28.2.2008   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 55/27


ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 13ης Νοεμβρίου 2007

Κρατική ενίσχυση C 39/06 (πρώην ΝΝ 94/05) — Καθεστώς ενισχύσεων σε νέους μετόχους που εφαρμόζεται από το Ηνωμένο Βασίλειο

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2007) 5398]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2008/166/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 14,

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις (2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1)

Με επιστολή της 15ης Ιουνίου 2004, η Επιτροπή ενημερώθηκε από πολίτη του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με παράνομη ενίσχυση την οποία χορήγησε το Συμβούλιο των Νήσων Shetland, η δημόσια αρχή των Νήσων Shetland του Ηνωμένου Βασιλείου. Με επιστολές της 24ης Αυγούστου 2004, της 4ης Φεβρουαρίου 2005, της 11ης Μαΐου 2005 και της 16ης Δεκεμβρίου 2005, η Επιτροπή ζήτησε από το Ηνωμένο Βασίλειο να παράσχει πληροφορίες σχετικά με την υπόψη ενίσχυση. Το Ηνωμένο Βασίλειο διαβίβασε στην Επιτροπή συμπληρωματικά στοιχεία με επιστολές της 10ης Δεκεμβρίου 2004, της 6ης Απριλίου 2005, της 8ης Σεπτεμβρίου 2005 και της 31ης Ιανουαρίου 2006.

(2)

Με επιστολή της 13ης Σεπτεμβρίου 2006, η Επιτροπή ενημέρωσε το Ηνωμένο Βασίλειο για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά την ενίσχυση. Το Ηνωμένο Βασίλειο διατύπωσε τις παρατηρήσεις του σχετικά με την ενίσχυση με επιστολή της 16ης Οκτωβρίου 2006.

(3)

Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 30 Νοεμβρίου 2006 (3). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση. Ωστόσο, δεν έλαβε παρατηρήσεις.

II.   ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

(4)

Το Συμβούλιο των Νήσων Shetland κατέβαλε ενισχύσεις στον τομέα της αλιείας δυνάμει δύο γενικών μέτρων ενίσχυσης, με τίτλο «Ενίσχυση στη βιομηχανία αλίευσης και μεταποίησης» και «Ενίσχυση στον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας», οι οποίες συνίσταντο σε πολλών διαφορετικών ειδών μορφές καθεστώτων ενισχύσεων τα οποία εφαρμόζονται από τη δεκαετία του 1970. Ένα από τα καθεστώτα αυτά ήταν το ονομαζόμενο «Καθεστώς ενισχύσεων σε νέους μετόχους» («το καθεστώς»). Στο πλαίσιο του εν λόγω καθεστώτος, το οποίο ίσχυσε από το 1982 έως τις 14 Ιανουαρίου 2005, μπορούσαν να δοθούν επιχορηγήσεις ως συμπλήρωμα της ιδίας χρηματοδοτικής συνεισφοράς για την αγορά μεριδίου σε υφιστάμενο ή νέο αλιευτικό σκάφος. Η ενίσχυση εχορηγείτο σε άτομα άνω των 18 ετών, τα οποία δεν κατείχαν ήδη μερίδιο σε αλιευτικό σκάφος.

(5)

Η ενίσχυση ανερχόταν στο 50 % του κόστους για την απόκτηση του μεριδίου, με ανώτατο όριο 7 500 GBP στην περίπτωση υφιστάμενου σκάφους και 15 000 GBP στην περίπτωση νέου σκάφους. Το υπόλοιπο 50 % μπορούσε να χρηματοδοτηθεί μόνο από την ιδία συμμετοχή των δικαιούχων, προερχόμενη είτε από τη δική τους αποταμίευση είτε από οικογενειακό δάνειο. Το ποσό της ενίσχυσης δεν μπορούσε σε καμία περίπτωση να υπερβεί το 25 % της αξίας του σκάφους.

(6)

Οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν υπό την προϋπόθεση ότι το σκάφος θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για αλιευτικές δραστηριότητες κατά την επόμενη πενταετία και ότι ο δικαιούχος θα διατηρήσει το μερίδιό του στο σκάφος για πενταετή περίοδο από τη λήψη της ενίσχυσης.

Λόγοι για τους οποίους κινήθηκε η διαδικασία

(7)

Η Επιτροπή είχε σοβαρές αμφιβολίες, κατά πόσον η ενίσχυση που εχορηγείτο στο πλαίσιο του καθεστώτος σε άτομα που αποκτούσαν για πρώτη φορά μερίδιο σε μεταχειρισμένο σκάφος θα μπορούσε να συμβιβαστεί με τις απαιτήσεις του σημείου 2.2.3.3. των κατευθυντήριων γραμμών για την εξέταση κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας του 1994, 1997 και 2001 αντιστοίχως (4). Ειδικότερα, είχε αμφιβολίες ως προς την συμμόρφωση του καθεστώτος με την προϋπόθεση να χορηγείται ενίσχυση μόνο για σκάφη που δεν ήταν παλαιότερα από 10 (5) ή 20 (6) έτη αντιστοίχως και που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για ακόμη 10 έτη τουλάχιστον. Επιπλέον, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες για τη συμβατότητα του ποσοστού ενίσχυσης που προέβλεπε το καθεστώς, ήτοι 25 % του πραγματικού κόστους απόκτησης του σκάφους, που δεν φαινόταν να συμμορφώνεται με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2001, οι οποίες εφαρμόζονταν στα υφιστάμενα καθεστώτα ενισχύσεων από την 1η Ιουλίου 2001 και επέτρεπαν ποσοστό ενίσχυσης μόνο μέχρι 20 % (7).

Όσον αφορά την ενίσχυση που χορηγήθηκε για την απόκτηση μεριδίου σε νέα σκάφη, η Επιτροπή θεώρησε ότι το καθεστώς δεν φαινόταν να αναφέρεται στο μέγεθος του αλιευτικού στόλου ούτε στις απαιτήσεις υγιεινής και ασφάλειας και στην υποχρέωση εγγραφής του σκάφους στο μητρώο αλιευτικού στόλου, σύμφωνα με τους όρους των άρθρων 6, 7, 9 και 10 καθώς και του παραρτήματος ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2792/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1999, για καθορισμό των λεπτομερών κανόνων και ρυθμίσεων σχετικά με την κοινοτική διαρθρωτική βοήθεια στον τομέα της αλιείας (8), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2369/2002 τις 20ής Δεκεμβρίου 2002  (9). Επιπλέον, το καθεστώς δεν φαινόταν να περιλαμβάνει διατάξεις σχετικές με τις πρόσθετες απαιτήσεις που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2792/1999, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2369/2002.

III.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

(8)

Στην απάντησή του της 16ης Οκτωβρίου 2006, το Ηνωμένο Βασίλειο διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος. Υπογράμμισε ότι το συνολικό ποσό των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος ήταν 581 750 GBP και όχι 8 000 000 GBP που αναφερόταν από την Επιτροπή στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ. Το Ηνωμένο Βασίλειο υπογράμμισε επίσης ότι μετά την 1η Ιουλίου 2001 δεν είχε χορηγηθεί καμία ενίσχυση για νέα σκάφη και ότι, επομένως, το ζήτημα της μη συμβατότητας του καθεστώτος μετά την εν λόγω ημερομηνία ήταν άνευ αντικειμένου.

(9)

Όσον αφορά τις ενισχύσεις για την απόκτηση μεριδίου σε μεταχειρισμένο σκάφος, το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσε ότι το καθεστώς δεν περιελάμβανε όρους σχετικά με την ηλικία του σκάφους ούτε διάταξη που να απαιτεί να μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα σκάφη επί 10 ακόμη έτη τουλάχιστον. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξε ότι το καθεστώς περιελάμβανε όρο πενταετούς επιχορήγησης και ότι η διάταξη αυτή αντιπροσώπευε σιωπηρή δέσμευση ότι το σκάφος θα εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται για αλιεία τουλάχιστον γι’ αυτό το χρονικό διάστημα.

(10)

Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε πίνακα του συνόλου των 78 μεμονωμένων ενισχύσεων, ύψους 7 500 GBP καθεμία, οι οποίες χορηγήθηκαν μεταξύ 25 Απριλίου 1996 και 15 Ιουλίου 2003 για την απόκτηση μεριδίου σε μεταχειρισμένο σκάφος, αναφέροντας το όνομα του δικαιούχου καθώς και το όνομα και την ηλικία του σκάφους. Το ποσοστό της ενίσχυσης κυμαινόταν μεταξύ 0,12 % και 25 %. Μετά την 1η Ιανουαρίου 2001, το ποσοστό της ενίσχυσης δεν υπερέβη ποτέ το 3,75 %.

(11)

Το Ηνωμένο Βασίλειο επισήμανε ότι 36 από τις εν λόγω 78 επιχορηγήσεις φαίνονταν μη συμβατές, αλλά ότι 28 από αυτές είχαν ανακτηθεί ή επρόκειτο να ανακτηθούν, κατόπιν απώλειας, κατάσχεσης, πώλησης ή παροπλισμού του αντίστοιχου σκάφους. Στην περίπτωση των δύο από τις οκτώ υπόλοιπες επιχορηγήσεις, δεν είχε επιδιωχθεί η ανάκτηση, καθόσον η απώλεια είχε επέλθει μετά τη λήξη της πενταετούς περιόδου επιχορήγησης. Έτσι, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι απέμεναν μόνο έξι δυνητικά μη συμβατές επιχορηγήσεις, οι οποίες αφορούσαν σκάφη που ήσαν ακόμη εν ενεργεία ή επόμενα σκάφη, στα οποία είχε μεταβιβασθεί το όφελος της υπόψη επιχορήγησης.

(12)

Τέλος, το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξε ότι, σε περίπτωση αρνητικής απόφασης της Επιτροπής, δεν απαιτείται ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν πριν από τις 3 Ιουνίου 2003, διότι τούτο θα αντέβαινε στην αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Συναφώς, το Ηνωμένο Βασίλειο παρέπεμψε στην απόφαση 2003/612/ΕΚ της Επιτροπής, της 3ης Ιουνίου 2003, σχετικά με δάνεια για την αγορά αλιευτικών ποσοστώσεων στις Νήσους Shetland (Ηνωμένο Βασίλειο) (10) και στην απόφαση 2006/226/ΕΚ της Επιτροπής, της 7ης Δεκεμβρίου 2005, για τις επενδύσεις της Shetland Leasing and Property Developments Ltd στις Νήσους Shetland (Ηνωμένο Βασίλειο) (11),δηλώνοντας ότι μέχρι τις 3 Ιουνίου 2003, το Συμβούλιο των Νήσων Shetland νομίμως έκρινε ότι τα κονδύλια τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τις ενισχύσεις αυτές ήταν ιδιωτικά και όχι δημόσια.

IV.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(13)

Πρέπει κατά πρώτον να κριθεί εάν το μέτρο μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, και εάν ναι, αν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

(14)

Η ενίσχυση χορηγήθηκε σε περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων στον τομέα της αλιείας, και συνεπώς έχει επιλεκτικό χαρακτήρα. Η ενίσχυση χορηγήθηκε από το Συμβούλιο των Νήσων Shetland με κρατικούς πόρους και ωφέλησε επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται ευθέως άλλες επιχειρήσεις στον αλιευτικό τομέα, τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και σε άλλα κράτη μέλη. Συνεπώς, η ενίσχυση νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό, φαίνεται δε να συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 της Συνθήκης ΕΚ.

Νομιμότητα

(15)

Σύμφωνα με το Ηνωμένο Βασίλειο, τα δύο γενικά καθεστώτα που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη αριθ. 4 εφαρμόστηκαν πριν από την προσχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Ωστόσο, η Επιτροπή σημειώνει ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δόθηκαν, το καθεστώς ενίσχυσης για νέους μετόχους τέθηκε σε εφαρμογή μόλις το 1982. Ούτως ή άλλως, λόγω της μη τήρησης αρχείων κατά το παρελθόν, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ήταν σε θέση να αποδείξει ότι η ενίσχυση υπήρχε ήδη πριν από την προσχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κοινότητα. Επιπλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσε ότι με την πάροδο των ετών τα καθεστώτα ενισχύσεων είχαν τροποποιηθεί και ότι οι τροποποιήσεις αυτές δεν κοινοποιήθηκαν ποτέ στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 93 παράγραφος 3). Ως εκ τούτου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί νέα ενίσχυση.

Βάση για την αξιολόγηση

(16)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 δεν προβλέπει προθεσμία παραγραφής για την εξέταση των «παράνομων ενισχύσεων» κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο στ), δηλαδή των ενισχύσεων που τέθηκαν σε εφαρμογή πριν η Επιτροπή αποφανθεί κατά πόσον συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Ωστόσο, το άρθρο 15 του εν λόγω κανονισμού ορίζει ότι οι εξουσίες της Επιτροπής σε θέματα ανακτήσεως ενίσχυσης υπόκεινται σε δεκαετή προθεσμία παραγραφής, ότι η προθεσμία παραγραφής αρχίζει την ημέρα κατά την οποία η ενίσχυση χορηγείται στο δικαιούχο και ότι κάθε μέτρο που λαμβάνει η Επιτροπή έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή της προθεσμίας αυτής. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι αναγκαίο στην παρούσα περίπτωση να εξετάσει τις ενισχύσεις για τις οποίες ισχύει η παραγραφή αυτή, δηλαδή τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν περισσότερο από δέκα χρόνια πριν ληφθεί οποιοδήποτε μέτρο γι’ αυτές από την Επιτροπή.

(17)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι στην παρούσα περίπτωση η προθεσμία αυτή έχει διακοπεί από την αίτηση πληροφοριών που απηύθυνε η Επιτροπή στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 24 Αυγούστου 2004. Κατά συνέπεια, η παραγραφή εφαρμόζεται για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στους δικαιούχους πριν τις 24 Αυγούστου 1994. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή περιόρισε την αξιολόγησή της στις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν μεταξύ 24 Αυγούστου 1994 και Ιανουαρίου 2005.

(18)

Οι κρατικές ενισχύσεις μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά εάν συμφωνούν με μία από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στη συνθήκη ΕΚ. Όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της αλιείας, τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης θεωρείται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, εάν συμφωνούν με τους όρους των κατευθυντήριων γραμμών για την εξέταση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας. Σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο του σημείου 5.3 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2004: «Μια ενίσχυση κρίνεται ως “παράνομη ενίσχυση” κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν κατά τη χρονική στιγμή έναρξης ισχύος της διοικητικής πράξης σύστασης της ενίσχυσης». Τούτο είναι επίσης σύμφωνο προς τους γενικούς κανόνες που διατυπώνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τον καθορισμό των εφαρμοστέων κανόνων για την αξιολόγηση παράνομης κρατικής ενίσχυσης (12). Επομένως, η ενίσχυση πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τη συμβατότητά της με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1994, 1997 και 2001.

Νέα σκάφη

(19)

Όσον αφορά τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για την απόκτηση μεριδίου σε νέο σκάφος, η Επιτροπή, στην απόφασή της για κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, τόνισε ότι οι ενισχύσεις που είχαν χορηγηθεί πριν από την 1η Ιουλίου 2001 μπορούσε να θεωρηθεί ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Μετά την ημερομηνία αυτή, όμως, οι όροι του καθεστώτος δεν φαινόταν πλέον να συμβιβάζονται με τους εφαρμοστέους όρους και ως εκ τούτου η Επιτροπή είχε σοβαρές αμφιβολίες για το αν ήταν συμβατές οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή.

(20)

Από τις πληροφορίες που υπέβαλε το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να διαπιστωθεί ότι δεν χορηγήθηκε καμία ενίσχυση μετά την 1η Ιουλίου 2001 για την απόκτηση μεριδίου σε νέο σκάφος και ότι από τις 14 Ιανουαρίου 2005 το καθεστώς δεν είναι πλέον σε ισχύ.

Μεταχειρισμένα σκάφη

(21)

Σύμφωνα με το σημείο 2.2.3.3 των κατευθυντήριων γραμμών 1994, 1997 και 2001, οι ενισχύσεις μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά μόνον όταν το σκάφος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ακόμη 10 έτη τουλάχιστον. Επιπλέον, βάσει των κατευθυντηρίων γραμμών 1994 και 1997, το σκάφος πρέπει να είναι τουλάχιστον 10 ετών, βάσει δε των κατευθυντήριων γραμμών 2001, τουλάχιστον 20 ετών.

(22)

Το καθεστώς δεν περιλαμβάνει όρους σχετικούς με την ηλικία των σκαφών και το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσε ότι κανένας άλλος όρος ή ενέργεια δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη συμβατότητα με τον όρο αυτό. Επιπλέον, το καθεστώς δεν προέβλεπε απαίτηση να χρησιμοποιηθούν τα σκάφη επί 10 ακόμη έτη τουλάχιστον. Αυτό καθιστά το καθεστώς σαφώς ασύμβατο με τις κατευθυντήριες γραμμές 1994, 1997 και 2001.

(23)

Η ασυμβατότητα αυτή δεν μπορεί να αρθεί με την απαίτηση του καθεστώτος να διατηρηθεί το μερίδιο στο σκάφος επί τουλάχιστον πέντε έτη ακόμη και να χρησιμοποιείται το σκάφος για αλιεία στη διάρκεια των ετών αυτών. Η διάταξη αυτή απλώς εξασφάλιζε ότι τα σκάφη θα ήσαν σε ενέργεια κατά τα πρώτα πέντε έτη, ήτοι μόνο για το ήμισυ του διαστήματος που απαιτούν οι κατευθυντήριες γραμμές.

(24)

Επομένως, κρίνεται ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος για την απόκτηση μεριδίου σε μεταχειρισμένο σκάφος δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

Ανάκτηση της ενίσχυσης

(25)

Σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον δικαιούχο.

(26)

Το Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίστηκε ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να απαιτεί ανάκτηση της ενίσχυσης, εφόσον τούτο αντιβαίνει στην αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, και ισχυρίζεται ότι η εν λόγω αρχή εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση.

(27)

Τα κονδύλια που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση του καθεστώτος είναι τα ίδια κονδύλια που χρησιμοποιούνται για τις ενισχύσεις που αποτελούν αντικείμενο των αρνητικών αποφάσεων της Επιτροπής, 2003/612/ΕΚ και 2006/226/ΕΚ, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 12 της παρούσας απόφασης. Στις περιπτώσεις εκείνες, η Επιτροπή έκρινε ότι τα κονδύλια αυτά έπρεπε να θεωρηθούν κρατικοί πόροι για τους σκοπούς του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι υπό τις ειδικές περιστάσεις των υπόψη υποθέσεων, είχε δημιουργηθεί δικαιολογημένη εμπιστοσύνη όσον αφορά την ιδιωτική φύση των υπόψη κονδυλίων από την πλευρά των αρχών των Νήσων Shetland και των εμπλεκόμενων φορέων μέσω του συνδυασμού ορισμένων στοιχείων τα οποία αποκλείουν την ανάκτηση των μη συμβατών κρατικών ενισχύσεων.

(28)

Η Επιτροπή εκτιμά ωστόσο ότι στην παρούσα περίπτωση τα στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη στις αποφάσεις 2003/612/ΕΚ και 2006/226/ΕΚ δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο και ότι δεν έχει δημιουργηθεί δικαιολογημένη εμπιστοσύνη. Η Επιτροπή σημειώνει, συγκεκριμένα, τα μέτρα και τις δηλώσεις των αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου, που δείχνουν σαφώς ότι, κατά τη χορήγηση της εκάστοτε ενίσχυσης, οι αρμόδιες αρχές είχαν την βεβαιότητα ότι το καθεστώς συνιστούσε όντως καθεστώς κρατικής ενίσχυσης και ότι εφαρμόζονταν οι κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων.

(29)

Για να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό η Επιτροπή παρατηρεί ότι, σε αντίθεση με τις ενισχύσεις που καλύπτονται από τις αποφάσεις 2003/612/ΕΚ και 2006/226/ΕΚ, το υπόψη καθεστώς θεσπίστηκε ως κανονικό καθεστώς ενίσχυσης και αφορά άμεσες επιχορηγήσεις σε αλιείς, οι οποίες χορηγούνται απευθείας από το Συμβούλιο των Νήσων Shetland. Επιπλέον, οι ειδικές περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης δείχνουν σαφώς ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θεώρησε πως εφαρμόζονται οι κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, καθώς συμπεριλάμβανε συστηματικά τις δαπάνες βάσει του καθεστώτος στις ετήσιες εκθέσεις περί κρατικών ενισχύσεων που υπέβαλε το ΗΒ στην Επιτροπή σύμφωνα με τις κοινοτικές υποχρεώσεις. Όντως, σε απάντηση ερωτημάτων που έθεσε η Επιτροπή, το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε στην επιστολή του της 10ης Δεκεμβρίου 2004 ότι: «οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν βάσει των καθεστώτων έχουν συμπεριληφθεί στην ετήσια απογραφή κρατικών ενισχύσεων και υποβάλλονταν στην Επιτροπή κάθε έτος, όπως απαιτείται, και τούτο επί σειρά ετών» και στην επιστολή του με ημερομηνία 6 Απριλίου 2005 ότι: «Οι αρχές μου, επί σειρά ετών, ενεργούσαν καλόπιστα και με την πεποίθηση ότι τα καθεστώτα ικανοποιούσαν τις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις».

(30)

Έχοντας υπόψη τις δηλώσεις αυτές και τις περιστάσεις της υπόθεσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η απαίτηση ανάκτησης της ενίσχυσης δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αντιβαίνει σε γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου. Συνεπώς, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, η Επιτροπή θεωρεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να ανακτήσει την ενίσχυση από τους δικαιούχους του καθεστώτος (ανεξαρτήτως των ενεργειών που έχουν ήδη γίνει), με την επιφύλαξη των περιπτώσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού ΕΚ) αριθ. 875/2007 της Επιτροπής, της 24ης Ιουλίου 2007, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας στον τομέα της αλιείας και για την τροποίησι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1860/2004 (13).

(31)

Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, για να αποκατασταθεί πραγματικά ο ανταγωνισμός, η ανάκτηση πρέπει να περιλαμβάνει και τόκους. Οι εν λόγω τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (14). Επομένως, το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να εξασφαλίσει ότι και οι ανακτήσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη θα πληρούν τον όρο αυτό, στις δε περιπτώσεις που η ανάκτηση δεν περιλάμβανε τόκους, πρέπει να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την ανάκτηση και του ποσού των τόκων από τους δικαιούχους.

(32)

Η Επιτροπή ζητεί από το Ηνωμένο Βασίλειο να της επιστρέψει το συνημμένο ερωτηματολόγιο σχετικά με τη σημερινή κατάσταση της διαδικασίας ανάκτησης και να συντάξει πίνακα των δικαιούχων τους οποίους αφορά η διαδικασία ανάκτησης.

V.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(33)

Βάσει της αξιολόγησης που έγινε στο τμήμα IV, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, χορήγησε παράνομα κρατική ενίσχυση στο πλαίσιο του καθεστώτος.

(34)

Η Επιτροπή κρίνει ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, εφόσον πρόκειται για ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για την απόκτηση για πρώτη φορά μεριδίου σε μεταχειρισμένο αλιευτικό σκάφος.

(35)

Επειδή μετά την 1η Ιουλίου 2001 δεν χορηγήθηκε καμία ενίσχυση για την απόκτηση για πρώτη φορά μεριδίου σε νέο αλιευτικό σκάφος, όλες οι ενισχύσεις του είδους αυτού που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος κρίνεται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1.   Οι κρατικές ενισχύσεις που εφήρμοσε το Ηνωμένο Βασίλειο βάσει του καθεστώτος ενισχύσεων σε νέους μετόχους («του καθεστώτος») συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, εφόσον πρόκειται για ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για την απόκτηση για πρώτη φορά μεριδίου σε νέο αλιευτικό σκάφος.

2.   Οι κρατικές ενισχύσεις που εφήρμοσε το Ηνωμένο Βασίλειο βάσει του καθεστώτος δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, εφόσον πρόκειται για ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για την απόκτηση για πρώτη φορά μεριδίου σε μεταχειρισμένο αλιευτικό σκάφος.

Άρθρο 2

Οι μεμονωμένες ενισχύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης δεν συνιστούν ενισχύσεις, εάν πληρούν τους όρους του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 875/2007.

Άρθρο 3

1.   Το Ηνωμένο Βασίλειο λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να ανακτήσει από τους δικαιούχους τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, πλην εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 2.

2.   Επί των ποσών των ενισχύσεων που πρέπει να ανακτηθούν οφείλονται τόκοι από την ημερομηνία που τέθηκαν στη διάθεση των δικαιούχων μέχρι τον χρόνο της πραγματικής τους ανάκτησης.

3.   Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής.

4.   Το Ηνωμένο Βασίλειο ακυρώνει την καταβολή κάθε εκκρεμούσας ενίσχυσης βάσει του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 με ισχύ από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 4

1.   Η ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 είναι άμεση και πραγματική.

2.   Το Ηνωμένο Βασίλειο εξασφαλίζει την εκτέλεση της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.

Άρθρο 5

1.   Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, το Ηνωμένο Βασίλειο υποβάλλει στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:

α)

κατάλογο των δικαιούχων που έχουν λάβει τις ενισχύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 της παρούσας απόφασης οι οποίες δεν πληρούν τους όρους που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 875/2007 και το συνολικό ποσό της ενίσχυσης που έχει λάβει κάθε ένας,

β)

το συνολικό ποσό (κεφάλαιο και τόκοι) που θα πρέπει να ανακτηθεί από κάθε δικαιούχο,

γ)

λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση, και

δ)

έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στους δικαιούχους να επιστρέψουν την ενίσχυση.

2.   Το Ηνωμένο Βασίλειο τηρεί ενήμερη την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που λαμβάνονται για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, μέχρις ότου ολοκληρωθεί η ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2.

Υποβάλλει αμέσως, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, όλες τις πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση.

Παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά των ενισχύσεων και των τόκων ανάκτησης που έχουν ήδη ανακτηθεί από τους δικαιούχους.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας.

Βρυξέλλες, 13 Νοεμβρίου 2007.

Για την Επιτροπή

Joe BORG

Μέλος της Επιτροπής


(1)   ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1791/2006 (ΕΕ L 363 της 20.12.2006, σ. 1).

(2)   ΕΕ C 291 της 30.11.2006, σ. 5.

(3)   ΕΕ C 291 της 30.11.2006, σ. 5.

(4)   ΕΕ C 260 της 17.9.1994, σ. 3· ΕΕ C 100 της 27.3.1997, σ. 12· και EE C 19 της 20.1.2001, σ. 7.

(5)  Κατευθυντήριες γραμμές 1994 και 1997.

(6)  Κατευθυντήριες γραμμές 2001.

(7)  Σημείο 2.2.3.3 στοιχείο γ) των κατευθυντήριων γραμμών για την εξέταση κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας του 2001.

(8)   ΕΕ L 337 της 30.12.1999, σ. 10. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1421/2004 (ΕΕ L 260 της 6.8.2004, σ. 1).

(9)   ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 49.

(10)   ΕΕ L 211 της 21.8.2003, σ. 63.

(11)   ΕΕ L 81 της 18.3.2006, σ. 36.

(12)   ΕΕ C 119 της 22.5.2002, σ. 22.

(13)   ΕΕ L 193 της 25.7.2007, σ. 6.

(14)   ΕΕ L 140 της 30.4.2004, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1935/2006 (ΕΕ L 407 της 30.12.2006).