. Η Διευκόλυνση πραγματοποιεί εκταμιεύσεις υπέρ των τελικών δικαιούχων και στη συνέχεια μειώνει τις οφειλές έναντι τρίτων.

Όταν ποσά που συνεισφέρονται για επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια δεν χορηγούνται εξ ολοκλήρου, τότε αναταξινομούνται ως συνεισφορά στη Διευκόλυνση.

2.4.9   Έσοδα από τόκους επί ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους

Έσοδα από τόκους ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων της Διευκόλυνσης σύμφωνα με τη λογιστική σε δεδουλευμένη βάση.

2.4.10   Αμοιβές, προμήθειες και μερίσματα

Οι αμοιβές που εισπράττονται έναντι υπηρεσιών παρεχόμενων για δεδομένη χρονική περίοδο αναγνωρίζονται ως έσοδα κατά την περίοδο παροχής των υπηρεσιών, ενώ οι αμοιβές που εισπράττονται από την εκτέλεση μιας σημαντικής πράξης αναγνωρίζονται ως έσοδα μετά την ολοκλήρωση της σημαντικής πράξης. Οι αμοιβές αυτές παρουσιάζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Έσοδα από αμοιβές και προμήθειες».

Τα μερίσματα που αφορούν μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης αναγνωρίζονται κατά τη δήλωσή τους και παρουσιάζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Καθαρά πραγματοποιηθέντα κέρδη από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης».

2.4.11   Φορολογία

Το πρωτόκολλο περί προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προσαρτήθηκε στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορίζει ότι τα στοιχεία ενεργητικού, τα έσοδα και τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία των θεσμικών οργάνων της Ένωσης απαλλάσσονται από όλους τους άμεσους φόρους.

3   Διαχείριση κινδύνων

Στην παρούσα σημείωση παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την έκθεση της Διευκόλυνσης σε πιστωτικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους και τη δυνατότητά της να τους διαχειρίζεται και να τους ελέγχει, κυρίως όσον αφορά τους βασικούς κινδύνους που συνδέονται με τη χρησιμοποίηση χρηματοοικονομικών μέσων. Πρόκειται για τους ακόλουθους κινδύνους:

—

πιστωτικός κίνδυνος: ο κίνδυνος ζημίας λόγω αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους πελάτη ή αντισυμβαλλομένου, με αποτέλεσμα πιστωτικό άνοιγμα κάθε μορφής, περιλαμβανομένου του κινδύνου διακανονισμού (31),

—

κίνδυνος ρευστότητας: ο κίνδυνος μια οντότητα να μην είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει τις αυξήσεις στοιχείων ενεργητικού και να καλύψει υποχρεώσεις που καθίστανται ληξιπρόθεσμες, χωρίς να προκληθούν απαράδεκτες ζημίες,

—

κίνδυνος αγοράς: ο κίνδυνος οι μεταβολές των αγοραίων τιμών και των συντελεστών, όπως επιτόκια, τιμές μετοχών και συναλλαγματικές ισοτιμίες να επηρεάσουν τα έσοδα ή την αξία των μετοχών μιας οντότητας σε χρηματοοικονομικά μέσα.

3.1    Οργάνωση της διαχείρισης κινδύνων

Η ΕΤΕπ προσαρμόζει διαρκώς το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.

Η διεύθυνση διαχείρισης κινδύνων και κανονιστικής συμμόρφωσης του ομίλου ΕΤΕπ (στο εξής: GR&C) αναγνωρίζει, αξιολογεί, παρακολουθεί και υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με τους κινδύνους στους οποίους εκτίθεται η Διευκόλυνση, κατά τρόπο ανεξάρτητο. Στο πλαίσιο της διαφύλαξης του διαχωρισμού των καθηκόντων, η διεύθυνση GR&C είναι ανεξάρτητη από το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών (Front Office) και παρέχει δεύτερη γνώμη σχετικά με όλες τις προτάσεις του τμήματος εξυπηρέτησης πελατών που έχουν συνέπειες στους κινδύνους.

Σε επίπεδο ΕΤΕπ, ο υπεύθυνος διαχείρισης κινδύνων του ομίλου (GCRO) υποβάλλει έκθεση σχετικά με τους κινδύνους του ομίλου στη Διευθύνουσα Επιτροπή της ΕΤΕπ υπό την εποπτεία του μέλους της Διευθύνουσας Επιτροπής που είναι αρμόδιο για τη διαχείριση κινδύνων. Ο GCRO έχει άμεση πρόσβαση στην Επιτροπή Πολιτικής Κινδύνων και μπορεί να απευθύνεται απευθείας στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΤΕπ και να επικοινωνεί μαζί του για οποιοδήποτε ζήτημα που εμπίπτει στον τομέα αρμοδιότητάς του.

3.2    Πιστωτικός κίνδυνος

Πιστωτικός κίνδυνος είναι η δυνητική ζημία που μπορεί να προκύψει λόγω αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους πελάτη ή αντισυμβαλλομένου, με αποτέλεσμα πιστωτικό άνοιγμα κάθε μορφής, περιλαμβανομένου του διακανονισμού.

3.2.1   Πολιτική πιστωτικού κινδύνου

Κατά την πιστωτική ανάλυση επί συμβαλλομένων μερών στο πλαίσιο δανείων, η ΕΤΕπ αξιολογεί τον πιστωτικό κίνδυνο και την αναμενόμενη ζημία με σκοπό τον ποσοτικό προσδιορισμό και την τιμολόγηση του κινδύνου. Η ΕΤΕπ έχει αναπτύξει μια μέθοδο εσωτερικής διαβάθμισης (IRM) με σκοπό να προσδιορίζει τις εσωτερικές διαβαθμίσεις των αντισυμβαλλομένων δανειοληπτών/εγγυητών που σχετίζονται με τον πιστωτικό κίνδυνο. Η μέθοδος αυτή είναι ειδικά σχεδιασμένη για κάθε βασικό είδος πιστωτικού αντισυμβαλλομένου (π.χ. επιχειρήσεις, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί κ.λπ.). Αν ληφθούν υπόψη τόσο η βέλτιστη τραπεζική πρακτική που εφαρμόζεται στην ΕΤΕπ όσο και οι αρχές που διατυπώνονται στο πλαίσιο του κανονισμού για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΚΚΑ), όλοι οι αντισυμβαλλόμενοι που είναι σημαντικοί για το πιστωτικό προφίλ μιας συγκεκριμένης συναλλαγής ταξινομούνται σε κατηγορίες εσωτερικής διαβάθμισης με βάση τη μέθοδο IRM για το εκάστοτε ειδικό είδος αντισυμβαλλομένου. Κάθε αντισυμβαλλόμενος έχει τη δυνατότητα εσωτερικής διαβάθμισης η οποία αντανακλά την πιθανότητα αθέτησης υποχρεώσεών του έπειτα από εμπεριστατωμένη ανάλυση του προφίλ επιχειρηματικού και χρηματοοικονομικού κινδύνου του ίδιου του αντισυμβαλλομένου και του πλαισίου κινδύνου χώρας εντός του οποίου λειτουργεί. Οι προσαρμογές από εμπειρογνώμονες πραγματοποιούνται όταν είναι αναγκαίο λαμβάνοντας υπόψη τη στήριξη που παρέχουν οι μητρικές εταιρείες ή οι κυβερνήσεις των νομικών οντοτήτων, και η τελική διαβάθμιση επιτρέπει παρεκκλίσεις με σκοπό να αντανακλά πληροφορίες (π.χ. τιμολόγηση στην αγορά) που δεν λαμβάνονται υπόψη στο υπόδειγμα.

Η πιστοληπτική αξιολόγηση της χρηματοδότησης έργων και άλλων δομημένων πράξεων με περιορισμένους πόρους χρησιμοποιεί εργαλεία πιστωτικού κινδύνου ειδικά για τον κλάδο και εστιασμένα κατά κύριο λόγο στη διαθεσιμότητα ταμειακών ροών και στην ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους. Μεταξύ των εργαλείων αυτών περιλαμβάνεται η ανάλυση του συμβατικού πλαισίου του εκάστοτε έργου, η ανάλυση αντισυμβαλλομένου και οι προσομοιώσεις ταμειακών ροών. Όπως για τις επιχειρήσεις και τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, κάθε έργο υποβάλλεται σε εσωτερική διαβάθμιση κινδύνου. Τέλος, τα κράτη εκτός ΕΕ αξιολογούνται από το Τμήμα Οικονομικών βάσει ενός στατιστικού υποδείγματος.

Όλες οι εσωτερικές διαβαθμίσεις παρακολουθούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του δανείου και επικαιροποιούνται σε περιοδική βάση.

Προκειμένου να μετριαστεί ο πιστωτικός κίνδυνος, η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί κατά περίπτωση διάφορα μέσα πιστωτικής ενίσχυσης που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εξασφαλίσεις αντισυμβαλλομένου ή σχετικές με το εκάστοτε έργο, εγγυήσεις και συμβατικές ρήτρες, ανάλογα με τη φύση του δανειολήπτη και το είδος της πράξης.

Η Διευκόλυνση δεν χρησιμοποιεί πιστωτικά παράγωγα για να μετριάσει τον πιστωτικό κίνδυνο.

3.2.2   Μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη εμπράγματες ασφάλειες και άλλα μέσα πιστωτικής ενίσχυσης

Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τη μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο για τις συνιστώσες της κατάστασης οικονομικής θέσης, συμπεριλαμβανομένων των παραγώγων. Η μέγιστη έκθεση εμφανίζεται ακαθάριστη, πριν από το αποτέλεσμα μετριασμού μέσω της χρήσης εμπράγματων ασφαλειών.

(σε χιλιάδες EUR)

Μέγιστη έκθεση

31.12.2024

31.12.2023

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

 

 

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

1 638 604

1 376 824

Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες

7 482

85 321

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

783

55 765

Δάνεια και προκαταβολές

1 498 048

1 683 312

Άλλα στοιχεία ενεργητικού

-

616

Σύνολο

3 144 917

3 201 838

Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις

-18 320

-19 038

ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

 

 

Ενδεχόμενες υποχρεώσεις

 

 

—

Εκδοθείσες εγγυήσεις

-

985

Αναλήψεις υποχρεώσεων

 

 

—

Μη εκταμιευθέντα δάνεια

676 229

883 092

—

Μη εκδοθείσες εγγυήσεις

2 500

46 764

Σύνολο εκτός ισολογισμού

678 729

930 841

Σύνολο πιστωτικού ανοίγματος

3 805 326

4 113 641

3.2.3   Πιστωτικός κίνδυνος από δάνεια και προκαταβολές

3.2.3.1   Επιμέτρηση του πιστωτικού κινδύνου από δάνεια και προκαταβολές

Δάνεια και προκαταβολές ή εγγυήσεις που αναλαμβάνονται από τη Διευκόλυνση τυγχάνουν ολοκληρωμένης εκτίμησης κινδύνου και ποσοτικής εκτίμησης των αναμενόμενων ζημιών, που αντικατοπτρίζονται στην αξιολόγηση δανείου. Πράξεις στο πλαίσιο κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο (όπως περιγράφεται στη σημείωση 25), εξαιρουμένων των δανείων από ενδιάμεσους, υπόκεινται στις αρχές διαχείρισης κινδύνου της γενικής εντολής, όπως προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΤΕπ για τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο μετοχών. Οι αξιολογήσεις δανείων καταρτίζονται σύμφωνα με γενικώς αποδεκτά κριτήρια, με βάση την ποιότητα του δανειολήπτη, τη λήξη του δανείου, το είδος της εγγύησης και, κατά περίπτωση, τον εγγυητή.

Το σύστημα αξιολόγησης δανείων περιλαμβάνει τις μεθόδους, τις διαδικασίες, τις βάσεις δεδομένων και τα συστήματα πληροφορικής που στηρίζουν την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου στο πλαίσιο δανειοδοτικών πράξεων και την ποσοτική εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών. Συνοψίζει πολυάριθμες πληροφορίες με σκοπό τη σχετική κατάταξη των πιστωτικών κινδύνων των δανείων. Οι αξιολογήσεις δανείων αντανακλούν την παρούσα αξία του εκτιμώμενου ύψους των «αναμενόμενων ζημιών», που συνίσταται στην πιθανότητα αθέτησης εκ μέρους των βασικών οφειλετών, στο άνοιγμα σε αθέτηση και στη σοβαρότητα των ζημιών σε περίπτωση αθέτησης. Αξιολογήσεις δανείων χρησιμοποιούνται για τους ακόλουθους σκοπούς:

—

ως βοήθεια για λεπτομερέστερη και περισσότερο ποσοτική αξιολόγηση των κινδύνων δανεισμού,

—

ως δείκτης των διακυμάνσεων του πιστωτικού κινδύνου για τους σκοπούς της ιεράρχησης των προσπαθειών παρακολούθησης,

—

ως περιγραφή της ποιότητας χαρτοφυλακίου του δανείου σε οποιαδήποτε δεδομένη ημερομηνία, και

—

ως στοιχείο για τις αποφάσεις σχετικά με την αποτίμηση των κινδύνων.

Για τον προσδιορισμό της αξιολόγησης δανείων χρησιμοποιούνται οι ακόλουθοι παράγοντες:

i)

Η πιστοληπτική ικανότητα του δανειολήπτη: η μονάδα «Διαχείριση κινδύνου» εξετάζει με ανεξάρτητο τρόπο τους δανειολήπτες και αξιολογεί την πιστοληπτική τους ικανότητα με βάση εσωτερικές μεθόδους και εξωτερικά δεδομένα. Σύμφωνα με την προσέγγιση των εσωτερικών διαβαθμίσεων της Βασιλείας ΙΙΙ που επιλέχθηκε, η ΕΤΕπ έχει αναπτύξει μια μέθοδο εσωτερικής διαβάθμισης (IRM) για την εσωτερική διαβάθμιση δανειοληπτών και εγγυητών. Η μέθοδος αυτή βασίζεται σε μια σειρά εξειδικευμένων δελτίων βαθμολόγησης για συγκεκριμένους τύπους αντισυμβαλλομένων.

ii)

Η συσχέτιση αθέτησης: ποσοτικοποιεί τις πιθανότητες να προκύψουν ταυτόχρονα οικονομικές δυσκολίες τόσο από την πλευρά του δανειολήπτη όσο και από την πλευρά του εγγυητή. Όσο μεγαλύτερη είναι η συσχέτιση μεταξύ των πιθανοτήτων αθέτησης του δανειολήπτη και του εγγυητή, τόσο μικρότερη είναι η αξία της εγγύησης και, ως εκ τούτου, τόσο χαμηλότερη (ή χειρότερη) η αξιολόγηση των δανείων.

iii)

Η αξία των μέσων εγγύησης και των εξασφαλίσεων: η αξία αυτή αξιολογείται με βάση τον συνδυασμό της πιστοληπτικής ικανότητας του εγγυητή και το είδος του χρησιμοποιούμενου μέσου.

iv)

Το ισχύον ποσοστό ανάκτησης: εφόσον πρόκειται για το ποσό που αναμενόταν να ανακτηθεί μετά την αθέτηση του αντίστοιχου αντισυμβαλλομένου, εκφράζεται ως ποσοστό επί της αντίστοιχης δανειακής έκθεσης.

v)

Το συμβατικό πλαίσιο: ένα υγιές συμβατικό πλαίσιο αυξάνει την ποιότητα του δανείου και ενισχύει την αξιολόγηση του δανείου.

vi)

Η διάρκεια του δανείου ή, γενικότερα, οι ταμειακές ροές του δανείου: ανεξαρτήτως των υπολοίπων παραγόντων, όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του δανείου, τόσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος να προκύψουν δυσκολίες στην εξυπηρέτησή του.

Η αναμενόμενη ζημία δανείου υπολογίζεται με βάση τον συνδυασμό των έξι ανωτέρω στοιχείων. Ανάλογα με το ύψος της αναμενόμενης ζημίας, ένα δάνειο κατατάσσεται σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

«A»

Δάνεια πρώτης ποιότητας:

«A0» που περιλαμβάνει «κινδύνους» οι οποίοι σχετίζονται με τα κράτη μέλη της ΕΕ, δηλαδή δάνεια χορηγούμενα προς κράτη μέλη ή τα οποία τυγχάνουν πλήρους, ρητής και άνευ όρων εγγύησης από κράτη μέλη για τα οποία δεν αναμένονται προβλήματα αποπληρωμής, δηλ. με ποσοστό αναμενόμενης ζημίας 0 % (βάσει του καθεστώτος προνομιούχου πιστωτή και της προβλεπόμενης από τον νόμο προστασίας της Τράπεζας που θεωρείται ότι διασφαλίζουν την πλήρη ανάκτηση των στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας κατά τη λήξη), καθώς και δάνεια με συνολική εγγύηση της ΕΕ ή των κρατών μελών.

Η υποκατηγορία «A+» περιλαμβάνει δάνεια που έχουν χορηγηθεί σε οντότητες (ή που τυγχάνουν εγγυήσεων από οντότητες) άλλες εκτός από τα κράτη μέλη της ΕΕ, για τα οποία δεν προβλέπεται ή προβλέπεται περιορισμένη επιδείνωση της ποιότητας κατά τη διάρκειά τους.

«B»

Δάνεια υψηλής ποιότητας: τα δάνεια αυτά αντιπροσωπεύουν κατηγορία στοιχείων ενεργητικού τα οποία η Τράπεζα εμπιστεύεται, μολονότι το ενδεχόμενο κάποιας μικρής αρνητικής εξέλιξης δεν μπορεί να αποκλεισθεί στο μέλλον. Οι υποκατηγορίες B+ και B- χρησιμοποιούνται για να υποδηλώσουν το ενδεχόμενο τέτοιας επιδείνωσης.

«C»

Δάνεια καλής ποιότητας: ένα παράδειγμα θα μπορούσε να είναι τα ατομικά (μη εξασφαλισμένα) δάνεια προς εύρωστες επιχειρήσεις (π.χ. ισοδύναμη εσωτερική διαβάθμιση Baa1/BBB+), με εύλογη ληκτότητα και κατάλληλες προστατευτικές ρήτρες.

«D»

Αυτή η κατηγορία διαβάθμισης αντιπροσωπεύει (εκτός από δάνεια που εγκρίθηκαν αρχικά σε αυτό το επίπεδο) το οριακό άνοιγμα που έχει προφίλ κινδύνου γενικά αποδεκτό από την Τράπεζα. Αυτό το σημείο καμπής όσον αφορά την αξιολόγηση δανείων προσδιορίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια με τις υποκατηγορίες D+ και D-.

«E»

Αυτή η κατηγορία διαβάθμισης περιλαμβάνει δάνεια με μεγαλύτερο προφίλ κινδύνου από το συνήθως αποδεκτό. Περιλαμβάνει επίσης δάνεια τα οποία, κατά τη διάρκειά τους, έχουν αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα και το ενδεχόμενο να καταστούν ζημιογόνα δεν μπορεί να αποκλεισθεί. Για τον λόγο αυτό, τα δάνεια αυτά αποτελούν αντικείμενο στενής και συστηματικής παρακολούθησης. Οι υποκατηγορίες E+ και E- διαφοροποιούν την ένταση αυτής της ειδικής διαδικασίας παρακολούθησης, δεδομένου ότι τα δάνεια με βαθμολόγηση E- βρίσκονται σε τέτοια θέση που υπάρχουν πολλές πιθανότητες το χρέος να μην μπορέσει να εξυπηρετηθεί σε εγκαίρως και επομένως να απαιτηθεί κάποια μορφή αναδιάρθρωσής του που μπορεί, ενδεχομένως, να οδηγήσει σε απομείωση αξίας.

«F»

Το γράμμα F (fail-αποτυχία) υποδηλώνει δάνεια που αντιπροσωπεύουν απαράδεκτους κινδύνους. Δάνεια με διαβάθμιση F- μπορούν να προκύψουν μόνο από εκκρεμείς συναλλαγές οι οποίες ήλθαν αντιμέτωπες με απρόβλεπτες, έκτακτες και δραματικά δυσμενείς συνθήκες μετά την υπογραφή τους. Όλες οι πράξεις που χαρακτηρίζονται από απώλεια κεφαλαίου στο πλαίσιο της Διευκόλυνσης διαβαθμίζονται στην κατηγορία F και εφαρμόζεται ειδική διάταξη.

Στην ενότητα 3.2.3.3, ο πίνακας δείχνει την ανάλυση πιστωτικής ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων της Διευκόλυνσης το οποίο βασίζεται στις διάφορες κατηγορίες αξιολόγησης δανείων που περιγράφονται ανωτέρω.

3.2.3.2   Ανάλυση της έκθεσης των δανειοδοτήσεων σε πιστωτικό κίνδυνο

Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τη μέγιστη έκθεση (καθαρή λογιστική αξία) σε πιστωτικό κίνδυνο όσον αφορά δάνεια και προκαταβολές που υπογράφηκαν (είτε εκταμιεύθηκαν είτε δεν εκταμιεύθηκαν) ανά κατηγορία δανειολήπτη, λαμβανομένων υπόψη των εγγυήσεων που χορηγήθηκαν από εγγυητές:

(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31.12.2024

Εγγυημένα ποσά

Μη εγγυημένα ποσά

Σύνολο

% συνόλου εκταμιεύσεων

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα

45 015

879 963

924 978

62  %

Επιχειρήσεις

164 680

193 836

358 516

24  %

Δημόσιες αρχές

-

-

-

0  %

Κράτη

-

214 554

214 554

14  %

Σύνολο εκταμιεύσεων

209 695

1 288 353

1 498 048

100  %

Μη εκταμιευθέντα

42 259

615 650

657 909

 

Σύνολο εκταμιευθέντων και μη εκταμιευθέντων

251 954

1 904 003

2 155 957

 


(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31.12.2024

Εγγυημένα ποσά

Μη εγγυημένα ποσά

Σύνολο

% συνόλου εκταμιεύσεων

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα

54 290

952 740

1 007 030

60  %

Επιχειρήσεις

155 653

293 302

448 955

27  %

Δημόσιες αρχές

15 138

-

15 138

1  %

Κράτη

-

212 189

212 189

13  %

Σύνολο εκταμιεύσεων

225 081

1 458 231

1 683 312

100  %

Μη εκταμιευθέντα

43 200

820 854

864 054

 

Σύνολο εκταμιευθέντων και μη εκταμιευθέντων

268 281

2 279 085

2 547 366

 

Η διεύθυνση «Διαχείριση και παρακολούθηση χαρτοφυλακίου» έχει αναλάβει την ευθύνη για την παρακολούθηση οφειλετών και εγγυητών, καθώς και για τη διενέργεια των σχετικών οικονομικών και συμβατικών ελέγχων. Κατά συνέπεια, η αξιοπιστία των δανείων, των δανειοληπτών και των εγγυητών της Διευκόλυνσης υπόκειται σε διαρκή παρακολούθηση, τουλάχιστον μία φορά το έτος, αλλά ακόμη πιο συχνά κατά περίπτωση, ανάλογα με τα πιστωτικά γεγονότα που επέρχονται. Ειδικότερα, η διεύθυνση «Διαχείριση και παρακολούθηση χαρτοφυλακίου» επανεξετάζει αν πληρούνται τα συμβατικά δικαιώματα και, σε περίπτωση πιστοληπτικής υποβάθμισης και/ή αθέτησης συμβατικής υποχρέωσης, λαμβάνονται μέτρα αποκατάστασης. Μέτρα μετριασμού λαμβάνονται, όποτε κρίνεται αναγκαίο, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Επίσης, στην περίπτωση ανανέωσης τραπεζικών εγγυήσεων που έχουν ληφθεί για τα δάνειά της, εξασφαλίζεται η αντικατάστασή τους ή η έγκαιρη λήψη μέτρων.

3.2.3.3   Ανάλυση πιστωτικής ποιότητας ανά είδος δανειολήπτη

Οι πίνακες που ακολουθούν δείχνουν την ανάλυση πιστωτικής ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων της Διευκόλυνσης την 31η Δεκεμβρίου 2024 και την 31η Δεκεμβρίου 2023, σύμφωνα με τις εφαρμογές αξιολόγησης δανείων, βάσει των δανείων που έχουν υπογραφεί (είτε έχουν εκταμιευτεί είτε όχι):

(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31.12.2024

 

Υψηλή ποιότητα

Συνήθης ποιότητα

Ελάχιστος αποδεκτός κίνδυνος

Υψηλός κίνδυνος

Χωρίς διαβάθμιση (32)

Σύνολο

% επί του συνόλου

A έως B-

C

D+

D- και παρακάτω

 

 

 

Δανειολήπτης

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα

234 681

299 526

218 172

387 621

-

1 140 000

53 %

 

Επιχειρήσεις

41 934

3 318

-

189 403

195 031

429 686

20 %

 

Δημόσιες αρχές

-

-

-

-

-

-

0 %

 

Κράτη

51 820

2 929

22 375

509 147

-

586 271

27 %

Σύνολο

 

328 435

305 773

240 547

1 086 171

195 031

2 155 957

100 %


(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31.12.2023

 

Υψηλή ποιότητα

Συνήθης ποιότητα

Ελάχιστος αποδεκτός κίνδυνος

Υψηλός κίνδυνος

Χωρίς διαβάθμιση (33)

Σύνολο

% επί του συνόλου

 

 

A έως B-

C

D+

D- και παρακάτω

 

 

 

Δανειολήπτης

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα

270 520

276 133

268 648

508 180

-

1 323 481

52 %

 

Επιχειρήσεις

51 505

53

564

347 992

194 441

594 555

23 %

 

Δημόσιοι οργανισμοί

-

15 138

-

-

-

15 138

1 %

 

Κράτη

50 858

2 164

12 907

548 263

-

614 192

24 %

Σύνολο

 

372 883

293 488

282 119

1 404 435

194 441

2 547 366

100 %

3.2.3.4   Συγκέντρωση κινδύνων σχετικά με δάνεια και προκαταβολές

3.2.3.4.1    Γεωγραφική ανάλυση

Με βάση τη χώρα του δανειολήπτη, το χαρτοφυλάκιο δανείων της Διευκόλυνσης καταμερίζεται στις ακόλουθες γεωγραφικές περιφέρειες:

(σε χιλιάδες EUR)

Χώρα δανειολήπτη

31.12.2024

31.12.2023

Κένυα

246 455

248 823

Αίγυπτος

224 074

260 529

Νιγηρία

119 847

218 521

Αιθιοπία

117 954

121 126

Τόγκο

91 324

80 267

Μαυρίκιος

86 850

84 331

Ζάμπια

84 336

66 947

Περιφέρεια χωρών ΑΚΕ

75 060

86 505

Μπαρμπέιντος

67 426

72 036

Ρουάντα

67 061

71 525

Καμερούν

58 577

48 616

Ουγκάντα

37 062

33 365

Ζιμπάμπουε

35 885

35 546

Κονγκό (Λαϊκή Δημοκρατία)

23 820

29 803

Νέα Καληδονία

21 166

26 425

Σενεγάλη

18 052

28 729

Τανζανία

16 233

21 394

Μπενίν

16 208

16 742

Δομινικανή Δημοκρατία

11 006

16 768

Γουινέα

10 337

12 926

Μαδαγασκάρη

9 122

9 287

Μαυριτανία

8 717

9 374

Ακτή Ελεφαντοστού

7 440

9 644

Μαλί

5 707

8 158

Εσουατίνι

5 673

6 453

Νήσοι Κέιμαν

5 588

6 575

Σεϋχέλλες

5 018

2 037

Αγία Λουκία

4 864

4 565

Μαλάουι

3 586

6 476

Πράσινο Ακρωτήριο

3 318

6 254

Μοζαμβίκη

3 126

5 142

Μπουρκίνα Φάσο

2 348

4 389

Μικρονησία

2 062

2 342

Γκάνα

1 304

4 074

Γαλλική Πολυνησία

1 193

1 838

Σαμόα

198

344

Αϊτή

51

121

Τζαμάικα

-

15 138

Βανουάτου

-

177

Σύνολο

1 498 048

1 683 312

3.2.3.4.2    Ανάλυση ανά κλάδο δραστηριότητας

Ο πίνακας που ακολουθεί αναλύει το χαρτοφυλάκιο δανείων της Διευκόλυνσης ανά κλάδο δραστηριότητας του δανειολήπτη. Δανειοδοτικές πράξεις στις οποίες προηγείται η εκταμίευση προς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς πριν από την εκταμίευση προς τον τελικό δικαιούχο, εγγράφονται στον «Τριτογενή τομέα και λοιπά»:

(σε χιλιάδες EUR)

Κλάδος δραστηριότητας δανειολήπτη

31.12.2024

31.12.2023

Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

924 947

1 012 001

Δημόσια διοίκηση

214 554

212 189

Ηλεκτρική ενέργεια

170 632

187 701

Χημικές ουσίες

81 046

91 786

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη

36 833

36 833

Επιχειρηματικές υπηρεσίες, ΤΠ και μέσα επικοινωνίας

33 926

33 638

Φαρμακευτικά προϊόντα και ιατρικός εξοπλισμός

13 227

18 526

Επενδυτικά αγαθά

7 244

4 103

Μέταλλα και εξόρυξη

7 157

7 236

Ρυθμιζόμενα δίκτυα

5 441

-

Ανάκτηση και ανακύκλωση αποβλήτων

3 041

3 802

Τηλεπικοινωνίες

-

60 182

Υποδομές αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών

-

15 138

Πολλαπλές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας

-

177

Σύνολο

1 498 048

1 683 312

3.2.3.5   Έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο για κάθε εσωτερική διαβάθμιση κινδύνου

Η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί μια μεθοδολογία εσωτερικής διαβάθμισης η οποία εναρμονίζεται με την προσέγγιση βάσει εσωτερικών διαβαθμίσεων σύμφωνα με τη Βασιλεία ΙΙΙ. Στην πλειονότητα των αντισυμβαλλομένων της Διευκόλυνσης έχει αποδοθεί μια εσωτερική διαβάθμιση σύμφωνα με αυτή τη μεθοδολογία. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται αναλυτικά το δανειακό χαρτοφυλάκιο της Διευκόλυνσης ξεκινώντας από την καλύτερη εσωτερική διαβάθμιση του δανειολήπτη ή του εγγυητή, ανάλογα με την περίπτωση. Στις περιπτώσεις όπου δεν διατίθεται εσωτερική διαβάθμιση, χρησιμοποιείται η εξωτερική διαβάθμιση για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης.

Στον πίνακα παρουσιάζονται τόσο τα ανοίγματα σε δάνεια που έχουν υπογραφεί (εκταμιευθέντα και μη εκταμιευθέντα) όσο και τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο ανοίγματα, σύμφωνα με μια εσωτερική μεθοδολογία την οποία χρησιμοποιεί η Διευκόλυνση για τη διαχείριση ορίων.

(σε χιλιάδες EUR)

 

2024

 

Ισοδύναμη βαθμίδα Moody’s

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

Σύνολο

Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

 

 

Εσωτερική διαβάθμιση 1 - ελάχιστος πιστωτικός κίνδυνος

Aaa

-

38 896

-

-

38 896

Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος

Aa1 - Aa3

67 436

-

-

-

67 436

Εσωτερική διαβάθμιση 3 - χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος

A1 - A3

10 501

-

-

-

10 501

Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος

Baa1 - Baa3

246 650

-

3 041

-

249 691

Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος

Ba1 - Ba3

66 050

-

-

-

66 050

Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

B1 - B3

588 657

29 996

16 233

-

634 886

Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

κάτω από Caa1

74 924

229 726

-

-

304 650

Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση

κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση

-

-

22 307

-

22 307

Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

 

-

-

-

200 677

200 677

Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας

 

-9 675

-12 576

-12 431

-62 364

-97 046

Λογιστική αξία δανείων και προκαταβολών

 

1 044 543

286 042

29 150

138 313

1 498 048

Δανειακές δεσμεύσεις

 

 

 

 

 

 

Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος

Aa1 - Aa3

86 796

-

-

-

86 796

Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος

Baa1 - Baa3

10 000

-

-

-

10 000

Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος

Ba1 - Ba3

81 500

-

-

-

81 500

Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

B1 - B3

20 000

270 990

-

-

290 990

Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

κάτω από Caa1

12 500

11 329

-

-

23 829

Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση

κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση

-

-

111 000

-

111 000

Χωρίς εσωτερική διαβάθμιση (34)

 

15 445

-

-

-

15 445

Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

 

-

-

-

56 669

56 669

Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας

 

-1 491

-16 829

-

-

-18 320

Λογιστική αξία δανειακών δεσμεύσεων

 

224 750

265 490

111 000

56 669

657 909


(σε χιλιάδες EUR))

 

2023

 

Ισοδύναμη βαθμίδα Moody’s

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

Σύνολο

Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

 

 

Εσωτερική διαβάθμιση 1 - ελάχιστος πιστωτικός κίνδυνος

Aaa

-

47 534

-

-

47 534

Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος

Aa1 - Aa3

72 051

-

-

-

72 051

Εσωτερική διαβάθμιση 3 - χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος

A1 - A3

10 428

-

-

-

10 428

Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος

Baa1 - Baa3

33 439

263 036

3 802

-

300 277

Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος

Ba1 - Ba3

75 418

-

-

-

75 418

Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

B1 - B3

533 775

206 438

20 349

-

760 562

Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

κάτω από Caa1

77 010

246 682

-

-

323 692

Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση

κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση

-

-

17 860

-

17 860

Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

 

-

-

-

182 080

182 080

Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας

 

-10 964

-24 674

-14 976

-55 976

- 106 590

Λογιστική αξία δανείων και προκαταβολών

 

791 157

739 016

27 035

126 104

1 683 312

Δανειακές δεσμεύσεις

 

 

 

 

 

 

Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος

Aa1 - Aa3

86 796

-

-

-

86 796

Εσωτερική διαβάθμιση 3 - χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος

A1 - A3

1 687

-

-

-

1 687

Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος

Baa1 - Baa3

10 000

-

-

-

10 000

Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος

Ba1 - Ba3

82 770

-

-

-

82 770

Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

B1 - B3

327 995

45 990

-

-

373 985

Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος

κάτω από Caa1

28 089

30 537

-

-

58 626

Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση

κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση

-

50 000

111 000

-

161 000

Χωρίς εσωτερική διαβάθμιση (*3)

 

39 940

-

-

-

39 940

Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

 

-

-

-

68 288

68 288

Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας

 

-2 715

-16 323

-

-

-19 038

Λογιστική αξία δανειακών δεσμεύσεων

 

574 562

110 204

111 000

68 288

864 054

Η ΕΤΕπ παρακολουθεί σε διαρκή βάση τα γεγονότα τα οποία επηρεάζουν τους δανειολήπτες και τους εγγυητές της. Ειδικότερα, η ΕΤΕπ αξιολογεί σε μεμονωμένη βάση τα συμβατικά της δικαιώματα σε περίπτωση πιστοληπτικής υποβάθμισης και αναζητά μέτρα μετριασμού. Επίσης, παρακολουθεί στενά τις ανανεώσεις τραπεζικών εγγυήσεων που έχουν ληφθεί για τα δάνειά της ώστε να εξασφαλίζεται η αντικατάστασή τους ή η έγκαιρη λήψη μέτρων εάν χρειάζεται.

3.2.3.6   Καθυστερούμενες οφειλές στο πλαίσιο χορηγηθέντων δανείων και απομειώσεις

Τα ποσά καθυστερούμενων οφειλών εντοπίζονται, παρακολουθούνται και αναφέρονται σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στις «Κατευθυντήριες γραμμές και διαδικασίες για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων παρακολούθησης» και ισχύουν για όλο τον τραπεζικό τομέα. Οι διαδικασίες αυτές συνάδουν με τις βέλτιστες τραπεζικές πρακτικές και εγκρίνονται για όλα τα δάνεια που τελούν υπό τη διαχείριση της ΕΤΕπ.

Η διαδικασία παρακολούθησης είναι δομημένη κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται ότι i) οι δυνητικές καθυστερήσεις οφειλών εντοπίζονται και αναφέρονται δεόντως στις αρμόδιες υπηρεσίες με ελάχιστη καθυστέρηση· ii) οι περιπτώσεις κρίσιμης σημασίας παραπέμπονται αμέσως στο κατάλληλο επιχειρησιακό επίπεδο λήψης αποφάσεων· iii) προβλέπεται τακτική υποβολή εκθέσεων στη διοίκηση της Διευκόλυνσης σχετικά με το γενικό καθεστώς.

Οι καθυστερήσεις και οι απομειώσεις σχετικά με δάνεια και προκαταβολές μπορούν να αναλυθούν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Δάνεια και προκαταβολές

Δάνεια και προκαταβολές

31.12.2024

31.12.2023

Λογιστική αξία

1 498 048

1 683 312

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

 

 

Ακαθάριστο ποσό

22 307

17 860

Απομείωση - Πρόβλεψη ζημίας

-12 431

-14 976

Λογιστική αξία των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

9 876

2 884

Ληξιπρόθεσμα αλλά μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

 

 

Ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις

 

 

0-30 ημερών

229

-

30-90 ημέρες

26

23

90-180 ημερών

-

315

άνω των 180 ημερών

25

-

Λογιστική αξία ληξιπρόθεσμων αλλά μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

280

338

Λογιστική αξία μη ληξιπρόθεσμων και μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

1 487 892

1 680 090

Σύνολο λογιστικής αξίας δανείων και προκαταβολών

1 498 048

1 683 312

3.2.3.7   Ευαισθησία των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών σε μελλοντικές οικονομικές συνθήκες (σε χιλιάδες EUR)

Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες εμφανίζουν ευαισθησία σε κρίσεις και παραδοχές που πραγματοποιούνται όσον αφορά τη διατύπωση μελλοντοστραφών σεναρίων. Η ΕΤΕπ διενεργεί ανάλυση ευαισθησίας των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών που αναγνωρίζονται σε σημαντικές κατηγορίες των στοιχείων ενεργητικού της.

Οι προβλέψεις των μελλοντικών οικονομικών συνθηκών (μέσω μακροοικονομικών σεναρίων) αποτελούν στοιχεία για το υπόδειγμα πρόβλεψης που παράγει παραμέτρους κινδύνου υπό όρους, οι οποίες αποτελούν στοιχείο για τον υπολογισμό της πρόβλεψης ζημίας.

Τα σενάρια προκύπτουν από τον κλυδωνισμό του ΑΕΠ, το οποίο αποτελεί τον βασικό δείκτη μέτρησης της οικονομικής δραστηριότητας. Οι κλυδωνισμοί του πραγματικού ΑΕΠ βαθμονομούνται ώστε να αναπαράγουν την προηγούμενη μεταβλητότητα της μεταβλητής. Επιπλέον, εφαρμόζεται η γνώμη εμπειρογνωμόνων, κατά περίπτωση, για τη βελτίωση του μεγέθους και της επιμονής των κλυδωνισμών του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, οι κλυδωνισμοί προσδιορίζονται μαζί με μια συνάρτηση απόσβεσης με σκοπό να προσδιοριστεί ο αντίκτυπος των κλυδωνισμών διαχρονικά. Οι πιθανότητες που συνδέονται με κάθε σενάριο καθορίζονται λαμβάνοντας υπόψη τους δείκτες (μεταβλητότητας) της αγοράς και τους εσωτερικά ανεπτυγμένους δείκτες/τα μέσα παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται με συνεπή τρόπο διαχρονικά για την αποτύπωση της αβεβαιότητας. Η στάθμιση των θετικών και αρνητικών κλυδωνισμών εξαρτάται από το ισοζύγιο των κινδύνων στην οικονομία· εφαρμόστηκαν αρνητικοί και θετικοί κλυδωνισμοί με πιθανότητα 40 % και 5 %, αντιστοίχως, σε τριμηνιαίες προβολές στην προηγούμενη διαδικασία.

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η πρόβλεψη ζημίας από δάνεια και προκαταβολές των σταδίων 1 και 2. Κάθε μελλοντοστραφές σενάριο (π.χ. βασικό σενάριο, θετικό και αρνητικό) σταθμίστηκε κατά 100 % αντί της εφαρμογής συντελεστών στάθμισης πιθανότητας στα τρία σενάρια.

(σε χιλιάδες EUR)

 

2024

Θετικό

Βασικό

Αρνητικό

Μεικτό άνοιγμα

1 851 153

1 851 153

1 851 153

Πρόβλεψη ζημίας

28 883

30 301

31 819


(σε χιλιάδες EUR)

 

2023

 

Θετικό

Βασικό

Αρνητικό

Μεικτό άνοιγμα

2 258 365

2 258 365

2 258 365

Πρόβλεψη ζημίας

45 603

51 610

58 857

3.2.3.8   Επαναδιαπραγμάτευση και ρύθμιση δανείων

Η ΕΤΕπ θεωρεί ότι τα δάνεια (δηλαδή δάνεια, χρεωστικοί τίτλοι και δανειακές δεσμεύσεις) είναι σε ρύθμιση όταν έχουν παραταθεί μέτρα ρύθμισης. Τα μέτρα ρύθμισης συνίστανται σε «παραχωρήσεις» τις οποίες αποφασίζει να χορηγήσει η ΕΤΕπ σε οφειλέτη ο οποίος θεωρείται ότι αδυνατεί να συμμορφωθεί με τους συμβατικούς όρους και τις προϋποθέσεις εξυπηρέτησης του χρέους λόγω των οικονομικών δυσχερειών του, προκειμένου να μπορέσει ο οφειλέτης να εξυπηρετήσει το χρέος ή να αναχρηματοδοτήσει, εν όλω ή εν μέρει, τη σύμβαση. Τα ανοίγματα αντιμετωπίζονται ως ανοίγματα σε ρύθμιση όταν έχει χορηγηθεί παραχώρηση, ανεξάρτητα από το αν κάποιο ποσό είναι ληξιπρόθεσμο ή αν το άνοιγμα ταξινομείται ως άνοιγμα σε αθέτηση. Τα ανοίγματα δεν αντιμετωπίζονται ως ανοίγματα σε ρύθμιση όταν ο οφειλέτης δεν αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες.

Κατά τη συνήθη πορεία των επιχειρηματικών εργασιών, η επιδείνωση των εν λόγω δανείων θα είχε εντοπιστεί μέσω των διατάξεων των κατευθυντήριων γραμμών και των διαδικασιών της Τράπεζας και θα είχε αποτελέσει αντικείμενο παρακολούθησης πριν από την επαναδιαπραγμάτευση. Μετά την επαναδιαπραγμάτευση, η ΕΤΕπ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τα δάνεια αυτά. Στην περίπτωση χρηματοδοτικού μέσου απομειωμένης πιστωτικής αξίας, θα μεταφερθεί στο στάδιο 3. Το δάνειο θα παρακολουθείται τακτικά σύμφωνα με το πλαίσιο της Τράπεζας.

Στα μέτρα και στις πρακτικές ρύθμισης που εφάρμοσε η ΕΤΕπ στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων αναδιάρθρωσης κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, η παράταση της προθεσμίας λήξης, η αναστολή καταβολής του κεφαλαίου μόνο, η αναστολή της καταβολής κεφαλαίου και τόκων, η παραίτηση από σημαντικές ρήτρες και η κεφαλαιοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Οι πράξεις που υπόκεινται σε μέτρα ρύθμισης αναφέρονται στον πίνακα που ακολουθεί:

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

 

Εξυπηρετούμενα

Μη εξυπηρετούμενα

Εξυπηρετούμενα

Μη εξυπηρετούμενα

Αριθμός συμβάσεων που υπόκεινται σε πρακτικές ρύθμισης

3

7

13

6

Λογιστικές αξίες (περιλ. τόκων και καθυστερούμενων οφειλών)

60 223

35 718

112 554

46 432

Αναγνώριση πρόβλεψης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες

622

11 156

1 654

22 151

Έσοδα από τόκους σε σχέση με συμβάσεις ρύθμισης

3 353

1 717

8 594

1 776


(σε χιλιάδες EUR)

 

 

 

Μέτρα ρύθμισης

 

 

 

 

31.12.2023

Παράταση προθεσμίας λήξης

Αναστολή καταβολής κεφαλαίου και τόκων

Παράβαση σημαντικών χρηματοοικονομικών ρητρών

Λοιπά

Συμβατική αποπληρωμή, καταγγελία και/ή διαγραφές

31.12.2024

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα

68 355

-

-

10 472

-

-56 445

22 382

Επιχειρήσεις

90 631

-

-

-

-

-17 072

73 559

Σύνολο

158 986

-

-

10 472

-

-73 517

95 941

3.2.5   Πιστωτικός κίνδυνος σχετικά με ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

Τα διαθέσιμα κεφάλαια επενδύονται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της Διευκόλυνσης σχετικά με τις συμβατικές υποχρεώσεις εκταμίευσης. Την 31η Δεκεμβρίου 2024 και την 31η Δεκεμβρίου 2023 οι επενδύσεις είχαν τη μορφή τραπεζικών καταθέσεων, πιστοποιητικών κατάθεσης και εμπορικών χρεογράφων.

Οι εγκεκριμένες οντότητες έχουν πιστοληπτική διαβάθμιση παρόμοια με τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες διαβαθμίσεις που απαιτούνται για τις τοποθετήσεις ταμειακών διαθεσίμων της ίδιας της ΕΤΕπ. Σε περίπτωση που έχουν χορηγηθεί διαφορετικές πιστοληπτικές διαβαθμίσεις από περισσότερους από έναν οργανισμούς πιστοληπτικής αξιολόγησης, υπερισχύει η χαμηλότερη διαβάθμιση. Το μέγιστο εγκεκριμένο όριο για κάθε εγκεκριμένη τράπεζα είναι επί του παρόντος 50 εκατ. EUR (πενήντα εκατομμύρια ευρώ). Εξαίρεση από τον κανόνα αυτόν παραχωρήθηκε στη Societe Generale S. A., στην οποία η Διευκόλυνση τηρεί τους οικείους επιχειρησιακούς λογαριασμούς διαθεσίμων. Το όριο βραχυπρόθεσμων πιστώσεων για τη Societe Generale S. A. στις 31 Δεκεμβρίου 2024 και στις 31 Δεκεμβρίου 2023 ανερχόταν σε 110 εκατ. EUR (εκατόν δέκα εκατομμύρια ευρώ). Το αυξημένο όριο ισχύει για το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων που τηρούνται στους επιχειρησιακούς λογαριασμούς διαθεσίμων και των μέσων που εκδίδονται από τον ίδιο αντισυμβαλλόμενο και τηρούνται στο ταμειακό χαρτοφυλάκιο.

Όλες οι επενδύσεις εκτελέστηκαν με εγκεκριμένες οντότητες και έχουν μέγιστη επιτρεπόμενη διάρκεια τριών μηνών από την ημερομηνία αξίας. Κάθε υπέρβαση του ορίου πιστωτικών ανοιγμάτων αναφέρθηκε στους εντολείς. Την 31η Δεκεμβρίου 2024 και την 31η Δεκεμβρίου 2023 όλες οι προθεσμιακές καταθέσεις, τα εμπορικά χρεόγραφα και τα μετρητά που διακρατούνταν στο ταμειακό χαρτοφυλάκιο της Διευκόλυνσης είχαν ελάχιστη διαβάθμιση P-2 (ισοδύναμη Moody’s) κατά την ημερομηνία διακανονισμού.

Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει την κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων και των ισοδυνάμων τους, καθώς και τους δεδουλευμένους τόκους:

(σε χιλιάδες EUR)

Ελάχιστη βραχυπρόθεσμη πιστοληπτική διαβάθμιση

Ελάχιστη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική διαβάθμιση

31.12.2024

31.12.2023

(Moody’s)

(Moody’s)

P-1

Aaa

124 532

8  %

140 592

10  %

P-1

Aa1

173 639

11  %

-

0  %

P-1

Aa2

-

0  %

29 951

2  %

P-1

Aa3

149 239

9  %

89 682

7  %

P-1

A1

309 342

19  %

360 831

26  %

P-1

A2

280 035

17  %

204 179

15  %

P-1

A3

367 211

22  %

346 275

25  %

P-2

A3

154 829

9  %

205 314

15  %

P-2

Baa1

79 777

5  %

-

0  %

Σύνολο

1 638 604

100  %

1 376 824

100  %

3.2.6   Πιστωτικός κίνδυνος σχετικά με παράγωγα προϊόντα

3.2.6.1   Πολιτική πιστωτικού κινδύνου παράγωγων προϊόντων

Ο πιστωτικός κίνδυνος όσον αφορά παράγωγα προϊόντα είναι η ζημία που μπορεί να υποστεί ένα δεδομένο συμβαλλόμενο μέρος, όταν το άλλο συμβαλλόμενο μέρος δεν μπορεί να τηρήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Ο πιστωτικός κίνδυνος που συνδέεται με παράγωγα προϊόντα ποικίλλει ανάλογα με ορισμένους παράγοντες (όπως επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες) και γενικά ανταποκρίνεται μόνο σε μικρό μέρος της τεκμαρτής τους αξίας.

Στο πλαίσιο των συνήθων δραστηριοτήτων της, η Διευκόλυνση μπορεί να συνάπτει συμβάσεις ανταλλαγής (swap) για την κάλυψη ειδικών δανειοδοτικών πράξεων ή προθεσμιακές συμβάσεις συναλλάγματος με σκοπό την αντιστάθμιση των συναλλαγματικών της θέσεων, που εκφράζονται σε άλλα νομίσματα πλην του ευρώ και τα οποία αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ενεργό αγορά. Όλες οι ανταλλαγές (swaps) εκτελούνται από την ΕΤΕπ με εξωτερικό αντισυμβαλλόμενο. Οι ανταλλαγές ρυθμίζονται από τις ίδιες κύριες συμφωνίες ανταλλαγής και τα παραρτήματα πιστωτικής στήριξης που έχουν υπογραφεί μεταξύ της ΕΤΕπ και των εξωτερικών αντισυμβαλλομένων της.

3.2.6.2   Επιμέτρηση πιστωτικού κινδύνου για παράγωγα προϊόντα

Όλες οι εκτελούμενες ανταλλαγές από την ΕΤΕπ που έχουν σχέση με τη Διευκόλυνση υπόκεινται στο ίδιο συμβατικό πλαίσιο και τις ίδιες μεθόδους που εφαρμόζονται για τα παράγωγα προϊόντα τα οποία διαπραγματεύεται η ΕΤΕπ για τους δικούς της σκοπούς. Συγκεκριμένα, η επιλεξιμότητα αντισυμβαλλομένων ανταλλαγής προσδιορίζεται από την ΕΤΕπ με βάση τους ίδιους όρους επιλεξιμότητας που εφαρμόζονται για τους γενικούς σκοπούς της ανταλλαγής.

Η ΕΤΕπ μετρά την έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο που έχει σχέση με ανταλλαγές (swaps) και παράγωγα προϊόντα με βάση την προσέγγιση τρέχοντος μη εξασφαλισμένου ανοίγματος και δυνητικού μελλοντικού ανοίγματος για τους σκοπούς της υποβολής εκθέσεων και της παρακολούθησης της τήρησης ορίων. Οι εν λόγω δείκτες μέτρησης περιλαμβάνουν εξολοκλήρου τα παράγωγα προϊόντα που έχουν σχέση με την Επενδυτική Διευκόλυνση.

Η Διευκόλυνση συνάπτει βραχυπρόθεσμες συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων («FX swaps») με σκοπό να αντισταθμιστεί ο συναλλαγματικός κίνδυνος σχετικά με εκταμιεύσεις δανείων σε νομίσματα άλλα από το ευρώ. Οι βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές νομισμάτων (FX swaps) έχουν μέγιστη προθεσμία λήξης τριών μηνών και ανανεώνονται συστηματικά. Το τεκμαρτό ποσό των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε 1 330,0 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024 έναντι 1 640,0 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2023. Η εύλογη αξία των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε -38,9 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024 έναντι 45,8 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2023.

Η Διευκόλυνση συνάπτει διασυναλλαγματικές συμφωνίες ανταλλαγής με σκοπό την αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου από εκταμιεύσεις δανείων σε άλλα νομίσματα εκτός του ευρώ. Οι διασυναλλαγματικές ανταλλαγές έχουν μακροπρόθεσμη λήξη. Το τεκμαρτό ποσό των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε 33,1 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024 έναντι 43,3 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2023. Η εύλογη αξία των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε 0,5 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024 έναντι 10,0 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2023.

3.2.7   Πιστωτικός κίνδυνος όσον αφορά ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Το ταμειακό χαρτοφυλάκιο απαρτίζεται εξ ολοκλήρου από εμπορικά χρεόγραφα εκδοθέντα από υποκρατικούς φορείς, τράπεζες και μη τραπεζικές οντότητες με διάρκεια άνω των τριών μηνών. Τα κράτη μέλη της ΕΕ, οι οργανισμοί τους, οι τράπεζες και οι μη τραπεζικές οντότητες είναι αποδεκτοί εκδότες. Το μέγιστο εγκεκριμένο όριο για κάθε εγκεκριμένο εκδότη είναι 50 000 000 EUR (πενήντα εκατομμύρια ευρώ). Επενδύσεις σε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ομόλογα θα μπορούσαν να είναι επίσης επιλέξιμες, ανάλογα με τις απαιτήσεις ρευστότητας. Την 31η Δεκεμβρίου 2023 και την 31η Δεκεμβρίου 2024 δεν υπήρχαν ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού.

3.3    Κίνδυνος ρευστότητας

Οι κίνδυνος ρευστότητας αφορά την ικανότητα της οντότητας να χρηματοδοτεί αυξήσεις στοιχείων ενεργητικού και να καλύπτει υποχρεώσεις που καθίστανται ληξιπρόθεσμες, χωρίς να προκαλούνται απαράδεκτες ζημίες. Ο κίνδυνος αυτός μπορεί να κατανεμηθεί περαιτέρω σε κίνδυνο χρηματοδότησης της ρευστότητας και σε κίνδυνο ρευστότητας της αγοράς.

Ο κίνδυνος χρηματοδότησης της ρευστότητας συνδέεται με τον κίνδυνο μια οντότητα να μην είναι σε θέση να αναχρηματοδοτήσει την πλευρά του ενεργητικού του ισολογισμού της και να ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις πληρωμής, από άμεσα διαθέσιμους πόρους ρευστότητας. Κίνδυνος ρευστότητας της αγοράς είναι η μεταβλητότητα που παρατηρείται στην οικονομική αξία ή στα έσοδα που προκύπτουν από τις θέσεις μιας οντότητας λόγω της πιθανής αδυναμίας της να εκτελέσει μια συναλλαγή που χρησιμεύει για την αντιστάθμιση, την εξάλειψη ή τη μείωση των εν λόγω εκκρεμών θέσεων σε εύλογες τιμές της αγοράς.

3.3.1   Διαχείριση κινδύνου ρευστότητας

Η Διευκόλυνση χρηματοδοτείται κατά πρώτον με ετήσιες συνεισφορές των κρατών μελών, καθώς και με εισροές που προκύπτουν από πράξεις της Διευκόλυνσης. Σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2020/2233, οι επανεισροές από την Επενδυτική Διευκόλυνση ΑΚΕ αναπτύσσονται στο πλαίσιο του NDICI. Ωστόσο, η διαθεσιμότητα αυτών των επανεισροών που πρόκειται να μεταφερθούν εξαρτάται από τη διατήρηση επαρκούς επιπέδου ρευστότητας στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.

Η Διευκόλυνση διαχειρίζεται τον κίνδυνο χρηματοδότησης της ρευστότητάς της κυρίως με τον προγραμματισμό των καθαρών της αναγκών σε ρευστότητα. Για να μειωθεί περισσότερο ο κίνδυνος ρευστότητας, η Διευκόλυνση διατηρεί επαρκές αποθεματικό ρευστότητας ώστε να καλύπτει σε κάθε συγκεκριμένη χρονική στιγμή προβλεπόμενες εκταμιεύσεις μετρητών, όπως κοινοποιούνται περιοδικά από το τμήμα δανεισμού της ΕΤΕπ. Επενδύονται κεφάλαια στη χρηματαγορά και σε αγορές ομολόγων με τη μορφή διατραπεζικών καταθέσεων και άλλων βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών μέσων λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων εκταμίευσης μετρητών της Διευκόλυνσης. Τα ρευστά στοιχεία ενεργητικού της Διευκόλυνσης τελούν υπό τη διαχείριση του τμήματος ταμειακών διαθεσίμων της Τράπεζας με σκοπό να διατηρείται επαρκής ρευστότητα ώστε να μπορεί η Διευκόλυνση να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της.

Αξίζει να επισημανθεί ότι η διαχείριση του κεφαλαίου πραγματοποιείται αποκλειστικά από την άποψη της ρευστότητας, όπως περιγράφεται ανωτέρω.

Σύμφωνα με την αρχή του διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ του τμήματος εξυπηρέτησης πελατών και του τμήματος διαχείρισης συναλλαγών (Front and Back Office), οι εργασίες διακανονισμού που σχετίζονται με την επένδυση αυτών των στοιχείων ενεργητικού υπόκεινται στην αρμοδιότητα της υπηρεσίας της ΕΤΕπ για τον σχεδιασμό και διακανονισμό πράξεων. Επιπλέον, η έγκριση αντισυμβαλλομένων και ορίων όσον αφορά επενδύσεις ταμειακών διαθεσίμων, καθώς και η παρακολούθηση των ορίων αυτών, εναπόκειται στην αρμοδιότητα της διεύθυνσης GR&C της Τράπεζας.

3.3.2   Επιμέτρηση κινδύνου ρευστότητας

Οι πίνακες στο παρόν τμήμα αναφέρουν αναλυτικά τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της Διευκόλυνσης ανά ληκτότητα με βάση το διάστημα που απομένει μεταξύ της ημερομηνίας του ισολογισμού και της ημερομηνίας συμβατικής ληκτότητας (με βάση συμβατικές απροεξόφλητες ταμειακές ροές).

Όσον αφορά τις μη παράγωγες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, οι υποχρεώσεις της Διευκόλυνσης έχουν τη μορφή μη εκταμιευθέντων ποσών στο πλαίσιο ήδη υπογεγραμμένων δανειακών συμφωνιών, μη εκταμιευθέντων τμημάτων συμφωνιών προεγγραφής στο κεφάλαιο ή επενδυτικών συμφωνιών που έχουν ήδη συναφθεί, χορηγηθεισών δανειακών εγγυήσεων ή επιδοτήσεων επιτοκίου και τεχνικής βοήθειας.

Τα δάνεια στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης έχουν προθεσμία εκταμίευσης. Ωστόσο, οι εκταμιεύσεις πραγματοποιούνται σε χρονικές περιόδους και σε ποσά που αντικατοπτρίζουν την πρόοδο των σχετικών επενδυτικών έργων. Επιπλέον, τα δάνεια της Επενδυτικής Διευκόλυνσης αποτελούν πράξεις που λαμβάνουν χώρα σε σχετικά ευμετάβλητο επιχειρησιακό περιβάλλον και, ως εκ τούτου, το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσής τους εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από κριτήρια αβεβαιότητας.

Οι κεφαλαιακές επενδύσεις καθίστανται απαιτητές όταν και μόλις οι διαχειριστές κεφαλαίων ζητήσουν με θεμελιωμένο τρόπο την καταβολή κεφαλαίων λόγω της προόδου που σημείωσαν στις επενδυτικές τους δραστηριότητες. Η περίοδος εκταμίευσης διαρκεί συνήθως 3 έτη, με συχνές παρατάσεις ενός ή δύο ετών. Συνήθως, ορισμένες υποχρεώσεις εκταμίευσης διατηρούνται και μετά το τέλος της περιόδου αναλήψεων μέχρις ότου διατεθούν πλήρως όλες οι υποκείμενες επενδύσεις του ταμείου, δεδομένου ότι η ρευστότητα του ταμείου μπορεί να είναι ανεπαρκής κατά καιρούς για την κάλυψη υποχρεώσεων πληρωμής που προκύπτουν σχετικά με αμοιβές ή άλλες δαπάνες.

Οι εγγυήσεις δεν υπόκεινται σε ειδικές υποχρεώσεις εκταμίευσης εκτός αν η εγγύηση καταπέσει. Το ποσό των υπόλοιπων εγγυήσεων μειώνεται παράλληλα με το χρονοδιάγραμμα εξόφλησης εγγυημένων δανείων.

Ταμειακές εκροές χορηγηθεισών επιδοτήσεων επιτοκίου συμβαίνουν στην περίπτωση επιδοτούμενων δανείων χρηματοδοτούμενων από τους ιδίους πόρους της Τράπεζας. Οι αναφερόμενες «Εκροές για χορηγηθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου» αντιπροσωπεύουν μόνο δεσμεύσεις που αφορούν τα δάνεια αυτά και όχι το συνολικό ποσό των επιδοτήσεων επιτοκίου που δεν έχει εκταμιευτεί. Όπως και στην περίπτωση δανείων, το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης είναι αβέβαιο.

Οι «μεικτές ονομαστικές εκροές» για χορηγηθείσα τεχνική βοήθεια στο «προφίλ ληκτότητας μη παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων» αντιστοιχούν στο συνολικό ποσό υπογεγραμμένων συμβάσεων τεχνικής βοήθειας που δεν έχει εκταμιευτεί. Το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης χαρακτηρίζεται από σοβαρό βαθμό αβεβαιότητας. Οι ταμειακές εκροές που ταξινομούνται στη χρονική περίοδο «κάτω των 3 μηνών» αντιπροσωπεύουν το ποσό των εκκρεμών τιμολογίων που παραλήφθηκαν μέχρι την ημερομηνία αναφοράς.

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για μη παράγωγες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις για τις οποίες δεν υπάρχει καθορισμένη συμβατική ημερομηνία ληκτότητας ταξινομούνται υπό την «Απροσδιόριστη ληκτότητα». Οι αναλήψεις υποχρεώσεων, για τις οποίες υπάρχει εγγεγραμμένο αίτημα εκταμίευσης μετρητών την ημερομηνία αναφοράς, ταξινομούνται στο πλαίσιο της σχετικής χρονικής περιόδου.

Όσον αφορά τις παράγωγες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, το προφίλ ρευστότητας αντιπροσωπεύει τις συμβατικές απροεξόφλητες ακαθάριστες ταμειακές ροές συμβάσεων ανταλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα (CCS), των πράξεων ανταλλαγής επιτοκίου σε διαφορετικά νομίσματα (CCIRS), των βραχυπρόθεσμων συμφωνιών ανταλλαγής συναλλάγματος και των πράξεων ανταλλαγής επιτοκίου.

(σε χιλιάδες EUR)

Προφίλ ληκτότητας μη παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

3 μήνες ή λιγότερο

Από 3 μήνες έως 1 έτος

Από 1 έτος έως 5 έτη

Πάνω από 5 έτη

Απροσδιόριστη ληκτότητα

Μεικτές ονομαστικές εκροές

Στις 31.12.2024

Εκροές για χορηγηθέντα αλλά μη εκταμιευθέντα δάνεια

80 913

20 208

-

-

575 108

676 229

Εκροές για χορηγηθέντα επενδυτικά κεφάλαια και προεγγραφή μετοχών

4 190

-

-

-

233 696

237 886

Άλλα (υπογεγραμμένες μη χορηγηθείσες εγγυήσεις, χορηγηθείσες εγγυήσεις)

-

-

-

-

2 500

2 500

Εκροές για χορηγηθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου

-

-

-

-

334 754

334 754

Εκροές για χορηγηθείσα τεχνική βοήθεια

1 859

-

-

-

18 341

20 200

Σύνολο

86 962

20 208

-

-

1 164 399

1 271 569


(σε χιλιάδες EUR)

Προφίλ ληκτότητας μη παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

3 μήνες ή λιγότερο

Από 3 μήνες έως 1 έτος

Από 1 έτος έως 5 έτη

Πάνω από 5 έτη

Απροσδιόριστη ληκτότητα

Μεικτές ονομαστικές εκροές

Στις 31.12.2023

Εκροές για χορηγηθέντα αλλά μη εκταμιευθέντα δάνεια

49 019

6 000

-

-

828 073

883 092

Εκροές για χορηγηθέντα επενδυτικά κεφάλαια και προεγγραφή μετοχών

-

-

-

-

297 534

297 534

Άλλα (υπογεγραμμένες μη χορηγηθείσες εγγυήσεις, χορηγηθείσες εγγυήσεις)

-

-

-

-

47 749

47 749

Εκροές για χορηγηθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου

4 235

-

-

-

343 282

347 517

Εκροές για χορηγηθείσα τεχνική βοήθεια

849

-

-

-

25 343

26 192

Σύνολο

54 103

6 000

-

-

1 541 981

1 602 084


(σε χιλιάδες EUR)

Προφίλ ληκτότητας παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

3 μήνες ή λιγότερο

Από 3 μήνες έως 1 έτος

Από 1 έτος έως 5 έτη

Πάνω από 5 έτη

Μεικτές ονομαστικές εισροές/εκροές

Στις 31.12.2024

Διασυναλλαγματικές συμφωνίες ανταλλαγής – Εισροές

157

10 405

22 613

832

34 007

Διασυναλλαγματικές συμφωνίες ανταλλαγής – Εκροές

-87

-12 310

-24 852

- 899

-38 148

Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εισροές

1 330 000

-

-

-

1 330 000

Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εκροές

-1 371 666

-

-

-

-1 371 666

Σύνολο

-41 596

-1 905

-2 239

-67

-45 807


(σε χιλιάδες EUR)

Προφίλ ληκτότητας παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

3 μήνες ή λιγότερο

Από 3 μήνες έως 1 έτος

Από 1 έτος έως 5 έτη

Πάνω από 5 έτη

Μεικτές ονομαστικές εισροές/εκροές

Στις 31.12.2023

CCS και CCIRS – Εισροές

192

10 909

32 186

1 706

44 993

CCS και CCIRS – Εκροές

-90

-10 212

-23 783

-1 828

-35 913

Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εισροές

1 640 000

-

-

-

1 640 000

Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εκροές

-1 597 068

-

-

-

-1 597 068

Σύνολο

43 034

697

8 403

-122

52 012

3.3.3   Μακροπρόθεσμα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθενται μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που αναμένεται να ανακτηθούν ή να διακανονιστούν σε περίοδο μεγαλύτερη των 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

 

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού:

 

 

 

Δάνεια και προκαταβολές

1 551 776

1 755 831

 

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

834 621

820 713

 

Σύνολο

2 386 397

2 576 544

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις:

 

 

 

Οφειλές έναντι τρίτων (*4)

534 569

389 116

 

Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις

18 320

19 038

 

Σύνολο

552 889

408 154

 

3.4    Κίνδυνος αγοράς

Ο κίνδυνος αγοράς αντιπροσωπεύει τον κίνδυνο οι μεταβολές των αγοραίων τιμών και συντελεστών, όπως επιτόκια, τιμές μετοχών και συναλλαγματικές ισοτιμίες, να επηρεάσουν τα έσοδα ή την αξία των μετοχών μιας οντότητας σε χρηματοοικονομικά μέσα.

3.4.1   Κίνδυνος επιτοκίου

Ο κίνδυνος επιτοκίου προκύπτει από τη μεταβλητότητα της οικονομικής αξίας, ή των σχετικών εσόδων, των θέσεων τοκοφόρου επιτοκίου λόγω δυσμενών διακυμάνσεων των επιτοκίων.

Η Διευκόλυνση δεν επηρεάζεται άμεσα από τη διακύμανση της οικονομικής αξίας της ή τις αναντιστοιχίες ως προς την τιμολόγηση μεταξύ των διαφόρων στοιχείων ενεργητικού, στοιχείων παθητικού και μέσων αντιστάθμισης κινδύνου διότι δεν επιβαρύνεται με επιτόκια.

Η Διευκόλυνση υπολογίζει, σε ετήσια βάση, την ευαισθησία του χαρτοφυλακίου των δανείων της και των πολύ μικρών ανταλλαγών αντιστάθμισης σε διαφορετικά νομίσματα στις διακυμάνσεις των επιτοκίων με τον υπολογισμό της τιμής μονάδων βάσης (BPV-Basis Point Value).

H τιμή μονάδων βάσης (BPV) μετρά το κέρδος ή τη ζημία στην καθαρή παρούσα αξία του σχετικού χαρτοφυλακίου, λόγω αύξησης κατά μία μονάδα βάσης (0,01 %) σε περιόδους ισχύος των επιτοκίων που υπάγονται σε μία από τις εξής κατηγορίες «χρηματαγορά – έως ένα έτος», «πολύ σύντομη – 2 έως 3 έτη», «σύντομη – 4 έως 6 έτη», «μέση – 7 έως 11 έτη», «μακροπρόθεσμη – 12 έως 20 έτη» και «εξαιρετικά μακροπρόθεσμη – πάνω από 21 έτη».

Για να προσδιοριστεί η καθαρή παρούσα αξία (στο εξής: ΚΠΑ) των ταμειακών ροών των δανείων και των ανταλλαγών αντιστάθμισης σε ευρώ, η Διευκόλυνση χρησιμοποιεί την καμπύλη EURIBOR 3 μηνών. Η ΚΠΑ των ταμειακών ροών των δανείων σε νομίσματα εκτός του ευρώ καθορίζεται με τη χρήση της καμπύλης EURIBOR 3 μηνών προσαρμοσμένης για το αντίστοιχο νόμισμα με τη διαφορά επιτοκίου μεταξύ διαφορετικών νομισμάτων. Για τα νομίσματα εκτός ευρώ για τα οποία δεν υπάρχει αξιόπιστη και επαρκώς πλήρης καμπύλη προεξόφλησης, χρησιμοποιείται η καμπύλη προεξόφλησης σε EUR ή USD.

Σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί, η καθαρή παρούσα αξία του χαρτοφυλακίου δανείων, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών πολύ μικρών πράξεων ανταλλαγής αντιστάθμισης την 31η Δεκεμβρίου 2024 θα μειωθεί κατά 413 000 EUR (την 31η Δεκεμβρίου 2023: μείωση κατά 491 000 EUR) λόγω αύξησης των επιτοκίων κατά 1 μονάδα βάσης.

(σε χιλιάδες EUR)

Τιμή μονάδων βάσης - BPV

Χρηματαγορά

Αγορά

Πολύ σύντομη περίοδος

Σύντομη περίοδος

Μέση περίοδος

Μακροπρόθεσμη περίοδος

Εξαιρετικά μακροπρόθεσμη περίοδος

Σύνολο

Στις 31.12.2024

1 έτος

2 έως 3 έτη

4 έως 6 έτη

7 έως 11 έτη

12 έως 20 έτη

21 έτη

 

Συνολική ευαισθησία των δανείων και των πολύ μικρών ανταλλαγών αντιστάθμισης

-33

-82

- 126

- 133

-38

-1

-413


(σε χιλιάδες EUR)

Τιμή μονάδων βάσης - BPV

Χρηματαγορά

Αγορά

Πολύ σύντομη περίοδος

Σύντομη περίοδος

Μέση περίοδος

Μακροπρόθεσμη περίοδος

Εξαιρετικά μακροπρόθεσμη περίοδος

Σύνολο

Στις 31.12.2023

1 έτος

2 έως 3 έτη

4 έως 6 έτη

7 έως 11 έτη

12 έως 20 έτη

21 έτη

 

Συνολική ευαισθησία των δανείων και των πολύ μικρών ανταλλαγών αντιστάθμισης

-39

-97

- 153

- 153

-47

-2

-491

3.4.2   Συναλλαγματικός κίνδυνος

Συναλλαγματικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος για την οικονομική αξία ή για τα έσοδα που προκύπτουν από τις θέσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης λόγω δυσμενών διακυμάνσεων συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Δεδομένης της ύπαρξης λογιστικού νομίσματος αναφοράς (του ευρώ για την Επενδυτική Διευκόλυνση), η Διευκόλυνση εκτίθεται σε συναλλαγματικό κίνδυνο σε περίπτωση αναντιστοιχίας νομισμάτων μεταξύ στοιχείων ενεργητικού, στοιχείων παθητικού και μέσων αντιστάθμισης.

3.4.2.1   Συναλλαγματικός κίνδυνος και ταμειακά διαθέσιμα

Τα ταμειακά διαθέσιμα της Επενδυτικής Διευκόλυνσης εκφράζονται είτε σε ευρώ είτε σε δολάρια ΗΠΑ (USD).

Ο συναλλαγματικός κίνδυνος αντισταθμίζεται με άμεσες συναλλαγματικές πράξεις ή προθεσμιακές πράξεις, ανταλλαγές νομισμάτων ή ανταλλαγές συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα. Το τμήμα διαχείρισης ταμειακών διαθεσίμων της ΕΤΕπ μπορεί, όταν κρίνεται αναγκαίο και σκόπιμο, να χρησιμοποιήσει κάθε άλλο μέσο, σύμφωνο με την πολιτική της Τράπεζας, που παρέχει προστασία έναντι κινδύνων αγοράς σε σχέση με τις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.

3.4.2.2   Συναλλαγματικός κίνδυνος και πράξεις που χρηματοδοτούνται ή τυγχάνουν εγγύησης από την Επενδυτική Διευκόλυνση

Οι συνεισφορές των κρατών μελών προς την Επενδυτική Διευκόλυνση εισπράττονται σε ευρώ. Οι πράξεις που χρηματοδοτούνται ή τυγχάνουν εγγύησης από την Επενδυτική Διευκόλυνση, καθώς και οι επιδοτήσεις επιτοκίου μπορούν να εκφράζονται σε ευρώ, δολάρια ΗΠΑ ή σε κάθε άλλο αναγνωρισμένο νόμισμα.

Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο (έναντι του ευρώ ως νομίσματος αναφοράς) προκύπτει οσάκις δεν αντισταθμίζονται συναλλαγές εκφρασμένες σε νομίσματα άλλα εκτός από το ευρώ. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου της Επενδυτικής Διευκόλυνσης παρατίθενται κατωτέρω.

3.4.2.2.1.    Αντιστάθμιση πράξεων εκφρασμένων σε δολάρια ΗΠΑ

Ο συναλλαγματικός κίνδυνος που προκύπτει από τις πράξεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης οι οποίες είναι εκφρασμένες σε δολάρια ΗΠΑ καλύπτεται σε συγκεντρωτική βάση μέσω της χρήσης συναλλαγματικών ανταλλαγών EUR/USD, που ανανεώνονται και αναπροσαρμόζονται ως προς το ποσό σε περιοδική βάση. Η χρήση των συναλλαγματικών ανταλλαγών επιτελεί διττό σκοπό. Από τη μία πλευρά, παρέχει την απαραίτητη ρευστότητα για τις νέες εκταμιεύσεις (δάνεια και ίδια κεφάλαια) και, από την άλλη πλευρά, διατηρείται η μακροπρόθεσμη αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου.

Στην αρχή κάθε περιόδου, ταμειακές ροές εισπρακτέες ή πληρωτέες σε δολάρια ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της επόμενης περιόδου εκτιμώνται βάσει των προβλεπόμενων ή αναμενόμενων εισροών/εκταμιεύσεων. Στη συνέχεια, οι ληξιπρόθεσμες συναλλαγματικές ανταλλαγές ανανεώνονται και το ύψος τους προσαρμόζεται για να καλύψει τουλάχιστον τις ανάγκες ρευστότητας σε δολάρια ΗΠΑ, όπως προβλέπονται για την επόμενη περίοδο.

Σε μηνιαία βάση, η συναλλαγματική θέση σε δολάρια ΗΠΑ αποτελεί αντικείμενο αντιστάθμισης, εάν υπερβαίνει τα σχετικά όρια, μέσω άμεσης ή προθεσμιακής συναλλαγής.

Κατά την περίοδο ανανέωσης, μη αναμενόμενα ελλείμματα ρευστότητας σε δολάρια ΗΠΑ καλύπτονται με συναλλαγματικές ανταλλαγές ad hoc, ενώ πλεονάσματα ρευστότητας επενδύονται σε ταμειακά διαθέσιμα ή μετατρέπονται σε ευρώ, εάν οφείλονται σε αύξηση της συναλλαγματικής θέσης.

3.4.2.2.2.    Αντιστάθμιση πράξεων εκφρασμένων σε άλλα νομίσματα εκτός από το ευρώ ή το δολάριο ΗΠΑ

Οι πράξεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης σε άλλα νομίσματα εκτός από το ευρώ και το δολάριο ΗΠΑ αντισταθμίζονται με συμβάσεις ανταλλαγής συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα με το ίδιο χρηματοοικονομικό προφίλ όπως το υποκείμενο δάνειο, υπό την προϋπόθεση ότι η αγορά ανταλλαγών λειτουργεί.

Κάποιες πράξεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης είναι εκφρασμένες σε νομίσματα για τα οποία οι δυνατότητες αντιστάθμισης κινδύνου είτε δεν είναι διαθέσιμες είτε είναι διαθέσιμες με υψηλό κόστος. Αυτές οι πράξεις εκφράζονται σε τοπικά νομίσματα (LCs), όμως τακτοποιούνται σε ευρώ ή σε δολάρια ΗΠΑ. Το πλαίσιο χρηματοοικονομικών κινδύνων της Επενδυτικής Διευκόλυνσης, το οποίο εγκρίθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2015 από την επιτροπή της Επενδυτικής Διευκόλυνσης, παρέχει τη δυνατότητα αντιστάθμισης του κινδύνου των ανοιγμάτων σε τοπικά νομίσματα, τα οποία παρουσιάζουν υψηλό θετικό συσχετισμό με το δολάριο ΗΠΑ, μέσω συνθετικών προϊόντων τα οποία περιλαμβάνουν παράγωγα εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ. Τα τοπικά νομίσματα που αποτελούν αντικείμενο αντιστάθμισης μέσω συνθετικών προϊόντων τα οποία περιλαμβάνουν παράγωγα εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ εμφανίζονται στον πίνακα της ενότητας 3.4.2.2.3. κατωτέρω, στο στοιχείο «Τοπικά νομίσματα (αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)», ενώ τα τοπικά νομίσματα που δεν αποτελούν αντικείμενο αντιστάθμισης μέσω συνθετικών προϊόντων τα οποία περιλαμβάνουν παράγωγα εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ εμφανίζονται στον ίδιο πίνακα στο στοιχείο «Τοπικά νομίσματα (χωρίς αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)».

Επιπλέον, για δάνεια εκφρασμένα σε νομίσματα πλην του ευρώ, του δολαρίου ΗΠΑ ή νομισμάτων για τα οποία δεν είναι δυνατή η αντιστάθμιση με συμβάσεις ανταλλαγής συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα, η Επενδυτική Διευκόλυνση χρεώνει ένα πρόσθετο στοιχείο επιτοκίου, τη λεγόμενη «προσαύξηση συναλλάγματος», για τον μετριασμό του κινδύνου πιθανής υποτίμησης του τοπικού νομίσματος.

3.4.2.2.3    Συναλλαγματική θέση (σε χιλιάδες EUR)

Οι πίνακες της παρούσας σημείωσης απεικονίζουν τη συναλλαγματική θέση της Διευκόλυνσης.

Η συναλλαγματική θέση παρουσιάζεται στους κατωτέρω πίνακες σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου της Επενδυτικής Διευκόλυνσης (όπως περιγράφονται στο πλαίσιο χρηματοοικονομικών κινδύνων της Επενδυτικής Διευκόλυνσης). Η συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου βασίζεται στα λογιστικά στοιχεία και ορίζεται ως το υπόλοιπο μεταξύ επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. Τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που ορίζονται στη συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου επιλέγονται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα έσοδα θα μετατρέπονται στο μόνο τηρούμενο νόμισμα (ευρώ) την ημερομηνία της είσπραξής τους.

Η μεταβολή της εύλογης αξίας των μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης συμπεριλαμβάνεται στη συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου, όπως και οι απομειώσεις επί δανείων και προκαταβολών. Τα παράγωγα που περιλαμβάνονται στη συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου λαμβάνονται υπόψη στην ονομαστική και όχι στην εύλογη αξία τους, ώστε να ευθυγραμμιστούν με την αξία των στοιχείων ενεργητικού που χρησιμοποιήθηκε ως βάση. Τα εν λόγω στοιχεία του ενεργητικού λαμβάνονται επίσης υπόψη με την ονομαστική τους αξία, προσαρμοσμένη με την απομείωση αξίας για τα δάνεια.

Στους πίνακες που ακολουθούν, το υπολειπόμενο μέρος των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, το οποίο περιλαμβάνει κυρίως δεδουλευμένους τόκους δανείων, παράγωγα και επιδοτήσεις, παρουσιάζεται στη «Συναλλαγματική θέση η οποία εξαιρείται από τις πολιτικές κινδύνου».

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024

Στοιχεία ενεργητικού και παθητικού

Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων

Νομίσματα

Συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου

Συναλλαγματική θέση η οποία εξαιρείται από τις πολιτικές κινδύνου

Συναλλαγματική θέση ισολογισμού

 

USD

-45 774

-21 740

-67 514

235 603

Τοπικά νομίσματα

(αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)  (*5)

 

 

 

 

TZS

-

-

-

-

DOP

10 884

133

11 017

-

Τοπικά νομίσματα

(χωρίς αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)*

 

 

 

 

KES, RWF, UGX, HTG, MUR, MZN, XOF, ZMW, BWP, JMD, NGN, ZAR

225 877

-3 763

222 114

-

Σύνολο νομισμάτων εκτός ευρώ

190 987

-25 370

165 617

235 603

EUR

 

3 139 294

3 139 294

1 043 860

Σύνολο σε ευρώ και εκτός ευρώ

190 987

3 113 924

3 304 911

1 279 463


Στις 31 Δεκεμβρίου 2023

Στοιχεία ενεργητικού και παθητικού

Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων

Νομίσματα

Συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου

Συναλλαγματική θέση η οποία εξαιρείται από τις πολιτικές κινδύνου

Συναλλαγματική θέση ισολογισμού

 

USD

- 194 166

-16 111

- 210 277

306 161

Τοπικά νομίσματα

(αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)  (*6)

 

 

 

 

KES

87 829

-4 832

82 997

-

TZS

1 071

19

1 090

-

DOP

16 663

122

16 785

-

UGX

20 283

221

20 504

-

RWF

55 837

367

56 204

-

Τοπικά νομίσματα

(χωρίς αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα) (*6)

 

 

 

 

HTG, MUR, MZN, XOF, ZMW, BWP, JMD, NGN, ZAR

67 992

-1 136

66 856

-

Σύνολο νομισμάτων εκτός ευρώ

55 509

-21 350

34 159

306 161

EUR

-

3 489 673

3 489 673

1 344 972

Σύνολο σε ευρώ και εκτός ευρώ

55 509

3 468 323

3 523 832

1 651 133

3.4.2.3   Ανάλυση συναλλαγματικής ευαισθησίας

Την 31η Δεκεμβρίου 2024 μια υποτίμηση του ευρώ κατά 10 % σε σχέση με όλα τα άλλα νομίσματα θα οδηγούσε σε αύξηση των πόρων χρηματοδοτών και του κέρδους κατά 18,4 εκατ. EUR (31 Δεκεμβρίου 2023: 2,9 εκατ. EUR). Η ανατίμηση του ευρώ κατά 10 % σε σχέση με όλα τα άλλα νομίσματα θα οδηγούσε σε μείωση των πόρων χρηματοδοτών και του κέρδους κατά -15,1 εκατ. EUR (31 Δεκεμβρίου 2023: -2,4 εκατ. EUR).

3.4.2.4   Συντελεστές μετατροπής

Για την κατάρτιση του ισολογισμού την 31η Δεκεμβρίου 2024 και την 31η Δεκεμβρίου 2023 χρησιμοποιήθηκαν οι ακόλουθοι συντελεστές μετατροπής:

 

31 Δεκεμβρίου 2024

31.12.2023

Νομίσματα εκτός ΕΕ

 

 

Πούλα Μποτσουάνας (BWP)

14,49

14,78

Δομινικανά πέσος (DOP)

63,09

64,08

Δολάρια Φίτζι (FJD)

2,38

2,39

Γκουρντ Αϊτής (HTG)

135,09

143,68

Δολάριο Τζαμάικας (JMD)

161,15

168,22

Σελίνια Κένυας (KES)

133,69

173,20

Ουγκίγια Μαυριτανίας (MRU)

41,30

43,35

Ρουπίες Μαυρικίου (MUR)

48,56

48,56

Μετικάλ Μοζαμβίκης (MZN)

65,65

69,98

Νάιρα Νιγηρίας (NGN)

1 591,68

975,04

Φράγκα Ρουάντας (RWF)

1 419,85

1 385,07

Σελίνια Τανζανίας (TZS)

2 490,24

2 772,53

Σελίνια Ουγκάντας (UGX)

3 812,00

4 178,00

Δολάρια ΗΠΑ (USD)

1,04

1,11

Φράγκα CFA (XAF/XOF)

655,96

655,96

Ραντ Νότιας Αφρικής (ZAR)

19,62

20,35

Κουάτσα Ζάμπιας (ZMW)

28,87

28,45

3.4.3   Κίνδυνος τιμής συμμετοχικών τίτλων

Κίνδυνος τιμής συμμετοχικών τίτλων είναι ο κίνδυνος οι εύλογες αξίες επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου να μειωθούν λόγω μεταβολών στα επίπεδα τιμών μετοχών και/ή στην αξία επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου.

Η Επενδυτική Διευκόλυνση εκτίθεται σε κίνδυνο μέσω των άμεσων επενδύσεων σε συμμετοχικούς τίτλους και σε ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων.

Η αξία των μη εισηγμένων μετοχικών τίτλων δεν είναι άμεσα διαθέσιμη για τον σκοπό της παρακολούθησης και του ελέγχου σε συνεχή βάση. Για τις θέσεις αυτές, μεταξύ των καλύτερων διαθέσιμων ενδείξεων είναι οι τιμές που προκύπτουν από όλες τις σχετικές τεχνικές αποτίμησης.

Οι επιπτώσεις στους πόρους των χρηματοδοτών της Διευκόλυνσης (ως αποτέλεσμα της μεταβολής της εύλογης αξίας του χαρτοφυλακίου μετοχικών τίτλων) λόγω της κατά +/– 10 % μεταβολής της αξίας μεμονωμένων άμεσων επενδύσεων σε ίδια κεφάλαια και επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια, με όλες τις λοιπές μεταβλητές σταθερές, είναι 83,5 εκατ. EUR και -83,5 εκατ. EUR, αντίστοιχα, την 31η Δεκεμβρίου 2024 (82,1 εκατ. EUR και – 82,1 εκατ. EUR, αντίστοιχα, την 31η Δεκεμβρίου 2023).

4   Εύλογες αξίες χρηματοοικονομικών μέσων

4.1    Λογιστικές ταξινομήσεις και εύλογες αξίες

Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τις λογιστικές αξίες και τις εύλογες αξίες χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων ιεράρχησης της εύλογης αξίας. Οι λογιστικές αυτές αξίες δεν περιλαμβάνουν πληροφορίες για την εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που έχουν επιμετρηθεί στο αποσβεσμένο κόστος, καθώς η λογιστική αξία είναι λογικός κατ’ εκτίμηση υπολογισμός της εύλογης αξίας.

(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024

Λογιστική αξία

 

Εύλογη αξία

 

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Μετρητά, δάνεια και προκαταβολές

Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού/υποχρεώσεις

Σύνολο

 

Επίπεδο 1

Επίπεδο 2

Επίπεδο 3

Σύνολο

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

783

-

-

-

-

783

 

-

783

-

783

Ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων

-

655 817

-

-

-

655 817

 

-

-

655 817

655 817

Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου

-

178 804

-

-

-

178 804

 

-

-

178 804

178 804

Δάνεια και προκαταβολές

-

-

136 983

-

-

136 983

 

-

-

136 983

136 983

Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

783

834 621

136 983

-

-

972 387

 

-

783

971 604

972 387

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

-

-

1 638 604

-

-

1 638 604

 

 

 

 

 

Δάνεια και προκαταβολές

-

-

1 361 065

-

-

1 361 065

 

 

 

 

 

Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες

-

-

7 482

-

-

7 482

 

 

 

 

 

Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

-

-

-

-

-

-

 

 

 

 

 

Άλλα στοιχεία ενεργητικού

-

-

-

-

-

-

 

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος

-

-

3 007 151

-

-

3 007 151

 

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού

783

834 621

3 144 134

-

-

3 979 538

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

-39 210

-

-

-

-

-39 210

 

-

-39 210

-

-39 210

Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

-39 210

-

-

-

-

-39 210

 

-

-39 210

-

-39 210

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις

-

-

-

-

-18 320

-18 320

 

 

 

 

 

Οφειλές έναντι τρίτων

-

-

-

-

- 566 083

- 566 083

 

 

 

 

 

Άλλα στοιχεία παθητικού

-

-

-

-

-3 289

-3 289

 

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος

-

-

-

-

- 587 692

- 587 692

 

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

-39 210

-

-

-

- 587 692

- 626 902

 

 

 

 

 


(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2023

Λογιστική αξία

Εύλογη αξία

 

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Μετρητά, δάνεια και προκαταβολές

Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού/υποχρεώσεις

Σύνολο

Επίπεδο 1

Επίπεδο 2

Επίπεδο 3

Σύνολο

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

55 765

-

-

-

-

55 765

-

55 765

-

55 765

Ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων

-

693 042

-

-

-

693 042

-

-

693 042

693 042

Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου

-

127 671

-

-

-

127 671

-

-

127 671

127 671

Δάνεια και προκαταβολές

-

-

124 323

-

-

124 323

-

-

124 323

124 323

Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

55 765

820 713

124 323

-

-

1 000 801

-

55 765

945 036

1 000 801

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

-

-

1 376 824

-

-

1 376 824

 

 

 

 

Δάνεια και προκαταβολές

-

-

1 558 989

-

-

1 558 989

 

 

 

 

Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες

-

-

85 321

-

-

85 321

 

 

 

 

Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

-

-

-

-

-

-

 

 

 

 

Άλλα στοιχεία ενεργητικού

-

-

-

-

616

616

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος

-

-

3 021 134

-

616

3 021 750

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού

55 765

820 713

3 145 457

-

616

4 022 551

 

 

 

 

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις

-

-

-

-

-19 038

-19 038

 

 

 

 

Οφειλές έναντι τρίτων

-

-

-

-

- 427 828

- 427 828

 

 

 

 

Άλλα στοιχεία παθητικού

-

-

-

-

-3 338

-3 338

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος

-

-

-

-

- 450 204

- 450 204

 

 

 

 

Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων

-

-

-

-

- 450 204

- 450 204

 

 

 

 

4.2    Επιμέτρηση εύλογων αξιών

4.2.1   Τεχνικές αποτίμησης και σημαντικές μη παρατηρήσιμες παράμετροι

Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται πληροφορίες σχετικά με τις τεχνικές αποτίμησης και τις σημαντικές μη παρατηρήσιμες παραμέτρους που έχουν χρησιμοποιηθεί για την επιμέτρηση χρηματοοικονομικών μέσων, ταξινομημένων στο επίπεδο 2 και 3 της ιεράρχησης της εύλογης αξίας:

 

Τεχνική αποτίμησης

Σημαντικές μη παρατηρήσιμες παράμετροι

Σχέση μεταξύ μη παρατηρήσιμων παραμέτρων και επιμέτρησης της εύλογης αξίας

Χρηματοοικονομικά μέσα καταλογισμένα σε εύλογη αξία

 

 

 

 

 

 

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

Προεξοφλημένες ταμειακές ροές: Οι μελλοντικές ταμειακές ροές εκτιμώνται βάσει προθεσμιακών πράξεων συναλλάγματος/επιτοκίων (από παρατηρήσιμες συναλλαγματικές ισοτιμίες και καμπύλες απόδοσης στο τέλος της περιόδου αναφοράς) και σύμβασης συναλλαγματικής ισοτιμίας/επιτοκίων, με επιτόκιο προεξόφλησης που αντικατοπτρίζει τον πιστωτικό κίνδυνο διαφόρων αντισυμβαλλομένων.

Οι καμπύλες που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση και την προεξόφληση των ταμειακών ροών βαθμονομούνται με βάση τα δεδομένα της αγοράς και οι συμφωνίες ανταλλαγής στο χαρτοφυλάκιο έχουν ληκτότητες οι οποίες δεν υπερβαίνουν τη μεγαλύτερη διάρκεια που διατίθεται στις παραμέτρους. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν μη παρατηρήσιμες παράμετροι.

Άνευ αντικειμένου.

 

 

 

 

Ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων (VCF)

Μέθοδος προσαρμογής της αξίας των καθαρών στοιχείων ενεργητικού: Η εύλογη αξία προσδιορίζεται είτε με βάση το ποσοστό που κατέχει η Διευκόλυνση στο σχετικό υποκείμενο μέσο καθαρής αξίας του ενεργητικού, όπως προκύπτει από την πλέον πρόσφατη σχετική έκθεση που έχει προσαρμοστεί για λόγους ταμειακών ροών, είτε με τη συνεκτίμηση, στο μέτρο του δυνατού, της ακριβούς αξίας του μεριδίου την ίδια ημερομηνία, όπως έχει υποβληθεί από τον διαχειριστή του αντίστοιχου ταμείου. Για την κάλυψη του κενού μεταξύ της τελευταίας διαθέσιμης καθαρής αξίας ενεργητικού (ΚΑΕ) και της περιόδου αναφοράς στο τέλος του έτους, εκτελείται μεταγενέστερη διαδικασία επανεξέτασης και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, το σχετικό ΚΑΕ προσαρμόζεται.

Στην προσαρμογή για τον χρόνο που έχει παρέλθει μεταξύ της τελευταίας ημερομηνίας υποβολής έκθεσης της VCF και της ημερομηνίας επιμέτρησης, λαμβάνονται υπόψη: λειτουργικά έξοδα και αμοιβές διαχείρισης, μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία των υποκείμενων στοιχείων ενεργητικού της VCF, πρόσθετες υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν, μεταβολές της αγοράς ή άλλες μεταβολές της οικονομικής κατάστασης.

Όσο μεγαλύτερη είναι η περίοδος μεταξύ της ημερομηνίας επιμέτρησης της εύλογης αξίας και της τελευταίας ημερομηνίας υποβολής έκθεσης της VCF, τόσο μεγαλύτερη είναι η προσαρμογή για το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει.

 

 

 

 

Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου

Προσαρμογή της αξίας των καθαρών στοιχείων ενεργητικού.

Στην προσαρμογή για τον χρόνο που έχει παρέλθει μεταξύ της τελευταίας ημερομηνίας υποβολής έκθεσης της εκδότριας και της ημερομηνίας επιμέτρησης, λαμβάνονται υπόψη: λειτουργικά έξοδα, μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία των υποκείμενων στοιχείων ενεργητικού της εκδότριας, πρόσθετες υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν, μεταβολές της αγοράς ή άλλες μεταβολές της οικονομικής κατάστασης, αύξηση κεφαλαίου, πώληση/αλλαγή ελέγχου.

Όσο μεγαλύτερη είναι η

έκπτωση εμπορευσιμότητας,

τόσο μικρότερη είναι η εύλογη αξία.

 

 

 

 

 

 

Η μείωση λόγω έλλειψης εμπορευσιμότητας (ρευστότητας) προσδιορίζεται σε σχέση με τιμές προηγούμενων συναλλαγών για παρόμοιες μετοχές στη χώρα/περιφέρεια, που κυμαίνεται μεταξύ 5 % έως 30 %.

 

 

 

 

 

Δάνεια στην εύλογη

αξία (IFE)

Για τους δανειολήπτες με συνεχιζόμενη δραστηριότητα: Προεξοφλημένες ταμειακές ροές με τη χρήση συμβατικών/αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, προεξοφλούμενων με κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο προσαρμοσμένο στον κίνδυνο, το οποίο καλύπτει τον κίνδυνο που ενυπάρχει στο δάνειο (συμπεριλαμβανομένου του πιστωτικού κινδύνου του δανειολήπτη). Το προεξοφλητικό επιτόκιο συγκρίνεται/αξιολογείται σε σχέση με οποιοδήποτε σχετικό επιτόκιο αναφοράς της αγοράς.

Για τους δανειολήπτες που δεν θα συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους: Προσέγγιση των καθαρών στοιχείων ενεργητικού (προσέγγιση βάσει της αξίας ρευστοποίησης).

Τα συστατικά στοιχεία του προεξοφλητικού επιτοκίου πρέπει να αντικατοπτρίζουν τον πιστωτικό κίνδυνο του δανειολήπτη σε σύγκριση με τα επιτόκια μηδενικού κινδύνου της αγοράς.

Όσο υψηλότερο είναι το προεξοφλητικό επιτόκιο, τόσο χαμηλότερη είναι η εύλογη αξία.


 

Τεχνική αποτίμησης

Σημαντικές μη παρατηρήσιμες παράμετροι

Σχέση μεταξύ μη παρατηρήσιμων παραμέτρων και επιμέτρησης της εύλογης αξίας

Χρηματοοικονομικά μέσα μη καταχωρισμένα σε εύλογη αξία

 

 

 

 

 

 

Δάνεια και προκαταβολές

Προεξοφλημένες ταμειακές ροές: Το υπόδειγμα αποτίμησης χρησιμοποιεί συμβατικές ταμειακές ροές που εξαρτώνται από τη μη αθέτηση εκ μέρους του οφειλέτη και δεν λαμβάνει υπόψη εξασφαλίσεις ή σενάρια πρόωρης εξόφλησης. Για να προκύψει η καθαρή παρούσα αξία (ΚΠΑ) των δανείων, το υπόδειγμα που επιλέχθηκε προεξοφλεί τις συμβατικές ταμειακές ροές κάθε δανείου με προσαρμοσμένη καμπύλη προεξοφλητικών επιτοκίων. Η καθαρή παρούσα αξία (ΚΠΑ) του επιμέρους δανείου προσαρμόζεται στη συνέχεια προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι σχετικές μη αμελητέες αναμενόμενες ζημίες. Στη συνέχεια τα αποτελέσματα αθροίζονται για να ληφθεί η εύλογη αξία δανείων και προκαταβολών.

Άνευ αντικειμένου.

Άνευ αντικειμένου.

 

 

 

 

Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Προεξοφλημένες ταμειακές ροές.

Άνευ αντικειμένου.

Άνευ αντικειμένου.

Με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 13, οι προσαρμογές αποτίμησης συμπεριλαμβάνονται στην εύλογη αξία των παραγώγων την 31η Δεκεμβρίου 2024 και 2023, και συγκεκριμένα:

—

οι προσαρμογές πιστωτικής αποτίμησης (ΠΠΑ) αντανακλούν τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου σχετικά με συναλλαγές παραγώγων, ανερχόμενων σε – 2 800 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024 και σε – 6 100 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2023,

—

οι προσαρμογές χρεωστικής αποτίμησης (ΠΧΑ) που αντανακλούν τον ίδιο πιστωτικό κίνδυνο σχετικά με συναλλαγές παραγώγων και που ανέρχονταν σε +3 600 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024 και σε – 7 200 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2023.

4.2.2   Μεταφορές μεταξύ επιπέδων 1 και 2

Η πολιτική της Διευκόλυνσης είναι να αναγνωρίζονται οι μεταφορές μεταξύ επιπέδων κατά την ημερομηνία του περιστατικού ή της μεταβολής σε περιστάσεις που προκάλεσαν τη μεταφορά.

Το 2024 και το 2023 η Διευκόλυνση δεν προέβη σε μεταφορές από το επίπεδο 1 στο επίπεδο 2 ή από το επίπεδο 2 στο επίπεδο 1 της ιεράρχησης της εύλογης αξίας.

4.2.3   Εύλογες αξίες επιπέδου 3

Συμφωνία εύλογων αξιών επιπέδου 3

Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τις αλλαγές στα μέσα που υπάγονται στο επίπεδο 3 (35) για τα έτη που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2024 και στις 31 Δεκεμβρίου 2023:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2024

820 713

Κέρδη ή ζημίες που περιλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων:

 

Παύση αναγνώρισης της προσαρμογής της εύλογης αξίας λόγω πωλήσεων/αποχωρήσεων

14 051

Καθαρή μεταβολή της εύλογης αξίας μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης

-45 698

Σύνολο

-31 647

Εκταμιεύσεις

69 392

Αποπληρωμές

-21 413

Πωλήσεις/Αποχωρήσεις

-25 623

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

23 199

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2024

834 621


(σε χιλιάδες EUR)

 

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2023

797 341

Κέρδη ή ζημίες που περιλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων:

 

Καθαρή μεταβολή της εύλογης αξίας μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης

-15 142

Σύνολο

-15 142

Εκταμιεύσεις

101 100

Αποπληρωμές

-32 560

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-30 026

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2023

820 713

Ανάλυση ευαισθησίας

Οι επιπτώσεις στους πόρους των χρηματοδοτών της Διευκόλυνσης και στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων λόγω της κατά +/– 10 % μεταβολής της αξίας των άμεσων επενδύσεων σε ίδια κεφάλαια και επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια, με όλες τις λοιπές μεταβλητές σταθερές, είναι 83,5 εκατ. EUR και – 83,5 εκατ. EUR, αντίστοιχα, την 31η Δεκεμβρίου 2024 (82,1 εκατ. EUR και – 82,1 εκατ. EUR, αντίστοιχα, την 31η Δεκεμβρίου 2023).

5   Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους συνίστανται σε:

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Μετρητά

212 466

146 494

Προθεσμιακές καταθέσεις

304 538

625 403

Εμπορικά χρεόγραφα

1 116 826

599 507

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην κατάσταση ταμειακών ροών

1 633 830

1 371 404

Δεδουλευμένοι τόκοι

4 774

5 420

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην κατάσταση οικονομικής θέσης

1 638 604

1 376 824

6   Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

Οι κύριες συνιστώσες παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων, που έχουν ταξινομηθεί ως προοριζόμενες για εμπορική εκμετάλλευση, έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024

Εύλογη αξία

Τεκμαρτό ποσό

 

Ενεργητικό

Παθητικό

Διασυναλλαγματικές πράξεις ανταλλαγής

783

- 268

33 073

Συναλλαγματικές ανταλλαγές

-

-38 942

1 330 000

Σύνολο παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων

783

-39 210

1 363 073


(σε χιλιάδες EUR)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024

Εύλογη αξία

Τεκμαρτό ποσό

 

Ενεργητικό

Παθητικό

Συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων σε διαφορετικά νομίσματα

9 983

-

43 250

Συναλλαγματικές ανταλλαγές

45 782

-

1 640 000

Σύνολο παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων

55 765

-

1 683 250

7   Δάνεια και προκαταβολές

7.1    Δάνεια και προκαταβολές

Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η συμφωνία ανάμεσα στα υπόλοιπα έναρξης και κλεισίματος των δανείων και των προκαταβολών:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Συνολικά δάνεια (*7)

Εξασφαλισμένα δάνεια

Δάνεια μειωμένης εξασφάλισης

Σύνολο

Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 1η Ιανουαρίου 2024

1 098 121

495 337

-

1 593 458

Εκταμιεύσεις

68 519

16 987

-

85 506

Διαγραφές

-4 945

-

-

-4 945

Αποπληρωμές

- 226 719

- 141 664

-

- 368 383

Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι

-

-

-

-

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

60 352

16 689

-

77 041

Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2024

995 328

387 349

-

1 382 677

Απομείωση – Πρόβλεψη ζημίας την 1η Ιανουαρίου 2024

-32 398

-17 199

-

-49 597

Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών 12μήνου

2 081

124

-

2 205

Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

7 071

5 567

-

12 638

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

- 581

-5 205

-

-5 786

Αντιλογισμός αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

2 796

292

-

3 088

Διαγραφές

4 945

-

-

4 945

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-1 300

- 704

-

-2 004

Απομείωση – Πρόβλεψη ζημίας την 31η Δεκεμβρίου 2024

-17 386

-17 125

-

-34 511

Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2024

977 942

370 224

-

1 348 166

Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 1η Ιανουαρίου 2024

1 080

106 576

70 453

178 109

Εκταμιεύσεις

-

7 851

8 037

15 888

Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι

-

1 675

568

2 243

Αποπληρωμές

-

-3 185

-

-3 185

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-

3 771

562

4 333

Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2024

1 080

116 688

79 620

197 388

Προσαρμογή εύλογης αξίας την 1η Ιανουαρίου 2024

-1 080

-34 983

-17 723

-53 786

Μεταβολή καθαρής εύλογης αξίας

-

1 724

-7 160

-5 436

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-

-1 136

-47

-1 183

Προσαρμογή εύλογης αξίας την 31η Δεκεμβρίου 2024

-1 080

-34 395

-24 930

-60 405

Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2024

-

82 293

54 690

136 983

Αποσβεσμένο κόστος

-3 079

-3 681

-

-6 760

Τόκος

10 766

8 429

464

19 659

Δάνεια και προκαταβολές την 31η Δεκεμβρίου 2024

985 629

457 265

55 154

1 498 048


(σε χιλιάδες EUR)

 

Συνολικά δάνεια (*8)

Εξασφαλισμένα δάνεια

Δάνεια μειωμένης εξασφάλισης

Σύνολο

Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 1η Ιανουαρίου 2023

1 236 887

563 277

-

1 800 164

Εκταμιεύσεις

154 587

11 986

-

166 573

Αποπληρωμές

- 219 739

-67 902

-

- 287 641

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-73 614

-12 024

-

-85 638

Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2023

1 098 121

495 337

-

1 593 458

Απομείωση — Πρόβλεψη ζημίας την 1η Ιανουαρίου 2023

-37 604

-22 798

-

-60 402

Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών 12μήνου

- 287

-92

-

- 379

Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

-1 060

4 887

-

3 827

Αντιλογισμός αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

5 205

402

-

5 607

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

1 348

402

-

1 750

Απομείωση — Πρόβλεψη ζημίας την 31η Δεκεμβρίου 2023

-32 398

-17 199

-

-49 597

Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2023

1 065 723

478 138

-

1 543 861

Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 1η Ιανουαρίου 2023

1 080

72 923

66 833

140 836

Εκταμιεύσεις

-

37 092

3 572

40 664

Αποπληρωμές

-

- 514

-

- 514

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-

-2 925

48

-2 877

Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2023

1 080

106 576

70 453

178 109

Προσαρμογή εύλογης αξίας την 1η Ιανουαρίου 2023

-1 080

-26 420

-17 732

-45 232

Μεταβολή καθαρής εύλογης αξίας

-

-8 941

9

-8 932

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-

378

-

378

Προσαρμογή εύλογης αξίας την 31η Δεκεμβρίου 2023

-1 080

-34 983

-17 723

-53 786

Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2023

-

71 593

52 730

124 323

Αποσβεσμένο κόστος

-3 518

-4 040

-

-7 558

Τόκος

11 560

10 876

250

22 686

Δάνεια και προκαταβολές την 31η Δεκεμβρίου 2023

1 073 765

556 567

52 980

1 683 312

7.2    Απομείωση δανείων και προκαταβολών — Προβλέψεις ζημιών

(σε χιλιάδες EUR)

 

2024

 

 

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής

 

 

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Σύνολο

Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2024

10 964

24 674

13 959

49 597

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

2 271

-9 511

-

-7 240

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

- 288

948

-

660

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης πιστωτικής αξίας

-

-1 428

5 786

4 358

Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών

-3 160

-2 394

-3 088

-8 642

Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εκδόθηκαν ή αγοράστηκαν

-

-

-

-

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται

-1 028

- 253

-

-1 281

Διαγραφές

-

-

-4 945

-4 945

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών*

916

540

548

2 004

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2024

9 675

12 576

12 260

34 511


(σε χιλιάδες EUR)

 

2023

 

 

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής

 

 

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Σύνολο

Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος

 

 

 

 

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2023

11 370

28 817

20 215

60 402

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

869

-4 217

-

-3 348

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

- 927

3 593

-

2 666

Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών

- 993

-4 333

-2 873

-8 199

Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εκδόθηκαν ή αγοράστηκαν

1 470

1 188

-

2 658

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται

-41

-57

-2 734

-2 832

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών (36)

- 784

- 317

- 649

-1 750

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2023

10 964

24 674

13 959

49 597

8   Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η συμφωνία ανάμεσα στα υπόλοιπα έναρξης και κλεισίματος των επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων

Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου

Σύνολο

Κόστος την 1η Ιανουαρίου 2024

633 347

73 455

706 802

Αναταξινόμηση*

-25 059

25 059

-

Εκταμιεύσεις

69 392

-

69 392

Αποπληρωμές

-21 181

- 232

-21 413

Πωλήσεις/Αποχωρήσεις

-22 992

-2 631

-25 623

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

30 374

-1 816

28 558

Κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2024

663 881

93 835

757 716

Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 1η Ιανουαρίου 2024

59 695

54 216

113 911

Αναταξινόμηση (37)

- 395

395

-

Καθαρή μεταβολή όσον αφορά μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες

-77 795

32 097

-45 698

Παύση αναγνώρισης της προσαρμογής της εύλογης αξίας λόγω πωλήσεων/αποχωρήσεων

11 202

2 849

14 051

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

- 771

-4 588

-5 359

Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 31η Δεκεμβρίου 2024

-8 064

84 969

76 905

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης την 31η Δεκεμβρίου 2024

655 817

178 804

834 621


(σε χιλιάδες EUR)

 

Ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων

Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου

Σύνολο

Κόστος την 1η Ιανουαρίου 2023

580 534

81 711

662 245

Εκταμιεύσεις

101 100

-

101 100

Αποπληρωμές / πωλήσεις

-32 560

-

-32 560

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

-15 727

-8 256

-23 983

Κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2023

633 347

73 455

706 802

Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 1η Ιανουαρίου 2023

104 030

31 066

135 096

Καθαρή μεταβολή όσον αφορά μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες

-43 652

28 510

-15 142

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

- 683

-5 360

-6 043

Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 31η Δεκεμβρίου 2023

59 695

54 216

113 911

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης την 31η Δεκεμβρίου 2023

693 042

127 671

820 713

9   Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες

Τα ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες ύψους 7,5 εκατ. EUR (2023: 85,3 εκατ. EUR) αφορούν εξολοκλήρου αιτηθείσες αλλά μη καταβληθείσες συνεισφορές κρατών μελών.

10   Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

Το ταμειακό χαρτοφυλάκιο αποτελείται από εισηγμένα ομόλογα με εναπομένουσα διάρκεια κάτω των τριών μηνών την ημερομηνία αναφοράς. Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τις κινήσεις του ταμειακού χαρτοφυλακίου:

(σε χιλιάδες EUR)

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2024

-

Αγορές

-

Ληκτότητα

-

Μεταβολή αποσβέσεων διαφορών υπέρ ή υπό το άρτιο

-

Μεταβολή όσον αφορά δεδουλευμένους τόκους

-

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2024

-


(σε χιλιάδες EUR)

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2023

73 003

Αγορές

348 523

Ληκτότητα

- 421 278

Μεταβολή αποσβέσεων διαφορών υπέρ ή υπό το άρτιο

-248

Μεταβολή όσον αφορά δεδουλευμένους τόκους

-

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2023

-

11   Άλλα στοιχεία ενεργητικού

Οι κύριες συνιστώσες άλλων στοιχείων ενεργητικού έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Ποσό προς είσπραξη από την ΕΤΕπ

-

616

Οικονομικές εγγυήσεις

-

-

Σύνολο άλλων στοιχείων ενεργητικού

-

616

12   Προεισπραχθέντα έσοδα

Οι κύριες συνιστώσες των προεισπραχθέντων εσόδων έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Προεισπραχθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου

46 461

47 923

Προεισπραχθείσες προμήθειες από δάνεια και προκαταβολές

1 264

1 202

Σύνολο προεισπραχθέντων εσόδων

47 725

49 125

13   Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις

Στους ακόλουθους πίνακες παρουσιάζεται η συμφωνία ανάμεσα στα υπόλοιπα έναρξης και κλεισίματος της πρόβλεψης ζημιών για μη εκταμιευθέντα δάνεια (δανειακές δεσμεύσεις):

(σε χιλιάδες EUR)

 

2024

 

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Σύνολο

Δανειακές δεσμεύσεις

 

 

 

 

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου

2 715

16 323

-

19 038

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

13

- 279

-

- 266

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

- 853

15 386

-

14 533

Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών

761

-1 330

-

- 569

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται

-1 145

-13 271

-

-14 416

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου

1 491

16 829

-

18 320


(σε χιλιάδες EUR)

 

2023

 

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας

Σύνολο

Δανειακές δεσμεύσεις

 

 

 

 

Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου

4 825

11 758

-

16 583

Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας

- 163

1 955

-

1 792

Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών

466

8 206

-

8 672

Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εκδόθηκαν ή αγοράστηκαν

-1 295

-1 461

-

-2 756

Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται

-1 120

-4 118

-

-5 238

Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών

2

-17

-

-15

Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου

2 715

16 323

-

19 038

14   Οφειλές έναντι τρίτων

Οι κύριες συνιστώσες των οφειλών έναντι τρίτων έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Καθαρά γενικά διοικητικά έξοδα καταβλητέα στην ΕΤΕπ

24 794

29 655

Άλλα ποσά πληρωτέα στην ΕΤΕπ

43 260

39 384

Επιδοτήσεις επιτοκίων και τεχνικής βοήθειας που δεν έχουν ακόμα εκταμιευθεί και που οφείλονται σε κράτη μέλη

498 029

358 789

Σύνολο οφειλών έναντι τρίτων

566 083

427 828

15   Άλλα στοιχεία παθητικού

Οι κύριες συνιστώσες άλλων στοιχείων παθητικού έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Προκαταβληθείσες αποπληρωμές δανείων

3 289

2 727

Προεισπραχθέντα έσοδα λόγω επιδοτήσεων επιτοκίου

-

611

Σύνολο άλλων στοιχείων παθητικού

3 289

3 338

16   Συνεισφορά που ζητήθηκε από τα κράτη μέλη (σε χιλιάδες EUR)

(σε χιλιάδες EUR)

Κράτη μέλη

Συνεισφορά στη Διευκόλυνση

Συνεισφορά σε επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια

Συνολική συνεισφορά

Αιτηθείσες αλλά μη καταβληθείσες συνεισφορές (*9)

Αυστρία

94 677

45 267

139 944

216

Βέλγιο

138 169

26 952

165 121

292

Βουλγαρία

2 660

28 898

31 558

20

Κροατία

1 126

173 578

174 704

20

Κύπρος

1 566

4 528

6 094

-

Τσεχική Δημοκρατία

9 697

3 028

12 725

72

Δανία

77 279

5 108

82 387

178

Εσθονία

992

5 141

6 133

-

Φινλανδία

55 115

66 602

121 717

136

Γαλλία

818 754

196 514

1 015 268

1 603

Γερμανία

823 467

43 762

867 229

1 852

Ελλάδα

50 271

3 672

53 943

135

Ουγγαρία

9 230

2 422

11 652

-

Ιρλανδία

27 921

18 598

46 519

85

Ιταλία

470 233

38 318

508 551

1 128

Λετονία

1 364

7 630

8 994

10

Λιθουανία

2 248

105 253

107 501

-

Λουξεμβούργο

10 395

1 242

11 637

23

Μάλτα

526

2 273

2 799

3

Κάτω Χώρες

187 913

10 236

198 149

430

Πολωνία

24 591

16 732

41 323

181

Πορτογαλία

39 250

12 058

51 308

-

Ρουμανία

7 734

5 701

13 435

65

Σλοβακία

4 231

2 293

6 524

34

Σλοβενία

3 137

2 717

5 854

20

Ισπανία

250 314

28 943

279 257

714

Σουηδία

102 760

29 704

132 464

265

Ηνωμένο Βασίλειο

506 075

150 826

656 901

-

Σύνολο την 31η Δεκεμβρίου 2024

3 721 695

1 037 996

4 759 691

7 482

Σύνολο την 31η Δεκεμβρίου 2023

3 721 695

828 996

4 550 691

85 321

17   Καταβληθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλη

(σε χιλιάδες EUR)

 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ηνωμένο Βασίλειο

Σύνολο

ΑΚΕ

ΥΧΕ

Σύνολο

Επανεισροές σε σχέση με το 2021

251 000

7 000

258 000

44 386

302 386

Επανεισροές σε σχέση με το 2022

236 883

6 732

243 615

41 912

285 527

Επανεισροές σε σχέση με το 2023

257 152

7 154

264 306

45 471

309 777

Καταβληθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλητην 31η Δεκεμβρίου 2024

745 035

20 886

765 921

131 769

897 690

Καταβληθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλητην 31η Δεκεμβρίου 2023

487 883

13 732

501 615

86 298

587 913

Σύμφωνα με τη συμφωνία μεταφοράς, από το 2024 και έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η Διευκόλυνση θα μεταφέρει ετησίως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ποσό των διαθέσιμων επανεισροών στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης ΑΚΕ και των διαθέσιμων επανεισροών από το Επενδυτικό Μέσο ΥΧΕ. Το ενδεικτικό ποσό των διαθέσιμων επανεισροών στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης ΑΚΕ και των διαθέσιμων επανεισροών από το Επενδυτικό Μέσο ΥΧΕ ανέρχεται σε 1 000 εκατ. EUR και 35 εκατ. EUR, αντίστοιχα. Επιπλέον, η Διευκόλυνση μεταφέρει στο Ηνωμένο Βασίλειο τα ποσά που αντιστοιχούν στο μερίδιο του Ηνωμένου Βασιλείου στις εν λόγω διαθέσιμες επανεισροές. Στον ανωτέρω πίνακα παρουσιάζονται οι επανεισροές που έχουν ήδη εκταμιευθεί.

18   Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων

(σε χιλιάδες EUR)

 

31.12.2024

31.12.2023

Αναλήψεις υποχρεώσεων

 

 

Μη εκταμιευθέντα δάνεια

676 229

883 092

Μη εκταμιευθείσα ανάληψη υποχρέωσης έναντι μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης

237 886

297 534

Χορηγηθείσες εγγυήσεις

-

985

Επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια

362 848

422 758

Ενδεχόμενες υποχρεώσεις

 

 

Υπογεγραμμένες μη χορηγηθείσες εγγυήσεις

2 500

46 764

Σύνολο ενδεχόμενων υποχρεώσεων και αναλήψεων υποχρεώσεων

1 279 463

1 651 133

19   Τόκοι και συναφή έσοδα και έξοδα

Οι κύριες συνιστώσες τόκων και συναφών εσόδων έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Από 1.1.2024

έως 31.12.2024

Από 1.1.2023

έως 31.12.2023

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

56 083

36 668

Δάνεια και προκαταβολές

90 034

95 137

Επιδοτήσεις επιτοκίου

10 484

10 029

Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού

-

3 584

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

-

2 918

Σύνολο εσόδων από τόκους και συναφών εσόδων

156 601

148 336

Οι κύριες συνιστώσες τόκων και συναφών εξόδων έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Από 1.1. 2024

Από 1.1. 2023

 

έως 31.12.2024

έως 31.12.2023

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

-1 805

-

Σύνολο τόκων και συναφών εξόδων

-1 805

-

20   Έσοδα και έξοδα από αμοιβές και προμήθειες

Οι κύριες συνιστώσες των εσόδων από αμοιβές και προμήθειες είναι οι εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Από 1.1.2024

έως 31.12.2024

Από 1.1.2023

έως 31.12.2023

Αμοιβές και προμήθειες από δάνεια και προκαταβολές

-

1

Αμοιβές και προμήθειες από χρηματοοικονομικές εγγυήσεις

20

24

Σύνολο εσόδων από αμοιβές και προμήθειες

20

25

Οι κύριες συνιστώσες των εξόδων από αμοιβές και προμήθειες είναι οι εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Από 1.1.2024

έως 31.12.2024

Από 1.1.2023

έως 31.12.2023

Προμήθεια που καταβλήθηκε σε τρίτους αναφορικά με μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

- 212

-62

Σύνολο εξόδων από αμοιβές και προμήθειες

- 212

-62

21   Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

Οι κύριες συνιστώσες του καθαρού αποτελέσματος από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης έχουν ως εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Από 1.1.2024

έως 31.12.2024

Από 1.1.2023

έως 31.12.2023

Καθαρά έσοδα

-4 946

130

Έσοδα από μερίσματα

16 548

6 555

Καθαρή μεταβολή εύλογης αξίας

-45 698

-15 142

Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης

-34 096

-8 457

22   Καθαρά συναλλαγματικά αποτελέσματα

Οι κύριες συνιστώσες των καθαρών συναλλαγματικών αποτελεσμάτων είναι οι εξής:

(σε χιλιάδες EUR)

 

Από 1.1.2024 έως 31.12.2024

Από 1.1.2023 έως 31.12.2023

Αναπροσαρμογή συναλλαγματικών θέσεων

 

 

Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους

6 821

- 123

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

- 773

86 071

Δάνεια και προκαταβολές

78 744

-89 458

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

23 199

-30 026

Λοιπά

-2 231

3 479

Συνολική αναπροσαρμογή συναλλαγματικών θέσεων

105 760

-30 057

Επιτευχθέντα αποτελέσματα σε συμφωνίες συναλλαγματικών ανταλλαγών (κόστος αντιστάθμισης)

-23 853

-37 828

Καθαρό συναλλαγματικό αποτέλεσμα

81 907

-67 885

23   Γενικά διοικητικά έξοδα

Τα γενικά διοικητικά έξοδα αντιπροσωπεύουν τα πραγματικά έξοδα που καταβάλλει η ΕΤΕπ για τη διαχείριση της Διευκόλυνσης, μείον τα έσοδα που προκύπτουν από τις συνήθεις αμοιβές αξιολόγησης οι οποίες χρεώνονται απευθείας από την ΕΤΕπ στους πελάτες της Διευκόλυνσης.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024 το σύνολο των γενικών διοικητικών εξόδων ανερχόταν σε – 24,8 εκατ. EUR (31 Δεκεμβρίου 2023: – 29,7 εκατ. EUR).

24   Συμμετοχή σε μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες (σε χιλιάδες EUR)

Ορισμός δομημένης οντότητας

Δομημένη οντότητα νοείται η οντότητα που έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε τα δικαιώματα ψήφου ή παρόμοια δικαιώματα να μην αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα για τον έλεγχο της οντότητας. Στο ΔΠΧΑ 12 σημειώνεται ότι συχνά μια δομημένη οντότητα παρουσιάζει ορισμένα ή όλα τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

—

περιορισμένες δραστηριότητες,

—

περιορισμένο και σαφώς καθορισμένο σκοπό, όπως η πραγματοποίηση μιας φορολογικής αποδοτικής μίσθωσης, η άσκηση δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης, η παροχή πηγής κεφαλαίου ή χρηματοδότησης μιας οντότητας ή η παροχή επενδυτικών ευκαιριών για επενδυτές μέσω μεταβίβασης κινδύνων και ανταμοιβών που συνδέονται με τα στοιχεία ενεργητικού της δομημένης οντότητας σε επενδυτές,

—

ανεπαρκές μετοχικό κεφάλαιο που δεν επιτρέπει στη δομημένη οντότητα να χρηματοδοτεί τις δραστηριότητές της χωρίς οικονομική στήριξη μειωμένης εξασφάλισης,

—

χρηματοδότηση με τη μορφή πολλαπλών συμβατικά συνδεδεμένων τίτλων σε επενδυτές που δημιουργούν συγκεντρώσεις πίστωσης ή άλλους κινδύνους (δόσεις).

Μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες

Ο όρος «μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες» παραπέμπει στο σύνολο των δομημένων οικονομικών οντοτήτων που δεν ελέγχονται από τη Διευκόλυνση και περιλαμβάνει συμμετοχές σε μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες.

Ορισμός των συμμετοχών σε δομημένες οντότητες:

Το ΔΠΧΑ 12 ορίζει τις «συμμετοχές» με την ευρεία έννοια του όρου, ώστε να περιλαμβάνεται κάθε συμβατική και μη συμβατική εμπλοκή που εκθέτει την αναφέρουσα οντότητα σε μεταβλητότητα των αποδόσεων σε σχέση με την απόδοση της οντότητας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτών των συμμετοχών είναι η κατοχή συμμετοχικών τίτλων και άλλων μορφών συμμετοχής, όπως η χορήγηση χρηματοδότησης, η υποστήριξη της ρευστότητας, οι πιστωτικές ενισχύσεις, οι δεσμεύσεις και η παροχή εγγυήσεων στην άλλη οντότητα. Το ΔΠΧΑ 12 ορίζει ότι μια αναφέρουσα οντότητα δεν έχει κατ' ανάγκη συμφέροντα σε μιαν άλλη οντότητα απλώς και μόνο επειδή διατηρεί μαζί της τυπική σχέση πελάτη-προμηθευτή.

Στον πίνακα που ακολουθεί περιγράφονται τα είδη δομημένων οντοτήτων τα οποία η Διευκόλυνση δεν ενοποιεί αλλά στα οποία έχει συμμετοχή.

Είδος δομημένης οντότητας

Χαρακτήρας και σκοπός

Συμμετοχές της Διευκόλυνσης

Χρηματοδότηση έργων - δανειοδότηση φορέων ειδικού σκοπού («ΦΕΣ»)

Οι συναλλαγές χρηματοδότησης έργων (πράξεις χρηματοδότησης έργων) είναι συναλλαγές στις οποίες στηρίζεται η Διευκόλυνση για την εξυπηρέτηση του χρέους της έναντι δανειστή του οποίου η αποκλειστική ή κύρια πηγή εσόδων παράγεται από ένα μόνο στοιχείο ενεργητικού ή από περιορισμένο αριθμό στοιχείων ενεργητικού που χρηματοδοτούνται από το εν λόγω χρέος ή άλλα προϋπάρχοντα στοιχεία ενεργητικού που έχουν συμβατική σχέση με το έργο. Οι πράξεις χρηματοδότησης έργων χρηματοδοτούνται συχνά μέσω φορέων ειδικού σκοπού.

Καθαρά εκταμιευθέντα ποσά·

Έσοδα από τόκους.

Πράξεις επιχειρηματικών κεφαλαίων

Η Διευκόλυνση χρηματοδοτεί επιχειρηματικά κεφάλαια και επενδυτικά κεφάλαια. Τα επιχειρηματικά κεφάλαια και τα επενδυτικά κεφάλαια συγκεντρώνουν και διαχειρίζονται κονδύλια από επενδυτές που επιδιώκουν ιδιωτική συμμετοχή στο κεφάλαιο μικρομεσαίων επιχειρήσεων με ισχυρό δυναμικό ανάπτυξης, καθώς και χρηματοδότηση έργων υποδομής.

Επενδύσεις σε μερίδια που εκδίδονται από την οντότητα επιχειρηματικού κεφαλαίου·

Μερίσματα που εισπράχθηκαν ως έσοδα από μερίσματα.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τη λογιστική αξία μη ενοποιημένων δομημένων οντοτήτων στις οποίες η Διευκόλυνση έχει συμμετοχή κατά την ημερομηνία αναφοράς, καθώς και τη μέγιστη έκθεση σε ζημία της Διευκόλυνσης σε σχέση με τις εν λόγω οντότητες. Η μέγιστη έκθεση σε ζημία περιλαμβάνει τις λογιστικές αξίες και τις σχετικές μη εκταμιευθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων.

 

 

31.12.2024

31.12.2023

Είδος δομημένης οντότητας

Τίτλος

Λογιστική αξία

Μέγιστη έκθεση σε ζημία

Λογιστική αξία

Μέγιστη έκθεση σε ζημία

Ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

655 817

667 832

693 042

725 781

Σύνολο

 

655 817

667 832

693 042

725 781

Η Διευκόλυνση δεν παρέχει στήριξη σε δομημένες οντότητες πέραν της σχετικής χρηματοδότησης.

25   Κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο (σε χιλιάδες EUR)

Τον Ιούνιο του 2013 το κοινό υπουργικό συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΕ ενέκρινε το νέο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο για το 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), το οποίο καλύπτει την περίοδο 2014-2020.

Συμφωνήθηκε η χρηματοδότηση της Επενδυτικής Διευκόλυνσης κατά 500 εκατ. EUR, για το αποκαλούμενο «κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο» ή «IFE», το οποίο επιτρέπει στη Διευκόλυνση να στηρίξει έργα τα οποία υπόσχονται ιδιαίτερα υψηλό αναπτυξιακό αντίκτυπο και να αναλάβει τους μεγαλύτερους εγγενείς κινδύνους τέτοιων επενδύσεων. Από αυτό το κονδύλιο προκύπτουν νέες δυνατότητες ενίσχυσης της δανειοδότησης του ιδιωτικού τομέα από τη Διευκόλυνση, μέσω επενδύσεων στα ακόλουθα μέσα:

Μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια με κοινωνικό αντίκτυπο - που προωθούνται από ολοένα και περισσότερους διαχειριστές ιδιωτικών αμοιβαίων κεφαλαίων οι οποίοι επικεντρώνουν την επενδυτική στρατηγική των κεφαλαίων τους στον περιορισμό κοινωνικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων, ενώ παράλληλα στοχεύουν στη βιωσιμότητα τόσο του κεφαλαίου όσο και των εταιρειών στις οποίες πραγματοποιούνται οι επενδύσεις.

Δάνεια σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς - (π.χ. ιδρύματα μικροχρηματοδότησης, τοπικές τράπεζες και πιστωτικές ενώσεις) που λειτουργούν σε χώρες ΑΚΕ όπου η ΕΤΕπ δεν μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο χρηματοδότησης –ειδικά σε τοπικό νόμισμα– σύμφωνα με τις υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο, π.χ. λόγω υψηλού κινδύνου χώρας, μεταβλητότητας του νομίσματος ή έλλειψης δεικτών αναφοράς για την τιμολόγηση. Βασικός στόχος τέτοιου είδους δανείων είναι η χρηματοδότηση έργων με υψηλό αναπτυξιακό αντίκτυπο, ειδικότερα στον τομέα της παροχής στήριξης σε πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις και στον κλάδο της γεωργίας, που συνήθως δεν πληρούν τα κριτήρια χρηματοδότησης από την Επενδυτική Διευκόλυνση.

Μέσα διευκόλυνσης επιμερισμού των κινδύνων - τα οποία έχουν τη μορφή εγγυήσεων πρώτης ζημίας («τμήματα απορρόφησης πρώτης ζημίας») και διευκολύνουν πράξεις επιμερισμού των κινδύνων της ΕΤΕπ με τους τοπικούς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (κυρίως εμπορικές τράπεζες) προς όφελος των μη επαρκώς εξυπηρετούμενων ΜΜΕ και μικρών έργων που πληρούν τα κριτήρια της χρηματοδότησης με αντίκτυπο σε περιπτώσεις όπου εντοπίζεται κενό στην αγορά όσον αφορά την πρόσβαση των ΜΜΕ/μικρών έργων σε χρηματοδότηση. Τα τμήματα απορρόφησης πρώτης ζημίας θα είναι δομημένα ως αντεγγύηση υπέρ των τμημάτων με υψηλότερη εγγυητική διαβάθμιση τα οποία χρηματοδοτούνται από την ΕΤΕπ –στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης– και από άλλους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς/αναπτυξιακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, δημιουργώντας έτσι ουσιαστικό αποτέλεσμα μόχλευσης.

Άμεση χρηματοδότηση - μέσω χρεωστικών τίτλων (δηλ. δανείων) ή μέσων μετοχικού κεφαλαίου σε έργα με ισχυρούς και έμπειρους φορείς και υψηλό αναπτυξιακό αντίκτυπο, τα οποία, ωστόσο, θα ενέχουν επίσης υψηλότερες αναμενόμενες ζημίες και δυσκολίες στην ανάκτηση της επένδυσης (κίνδυνος συμμετοχικών τίτλων με υψηλότερες από τις συνήθεις αναμενόμενες ζημίες). Η ΕΤΕπ εφαρμόζει αυστηρά κριτήρια επιλογής και επιλεξιμότητας για αυτό το μέσο, καθώς αυτά τα έργα, με εξαίρεση τον υψηλό αναπτυξιακό τους αντίκτυπο, δεν θα ήταν σε θέση να εκπληρώσουν τα αποδεκτά κριτήρια χρηματοδότησης (δηλαδή χαμηλή προσδοκία ανάκτησης της επένδυσης ή αντιστάθμισης των ζημιών μέσω των επιτοκίων/αποδόσεων μετοχών).

Το κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο επιτρέπει επίσης τη διαφοροποίηση σε νέους τομείς, όπως η υγεία και η εκπαίδευση, η γεωργία και η επισιτιστική ασφάλεια, καθώς και την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων μέσων επιμερισμού του κινδύνου. Το 2016 η χρηματοδοτική ικανότητα του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο αυξήθηκε σε 800 εκατ. EUR με μερική ανανέωση του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο.

Από οικονομική και λογιστική άποψη, το κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο αποτελεί μέρος του χαρτοφυλακίου της Επενδυτικής Διευκόλυνσης και καταχωρίζεται στις συνολικές ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.

Στον πίνακα που ακολουθεί εμφανίζονται οι καθαρές λογιστικές αξίες και τα δεσμευμένα, αλλά μη εκταμιευμένα ποσά, ανά είδος στοιχείου ενεργητικού:

Είδος επένδυσης κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο

Τίτλος

Επιμέτρηση

Ακαθάριστη λογιστική αξία στις 31.12.2024

Προβλέψεις ζημιών / ποσό προσαρμοσμένο στην εύλογη αξία στις 31.12.2024

Λογιστική αξία την 31.12.2024

Μη εκταμιευμένο ποσό την 31.12.2024

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες εκτός ισολογισμού, ποσό προσαρμοσμένο στις 31.12.2024

Δάνεια σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς

Δάνεια και προκαταβολές

Αποσβεσμένο κόστος

59 209

-

59 209

5 000

- 225

Πράξεις άμεσης δανειοδότησης

Δάνεια και προκαταβολές

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

158 880

-

158 880

56 669

-

Μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια με κοινωνικό αντίκτυπο

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

134 595

-1 559

133 036

34 686

-

Άμεσοι συμμετοχικοί τίτλοι

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

59 843

61 686

121 529

14

-

Σύνολο

 

 

412 527

60 127

472 654

96 369

- 225

*

Για πληροφορίες, βλ. ενότητα «Επακόλουθη επιμέτρηση» της σημείωσης 2.4.3.


Είδος επένδυσης κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο

Τίτλος

Επιμέτρηση

Ακαθάριστη λογιστική αξία στις 31.12.2023

Προβλέψεις ζημιών / ποσό προσαρμοσμένο στην εύλογη αξία στις 31.12.2023

Λογιστική αξία την 31.12.2023

Μη εκταμιευμένο ποσό την 31.12.2023

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες εκτός ισολογισμού, ποσό προσαρμοσμένο στις 31.12.2023

Δάνεια σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς

Δάνεια και προκαταβολές

Αποσβεσμένο κόστος

73 423

-1 522

71 901

7 749

- 334

Πράξεις άμεσης δανειοδότησης

Δάνεια και προκαταβολές

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

152 155

-58 759

93 396

68 288

-

Μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια με κοινωνικό αντίκτυπο

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

110 572

9 936

120 508

58 572

-

Άμεσοι συμμετοχικοί τίτλοι

Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης

Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων

58 889

41 490

100 379

14

-

Μέσα διευκόλυνσης επιμερισμού κινδύνου

Χορηγηθείσες εγγυήσεις

υψηλότερη προσέγγιση (*10)

-

-

-

44 264

-

Σύνολο

 

 

395 039

-8 855

386 184

178 887

- 334

Η ΕΤΕπ εφαρμόζει τις αρχές διαχείρισης κινδύνου της γενικής εντολής στις πράξεις άμεσης δανειοδότησης του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο (εξαιρουμένων των δανείων σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς), όπως προβλέπεται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΤΕπ για τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο μετοχών, καθώς και να παρακολουθεί και να αναφέρει τον κίνδυνο που συνδέεται με τις πράξεις άμεσης δανειοδότησης του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο βάσει της εύλογης αξίας τους. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία αυτή, η Τράπεζα διενεργεί ποιοτική αξιολόγηση κινδύνου με στόχο την αξιολόγηση της ορθότητας του επενδυτικού σκεπτικού και της εύλογης επιχειρηματικής βιωσιμότητας αυτών των πράξεων.

26   Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών

Η Διευκόλυνση έχει προσδιορίσει την ΕΤΕπ ως συνδεδεμένο μέρος στο πλαίσιο του ΔΛΠ 24, δεδομένου ότι η ΕΤΕπ έχει λάβει εντολή από τα κράτη μέλη της ΕΕ να διαχειρίζεται τη Διευκόλυνση σύμφωνα με τις διατάξεις του ισχύοντος νομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των πράξεών της έως την πλήρη επιστροφή των εξόδων, και παρέχει υπηρεσίες βασικών διοικητικών στελεχών (Διευθύνουσα Επιτροπή της ΕΤΕπ και Ελεγκτική Επιτροπή της ΕΤΕπ). Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΤΕπ έχει δικαίωμα να ανακτά τα πραγματικά έξοδα που καταβάλλει για τη διαχείριση της Διευκόλυνσης, μείον τα έσοδα που προκύπτουν από τις συνήθεις αμοιβές αξιολόγησης οι οποίες χρεώνονται απευθείας από την ΕΤΕπ στους πελάτες της Διευκόλυνσης. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις αμοιβές, βλ. σημείωση 23.

27   Μεταγενέστερα γεγονότα

Στο πλαίσιο του τρέχοντος γεωπολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος, η οντότητα εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά την κατάσταση, και συγκεκριμένα στο πλαίσιο της διαδικασίας επανεξέτασης μεταγενέστερων συμβάντων.

Δεν υπήρξαν σημαντικά γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού που θα απαιτούσαν προσαρμογή ή γνωστοποίηση στις οικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2024.


(1)  Κανονισμός (EE, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου, της 2ας Δεκεμβρίου 2013, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 884, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1311/oj).

(2)   ΕΕ L 83 της 1.4.2003, σ. 27.

(3)  Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε εκατομμύρια ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους παρακάτω πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.

(4)  Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε εκατομμύρια ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.

(5)  Σύμφωνα με το άρθρο 53 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, τα ταμειακά διαθέσιμα περιλαμβάνονται στον ισολογισμό του 11ου ΕΤΑ. Η φύση των διαφόρων τραπεζικών λογαριασμών περιγράφεται στο κεφάλαιο 5 «Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου».

(6)  Απόφαση (ΕΕ) 2024/2906 του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2024, για τον καθορισμό των χρηματοδοτικών συνεισφορών που πρέπει να καταβάλουν τα συμβαλλόμενα μέρη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για τη χρηματοδότηση του εν λόγω ταμείου, με προσδιορισμό του ανώτατου ορίου για το 2026, του ετήσιου ποσού για το 2025, του ποσού της πρώτης δόσης για το 2025 και ενδεικτικής, μη δεσμευτικής πρόβλεψης για τα αναμενόμενα ετήσια ποσά των συνεισφορών για τα έτη 2027 και 2028 (ΕΕ L, 2024/2906, 19.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/2906/oj).

(7)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/888 του Συμβουλίου, της 6ης Ιουνίου 2016, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2015/323 σχετικά με τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης όσον αφορά την καταβολή των δόσεων (ΕΕ L 149 της 7.6.2016, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/888/oj).

(*1)   Εκτός των προεισπραχθέντων εξόδων

(8)  Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε χιλιάδες ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.

(9)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

(10)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1877 του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2015/323 (ΕΕ L 307 της 3.12.2018, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1877/oj).

(11)  Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε χιλιάδες ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.

(12)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

(13)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1877.

(14)  Ειδική έκθεση 17/2024 https://www.eca.europa.eu/el/publications/sr-2024-17.

(15)  Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε εκατομμύρια ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.

(16)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1877.

(17)  Με εξαίρεση τις πράξεις στο Νότιο Σουδάν.

(18)  Απόφαση 2011/315/ΕΕ του Συμβουλίου, της 23ης Μαΐου 2011, σχετικά με την κατανομή των κονδυλίων που αποδεσμεύονται από προγράμματα στο πλαίσιο του ένατου και των προηγούμενων Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης για την αναπτυξιακή συνεργασία στο Νότιο Σουδάν (ΕΕ L 142 της 28.5.2011, σ. 61, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2011/315/oj).

(19)   1 402,57 εκατ. EUR στο πλαίσιο του μεταβατικού μηχανισμού (απόφαση 2015/0246 του Συμβουλίου), 200 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2017/1206 του Συμβουλίου], 223 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2020/1708 του Συμβουλίου], 43 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2021/1941 του Συμβουλίου] και 42,5 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2022/2242 του Συμβουλίου] και 7,8 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2023/2586 του Συμβουλίου].

(20)  Απόφαση (ΕΕ) 2024/2906.

(21)   ΕΕ L 314 της 30.11.2001, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2001/822(1)/oj.

(22)  Απόφαση 2007/249/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 2007, για τροποποίηση της απόφασης 2001/822/ΕΚ για τη σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΕ L 109 της 26.4.2007, σ. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2007/249/oj).

(23)  Ακαθάριστα ποσά (δηλαδή εξαιρουμένων των αποδεσμεύσεων και των ενταλμάτων είσπραξης).

(*2)  Για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2024, στους τόκους και στα παρεμφερή έσοδα περιλαμβάνονται 144,3 εκατ. EUR (2023: 118,5 εκατ. EUR) τα οποία υπολογίζονται επί των στοιχείων ενεργητικού που διακρατούνται στο αποσβεσμένο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου.

(24)  Απόφαση (ΕΕ) 2023/2861 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2023, για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και των μελών του Οργανισμού Κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφετέρου (ΕΕ L, 2023/2861, 28.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2861/oj).

(25)   ΕΕ L 437 της 28.12.2020, σ. 188, ELI: http://data.europa.eu//eli/dec/2020/2233/oj.

(26)  Απόφαση αριθ. 3/2021 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ, της 26ης Νοεμβρίου 2021, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 3/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ [2021/2175] (ΕΕ L 441 της 9.12.2021, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/2175/oj).

(27)  Απόφαση (ΕΕ) 2022/970 του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2022, για τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ όσον αφορά την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 3/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ (ΕΕ L 166 της 22.6.2022, σ. 145, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2022/970/oj).

(28)  Απόφαση αριθ. 2/2023 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ, της 25ης Οκτωβρίου 2023, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 3/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ [2023/2453] (ΕΕ L, 2023/2453, 31.10.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2453/oj).

(29)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 209 της 14.6.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).

(30)  Απόφαση (ΕΕ) 2021/1764 του Συμβουλίου, της 5ης Οκτωβρίου 2021, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και της Γροιλανδίας και του Βασιλείου της Δανίας, αφετέρου (Απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας) (ΕΕ L 355 της 7.10.2021, σ. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/1764/oj).

(31)  Ο κίνδυνος διακανονισμού ορίζεται ως ο κίνδυνος δυνητικών ζημιών λόγω συναλλαγών οι οποίες παραμένουν μη διακανονισθείσες μετά την προβλεπόμενη ημερομηνία παράδοσής τους και/ή λόγω συναλλαγών που διακανονίζονται αργότερα από το ισχύον πρότυπο της αγοράς. Λόγω της φύσης των δραστηριοτήτων της Διευκόλυνσης, τα σημαντικότερα μέσα που επηρεάζονται από τον κίνδυνο διακανονισμού είναι τα παράγωγα που συνάπτονται από την Τράπεζα και συνεπάγονται την ανταλλαγή ξένων νομισμάτων. Η διαχείριση του κινδύνου διακανονισμού καλύπτεται από τις κατευθυντήριες γραμμές για τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους.

(32)  Πράξεις δανειοδότησης επιμετρούμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

(33)  Πράξεις δανειοδότησης επιμετρούμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

(34)  * Συμφωνίες υπηρεσιών για τις οποίες δεν υπάρχουν υποκείμενοι αντισυμβαλλόμενοι κατά την ημερομηνία αναφοράς.

(*3)  Συμφωνίες υπηρεσιών για τις οποίες δεν υπάρχουν υποκείμενοι αντισυμβαλλόμενοι κατά την ημερομηνία αναφοράς.

(*4)  Τα ποσά που οφείλονται σε τρίτους περιλαμβάνουν τις επιδοτήσεις επιτοκίου και την τεχνική βοήθεια που δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί και που οφείλονται σε κράτη μέλη, όπου η ληκτότητα είναι κυρίως απροσδιόριστη.

(*5)  * Βλέπε ενότητα 3.4.2.2.2 για επεξηγήσεις σχετικά με την αντιστάθμιση μέσω συνθετικών προϊόντων. Μετά την επανεξέταση της στρατηγικής για την αντιστάθμιση κινδύνου με συνθετικά προϊόντα το 2024, τα KES, UGX και RWF αφαιρέθηκαν από το πεδίο εφαρμογής της αντιστάθμισης με συνθετικά προϊόντα.

(*6)  * Βλέπε ενότητα 3.4.2.2.2 για επεξηγήσεις σχετικά με την αντιστάθμιση μέσω συνθετικών προϊόντων.

(35)  Τα δάνεια που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων παρουσιάζονται στη σημείωση 7.

(*7)  * Περιλαμβάνονται και οι συμφωνίες υπηρεσιών.

(*8)  Περιλαμβάνονται και οι συμφωνίες υπηρεσιών.

(36)  *Οι διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών εξαιρούνται από τα ποσά που αναφέρονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων, καθώς και στην κατάσταση μεταβολών στους πόρους χρηματοδοτών.

(37)  * Η Διευκόλυνση έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μια επένδυση ταξινομείται ως VCF ή ως άμεση επένδυση μετοχικού κεφαλαίου, σύμφωνα με το πρόσφατο εφαρμοζόμενο εγχειρίδιο πράξεων αποτίμησης.

(*9)  * Στις 14 Νοεμβρίου 2024, το Συμβούλιο καθόρισε το ποσό των χρηματοοικονομικών συνεισφορών που πρέπει να καταβάλει κάθε κράτος μέλος μέχρι την 21η Ιανουαρίου 2025. Την 31η Δεκεμβρίου 2024 ποσό 7,5 εκατ. EUR δεν είχε καταβληθεί.

(*10)  Για πληροφορίες, βλ. ενότητα «Επακόλουθη επιμέτρηση» της σημείωσης 2.4.3.


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/4948/oj

ISSN 1977-0901 (electronic edition)