1

Bir-rikors tagħha bbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, ir-rikorrenti, TP, titlob l-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea tal‑1 ta’ Ottubru 2022 li permezz tagħha din ġiet eskluża, minn naħa, milli tipparteċipa fil-proċeduri għall-għoti rregolati mir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (ĠU 2018, L 193, p. 1, rettifika fil-ĠU 2019, L 60, p. 36, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Finanzjarju 2018”), jew iffinanzjati mill-11‑il Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) u, min-naħa l-oħra, mis-selezzjoni għall-eżekuzzjoni tal-Fondi tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).

Il-fatti li wasslu għall-kawża

2

Fis‑26 ta’ Ġunju 2009, ir-rikorrenti kkonkludiet ftehim ta’ konsorzju ma’ kumpannija oħra (iktar ’il quddiem is-“sieħeb”) sabiex tipparteċipa fi proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku għal xogħlijiet mibdija mill-Kummissjoni. Dan il-kuntratt kien jirrigwarda l-immodernizzar ta’ xogħol.

3

Il-Kummissjoni ddeċidiet li tagħti l-kuntratt lill-konsorzju fformat mir-rikorrenti u mis-sieħeb tagħha (iktar ’il quddiem il-“konsorzju”). Kuntratt ġie konkluż f’dan ir-rigward fil‑5 ta’ Ottubru 2009 (iktar ’il quddiem il-“kuntratt kontenzjuż”).

4

Il-ħidma bdiet f’Novembru 2009 u tlestiet sentejn wara, f’Novembru 2011.

5

Fi Frar 2012, ġew ikkonstatati nuqqasijiet fil-ħidma tax-xogħol. L-inġinier inkarigat mix-xogħlijiet għalhekk wettaq studju. Is-sieħeb, f’isem il-konsorzju, għamel tiswijiet abbażi ta’ dan l-istudju u l-istruzzjonijiet tal-inġinier.

6

Peress li ma kinitx issodisfatta bit-tiswijiet imwettqa mis-sieħeb, il-Kummissjoni bagħtet lill-konsorzju, fis‑17 ta’ Diċembru 2013, notifika ta’ xoljiment antiċipat tal-kuntratt kontenzjuż. Fl‑14 ta’ Jannar 2014, il-konsorzju bagħat, min-naħa tiegħu, notifika ta’ xoljiment tal-kuntratt kontenzjuż.

7

Il-Kummissjoni u l-konsorzju qablu li jsolvu t-tilwima tagħhom dwar it-terminazzjoni tal-kuntratt billi jissottomettuh lil kumitat għas-soluzzjoni tat-tilwim.

8

Permezz ta’ deċiżjoni tat‑3 ta’ Lulju 2014, il-kumitat għas-soluzzjoni tat-tilwim indika li l-problemi ta’ funzjonament tax-xogħol kienu ġew ikkawżati minn kombinazzjoni ta’ nuqqasijiet fil-konċepiment u ta’ eżekuzzjoni, li r-responsabbiltà tagħhom kienet imputabbli kemm lill-Kummissjoni kif ukoll lill-konsorzju.

9

Il-Kummissjoni għalhekk talbet li jsir studju ġdid tax-xogħol, li ta lok għall-komunikazzjoni ta’ rapport fis‑17 ta’ Lulju 2017.

10

Abbażi, b’mod partikolari, ta’ dan ir-rapport, il-Kummissjoni bdiet, fil‑15 ta’ Settembru 2017, proċedura ta’ arbitraġġ skont ir-regoli ta’ arbitraġġ tal-Kamra Internazzjonali tal-Kummerċ (KIK).

11

Fl‑11 ta’ Frar 2020, tribunal ta’ arbitraġġ ikkostitwit taħt l-awspiċji tal-KIK (iktar ’il quddiem it-“Tribunal ta’ Arbitraġġ”) ta deċiżjoni parzjali li permezz tagħha kkonstata l-eżistenza ta’ 6 757 difett li jirriżultaw mix-xogħlijiet eżegwiti b’applikazzjoni tal-kuntratt kontenzjuż. Fil-fehma tiegħu, 4 206 minnhom kienu jaqgħu taħt ir-responsabbiltà esklużiva tal-konsorzju u 2 551 minnhom kienu jaqgħu taħt responsabbiltà kondiviża tal-Kummissjoni, sa 60 %, u tal-konsorzju, sa 40 %.

12

Fid‑19 ta’ Lulju 2022, it-Tribunal ta’ Arbitraġġ ta d-deċiżjoni finali tiegħu, li fiha ddeċieda, b’mod partikolari, li r-rikorrenti u s-sieħeb kienu flimkien u in solidum ikkundannati jħallsu lill-Unjoni ammont li jikkorrispondi għall-ispejjeż neċessarji sabiex jiġi kkumpensat ix-xogħol.

13

Sabiex wasal għal din id-deċiżjoni, it-Tribunal ta’ Arbitraġġ ikklassifika l-aġir tal-konsorzju bħala negliġenza gravi, li ppermettielu li ma japplikax klawżola tal-kuntratt kontenzjuż li tillimita r-responsabbiltà kuntrattwali tal-partijiet.

14

Iż-żewġ sentenzi tat-Tribunal ta’ Arbitraġġ kienu s-suġġett ta’ rikorsi, li għadhom pendenti fid-data tal-preżentata ta’ dan ir-rikors.

15

Fi Frar 2021, il-Kummissjoni kienet adixxiet lill-korp interistituzzjonali stabbilit skont l-Artikolu 143 tar-Regolament Finanzjarju 2018, li, kif jirriżulta mill-premessa 38 tal-imsemmi regolament, huwa responsabbli għall-evalwazzjoni tat-talbiet u għall-ħruġ ta’ rakkomandazzjonijiet dwar il-ħtieġa li jittieħdu deċiżjonijiet ta’ esklużjoni jew ta’ impożizzjoni ta’ sanzjonijiet finanzjarji fil-każijiet sottomessi lilu mill-Kummissjoni jew minn istituzzjonijiet u organi oħra tal-Unjoni.

16

Fl‑1 ta’ Ottubru 2022, wara r-rakkomandazzjoni tal-korp istituzzjonali msemmi fil-punt 15 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata.

It-talbiet tal‑partijiet

17

Ir-rikorrenti talbet, fil-verżjoni finali tal-osservazzjonijiet tagħha, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

–

tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

–

tikkundanna lill-Kummissjoni tħallas kumpens għad-danni mġarrba minħabba d-deċiżjoni kkontestata;

–

tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

18

Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

–

tiċħad ir-rikors;

–

tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id‑dritt

Fuq it-talba għal ommissjoni ta’ data

19

Permezz ta’ att separat ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑5 ta’ Jannar 2023, ir-rikorrenti ressqet talba għall-ommissjoni ta’ ċerta informazzjoni fil-konfront tal-pubbliku.

20

Fil-konċiljazzjoni bejn il-pubblikazzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali u tas-sigriet kummerċjali, il-qorti għandha tfittex, fiċ-ċirkustanzi ta’ kull każ, il-bilanċ ġust, billi tieħu inkunsiderazzjoni d-dritt ta’ aċċess tal-pubbliku għad-deċiżjonijiet ġudizzjarji (sentenza tas‑27 ta’ April 2022, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Port Polski Ośrodek Rozwoju Technologii/Commission, T‑4/20, EU:T:2022:242, punt 29).

21

Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-pubblikazzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji hija intiża li tippermetti l-istħarriġ tal-ġustizzja mill-pubbliku u tikkostitwixxi garanzija proċedurali fundamentali kontra l-arbitrarjetà (Qorti EDB, 16 ta’ April 2013, Fazliyski vs Il-Bulgarija, CE:ECH:2013:0416JUD004090805, punt 69).

22

Għaldaqstant, hemm lok li tintlaqa’, sa fejn huwa possibbli, it-talba tar-rikorrenti, sa fejn ir-rekwiżit ta’ stħarriġ tal-ġustizzja mill-pubbliku ma jipprekludix dan. Għall-bqija, din it-talba hija miċħuda.

Fuq it-talbiet għall-finijiet tal-annullament

23

Insostenn tat-talbiet tagħha għall-finijiet ta’ annullament, ir-rikorrenti tinvoka tliet motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, it-tieni wieħed, fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 136(3) tar-Regolament Finanzjarju 2018 kif ukoll fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u, it-tielet wieħed, fuq l-applikazzjoni retroattiva ta’ sanzjoni iktar severa.

24

Fir-rigward tal-ewwel motiv, ir-rikorrenti ssostni li huwa l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli sabiex jadotta sanzjoni skont l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 li għandu jwettaq eżami individwali tal-aġir tal-persuna akkużata, inkluż meta diversi persuni jew entitajiet ikunu kkonċernati minn sitwazzjoni. Hija ssostni li l-Kummissjoni ma pproċedietx b’dan il-mod fir-rigward tagħha, sa fejn hija bbażat ruħha esklużivament fuq ir-responsabbiltà konġunta u in solidum tagħha bħala membru tal-konsorzju u minn dan iddeduċiet li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 136(1) tar-Regolament Finanzjarju 2018.

25

Il-Kummissjoni, wara li rrilevat li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tikkostitwixxi sanzjoni kriminali, issostni li r-rikorrenti ma rnexxilhiex tikkonfuta l-konstatazzjonijiet fattwali li kienu ġew ikkomunikati lilha matul il-proċedura amministrattiva qabel l-adozzjoni tal-imsemmija deċiżjoni.

26

Il-Kummissjoni tindika li t-Tribunal ta’ Arbitraġġ ikkonstata li l-aġir tar-rikorrenti, bħala parti mill-kontraenti, kien serjament negliġenti u li ebda limitazzjoni ta’ responsabbiltà ma setgħet tapplika minħabba l-importanza u l-gravità tan-nuqqasijiet ikkonstatati. Hija żżid li hija adottat id-deċiżjoni kkontestata billi bbażat ruħha fuq din il-konstatazzjoni tat-Tribunal ta’ Arbitraġġ, li ppermettitilha tikkonkludi li r-rikorrenti kienet naqset, personalment, milli twettaq obbligi essenzjali fl-eżekuzzjoni tal-kuntratt kontenzjuż.

27

Barra minn hekk, il-Kummissjoni tfakkar li r-rikorrenti u s-sieħeb impenjaw ruħhom in solidum li jeżegwixxu l-kuntratt kontenzjuż.

28

Il-Kummissjoni tinvoka wkoll il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tal-kompetizzjoni, li tirrigwarda r-responsabbiltà tal-kumpannija omm għall-azzjonijiet tas-sussidjarja tagħha, u, b’mod partikolari, tas-sentenza tal‑14 ta’ Settembru 2016, Ori Martin u SLM vs Il-Kummissjoni (C‑490/15 P u C‑505/15 P, mhux ippubblikata, EU:C:2016:678, punt 60).

29

L-eżami ta’ dan il-motiv iwassal sabiex jiġi ddeterminat jekk il-konstatazzjoni mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni fuq il-kuntratt ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali attribwibbli lil grupp ta’ persuni li miegħu istituzzjoni jew organu tal-Unjoni ffirma kuntratt, li minnu tirriżulta responsabbiltà kuntrattwali in solidum ta’ kull waħda mill-persuni li jipparteċipaw f’dan il-grupp, tippermettix lill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli, abbażi ta’ din is-sempliċi solidarjetà kuntrattwali, jadotta miżura ta’ esklużjoni kontra waħda minn dawn il-persuni.

30

F’dan ir-rigward, huwa neċessarju, fl-ewwel lok, li jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 għandux jiġi interpretat bħala li jimponi awtomatikament l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli.

31

Fil-fatt, fil-preżenza ta’ tali rabta, il-konstatazzjoni mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni fuq il-kuntratt ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali attribwibbli lil grupp ta’ persuni li miegħu istituzzjoni jew organu tal-Unjoni ffirma kuntratt, li minnu tirriżulta responsabbiltà kuntrattwali in solidum ta’ kull waħda mill-persuni li jipparteċipaw f’dan il-grupp, tippermetti lill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli, abbażi ta’ din is-sempliċi solidarjetà kuntrattwali, li jadotta miżura ta’ esklużjoni kontra waħda minn dawn il-persuni.

32

Jekk, fi tmiem l-ewwel stadju tar-raġunament, l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 ma jistax jiġi interpretat bħala li jimponi awtomatikament l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli, għandu għalhekk, fit-tieni lok, jiġi vverifikat jekk din id-dispożizzjoni għandhiex tiġi interpretata fis-sens li timponi fuq l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli obbligu ta’ eżami individwali tal-aġir tal-persuna akkużata meta huwa jkollu l-intenzjoni li japplikaha.

Fuq l-eżistenza ta’ rabta awtomatika bejn il-konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali u l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni

33

Skont ġurisprudenza stabbilita, fl-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss it-termini tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha, l-għanijiet mfittxija mill-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha u, skont il-każ, l-oriġini tagħha (ara is-sentenza tat‑18 ta’ Ottubru 2022, IG Metall u ver.di, C‑677/20, EU:C:2022:800, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).

–

Fuq l-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018

34

L-Artikolu 136 tar-Regolament Finanzjarju 2018, intitolat “Kriterji ta’ esklużjoni u deċiżjonijiet dwar esklużjonijiet”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, dan li ġej:

35

L-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 għalhekk jirreferi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi fl-eżekuzzjoni ta’ impenn ġuridiku.

36

Il-kunċett ta’ “impenn ġuridiku” huwa ddefinit fl-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju 2018. Huwa att li bih l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli jistabbilixxi jew jikkonstata obbligu li jirriżulta f’pagament jew f’pagamenti sussegwenti u fil-kontabbiltà tan-nefqa ddebitata lill-baġit, u li jinkludi l-ftehimiet u l-kuntratti speċifiċi konklużi fil-kuntest ta’ ftehimiet qafas ta’ sħubija finanzjarja u ta’ kuntratti qafas. Din id-definizzjoni wiesgħa ħafna tinkludi l-kuntratti.

37

Barra minn hekk, fil-premessa 67 tar-Regolament Finanzjarju 2018, isir riferiment, fir-rigward ta’ deċiżjoni ta’ esklużjoni ta’ persuna jew ta’ entità mill-parteċipazzjoni fil-proċeduri ta’ għoti, għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ “kuntratt”.

38

Fl-aħħar nett, l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, li jipprevedi, b’mod partikolari, li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat wassal għal “terminazzjoni bikrija” jew għall-applikazzjoni ta’ penali “kuntrattwali”, jirreferi għal kuntest kuntrattwali.

39

Konsegwentement, l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 huwa applikabbli fil-każ ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi kuntrattwali.

40

Madankollu, l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 ma jipprevedix li kull nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kuntrattwali jwassal awtomatikament għall-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni. Fil-fatt, f’din id-dispożizzjoni jsir riferiment għall-fatt li jkunu “[twettqu] nuqqasijiet sinifikanti” fir-rigward ta’ “obbligi ewlenin”. Dawn huma kundizzjonijiet addizzjonali imposti speċifikament minn dan ir-regolament finanzjarju għall-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni.

41

L-eżistenza ta’ tali kundizzjonijiet, li ma jirriżultawx mill-kuntratt jew mil-liġi applikabbli għalih, iżda mir-Regolament Finanzjarju 2018, timplika li hija inkwistjoni, f’tali ipoteżi, klassifikazzjoni ġuridika tal-fatti magħmula mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli, li hija distinta minn dik magħmula, jekk ikun il-każ, mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni fuq il-kuntratt.

42

Barra minn hekk, it-termini użati huma suffiċjentement indeterminati sabiex iħallu marġni ta’ evalwazzjoni lill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-fatti, u dan jikkonferma li dan, qabel ma jadotta miżura ta’ esklużjoni, għandu jagħmel klassifikazzjoni ġuridika awtonoma tal-fatti.

43

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 34 sa 42 iktar ’il fuq, jista’ jiġi konkluż li mill-formulazzjoni tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 jirriżulta li ma hemmx rabta awtomatika bejn konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali magħmula mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni fuq il-kuntratt u l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni mill-imsemmi uffiċjal, peress li dan tal-aħħar għandu jipproċedi għal klassifikazzjoni ġuridika awtonoma tal-aġir tal-persuna akkużata fid-dawl tal-kriterji speċifiċi previsti mill-imsemmi artikolu.

–

Fuq l-interpretazzjoni kuntestwali tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018

44

Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-każijiet imsemmija fl-Artikolu 136(1)(b) sa (d) u (f) sa (h) tar-Regolament Finanzjarju 2018, isir riferiment għal aġir, bħal ksur tal-obbligi relatati mal-ħlas tat-taxxi jew tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, kondotta professjonali ħażina ta’ ċertu gravità jew frodi li jippreġudikaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, li l-klassifikazzjoni ġuridika tagħhom diġà saret f’sentenza definittiva jew f’deċiżjoni amministrattiva definittiva.

45

F’dawn il-każijiet, l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli sabiex jadotta l-miżura ta’ esklużjoni jidher għalhekk li huwa marbut bil-klassifikazzjoni ġuridika adottata minn awtorità distinta minnu, mingħajr ma jista’ jkollu l-iċken marġni ta’ evalwazzjoni fir-rigward tagħha.

46

Għall-kuntrarju, fir-rigward tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, dan jirreferi direttament għall-aġir inkwistjoni, u mhux għas-sentenza jew għad-deċiżjoni amministrattiva li permezz tagħha awtorità distinta mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli, pereżempju l-qorti li jkollha ġurisdizzjoni fuq il-kuntratt, wettqet klassifikazzjoni minn qabel ta’ dan l-aġir.

47

Tali differenza sostanzjali fil-formulazzjoni tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 teskludi kull rabta awtomatika bejn il-konstatazzjoni mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni fuq il-kuntratt ta’ nuqqas tal-persuna akkużata mill-obbligi kuntrattwali tagħha u l-adozzjoni mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli ta’ miżura ta’ esklużjoni. Fir-rigward speċifikament tal-ipoteżi koperta minn din id-dispożizzjoni, l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli għandu għalhekk jipproċedi għal klassifikazzjoni ġuridika awtonoma tal-aġir inkwistjoni.

48

Fit-tieni lok, l-Artikolu 136(2) tar-Regolament Finanzjarju 2018 jipprevedi r-rabta bejn il-klassifikazzjoni ġuridika tal-fatti magħmula mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli u l-konstatazzjonijiet magħmula minn awtoritajiet distinti minnu.

49

Issa, mill-Artikolu 136(2) tar-Regolament Finanzjarju 2018 jirriżulta li l-konstatazzjonijiet magħmula f’sentenza definittiva jew f’deċiżjoni amministrattiva definittiva huma imposti fuq l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 136(1)(c), (d) u (f) sa (h) tar-Regolament Finanzjarju 2018, iżda mhux fil-każ imsemmi fil-paragrafu 1 (e) tal-istess artikolu.

50

Fil-fatt, mill-ewwel subparagrafu tiegħu, l-Artikolu 136(2) tar-Regolament Finanzjarju 2018 jiddistingwi bejn dawn iż-żewġ ipoteżijiet sabiex jindika li, fl-ewwel waħda, l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli jwettaq klassifikazzjoni awtonoma tal-fatti fl-assenza ta’ sentenza definittiva jew ta’ deċiżjoni amministrattiva definittiva, filwaqt li, fit-tieni wieħed, huwa jista’ jwettaq tali klassifikazzjoni mingħajr ma din ir-riżerva tidher.

51

Peress li l-Artikolu 136(2) tar-Regolament Finanzjarju 2018 ma jipprevedix li l-eżistenza ta’ sentenza definittiva jew ta’ deċiżjoni definittiva adottata minn awtorità distinta mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli jkollha effett fuq l-evalwazzjoni mwettqa minnha fl-ipoteżi prevista fl-Artikolu 136(1)(e) tal-imsemmi regolament, kull rabta awtomatika bejn il-konstatazzjoni mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni fuq il-kuntratt ta’ nuqqas tal-persuna akkużata mill-obbligi kuntrattwali tagħha u l-adozzjoni mill-uffiċjali tal-awtorizzazzjoni responsabbli ta’ miżura ta’ esklużjoni hija eskluża. Għall-kuntrarju, fir-rigward b’mod speċifiku ta’ din id-dispożizzjoni, l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli għandu jipproċedi għal klassifikazzjoni ġuridika awtonoma tal-aġir tal-persuna akkużata.

52

Mill-analiżi kollha tal-kuntest tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 jirriżulta li din id-dispożizzjoni ma tistax tiġi interpretata bħala li tistabbilixxi rabta awtomatika bejn konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali mwettqa mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni u l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli.

–

Fuq l-interpretazzjoni storika u teleoloġika tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018

53

Għandu jitfakkar li l-miżuri ta’ esklużjoni ġew stabbiliti mir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal‑25 ta’ Ġunju 2002 rigward ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 4, p. 74, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Finanzjarju 2002”). Dawn il-miżuri kienu jaqgħu, sa mill-bidu, taħt sistema legali awtonoma li kienet tinkludi wkoll sanzjonijiet finanzjarji.

54

Għalhekk, kemm dawn is-sanzjonijiet finanzjarji kif ukoll il-miżuri ta’ esklużjoni kellhom, skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Finanzjarju 2002, ikunu proporzjonati fir-rigward ta’ numru ta’ kriterji ddefiniti mill-imsemmi regolament. Barra minn hekk, l-adozzjoni tal-miżuri ta’ esklużjoni u tas-sanzjonijiet finanzjarji kienet iffaċilitata bl-istabbiliment, fi ħdan kull istituzzjoni tal-Unjoni, ta’ database aċċessibbli għall-istituzzjonijiet l-oħra.

55

Is-sistema legali awtonoma msemmija fil-punt 53 iktar ’il fuq u speċifikata fil-punt 54 iktar ’il fuq inżammet waqt id-diversi emendi tar-Regolament Finanzjarju, u dan sal-adozzjoni tar-Regolament Finanzjarju 2018. F’din is-sistema issa hija ddedikata taqsima sħiħa tar-Regolament Finanzjarju 2018, li tinkludi tmien artikoli u tipprevedi, b’mod partikolari, l-istabbiliment ta’ database unika stabbilita mill-Kummissjoni.

56

Mill-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 53 sa 55 iktar ’il fuq jirriżulta li l-leġiżlatur tal-Unjoni ried jistabbilixxi, sa mill-bidu, sistema awtonoma ta’ sanzjonijiet, li nżammet u ġiet approfondita matul iż-żmien u, b’mod partikolari, waqt l-adozzjoni tar-Regolament Finanzjarju 2018.

57

Issa, rabta awtomatika bejn, minn naħa, il-konstatazzjoni minn awtorità distinta tal-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli ta’ nuqqas li l-eżistenza tiegħu hija prevista minn leġiżlazzjoni nazzjonali jew tal-Unjoni u, min-naħa l-oħra, l-adozzjoni mill-uffiċċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli ta’ miżura ta’ esklużjoni li taqa’ taħt sistema awtonoma ta’ sanzjonijiet stabbilita mir-Regolament Finanzjarju ma tistax tiġi preżunta.

58

F’dan ir-rigward, fil-qasam kuntrattwali, jiġifieri fl-ipoteżi prevista fl-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 (ara punti 37 sa 39 iktar ’il fuq), l-assenza ta’ rabta awtomatika hija stabbilita fil-premessa 76 tar-Regolament Finanzjarju 2018, li tindika li l-possibbiltà li jiġu adottati miżuri ta’ esklużjoni jew li jiġu imposti sanzjonijiet finanzjarji hija indipendenti mill-possibbiltà li jiġu applikati penali kuntrattwali, bħal dawk li jkopru danni fil-forma ta’ somma f’daqqa.

59

Barra minn hekk, is-sistema awtonoma ta’ sanzjonijiet prevista mir-Regolament Finanzjarju ssegwi, sa mill-istabbiliment tiegħu, għanijiet speċifiċi ta’ interess ġenerali, li huma distinti mill-eżekuzzjoni tajba tal-kuntratt jew mill-protezzjoni u mill-kumpens tal-partijiet fil-kuntratt li sistema ta’ responsabbiltà kuntrattwali hija intiża li tiżgura. Kif indikat fil-premessa 25 tar-Regolament Finanzjarju 2002, dan jirrigwarda l-prevenzjoni ta’ irregolaritajiet, il-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni u l-promozzjoni ta’ ġestjoni soda u effikaċi. Id-differenza bejn l-għanijiet segwiti mis-sistema ta’ sanzjonijiet stabbilita mir-Regolament Finanzjarju u dawk segwiti minn sistema ta’ responsabbiltà kuntrattwali tikkonferma l-assenza ta’ rabta awtomatika kkonstatata fil-punt 58 iktar ’il fuq.

–

Konklużjoni

60

Minn interpretazzjoni letterali, kuntestwali, storika u teleoloġika tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 jirriżulta li ma teżistix rabta awtomatika bejn konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali magħmula mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni u l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni mill-uffiċjali tal-awtorizzazzjoni responsabbli.

Fuq l-eżistenza ta’ obbligu ta’ eżami individwali tal-aġir tal-persuna akkużata qabel l-adozzjoni minn qabel ta’ miżura ta’ esklużjoni

61

Sa fejn l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 ma jistax jinftiehem bħala li jimplika awtomatikament l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni, għandu jiġi vverifikat jekk din id-dispożizzjoni għandhiex tiġi interpretata fis-sens li timponi fuq l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli obbligu ta’ eżami individwali tal-aġir tal-persuna akkużata meta huwa jkollu l-intenzjoni li japplika din id-dispożizzjoni.

62

Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li hija l-“persuna” jew l-“entità” li naqset milli twettaq l-obbligi kuntrattwali tagħha li hija eskluża mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli. Dan jippreżumi, bħala prinċipju, identità tal-awtur tan-nuqqas mad-destinatarju tas-sanzjoni, u għalhekk nuqqas individwali tad-destinatarju tas-sanzjoni li jwettaq l-obbligi kuntrattwali tiegħu.

63

Fit-tieni lok, fir-rigward, tal-interpretazzjoni kuntestwali tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, għandu jiġi rrilevat, preliminarjament, li tali interpretazzjoni tista’ tibbaża ruħha fuq l-analiżi tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ testijiet oħrajn għajr dawk li għalihom tirreferi d-dispożizzjoni interpretata, b’mod partikolari meta d-dispożizzjonijiet inkwistjoni huma analogi jew meta t-testi li fihom huma jinsabu għandhom l-istess skopijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Marzu 2022, MEKH u FGSZ vs ACER, T‑684/19 u T‑704/19, EU:T:2022:138, punt 109; konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, C‑582/08, EU:C:2010:286, punt 44, u tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Belgian Electronic Sorting Technology, C‑657/11, EU:C:2013:195, punt 43).

64

F’dan ir-rigward, fid-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU 2014, L 94, p. 65 u rettifiki fil-ĠU 2015, L 275, p. 68 u fil-ĠU 2023, 2023/90063), tinsab dispożizzjoni analoga għall-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, jiġifieri l-Artikolu 57(4)(g). Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tipprevedi l-possibbiltà li kull operatur ekonomiku jiġi eskluż mill-parteċipazzjoni fi proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt minħabba nuqqasijiet sinjifikattivi jew persistenti tal-operatur ekonomiku.

65

Barra minn hekk, il-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq jistabbilixxi koerenza bejn ir-Regolament Finanzjarju 2018 u d-Direttiva 2014/24, kif jirriżulta minn diversi premessi tal-imsemmi regolament, b’mod partikolari l-premessi 77, 101, 105 u 106. B’mod partikolari, il-premessa 77 tiddikjara li t-tul ta’ esklużjoni għandu jkun limitat ratione temporis, bħalma huwa l-każ skont id-Direttiva 2014/24, li juri li dan ir-rekwiżit ta’ koerenza tal-leġiżlatur japplika għall-miżuri ta’ esklużjoni.

66

Issa, fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 57(4)(g) tad-Direttiva 2014/24, l-ewwel nett, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li, sabiex jiġu osservati l-karatteristiċi essenzjali tar-raġuni fakultattiva għall-esklużjoni prevista minn din id-dispożizzjoni u l-prinċipju ta’ proporzjonalità, sistema nazzjonali ta’ traspożizzjoni ta’ din id-direttiva kellha tiġi organizzata b’mod li, qabel l-inklużjoni fil-lista tal-fornituri mhux affidabbli ta’ operatur ekonomiku li kien membru ta’ grupp li ngħata kuntratt pubbliku xolt, l-elementi rilevanti kollha prodotti minn dan l-operatur sabiex jiġi stabbilit li l-inklużjoni tiegħu f’din il-lista ma kinitx iġġustifikata fid-dawl tal-aġir individwali tiegħu għandhom ikunu s-suġġett ta’ evalwazzjoni konkreta. Għaldaqstant, ma jistax jiġi aċċettat li, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, tali operatur ekonomiku jkun, fil-każ ta’ xoljiment ta’ dan il-kuntratt minħabba nuqqasijiet sinjifikattivi jew persistenti matul l-eżekuzzjoni tiegħu, awtomatikament ikklassifikat bħala mhux affidabbli u jkun is-suġġett ta’ esklużjoni temporanja mingħajr ma l-aġir tiegħu jkun ġie evalwat, minn qabel, b’mod konkret u individwalizzat, fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha (sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023, HSC Baltic et, C‑682/21, EU:C:2023:48, punti 46 u 47).

67

It-tieni nett, għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li kien possibbli għall-Istati Membri, fil-kuntest tal-marġni ta’ manuvra li huma kellhom sabiex jittrasponu d-Direttiva 2014/24, li jipprevedu preżunzjoni li kull operatur ekonomiku ġuridikament responsabbli għall-eżekuzzjoni tajba ta’ kuntratt pubbliku kien meqjus li kkontribwixxa, fl-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt, għall-iżvilupp jew għaż-żamma ta’ nuqqasijiet sinjifikattivi jew persistenti li wasslu għax-xoljiment tal-imsemmi kuntratt (sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023, HSC Baltic et, C‑682/21, EU:C:2023:48, punt 48), madankollu, hija rrilevat li, meta dan il-kuntratt kien ingħata lil grupp ta’ operaturi ekonomiċi, li l-kontribuzzjonijiet individwali tagħhom għal dawn in-nuqqasijiet u l-eventwali sforzi magħmula sabiex jirrimedjawhom ma kinux neċessarjament identiċi, tali preżunzjoni kellha, taħt piena li jiġu ppreġudikati l-karatteristiċi essenzjali ta’ din ir-raġuni ta’ esklużjoni u l-prinċipju ta’ proporzjonalità mfakkar fl-Artikolu 18(1) ta’ din id-direttiva, tkun konfutabbli. Fil-fatt, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, indipendentement mir-responsabbiltà ġuridika in solidum tal-membri ta’ tali grupp, l-applikazzjoni tar-raġuni għal esklużjoni prevista fl-Artikolu 57(4)(g) tad-Direttiva 2014/24 għandha tkun ibbażata fuq in-natura żbaljata jew negliġenti ta’ dan l-aġir individwali (sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023, HSC Baltic et, C‑682/21, EU:C:2023:48, punti 48 u 49).

68

Għandu jiġi kkonstatat li dan l-obbligu li jiġi evalwat l-aġir tal-persuna akkużata b’mod konkret u individwalizzat, fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha, li Stat Membru għandu jipprevedi fil-leġiżlazzjoni tiegħu minkejja l-marġni ta’ evalwazzjoni li huwa għandu sabiex jittrasponi d-Direttiva 2014/24 japplika a fortiori fil-kuntest tal-applikazzjoni tar-Regolament Finanzjarju 2018 mill-istituzzjonijiet u mill-organi tal-Unjoni.

69

Fil-fatt, fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 57(4)(g) tad-Direttiva 2014/24, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat l-eżistenza ta’ tali obbligu filwaqt li rrikonoxxiet li Stat Membru kellu d-dritt jittrasponi din id-direttiva billi jimplimenta preżunzjoni bħal dik imsemmija fil-punt 67 iktar ’il fuq, peress li din għandha, fid-dawl ta’ dan l-obbligu, tkun konfutabbli (sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023, HSC Baltic et, C‑682/21, EU:C:2023:48, punt 48).

70

Issa, fir-rigward tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, ebda preżunzjoni ma hija possibbli, peress li dan ir-regolament finanzjarju ma jistax jiġi interpretat bħala li jistabbilixxi rabta awtomatika bejn il-konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali magħmula mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni u l-adozzjoni ta’ miżura ta’ esklużjoni (ara punt 60 iktar ’il fuq).

71

Għaldaqstant, minn applikazzjoni b’analoġija tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-Direttiva 2014/24 jirriżulta li huwa l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli li għandu jevalwa l-aġir tal-persuna akkużata b’mod konkret u individwalizzat meta jimplementa l-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018.

72

Fit-tielet lok, għandu jiġi rrilevat li l-obbligu li jiġi evalwat l-aġir tal-persuna akkużata b’mod konkret u individwalizzat, fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha, huwa iktar u iktar meħtieġ peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li s-sanzjoni ta’ esklużjoni stabbilita mir-Regolament Finanzjarju 2018 kienet prinċipalment punittiva (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑30 ta’ Mejju 2024, Vialto Consulting vs Il-Kummissjoni, C‑130/23 P, EU:C:2024:439, punt 31).

73

Għalhekk, sabiex jiġi osservat il-prinċipju ġenerali ta’ individwalità tal-pieni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2013, Eni vs Il-Kummissjoni, C‑508/11 P, EU:C:2013:289, punt 50), u bla ħsara għall-possibbiltà għal-leġiżlatur tal-Unjoni li jipprevedi espressament deroga li huwa jqis neċessarja u ġġustifikata, dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma għandhiex tiġi interpretata mill-qorti tal-Unjoni bħala li tippermetti li miżura ta’ esklużjoni tkun tista’ tiġi adottata mingħajr ma l-aġir individwali tal-persuna akkużata jiġi eżaminat minn qabel.

74

Mill-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 66 sa 73 iktar ’il fuq jirriżulta li l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli, qabel ma jadotta, abbażi tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, miżura ta’ esklużjoni fir-rigward ta’ persuna jew ta’ entità, għandu jevalwa l-aġir ta’ din il-persuna jew ta’ din l-entità b’mod konkret u individwalizzat, fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha.

75

Għandu jingħad ukoll li l-obbligu li jiġi evalwat l-aġir tal-persuna akkużata b’mod konkret u individwalizzat, fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha, huwa konformi mal-għanijiet assenjati mil-leġiżlatur tal-Unjoni għall-miżuri ta’ esklużjoni, jiġifieri li jiġu evitati l-irregolaritajiet, il-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni u li tiġi promossa ġestjoni soda u effikaċi (ara punt 59 iktar ’il fuq).

76

Fil-fatt, l-istituzzjoni jew l-organu kkonċernat huwa, bħala prinċipju, f’pożizzjoni li jitlob lill-persuni jew lis-servizzi kkonċernati t-trażmissjoni tad-dokumenti ta’ segwitu tal-kuntratt inkwistjoni, li jistgħu jippermettulu jevalwa l-aġir individwali ta’ kull wieħed mill-membri ta’ grupp. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 136(1)(e)(iii) tar-Regolament Finanzjarju 2018 jipprevedi li n-nuqqasijiet setgħu ġew skoperti “minn uffiċjali tal-awtorizzazzjoni” wara “investigazzjonijiet”.

77

Barra minn hekk, l-istituzzjoni jew l-organu kkonċernat huwa, bħala prinċipju, f’pożizzjoni, fl-ipoteżi fejn jiffirma kuntratt ma’ grupp ta’ impriżi, li jeżiġi li jkun possibbli li jiġu identifikati s-servizzi eżegwiti minn kull wieħed mill-parteċipanti sabiex tiġi ddeterminata, jekk ikun il-każ, ir-responsabbiltà individwali ta’ kull wieħed minnhom fir-rigward tas-sistema ta’ sanzjonijiet stabbilita mir-Regolament Finanzjarju 2018, li hija distinta mir-responsabbiltà kuntrattwali in solidum eventwali tagħhom (ara punti 53 sa 58 iktar ’il fuq).

78

Fl-aħħar nett, l-istituzzjoni jew l-organu kkonċernat dejjem ikollu l-possibbiltà, jekk ikun il-każ, li jispjega quddiem il-qorti tal-Unjoni li kien impossibbli għalih li jiddistingwi r-responsabbiltà ta’ kull wieħed mill-parteċipanti fi grupp kumpless. Madankollu, hija għandha turi li tal-inqas ipprovat twettaq eżami individwalizzat u li hija ma llimitatx ruħha li tibbaża d-deċiżjoni ta’ esklużjoni tagħha fuq is-sempliċi konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ responsabbiltà kuntrattwali in solidum tal-persuna akkużata.

Fuq in-natura tal-eżami li għamlet il-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata

79

Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li l-premessa fattwali li fuqha huwa bbażat l-argument tar-rikorrenti hija dik li l-Kummissjoni sempliċement ibbażat ruħha fuq ir-responsabbiltà konġunta u in solidum tagħha, bħala membru tal-konsorzju, mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni l-aġir individwali tagħha.

80

Issa, għandu jiġi kkonstatat li, waqt is-seduta, il-Kummissjoni ammettiet, fatt li ġie nnotat fil-proċess verbal, li ddeċidiet dwar l-esklużjoni tar-rikorrenti mingħajr ma eżaminat ir-responsabbiltà individwali ta’ kull waħda mill-partijiet kontraenti fir-rigward tan-nuqqasijiet fl-eżekuzzjoni tal-kuntratt u li wettqet l-evalwazzjoni tagħha fid-dawl tar-responsabbiltà konġunta u in solidum taż-żewġ partijiet tal-konsorzju kif ukoll tar-responsabbiltà tal-konsorzju kollu kemm hu.

81

Id-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni waqt is-seduta jikkorroboraw l-analiżi tal-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, il-motivi tad-deċiżjoni kkontestata relatati mal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018 u, b’mod partikolari, mal-konstatazzjoni tan-nuqqas tar-rikorrenti li twettaq l-obbligi kuntrattwali tagħha jinsabu fl-ewwel u fit-tielet parti ta’ din id-deċiżjoni, li għandha sitta. Fir-rigward, qabelxejn, tal-ewwel parti tad-deċiżjoni kkontestata, hemm riferiment, minn naħa, għall-“kontraent”, isem li permezz tiegħu huwa indikat, permezz ta’ ftehim li jinsab fil-premessa 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-konsorzju, u, min-naħa l-oħra, għar-rikorrenti “bħala parti mill-kontraent”, jiġifieri bħala membru responsabbli in solidum tal-konsorzju, kif jirriżulta minn qari tad-deċiżjoni kkontestata kollha, li hija kkonfermata mill-punt 24 tar-risposta. Konsegwentement, fl-ewwel parti tad-deċiżjoni kkontestata, isir riferiment biss għal aġir attribwit lill-konsorzju. B’mod partikolari, fil-premessi 20 sa 22 ta’ dik id-deċiżjoni, huwa indikat, f’dak li jirrigwarda t-talbiet li jinsabu fid-deċiżjoni parzjali tat-Tribunal ta’ Arbitraġġ, li l-“kontraent” ġie rrikonoxxut bħala responsabbli kompletament jew parzjalment għan-nuqqasijiet fix-xogħol u li ġie kkonstatat li huwa kien naqas milli jwettaq diversi mill-obbligi kuntrattwali tiegħu. Sussegwentement, fir-rigward tat-tielet parti tad-deċiżjoni kkontestata, iddedikata għall-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni fattwali li fuqha bbażat ruħha l-Kummissjoni sabiex tikkonstata nuqqas tar-rikorrenti li twettaq l-obbligi kuntrattwali tagħha, hemm riferiment biss għan-nuqqasijiet tar-rikorrenti “bħala parti mill-kontraent”, jiġifieri bħala membru responsabbli in solidum tal-konsorzju. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, fil-premessi 84 sa 92 tad-deċiżjoni kkontestata, li fihom il-Kummissjoni, billi rriproduċiet il-konklużjonijiet li jinsabu fid-deċiżjoni parzjali tat-Tribunal ta’ Arbitraġġ, fakkret liema obbligi kuntrattwali kienu ġew miksura. Fl-aħħar nett, fir-rigward ta’ qari tad-deċiżjoni kkontestata kollha kemm hi, ma jidhirx li, sabiex tikkonstata nuqqas tar-rikorrenti li twettaq l-obbligi kuntrattwali tagħha, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq konstatazzjonijiet oħra minbarra dawk magħmula mit-Tribunal ta’ Arbitraġġ. Issa, miż-żewġ sentenzi tat-Tribunal ta’ Arbitraġġ jirriżulta li dan iddeċieda dwar ir-responsabbiltà kuntrattwali in solidum tal-membri tal-konsorzju, mingħajr ma għamel distinzjoni bejn ir-responsabbiltà individwali ta’ kull wieħed minnhom.

82

Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq ir-responsabbiltà konġunta u in solidum tar-rikorrenti, bħala membru tal-konsorzju, mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni l-aġir individwali tagħha.

83

Minn dak kollu preċedenti jirriżulta li, peress li l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli, qabel ma jadotta, abbażi tal-Artikolu 136(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju 2018, miżura ta’ esklużjoni fir-rigward ta’ persuna jew ta’ entità, għandu jevalwa l-aġir ta’ din il-persuna jew ta’ din l-entità b’mod konkret u individwalizzat, fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha (ara punt 74 iktar ’il fuq) u li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq ir-responsabbiltà konġunta u in solidum tar-rikorrenti, bħala membru tal-konsorzju, mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni l-aġir individwali tagħha (ara punt 82 iktar ’il fuq), l-ewwel motiv invokat mir-rikorrenti huwa fondat.

84

Konsegwentement, it-talbiet għall-annullament tar-rikorrenti għandhom jintlaqgħu, mingħajr ma hemm bżonn li jiġu eżaminati ż-żewġ motivi l-oħra li hija invokat insostenn tal-imsemmija talbiet.

Fuq it-talbiet l-oħra

85

Fir-rigward tat-talbiet intiżi sabiex il-Kummissjoni tiġi kkundannata tikkumpensa lir-rikorrenti għad-dannu subit minħabba d-deċiżjoni kkontestata (ara punt 17 iktar ’il fuq), fir-replika tagħha, ir-rikorrenti indikat li hija ma kellhiex l-intenzjoni li tkompli azzjoni għad-danni abbażi tal-Artikolu 268 TFUE, iżda li minflok kellha l-intenzjoni li titlob lill-Qorti Ġenerali sabiex tippreċiża fir-raġunijiet tas-sentenza futura li l-Kummissjoni għandha tieħu l-miżuri neċessarji kollha sabiex jiġu eliminati l-konsegwenzi tad-deċiżjoni kkontestata.

86

Għandu jiġi rrilevat li dawn it-talbiet, li r-rikorrenti enfasizzat li ma kinux intiżi sabiex tinkiseb ordni, ma jifformawx konklużjonijiet awtonomi mit-talbiet għall-finijiet tal-annullament tar-rikorrenti.

87

Fil-fatt, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 266 TFUE, l-istituzzjoni li l-att tagħha jkun ġie annullat permezz ta’ sentenza tal-Qorti Ġenerali għandha tieħu l-miżuri neċessarji għall-eżekuzzjoni ta’ din is-sentenza. Issa, att annullat huwa eliminat retroattivament mill-ordinament ġuridiku u jitqies li qatt ma eżista (ara s-sentenza tat‑23 ta’ Ottubru 2008, People’s Mojahedin Organization of Iran vs Il-Kunsill, T‑256/07, EU:T:2008:461, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).

88

Għalhekk, l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata jimponi minnu nnifsu fuq il-Kummissjoni li tieħu l-miżuri kollha neċessarji sabiex tneħħi l-konsegwenzi tal-imsemmija deċiżjoni, mingħajr ma jkun neċessarju li l-Qorti Ġenerali tippreċiża dan fis-sentenza tagħha.

89

Minn dak kollu preċedenti jirriżulta li d-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata.

Fuq l‑ispejjeż

90

Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li tiġi ordnata tbati l-ispejjeż, inklużi dawk relatati mal-proċeduri għal miżuri provviżorji, kif mitlub mir-rikorrenti.

1)

Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea tal‑1 ta’ Ottubru 2022 li permezz tagħha TP ġiet eskluża milli tipparteċipa fil-proċeduri għall-għoti rregolati mir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012, jew iffinanzjati mill-11‑il Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) u mis-selezzjoni għall-eżekuzzjoni tal-Fondi tal-Unjoni Ewropea hija annullata.

2)

Il-Kummissjoni hija kkundannata għall-ispejjeż, inklużi dawk tal-proċedura għal miżuri provviżorji.