European flag

Iris Oifigiúil
an Aontais Eorpaigh

GA

Sraith C

C/2026/4817

8.10.2026

TEACHTAIREACHT ÓN GCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA HEORPA, CHUIG AN GCOMHAIRLE AGUS CHUIG AN GCÚIRT INIÚCHÓIRÍ

Cuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta 2025

(C/2026/4817)

CLÁR

DEIMHNIÚ NA gCUNTAS 2
ACMHAINNÍ CEF A CHUR CHUN FEIDHME AGUS CUNTAS A THABHAIRT ORTHU 3
CISTÍ ARNA mBAINISTIÚ AG AN gCOIMISIÚN EORPACH 7
RÁITIS AIRGEADAIS CEF 9
RÁITIS AIRGEADAIS CHISTE IONTAOBHAIS BÊKOU AN AONTAIS AGUS CHISTE IONTAOBHAIS AN AONTAIS EORPAIGH DON AFRAIC 48
RÁITIS AIRGEADAIS CHISTE IONTAOBHAIS BÊKOU AN AONTAIS 2025 49
RÁITIS AIRGEADAIS EUTF DON AFRAIC 2025 56
RÁITIS AIRGEADAIS CHOMHDHLÚITE CEF AGUS CHISTÍ IONTAOBHAIS AN AONTAIS 64
TUARASCÁIL CEF AR CHUR CHUN FEIDHME AIRGEADAIS 68

DEIMHNIÚ NA gCUNTAS

Ullmhaíodh cuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta don bhliain 2025 i gcomhréir le Teideal X de Rialachán Airgeadais an 11ú Ciste Eorpaigh Forbraíochta agus leis na prionsabail chuntasaíochta, na rialacha agus na modhanna a leagtar amach sna nótaí a ghabhann leis na ráitis airgeadais.

Aithním an fhreagracht atá orm maidir le hullmhú agus cur i láthair chuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta i gcomhréir le hAirteagal 18 de Rialachán Airgeadais an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta.

Fuair mé ón oifigeach údarúcháin agus ó BEI, a ráthaíonn a hiontaofacht, an fhaisnéis uile is gá chun na cuntais a chur ar fáil ina dtaispeántar sócmhainní agus dliteanais an Chiste Eorpaigh Forbraíochta agus cur chun feidhme buiséadach an chiste.

Deimhním leis seo bunaithe ar an bhfaisnéis sin, agus ar sheiceálacha den sórt sin de réir mar a mheasaim is gá chun na cuntais a thabhairt i gcrích, go bhfuil dearbhú réasúnach agam go dtugann na cuntais léargas fíor agus cothrom ar staid airgeadais an Chiste Eorpaigh Forbraíochta i ngach gné ábhartha.

Niall BOHAN

Oifigeach Cuntasaíochta

an 22 Meitheamh 2026

ACMHAINNÍ CEF A CHUR CHUN FEIDHME AGUS CUNTAS A THABHAIRT ORTHU

1.   CÚLRA

Tá caidreamh comhoibritheach ag an Aontas Eorpach (‘an tAontas’) le cuid mhór tíortha i mbéal forbartha. Is é an príomhchuspóir an chaidrimh sin forbairt eacnamaíoch, shóisialta agus chomhshaoil a chur chun cinn, agus é mar phríomhaidhm an bhochtaineacht a laghdú agus a dhíothú go fadtéarmach trí chabhair um fhorbairt agus cúnamh teicniúil a sholáthar do thíortha is tairbhithe. Chun é sin a bhaint amach, déanann an tAontas, i gcomhpháirt le tíortha comhpháirtíochta, straitéisí comhair a dhréachtú agus na hacmhainní airgeadais chun na straitéisí sin a chur chun feidhme a shlógadh. Tagann na hacmhainní sin de chuid an Aontais a leithdháiltear ar chomhar um fhorbairt ó thrí fhoinse:

—

Buiséad an Aontais Eorpaigh;

—

an Ciste Eorpach Forbraíochta (CEF); agus

—

an Banc Eorpach Infheistíochta (BEI).

Níl CEF á chistiú ag buiséad an Aontais. Bunaíodh é le Comhaontú Inmheánach de chuid ionadaithe na mBallstát, atá ina suí laistigh den Chomhairle, agus atá á bhainistiú ag coiste sonrach. Tá an Coimisiún Eorpach (‘an Coimisiún’) freagrach as cur chun feidhme airgeadais na n-oibríochtaí arna ndéanamh le hacmhainní CEF. Is é BEI a bhainistíonn an tSaoráid Infheistíochta.

Tá CEF comhdhéanta de CEFanna aonair, a dtugtar gach ceann díobh i gcrích ar feadh tréimhse thart ar 5 bliana agus a rialaítear lena Rialachán Airgeadais féin. Is gá sin ráitis airgeadais shonracha a ullmhú ina leith sin. Ina theannta sin, déantar na ráitis airgeadais sin a chomhiomlánú ionas go dtabharfaidh siad léargas domhanda ar staid airgeadais na n-acmhainní dá bhfuil an Coimisiún freagrach.

Suas go dtí 2021, nuair a shroich an 11ú CEF a chéim dheiridh ó tharla gur tháinig an ‘clásal éagtha’ i bhfeidhm an 31 Nollaig 2020, ba é CEF an phríomhionstraim chun cúnamh a sholáthar do na stáit san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (ACC) agus do thíortha agus críocha thar lear (‘TCTLanna’). Ó bhí 2021 ann, áfach, tá comhar an Aontais le stáit ACC agus le tíortha agus críocha thar lear á chistiú trí bhuiséad an Aontais.

Faoi Chomhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE, bunaíodh an tSaoráid Infheistíochta, arna bainistiú ag BEI, agus úsáideadh í chun tacaíocht a thabhairt d’fhorbairt na hearnála príobháidí sna stáit ACC trí mhaoiniú, den chuid is mó ach ní go heisiach, d’infheistíochtaí príobháideacha. Tá an tSaoráid Infheistíochta deartha mar chiste in-athnuaite, ionas gur féidir aisíocaíochtaí iasachta a athinfheistiú in oibríochtaí eile, rud as a dtiocfaidh saoráid a bheidh neamhspleách ar bhonn airgeadais agus a bheidh in ann í féin a athnuachan. Ós rud é nach bhfuil an tSaoráid Infheistíochta á bainistiú ag an gCoimisiún, níl sí comhdhlúite sa chéad chuid de na cuntais bhliantúla – i ráitis airgeadais CEF ná sa tuarascáil ghaolmhar maidir le cur chun feidhme airgeadais. Áirítear ráitis airgeadais na Saoráide Infheistíochta, arna n-ullmhú ag BEI, mar chuid leithleach de chuntais bhliantúla CEF (cuid II) chun léargas iomlán a thabhairt ar chúnamh forbraíochta CEF.

2.   CÉN CHAOI A nDÉANTAR CEF A CHISTIÚ?

Ghlac an Chomhairle an 2 Nollaig 2013 Rialachán (AE, Euratom) 1311/2013 lena leagtar síos an Creat Airgeadais (1) Ilbhliantúil le haghaidh 2014–2020. Sa chomhthéacs sin, cinneadh nach ndéanfaí comhar geografach le stáit ACC a chomhtháthú i mbuiséad an Aontais ach go leanfaí de bheith á chistiú trí CEF idir-rialtasach atá ann cheana.

Murab ionann agus buiséad an Aontais, is ciste é CEF a oibríonn ar bhonn na hilbhliantúlachta. Bunaíonn gach CEF ciste foriomlán chun comhar forbartha a chur chun feidhme ar feadh tréimhse cúig bliana de ghnáth. Ós rud é go ndéantar acmhainní a leithdháileadh ar bhonn ilbhliantúil, féadfar na cistí arna leithdháileadh a úsáid le linn thréimhse CEF. Maidir le buiséid a bheith socraithe le haghaidh tréimhse roinnt blianta – seachas a bheith socraithe le haghaidh bliain amháin, tarraingítear aird air sin tuairisciú buiséadach á rá go ndéantar cur chun feidhme buiséadach na CEFanna a thomhas i comórtas leis na cistí iomlána.

Is ranníocaíochtaí ‘ad hoc’ ó Bhallstáit den Aontas Eorpach iad acmhainní CEF. Thart ar gach 5 bliana, bhuail ionadaithe na mBallstát le chéile ar leibhéal idir-rialtasach agus rinne siad cinneadh maidir leis an méid foriomlán a leithdháilfear ar an gciste agus chun formhaoirseacht a dhéanamh ar a chur chun feidhme.

Bainistíonn an Coimisiún CEF i gcomhréir le beartas an Aontais maidir le comhar um fhorbairt. Ó tharla go bhfuil a mbeartais forbartha agus chúnaimh féin ag na Ballstáit i gcomhthreo le beartas an Aontais, ní mór do na Ballstáit a gcuid beartais a chomhordú leis an Aontas chun a áirithiú go bhfuil siad comhlántach.

De bhreis ar na ranníocaíochtaí, is féidir leis na Ballstáit socruithe cómhaoinithe a dhéanamh nó ranníocaíochtaí saorálacha airgeadais a dhéanamh le CEF freisin.

3.   GNÍOMHAÍOCHTAÍ CEF TAR ÉIS AN 31 NOLLAIG 2020

Tá an Coimisiún ag obair faoi láthair i dtreo dhúnadh an 9ú CEF (a mhair ó 2000-2007), agus lenar ionchorpraíodh na hiarmhéideanna atá fágtha arna n-aistriú ón 8ú CEF (a mhair ó 1995 go 2000) i gcomhréir le forálacha Chuid 3 den rialachán airgeadais (2) is infheidhme maidir leis an 9ú CEF. Faoi láthair, tá 4 chonradh leanúnacha fós á gcistiú faoin 9ú CEF, ar conarthaí iad a shroichfidh a ndáta tabhartha i gcrích laistigh den tréimhse shonraithe, rud a rannchuideoidh le bailchríoch a chur ar ghníomhaíochtaí agus ar thionscadail a bhaineann leis an 9ú CEF. Ní féidir dúnadh iomlán an 9ú CEF a bhaint amach go dtí go dtiocfaidh deireadh leis na conarthaí uile agus tar éis a meastóireachtaí agus a n-iniúchtaí a thabhairt chun críche.

Tá dul chun cinn maith á dhéanamh maidir le dúnadh an 10ú CEF (a mhair ó 2008 go 2013) agus 97,97 % dá chonarthaí dúnta cheana féin. Tógfaidh sé tamall, áfach, na conarthaí atá fágtha a dhúnadh ar bhonn oibríochtúil agus airgeadais. Chun an dúnadh airgeadais a chur i gcrích, is gá na meastóireachtaí, na hiniúchtaí agus na haisghabhálacha uile is gá a sheoladh agus a thabhairt chun críche.

Tá a chéim dheiridh sroichte ag an 11ú CEF (a mhair ó 2014 go 2020) ó tharla gur tháinig an clásal éagtha i bhfeidhm an 31 Nollaig 2020. Socraítear scoithdháta le haghaidh gealltanas leis an gclásal sin, rud a chiallaíonn nach féidir tuilleadh cinntí maoiniúcháin a ghlacadh faoin 11ú CEF ó 2021. Mar sin féin, na gníomhaíochtaí a gealladh cheana leantar dá bheith á gcur chun feidhme tar éis an dáta sin. I bhfianaise an fhaid fhada a mhaireann tionscadail áirithe, meastar go mbeidh roinnt conarthaí i bhfeidhm go dtí 2035 agus, i gcásanna áirithe, go dtí 2040 fiú. Ina theannta sin, dá ndéanfaí cinneadh cistí saortha a athúsáid, d’fhéadfadh sé sin síneadh breise a chur le dáta deiridh foriomlán CEF. Dá dheasca sin, ní féidir dúnadh an 11ú CEF a nascadh le dáta socraithe. Beidh sé ag brath ar chur chun feidhme iomlán na n-oibríochtaí leanúnacha uile, chomh maith le hiniúchtaí, meastóireachtaí agus imréiteach airgeadais ina dhiaidh sin a thabhairt chun críche.

Faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021–2027 atá i bhfeidhm faoi láthair, comhtháthaítear comhar an Aontais le tíortha ACC san Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – an Eoraip Dhomhanda. Ar an gcaoi chéanna, tá an comhar le tíortha agus críocha thar lear cumhdaithe anois ag an gCinneadh maidir le Comhlachas Thar Lear. Ciallaíonn sé sin go mbeidh na cláir forbartha á gcistiú trí bhuiséad an Aontais ó 2021, cé go raibh cláir CEF á gcistiú ag ranníocaíochtaí saorálacha na mBallstát suas go dtí 2021. Tuigtear leis sin freisin go bhfuil cistiú na gclár forbartha faoi réir údarú Pharlaimint na hEorpa agus nach mór do na hidirbhearta Rialacháin Airgeadais an Aontais a chomhlíonadh ar an gcaoi chéanna le cláir eile atá á gcistiú ag an Aontas.

4.   TUAIRISCIÚ AG DEIREADH NA BLIANA

4.1.   CUNTAIS BHLIANTÚLA

I gcomhréir le hAirteagal 18(3) de Rialachán Airgeadais CEF, ullmhaítear ráitis airgeadais CEF bunaithe ar rialacha cuntasaíochta ar bhonn fabhraithe atá bunaithe iad féin ar Chaighdeáin Idirnáisiúnta Chuntasaíochta na hEarnála Poiblí (IPSAS). Na rialacha cuntasaíochta sin a ghlac Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin, cuireann institiúidí agus comhlachtaí uile an Aontais i bhfeidhm iad chun tacar rialacha comhchoiteanna a bhunú le haghaidh cuntasaíochta, luachála agus chur i láthair na gcuntas d’fhonn comhchuibhiú a dhéanamh ar an bpróiseas chun na ráitis airgeadais a tharraingt suas. Cuireann CEF na rialacha cuntasaíochta sin de chuid an Aontais i bhfeidhm freisin, agus cineál sonrach a chuid gníomhaíochtaí á chur san áireamh.

Cuirtear ullmhúchán chuntais bhliantúla CEF ar iontaoibh Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin arb éard atá ann Oifigeach Cuntasaíochta CEF agus áirithíonn sé go dtugann cuntais bhliantúla CEF léargas fíor agus cothrom ar staid airgeadais CEF.

Cuirtear na cuntais bhliantúla i láthair mar a leanas:

Cuid I: Cistí atá á mbainistiú ag an gCoimisiún

(i)

Ráitis airgeadais CEF, lena n-áirítear nótaí míniúcháin agus ráitis airgeadais le haghaidh gach CEF aonair. Áirítear sna ráitis sin freisin na ranníocaíochtaí a rinneadh le Ciste Iontaobhais Bêkou an Aontais Eorpaigh agus le Ciste Iontaobhais an Aontais don Afraic.

(ii)

Ullmhaítear ráitis airgeadais Chiste Iontaobhais Bêkou an Aontais Eorpaigh agus Chiste Iontaobhais an Aontais don Afraic faoi chúram Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin agus tá siad faoi réir iniúchta sheachtraigh arna dhéanamh ag iniúchóir príobháideach.

(iii)

Ráitis airgeadais chomhdhlúite CEF agus chistí iontaobhais an Aontais

(iv)

Tuarascáil ar chur chun feidhme airgeadais CEF

Cuid II: Cistí arna mbainistiú ag BEI — Tuarascáil bhliantúil ar chur chun feidhme

(i)

Ráitis airgeadais na Saoráide Infheistíochta

Ní mór don Choimisiún cuntais bhliantúla CEF a ghlacadh tráth nach déanaí ná an 31 Iúil den bhliain tar éis dháta an chláir chomhardaithe agus ní mór dó iad a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle lena n-urscaoileadh.

5.   INIÚCHADH AGUS URSCAOILEADH

5.1.   INIÚCHADH

Déanann iniúchóir seachtrach CEF, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (dá ngairtear ‘CIE’ anseo feasta), iniúchadh ar chuntais bhliantúla CEF, agus tarraingíonn suas CIE tuarascáil bhliantúil le haghaidh Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.

5.2.   URSCAOILEADH

Is ionann an t-urscaoileadh agus an rialú críochnaitheach ar chur chun feidhme airgeadais acmhainní CEF le haghaidh bliain airgeadais ar leith. Tar éis iniúchadh a dhéanamh ar na cuntais bhliantúla agus iad a thabhairt chun críche, is ar an gComhairle a bhíonn an cúram moladh a dhéanamh, agus ansin is ar Pharlaimint na hEorpa a bhíonn an cúram cinneadh a dhéanamh, i dtaobh urscaoileadh a dheonú don Choimisiún maidir le cur chun feidhme airgeadais acmhainní CEF le haghaidh bliain airgeadais ar leith. Bíonn an cinneadh sin bunaithe ar athbhreithniú ar chuntais agus ar thuarascáil bhliantúil CIE (ina n-áirítear ráiteas oifigiúil dearbhaithe) agus freagraí an Choimisiúin ar cheisteanna agus breis iarrataí ar fhaisnéis ón údarás urscaoilte.

BUAICPHOINTÍ AN CHUR CHUN FEIDHME AIRGEADAIS 2025

Image 1

*

 Glanmhéid, an 10ú & 11ú CEF amháin

Cur chun feidhme an bhuiséid

In 2025, rinneadh glaníocaíochtaí EUR 893 mhilliún faoin 10ú CEF agus faoin 11ú CEF. Is é EUR 949,98 milliún atá i méid iomlán na n-íocaíochtaí comhlána le haghaidh CEF in 2025, méid a léiríonn 95 % den sprioc EUR 1 000 milliún a cuireadh in iúl do na Ballstáit.

In 2022, chinn an Chomhairle d’aon toil EUR 600 milliún de chistí saortha ón 10ú agus ón 11ú CEF a athúsáid chun gníomhaíochtaí a mhaoiniú ar gníomhaíochtaí iad lena dtugtar aghaidh ar an ngéarchéim slándála bia agus ar an turraing eacnamaíoch i dtíortha ACC tar éis chogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine. Gheall an Coimisiún an EUR 600 milliún sin in 2022 agus d’eisíoc sé EUR 450 milliún suas go dtí 2025.

Tionchar na ngníomhaíochtaí sna ráitis airgeadais

Sna ráitis airgeadais, tá tionchar na ngníomhaíochtaí thuasluaite níos feiceálaí nuair a fhéachtar ar na nithe seo a leanas:

—

réamh-mhaoiniú (féach Nóta 2.2): laghdú EUR 219 milliún lena léirítear den chuid is mó dúnadh forchéimnitheach CEF agus an laghdú dá thoradh sin ar an líon conarthaí nua.. In 2025, níor síníodh ach 21 chonradh i gcomparáid le 181 chonradh in 2024;

—

airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim (féach Nóta 2.5): laghdú EUR 125 milliún mar gheall go príomha ar ranníocaíochtaí níos ísle ó dheontóirí, ranníocaíochtaí a laghdaigh ó EUR 1 200 milliún in 2024 go EUR 800 milliún in 2025;

—

muirir fhabhraithe (féach Nóta 2.8): Laghdú EUR 79 milliún lena léirítear an laghdú ar an líon conarthaí oscailte ag deireadh na bliana nach raibh éilimh ar chostais bailíochtaithe ina leith go fóill; agus

—

ionstraimí cúnaimh (féach Nóta 3.4): laghdú foriomlán EUR 193 mhilliún mar thoradh den chuid is mó ar an laghdú ar chaiteachais faoin 11ú CEF, ó EUR 1 145 mhilliún in 2024 go EUR 953 mhilliún in 2025. Léirítear leis an treocht sin an laghdú atá ag teacht ar an líon conarthaí nua a síníodh ó bhí 2021 ann.

CUID I

CISTÍ ARNA mBAINISTIÚ AG AN gCOIMISIÚN EORPACH

CLÁR

FINANCIAL STATEMENTS OF THE EDF 9
EDF BALANCE SHEET 10
EDF STATEMENT OF FINANCIAL PERFORMANCE 10
EDF CASHFLOW STATEMENT 11
EDF STATEMENT OF CHANGES IN NET ASSETS 12
BALANCE SHEET BY EDF 12
STATEMENT OF FINANCIAL PERFORMANCE BY EDF 14
STATEMENT OF CHANGES IN NET ASSETS BY EDF 15
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS OF THE EDF 17
FINANCIAL STATEMENTS OF THE EU TRUST FUNDS BÊKOU AND EU TRUST FUND AFRICA 48
FINANCIAL STATEMENTS OF THE BÊKOU EU TRUST FUND 2025 49
BALANCE SHEET 53
STATEMENT OF FINANCIAL PERFORMANCE 54
CASHFLOW STATEMENT 54
FINANCIAL STATEMENTS OF THE EUTF AFRICA 2025 56
BALANCE SHEET 61
STATEMENT OF FINANCIAL PERFORMANCE 62
CASHFLOW STATEMENT 62
CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS OF THE EDF AND THE EU TRUST FUNDS 64
CONSOLIDATED BALANCE SHEET 65
CONSOLIDATED STATEMENT OF FINANCIAL PERFORMANCE 65
CONSOLIDATED CASH FLOW STATEMENT 66
CONSOLIDATED STATEMENT OF CHANGES IN NET ASSETS 67
EDF REPORT ON FINANCIAL IMPLEMENTATION 68

CUID I.1

RÁITIS AIRGEADAIS CEF  (3)

CLÁR COMHARDAITHE CEF

EUR milliún

 

Nóta

31.12.2025

31.12.2024

SÓCMHAINNÍ NEAMHREATHA

 

 

 

Sócmhainní airgeadais

2.1

116

128

Réamh-mhaoiniú

2.2

492

500

Ranníocaíochtaí le Ciste Iontaobhais

2.3

87

188

Earraí infhaighte malairte

2.4

5

5

 

 

700

821

SÓCMHAINNÍ REATHA

 

 

 

Sócmhainní Airgeadais

2.1

1

5

Réamh-mhaoiniú

2.2

532

742

Earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

2.4

37

37

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

2.5

286

411

 

 

856

1 194

IOMLÁN NA SÓCMHAINNÍ

 

1 556

2 016

DLITEANAIS NEAMHREATHA

 

 

 

Dliteanais airgeadais

2.6

(1 )

(1 )

 

 

(1 )

(1 )

DLITEANAIS REATHA

 

 

 

Forálacha

2.6

–

(2 )

Suimeanna iníoctha

2.7

(187 )

(256 )

Muirir fhabhraithe

2.8

(695 )

(774 )

 

 

(882 )

(1 032 )

IOMLÁN NA nDLITEANAS

 

(883 )

(1 032 )

GLANSÓCMHAINNÍ

 

673

983

CISTÍ & CÚLCHISTÍ

 

 

 

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha

2.9

56 488

55 704

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta tugtha ar aghaidh

2.9

2 252

2 252

Toradh eacnamaíoch tugtha ar aghaidh ó bhlianta roimhe seo

 

(56 973 )

(55 733 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

 

(1 094 )

(1 240 )

GLANSÓCMHAINNÍ

 

673

983

RÁITEAS CEF MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

EUR milliún

 

Nóta

2025

2024

IONCAM

 

 

 

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

 

 

 

Gníomhaíochtaí gnóthaithe

3.1

12

41

 

 

12

41

Ioncam ó idirbhearta malairte

 

 

 

Ioncam airgeadais

3.2

8

19

Ioncam eile

3.2

20

71

 

 

28

90

Ioncam iomlán

 

40

131

CAITEACHAIS

 

 

 

Arna chur chun feidhme ag eintitis eile

3.3

(4 )

(4 )

Ionstraimí cabhrach

3.4

(1 043 )

(1 237 )

Caiteachais chómhaoiniúcháin

3.5

(1 )

(17 )

Costais airgeadais

3.6

(40 )

(3 )

Caiteachais eile

3.7

(46 )

(110 )

Caiteachais iomlána

 

(1 133 )

(1 371 )

TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA

 

(1 094 )

(1 240 )

RÁITEAS FAOI SHREABHADH AIRGID CEF

EUR milliún

 

Nóta

2025

2024

Toradh eacnamaíoch na bliana

 

(1 094 )

(1 240 )

Gníomhaíochtaí oibriúcháin

 

 

 

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí (glan)

 

784

1 138

(Méadú)/laghdú ar ranníocaíochtaí i gcistí iontaobhais

 

101

28

(Méadú)/laghdú ar réamh-mhaoiniú

 

219

287

(Méadú)/laghdú ar earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

 

(0 )

(12 )

Méadú/(laghdú) ar fhorálacha

 

(2 )

(0 )

Méadú/(laghdú) ar dhliteanais airgeadais

 

0

(2 )

Méadú/(laghdú) ar shuimeanna iníoctha

 

(68 )

(136 )

Méadú/(laghdú) ar mhuirir fhabhraithe agus ioncam iarchurtha

 

(79 )

(210 )

Gníomhaíochtaí infheistíochta

 

 

 

(Méadú)/laghdú ar shócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh*

 

15

(42 )

GLANSREABHADH AIRGID

 

(125 )

(190 )

Glanmhéadú/(glanlaghdú) ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

 

(125 )

(190 )

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag tús na bliana

2.5

411

601

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag deireadh bliana

2.5

286

411

RÁITEAS CEF MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ

EUR milliún

 

Caipiteal ciste - CEFanna gníomhacha

(A)

Cistí neamhghlaoite - CEFanna gníomhacha (B)

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B)

Cúlchistí carntha (D)

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta a tugadh ar aghaidh (E)

Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)

IARMHÉID AN 31.12.2023

60 607

6 040

54 566

(55 732 )

2 252

1 086

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

(62 )

(1 200 )

1 138

–

–

1 138

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(1 240 )

–

(1 240 )

IARMHÉID AN 31.12.2024

60 544

4 840

55 704

(56 973 )

2 252

983

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

(16 )

(800 )

784

–

–

784

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(1 094 )

–

(1 094 )

IARMHÉID AN 31.12.2025

60 528

4 040

56 488

(58 066 )

2 252

673

CLÁR COMHARDAITHE DE RÉIR CEF

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

 

Nóta

An naoú CEF

10ú CEF

11ú CEF

Iomlán

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

Iomlán

SÓCMHAINNÍ NEAMHREATHA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sócmhainní airgeadais

2.1

–

12

104

116

–

14

114

128

Réamh-mhaoiniú

2.2

–

382

110

492

–

418

82

500

Ranníocaíochtaí le Ciste Iontaobhais

2.3

31

9

47

87

31

9

148

188

Earraí infhaighte malairte

 

–

–

5

5

–

–

5

5

 

 

31

403

266

700

31

441

349

821

SÓCMHAINNÍ REATHA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sócmhainní airgeadais

 

–

–

1

1

–

–

5

5

Réamh-mhaoiniú

2.2

–

50

481

532

6

81

655

742

Earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

2.4

–

15

23

37

–

21

16

37

Cuntais idir-CEF

 

(207 )

168

39

–

(207 )

227

(20 )

–

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

2.5

–

–

286

286

–

–

411

411

 

 

(207 )

233

830

856

(201 )

329

1 067

1 194

IOMLÁN NA SÓCMHAINNÍ

 

(176 )

636

1 096

1 556

(170 )

770

1 415

2 016

DLITEANAIS NEAMHREATHA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dliteanais airgeadais

2.6

–

–

(1 )

(1 )

–

–

(1 )

(1 )

 

 

–

–

(1 )

(1 )

–

–

(1 )

(1 )

DLITEANAIS REATHA

 

 

 

 

–

 

 

 

 

Forálacha

2.6

–

–

–

–

–

–

(2 )

(2 )

Suimeanna iníoctha

2.7

–

(16 )

(171 )

(187 )

(0 )

(25 )

(230 )

(256 )

Muirir fhabhraithe

2.8

–

(34 )

(661 )

(695 )

(0 )

(71 )

(703 )

(774 )

 

 

–

(50 )

(832 )

(882 )

(0 )

(96 )

(935 )

(1 032 )

IOMLÁN NA nDLITEANAS

 

–

(50 )

(832 )

(883 )

(0 )

(96 )

(936 )

(1 032 )

 

 

 

 

 

–

 

 

 

 

GLANSÓCMHAINNÍ

 

(176 )

586

263

673

(170 )

674

479

983

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha

2.9

10 434

20 816

25 237

56 488

10 435

20 819

24 449

55 704

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta tugtha ar aghaidh

2.9

2 252

–

–

2 252

2 252

–

–

2 252

Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha

2.9

(510 )

(187 )

696

–

(510 )

(187 )

696

–

Toradh eacnamaíoch tugtha ar aghaidh ó bhlianta roimhe seo

 

(12 348 )

(19 959 )

(24 666 )

(56 973 )

(12 348 )

(19 887 )

(23 497 )

(55 733 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

 

(5 )

(85 )

(1 004 )

(1 094 )

–

(72 )

(1 169 )

(1 240 )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GLANSÓCMHAINNÍ

 

(176 )

586

263

673

(170 )

674

479

983

RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS DE RÉIR CEF

EUR milliún

 

 

2025

2024

 

Nóta

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

Iomlán

An naoú CEF

10ú CEF

11ú CEF

Iomlán

IONCAM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gníomhaíochtaí gnóthaithe

3.1

1

5

5

12

1

28

12

41

 

 

1

5

5

12

1

28

12

41

Ioncam ó idirbhearta malairte

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ioncam airgeadais

3.2

–

–

8

8

–

1

18

19

Ioncam eile

3.2

–

1

19

20

2

4

65

71

 

 

–

2

26

28

2

5

83

90

Ioncam iomlán

 

2

6

32

40

3

33

95

131

CAITEACHAIS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Arna chur chun feidhme ag eintitis eile

3.3

–

–

(4 )

(4 )

–

–

(4 )

(4 )

Ionstraimí cabhrach

3.4

(8 )

(83 )

(953 )

(1 043 )

(2 )

(90 )

(1 145 )

(1 237 )

Caiteachais chómhaoiniúcháin

3.5

–

(1 )

–

(1 )

–

(12 )

(5 )

(17 )

Costais airgeadais

3.6

2

(3 )

(39 )

(40 )

–

5

(9 )

(3 )

Caiteachais eile

3.7

(1 )

(5 )

(40 )

(46 )

(2 )

(7 )

(101 )

(110 )

Caiteachais iomlána

 

(6 )

(91 )

(1 036 )

(1 133 )

(3 )

(104 )

(1 264 )

(1 371 )

TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA

 

(5 )

(85 )

(1 004 )

(1 094 )

–

(72 )

(1 169 )

(1 240 )

RÁITEAS MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ DE RÉIR CEF

EUR milliún

9ú CEF

Caipiteal ciste - CEFanna gníomhacha (A)

Cistí neamhghlaoite - CEFanna gníomhacha (B)

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B)

Cúlchistí carntha (D)

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta a tugadh ar aghaidh (E)

Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha (F)

Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F)

IARMHÉID AN 31.12.2023

10 442

–

10 442

(12 348 )

2 252

(509 )

(163 )

Aistrithe chuig an 10ú CEF agus uaidh

–

–

–

–

–

–

–

Aistrithe chuig an 10ú agus an 11ú CEF agus uathu

–

–

–

–

–

(1 )

(1 )

Aisíocaíocht leis na Ballstáit

(6 )

–

(6 )

–

–

–

(6 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

0

–

–

0

IARMHÉID AN 31.12.2024

10 435

1

10 435

(12 348 )

2 252

(510 )

(170 )

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

–

–

–

–

–

–

–

Aistrithe chuig an 10ú agus an 11ú CEF agus uathu

–

–

–

–

–

–

–

Aisíocaíocht leis na Ballstáit

(1 )

–

(1 )

–

–

–

(1 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(5 )

–

–

(5 )

IARMHÉID AN 31.12.2025

10 434

–

10 434

(12 353 )

2 252

(510 )

(176 )


EUR milliún

10ú CEF

Caipiteal ciste - CEFanna gníomhacha (A)

Cistí neamhghlaoite - CEFanna gníomhacha (B)

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B)

Cúlchistí carntha (D)

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta a tugadh ar aghaidh (E)

Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha (F)

Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F)

IARMHÉID AN 31.12.2023

20 834

–

20 834

(19 886 )

–

(120 )

827

Aistrithe chuig an 8ú agus 9ú CEF agus uathu

–

–

–

–

–

1

1

Aistrithe chuig an 11ú CEF agus uaidh

–

–

–

–

–

(68 )

(68 )

Aisíocaíocht leis na Ballstáit

(15 )

–

(15 )

–

–

–

(15 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(72 )

–

–

(72 )

IARMHÉID AN 31.12.2024

20 819

–

20 819

(19 959 )

–

(187 )

674

Aistrithe chuig an 8ú agus 9ú CEF agus uathu

–

–

–

 

–

–

–

Aistrithe chuig an 11ú CEF agus uaidh

–

–

–

 

–

–

–

Aisíocaíocht leis na Ballstáit

(3 )

–

(3 )

 

–

–

(3 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(85 )

–

–

(85 )

IARMHÉID AN 31.12.2025

20 816

–

20 816

(20 044 )

–

(187 )

586


EUR milliún

11ú CEF

Caipiteal ciste - CEFanna gníomhacha (A)

Cistí neamhghlaoite - CEFanna gníomhacha (B)

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B)

Cúlchistí carntha (D)

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta a tugadh ar aghaidh (E)

Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha (F)

Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F)

IARMHÉID AN 31.12.2023

29 331

6 040

23 290

(23 498 )

–

628

422

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

–

(1 200 )

1 200

–

–

68

1 268

Aisíocaíocht leis na Ballstáit

(41 )

–

(41 )

–

–

–

(41 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(1 169 )

 

–

(1 169 )

IARMHÉID AN 31.12.2024

29 290

4 840

24 449

(24 667 )

–

696

479

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

–

(800 )

800

–

–

–

800

Aisíocaíocht leis na Ballstáit

(12 )

–

(12 )

–

–

–

(12 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(1 004 )

–

–

(1 004 )

IARMHÉID AN 31.12.2025

29 278

4 040

25 237

(25 671 )

–

696

263

NÓTAÍ A GHABHANN LE RÁITIS AIRGEADAIS CEF  (4)

1.   BEARTAIS CHUNTASAÍOCHTA SHUNTASACHA

1.1.   PRIONSABAIL CHUNTASAÍOCHTA

Is é is cuspóir do ráitis airgeadais faisnéis a sholáthar maidir le staid airgeadais, feidhmíocht airgeadais agus sreafaí airgid eintitis atá úsáideach do raon leathan páirtithe leasmhara.

Tá na comaoineacha foriomlána (nó na prionsabail chuntasaíochta) a bheidh le comhlíonadh le linn ullmhú na ráiteas airgeadais leagtha síos i Riail Chuntasaíochta 1 de chuid an Aontais ‘Ráitis Airgeadais’ agus tá siad mar an gcéanna leo sin a thuairiscítear in IPSAS 1: cur i láthair cóir, bunús fabhraithe, gnóthas leantach, comhsheasmhacht maidir le cur i láthair, ábharthacht, comhiomlánú, fritháireamh agus faisnéis chomparáideach. Ábharthacht, léiriú dílis (iontaofacht), sothuigtheacht, tráthúlacht, inchomparáideacht agus infhíoraitheacht, is iad sin saintréithe cáilíochtúla an tuairiscithe airgeadais.

1.2.   BUNÚS AN ULLMHÚCHÁIN

1.2.1.   Tréimhse tuairiscithe

Cuirtear ráitis airgeadais i láthair go bliantúil. Tosaíonn an bhliain chuntasaíochta an 1 Eanáir agus críochnaíonn sí an 31 Nollaig.

1.2.2.   Airgeadra agus an bunús i gcomhair tiontaithe

Cuirtear na cuntais bhliantúla i láthair in euro, toisc gurb é an euro airgeadra feidhmiúil an Aontais. Aistrítear idirbhearta in airgeadra eachtrach go euro, trí úsáid a bhaint as na rátaí malairte atá i réim ar dhátaí na n-idirbheart. Gnóthachain agus caillteanais malairte eachtraí mar thoradh ar idirbhearta airgeadra eachtraigh a shocrú agus ar ath-aistriú rátaí malairte na sócmhainní agus na ndliteanas airgeadaíochta arna n-ainmniú in airgeadraí eachtracha ag deireadh na bliana, aithnítear iad sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Tá feidhm ag modhanna difriúla tiontaithe maidir le réadmhaoin, gléasra agus trealamh agus sócmhainní doláimhsithe, rudaí a choinníonn a luach in euro ar an dáta ar ceannaíodh iad.

Iarmhéideanna sócmhainní agus dliteanas airgeadaíochta deireadh bliana, arna n-ainmniú in airgeadraí eachtracha, déantar iad a aistriú go euro ar bhonn rátaí malairte an Bhainc Ceannais Eorpaigh (BCE) a bhfuil feidhm leo an 31 Nollaig.

Rátaí malairte in Euro

Airgeadra

31.12.2025

31.12.2024

Airgeadra

31.12.2025

31.12.2024

BGN

1,9558

1,9558

PLN

4,221

4,275

CZK

24,237

25,185

RON

5,0968

4,9743

DKK

7,4689

7,4578

SEK

10,8215

11,459

GBP

0,8726

0,82918

CHF

0,9314

0,9412

NOK

11,843

11,795

JPY

184,09

163,06

HUF

385,15

411,35

USD

1,175

1,0389

1.2.3.   Meastacháin a úsáid

I gcomhréir le IPSAS agus le prionsabail chuntasaíochta a nglactar go ginearálta leo, is gá méideanna atá bunaithe ar mheastacháin agus ar thoimhdí ón mbainistíocht bunaithe ar an bhfaisnéis is iontaofa atá ar fáil a áireamh leis na ráitis airgeadais. Cuimsítear le meastacháin shuntasacha an méid seo a leanas, ach gan iad a bheith teoranta don mhéid sin: méideanna le haghaidh dliteanais sochair fostaithe, riosca airgeadais na gcuntas infhaighte agus na méideanna a nochtar sna nótaí a bhaineann leis na hionstraimí airgeadais, lamháltas lagaithe le haghaidh sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta agus le haghaidh dliteanais conartha ráthaíochta airgeadais, ioncam fabhraithe agus muirir fhabhraithe, forálacha, méid lagaithe na sócmhainní doláimhsithe agus na réadmhaoine, an ghléasra agus an trealaimh, glanluach inréadaithe fardal, sócmhainní agus dliteanas teagmhasach. D’fhéadfadh na torthaí iarbhír a bheith éagsúil leis na meastacháin sin.

Is cuid fhíor-riachtanach d’ullmhú na ráiteas airgeadais iad na meastacháin réasúnta agus ní dhéanann siad dochar dá n-iontaofacht. D’fhéadfadh gá a bheith le hathbhreithniú a dhéanamh ar mheastachán má tharlaíonn athruithe sna tosca ar ar bunaíodh an meastachán nó de thoradh faisnéise nua nó tuilleadh taithí. De réir chineál an mheastacháin, ní bhaineann an t-athbhreithniú ar mheastachán le tréimhsí roimhe agus ní ceartúchán earráide atá i gceist leis. Aithneofar éifeacht athraithe ar mheastachán cuntasaíochta sa bharrachas nó san easnamh sna tréimhsí a dtagann sé chun solais.

1.2.4.   Cur i bhfeidhm Rialacha Cuntasaíochta nua agus leasaithe an Aontais Eorpaigh (EAR)

EAR nua atá éifeachtach le haghaidh tréimhsí bliantúla dár tús an 1 Eanáir 2025 nó dá éis

An 12 Nollaig 2025, ghlac Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin Eorpaigh leasú spriocdhírithe ar Riail Chuntasaíochta Eorpach 1 ‘Ráitis Airgeadais’. Leis an leasú, atá éifeachtach le haghaidh tréimhsí tuairiscithe dar tús an 1 Eanáir 2025 nó ina dhiaidh sin, tugadh isteach athruithe ar an treoraíocht maidir leis an Tuarascáil Deighleoige. Ós rud é nach bhfuil sé d’oibleagáid ar CEF Tuarascáil Deighleoige a ullmhú, agus nach n-ullmhaíonn sé an Tuarascáil sin, níl aon tionchar ag an leasú ar na cuntais bhliantúla sin.

EAR nua glactha ach níl sé éifeachtach go fóill an 31 Nollaig 2025

EAR 8 (athbhreithnithe 2025)

An 15 Aibreán 2025, ghlac Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin Eorpaigh EAR 8 ‘Léasanna’ athbhreithnithe, atá éifeachtach le haghaidh tréimhsí cuntasaíochta dar tús an 1 Eanáir 2027 nó ina dhiaidh sin. Tugadh EAR 8 athbhreithnithe cothrom le dáta i gcomhréir le IPSAS 43 ‘Léasanna’ (lena n-áirítear an leasú ‘Léasanna Lamháltais agus Socruithe Eile lena dTráthaítear Cearta thar Shócmhainní’). Is é an príomhathrú i gcomparáid le EAR 8 atá ann faoi láthair samhail aitheantais agus tomhais maidir le ceart úsáide a thabhairt isteach, lena gceanglaítear ar léasaithe gach léas a aithint, lena n-áirítear léasanna lamháltais, ar an gclár comhardaithe. Níl coinne leis go ndéanfar difear do CEF le cur i bhfeidhm tosaigh EAR 8 athbhreithnithe, toisc nach bhfuil sé ag gabháil do chonarthaí léasa ná do shocruithe ábhartha eile.

EAR 1 (athbhreithnithe 2025)

An 15 Aibreán 2025, ghlac Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin Eorpaigh le ‘Ráitis Airgeadais’ leasaithe Riail 1 Cuntasaíocht na hEorpa, atá éifeachtach le haghaidh tréimhsí cuntasaíochta dar tús an 1 Eanáir 2027 nó ina dhiaidh sin. Is é is aidhm don leasú aicmiú comhsheasmhach na n-iasachtaí uile laistigh de ghníomhaíochtaí maoiniúcháin a áirithiú, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann le léasanna, éadáil maoine, gléasra agus trealaimh, agus oibríochtaí droim-le-droim, a aicmítear uile faoi láthair laistigh de ghníomhaíochtaí oibriúcháin. Níl coinne leis go ndéanfar difear do CEF le cur i bhfeidhm tosaigh EAR 1 athbhreithnithe, toisc nach bhfuil sé ag gabháil do na gníomhaíochtaí maoiniúcháin ábhartha.

1.3.   CLÁR COMHARDAITHE

1.3.1.   Sócmhainní airgeadais

Aicmiú tráth na haitheanta tosaigh

Cinntear aicmiú na n-ionstraimí airgeadais tráth na haitheanta tosaigh. Bunaithe ar an tsamhail bhainistíochta agus ar shaintréithe an tsreafa airgid chonarthaigh sócmhainne, is féidir na sócmhainní airgeadais a aicmiú i dtrí chatagóir: ‘Sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta’ (AC), ‘sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí ghlansócmhainní/chothromas (FVNA), nó ‘sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh’ (FVSD).

(i)   Sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta

Is sócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha iad na sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta a chomhlíonann dhá choinníoll: (1) Tá siad i seilbh an eintitis chun na sreafaí airgid conarthacha a bhailiú. (2) Ar laethanta sonraithe, tá sreafaí airgid conarthacha ann nach bhfuil iontu ach íocaíochtaí na príomhshuime agus an úis ar an bpríomhshuim gan íoc.

Cuimsítear leis an gcatagóir sin an méid seo a leanas:

—

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim;

—

Iasachtaí (lena n-áirítear taiscí téarma lena ngabhann aibíocht tosaigh de bhreis is 3 mhí);

—

Earraí infhaighte malairte

Áirítear sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta i sócmhainní reatha, ach amháin iad siúd lena ngabhann aibíocht de bhreis is 12 mhí ón dáta tuairiscithe.

(ii)   Sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí ghlansócmhainní/chothromas

Tá sreafaí airgid conarthacha ag na sócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha sin nach léiríonn ach an phríomhshuim agus an t-ús ar an bpríomhshuim gan íoc. Ina theannta sin, sealbhóidh an tsamhail bhainistíochta na sócmhainní airgeadais chun sreafaí airgid conarthacha a bhailiú agus chun na sócmhainní airgeadais a dhíol araon.

Aicmítear sócmhainní sa chatagóir seo mar shócmhainní reatha, má tá coinne leis go ndéanfar iad a réadú laistigh de 12 mhí ón dáta tuairiscithe.

Ní raibh sócmhainní den sórt sin i seilbh an eintitis an 31 Nollaig 2025.

(iii)   Sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh

Déanann an t-eintiteas díorthaigh agus infheistíochtaí cothromais a aicmiú mar FVSD toisc nach léiríonn na sreafaí airgid conarthacha ach an phríomhshuim agus na húis ar an bpríomhshuim.

Ina theannta sin, déanann an t-eintiteas na hurrúis fiachais atá á sealbhú aige a aicmiú mar FVSD toisc go ndéantar bainistíocht agus meastóireacht ar phunanna na n-urrús fiachais ar bhonn luacha chóir na punainne.

Aicmítear sócmhainní sa chatagóir seo mar shócmhainní reatha, má tá coinne leis go ndéanfar iad a réadú laistigh de 12 mhí ón dáta tuairiscithe.

Aithint agus tomhas tosaigh

Ceannacháin sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh, aithnítear iad ar a ndáta trádála – an dáta a gheallann an t-eintiteas go gceannóidh sé an tsócmhainn. Aithnítear coibhéisí airgid thirim agus iasachtaí nuair a thaisctear an t-airgead in institiúid airgeadais nó nuair a réamhíoctar le hiasachtóirí é.

Tomhaistear sócmhainní airgeadais ar dtús báire ar luach cóir. Gach sócmhainn airgeadais nach dtugtar ar aghaidh ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh, cuirtear na costais idirbhirt leis an luach cóir tráth na haitheanta tosaigh. I gcás sócmhainní airgeadais a thugtar ar aghaidh ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh, caitear na costais idirbhirt sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

De ghnáth is éard a bhíonn i luach cóir sócmhainne airgeadais tráth na haitheanta tosaigh an praghas idirbhirt, ach amháin más idirbheart é nach bhfuil ar neamhthuilleamaí i.e. ní ann do chomaoin nó is ar éigean gur ann di chun críoch beartais phoiblí. Sa chás sin, is éard atá sa difríocht idir luach cóir na hionstraime airgeadais agus an praghas idirbhirt comhpháirt neamh-mhalairte a aithnítear mar chaiteachas sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Sa chás sin, díorthaítear luach cóir sócmhainne airgeadais ó idirbhearta margaidh reatha le haghaidh ionstraim atá coibhéiseach go díreach. Mura bhfuil aon mhargadh gníomhach ann le haghaidh na hionstraime, díorthaítear an luach cóir ó theicníc luachála a úsáideann sonraí atá ar fáil ó mhargaí inbhraite.

Tomhas dá éis sin

Tomhaistear sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta dá éis sin ar chostas amúchta trí úsáid a bhaint as modh an úis ghlain.

Tomhaistear sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh dá éis sin ar luach cóir. Gnóthachain agus caillteanais ó athruithe ar an luach cóir (lena n-áirítear athruithe a eascraíonn ó aistriúchán malairte eachtraigh agus aon ús a thuilltear), déantar iad a áireamh sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais sa tréimhse ina dtarlaíonn siad.

Luach cóir ar thomhas dá éis sin

Tá luachanna córa na n-infheistíochtaí luaite i margaí gníomhacha bunaithe ar phraghsanna tairisceana reatha. Mura bhfuil an margadh le haghaidh sócmhainn airgeadais gníomhach (agus le haghaidh urrúis neamhliostaithe agus díorthaigh thar an gcuntar), bunaíonn an tAontas luach cóir trí theicnící luachála a úsáid. Áirítear leo sin úsáid idirbhearta ar neamhthuilleamaí le déanaí, tagairt d’ionstraimí eile atá mar an gcéanna go substaintiúil, anailís shreabhadh airgid lascainithe, samhlacha praghsála céadrogha agus teicnící luachála eile a úsáideann rannpháirtithe sa mhargadh go coitianta.

Infheistíochtaí i gcistí caipitil fiontair nach ngabhann praghas margaidh luaite leo i margadh gníomhach, déantar iad a luacháil ar an luach glansócmhainne is inchurtha, rud a mheastar mar choibhéis dá luach cóir.

Lagú sócmhainní airgeadais

Aithníonn agus tomhaiseann an tAontas caillteanas lagaithe le haghaidh caillteanais chreidmheasa ionchasacha ar shócmhainní airgeadais a thomhaistear ar chostas amúchta agus ar luach cóir trí ghlansócmhainní/chothromas.

Is éard atá sa chaillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) luach reatha na difríochta idir na sreafaí airgid conarthacha agus na sreafaí airgid a bhfuil coinne ag an Aontas go bhfaighidh sé iad. Ionchorpraítear in ECL faisnéis réasúnach ar féidir tacú léi atá ar fáil gan costas míchuí nó iarracht mhíchuí ar an dáta tuairiscithe.

I gcás sócmhainní ar chostas amúchta, laghdaítear suim ghlanluacha na sócmhainne le méid an chaillteanais lagaithe a aithnítear sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Má tharlaíonn sé, i dtréimhse dá éis, go laghdaítear méid an chaillteanais lagaithe, déantar an caillteanas lagaithe a aithníodh roimhe sin a chealú tríd an ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

(a)   Earraí infhaighte

Tomhaiseann an t-eintiteas an caillteanas lagaithe ar mhéid an ECL saoil, agus réitigh phraiticiúla á n-úsáid (e.g. maitrís sholáthair).

(b)   Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

Tá airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim i seilbh an eintitis i gcuntais bhainc reatha agus i dtaiscí téarma suas le 3 mhí. Sealbhaítear an t-airgead tirim i mbainc a bhfuil rátálacha creidmheasa an-ard acu, rud a fhágann go bhfuil dóchúlachtaí mainneachtana an-íseal acu. I bhfianaise na tréimhse giorra agus na dóchúlachtaí ísle mainneachtana, tá na caillteanais chreidmheasa ionchasacha ó airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim diomaibhseach. Ní aithnítear aon lamháltas lagaithe le haghaidh coibhéisí airgid thirim dá bharr sin.

(c)   Iasachtaí

Tomhaistear ECL le samhail trí chéim a chuireann teagmhais mhainneachtana atá ualaithe ó thaobh dóchúlachta san áireamh le linn shaolré na sócmhainne airgeadais agus éabhlóid an riosca creidmheasa ó thionscnamh na sócmhainne airgeadais. I gcás iasachtaí, is ionann an tionscnamh agus dáta an ghealltanais iasachta neamh-inchúlghairthe

Mura dtagann aon mhéadú nach beag ar an riosca creidmheasa ó thráth an tionscnaimh (‘céim 1’), is ionann an caillteanas lagaithe agus ECL ó theagmhais mhainneachtana fhéideartha as seo go ceann 12 mhí ón dáta tuairiscithe (‘ECL 12 mhí’). Má thagann méadú suntasach ar an riosca creidmheasa ón túsphointe (‘céim 2’) nó má tá fianaise oibiachtúil ann de lagú creidmheasa (‘céim 3’), is ionann an caillteanas lagaithe agus ECL ó theagmhais mhainneachtana fhéideartha thar shaolré iomlán na sócmhainne airgeadais (‘ECL saolré’)

Dí-aithint

Déantar ionstraimí airgeadais a dhí-aithint nuair a théann na cearta chun sreafaí airgid a fháil ó na hinfheistíochtaí in éag nó nuair a aistríonn an t-eintiteas gach riosca agus gach luaíocht úinéireachta go substaintiúil chuig páirtí eile. Aithnítear díol sócmhainní airgeadais trí bharrachas nó easnamh ar a ndáta trádála.

1.3.2.   Méideanna réamh-mhaoinithe

Is íocaíocht é réamh-mhaoiniú atá beartaithe chun réamhíocaíocht airgid a sholáthar don tairbhí, i.e. cúlchnap. Féadfar é a dheighilt i roinnt íocaíochtaí thar thréimhse a shainítear sa chonradh, sa chinneadh, sa chomhaontú nó sa ghníomh bunúsach dlí. Úsáidtear an cúlchnap nó an réamhíocaíocht don chríoch dár soláthraíodh é le linn na tréimhse a shainítear sa chomhaontú nó aisíoctar é. Mura dtabhaíonn na tairbhithe caiteachas incháilithe, beidh sé de dhualgas orthu an réamhíocaíocht réamh-mhaoiniúcháin a sheoladh ar ais chuig an eintiteas. Dá réir sin, toisc go gcoinníonn an t-eintiteas smacht ar an réamh-mhaoiniú agus toisc go bhfuil sé i dteideal aisíocaíocht a fháil don chuid neamh-incháilithe, aithnítear an méid mar shócmhainn.

Aithnítear réamh-mhaoiniú ar dtús ar an gclár comhardaithe nuair a aistrítear airgead tirim chuig an bhfaighteoir. Tomhaistear é ag méid na comaoine a thugtar. I dtréimhsí dá éis, tomhaistear réamh-mhaoiniú ag an méid a aithnítear ar dtús ar an gclár comhardaithe lúide caiteachais incháilithe (lena n-áirítear méideanna measta i gcás inar gá) arna dtabhú le linn na tréimhse.

1.3.3.   Earraí infhaighte agus méideanna in-aisghabhála

Ceanglaítear le EAR go ndéanfaí idirbhearta malairte agus idirbhearta neamh-mhalairte a chur i láthair ar leithligh. Chun idirdhealú a dhéanamh idir an dá chatagóir, forchoimeádtar an téarma ‘infhaighte’ le haghaidh idirbhearta malairte, ach i gcás idirbhearta neamh-mhalairte, i.e. i gcás ina fhaigheann an tAontas luach ó eintiteas eile gan thart ar luach cothrom a thabhairt go díreach sa mhalairt, úsáidtear an téarma ‘méideanna in-aisghabhála’ (e.g. méideanna in-aisghabhála ó Bhallstáit a bhaineann le hacmhainní dílse).

Comhlíonann earraí infhaighte ó idirbhearta malairte an sainmhíniú ar ionstraimí airgeadais. Rinne an t-eintiteas iad a aicmiú mar shócmhainní airgeadais ar chostas amúchta agus thomhais sé iad dá réir sin.

Tugtar méideanna in-aisghabhála ó idirbhearta neamh-mhalairte ar aghaidh ar luach cóir amhail ó dháta na héadála lúide an díluacháil maidir le lagú. Bunaítear díluacháil maidir le lagú i gcás ina bhfuil fianaise oibiachtúil ann nach mbeidh an t-eintiteas in ann na méideanna uile atá dlite de réir téarmaí bunaidh na méideanna in-aisghabhála a bhailiú. Is ionann méid na díluachála agus an difríocht idir suim ghlanluacha na sócmhainne agus an méid in-aisghabhála. Aithnítear méid na díluachála sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

1.3.4.   Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

Is sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta iad airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim agus áirítear leo airgead ar láimh, taiscí arna sealbhú ar glao nó ar ghearrfhógra le bainc, agus infheistíochtaí fíorleachtacha gearrthéarmacha eile ag a bhfuil aibíochtaí bunaidh de 3 mhí nó níos lú.

1.3.5.   Suimeanna iníoctha

I measc na gcuntas iníoctha tá méideanna a bhaineann le hidirbhearta malairte amhail ceannach earraí agus seirbhísí, agus le hidirbhearta neamh-mhalairte e.g. le héilimh ar chostais ó thairbhithe, deontais nó cistiú eile ón Aontas, nó réamh-mhaoiniú arna fháil (féach Nóta 1.4.1).

I gcás ina soláthraítear deontais nó cistiú eile do na tairbhithe, taifeadtar na héilimh ar chostas mar shuimeanna iníoctha don mhéid arna iarraidh, tráth a fhaightear an t-éileamh ar chostas. Tar éis na costais incháilithe a fhíorú agus a ghlacadh, déantar na suimeanna iníoctha a luacháil ag an méid incháilithe ar glacadh leis.

Aithnítear suimeanna iníoctha a eascraíonn as ceannach earraí agus seirbhísí tráth a fhaightear an sonrasc don mhéid bunaidh. Cuirtear na caiteachais chomhfhreagracha isteach sna cuntais nuair a sheachadtar na soláthairtí nó na seirbhísí agus nuair a ghlacann an t-eintiteas leo.

1.3.6.   Dliteanais airgeadais

Aicmítear dliteanais airgeadais mar dhliteanais airgeadais a thugtar ar aghaidh ar chostas amúchta, mar dhliteanais airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh, nó mar dhliteanais conartha ráthaíochta airgeadais.

Aithnítear dliteanais airgeadais ar chostas amúchta ar dtús ar luach cóir lena n-áirítear costais idirbhirt a tabhaíodh agus a tugadh ar aghaidh dá éis ar chostas amúchta trí úsáid a bhaint as modh an úis ghlain. Dí-aithnítear iad ón ráiteas maidir leis an staid airgeadais má dhéantar an oibleagáid a urscaoileadh, a tharscaoileadh, a chealú nó má théann sé in éag, agus sna cásanna sin amháin.

Áirítear le dliteanais airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh díorthaigh i gcás ina bhfuil an luach cóir diúltach. I gcás ina n-éilítear leis an gconradh ráthaíochta go ndéanfadh an t-eintiteas íocaíochtaí mar fhreagairt ar athruithe ar phraghsanna ionstraimí airgeadais nó ar rátaí malairte eachtraí, is díorthach é an conradh. Leanann siad an láimhseáil chuntasaíochta chéanna le sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh.

Aithníonn an t-eintiteas dliteanas conartha ráthaíochta airgeadais nuair a dhéanann sé conradh lena gceanglaítear air íocaíochtaí sonraithe a dhéanamh chun an sealbhóir ráthaíochta a aisíoc i ndáil le caillteanas a thabhaíonn sé toisc go dteipeann ar fhéichiúnaí sonraithe íocaíocht a dhéanamh agus í dlite i gcomhréir le téarmaí bunaidh nó téarmaí modhnaithe ionstraime fiachais. Aithnítear dliteanais chonartha ráthaíochta airgeadais ar luach cóir ar dtús báire.

Bíonn an tomhas dá éis sin ag brath ar éabhlóid nochtadh an riosca creidmheasa ón ráthaíocht airgeadais. Mura mbíonn aon mhéadú suntasach ar an riosca creidmheasa (‘céim 1’), tomhaistear dliteanais ráthaíochta airgeadais ag an gceann is airde de na caillteanais chreidmheasa ionchasacha 12 mhí agus an méid arna haithint ar dtús, lúide, nuair is iomchuí, amúchadh carntha. Má bhíonn méadú suntasach ar an riosca creidmheasa (‘céim 2’), tomhaistear dliteanais ráthaíochta airgeadais ag an gceann is airde de na caillteanais chreidmheasa ionchasacha saolré agus an méid arna haithint ar dtús, lúide, nuair is iomchuí, amúchadh carntha.

Aicmítear dliteanais airgeadais mar dhliteanais nach dliteanais reatha iad, ach amháin aibíochtaí níos giorra ná 12 mhí tar éis dáta an chláir chomhardaithe. Ní aicmítear conarthaí ráthaíochta airgeadais mar dhliteanais reatha ach amháin má tá ceart neamhchoinníollach ag an eintiteas socraíocht an dliteanais a chur siar ar feadh 12 mhí ar a laghad tar éis an dáta tuairiscithe.

1.3.7.   Ioncam agus muirir fhabhraithe agus iarchurtha

Aithnítear idirbhearta agus teagmhais sna ráitis airgeadais sa tréimhse lena mbaineann siad. Ag deireadh na bliana, más rud é nach bhfuil sonrasc eisithe go fóill ach gur soláthraíodh an tseirbhís, nó gur sheachaid an t-eintiteas na soláthairtí nó gurb ann do chomhaontú conarthach (e.g. faoi threoir conartha), aithneofar ioncam fabhraithe sna ráitis airgeadais. Ina theannta sin, ag deireadh na bliana, má eisítear sonrasc ach nár soláthraíodh na seirbhísí go fóill nó nár seachadadh na hearraí a soláthraíodh go fóill, cuirfear siar an t-ioncam agus aithneofar é sa tréimhse chuntasaíochta dá éis.

Tugtar cuntas freisin ar chaiteachais sa tréimhse lena mbaineann siad. Ag deireadh na tréimhse cuntasaíochta, aithnítear caiteachais fhabhraithe bunaithe ar mhéid measta d’oibleagáid aistrithe na tréimhse. Ríomhtar caiteachais fhabhraithe i gcomhréir le treoirlínte sonraithe oibríochtúla agus praiticiúla arna n-eisiúint ag an Oifigeach Cuntasaíochta. Is é is aidhm don na treoirlínte a áirithiú go dtugann na ráitis airgeadais léiriú dílis ar fheiniméin eacnamaíocha agus ar fheiniméin eile a airbheartaíonn siad a léiriú. De réir analaí, má dhéantar íocaíocht roimh ré as seirbhísí nó earraí nach bhfuarthas go fóill, déanfar an caiteachas a iarchur agus aithneofar í sa tréimhse chuntasaíochta dá éis.

1.4.   RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

1.4.1.   Ioncam

Cuimsítear le hioncam insreafaí comhlána de thairbhí eacnamaíocha nó de phoitéinseal seirbhíse arna fháil agus atá infhaighte ag an eintiteas, a léiríonn méadú ar ghlansócmhainní, seachas méaduithe a bhaineann le ranníocaíochtaí ó úinéirí.

Ag brath ar chineál na n-idirbheart bunúsach sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais, is féidir ioncam a chatagóiriú mar ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte nó ioncam ó idirbhearta malairte.

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

Baineann an t-ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte le hidirbhearta amhail cánacha agus aistrithe ina soláthraíonn an t-aistreoir acmhainní don eintiteas fála gan an t-eintiteas fála bheith ag soláthar thart ar luach cothrom sa mhalairt. Is ionann aistrithe agus insreafaí de leasanna eacnamaíocha a bheidh ann amach anseo nó de phoitéinseal seirbhíse ó idirbhearta neamh-mhalairte, seachas cánacha. I gcás na n-eintiteas AE, cuimsítear leis na haistrithe den chuid is mó cistí arna bhfáil ón gCoimisiún (e.g. fóirdheontas comhardaithe do na gníomhaireachtaí traidisiúnta nó fóirdheontas oibríochtúil le haghaidh na gcomhaontuithe tarmligin).

Aithneoidh an t-eintiteas sócmhainn i leith aistrithe i gcás ina rialaíonn an t-eintiteas na hacmhainní de thoradh teagmhais roimhe sin (an t-aistriú) agus i gcás ina mbíonn coinne aige leasanna eacnamaíocha a bheidh ann amach anseo nó poitéinseal seirbhíse a fháil ó na hacmhainní sin, agus i gcás inar féidir an luach cóir a thomhas go hiontaofa. Insreabhadh acmhainní ó idirbheart neamh-mhalairte a aithnítear mar shócmhainn (i.e. airgead tirim), aithnítear é mar ioncam freisin, ach amháin a mhéid atá oibleagáid reatha ar an eintiteas i leith an aistrithe sin (coinníoll), rud nach mór a chomhlíonadh sular féidir an t-ioncam a aithint. Déantar an t-ioncam a chur siar go dtí go gcomhlíontar an coinníoll agus aithnítear é mar dhliteanas.

Ioncam ó idirbhearta malairte

Aithnítear ioncam ó dhíol earraí agus seirbhísí i gcás ina n-aistrítear riosca suntasach agus luaíochtaí úinéireachta na n-earraí chuig an gceannaitheoir. Aithnítear ioncam atá bainteach le hidirbheart lena ndéantar seirbhísí a sholáthar faoi threoir chéim thabhairt i gcrích an idirbhirt ar an dáta maidir le tuairisciú.

(a)   Ioncam ó ús agus caiteachas ar ús

Aithnítear ioncam ó ús agus caiteachas ar ús ó shócmhainní airgeadais agus ó dhliteanais airgeadais ar chostas amúchta sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais trí úsáid a bhaint as modh an úis ghlain. Is modh é sin chun costas amúchta sócmhainne airgeadais nó dliteanais airgeadais a ríomh agus chun an t-ioncam ó ús nó an caiteachas ar ús a leithdháileadh thar an tréimhse ábhartha.

(b)   Ioncam ó dhíbhinní

Aithnítear ioncam ó dhíbhinní agus ó dháiltí comhchosúla i gcás ina mbunaítear an ceart maidir le híocaíocht a fháil.

(c)   Ioncam agus caiteachas ó shócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh

Tagraíonn sé sin do ghnóthachain ar luach cóir (ioncam) agus caillteanais ar luach cóir (caiteachas) ó na sócmhainní airgeadais sin, lena n-áirítear iad sin a eascraíonn ó aistriúchán malairte eachtraigh. I gcás sócmhainní airgeadais úsmhara, áirítear ús leis sin freisin.

(d)   Ioncam ó chonarthaí ráthaíochta airgeadais

Aithnítear an t-ioncam ó chonarthaí ráthaíochta airgeadais (préimh ráthaíochta) thar an tréimhse ina mbíonn an t-eintiteas réidh chun sealbhóir an chonartha ráthaíochta airgeadais a chúiteamh as an gcaillteanas creidmheasa a d’fhéadfadh sé a fhabhrú.

1.4.2.   Caiteachais

Is laghduithe ar leasanna eacnamaíocha nó poitéinseal seirbhíse le linn na tréimhse tuairiscithe iad caiteachais i bhfoirm eis-sreafaí nó ídiú sócmhainní nó fabhrú dliteanas a mbíonn laghduithe ar ghlansócmhainní mar thoradh orthu. Áirítear leo na caiteachais ó idirbhearta malairte agus caiteachais ó idirbhearta neamh-mhalairte.

Aithnítear caiteachais ó idirbhearta malairte a eascraíonn ó cheannach earraí agus seirbhísí nuair a sheachadtar na soláthairtí agus nuair a ghlacann an t-eintiteas leo. Déantar iad a luacháil ag méid an tsonraisc bhunaidh. Ina theannta sin, ar dháta an chláir chomhardaithe, caiteachais a bhaineann leis an tseirbhís arna seachadadh le linn na tréimhse nach bhfuarthas sonrasc nó nár glacadh le sonrasc ina leith go fóill, aithnítear iad sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

Baineann caiteachais ó idirbhearta neamh-mhalairte le haistrithe chuig tairbhithe agus is féidir trí chineál caiteachas a bheith i gceist leo: teidlíochtaí, aistrithe faoi chomhaontú agus deontais, ranníocaíochtaí agus tabhartais lánroghnacha. Aithnítear aistrithe mar chaiteachais sa tréimhse inar tharla na teagmhais as ar eascair an t-aistriú, ar choinníoll go gceadaítear cineál an aistrithe le rialachán nó gur síníodh comhaontú lena n-údaraítear an t-aistriú; ar choinníoll gur chomhlíon an tairbhí aon chritéar incháilitheachta; agus ar choinníoll gur féidir meastachán réasúnta den tsuim a dhéanamh.

Nuair a fhaightear iarraidh ar éileamh íocaíochta nó costais agus nuair a chomhlíontar na critéir maidir le haitheantas, aithnítear é mar chaiteachas maidir leis an méid incháilithe. Ag deireadh na bliana, tugtar meastachán maidir le caiteachais incháilithe arna dtabhú agus atá dlite do na tairbhithe ach nach bhfuil tuairiscithe go fóill agus taifeadtar iad mar chaiteachas fabhraithe.

1.5.   SÓCMHAINNÍ AGUS DLITEANAIS THEAGMHASACHA

1.5.1.   Sócmhainní teagmhasacha

Is sócmhainn fhéideartha í sócmhainn theagmhasach a eascraíonn as teagmhais roimhe seo agus nach ndeimhneofar gurb ann di ach amháin i gcás ina dtarlóidh nó nach dtarlóidh teagmhas éiginnte amháin nó níos mó amach anseo nach bhfuil go hiomlán faoi rialú an eintitis. Nochtar sócmhainn theagmhasach i gcás ina bhfuil insreabhadh de leasanna eacnamaíocha nó de phoitéinseal seirbhíse dóchúil.

1.5.2.   Dliteanais theagmhasacha

Is éard is dliteanas teagmhasach oibleagáid fhéideartha nach ndeimhneofar gurb ann di ach amháin i gcás ina dtarlóidh nó nach dtarlóidh teagmhas éiginnte amháin nó níos mó amach anseo nach bhfuil go hiomlán faoi rialú an eintitis; nó oibleagáid láithreach i gcás nach bhfuil sé dóchúil go gceanglófar eis-sreabhadh acmhainní ina gcuimsítear leasanna eacnamaíocha nó poitéinseal seirbhíse chun an oibleagáid a shocrú.

Tagann dliteanas teagmhasach chun cinn freisin sna himthosca neamhchoitianta ina bhfuil oibleagáid láithreach ach nach féidir í a thomhas le hiontaofacht leordhóthanach.

Ní aithnítear dliteanais theagmhasacha sna cuntais. Nochtar iad ach amháin má tá caolseans ann go dtarlóidh eis-sreabhadh acmhainní ina gcuimsítear leasanna eacnamaíocha nó poitéinseal seirbhíse.

1.6.   CAIPITEAL CISTE

Soláthraíonn ballstáit CEF ranníocaíochtaí don Chiste chun cláir CEF a chur chun feidhme mar a leagtar síos i gComhaontú Inmheánach gach CEF. De réir an bhunúis dlí is infheidhme, cinntear na glaonna caipitil, i.e. na hiarrataí ar chistiú le haghaidh bliain N ar leith, le Cinneadh ón gComhairle i mbliain N-1, agus na cistí atá le fáil á sannadh go soiléir do gach tréimhse sonraithe sa todhchaí.

Comhlíonann na ranníocaíochtaí na critéir ranníocaíochta ó úinéirí (EAR 1) agus caitear leo dá bhrí sin mar chaipiteal ciste i ráitis airgeadais CEF. Léiríonn an caipiteal ciste an méid iomlán ranníocaíochtaí atá le fáil ó bhallstáit CEF. Toisc go n-asbhaintear go hoscailte an caipiteal ciste nach nglaoitear ón gcaipiteal ciste iomlán (féach an Ráiteas maidir le hAthruithe ar Ghlansócmhainní), ní aithnítear ach an caipiteal ciste glaoite sa Chlár Comhardaithe.

Toisc go sanntar na ranníocaíochtaí comhaontaithe do thréimhsí tuairiscithe sonraithe, agus nach dtagann éileamh dlíthiúil CEF in aghaidh bhallstáit CEF chun cinn ach amháin sna tréimhsí sin, aithnítear aon mhéid a fhaightear roimh ré mar ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha faoi mhéideanna iníoctha seachas mar chaipiteal glaoite.

1.7.   CÓMHAOINIÚ

Comhlíonann na ranníocaíochtaí cómhaoinithe a fuarthas na critéir maidir le hioncaim ó idirbhearta neamh-mhalairte faoi choinníollacha agus cuirtear i láthair mar shuimeanna iníoctha iad do na Ballstáit, do Stáit nach Ballstáit iad agus do dhreamanna eile. Ceanglaítear ar CEF na ranníocaíochtaí a úsáid chun seirbhísí a sholáthar do thríú páirtithe nó ceanglaítear ar shlí eile na sócmhainní a thabhairt ar ais (na ranníocaíochtaí a fuarthas). Léiríonn na suimeanna iníoctha atá gan íoc a bhaineann leis na comhaontuithe cómhaoinithe na ranníocaíochtaí cómhaoinithe a fuarthas lúide na caiteachais a tabhaíodh a bhaineann leis an tionscadal. Is nialas an éifeacht ar ghlansócmhainní.

Aithnítear caiteachais a bhaineann le tionscadail cómhaoinithe de réir mar a thabhaítear iad. Aithnítear an méid comhfhreagrach ranníocaíochtaí mar ioncam oibriúcháin agus tá an éifeacht ar thoradh eacnamaíoch na bliana cothrom le nialas.

2.   NÓTAÍ A GHABHANN LEIS AN gCLÁR COMHARDAITHE

SÓCMHAINNÍ

2.1.   SÓCMHAINNÍ AIRGEADAIS

Is ionann sócmhainn airgeadais agus aon sócmhainn ar ionann í agus:

(a)

Airgead tirim;

(b)

Ionstraim chothromais le heintiteas eile;

(c)

Ceart conarthach: chun airgead tirim nó sócmhainn airgeadais eile a fháil ó eintiteas eile nó chun sócmhainní airgeadais nó dliteanais airgeadais a mhalartú le heintiteas eile de réir coinníollacha a d’fhéadfadh a bheith fabhrach don eintiteas; nó

(d)

Conradh a shocrófar, nó a d’fhéadfaí a shocrú, in ionstraimí cothromais dílse an eintitis.

Aicmítear sócmhainní airgeadais sna catagóirí seo a leanas: ‘sócmhainní airgeadais ar chostais amúchta’, ‘sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh’ agus ‘sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí ghlansócmhainní/chothromas’. Cinntear aicmiú na n-ionstraimí airgeadais tráth na haitheanta tosaigh agus déantar meastóireacht an athuair orthu ar gach dáta den chlár comhardaithe.

Cuimsítear le sócmhainní airgeadais CEF sócmhainní airgeadais ag FVSD agus iasachtaí agus is mar a leanas atá siad:

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

Neamhreatha

 

 

Sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh (FVSD)

92

112

Iasachtaí

24

16

 

116

128

Reatha

 

 

Iasachtaí

1

5

 

1

5

Iomlán

117

132

Baineann EUR 92 mhilliún de shócmhainní airgeadais ar FVSD le hinfheistíochtaí cothromais sna réimsí seo a leanas:

—

Fuinneamh inbhuanaithe in-athnuaite trí Infheistíocht Aeráide a hAon, ElectriFI agus an Ciste Domhanda um Éifeachtúlacht Fuinnimh agus Fuinneamh In-athnuaite (GEEREF);

—

Maoiniú ionchuimsitheach do FBManna tuaithe agus d’fheirmeoirí beaga a chur chun cinn trí CHISTE ABC;

—

Cuimsiú airgeadais in Uganda trí Mhaoiniú aBi; agus

—

Poist agus fás inbhuanaithe a chruthú san Afraic tríd an tionscnamh ‘Boost Africa’.

Baineann an EUR 24 mhilliún d’iasachtaí neamhreatha agus an EUR 1 mhilliún d’iasachtaí reatha le dhá phríomhréimse: talmhaíocht inbhuanaithe trí AgriFI agus rochtain ar leictreachas agus giniúint leictreachais ó fhoinsí fuinnimh inbhuanaithe trí Shaoráid infheistíochta ElectriFI.

2.2.   RÉAMH-MHAOINIÚ

Tá foráil i gcuid mhaith conarthaí le haghaidh réamhíocaíochtaí sula gcuirtear tús le hoibreacha, sula seachadtar soláthairtí nó sula soláthraítear seirbhísí. Foráiltear uaireanta i sceidil íocaíochta na gconarthaí go ndéanfar íocaíochtaí bunaithe ar thuarascálacha dul chun cinn. Íoctar réamh-mhaoiniú de ghnáth in airgeadra na tíre nó na críche ina dtugtar an tionscadal chun críche.

Rialaíonn uainiú úsáid an réamh-mhaoiniúcháin cé acu an nochtar é mar réamh-mhaoiniú reatha nó-neamhreatha. Sainítear an úsáid le comhaontú bunúsach an tionscadail. Aon úsáid a bhíonn dlite laistigh de 12 mhí tar éis an dáta tuairiscithe, nochtar í mar réamh-mhaoiniú -reatha. Toisc gur tionscadail fhadtéarmacha a bhíonn i gceist le go leor de thionscadail CEF, is gá go mbeadh na réamhíocaíochtaí bainteacha ar fáil ar feadh níos mó ná 1 bhliain amháin. Taispeántar roinnt méideanna réamh-mhaoinithe dá bhrí sin-mar shócmhainní neamh-reatha.

EUR milliún

 

Nóta

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Réamh-mhaoiniú neamhreatha

2.2.1

–

382

110

492

500

Réamh-mhaoiniú reatha

2.2.2

–

50

481

532

742

Iomlán

 

–

432

591

1 023

1 242

Is féidir an laghdú EUR 219 milliún ar iomlán an réamh-mhaoinithe a mhíniú den chuid is mó mar gheall ar an laghdú ar réamh-mhaoiniú a íocadh le tairbhithe faoin 11ú CEF, a laghdaigh ó EUR 737 milliún in 2024 go EUR 591 mhilliún in 2025. Léiríonn an fhorbairt sin aibíocht an 11ú CEF agus an laghdú dá bharr sin ar an líon conarthaí oscailte.

Tar éis theacht i bhfeidhm an chlásail éagtha ag deireadh 2020, ní féidir aon chomhaontú maoiniúcháin nua a thabhairt i gcrích faoin 11ú CEF ón 1 Eanáir 2021 ar aghaidh. Mar sin féin, féadfar conarthaí sonracha atá bunaithe ar chomhaontuithe maoiniúcháin atá ann cheana a shíniú fós. Mar thoradh air sin, tá laghdú tagtha de réir a chéile ar an líon conarthaí nuashínithe, ó 452 in 2023 go 181 in 2024 agus go 21 in 2025.

Bhain réamh-mhaoiniú leis an 10ú EDF a laghdaigh ó EUR 560 milliún in 2024 go EUR 432 mhilliún in 2025. Tá an laghdú sin i gcomhréir le gnáth-thimthriall chur chun feidhme CEF agus léirítear leis dúnadh forchéimnitheach na gclár.

Maidir leis an réamh-mhaoiniú neamhreatha, baineann EUR 373 mhilliún de (EUR 393 milliún in 2024) leis an réamh-mhaoiniú oscailte le haghaidh dhá chonradh faoi Ciste Iontaobhais Bonneagair an Aontais Eorpaigh don Afraic (AITF). Is é is aidhm don Chiste Iontaobhais sin tacaíocht airgeadais a chur ar fáil lena n-áirítear deontais do thionscadail bhonneagair mar aon le maoiniú fadtéarmach a chuireann maoinitheoirí tionscadail ar fáil. Trí chistí deontais den sórt sin a sholáthar, déantar soláthar maoinithe fhadtéarmaigh ag institiúidí airgeadais rannpháirteacha a ghiaráil. Tráth a síníodh na conarthaí, measadh go raibh cineál gníomhaíochtaí an Chiste Iontaobhais cumhdaithe go leormhaith leis an gcomhaontú (ní raibh aon teimpléad ar fáil go fóill le haghaidh ionstraimí airgeadais, agus níor luadh an cineál sin ionstraime sa Rialachán). Dá thoradh sin, cláraíodh íocaíochtaí a rinneadh faoi na comhaontuithe sin mar réamh-mhaoiniú seachas mar chomhpháirt ionstraime airgeadais. Mar gheall ar chineál fadtéarmach na n-oibríochtaí arna gcur chun feidhme ag an gCiste Iontaobhais, tá imréiteach bliantúil shean-réamhmhaoiniú Chiste Iontaobhais Bonneagair an Aontais Eorpaigh don Afraic an-teoranta agus scaiptear amach é thar na blianta. Dá bhrí sin, chun léiriú níos fearr a thabhairt ar choinníollacha an tionscadail, rinneadh EUR 373 mhilliún den réamh-mhaoiniú oscailte a athaicmiú mar fhadtéarmach agus comhfhreagraíonn EUR 54 mhilliún do na caiteachais a bhí fabhraithe ag deireadh na bliana.

2.2.1.   Réamh-mhaoiniú neamhreatha de réir modh bainistíochta

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

Bainistíocht Dhíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

An Coimisiún

19

–

Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Aontais

–

1

Toscaireachtaí Aontais

1

2

 

20

3

Bainistíocht Indíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

BEI agus CEI

388

402

Eagraíochtaí idirnáisiúnta

67

65

Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí

5

7

Comhlachtaí dlí poiblí

12

13

Tríú tíortha

–

10

 

472

497

Iomlán

492

500

2.2.2.   Réamh-mhaoiniú reatha

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Réamh-mhaoiniú (comhlán)

3

313

2 649

2 965

3 763

Imréitithe trí scoitheadh

(3 )

(263 )

(2 168 )

(2 433 )

(3 022 )

Iomlán

–

50

481

532

742

2.2.3.   Réamh-mhaoiniú reatha de réir modh bainistíochta

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

Bainistíocht Dhíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

An Coimisiún

40

37

Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Aontais

–

2

Toscaireachtaí Aontais

21

47

 

61

86

Bainistíocht Indíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

BEI agus CEI

62

62

Eagraíochtaí idirnáisiúnta

248

388

Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí

50

71

Comhlachtaí dlí poiblí

79

77

Tríú tíortha

29

56

Comhlachtaí an Aontais agus Comhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí

2

1

 

470

655

Iomlán

532

742

2.2.4.   Ráthaíochtaí arna bhfáil i ndáil le réamh-mhaoiniú

Sealbhaítear ráthaíochtaí chun réamh-mhaoiniú a áirithiú agus eisítear iad nuair a íoctar an t-éileamh deiridh faoi thionscadal.

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

Ráthaíochtaí i gcomhair réamh-mhaoinithe

13

19

Cuimsítear leis an EUR 13 mhilliún ráthaíochtaí atá beartaithe chun réamh-mhaoiniú arna íoc faoi bhainistíocht dhíreach a dhaingniú, agus is é CEF tairbhí na ráthaíochta (féach Nóta 4.1). Mar sin féin, íoctar an chuid is mó den réamh-mhaoiniú faoin modh bainistíochta indírí, i gcás nach é CEF tairbhí na ráthaíochta ach gurb é an t-údarás conarthach é. In 2025, EUR 309 mhilliún a bhí i luach iomlán na ráthaíochtaí sin.

2.3.   RANNÍOCAÍOCHTAÍ LE CISTE IONTAOBHAIS

Léirítear leis an gceannteideal seo an méid a íocadh mar ranníocaíochtaí le Ciste Iontaobhais an Aontais don Afraic agus le Ciste Iontaobhais Bêkou de chuid an Aontais. Tá na ranníocaíochtaí glan ar na costais arna dtabhú ag na cistí iontaobhais agus tá siad inchurtha i leith CEF.

Cuirtear ranníocaíochtaí an chiste iontaobhais chun feidhme le CEF faoin modh bainistíochta dírí.

EUR milliún

 

Glan-ranníocaíocht an 31.12.2024

Ranníocaíochtaí a íocadh in 2025

Leithdháileadh ghlanchaiteachais an Chiste Iontaobhais 2025

Glan-ranníocaíocht an 31.12.2025

An Afraic

165

–

(91 )

74

Bêkou

23

–

(10 )

13

Iomlán

188

–

(101 )

87

Léiríonn an laghdú i gcomparáid leis an mbliain roimhe sin nach raibh ranníocaíochtaí breise ann in 2025. Dá dheasca sin, ba é úsáid ranníocaíochtaí a bhí ann cheana chun caiteachais arna dtabhú le linn na bliana a chumhdach, agus é sin amháin, ba chúis leis an gcomhardú.

Tá an fhorbairt sin comhsheasmhach le foirceannadh an dá Chiste Iontaobhais, a shroich deireadh a dtréimhse cur chun feidhme an 31 Nollaig 2025. Ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh, chuaigh na Cistí Iontaobhais isteach i gcéim a leachtaithe, ar lena linn nach ndéanfar aon ghníomhaíocht oibríochtúil nua agus a bheidh caiteachas teoranta do bhailíochtú tuarascálacha deiridh, do shocrú na n-iarmhéideanna gan íoc agus d’aisghabháil méideanna ó thairbhithe.

2.4.   EARRAÍ INFHAIGHTE MALAIRTE AGUS MÉIDEANNA IN-AISGHABHÁLA NEAMH-MHALAIRTE

Is idirbhearta iad idirbhearta malairte ina bhfaigheann an t-eintiteas sócmhainní nó seirbhísí, nó ina gcuirtear dliteanais an eintitis ar ceal, agus ina dtugtar thart ar an luach cothrom go díreach (i bhfoirm earraí, seirbhísí nó úsáid sócmhainní go príomha) don pháirtí eile sa mhalairt. Is idirbhearta iad idirbhearta neamh-mhalairte ina bhfaigheann an t-eintiteas luach ó eintiteas eile gan thart ar luach cothrom a thabhairt go díreach sa mhalairt, nó ina dtugann sé luach d’eintiteas eile gan thart ar luach cothrom a fháil go díreach sa mhalairt.

2.4.1.   Earraí infhaighte malairte neamhreatha

An 31.12.2025, bhí EUR 5 mhilliún d’earraí infhaighte malairte fadtéarmacha ag CEF, arb é atá iontu go príomha muirir iarchurtha a eascraíonn as roinnt ionstraimí airgeadais.

2.4.2.   Méideanna reatha in-aisghabhála neamh-mhalairte agus méideanna reatha infhaighte malairte

EUR milliún

 

Nóta

31.12.2025

31.12.2024

Méideanna in-aisghabhála ó idirbhearta neamh-mhalairte

2.4.2.1

27

24

Earraí infhaighte ó idirbhearta malairte

2.4.2.2

10

12

Iomlán

 

37

37

2.4.2.1.   Méideanna in-aisghabhála ó idirbhearta neamh-mhalairte

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Custaiméirí

1

45

16

62

52

Comhlachtaí poiblí

3

15

6

23

19

Tríú stáit

–

2

4

6

16

Díluacháil

(4 )

(51 )

(9 )

(64 )

(63 )

Iomlán

–

11

16

27

24

2.4.2.2.   Earraí infhaighte ó idirbhearta malairte

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Ioncam fabhraithe

-

-

1

2

2

Cuntais idir-CEF

(207 )

168

39

–

–

Eile

–

4

5

9

11

Iomlán

(207 )

172

45

10

12

Ar chúiseanna éifeachtúlachta, leithdháiltear an cisteán aonair a chumhdaíonn na CEFanna uile don 11ú CEF; as sin cruthaítear oibríochtaí idir na CEFanna éagsúla, oibríochtaí a chothromaítear sna cuntais idir-CEF idir na cláir chomhardaithe CEF éagsúla.

Cuimsítear leis an gceannteideal ‘eile’ earraí infhaighte a thagann ó shuimeanna infhaighte ionstraime airgeadais go príomha. As an EUR 9 mhilliún d’earraí infhaighte eile, baineann EUR 4 mhilliún le hearra infhaighte ón (GEEREF) agus baineann EUR 5 milliún le hearra infhaighte ó Climate Investor One.

2.5.   AIRGEAD TIRIM AGUS COIBHÉISÍ AIRGID THIRIM (5)

Is ionstraimí airgeadais ar chostas amúchta iad airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim agus áirítear leo airgead ar láimh, taiscí arna sealbhú ar glao nó ar ghearrfhógra le bainc (amhail cuntais reatha agus cuntais choigiltis), agus infheistíochtaí fíorleachtacha gearrthéarmacha eile ag a bhfuil aibíochtaí bunaidh de 3 mhí nó níos lú.

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Cuntais speisialta

 

 

 

 

 

Bainc cheannais

–

–

98

98

285

 

–

–

98

98

285

Cuntais reatha

 

 

 

 

 

Bainc thráchtála

–

–

105

105

49

Airgead tirim de chuid na n-ionstraimí airgeadais

–

–

82

82

77

 

–

–

187

187

126

Iomlán

–

–

286

286

411

Is é an laghdú ar chúlchistí airgid atá i seilbh na mbanc ceannais den chuid is mó is cúis leis an laghdú EUR 125 mhilliún ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim. Eascraíonn an laghdú sin i dtaobh airgid thirim den chuid is mó as íocaíochtaí a rinneadh chun caiteachais agus airleacain a chumhdach ar mó iad ná na ranníocaíochtaí a fuarthas le linn na bliana. Go háirithe, tháinig laghdú ar an gcaipiteal glaoite ó EUR 1 200 milliún in 2024 go EUR 800 milliún in 2025. Ina theannta sin, fuair na Ballstáit aisíocaíocht EUR 6,3 milliún ón 9ú CEF don chéad tráthchuid de 2025, agus d’iarr an Ríocht Aontaithe go ndéanfaí a ranníocaíocht le haghaidh an dara tráthchuid de 2025 ar fiú EUR 15 mhilliún í a fhritháireamh óna sciar gan íoc sa 10ú agus sa 11ú CEF (féach Nóta 2.9.1).

DLITEANAIS

2.6.   DLITEANAIS AIRGEADAIS

Is éard is dliteanas airgeadais ann aon dliteanas atá:

(a)

Ina oibleagáid chonarthach: chun airgead nó sócmhainn airgeadais eile a sholáthar chuig eintiteas eile; chun sócmhainní airgeadais nó dliteanais airgeadais a mhalartú le heintiteas eile de réir coinníollacha a d’fhéadfadh a bheith neamhfhabhrach don eintiteas; nó

(b)

Conradh a shocrófar, nó a d’fhéadfaí a shocrú, in ionstraimí cothromais dílse an eintitis.

Aicmítear dliteanais airgeadais sna catagóirí seo a leanas: ‘dliteanais airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh’, ‘dliteanais airgeadais eile arna dtomhas ar chostas amúchta’ nó dliteanais chonartha ráthaíochta airgeadais.

EUR milliún

 

Nóta

31.12.2025

31.12.2024

Neamhreatha

 

 

 

Dliteanas ráthaíochta airgeadais

2.6.1

1

1

Reatha

 

 

 

Forálacha airgeadais

2.6.2

–

2

Iomlán

 

1

3

2.6.1.   Dliteanas ráthaíochta airgeadais

Léiríonn na forálacha sin na caillteanais mheasta a thabhófar i ndáil leis na ráthaíochtaí arna dtabhairt faoi ionstraimí airgeadais éagsúla i gcás ina dtugtar de chumhacht d’eintitis iontaoibhe ráthaíochtaí a eisiúint ina n-ainm féin ach thar ceann CEF, agus ar riosca do CEF. Cuirtear uasteorainn le riosca airgeadais CEF a bhaineann leis na ráthaíochtaí agus soláthraítear sócmhainní airgeadais de réir a chéile chun glaonna ráthaíochta a bheidh ann amach anseo a chumhdach.

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Dliteanas ráthaíochta airgeadais

–

–

1

1

1

Léiríonn méid EUR 1 mhilliún an caillteanas measta i ndáil leis an ráthaíocht arna tabhairt faoi ionstraim airgeadais Euritz (féach Nóta 4.2.1).

2.6.2.   Forálacha

Léiríonn na forálacha sin na caillteanais chreidmheasa mheasta a thabhófar i ndáil leis na hiasachtaí arna dtabhairt faoi ionstraimí airgeadais difriúla. Léiríonn na forálacha sin na caillteanais mheasta a thabhófar i ndáil leis na ráthaíochtaí arna dtabhairt faoi ionstraimí airgeadais éagsúla i gcás ina dtugtar de chumhacht d’eintitis iontaoibhe ráthaíochtaí a eisiúint ina n-ainm féin ach thar ceann CEF, agus ar riosca do CEF. Cuirtear uasteorainn le riosca airgeadais CEF a bhaineann leis na ráthaíochtaí agus soláthraítear sócmhainní airgeadais de réir a chéile chun glaonna ráthaíochta a bheidh ann amach anseo a chumhdach.

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Forálacha airgeadais reatha

–

–

–

–

2

2.7.   SUIMEANNA INÍOCTHA

Is dliteanais iad na suimeanna iníoctha chun íoc as earraí nó seirbhísí a fuarthas nó a soláthraíodh agus - murab ionann le muirir fhabhraithe - a bhfuil sonrasc seolta ina leith cheana féin nó atá comhaontaithe go foirmiúil leis an soláthróir. Is féidir le suimeanna iníoctha a bheith bainteach le hidirbhearta malairte (amhail ceannach earraí agus seirbhísí) agus le hidirbhearta neamh-mhalairte (e.g. éilimh ar chostais ó thairbhithe deontas, réamh-mhaoiniúcháin nó maoiniú eile de chuid an Aontais).

EUR milliún

 

Nóta

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Suimeanna reatha iníoctha

2.7.1

-

10

93

104

150

Suimeanna ilghnéitheacha iníoctha

2.7.2

-

6

78

83

105

Iomlán

 

-

16

171

187

256

2.7.1.   Suimeanna reatha iníoctha

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Soláthróirí

–

7

64

71

56

Tríú stáit

–

(1 )

8

7

29

Comhlachtaí poiblí

–

4

20

24

66

Institiúidí agus Gníomhaireachtaí

–

–

2

2

–

Iomlán

–

10

93

104

150

Cuimsítear le suimeanna iníoctha den chuid is mó ráitis ar chostais arna bhfáil ag CEF i leith deontas arna soláthar do na tairbhithe. Taifeadtar iad tráth a fhaightear an ráiteas ar chostas agus maidir le méid iomlán an ráitis ar chostas. Tar éis seiceáil incháilitheachta ní íoctar ach na méideanna incháilithe amháin leis na tairbhithe. Ag deireadh na bliana déantar anailís ar na héilimh ar chostais gan íoc agus aithnítear na méideanna incháilithe measta a bhaineann leis na héilimh sin ar chostais sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Taispeántar na méideanna neamh-incháilithe measta faoi ‘Shuimeanna iníoctha reatha eile’.

Cuirtear an laghdú ar shuimeanna iníoctha i leith líon níos ísle sonrasc a fuarthas agus a bhí fós gan íoc ag deireadh na bliana.

2.7.2.   Suimeanna ilghnéitheacha iníoctha

EUR milliún

 

Nóta

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Suimeanna cómhaoiniúcháin iníoctha

2.7.2.1

–

6

22

27

28

Ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha

2.7.2.2

–

–

51

51

64

Suimeanna iníoctha ilghnéitheacha eile

 

–

–

5

5

12

Iomlán

 

–

6

77

83

105

2.7.2.1.   Suimeanna cómhaoiniúcháin iníoctha

Léiríonn suimeanna cómhaoiniúcháin iníoctha cistí arna bhfáil ag CEF i leith na gcomhaontuithe cómhaoiniúcháin. Ceanglaítear ar CEF na ranníocaíochtaí sin a úsáid chun seirbhísí comhaontaithe a sholáthar do thríú páirtithe agus na cistí gan úsáid a thabhairt ar ais do na ranníocóirí. Cinntear le huainiú úsáid na méideanna cómhaoinithe cé acu an nochtar é mar mhéid reatha nó neamhreatha.

Ag deireadh na bliana déantar measúnú cás ar chás ar gach méid cómhaoinithe atá iníoctha agus meastar gur méid neamhreatha na méideanna uile nach dóigh go n-úsáidfear iad sa 12 mhí dár gcionn.

EUR milliún

 

8ú CEF

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Suimeanna iníoctha cómhaoinithe reatha

–

–

6

22

27

28

2.7.2.2.   Ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha

Baineann EUR 1,2 milliún de ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha le haisíocaíocht a rinneadh le Ballstáit agus leis an Ríocht Aontaithe ó chistí saortha nó neamhúsáidte ó thionscadail faoin Naoú CEF (féach Nóta 2.9.1). Chomhaontaigh na Ballstáit go ndéanfaí an aisíocaíocht a fhritháireamh in aghaidh na ranníocaíochtaí ón 11ú CEF le linn an chéad ghlao ar ranníocaíochtaí in 2026.

Chomh maith leis an aisíocaíocht, baineann méid EUR 49 milliún leis an gcéad tráthchuid de chuid 2026 a d’íoc an Ríocht Aontaithe, an Phortaingéil, an Ungáir agus an Eastóin roimh ré. As an méid sin, baineann EUR 44 mhilliún go hiomlán leis an ranníocaíocht ón Ríocht Aontaithe. De réir Airteagal 152 den Chomhaontú um Tharraingt Siar, tá an Ríocht Aontaithe fós ina páirtí de CEF go dtí go ndúnfar an 11ú CEF agus gach CEF roimhe sin nár dúnadh go fóill, agus glacann sí leis na hoibleagáidí céanna agus atá ag na Ballstáit ina leith sin (féach Nóta 2.9.1).

2.8.   MUIRIR FHABHRAITHE

Is dliteanais iad fabhruithe chun íoc as earraí nó seirbhísí a fuarthas nó a soláthraíodh ach - murab ionann le suimeanna iníoctha - nár eisíodh sonrasc ina leith nó nár comhaontaíodh go foirmiúil leis an soláthróir. Tá ríomh na bhfabhruithe bunaithe ar mhéid oscailte na ngealltanas buiséadach ag deireadh na bliana. Taifeadadh an chuid de na muirir fhabhraithe mheasta a bhaineann le réamh-mhaoiniú a íocadh mar laghdú ar na méideanna réamh-mhaoinithe.

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Muirir fhabhraithe

–

34

661

695

774

Cuimsítear le muirir fhabhraithe caiteachais oibriúcháin mheasta le haghaidh conarthaí atá fós ar siúl nó conarthaí atá tugtha chun críche nach ngabhann éilimh bhailíochtaithe ar chostais leo i gcás ina ndearnadh na caiteachais incháilithe ar thabhaigh tairbhithe iad a mheas tríd an bhfaisnéis ab fhearr a bhí ar fáil tráth ullmhú na ráiteas airgeadais a úsáid. Tugtar faoi deara nach ndéantar faisnéis a thagann chun cinn i ngnáthchúrsaí gnó, amhail síntí conartha arna síniú tar éis an dáta tuairiscithe, a mheas go córasach, agus nach féidir tionchar na ngníomhaíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ar na muirir fhabhraithe a mheas go hiontaofa. An chuid de na muirir fhabhraithe mheasta a bhaineann le réamh-mhaoiniú a íocadh, taifeadadh í mar laghdú ar na méideanna réamh-mhaoinithe (féach Nóta 2.2).

Mínítear an laghdú EUR79 milliún ar mhuirir fhabhraithe mar gheall ar an laghdú ar líon na gconarthaí ar ghá muirir a mheas agus a fhabhrú ina leith. Tá an laghdú sin i gcomhréir le saolré CEF agus an líon bunúsach conarthaí oscailte.

GLANSÓCMHAINNÍ

2.9.   CAIPITEAL CISTE

Soláthraíonn ballstáit CEF ranníocaíochtaí don Chiste chun cláir CEF a chur chun feidhme mar a leagtar síos i gComhaontú Inmheánach gach CEF. De réir an bhunúis dlí is infheidhme, cinntear na glaonna caipitil, i.e. na hiarrataí ar chistiú le haghaidh bliain N ar leith, le Cinneadh ón gComhairle i mbliain N-1, agus na cistí atá le fáil á sannadh go soiléir do gach tréimhse sonraithe sa todhchaí.

Comhlíonann na ranníocaíochtaí na critéir ranníocaíochta ó úinéirí (EAR 1) agus caitear leo dá bhrí sin mar chaipiteal ciste i ráitis airgeadais CEF. Léiríonn an caipiteal ciste an méid iomlán ranníocaíochtaí atá le fáil ó bhallstáit CEF. Toisc go n-asbhaintear an caipiteal ciste nach nglaoitear ón gcaipiteal ciste iomlán (féach an Ráiteas maidir le hAthruithe ar Ghlansócmhainní), ní aithnítear ach an caipiteal ciste glaoite sa Chlár Comhardaithe.

Toisc go sanntar na ranníocaíochtaí comhaontaithe do thréimhsí tuairiscithe sonraithe, agus nach dtagann éileamh dlíthiúil CEF in aghaidh bhallstáit CEF chun cinn ach amháin sna tréimhsí sin, aithnítear aon mhéid a fhaightear roimh ré mar ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha faoi mhéideanna iníoctha seachas mar chaipiteal glaoite.

2.9.1.   Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

Iomlán

Caipiteal ciste

10 435

20 819

29 290

60 544

Caipiteal ciste neamhghlaoite

-

-

(4 840 )

(4 840 )

Caipiteal ciste glaoite 31.12.2024

10 435

20 819

24 449

55 704

Caipiteal ciste

10 434

20 816

29 278

60 528

Caipiteal ciste neamhghlaoite

-

-

(4 040 )

(4 040 )

Caipiteal ciste glaoite 31.12.2025

10 434

20 816

25 237

56 488

Léiríonn na cistí neamhghlaoite méideanna nár glaodh go fóill ó Bhallstáit. Léiríonn an caipiteal ciste glaoite na ranníocaíochtaí atá glaoite ag CEF agus a d’aistrigh na Ballstáit chuig cuntais an Státchiste (féach thíos 2.9.2).

Trí bhíthin Chinneadh (AE) 2025/2324 (6) ón gComhairle, laghdaíodh ranníocaíochtaí na mBallstát a leagtar amach i gComhaontuithe Inmheánacha an Naoú CEF faoi mhéid EUR 1,2 milliún ó chistí a saoradh faoin CEF sin. Aisíocaíochtaí a d’eascair as an laghdú sin, cúitíodh dóibh in aghaidh glaonna breise ar chistí faoin 11ú CEF. Go deimhin, úsáidfear an aisíocaíocht in aghaidh na chéad tráthchoda de 2026 (féach Nóta 2.7.2).

Cé go bhfuil an Ríocht Aontaithe fós ina páirtí don CEF go dtí go ndúnfar gach clár, i gcomhréir le hAirteagal 153 den Chomhaontú um Tharraingt Siar, ní féidir a sciar de chistí neamhcheangailteacha agus saortha ón Naoú agus 10ú CEF a athúsáid. In 2025, d’iarr an Ríocht Aontaithe go ndéanfaí an dara tráthchuid le haghaidh na bliana a chúiteamh trína sciar gan íoc i gcúlchiste an 10ú agus an 11ú CEF a úsáid. Mar thoradh air sin, tháinig laghdú EUR 15 mhilliún ar chaipiteal ciste an 10ú agus an 11ú CEF.

2.9.2.   Caipiteal ciste glaoite agus neamhghlaoite ag na Ballstáit agus ag an Ríocht Aontaithe

EUR milliún

Ranníocaíochtaí an 11ú CEF

%

Caipiteal neamhghlaoite 31.12.2024

Caipiteal glaoite in 2025

Caipiteal neamhghlaoite 31.12.2025

an Ostair

2,40

116

(19 )

97

an Bheilg

3,25

157

(26 )

131

an Bhulgáir

0,22

11

(2 )

9

an Chróit

0,23

11

(2 )

9

an Chipir

0,11

5

(1 )

5

Poblacht na Seice

0,80

39

(6 )

32

an Danmhairg

1,98

96

(16 )

80

an Eastóin

0,09

4

(1 )

3

an Fhionlainn

1,51

73

(12 )

61

an Fhrainc

17,81

862

(143 )

720

an Ghearmáin

20,58

996

(165 )

831

an Ghréig

1,51

73

(12 )

61

an Ungáir

0,61

30

(5 )

25

Éire

0,94

46

(8 )

38

an Iodáil

12,53

606

(100 )

506

an Laitvia

0,12

6

(1 )

5

an Liotuáin

0,18

9

(1 )

7

Lucsamburg

0,26

12

(2 )

10

Málta

0,04

2

(0 )

2

an Ísiltír

4,78

231

(38 )

193

an Pholainn

2,01

97

(16 )

81

an Phortaingéil

1,20

58

(10 )

48

an Rómáin

0,72

35

(6 )

29

an tSlóvaic

0,38

18

(3 )

15

an tSlóivéin

0,22

11

(2 )

9

an Spáinn

7,93

384

(63 )

320

an tSualainn

2,94

142

(24 )

119

an Ríocht Aontaithe

14,68

710

(117 )

593

Iomlán

100,00

4 840

(800 )

4 040

Ós rud é gur glaodh caipiteal an Naoú agus an 10ú CEF agus go bhfuarthas ina iomláine é sna blianta roimhe sin, glaodh méid EUR 800 milliún in 2025 a bhaineann go hiomlán leis an 11ú CEF. Tháinig laghdú ar an gcaipiteal glaoite ó EUR 1 200 milliún in 2024 go EUR 800 milliún in 2025.

2.9.3.   Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

Iomlán

Iarmhéid an 31.12.2023

(509 )

(120 )

628

–

Aistriú méideanna chuig cúlchiste feidhmíochta an 10ú CEF ó CEFanna roimhe sin

(1 )

1

–

–

Aistriú méideanna chuig cúlchiste feidhmíochta an 11ú CEF ó CEFanna roimhe sin

–

(68 )

68

–

Iarmhéid an 31.12.2024

(510 )

(187 )

696

–

Aistriú méideanna chuig cúlchiste feidhmíochta an 10ú CEF ó CEFanna roimhe sin

–

–

–

–

Aistriú méideanna chuig cúlchiste feidhmíochta an 11ú CEF ó CEFanna roimhe sin

–

–

–

–

Iarmhéid an 31.12.2025

(510 )

(187 )

696

–

Áirítear leis an gceannteideal seo na hacmhainní a aistríodh idir na CEFanna gníomhacha.

Ó theacht i bhfeidhm Chomhaontú Cotonou, aistrítear na cistí uile nár caitheadh in CEFanna gníomhacha roimhe seo chuig an CEF is déanaí a osclaíodh tar éis a shaortha. Méadaítear leithreasuithe an chiste fála leis na hacmhainní a aistrítear ó CEFanna eile agus laghdaítear leithreasuithe an chiste tionscnaimh. Cistí a aistrítear chuig cúlchiste feidhmíochta an 10ú agus an 11ú CEF, ní féidir iad a shaoradh ach amháin faoi choinníollacha sonracha a leagtar amach sna Comhaontuithe Inmheánacha.

3.   NÓTAÍ A GHABHANN LEIS AN RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

IONCAM

EUR milliún

 

Nóta

2025

2024

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

3.1

12

41

Ioncam ó idirbhearta malairte

3.2

28

90

Iomlán

 

40

131

3.1.   IONCAM Ó IDIRBHEARTA NEAMH-MHALAIRTE

Baineann an t-ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte le hidirbhearta ina soláthraíonn an t-aistreoir acmhainní don eintiteas fála gan an t-eintiteas fála a bheith ag soláthar thart ar luach cothrom sa mhalairt. Áirítear leis an gceannteideal go príomha suimeanna arna bhfáil ón gCoimisiún le linn na bliana agus aisghabhálacha de chaiteachais oibriúcháin.

EUR milliún

 

Nóta

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

2025

2024

Aisghabháil speansas

 

1

4

5

11

24

Ioncam cómhaoiniúcháin

3.1.1

–

1

–

1

17

Iomlán

 

1

5

5

12

41

Is féidir ioncam neamh-mhalairte a mhiondealú de réir modh bainistíochta mar a leanas:

EUR milliún

 

2025

2024

Bainistíocht Dhíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

An Coimisiún

1

1

Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin

1

2

Toscaireachtaí Aontais

4

4

 

6

7

Bainistíocht Indíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

Tríú tíortha

4

31

Eagraíochtaí idirnáisiúnta

1

3

Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí

1

–

 

6

34

Iomlán

12

41

3.1.1.   Ioncam cómhaoiniúcháin

Comhlíonann na ranníocaíochtaí cómhaoiniúcháin a fhaightear na critéir maidir le hioncaim ó idirbhearta neamh-mhalairte faoi choinníollacha agus dá bhrí sin níor cheart dóibh difear a dhéanamh don ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais nuair a fhaightear iad. Fanann na ranníocaíochtaí faoi dhliteanais (féach Nóta 2.7.2.1) go dtí go gcomhlíontar na coinníollacha a ghabhann leis na cistí arna ndeonú, i.e. tabhaítear caiteachais incháilithe (féach Nóta 3.5). Aithnítear an méid comhfhreagrach ansin sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais mar ioncam neamh-mhalairte ó chómhaoiniú. Dá dheasca sin, is nialas an éifeacht a bhíonn aige ar thoradh eacnamaíoch na bliana.

3.2.   IONCAM Ó IDIRBHEARTA MALAIRTE

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

2025

2024

Ioncam airgeadais

–

–

8

8

19

Ioncam eile

–

1

19

20

71

Iomlán

–

2

26

28

90

Is é atá san EUR 8 milliún faoin gceannteideal ‘Ioncam airgeadais’, den chuid is mó, ús fabhraithe ar orduithe gnóthaithe neamhíoctha, ús ar réamh-mhaoiniú, ús arna ghiniúint ar iarmhéideanna arna sealbhú le bainc cheannais agus le bainc thráchtála agus ioncam ó ionstraimí airgeadais.

Baineann ioncam eile go príomha le gnóthachain malairte eachtraí. Déantar na caillteanais chomhfhreagracha maidir le malairt eachtrach a thaifeadadh faoi ‘Caiteachais eile’ (féach Nóta 3.7).

CAITEACHAIS

3.3.   CAITEACHAIS ARNA gCUR CHUN FEIDHME AG EINTITIS EILE

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

2025

2024

Caiteachais cúnaimh theicniúil

–

–

4

4

4

Is é atá sa mhéid EUR 4 mhilliún a bhaineann le cúnamh teicniúil arna dtabhú ag roinnt ionstraimí airgeadais.

3.4.   IONSTRAIMÍ CABHRACH

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

2025

2024

Cabhair in-chlársceidealta

2

6

459

467

630

Tionscadail laistigh de ACC

–

85

331

416

497

Cabhair éigeandála

–

1

48

50

(13 )

Cláir chabhrach eile

5

–

–

5

–

Tacaíocht institiúideach

–

(9 )

14

4

4

Ranníocaíochtaí le Cistí Iontaobhais

–

–

101

101

118

Iomlán

8

83

953

1 043

1 237

Cumhdaítear le caiteachas oibriúcháin CEF ionstraimí éagsúla cabhrach agus tá cineálacha difriúla i gceist leis, ag brath ar an gcaoi a ndéantar agus a mbainistítear íocaíochtaí.

In 2025, tháinig laghdú EUR 194 mhilliún ar chaiteachas oibríochtúil, go príomha mar gheall ar laghdú ar chaiteachais faoin 11ú CEF, a thit ó EUR 1 145 mhilliún in 2024 go EUR 953 mhilliún in 2025. Léiríonn an laghdú sin saolré na CEFanna de réir mar a bhogann siad de réir a chéile i dtreo dúnadh. Shroich an 11ú CEF a chéim dheiridh tar éis theacht i bhfeidhm an chlásail éagtha an 31 Nollaig 2020, lenar socraíodh scoithdháta le haghaidh gealltanais nua. Cé nach féidir aon chinneadh maoiniúcháin nua a ghlacadh, leantar de chur chun feidhme na dtionscadal leanúnach go dtí go gcuirfear i gcrích iad, rud a fhágann go laghdaítear an caiteachas de réir a chéile.

Ar an gcaoi chéanna, léiríonn caiteachais/speansais faoin 10ú CEF an dul chun cinn atá déanta maidir le cur chun feidhme agus dúnadh forchéimnitheach na gclár. Tá dul chun cinn maith á dhéanamh maidir le dúnadh an 10ú CEF, agus tá formhór na gconarthaí atá dúnta cheana féin agus na conarthaí eile ag dul faoi na céimeanna deiridh dúnta oibríochtúla agus airgeadais, lena n-áirítear meastóireachtaí, iniúchtaí agus aisghabhálacha. Eascraíonn na méideanna diúltacha faoin 10ú CEF a bhaineann le tacaíocht institiúideach as fabhruithe 2024 a aisiompú, rud a sháraigh na speansais iarbhír a tabhaíodh in 2025. Baineann siad leis an gconradh ‘Tacaíocht Institiúideach do Rúnaíocht ACC’, a bhí le críochnú ar dtús i mí na Nollag 2024 agus ar cuireadh síneadh leis go dtí an 15 Meán Fómhair 2025. Mar gheall ar mhoilleanna a bhaineann le hathchóiriú agus díol Theach ACC, níorbh fhéidir na gníomhaíochtaí atá beartaithe a chur chun feidhme go hiomlán, rud a d’fhág go raibh saoradh EUR 10,7 milliún ann.

In 2025, bhí tionchar ag gnóthachan EUR 23 mhilliún ar speansais le haghaidh tionscadail laistigh de ACC mar thoradh ar fhabhrú 2024 a aisiompú a bhain le tionscadal amháin lena léirítear faisnéis nuashonraithe maidir le cur chun feidhme a fuarthas ón gcomhpháirtí cur chun feidhme.

Tá an 9ú CEF ag céim dheiridh an chlabhsúir faoi láthair, agus níl ach líon teoranta conarthaí fós ar siúl.

Ar an iomlán, dúnadh 578 gconradh idir mí Feabhra 2025 agus mí Eanáir 2026 ar fud na dtrí CEF oscailte, rud a chuir leis an laghdú ar chaiteachas oibríochtúil.

3.5.   CAITEACHAIS CHÓMHAOINITHE

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

2025

2024

Cómhaoiniú

–

1

–

1

17

San áireamh faoin gceannteideal sin tá na caiteachais a tabhaíodh ar thionscadail chómhaoiniúcháin in 2025. Ba cheart a thabhairt faoi deara go n-áirítear leis na caiteachais a tabhaíodh méideanna measta a bhaineann leis an scoith-chleachtadh (agus dá dheasca sin, aisiompuithe ar na méideanna measta a bhaineann leis an mbliain seo caite).

I gcomhréir leis na rialacha cuntasaíochta maidir le cómhaoiniú, ní raibh aon tionchar ag na méideanna a tabhaíodh ar thoradh CEF na bliana toisc gur aithníodh iad sna caiteachais chómhaoiniúcháin agus san ioncam cómhaoiniúcháin araon (féach freisin Nóta 3.1.1).

Ionstraimí cabhrach agus caiteachais chómhaoinithe de réir cineál bainistíochta

EUR milliún

 

2025

2024

Bainistíocht Dhíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

An Coimisiún

32

17

Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Aontais

2

3

Cistí Iontaobhais

–

118

Toscaireachtaí Aontais

103

148

 

137

286

Bainistíocht Indíreach

 

 

Arna chur chun feidhme ag:

 

 

BEI agus CEI

130

84

Eagraíochtaí idirnáisiúnta

354

287

Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí

88

156

Comhlachtaí dlí poiblí

55

126

Tríú tíortha

278

314

Comhlachtaí an Aontais a bhfuil Comhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí acu

1

–

 

906

967

Iomlán

1 044

1 254

3.6.   COSTAIS AIRGEADAIS

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

2025

2024

Glan-chaillteanais lagaithe ar iasachtaí agus ar earraí infhaighte

(2 )

1

4

3

(1 )

Caillteanas ar shócmhainní nó dliteanais airgeadais ag FVSD

–

2

31

33

3

Fóirdheontas táille

–

–

4

4

2

Iomlán

(2 )

3

39

40

3

Cuimsíonn glanchaillteanais lagaithe ar iasachtaí agus ar earraí infhaighte caillteanais lagaithe ar ionstraimí airgeadais agus caiteachais mheasta ar mhéideanna neamh-inghnóthaithe a eascraíonn as orduithe aisghabhála aosaithe (os cionn 2 bhliain), féimheachtaí agus tarscaoiltí.

Baineann an EUR 33 mhilliún de chaiteachais airgeadais le haghaidh sócmhainní airgeadais ag FVSD go príomha le difríochtaí malairte, le hús agus le hathruithe ar luach cóir le haghaidh roinnt ionstraimí airgeadais.

Baineann méid EUR 4 mhilliún faoin gceannteideal ‘Fóirdheontas táille’ le caiteachais arna dtabhú faoi ionstraim airgeadais Kulima.

3.7.   CAITEACHAIS EILE

Áirítear faoin gceannteideal seo caiteachais de chineál riaracháin amhail seirbhísí seachtracha nach mbaineann le TF, cumarsáid agus foilseacháin, costais oiliúna etc.

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

2025

2024

Caiteachais riaracháin agus TF

-

1

7

8

43

Caillteanais réadaithe ar fhéichiúnaithe trádála

1

–

–

1

4

Caillteanais mar thoradh ar ráta malairte

–

3

31

34

63

Caillteanais mar thoradh ar ráta malairte ar ionstraimí airgeadais

–

–

3

3

1

Iomlán

1

5

40

46

110

Áirítear leis an gceannteideal ‘Caiteachais riaracháin agus TF’ méideanna atá bunaithe ar chomhaontú inmheánach CEF leis an gCoimisiún chun an caiteachas riaracháin arna thabhú ag an gceanncheathrú agus ag na toscaireachtaí araon a chumhdach agus cláir CEF á mbainistiú.

In 2025, bhí tionchar ag aisiompú fhabhrú 2024 a bhain le speansas foirne arna chistiú ag CEF ar na speansais riaracháin. Mar thoradh air sin, is ionann an costas foirne tuairiscithe agus EUR 1,3 milliún in ionad EUR 36 mhilliún a tabhaíodh iarbhír in 2025.

4.   SÓCMHAINNÍ & DLITEANAIS THEAGMHASACHA AGUS NOCHTAÍ SUNTASACHA EILE

4.1.   SÓCMHAINNÍ TEAGMHASACHA

Is sócmhainní féideartha iad sócmhainní teagmhasacha a eascraíonn as teagmhais roimhe seo, agus nach ndeimhneofar gurb ann dóibh ach amháin i gcás ina dtarlóidh nó nach dtarlóidh teagmhas éiginnte amháin nó níos mó amach anseo nach bhfuil go hiomlán faoi rialú an eintitis.

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Ráthaíochtaí réamh-mhaoiniúcháin

–

–

13

13

19

Iarrtar ráthaíochtaí réamh-mhaoinithe i gcásanna áirithe ó thairbhithe nach Ballstáit iad, le linn dóibh réamhíocaíochtaí a dhéanamh.

Ag deireadh 2025, ba é méid na ráthaíochtaí réamh-mhaoinithe EUR 13 milliún i gcomparáid le EUR 19 mhilliún in 2024. Tá sé sin i gcomhréir le foirceannadh CEF agus le dúnadh conarthaí de réir a chéile.

I gcás conarthaí a bhainistítear faoi bhainistíocht indíreach, is le húdarás conarthach seachas CEF na ráthaíochtaí agus ní nochtar iad dá bhrí sin ag CEF.

4.2.   DLITEANAIS THEAGMHASACHA

Is ionann dliteanais theagmhasacha agus oibleagáidí féideartha a eascraíonn as teagmhais roimhe seo agus nach ndeimhneofar gurb ann dóibh ach amháin i gcás ina dtarlóidh nó nach dtarlóidh teagmhas éiginnte amháin nó níos mó amach anseo nach bhfuil go hiomlán faoi rialú an eintitis, nó is ionann iad agus oibleagáidí reatha a eascraíonn as teagmhais roimhe seo i gcás nach bhfuil an t-eis-sreabhadh acmhainní dóchúil nó nach féidir an méid a thomhas go hiontaofa.

4.2.1.   Ráthaíochtaí arna dtabhairt

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Ráthaíochtaí arna dtabhairt

–

–

29

29

26

Taispeántar sa tábla thuas méid neamhchosanta CEF ar íocaíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo atá nasctha le ráthaíochtaí a thugtar do ghrúpa BEI nó d’institiúidí airgeadais eile. Cuirtear na méideanna i láthair glan ar fhorálacha airgeadais nó ar dhliteanais airgeadais a aithnítear do na cláir sin.

Baineann méid EUR 29 mhilliún le ráthaíochtaí faoi na hionstraimí airgeadais seo a leanas: EUR 8 milliún faoi ionstraim airgeadais Euritz, EUR 10 milliún faoi CHISTE KULIMA agus EUR 11 milliún eile faoi shaoráid slabhra luacha talmhaíochta na SAIMBIA.

4.2.2.   Dliteanais theagmhasacha a bhaineann le cásanna dlí

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Cásanna dlí ar feitheamh

–

9

7

16

7

Ag deireadh 2025, ní raibh ach dhá chás ar feitheamh, arbh fhiú EUR 16 milliún san iomlán iad.

4.3.   NOCHTAÍ SUNTASACHA EILE

4.3.1.   Gealltanais le híoc nár caitheadh go fóill

Is ionann an méid a nochtar thíos agus RAL buiséadach ('Reste à Liquider') lúide méideanna gaolmhara a áiríodh mar chaiteachais sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Is méid atá in RAL buiséadach a léiríonn na gealltanais nach ndearnadh íocaíochtaí agus/nó saoradh ina leith go fóill. Is é sin an ghnáth-iarmhairt ar chláir ilbhliantúla a bheith ann.

EUR milliún

 

9ú CEF

10ú CEF

11ú CEF

31.12.2025

31.12.2024

Gealltanais le híoc nár caitheadh go fóill

16

106

1 533

1 654

2 701

Is é is cúis leis an laghdú ar RAL den chuid is mó an laghdú ar RAL buiséadach arbh fhiú é EUR 2 697 mhilliún ag deireadh 2025 (2024: EUR 3 812 mhilliún). Tá sé sin i gcomhréir le saolré CEF agus baineann sé freisin le forbairt an líon conarthaí oscailte (féach Nóta 2.2).

5.   BAINISTÍOCHT RIOSCA AIRGEADAIS

Baineann na nochtaí seo a leanas i dtaca le bainistíocht riosca airgeadais CEF leis na hoibríochtaí cisteáin arna ndéanamh ag an gCoimisiún thar ceann CEF chun a chuid acmhainní a chur chun feidhme.

5.1.   BEARTAIS BAINISTÍOCHTA RIOSCA AGUS GNÍOMHAÍOCHTAÍ FÁLAITHE

Leagtar síos na rialacha agus na prionsabail maidir le bainistíocht oibríochtaí cisteáin i Rialachán Airgeadais an 11ú CEF agus sa Chomhaontú Inmheánach.

De thoradh an rialacháin thuas, tá feidhm ag na príomhphrionsabail seo a leanas:

(a)

Íocann na Ballstáit na ranníocaíochtaí le CEF i gcuntais speisialta arna n-oscailt leis an mbanc eisiúna i ngach Ballstát nó san institiúid airgeadais arna hainmniú aige. Fanfaidh méideanna na ranníocaíochtaí sna cuntais speisialta sin go dtí go gcaithfear íocaíochtaí CEF a dhéanamh.

(b)

Íocann na Ballstáit ranníocaíochtaí CEF in EUR, agus ainmnítear íocaíochtaí CEF in EUR agus in airgeadraí eile.

(c)

Ní fhéadfar cuntais bhainc arna n-oscailt ag an gCoimisiún thar ceann CEF a rótharraingt.

I dteannta na gcuntas speisialta, osclaíonn an Coimisiún cuntais bhainc eile in ainm CEF, le hinstitiúidí airgeadais (bainc cheannais agus bainc thráchtála), chun íocaíochtaí a dhéanamh agus fáltais a fháil seachas na ranníocaíochtaí a dhéanann na Ballstáit leis an mbuiséad.

Tá oibríochtaí cisteáin agus íocaíochta uathoibrithe go mór agus bíonn siad ag brath ar chórais faisnéise nua-aimseartha. Cuirtear nósanna imeachta sonracha i bhfeidhm chun slándáil an chórais a ráthú agus chun leithscaradh dualgas a áirithiú i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, le caighdeáin rialaithe inmheánaigh an Choimisiúin, agus le prionsabail iniúchóireachta.

Rialaíonn tacar treoirlínte agus nósanna imeachta i scríbhinn bainistíocht oibríochtaí cisteáin agus íocaíochtaí agus é mar chuspóir an riosca oibriúcháin agus airgeadais a theorannú agus leibhéal rialaithe leordhóthanach a áirithiú. Cumhdaítear leis na treoirlínte agus na nósanna imeachta sin na réimsí difriúla oibríochta leo, agus déantar comhlíontacht leis na treoirlínte agus na nósanna imeachta a sheiceáil go tráthrialta.

5.2.   RIOSCA AIRGEADRA

Neamhchosaint CEF ar riosca airgeadra ag deireadh na bliana - an suíomh glan

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

 

USD

EUR

Eile

Iomlán

USD

EUR

Eile

Iomlán

Sócmhainní airgeadais

 

 

 

 

 

 

 

 

Sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta

15

5

5

25

10

4

7

21

Sócmhainní airgeadais ag FVSD

37

54

1

92

42

61

9

112

Earraí infhaighte

5

4

 

9

6

5

–

11

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

6

280

–

286

11

400

–

411

 

63

343

6

412

69

470

16

555

Dliteanais airgeadais

 

 

 

 

 

 

 

 

Forálacha airgeadais agus dliteanas ráthaíochta

–

(5 )

–

(5 )

–

(3 )

–

(3 )

 

–

(5 )

–

(5 )

–

(3 )

–

(3 )

Iomlán

63

338

6

407

69

467

16

552

Coinnítear na ranníocaíochtaí uile in EUR, agus ní cheannaítear airgeadraí eile ach amháin nuair a bhíonn gá leo chun íocaíochtaí a dhéanamh. Mar thoradh air sin, ní nochtar oibríochtaí cisteáin CEF do riosca airgeadra.

5.3.   RIOSCA AN RÁTA ÚIS

Ní fhaigheann CEF airgead ar iasacht agus dá dheasca sin níl sé nochta do riosca ráta úis.

Fabhraítear ús ar iarmhéideanna a shealbhaíonn sé sna cuntais bhainc éagsúla atá aige. Chuir an Coimisiún, thar ceann CEF, bearta i bhfeidhm dá bhrí sin chun a áirithiú go léiríonn ús a thuilltear go tráthrialta na rátaí úis sa mhargadh chomh maith leis an luaineacht a d’fhéadfadh tarlú leo.

Déanann gach Ballstát ranníocaíochtaí le buiséad CEF a chreidiúnú do chuntas speisialta a osclaítear leis an institiúid airgeadais atá ainmnithe aige. Chun aghaidh a thabhairt ar an riosca a bhaineann le haisíocaíocht dhiúltach, a bhí ann cúpla bliain ó shin, tá nósanna imeachta bainistíochta airgid i bhfeidhm chun iarmhéideanna a choimeádtar ar na cuntais lena mbaineann a íoslaghdú. Ina theannta sin, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/888 (7) ón gComhairle, is é an Ballstát ábhartha a iompraíonn aon luach saothair diúltach ar na cuntais sin.

Íoctar iarmhéideanna thar oíche a shealbhaítear i gcuntais bhainc thráchtála ar bhonn laethúil. Tá íocaíocht iarmhéideanna ar chuntais den sórt sin bunaithe ar rátaí margaidh athraitheacha a gcuirtear corrlach conarthach (deimhneach nó diúltach) i bhfeidhm ina leith. I gcás fhormhór na gcuntas, nasctar ríomh an úis le ráta tagartha margaidh agus déantar é a choigeartú chun aon luaineacht sa ráta sin a léiriú. Mar thoradh air sin, ní ghlacann CEF aon riosca go bhféadfaí a chuid iarmhéideanna a íoc ag rátaí níos ísle ná na rátaí margaidh.

5.4.   RIOSCA CREIDMHEASA (RIOSCA CONTRAPHÁIRTÍ)

Uas-neamhchosaint ar riosca creidmheasa:

Maidir le sócmhainní airgeadais, suimeanna glanluacha atá sna méideanna tuairiscithe agus léiríonn siad neamhchosaint CEF ar riosca creidmheasa ag deireadh na tréimhse tuairiscithe.

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

Sócmhainní airgeadais

 

 

Iasachtaí

25

21

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

286

411

Earraí infhaighte malairte  (*1)

9

11

Ráthaíochtaí arna dtabhairt

 

 

Conarthaí ráthaíochta airgeadais

13

12

Iomlán an 31.12.2025

333

454

(*1)  Gan muirir iarchurtha san áireamh

Iasachtaí ionstraimí airgeadas: cáilíocht chreidmheasa

EUR milliún

 

31.12.2025

 

Céim 1

Céim 2

Céim 3

POCI

Iomlán

Rátáil chreidmheasa

 

 

 

 

 

Príomhghrád agus ardghrád

–

–

–

–

–

Meánghrád uachtarach

–

–

–

–

–

Meánghrád íochtarach

–

–

–

–

–

Grád neamhinfheistíochta agus grád mainneachtana

23

4

7

–

33

Oll-luach de réir na leabhar

23

4

7

–

33

Lúide liúntas caillteanais

2

1

5

–

8

Suim ghlanluacha

21

3

2

–

25

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim: cáilíocht chreidmheasa

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

Rátáil chreidmheasa

 

 

Príomhghrád agus ardghrád

266

314

Meánghrád uachtarach

15

91

Meánghrád íochtarach

5

6

Grád neamhinfheistíochta agus grád mainneachtana

–

–

Oll-luach de réir na leabhar

286

411

Lúide liúntas caillteanais

-

-

Suim ghlanluacha

286

411

Earraí infhaighte: cáilíocht chreidmheasa

EUR milliún

 

31.12.2025

 

Gan bheith dlite

Thar téarma

Thar téarma

Thar téarma

Thar téarma

Iomlán

 

0-30 lá

31-90 lá

91 lá - 1 bhliain

> 1 bhliain

Oll-luach de réir na leabhar

9

–

–

–

–

9

Lúide liúntas caillteanais

–

–

–

–

–

–

Suim ghlanluacha

9

–

–

–

–

9

Sócmhainní airgeadais ag FVSD: cáilíocht chreidmheasa

In 2025, baineann na sócmhainní airgeadais ag FVSD a áiríodh sna ráitis airgeadais sin le hinfheistíochtaí cothromais nach bhfuil faoi réir riosca creidmheasa (féach Nóta 2.1).

5.5.   RIOSCA LEACHTACHTA

Anailís aibíochta ar dhliteanais airgeadais de réir na haibíochta conarthaí atá fágtha

Nochtar na dliteanais airgeadais agus na suimeanna iníoctha faoin gceannteideal seo leis na suimeanna glanluacha ón gclár comhardaithe.

EUR milliún

 

< 1 bhliain

1-5 bliana

> 5 bliana

Iomlán

Dliteanais airgeadais an 31.12.2025

187

0

–

187

Dliteanais airgeadais an 31.12.2024

256

0

–

256

Áirithíonn prionsabail bhuiséid a chuirtear i bhfeidhm maidir le CEF go mbíonn na hacmhainní airgid foriomlána don tréimhse bhuiséadach leordhóthanach i gcónaí chun íocaíochtaí a dhéanamh. Go deimhin, is ionann ranníocaíochtaí iomlána na mBallstát agus an méid foriomlán leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí a dhéantar don tréimhse bhuiséadach ábhartha.

Mar sin féin, déantar ranníocaíochtaí na mBallstát le CEF i dtrí thráthchuid in aghaidh na bliana, agus bíonn na híocaíochtaí faoi réir séasúrachta.

Chun a áirithiú go mbíonn acmhainní an chisteáin leordhóthanach i gcónaí chun na híocaíochtaí a bheidh le déanamh in aon mhí ar leith a chumhdach, déantar faisnéis maidir le staid an chisteáin a mhalartú go tráthrialta idir cisteán an Choimisiúin agus na ranna caiteachais ábhartha.

I dteannta an méid thuas, i gcomhthéacs oibríochtaí cisteáin CEF, áirithíonn uirlisí bainistíochta airgid uathoibrithe go mbíonn leachtacht leordhóthanach ar fáil ar gach ceann de chuntais bhainc CEF, ar bhonn laethúil.

6.   NOCHTUITHE PÁIRTITHE GAOLMHARA

Is iad EUTF Bêkou- agus EUTF an Aontais don Afraic agus an Coimisiún Eorpach páirtithe gaolmhara CEF. Tarlaíonn na hidirbhearta idir na heintitis sin mar chuid de ghnáthoibríochtaí CEF agus dá bhrí sin, níl gá le ceanglais shonracha maidir le nochtadh le haghaidh na n-idirbheart sin i gcomhréir le rialacha cuntasaíochta an Aontais.

Níl aon bhainistíocht ar leithligh ag CEF toisc go bhfuil sé á bhainistiú ag an gCoimisiún. Nochtadh na teidlíochtaí maidir le príomhbhainistíocht an Aontais, lena n-áirítear an Coimisiún, i gcuntais bhliantúla chomhdhlúite an Aontais Eorpaigh faoi cheannteideal 7.2 ‘Teidlíochtaí príomhbhainistíochta’.

7.   TEAGMHAIS TAR ÉIS DHÁTA AN CHLÁIR CHOMHARDAITHE

Ar dháta sínithe na gcuntas sin, níor tháinig aon saincheist ábhartha ar aird Oifigeach Cuntasaíochta CEF nó níor tuairiscíodh aon saincheist ábhartha dó, rud a d’éileodh nochtadh ar leithligh faoin roinn seo. Ullmhaíodh na cuntais bhliantúla agus na nótaí gaolmhara trí úsáid a bhaint as an bhfaisnéis is déanaí a bhí ar fáil agus léirítear é sin san fhaisnéis a chuirtear i láthair thuas.

8.   AN TORADH EACNAMAÍOCH AGUS AN TORADH BUISÉID A RÉITEACH

Ríomhtar toradh eacnamaíoch na bliana bunaithe ar phrionsabail cuntasaíochta fabhraithe. Bíonn an toradh buiséid bunaithe áfach ar rialacha cuntasaíochta airgid. Toisc go gcumhdaítear leis an toradh eacnamaíoch agus leis an toradh buiséid araon na bun-idirbhearta oibríochtúla céanna, is rialú áisiúil é a áirithiú gur féidir iad a réiteach. Taispeántar an réiteach sin sa tábla thíos, lena gcuirtear i dtábhacht na príomh-mhéideanna réitigh, deighilte idir míreanna ioncaim agus caiteachais. Soláthraíonn na nótaí a ghabhann leis an tábla faisnéis bhreise maidir le cineál na bpríomh-mhíreanna réitigh.

EUR milliún

 

2025

2024

TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA

(1 094 )

(1 240 )

Ioncam

 

 

Teidlíochtaí nach ndéanann difear don toradh buiséid

(5 )

(25 )

Teidlíochtaí a bunaíodh sa bhliain reatha ach nár bailíodh go fóill

(10 )

(4 )

Teidlíochtaí a bunaíodh sna blianta roimhe seo agus a bailíodh sa bhliain reatha

13

18

Tomhaltas lena laghdaítear ioncam

44

38

Ioncam fabhraithe (glan)

(25 )

(98 )

Eile

–

–

Caiteachais

 

 

Caiteachais na bliana reatha nár íocadh go fóill

10

65

Caiteachais na mblianta roimhe seo a íocadh sa bhliain reatha

(48 )

(176 )

Glanéifeacht an réamh-mhaoiniúcháin

730

1 147

Caiteachais fhabhraithe (glan)

(509 )

(1 070 )

Eile

 

 

TORADH BUISÉID NA BLIANA

(893 )

(1 345 )

8.1.   MÍREANNA RÉITIGH - IONCAM

Comhfhreagraíonn ioncam buiséadach bliana airgeadais leis an ioncam a bailíodh ó theidlíochtaí arna mbunú le linn na bliana agus méideanna a bailíodh ó theidlíochtaí arna mbunú sna blianta roimhe sin.

Déantar na teidlíochtaí nach ndéanann difear don toradh buiséid a thaifeadadh sa toradh eacnamaíoch ach ó thaobh an bhuiséid de, ní féidir iad a mheas mar ioncam ós rud é go n-aistrítear an méid airgeadaithe chuig cúlchistí agus nach féidir é a athghealladh gan cinneadh ón gComhairle.

Déanfar na teidlíochtaí arna mbunú sa bhliain reatha ach nár bailíodh go fóill a asbhaint ón toradh eacnamaíoch chun críoch réitigh, toisc nach cuid den ioncam buiséadach iad. Mar sin féin, na teidlíochtaí arna mbunú sna blianta roimhe sin agus arna mbailiú sa bhliain reatha, ní mór iad a chur leis an toradh eacnamaíoch chun críoch réitigh.

Tagraíonn an líne glanéifeacht an réamh-mhaoiniúcháin d’imréiteach an réamh-mhaoinithe le méideanna a aisghabhadh ó na tairbhithe. Léirítear leis na fáltais airgid sin ioncam buiséadach ach ní bhíonn aon tionchar acu ar an toradh eacnamaíoch agus ní mór dá bhrí sin iad a chur isteach chun críoch réitigh.

Cuimsítear leis an nglan-ioncam fabhraithe den chuid is mó fabhruithe arna ndéanamh chun críoch scoite deireadh bliana. Ní chuirtear san áireamh ach an ghlan-éifeacht amháin, i.e. ioncam fabhraithe na bliana reatha lúide aisiompú an ioncaim fhabhraithe den bhliain roimhe sin.

8.2.   MÍREANNA RÉITIGH - CAITEACHAS

Tá caiteachais na bliana reatha nár íocadh go fóill le cur isteach chun críoch réitigh toisc go n-áirítear sa toradh eacnamaíoch iad ach nach cuid den chaiteachas buiséadach iad. Mar sin féin, speansais na mblianta roimhe sin a íocadh sa bhliain reatha, ní mór iad a asbhaint ón toradh eacnamaíoch chun críoch réitigh toisc gur cuid de chaiteachas buiséadach na bliana reatha iad ach níl tionchar acu ar an toradh eacnamaíoch nó laghdaíonn siad na speansais i gcás ceartúchán.

Na fáltais airgid ó chealuithe íocaíochta, ní dhéanann siad difear don toradh eacnamaíoch cé go ndéanann siad difear don olltoradh buiséid.

Is é atá i nglan-éifeacht an réamh-mhaoiniúcháin teaglaim de na méideanna réamh-mhaoinithe nua a íocadh sa bhliain reatha (a aithnítear mar chaiteachas buiséadach na bliana) agus imréiteach an réamh-mhaoinithe a íocadh sa bhliain reatha nó sna blianta roimhe sin trí ghlacadh le costais incháilithe. Léiríonn na costais incháilithe sin speansas i dtéarmaí fabhraithe ach ní léirítear sna cuntais bhuiséadacha iad ós rud é gur measadh cheana gur caiteachas buiséadach é íocaíocht an réamh-mhaoinithe tosaigh tráth a íoctha.

Is éard atá sna glan-chaiteachais fhabhraithe den chuid is mó fabhruithe arna ndéanamh chun críoch scoite deireadh bliana, i.e. caiteachais incháilithe arna dtabhú ag tairbhithe cistí CEF ach nár tuairiscíodh do CEF go fóill. Ní chuirtear san áireamh ach amháin an ghlan-éifeacht, i.e. caiteachais fhabhraithe na bliana reatha lúide aisiompú chaiteachais fhabhraithe na bliana roimhe sin.

CUID I.2

RÁITIS AIRGEADAIS CHISTE IONTAOBHAIS BÊKOU AN AONTAIS AGUS CHISTE IONTAOBHAIS AN AONTAIS EORPAIGH DON AFRAIC

RÁITIS AIRGEADAIS CHISTE IONTAOBHAIS BÊKOU AN AONTAIS 2025  (8)

FAISNÉIS CHÚLRA

Cúlra ginearálta maidir le Cistí Iontaobhais an Aontais

Cur ar bun

I gcomhréir le hAirteagail 238 agus 239 den Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais (RA AE) (9) agus Airteagal 35 den Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir leis an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta (RA CEF) (10), féadfaidh an Coimisiún Eorpach Cistí Iontaobhais an Aontais a bhunú le haghaidh gníomhaíochtaí seachtracha (‘Cistí Iontaobhais an Aontais/EUTFanna’). Bunaítear Cistí Iontaobhais an Aontais faoi chomhaontú arna thabhairt i gcrích le deontóirí eile le haghaidh gníomhaíochtaí éigeandála agus iar-éigeandála is gá chun freagairt do ghéarchéim, nó le haghaidh gníomhaíochtaí téamacha.

Bunaíonn an Coimisiún Eorpach Cistí Iontaobhais an Aontais trí chinneadh tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa agus leis an gComhairle nó tar éis dóibh an cinneadh a fhormheas. Áirítear leis an gcinneadh sin an comhaontú bunaidh le deontóirí eile.

Ní dhéantar cistí iontaobhais an Aontais a bhunú agus a chur chun feidhme ach amháin faoi réir na gcoinníollacha seo a leanas:

—

Tá breisluach leis an idirghabháil ón Aontas: féadfar cuspóirí Chistí Iontaobhais an Aontais, go háirithe de bharr a scála nó a n-éifeachtaí féideartha, a ghnóthú níos fearr ar leibhéal an Aontais ná ar an leibhéal náisiúnta agus ní bheadh úsáid na n-ionstraimí maoinithe atá ann cheana leordhóthanach chun cuspóirí beartais an Aontais a bhaint amach;

—

tugann Cistí Iontaobhais an Aontais infheictheacht pholaitiúil shoiléir don Aontas agus buntáistí bainistíochta chomh maith le rialú níos fearr ag an Aontas ar rioscaí agus eisíocaíochtaí an Aontais agus ranníocaíochtaí deontóirí eile;

—

ní dhéanann Cistí Iontaobhais an Aontais dúbláil ar bhealaí cistiúcháin eile atá ann cheana ná ar ionstraimí comhchosúla gan aon bhreisíocht a chur ar fáil;

—

Tá cuspóirí Chistí Iontaobhais an Aontais ailínithe le cuspóirí ionstraim an Aontais nó le cuspóirí na míre buiséadaí óna gcistítear iad.

Cistí Iontaobhais an Aontais atá ann faoi láthair

Tá ceithre EUTF curtha ar bun ag an gCoimisiún go dtí seo:

—

EUTF BÊKOU, arb é is aidhm dó tacú le gach gné d’imeacht Phoblacht na hAfraice Láir ón ngéarchéim agus lena hiarrachtaí atógála. Bunaíodh é an 15 Iúil 2014;

—

EUTF MADAD, Ciste Iontaobhais Réigiúnach an Aontais Eorpaigh mar fhreagairt ar an ngéarchéim sa tSiria. Bunaíodh é an 15 Nollaig 2014;

—

EUTF don Afraic, Ciste Iontaobhais Éigeandála an Aontais Eorpaigh don chobhsaíocht agus chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna atá leis an imirce mhírialta agus le daoine a bheith á n-easáitiú san Afraic. Bunaíodh é an 12 Samhain 2015;

—

EUTF DON CHOLÓIM, a thacaíonn le cur chun feidhme an chomhaontaithe síochána sa téarnamh luath agus sa chobhsú tar éis na coinbhleachta. Bunaíodh é an 12 Nollaig 2016.

Misean

Bunaíodh EUTF Bêkou d’fhonn cobhsú agus atógáil Phoblacht na hAfraice Láir (PAL) a chur chun cinn. Is é an príomhchuspóir atá aige, mar a leagtar amach sa Chomhaontú Bunaidh, ‘cabhair chomhsheasmhach spriocdhírithe a sholáthar le haghaidh athléimneacht grúpaí leochaileacha agus tacaíocht a thabhairt do gach gné d’imeacht Phoblacht na hAfraice Láir ón ngéarchéim agus den atógáil, chun gníomhaíochtaí sa ghearrthéarma, sa mheántéarma agus san fhadtéarma a chomhordú, agus chun tacú le tíortha comharsanacha déileáil le hiarmhairtí na géarchéime’.

Príomhghníomhaíochtaí oibriúcháin

Déanann ciste iontaobhais an Aontais acmhainní ó dheontóirí éagsúla a chomhthiomsú chun cláir a chistiú ar bhonn cuspóirí comhaontaithe. Ó cruthaíodh é i mí Iúil 2014, ghlac EUTF Bêkou 22 chlár agus chuaigh sé i bhfeidhm ar bhreis is 2.5 milliún tairbhí. Is é is aidhm do na cláir cabhrú le Poblacht na hAfraice Láir (PAL) agus leis an daonra tar éis ghéarchéim 2013. Go sonrach, is é is aidhm do EUTF Bêkou rochtain ar sheirbhísí bunúsacha (sláinte, uisce agus sláintíocht go príomha) a áirithiú, tacú leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cruthú post, agus an comhtháthú sóisialta agus an t-athmhuintearas a chur chun cinn.

Rialachas

Is é an Coimisiún Eorpach a áirithíonn bainistiú EUTF Bêkou, agus feidhmíonn sé freisin mar rúnaíocht don dá chomhlacht rialaithe – Bord an Chiste Iontaobhais agus an Coiste Oibríochtúil. Ar Bhord an Chiste Iontaobhais agus ar Choiste Oibríochtúil EUTF Bêkou, tá ionadaithe na ndeontóirí, an Choimisiúin, Pharlaimint na hEorpa, ionadaí údaráis Phoblacht na hAfraice Láir, agus breathnóirí. Leagtar síos na rialacha maidir le comhdhéanamh an bhoird agus a rialacha inmheánacha i gcomhaontú bunaidh Chiste Iontaobhais an Aontais.

Is é príomhchúram an Bhoird straitéis fhoriomlán an Chiste Iontaobhais a bhunú agus a athbhreithniú. Tá an Bord Oibríochtúil freagrach as roghnú na ngníomhaíochtaí arna maoiniú ag an gCiste agus déanann sé a gcur chun feidhme a mhaoirsiú. Formheasann sé freisin na cuntais bhliantúla agus na tuarascálacha bliantúla ar na gníomhaíochtaí a mhaoinítear leis an gCiste Iontaobhais.

Foinsí maoiniúcháin

Maoinítear EUTF Bêkou trí ranníocaíochtaí ó dheontóirí.

Cuntais bhliantúla

An bonn leis an ullmhúchán

Leagtar amach an creat dlíthiúil agus na sprioc-amanna chun na cuntais bhliantúla a ullmhú sa ‘Chomhaontú lena mbunaítear Ciste Iontaobhais an Aontais Eorpaigh do Phoblacht na hAfraice Láir, ‘Ciste Iontaobhais Bêkou an Aontais Eorpaigh’, agus a rialacha inmheánacha’ (‘Comhaontú Bunaidh’). De réir an Chomhaontaithe Bunaidh sin, ullmhaítear na cuntais bhliantúla i gcomhréir leis na rialacha arna nglacadh ag Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin (Rialacha Cuntasaíochta an Aontais Eorpaigh), a bhunaítear ar chaighdeáin chuntasaíochta a nglactar leo go hidirnáisiúnta le haghaidh na hearnála poiblí (IPSAS).

Oifigeach Cuntasaíochta

Feidhmíonn Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin mar Oifigeach Cuntasaíochta ar Chistí Iontaobhais an Aontais. Is é an tOifigeach Cuntasaíochta atá freagrach as nósanna imeachta cuntasaíochta agus cairt na gcuntas is coiteann do Chistí Iontaobhais uile an Aontais a leagan síos. Feidhmíonn Iniúchóir Inmheánach an Choimisiúin, OLAF agus an Chúirt Iniúchóirí na cumhachtaí céanna ar Chistí Iontaobhais an Aontais is a fheidhmíonn siad i ndáil le gníomhaíochtaí eile a dhéanann an Coimisiún. Bíonn Cistí Iontaobhais an Aontais faoi réir iniúchóireacht sheachtrach neamhspleách gach bliain freisin.

Comhdhéanamh na gcuntas bliantúil

Cumhdaítear leis na cuntais bhliantúla an tréimhse ón 1 Eanáir go dtí an 31 Nollaig agus cuimsítear leo na ráitis airgeadais agus na tuarascálacha ar chur chun feidhme an bhuiséid. Cé go n-ullmhaítear na ráitis airgeadais agus na nótaí a ghabhann leo ar bhonn cuntasaíocht fabhraithe, tá na tuarascálacha ar chur chun feidhme an bhuiséid bunaithe go príomha ar ghluaiseachtaí airgid thirim.

Próiseas ó chuntais shealadacha go dtí urscaoileadh

Bíonn na cuntais bhliantúla faoi réir iniúchóireacht sheachtrach neamhspleách. Na cuntais bhliantúla a ullmhaíonn an tOifigeach Cuntasaíochta, déantar iad a tharchur, faoin 15 Feabhra an bhliain dár gcionn, chuig an gCoiste Oibríochtúil a dhéanann iad a tharchur ansin chuig an gcuideachta iniúchóireachta arna roghnú ag an eintiteas tar éis nós imeachta tairisceana. Tar éis na hiniúchóireachta, ullmhaíonn an tOifigeach Cuntasaíochta na cuntais bhliantúla chríochnaitheacha agus cuireann sé faoi bhráid an Choiste Oibríochtúil iad lena bhformheas (Airteagal 8.3.4(c)).

Déantar cuntais bhliantúla EUTF Bêkou a chomhdhlúthú i gcuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta.

Buaicphointí oibriúcháin

Éachtaí na bliana

I mí Iúil 2014 sheol an tAontas a chéad Chiste Iontaobhais riamh ar a dtugtar Bêkou (‘dóchas’ an chiall atá le Bêkou sa tSangóis) chun cúnamh a thabhairt do Phoblacht na hAfraice Láir agus do na daoine ann tar éis ghéarchéim 2013. Tá sé d’aidhm ag EUTF Bêkou rochtain ar sheirbhísí bunúsacha (sláinte, uisce agus sláintíocht go príomha) a áirithiú, tacú leis an bhforbairt tuaithe agus leis an téarnamh eacnamaíoch, agus an t-athmhuintearas a chur chun cinn. Ó cruthaíodh é, mhaoinigh EUTF Bêkou 22 chlár ina bhfuil 125 thionscadal agus chuaigh sé i bhfeidhm ar bhreis agus leath de dhaonra na tíre.

Is stát leochaileach fós í Poblacht na hAfraice Láir ó thaobh go leor dearcthaí de, go háirithe ó thaobh rialachais agus acmhainneacht áitiúil de.

Tá feabhas tagtha ar an staid slándála de réir a chéile. Mar sin féin, tá tionchar fós ag an éagobhsaíocht a eascraíonn as na coinbhleachtaí sa tSúdáin, i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó (PDC) agus i Sead ar an bhforéigiún. Is é an staid sin is cúis le sreafaí dídeanaithe chuig Poblacht na hAfraice Láir, rud a chuireann le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia.

In 2025, bhí boilsciú ard agus ganntanais arda i ngeilleagar na hAfraice Láir. Mar sin féin, tá feabhas ag teacht de réir a chéile ar an staid sa tír bunaithe ar an bPlean Forbartha Náisiúnta (NDP 2024-2028), ar treochlár é le haghaidh chlaochlú sóisialta agus eacnamaíoch Phoblacht na hAfraice Láir. Tá an plean sin á chur i bhfeidhm de réir a chéile. Léirítear é sin leis an rath a bhí ar Chruinniú Comhchéime na nDeontóirí a tionóladh in Casablanca i mí Mheán Fómhair 2025.

Rinneadh ceiliúradh in 2025 freisin ar na holltoghcháin ghrúpáilte i mí na Nollag (uachtaránacht, bardasacht, réigiúnach agus reachtach) le tacaíocht lóistíochta ó MINUSCA (Mission Multidimensionnelle intégrée des Nations Unies pour la Stabilisation en République Centrafricaine) agus le tacaíocht airgeadais ón Aontas (rolla toghcháin, an Ghníomhaireacht Náisiúnta um Thoghcháin). Tá an caidreamh leis an Aontas fós diabhlach agus cobhsaí.

Cuirtear tús le céim foirceanta an Chiste — arb é is príomhthréith di dúnadh agus saoradh agus beidh iniúchtaí agus meastóireachtaí fós ann go dtí 2026 — le deireadh chur chun feidhme oibríochtúil na dtionscadal deireanach. Ba cheart a chur i bhfios go láidir go gcaomhnófar leanúnachas na ngníomhaíochtaí (Sláinte agus Oideachas go háirithe), a mhéid is féidir, trí thionscadail ICFCI, mar gheall ar na ceachtanna a foghlaimíodh le linn chur chun feidhme an Chiste, i gcomhairle leis an Rialtas agus leis na comhpháirtithe teicniúla agus airgeadais i gcomhréir leis an bPlean Forbartha Náisiúnta.

Príomhéachtaí i réimsí fócais sonracha

Sna príomhéachtaí ó 2025 atá curtha i láthair thíos léirítear príomhchuspóirí/príomhréimsí sonracha idirghabhála an Chiste Iontaobhais.

I réimse na rochtana ar sheirbhísí, athshlánaíodh 21 druileáil, rud a chuir feabhas 10 500 duine breise ar rochtain ar sheirbhísí Uisce, Sláinteachais agus Sláintíochta (EHA) in 2025, rud a d’fhág go raibh 1 197 087 tairbhí breise san iomlán ann ó thús an Chiste.

I réimse an chomhtháthaithe shóisialta, bhain 1 450 bean agus cailín tairbhe as gníomhaíochtaí cumhachtaithe eacnamaíoch, iad uile faoi thionscadal DEVRUR II a chuir Enabel chun feidhme in 2025. Díobh sin, fuair 865 díobh oiliúint bainistíochta airgeadais, fuair 575 díobh oiliúint chun post a fháil agus tacaíodh le 10 gcinn acu chun tús a chur lena ngníomhaíocht ginte ioncaim (AGR). Fágann sé sin gurb é 174 850 líon na mban agus na gcailíní a ghlacann páirt i ngníomhaíochtaí cumhachtaithe shocheacnamaíoch thar thréimhse an Chiste.

I réimse na tacaíochta do théarnamh na n-earnálacha eacnamaíocha agus táirgiúla, thairbhigh 3 770 duine d’oiliúint theicniúil agus ghairme, iad uile sna ‘hAgropoles’ a bunaíodh le tionscadal DEVRUR II, rud a fhágann gurb é 121 900 an líon iomlán daoine a thairbhigh de ghníomhaíochtaí forbartha scileanna a bhuí le cistiú Bêkou. Ina theannta sin, fuair 32 dhuine post, chuir 23 dhuine tús le tionscadal fiontraíochta agus bhunaigh 17 nduine ráta fáis bliantúil in 2025 a bhuí le tacaíocht ó thionscadal DEVRUR.

Ina theannta sin, chruthaigh Enabel 4 114 phost THIMO (Travaux à Haute intensité de Main-d’œuvre) in 2025 lenar cumasaíodh bailchríoch a chur ar na hoibreacha deireanacha chun ‘Agropoles’ a thógáil agus lenar cuireadh oiliúint ar 58 mball foirne deireanacha (baill foirne riaracháin, teicniúla agus oiliúnóirí), rud a fhágann gurb é 20 675 líon iomlán na mball foirne riaracháin nó na soláthraithe seirbhíse ar treisíodh a n-acmhainneachtaí leis an gCiste.

Buiséad agus cur chun feidhme buiséid

Faoi dheireadh 2025, b’ionann na ranníocaíochtaí le EUTF Bêkou agus méid níos mó ná EUR 310 milliún, mar a bhí ann sa bhliain roimhe sin 2024. Sa bhreis ar an méid sin, bhí EUR 2.3 milliún ann le haghaidh ioncam eile (orduithe úis agus aisghabhála arna n-íoc). Chuir an ciste Iontaobhais bailchríoch ar na gealltanais agus ar chonraitheoireacht na ranníocaíochtaí uile a fuarthas an 31 Nollaig 2021, cé is moite de chistí atá curtha i leataobh le haghaidh faireacháin, meastóireachta, iniúchóireachta agus cumarsáide ar féidir conradh a dhéanamh ina leith fós tar éis an dáta sin.

In 2025, bhí 5 chonradh fós ar siúl le haghaidh buiséad iomlán thart ar EUR 43.9 milliún lena n-áirítear 3 thionscadal oibríochtúla (DEVRUR II Enabel, PAPEUR Rural & WASH PEPEV).

Tionchar na ngníomhaíochtaí sna ráitis airgeadais

Sna ráitis airgeadais, tá tionchar na ngníomhaíochtaí thuasluaite níos feiceálaí nuair a fhéachtar ar na nithe seo a leanas:

—

Réamh-mhaoiniú: tháinig laghdú kEUR 2 183 air de thoradh fhoirceannadh an Chiste Iontaobhais agus tabhairt chun críche na dtionscadal oibriúcháin in 2025. De réir mar a tháinig an Ciste Iontaobhais chuig deireadh a thréimhse cur chun feidhme an 31 Nollaig 2025, tháinig deireadh leis na conarthaí oibríochtúla uile, rud a d’fhág gur méadaíodh imréiteach na n-iarmhéideanna réamh-mhaoinithe. Baineann an t-iarmhéid atá fágtha le tionscadail nach raibh na tuarascálacha airgeadais críochnaitheacha faighte ina leith go fóill ag deireadh na bliana.

—

Dliteanais airgeadais: tháinig laghdú kEUR 10 676 air go príomha mar gheall ar easpa ranníocaíochtaí briste le linn na bliana.

—

Speanais oibriúcháin: tháinig méadú kEUR 3 914 air, go príomha mar gheall ar chostais iarbhír agus fhabhraithe níos airde a aithníodh tráth dhúnadh an tionscadail, cur i bhfeidhm rátaí cur chun feidhme agus incháilitheachta níos airde an Chiste Iontaobhais, agus tabhairt chun críche roinnt tionscadal tar éis dheireadh thréimhse cur chun feidhme an Chiste Iontaobhais.

CLÁR COMHARDAITHE

EUR ‘000

 

31.12.2025

31.12.2024

SÓCMHAINNÍ NEAMHREATHA

 

 

Réamh-mhaoiniú

–

–

 

–

–

SÓCMHAINNÍ REATHA

 

 

Réamh-mhaoiniú

436

2 619

Earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

1 496

2 267

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

14 498

23 465

 

16 430

28 350

IOMLÁN NA SÓCMHAINNÍ

16 430

28 350

DLITEANAIS NEAMHREATHA

 

 

Dliteanais airgeadais

(13 431 )

(24 108 )

 

(13 431 )

(24 108 )

DLITEANAIS REATHA

 

 

Suimeanna iníoctha

(1 927 )

(2 536 )

Muirir fhabhraithe

(1 072 )

(1 707 )

 

(2 998 )

(4 243 )

IOMLÁN NA nDLITEANAS

(16 430 )

(28 350 )

GLANSÓCMHAINNÍ

–

–

RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

EUR ‘000

 

2025

2024

IONCAM

 

 

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

 

 

Ioncam ó thabhartais

10 676

6 894

Aisghabháil speansas

448

183

 

11 125

7 076

Ioncam ó idirbhearta malairte

 

 

Ioncam airgeadais

400

884

 

400

884

Ioncam iomlán

11 525

7 961

CAITEACHAIS

 

 

Caiteachais oibriúcháin

(10 224 )

(6 310 )

Costais airgeadais

(2 )

(166 )

Caiteachais eile

(1 300 )

(1 485 )

Caiteachais iomlána

(11 525 )

(7 961 )

TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA

–

–

RÁITEAS FAOI SHREABHADH AIRGID

EUR ‘000

 

2025

2024

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

(Méadú)/laghdú ar réamh-mhaoiniú

2 183

1 126

(Méadú)/laghdú ar earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

771

1 196

Méadú/(laghdú) ar dhliteanais airgeadais

(10 676 )

(6 894 )

Méadú/(laghdú) ar shuimeanna iníoctha

(609 )

2 536

Méadú/(laghdú) ar mhuirir fhabhraithe

(635 )

(2 919 )

GLANSREABHADH AIRGID

(8 967 )

(4 955 )

Glanmhéadú/(glanlaghdú) ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

(8 967 )

(4 955 )

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag tús na bliana

23 465

28 420

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag deireadh bliana

14 498

23 465

RÁITIS AIRGEADAIS EUTF DON AFRAIC 2025  (11)

FAISNÉIS CHÚLRA MAIDIR LE EUTF DON AFRAIC

Cúlra ginearálta maidir le Cistí Iontaobhais an Aontais

Cur ar bun

I gcomhréir le hAirteagail 238 agus 239 den Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais (RA AE) (12) agus Airteagal 35 den Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir leis an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta (RA CEF) (13), féadfaidh an Coimisiún Eorpach Cistí Iontaobhais an Aontais a bhunú le haghaidh gníomhaíochtaí seachtracha (‘cistí Iontaobhais an Aontais/EUTFanna’). Bunaítear Cistí Iontaobhais an Aontais faoi chomhaontú arna thabhairt i gcrích le deontóirí eile le haghaidh gníomhaíochtaí éigeandála agus iar-éigeandála is gá chun freagairt do ghéarchéim, nó le haghaidh gníomhaíochtaí téamacha.

Bunaíonn an Coimisiún Eorpach Cistí Iontaobhais an Aontais trí chinneadh tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa agus leis an gComhairle nó tar éis dóibh an cinneadh a fhormheas. Áirítear leis an gcinneadh sin an comhaontú bunaidh le deontóirí eile.

Ní dhéantar Cistí Iontaobhais an Aontais a bhunú agus a chur chun feidhme ach amháin faoi réir na gcoinníollacha seo a leanas:

—

Tá breisluach leis an idirghabháil ón Aontas: féadfar cuspóirí Chistí Iontaobhais an Aontais, go háirithe de bharr a scála nó a n-éifeachtaí féideartha, a ghnóthú níos fearr ar leibhéal an Aontais ná ar an leibhéal náisiúnta agus ní bheadh úsáid na n-ionstraimí maoinithe atá ann cheana leordhóthanach chun cuspóirí beartais an Aontais a bhaint amach;

—

tugann Cistí Iontaobhais an Aontais infheictheacht pholaitiúil shoiléir don Aontas agus buntáistí bainistíochta chomh maith le rialú níos fearr ag an Aontas ar rioscaí agus eisíocaíochtaí an Aontais agus ranníocaíochtaí deontóirí eile;

—

ní dhéanann Cistí Iontaobhais an Aontais dúbláil ar bhealaí cistiúcháin eile atá ann cheana ná ar ionstraimí comhchosúla gan aon bhreisíocht a chur ar fáil;

—

Tá cuspóirí Chistí Iontaobhais an Aontais ailínithe le cuspóirí ionstraim an Aontais nó le cuspóirí na míre buiséadaí óna gcistítear iad.

Cistí Iontaobhais an Aontais atá ann faoi láthair

Tá ceithre EUTF curtha ar bun ag an gCoimisiún go dtí seo:

—

EUTF BÊKOU, arb é is aidhm dó tacú le gach gné d’imeacht Phoblacht na hAfraice Láir ón ngéarchéim agus lena hiarrachtaí atógála. Bunaíodh é an 15 Iúil 2014;

—

EUTF MADAD, Ciste Iontaobhais Réigiúnach an Aontais Eorpaigh mar fhreagairt ar an ngéarchéim sa tSiria. Bunaíodh é an 15 Nollaig 2014;

—

EUTF don Afraic, Ciste Iontaobhais Éigeandála an Aontais Eorpaigh don chobhsaíocht agus chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna atá leis an imirce mhírialta agus le daoine a bheith á n-easáitiú san Afraic. Bunaíodh é an 12 Samhain 2015;

—

EUTF DON CHOLÓIM, a thacaíonn le cur chun feidhme an chomhaontaithe síochána sa téarnamh luath agus sa chobhsú tar éis na coinbhleachta. Bunaíodh é an 12 Nollaig 2016.

Misean

Is iad príomhchuspóirí EUTF don Afraic tacú le gach gné den chobhsaíocht agus rannchuidiú le bainistíocht imirce níos fearr mar aon le haghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna an díchobhsaithe, an easáitithe éigeantais agus na himirce mírialta, go háirithe trí athléimneacht, deiseanna eacnamaíocha agus comhdheiseanna, slándáil agus forbairt a chur chun cinn agus trí dhul i ngleic le sáruithe ar chearta an duine.

Príomhghníomhaíochtaí oibriúcháin

Déanann Ciste Iontaobhais an Aontais acmhainní ó dheontóirí éagsúla a chomhthiomsú chun gníomhaíocht a mhaoiniú ar bhonn cuspóirí comhaontaithe. Feidhmíonn EUTF don Afraic i dtrí phríomhréimse thíreolaíocha, mar atá an tSaiheil agus limistéar Loch Shead, Corn na hAfraice agus Tuaisceart na hAfraice. D’fhéadfadh tíortha comharsanacha na dtíortha incháilithe tairbhiú, ar bhonn cás ar chás, de thionscadail an Chiste Iontaobhais. Bunaítear an Ciste Iontaobhais ar feadh tréimhse theoranta, chun freagairt a sholáthar sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma ar na dúshláin sna réigiúin.

Rialachas

Is é an Coimisiún Eorpach a áirithíonn bainistiú EUTF don Afraic, agus feidhmíonn sé freisin mar rúnaíocht don dá chomhlacht rialaithe – Bord an Chiste Iontaobhais agus an Coiste Oibríochtúil. Ar Bhord an Chiste Iontaobhais agus ar Choiste Oibríochtúil EUTF don Afraic, tá ionadaithe ó na deontóirí agus ón gCoimisiún, chomh maith le hionadaithe ó Bhallstáit neamh-rannpháirteacha an Aontais, ó údaráis na dtíortha incháilithe agus ó eagraíochtaí réigiúnacha mar bhreathnóirí. Leagtar síos na rialacha maidir le comhdhéanamh an bhoird agus a rialacha inmheánacha i gcomhaontú bunaidh Chiste Iontaobhais an Aontais.

Is é príomhchúram an Bhoird straitéis fhoriomlán an Chiste Iontaobhais a bhunú agus a athbhreithniú. Tá an Bord Oibríochtúil freagrach as roghnú na ngníomhaíochtaí arna maoiniú ag an gCiste agus déanann sé a gcur chun feidhme a mhaoirsiú. Formheasann sé freisin na cuntais bhliantúla agus na tuarascálacha bliantúla ar na gníomhaíochtaí a mhaoinítear leis an gCiste Iontaobhais.

Foinsí maoiniúcháin

Maoinítear EUTF don Afraic trí ranníocaíochtaí ó dheontóirí.

An bonn leis an ullmhúchán

Leagtar amach an creat dlíthiúil agus na sprioc-amanna chun na cuntais bhliantúla a ullmhú sa ‘Chomhaontú lena mbunaítear Ciste Iontaobhais éigeandála an Aontais Eorpaigh don chobhsaíocht agus chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna atá leis an imirce mírialta agus le daoine a bheith á n-easáitiú san Afraic agus a rialacha inmheánacha’ (‘Comhaontú Bunaidh’). De réir an Chomhaontaithe Bunaidh sin, ullmhaítear na cuntais bhliantúla i gcomhréir leis na rialacha arna nglacadh ag Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin (Rialacha Cuntasaíochta an Aontais Eorpaigh), a bhunaítear ar chaighdeáin chuntasaíochta a nglactar leo go hidirnáisiúnta le haghaidh na hearnála poiblí (IPSAS).

Oifigeach Cuntasaíochta

Bunaithe ar an gComhaontú Bunaidh, feidhmíonn Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin mar Oifigeach Cuntasaíochta ar an gCiste Iontaobhais.

Comhdhéanamh na gcuntas bliantúil

Cumhdaítear leis na cuntais bhliantúla an tréimhse ón 1 Eanáir go dtí an 31 Nollaig agus cuimsítear leo na ráitis airgeadais agus na tuarascálacha ar chur chun feidhme an bhuiséid. Cé go n-ullmhaítear na ráitis airgeadais agus na nótaí a ghabhann leo ar bhonn cuntasaíocht fabhraithe, tá na tuarascálacha ar chur chun feidhme an bhuiséid bunaithe go príomha ar ghluaiseachtaí airgid thirim.

Próiseas ó chuntais shealadacha go dtí urscaoileadh

Bíonn na cuntais bhliantúla faoi réir iniúchóireacht sheachtrach neamhspleách. Na cuntais bhliantúla a ullmhaíonn an tOifigeach Cuntasaíochta, déantar iad a tharchur, faoin 15 Feabhra an bhliain dár gcionn, chuig an gCoiste Oibríochtúil a dhéanann iad a tharchur ansin chuig an gcuideachta iniúchóireachta arna roghnú ag an eintiteas tar éis nós imeachta tairisceana. Tar éis na hiniúchóireachta, ullmhaíonn an tOifigeach Cuntasaíochta na cuntais bhliantúla chríochnaitheacha agus cuireann sé faoi bhráid an Choiste Oibríochtúil iad lena bhformheas.

Déantar cuntais bhliantúla EUTF don Afraic a chomhdhlúthú i gcuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta.

Buaicphointí oibriúcháin

Éachtaí na bliana

I gcomhréir le dheireadh na tréimhse conarthaí an 31 Nollaig 2021, ó Eanáir 2022 ní dhearna Ciste Iontaobhais an Aontais don Afraic aon ghealltanas airgeadais nua ná aon bhreisiú buiséadach nua a chistiú. Is iad gealltanais airgeadais a bhaineann le gníomhaíochtaí riaracháin amhail iniúchtaí, meastóireachtaí, gníomhaíochtaí faireacháin agus cumarsáide an t-aon chineál gealltanais airgeadais a fuarthas ar conradh. Leanadh de chláir EUTF don Afraic a chur chun feidhme go dtí deireadh 2025. Rachaidh EUTF isteach ina chéim chlabhsúir ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh.

Le linn 2025, léirigh EUTF don Afraic freisin gur uirlis cur chun feidhme sholúbtha éifeachtach é, lena n-éascaítear idirphlé beartais le tíortha comhpháirtíochta san Afraic, lena gcuirtear cuir chuige nuálacha i bhfeidhm, agus lena gcuirtear torthaí nithiúla ar fáil ar fud na dtrí réigiún (an tSaiheil agus Loch Shead, Corn na hAfraice, agus Tuaisceart na hAfraice).

In 2025, tá réigiún Chorn na hAfraice fós ar cheann de na limistéir is mó atá buailte ar domhan, agus é ag dul i ngleic le héifeachtaí méadaitheacha na coinbhleachta armtha ar mhórscála, an triomaigh leanúnaigh mar thoradh ar an athrú aeráide, an oll-easáitithe, agus na héigeandála daonnúla atá ag dul in olcas.

I bhfianaise an chúlra chasta réigiúnaigh sin, lean EUTF de thionchar fóinteach a chur in iúl trína cheithre Chuspóir Straitéiseacha. Cé gur tháinig laghdú ar an líon tionscadal gníomhach agus táscairí gníomhacha sa bhliain dheireanach den chur chun feidhme, lean EUTF de ghníomhaíochtaí spriocdhírithe chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin shonracha sin.

Trí thionscnaimh amhail ILED sa tSomáil, leathnaigh EUTF deiseanna eacnamaíocha agus fostaíochta (i gcomhréir le Cuspóir Straitéiseach 1) trí thacú le gníomhaíochtaí ginte ioncaim, forbairt scileanna, agus cruthú post, rud a chuireann le hiarrachtaí níos leithne i dtaca le cothú slite beatha.

I gcomhthéacs dúshlánach na Súdáine, lean tionscadail amhail STARS MDTE agus SD RDPP de sheirbhísí sóisialta fíor-riachtanacha a sholáthar san oideachas agus sa chúram sláinte, mar aon le cúnamh slándála bia, agus ar an gcaoi sin neartaíodh athléimneacht an phobail (i gcomhréir le Cuspóir Straitéiseach 2).

Neartaigh tionscadal PROTECT sa tSúdáin bainistiú imirce (Cuspóir Straitéiseach 3) trí dhaoine atá ag teitheadh ó choinbhleacht a chosaint trí chúnamh a thabhairt d’imircigh idirthurais, do dhídeanaithe, d’iarrthóirí tearmainn agus do dhaoine easáitithe ina dtír féin in ionaid dídine le bia agus le hearraí neamhbhia. Chuir sé feabhas freisin ar acmhainneacht eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus na foirne dídine chun tacú le daoine a tháinig slán ón bhforéigean inscnebhunaithe agus ón ngáinneáil agus chun teacht i dtír gnéasach agus mí-úsáid ghnéasach a chosc.

I réimse an rialachais agus chosc na gcoinbhleachtaí (Cuspóir Straitéiseach 4), thacaigh tionscadal STABILITY i Réigiún Tigray, mar shampla, le téarnamh pobail trí oiliúint a chur ar cheannairí reiligiúnacha chun cabhrú le pobail leigheas ó thráma an chogaidh a bhí ann le déanaí

Le tabhairt chun críche EUTF, tá torthaí carnacha suntasacha bainte amach ag cláir i réigiún Chorn na hAfraice le 10 mbliana anuas. Le linn shaolré na punainne, chruthaigh idirghabhálacha arna gcistiú ag EUTF os cionn 150 000 post nó thacaigh siad leo (táscaire EUTF 1.1) agus chuidigh siad le thart ar 750 000 duine aonair gníomhaíochtaí ginte ioncaim a fhorbairt (táscaire EUTF 1.3), lena n-áirítear tacaíocht shuntasach do phobail dídeanaithe. Cruthaíodh faoi 15 000 micrifhiontar, fiontar beag agus fiontar meánmhéide, nó tugadh tacaíocht dóibh (táscaire EUTF 1.2). In earnáil na sláinte, chuir cláir CIAE níos mó ná 11 mhilliún seirbhís a bhaineann leis an tsláinte ar fáil (táscaire CIAE 2.2) agus chuir siad feabhas ar rochtain ar sheirbhísí sláinte do 3.7 milliún duine (táscaire CIAE 2.9). Shroich cúnamh cothaithe 3 mhilliún duine aonair (táscaire CIAE 2.3), agus fuair beagnach 195 000 imirceach agus duine easáitithe cúnamh agus cosaint chriticiúil agus cuireadh feabhas ar bhainistiú imirce. Ghlac breis agus 1.39 milliún rannpháirtí páirt i dtionscnaimh cothaithe síochána i gcosc coinbhleachtaí agus i ngníomhaíochtaí chearta an duine. Léiríonn na torthaí sin scála an tseachadta a baineadh amach faoi CIAE agus ábharthacht leanúnach na n-idirghabhálacha sin i gcomhthéacs ina bhfuil riachtanais fós ard agus ina bhfuil dúshláin struchtúracha fós ann.

In 2025, bhí leibhéil arda éagobhsaíochta fós roimh réigiún na Saiheile agus Loch Shead (SLC), arna spreagadh ag coinbhleacht armtha leanúnach, ilroinnt pholaitiúil atá ag dul in olcas, suaití aeráide, agus géarchéim dhaonnúil atá ag dul in olcas.

Ós rud é go raibh formhór na ngníomhaíochtaí faoi thionscadail SLC CIAE curtha i gcrích faoi dheireadh 2024, ní féidir ach fíorbheagán éachtaí a thuairisciú le haghaidh 2025.

Maidir le Cuspóir Straitéiseach 1 (deiseanna eacnamaíocha agus fostaíochta níos mó), lean an clár ‘Luasghéarú sa tSaiheil’ de bheith ag tacú le rochtain ar mhaoiniú fadtéarmach d’fhiontraithe agus d’fhiontair an-bheag agus mheánmhéide san Afraic Thiar. Tá a chuspóirí bainte amach ag an tionscadal i dtéarmaí líon na bpost a cruthaíodh le fiontraithe agus fiontair an-bheag agus mheánmhéide a fuair tacaíocht.

Faoi Chuspóir Straitéiseach 4 (rialachas feabhsaithe agus cosc coinbhleachtaí) léiríodh roinnt torthaí in 2025 leis an tionscadal ‘Programme d’appui au renforcement du système d’information de l’état civil au Sénégal’ arb é is aidhm dó tacú leis an gcóras faisnéise um chlárú sibhialta a neartú agus le comhad céannachta bithmhéadraí náisiúnta a chomhdhlúthú sa tSeineagáil agus tacaíodh le hathshlánú bonneagar rialtais chun rialachas agus soláthar trealaimh le bonneagar dhá halla baile a neartú.

Le linn shaolré an chláir, thacaigh idirghabhálacha arna gcistiú ag EUTF le níos mó ná 839 927 duine chun gníomhaíochtaí ginte ioncaim a fhorbairt (táscaire EUTF 1.3), cuid mhór i nGána (clár GrEEn (14)) agus líon nach beag i Mailí, sa Nígir, i Sead agus i mBuircíne Fasó; chuir siad oideachas agus gairmoiliúint theicniúil agus ghairmiúil agus forbairt scileanna ar fáil do bhreis agus 240 000 tairbhí (táscaire CIAE 1.4) i ngach tír d’ionú SLC, a bhuí le beagnach 50 clár, lena n-áirítear Développer l’Emploi au Sénégal (15), INTEGRA (16) i nGána, ARCHIPELAGO (17) nó GrEEn (18).

Ghlac 7,1 milliún rannpháirtí páirt i ngníomhaíochtaí comhdhlúthaithe na síochána agus coiscthe coinbhleachta (táscaire CIAE 4.3), go háirithe i mBuircíne Fasó a bhuí le PEV (19) agus PDU (20), ach freisin sa Nígir (PDU, PAIERA (21) agus SHIMODU (22)), cuireadh oiliúint ar 21 000 duine i mbainistiú agus i gcosaint imirce i ngach tír de chuid an Ionú (táscaire EUTF 3.7). Shroich cúnamh a bhaineann leis an tslándáil bia 3,6 milliún duine (táscaire EUTF 2.4), go háirithe i mBuircíne Fasó, i Mailí, sa Nigéir agus i Sead, agus chuaigh cúnamh cothaithe chun tairbhe do 2,8 milliún duine i mBuircíne Fasó, sa tSeineagáil, i Mailí, i gCamarún agus sa Nígir (táscaire EUTF 2.3). Cuireann na héachtaí sin go mór leis an athléimneacht agus leis an gcobhsaíocht ar fud an réigiúin, fiú agus an comhthéacs daonnúil fós thar a bheith dúshlánach agus an gá atá le rannpháirtíocht leanúnach idirnáisiúnta a bheith ag dul i dtábhacht.

Lean réigiún na hAfraice Thuaidh (NoA) d’aghaidh a thabhairt ar dhúshláin chasta, de chineál geopholaitiúil, socheacnamaíoch agus comhshaoil, rud a bhfuil tuilleadh tionchair acu ar dhinimic imirce. Tá tíortha na hAfraice Thuaidh fós ina dtíortha tábhachtacha tionscnaimh, idirthurais agus cinn scríbe de chuid na n-imirceach, agus tá pobail mhóra dídeanaithe á n-óstáil ag cuid acu freisin.

Ó mhí na Bealtaine 2025 (23), as an 4,94 billiún a gheall EUTF don Afraic, is é EUR 905 mhilliún atá i réigiún NoA, a chuirtear ar fáil trí 118 gconradh (90 tacaíocht oibríochtúil agus 28 dtacaíocht theicniúil). Rannchuidigh na hidirghabhálacha sin le torthaí nithiúla a bhaint amach i dTuaisceart na hAfraice ó 2017 go dtí mí na Bealtaine 2025. I bhfianaise Chuspóirí Straitéiseacha EUTF, díríonn ionú NoA ar an gCuspóir Straitéiseach 3 ‘bainistiú feabhsaithe imirce i dtíortha tionscnaimh, idirthurais agus cinn scríbe’ thar cheithre thosaíocht straitéiseacha. Faoi Thosaíocht Straitéiseach 1 (Imircigh, Iarrthóirí Tearmainn agus Dídeanaithe Leochaileacha a Chosaint), leathnaigh idirghabhálacha EUTF cosaint agus cobhsú pobail trí 64 chonradh a chur chun feidhme lenar athshlánaíodh nó lenar tógadh beagnach 1 600 bonneagar. Trí chistiú Thosaíocht Straitéiseach 3 (Tacaíocht d’Imirce Lucht Saothair) dar luach EUR 35 mhilliún, tacaíodh le rialachas imirce lucht saothair trí 23 institiúid a neartú, 19 straitéis náisiúnta a fhorbairt agus soghluaisteacht dhlíthiúil a chumasú do bhreis agus 7 000 duine aonair ar fud an réigiúin NoA.

Ar an iomlán, d’ainneoin na timpeallachta casta, thuairiscigh ár gcomhpháirtithe EUTF go raibh feabhas curtha ar an rochtain atá ag 5,49 milliún duine ar sheirbhísí sóisialta bunúsacha, gur soláthraíodh 2,78 milliún sheirbhís shóisialta bhunúsacha agus gur soláthraíodh cúnamh iarfhillte do 4 510 imirceach fhillteacha. Ina theannta sin, leanadh d’iarrachtaí múscailte feasachta agus sroicheadh 10,4 milliún imirceach féideartha le feachtais athléimneachta agus ceart bunúsach agus ghlac 27 688 tairbhí páirt in oiliúint ghairmiúil.

Buiséad agus cur chun feidhme buiséid

Ní dhearnadh aon chlár nua ná aon bhreisiú buiséadach nua in aon cheann de na trí réigiún san EUTF don Afraic in 2025 (24), i gcomhréir le deireadh na tréimhse conarthaí an 31 Nollaig 2021. Is é EUR 5 053,56 milliún an méid iomlán a gealladh do chaiteachas oibríochtúil agus riaracháin ó cuireadh tús leis an EUTF don Afraic. Is é atá i méid na gclár oibríochtúil formheasta ó cuireadh tús leis an EUTF don Afraic EUR 1 810 milliún do réigiún Chorn na hAfraice; EUR 2 217,8 milliún do réigiún na Saiheile agus Loch Shead agus EUR 907,3 milliún do réigiún na hAfraice Thuaidh.

Rinneadh 37 chonradh nua le haghaidh mhéid iomlán EUR 139 562 266 in 2025, agus an glanmhéid geallta á chur san áireamh agus gan aon saoradh a bheith ann. Bhain na conarthaí sin le gníomhaíochtaí riaracháin amháin (iniúchadh, meastóireacht, cumarsáid agus faireachán), mar ní féidir cláir oibríochtúla ná gníomhaíochtaí oibríochtúla a chistiú a thuilleadh ó bhí an 31 Nollaig 2021 ann.

Bhain na híocaíochtaí in 2025 luach EUR 84,32 mhilliún amach, méid a bhí EUR 78,68 milliún ní ba lú ná mar a bhí in 2024. Tá na híocaíochtaí níos lú in 2025, toisc gur tháinig roinnt tionscadal go dtí deireadh a dtréimhse cur chun feidhme.

Tionchar na ngníomhaíochtaí sna ráitis airgeadais

Sna ráitis airgeadais, tá tionchar na ngníomhaíochtaí thuasluaite níos feiceálaí nuair a fhéachtar ar na nithe seo a leanas:

—

Réamh-mhaoiniú: tháinig laghdú kEUR 107 330 air de thoradh fhoirceannadh an Chiste Iontaobhais agus thabhairt chun críche na dtionscadal oibriúcháin in 2025. De réir mar a tháinig an Ciste Iontaobhais chuig deireadh a thréimhse cur chun feidhme an 31 Nollaig 2025, tháinig deireadh leis na conarthaí oibríochtúla uile, rud a d’fhág gur méadaíodh imréiteach na n-iarmhéideanna réamh-mhaoinithe. Baineann an t-iarmhéid atá fágtha le tionscadail nach raibh na tuarascálacha airgeadais críochnaitheacha faighte ina leith go fóill ag deireadh na bliana;

—

Dliteanais airgeadais: tháinig laghdú kEUR 138 236 orthu go príomha mar gheall ar easpa ranníocaíochtaí briste le linn na bliana;

—

Speanais oibriúcháin: tháinig laghdú kEUR 38 674 orthu de thoradh fhoirceannadh an Chiste Iontaobhais, rud a d’fhág gur tháinig laghdú ar an líon conarthaí oscailte agus, dá bhrí sin, go raibh speansais níos ísle ann.

CLÁR COMHARDAITHE

EUR ‘000

 

31.12.2025

31.12.2024

SÓCMHAINNÍ NEAMHREATHA

 

 

Sócmhainní Airgeadais

3 014

3 950

Réamh-mhaoiniú

123

–

 

3 137

3 950

SÓCMHAINNÍ REATHA

 

 

Réamh-mhaoiniú

24 436

131 889

Earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

16 651

24 314

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

120 097

187 539

 

161 185

343 742

IOMLÁN NA SÓCMHAINNÍ

164 322

347 691

DLITEANAIS NEAMHREATHA

 

 

Dliteanais airgeadais

(113 103 )

(251 339 )

 

(113 103 )

(251 339 )

DLITEANAIS REATHA

 

 

Suimeanna iníoctha

(14 500 )

(13 774 )

Muirir fhabhraithe

(36 719 )

(82 578 )

 

(51 219 )

(96 352 )

IOMLÁN NA nDLITEANAS

(164 322 )

(347 691 )

GLANSÓCMHAINNÍ

–

–

RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

EUR ‘000

 

2025

2024

IONCAM

 

 

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

 

 

Ioncam ó thabhartais

138 236

169 603

Aisghabháil speansas

532

245

 

138 768

169 848

Ioncam ó idirbhearta malairte

 

 

Ioncam airgeadais

3 087

6 690

Ioncam malairte eile

10 546

13 551

 

13 634

20 240

Ioncam iomlán

152 402

190 089

CAITEACHAIS

 

 

Caiteachais oibriúcháin

(123 195 )

(161 869 )

Costas airgeadais

(971 )

(28 )

Caiteachais eile

(28 235 )

(28 191 )

Caiteachais iomlána

(152 402 )

(190 089 )

TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA

–

–

RÁITEAS FAOI SHREABHADH AIRGID

EUR ‘000

 

2025

2024

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

Gníomhaíochtaí oibriúcháin

 

 

(Méadú)/laghdú ar réamh-mhaoiniú

107 329

64 732

(Méadú)/laghdú ar earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

7 662

(1 917 )

Méadú/(laghdú) ar dhliteanais airgeadais

(138 236 )

(13 216 )

Méadú/(laghdú) ar shuimeanna iníoctha

726

(486 )

Méadú/(laghdú) ar mhuirir fhabhraithe

(45 859 )

(39 126 )

Gníomhaíochtaí infheistíochta

 

 

(Méadú)/laghdú ar shócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh*

936

(0 )

GLANSREABHADH AIRGID

(67 442 )

9 986

Glanmhéadú/(glanlaghdú) ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

(67 442 )

9 986

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag tús na bliana

187 539

177 553

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag deireadh bliana

120 097

187 539

CUID I.3

RÁITIS AIRGEADAIS CHOMHDHLÚITE CEF AGUS CHISTÍ IONTAOBHAIS AN AONTAIS  (25)

CLÁR COMHARDAITHE COMHDHLÚITE

EUR milliún

 

31.12.2025

31.12.2024

SÓCMHAINNÍ NEAMHREATHA

 

 

Sócmhainní airgeadais

119

131

Réamh-mhaoiniú

492

500

Earraí infhaighte malairte

5

5

 

616

637

SÓCMHAINNÍ REATHA

 

 

Sócmhainní airgeadais

1

5

Réamh-mhaoiniú

556

876

Earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

56

63

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

420

622

 

1 034

1 566

IOMLÁN NA SÓCMHAINNÍ

1 649

2 203

DLITEANAIS NEAMHREATHA

 

 

Dliteanais airgeadais

(40 )

(88 )

 

(40 )

(88 )

DLITEANAIS REATHA

 

 

Forálacha

(0 )

(2 )

Suimeanna iníoctha

(204 )

(272 )

Muirir fhabhraithe agus ioncam iarchurtha

(733 )

(858 )

 

(936 )

(1 132 )

IOMLÁN NA nDLITEANAS

(976 )

(1 220 )

GLANSÓCMHAINNÍ

673

983

CISTÍ & CÚLCHISTÍ

 

 

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha

56 488

55 704

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta tugtha ar aghaidh

2 252

2 252

Toradh eacnamaíoch tugtha ar aghaidh ó bhlianta roimhe seo

(56 973 )

(55 733 )

Toradh eacnamaíoch na bliana

(1 094 )

(1 240 )

GLANSÓCMHAINNÍ

673

983

RÁITEAS COMHDHLÚITE MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

EUR milliún

 

2025

2024

IONCAM

 

 

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

 

 

Gníomhaíochtaí gnóthaithe

13

42

Ioncam ó thabhartais do chistí iontaobhais

48

59

 

60

100

Ioncam ó idirbhearta malairte

 

 

Ioncam airgeadais

11

26

Ioncam eile

31

85

 

42

111

Ioncam iomlán

102

211

CAITEACHAIS

 

 

Ionstraimí cabhrach

(942 )

(1 119 )

Caiteachais arna gcur chun feidhme ag eintitis eile

(4 )

(4 )

Caiteachais arna gcur chun feidhme ag cistí iontaobhais

(133 )

(168 )

Caiteachais chómhaoiniúcháin

(1 )

(17 )

Costais airgeadais

(41 )

(3 )

Caiteachais eile

(75 )

(140 )

Caiteachais iomlána

(1 196 )

(1 451 )

TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA

(1 094 )

(1 240 )

RÁITEAS COMHDHLÚITE FAOI SHREABHADH AIRGID

EUR milliún

 

2025

2024

Toradh eacnamaíoch na bliana

(1 094 )

(1 240 )

Gníomhaíochtaí oibriúcháin

 

 

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

784

1 138

(Méadú)/laghdú ar ranníocaíochtaí i gcistí iontaobhais

–

–

(Méadú)/laghdú ar réamh-mhaoiniú

328

352

(Méadú)/laghdú ar earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte

8

(13 )

Méadú/(laghdú) ar fhorálacha

(2 )

2

Méadú/(laghdú) ar dhliteanais airgeadais

(48 )

3

Méadú/(laghdú) ar shuimeanna iníoctha

(68 )

(134 )

Méadú/(laghdú) ar mhuirir fhabhraithe agus ioncam iarchurtha

(126 )

(252 )

Gluaiseachtaí eile nach gluaiseachtaí airgid iad

–

-

Gníomhaíochtaí infheistíochta

 

 

(Méadú)/laghdú ar shócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh

16

(42 )

GLANSREABHADH AIRGID

(201 )

(185 )

Glanmhéadú/(glanlaghdú) ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

(201 )

(185 )

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag tús na bliana

622

807

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag deireadh bliana

420

622

RÁITEAS COMHDHLÚITE MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ

EUR milliún

 

(A)

Cistí neamhghlaoite - CEFanna gníomhacha (B)

Caipiteal ciste glaoite - CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B)

Cúlchistí Carntha (D)

Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna dúnta a tugadh ar aghaidh (E)

Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F)

IARMHÉID AN 31.12.2023

60 607

6 040

54 566

(55 733 )

2 252

1 086

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

(62 )

(1 200 )

1 138

–

–

1 138

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(1 240 )

–

(1 240 )

IARMHÉID AN 31.12.2024

60 544

4 840

55 704

(56 973 )

2 252

983

Méadú caipitil - ranníocaíochtaí

(16 )

(800 )

784

–

–

784

Toradh eacnamaíoch na bliana

–

–

–

(1 094 )

–

(1 094 )

IARMHÉID AN 31.12.2025

60 528

4 040

56 488

(58 067 )

2 252

673

CUID I.4

TUARASCÁIL CEF AR CHUR CHUN FEIDHME AIRGEADAIS

CLÁR

1.

 Cúlra 70
EDFs roimhe seo 70
10ú agus an 11ú EDF 71

2.

 Cur Chun Feidhme Airgeadais 72
OLLTORADH AIRGEADAIS 72
FOINSÍ 79
CAITEACHAS OIBRÍOCHTÚL AGUS CLÁIR SONRACHA 79

3.

 GLUAIS 89

1.   CÚLRA

Is é CEF, a seoladh in 1959, an phríomhionstraim maidir le cúnamh an Aontais a sholáthar don chomhar forbartha do stáit san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (ACC) agus do thíortha agus críocha thar lear. An príomhchuspóir atá leis is ea an bhochtaineacht a laghdú agus, ar deireadh, í a dhíothú.

Bunaítear CEF le Comhaontú Inmheánach de chuid ionadaithe na mBallstát, agus tá sé á bhainistiú ag coiste sonrach. Is ranníocaíochtaí ‘ad hoc’ ó Bhallstáit den Aontas Eorpach iad acmhainní CEF, agus cinneann siad méid foriomlán a leithdháilfear ar an gciste (thar thréimhse 5 bliana). De bhreis ar na ranníocaíochtaí sin, is féidir leis na Ballstáit socruithe cómhaoinithe a dhéanamh nó ranníocaíochtaí saorálacha airgeadais a dhéanamh le CEF freisin. Tá an Coimisiún Eorpach freagrach as cur chun feidhme airgeadais na n-oibríochtaí arna ndéanamh le hacmhainní CEF. Is é BEI a bhainistíonn an tSaoráid Infheistíochta.

Is ciste é CEF a oibríonn ar bhonn na hilbhliantúlachta. Tugtar gach CEF i gcrích ar feadh tréimhse thart ar 5 bliana agus tá sé faoi rialú ag a rialachán airgeadais féin. Maidir leis an gComhaontú Inmheánach lena mbunaítear an CEF deireanach, tháinig an 11ú CEF (2014-2020) i bhfeidhm an 1 Márta 2015. Ó bhí 2021 ann, áirítear an comhar le tíortha ACC san Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta (NDICI). Mar sin féin, leanfar de thionscadail a bhí ar siúl cheana féin, arna gcistiú faoi CEF, a chur chun feidhme, faoi bhunús dlí CEF faoi seach.

Táirgtear an tuarascáil seo i gcomhréir le hAirteagal 39 de Rialachán Airgeadais an 11ú CEF (26) . Soláthraítear faisnéis inti ar oibríochtaí ioncaim agus caiteachais CEF, agus dírítear ar theagmhais thábhachtacha a raibh tionchar mór acu ar chur chun feidhme airgeadais in 2025.

Ó tharla nach ann d’aon oibríocht leanúnach faoi CEFanna roimhe seo (27), ní áirítear leis an tuarascáil seo ach figiúirí le haghaidh an 10ú agus an 11ú CEF.

CEFANNA ROIMHE SEO

AN 6ú AGUS AN 7ú CEF

Tugadh an 6ú CEF i gcrích in 2006 agus tugadh an 7ú CEF i gcrích in 2008.

I gcomhréir le hAirteagal 1(2)(b) de Chomhaontú Inmheánach an 9ú CEF, aistríodh iarmhéideanna agus gealltanais saortha CEFanna roimhe sin don 9ú CEF.

AN 8ú AGUS AN 9ú CEF

Tugadh an tOchtú CEF i gcrích ón taobh oibríochtúil de agus ó thaobh airgeadais de in 2021 ar mhéid iomlán caiteachais EUR 10 374 mhilliún. D’fhógair an Coimisiún do na Ballstáit go ndúnfar an t-ochtú CEF i dteachtaireacht a cuireadh faoi bhráid na Comhairle i mí Dheireadh Fómhair 2021.

Tá gach ceann de na hocht ngníomhaíocht CEC curtha i gcrích anois, agus tá na seiceálacha agus na rialuithe uile déanta. Dúnadh gach conradh agus gach cinneadh airgeadais i gcuntais CEF freisin. Rinneadh gach ordú aisghabhála, a bhí fós ar oscailt tar éis an dúnta oibríochtúil, a bhriseadh nó a tharscaoileadh cé is moite de cheithre ordú aisghabhála a bhí á leanúint ag Seirbhís Dlí an Choimisiúin. I gcomhréir le Cinneadh C(2003)19044 ón gCoimisiún, aistríodh na horduithe aisghabhála sin chuig an naoú CEF.

Tá tabhairt i gcrích an naoú CEF ag dul ar aghaidh go maith. Tá 4 chonradh fós oscailte agus baineann 2 chonradh díobh le hiniúchadh agus meastóireachtaí sa tSúdáin Theas (Cinneadh 2011/315/AE ón gComhairle). Cinneadh na gníomhaíochtaí sin tar éis an naoú clásal éagtha de CEF agus sroichfidh siad a dtráth tabhartha i gcrích laistigh den tréimhse shonraithe, rud a rannchuideoidh le bailchríochnú na ngníomhaíochtaí agus na dtionscadal a bhaineann leis an naoú CEF. Ní féidir dúnadh iomlán an naoú CEF a bhaint amach go dtí go dtiocfaidh deireadh leis na conarthaí uile agus tar éis a meastóireachtaí agus a n-iniúchtaí a thabhairt chun críche.

Idir 2015 agus 2025, rinne an Coimisiún seacht n-aisíoc ar chreidmheasanna an 8ú/9ú CEF ar mhéid iomlán EUR 1 925,19  (28) milliún. Aisíocadh iarmhéid EUR 1,2 milliún i mí Eanáir 2026 (29) mar chuid d’íocaíocht na chéad tráthchoda de ranníocaíochtaí na mBallstát le CEF le haghaidh na bliana 2026.

An 10ú agus an 11ú CEF

Rinne Ballstáit an Chomhphobail Eorpaigh agus Stáit ACC Comhaontú Comhpháirtíochta ACC-CE (ar a dtugtar Comhaontú Cotonou freisin) a shíniú an 23 Meitheamh 2000 in Cotonou. Tháinig an comhaontú i bhfeidhm an 1 Aibreán 2003 (lenár bunaíodh an 9ú CEF) Leasaíodh Comhaontú Cotonou faoi dhó, ar dtús leis an gcomhaontú a síníodh i Lucsamburg an 25 Meitheamh 2005 (lenar bunaíodh an 10ú CEF) agus ansin leis an gcomhaontú a síníodh in Ouagadougou an 22 Meitheamh 2010 (lenar bunaíodh an 11ú CEF).

Cinneadh 2001/822/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2001 maidir le tíortha agus críocha thar lear a chomhlachú leis an gComhphobal Eorpach (‘an Cinneadh maidir le Comhlachú Thar Lear’) (30), tháinig sé i bhfeidhm an 2 Nollaig 2001. Leasaíodh an Cinneadh sin an 19 Márta 2007 (Cinneadh 2007/249/CE (31)).

An Comhaontú Inmheánach maidir le maoiniú chúnamh an Chomhphobail faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil don tréimhse 2014–2020 i gcomhréir le Comhaontú Cotonou athbhreithnithe, a ghlac ionadaithe rialtais na mBallstáit den Aontas Eorpach i mí Lúnasa 2013, tháinig sé i bhfeidhm i mí an Mhárta 2015.

Faoi Chomhaontú Cotonou, don dara tréimhse (2008-2013), bhí buiséad foriomlán EUR 22 682 mhilliún ag an 10ú CEF. Den mhéid sin:

—

leithdháileadh EUR 21 966 mhilliún do thíortha ACC;

—

EUR 286 mhilliún do na tíortha agus críocha thar lear; agus

—

EUR 430 milliún don Choimisiún mar chaiteachas tacaíochta le haghaidh chlárú agus chur chun feidhme CEF.

Roinntear an méid le haghaidh thíortha ACC mar a leanas:

—

EUR 17 766 mhilliún le haghaidh cláir tháscacha náisiúnta agus réigiúnacha;

—

EUR 2 700 milliún le haghaidh comhar laistigh de thíortha ACC agus laistigh de réigiúin; agus

—

EUR 1 500 milliún le haghaidh Saoráidí Infheistíochta.

Go háirithe, tiomnaíodh cion méadaithe den bhuiséad do chláir réigiúnacha, rud a chuireann i dtábhacht a thábhachtaí atá an comhtháthú eacnamaíoch réigiúnach mar an bunchreat le haghaidh na forbartha náisiúnta agus áitiúla. Nuálaíocht sa 10ú EDF ab ea cruthú ‘méideanna dreasachta’ le haghaidh gach tíre.

Faoi Chomhaontú Cotonou, maoinítear an tríú tréimhse (2014-2020) de chabhair Chomhphobail le Stáit ACC agus tíortha agus críocha thar lear leis an 11ú CEF ar mhéid EUR 30 506 mhilliún:

—

a leithdháiltear EUR 29 089 milliún de do thíortha ACC i gcomhréir le hAirteagal 1.2(a) agus Airteagal 2(d) den Chomhaontú Inmheánach, a ndearna an Coimisiún Eorpach bainistíocht ar EUR 27 955 mhilliún de;

—

a leithdháiltear EUR 364,5 milliún de do thíortha agus críocha thar lear i gcomhréir le hAirteagal 1.2(a) agus Airteagal 3.1 den Chomhaontú Inmheánach, a ndearna an Coimisiún Eorpach bainistíocht ar EUR 359,5 milliún de; agus

—

leithdháiltear EUR 1 052,5 milliún don Choimisiún chun na costais a eascraíonn as clársceidealú agus cur chun feidhme acmhainní an 11ú CEF a mhaoiniú, i gcomhréir le hAirteagal 1.2(a) den Chomhaontú Inmheánach.

2.   CUR CHUN FEIDHME AIRGEADAIS

OLLTORADH AIRGEADAIS

FORBAIRT LEITHREASUITHE AN 10Ú CEF

FORBAIRT LEITHREASUITHE: AN 31 NOLLAIG 2025 ANAILÍS AR CHREIDMHEASANNA IN AGHAIDH NA hIONSTRAIME

(EUR milliún)

IONSTRAIM

LEITHREASÚ TOSAIGH

MÉADUITHE/LAGHDUITHE AR ACMHAINNÍ CARNACHA AN 31 NOLLAIG 2024

MÉADÚ NÓ LAGHDÚ AR ACMHAINNÍ IN 2025

Nótaí

LEIBHÉAL REATHA LEITHREASAITHE

 

Cómhaoiniú

0

202

(9 )

 

193

ACC

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

21 326

(710 )

(86 )

 

20 530

FO-IOMLÁN ACC

21 326

(508 )

(95 )

 

20 723

 

 

 

 

 

 

 

TCTLanna

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

0

236

(1 )

 

236

FO-IOMLÁN TCTLanna

0

236

(1 )

 

236

 

 

 

 

 

 

 

 

IOMLÁN AN 10ú CEF

21 326

(272 )

(95 )

 

20 959

FORBAIRT LEITHREASUITHE AN 11Ú CEF

FORBAIRT LEITHREASUITHE: AN 31 NOLLAIG 2025 ANAILÍS AR CHREIDMHEASANNA IN AGHAIDH NA hIONSTRAIME

(EUR milliún)

IONSTRAIM

LEITHREASÚ TOSAIGH

MÉADUITHE/LAGHDUITHE AR ACMHAINNÍ CARNACHA AN 31 NOLLAIG 2024

MÉADÚ NÓ LAGHDÚ AR ACMHAINNÍ IN 2025

Nótaí

LEIBHÉAL REATHA LEITHREASAITHE

 

Cómhaoiniú

0

91

 

 

91

ACC

Comhaontú inmheánach CE ar leibhéal seirbhíse

0

1

 

 

1

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

30 060

(855 )

74

 

29 279

 

FO-IOMLÁN ACC

30 060

(763 )

 

 

29 372

 

 

 

 

 

 

 

 

Cómhaoiniú

0

0

 

 

0

TCTLanna

Comhaontú inmheánach CE ar leibhéal seirbhíse

0

0

 

 

0

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

0

354

1

 

354

 

FO-IOMLÁN TCTLanna

0

354

 

 

354

 

 

 

 

 

 

 

 

IOMLÁN 11ú CEF

30 060

(409 )

75

 

29 726

FORBAIRT GEALLTANAS, CISTÍ SANNTA AGUS ÍOCAÍOCHTAÍ LE hAGHAIDH AN 10Ú CEF

CUNTAIS CHOMHIOMLÁNAITHE CEF AN 31 NOLLAIG 2025 AICME CHABHRACH

ACC + PTOM - 10ú CEF

(EUR milliún)

 

CREIDMHEASANNA

CINNTÍ

CISTÍ SANNTA

ÍOCAÍOCHTAÍ

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

(1)

(2)

 

(2) : (1)

(3)

 

(3) : (2)

(4)

 

(4) : (3)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leithdháiltí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CLÚDACH A - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

12 247

12 245

(23)

100 %

12 231

(24)

100 %

12 204

3

100 %

FO-IOMLÁN: CLÚDACH B - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

1 960

1 960

0

100 %

1 960

0

100 %

1 960

0

100 %

FO-IOMLÁN: SLÁNDÁIL BIA

341

481

(0 )

141 %

471

(12)

98 %

407

52

87 %

FO-IOMLÁN: COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAM Ó ÚS

526

526

 

100 %

526

0

100 %

522

 

99 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ TAOBH ISTIGH DE ACC

3 550

3 538

(42 )

100 %

3 535

(26)

100 %

3 492

0

99 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ RÉIGIÚNACHA

1 905

1 760

(3 )

92 %

1 755

(0)

100 %

1 704

9

97 %

Cómhaoiniú

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leithdháiltí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CLÚDACH A - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

178

175

(0 )

99 %

175

(0)

100 %

175

0

100 %

FO-IOMLÁN: COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAM Ó ÚS

5

5

 

110 %

5

 

100 %

5

 

100 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ TAOBH ISTIGH DE ACC

11

11

 

100 %

11

 

100 %

11

 

100 %

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leithdháiltí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CLÚDACH A - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

182

181

(1)

100 %

180

0

99 %

172

 

96 %

FO-IOMLÁN: CLÚDACH B - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

14

14

 

100 %

14

 

100 %

14

 

100 %

FO-IOMLÁN: COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAM Ó ÚS

5

5

 

100 %

5

 

100 %

5

 

100 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ RÉIGIÚNACHA

34

34

0

100 %

34

0

99 %

34

 

100 %

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IOMLÁN: ACC + TCTL (LENA N-ÁIRÍTEAR CÚLCHISTÍ) (A+B)

20 959

20 937

(69)

100 %

20 902

(62)

100 %

20 705

65

99 %

FORBAIRT GEALLTANAS, CISTÍ SANNTA AGUS ÍOCAÍOCHTAÍ LE hAGHAIDH AN 11Ú CEF

CUNTAIS CHOMHIOMLÁNAITHE CEF AN 31 NOLLAIG 2025 AICME CHABHRACH

ACC + PTOM - 11ú CEF

(EUR milliún)

 

CREIDMHEASANNA

CINNTÍ

CISTÍ SANNTA

ÍOCAÍOCHTAÍ

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

(1)

(2)

 

(2) : (1)

(3)

 

(3) : (2)

(4)

 

(4) : (3)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leithdháiltí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CLÚDACH A - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

14 977

14 915

(217)

100 %

14 696

(107)

99 %

13 280

452

90 %

FO-IOMLÁN: CLÚDACH B - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

1 053

1 053

(2)

100 %

1 052

0

100 %

1 027

4

98 %

FO-IOMLÁN: SAORÁID IDIRLINNE

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: SLÁNDÁIL BIA

112

112

0

100 %

112

0

100 %

50

7

44 %

FO-IOMLÁN: COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAM Ó ÚS

1 076

1 062

(2)

99 %

1 059

(1)

100 %

1 008

41

95 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ TAOBH ISTIGH DE ACC

3 938

3 846

(13)

98 %

3 910

(24)

102 %

3 635

120

93 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ RÉIGIÚNACHA

7 135

7 114

(54)

100 %

7 051

(31)

99 %

6 415

196

91 %

Cómhaoiniú

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leithdháiltí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CLÚDACH A - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

46

45

(0)

98 %

45

(0)

100 %

43

 

97 %

FO-IOMLÁN: COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAM Ó ÚS

4

4

 

100 %

4

 

100 %

4

 

100 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ TAOBH ISTIGH DE ACC

33

33

0

100 %

33

0

100 %

32

3

100 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ RÉIGIÚNACHA

10

10

4

100 %

10

4

100 %

9

3

95 %

Cúlchiste nach féidir a shlógadh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cúlchistí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CÚLCHISTE NEAMH-INSLÓGAITHE AN 10ú CEF

287

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CÚLCHISTE NEAMH-INSLÓGAITHE AN 11ú CEF

699

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Comhaontú inmheánach CE ar leibhéal seirbhíse

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cúlchistí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CLÚDACH A - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

1

1

 

52 %

1

 

100 %

1

 

100 %

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gnáth-ranníocaíochtaí ó Bhallstáit

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leithdháiltí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CLÚDACH A - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

211

210

(1)

100 %

193

(0)

92 %

193

 

100 %

FO-IOMLÁN: CLÚDACH B - LEITHDHÁILTÍ NÁISIÚNTA

12

12

0

100 %

12

0

100 %

12

 

100 %

FO-IOMLÁN: SAORÁID IDIRLINNE

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAM Ó ÚS

7

7

0

100 %

6

0

95 %

6

0

98 %

FO-IOMLÁN: LEITHDHÁILTÍ RÉIGIÚNACHA

102

102

0

100 %

102

0

99 %

85

1

83 %

Cúlchiste nach féidir a shlógadh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cúlchistí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CÚLCHISTE NEAMH-INSLÓGAITHE AN 10ú CEF

19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FO-IOMLÁN: CÚLCHISTE NEAMH-INSLÓGAITHE AN 11ú CEF

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IOMLÁN: ACC + TCTL (LENA N-ÁIRÍTEAR CÚLCHISTÍ) (A+B)

29 726

28 525

(285)

96 %

28 284

(160)

99 %

25 800

828

91 %

ACMHAINNÍ

Cineál ioncaim

Is é iad ranníocaíochtaí na mBallstát príomhacmhainní CEF. Glaonn an Coimisiún Eorpach agus an Banc Eorpach Infheistíochta ar na Ballstáit ranníocaíocht a dhéanamh le CEF trí huaire in aghaidh na bliana. Léiríonn an méid ranníocaíochtaí a ghlaoitear gach bliain an méid íocaíochtaí atá le cumhdach i rith na bliana.

Forbhreathnú ar ranníocaíochtaí de réir an Bhallstáit

Image 2

CAITEACHAS OIBRIÚCHÁIN AGUS CLÁIR SHONRACHA

Cineál caiteachais

Cuimsítear leis an méid atá ar fáil faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil 3 % a leithdháiltear ar an gCoimisiún le haghaidh caiteachas tacaíochta agus 97 % a leithdháiltear le haghaidh chur chun feidhme thionscadail CEF. Socraítear na méideanna le gach Comhaontú Inmheánach agus is féidir iad a mhéadú le ranníocaíochtaí deonacha agus ioncam a fhaightear ó oibríochtaí.

Miondealú ar an méid geallta, ar conradh agus íoctha de réir an chineáil caiteachais:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CUR CHUN FEIDHME OIBRÍOCHTÚIL COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAIM Ó ÚIS

(an 10ú agus an 11ú CEF) 2025

 

 

 

CREIDMHEASANNA

CINNTÍ

CISTÍ SANNTA

ÍOCAÍOCHTAÍ

 

 

 

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

COMHIOMLÁNAITHE

BLIANTÚIL

%

 

 

 

(1)

(2)

 

(2) : (1)

(3)

 

(3) : (2)

(4)

 

(4) : (3)

COSTAIS CHUR CHUN FEIDHME AGUS IONCAIM Ó ÚS 10ú + 11ú CEF

1 622

1 608

(2)

99,1%

1 605

(1)

99,8%

1 550

41

96,6%

CUR CHUN FEIDHME OIBRÍOCHTÚIL (A+B) 10ú + 11ú CEF

50 685

49 461

(353)

97,6%

49 186

(222)

99,4%

46 506

893

94,5 %

Image 3

Miondealú ar an méid geallta, ar conradh agus íoctha de réir an réigiúin agus na tíre

CUNTAIS CHARNACHA CEF AN 31 Nollaig 2025 DE RÉIR TÍRE, MAR % DE LEITHREASUITHE

 

An 10ú + 11ú CEF

IOMLÁN AN 10ú AGUS AN 11ú CEF (EUR i milliúin)

Carnach 2025

Leithreasuithe

Cinntí

% leithreasuithe

Cistí sannta

% leithreasuithe

Íocaíochtaí

% leithreasuithe

ACC

Clúdach/leasanna ginearálta/riaracháin

1 629

1 610

99 %

1 612

99 %

1 547

95 %

Cúlchiste/Nár dáileadh de réir tíre

3 540

2 553

72 %

2 553

72 %

2 553

72 %

Gach tír ACC

5 169

4 163

81 %

4 165

81 %

4 100

79 %

Angóla

346

345

100 %

344

99 %

330

95 %

Beinin

732

731

100 %

730

100 %

702

96 %

an Bhotsuáin

126

126

100 %

126

100 %

126

100 %

Buircíne Fasó

1 277

1 277

100 %

1 274

100 %

1 264

99 %

an Bhurúin

564

564

100 %

562

100 %

550

97 %

Camarún

520

520

100 %

519

100 %

492

95 %

Cabo Verde

144

144

100 %

144

100 %

144

100 %

Oileáin Chomóra

77

77

100 %

76

98 %

75

97 %

An Congó (Brazzaville)

163

163

100 %

161

99 %

156

96 %

Poblacht Dhaonlathach an Chongó

1 401

1 399

100 %

1 385

99 %

1 317

94 %

An Cósta Eabhair

702

702

100 %

700

100 %

690

98 %

Djibouti

175

175

100 %

173

99 %

165

94 %

an Eiritré

195

195

100 %

195

100 %

165

85 %

an Aetóip

1 596

1 596

100 %

1 592

100 %

1 425

89 %

an Ghabúin

33

31

95 %

31

94 %

31

94 %

An Ghaimbia

302

302

100 %

300

99 %

291

96 %

Gána

784

784

100 %

781

100 %

741

94 %

Guine Bissau

184

184

100 %

182

99 %

180

98 %

Guine (Conacraí)

500

500

100 %

495

99 %

444

89 %

Oileán Mhuirís

82

82

100 %

82

100 %

82

100 %

an Chéinia

853

840

98 %

839

98 %

784

92 %

Leosóta

247

246

100 %

246

99 %

215

87 %

an Libéir

485

485

100 %

483

99 %

456

94 %

Madagascar

774

774

100 %

754

97 %

685

89 %

an Mhaláiv

1 018

1 015

100 %

1 007

99 %

932

92 %

Mailí

1 295

1 295

100 %

1 291

100 %

1 257

97 %

an Mháratáin

343

341

100 %

340

99 %

333

97 %

Mósaimbíc

1 431

1 424

100 %

1 413

99 %

1 240

87 %

an Namaib

187

186

100 %

185

99 %

177

95 %

an Nígir

1 261

1 256

100 %

1 254

99 %

1 251

99 %

an Nigéir

1 085

1 085

100 %

1 085

100 %

1 050

97 %

Uganda

928

912

98 %

905

98 %

851

92 %

Poblacht na hAfraice Láir

609

609

100 %

608

100 %

595

98 %

Ruanda

831

831

100 %

831

100 %

828

100 %

São Tomé agus Príncipe

55

55

100 %

53

98 %

51

93 %

an tSeineagáil

662

662

100 %

659

100 %

637

96 %

na Séiséil

22

22

100 %

22

100 %

22

100 %

Siarra Leon

652

652

100 %

650

100 %

634

97 %

an tSomáil

896

895

100 %

893

100 %

892

100 %

an tSúdáin

298

298

100 %

298

100 %

298

100 %

an tSúdáin Theas

91

91

100 %

91

100 %

91

100 %

Eswatini (an tSuasalainn)

121

121

100 %

121

100 %

115

95 %

an Tansáin

1 171

1 171

100 %

1 160

99 %

1 102

94 %

Sead

930

926

99 %

910

98 %

841

90 %

Tóga

373

373

100 %

373

100 %

370

99 %

an tSaimbia

825

825

100 %

814

99 %

734

89 %

an tSiombáib

461

461

100 %

459

100 %

457

99 %

* Iomlán na hAfraice

27 809

27 748

100 %

27 598

99 %

26 268

94 %

Antigua agus Barbúda

15

15

100 %

15

100 %

15

98 %

Barbadós

22

22

100 %

22

100 %

21

98 %

an Bheilís

42

42

100 %

41

96 %

37

87 %

Doiminice

40

40

100 %

40

100 %

40

100 %

Greanáda

20

20

100 %

20

100 %

20

100 %

an Ghuáin

79

79

100 %

78

99 %

77

98 %

Háítí

995

991

100 %

923

93 %

822

83 %

Iamáice

235

235

100 %

233

99 %

226

96 %

an Phoblacht Dhoiminiceach

281

281

100 %

279

99 %

279

99 %

Saint Lucia

32

32

100 %

32

100 %

32

100 %

San Críostóir-Nimheas

6

6

100 %

6

99 %

6

99 %

San Uinseann agus na Greanáidíní

26

26

99 %

26

99 %

24

92 %

Suranam

27

26

96 %

26

96 %

26

96 %

Oileán na Tríonóide agus Tobága

28

28

100 %

28

99 %

28

99 %

* Iomlán Mhuir Chairib

1 850

1 845

100 %

1 769

96 %

1 653

89 %

Fidsí

48

48

100 %

48

100 %

48

100 %

Oileáin Cook

5

5

100 %

5

100 %

5

100 %

Oileáin Sholomón

66

66

100 %

66

100 %

66

100 %

Cireabas

42

42

99 %

41

98 %

41

97 %

Oileáin Marshall

17

17

100 %

17

100 %

17

100 %

an Mhicrinéis

23

22

97 %

22

97 %

18

78 %

Nárú

4

4

100 %

4

100 %

4

100 %

Niue

3

3

100 %

3

100 %

3

100 %

Oileáin Palau

4

4

100 %

4

100 %

4

100 %

Nua-Ghuine Phapua

239

239

100 %

233

98 %

227

95 %

Samó Thiar

67

66

99 %

66

99 %

66

99 %

Tíomór Thoir

166

166

100 %

166

100 %

161

97 %

Tonga

28

28

100 %

28

100 %

28

100 %

Tuvalu

13

13

100 %

13

100 %

13

100 %

Vanuatú

55

55

100 %

54

99 %

53

97 %

* Iomlán an Aigéin Chiúin

779

777

100 %

770

99 %

752

97 %

Leithdháiltí taobh istigh de ACC

7 967

7 862

99 %

7 908

99 %

7 473

94 %

PALOP

59

59

100 %

58

99 %

58

98 %

Réigiún Dheisceart na hAfraice FED 10

129

129

100 %

129

100 %

127

98 %

Réigiún na hAfraice Láir

546

543

100 %

539

99 %

451

83 %

Réigiún na hAfraice Thoir agus an Astráil

2 989

2 981

100 %

2 960

99 %

2 650

89 %

Réigiún na hAfraice Thiar

1 919

1 918

100 %

1 901

99 %

1 737

91 %

Réigiún Mhuir Chairib

533

527

99 %

522

98 %

439

82 %

Réigiún an Aigéin Chiúin

322

318

99 %

298

93 %

259

81 %

* Iomlán chomhar réigiúnach ACC

14 464

14 338

99 %

14 316

99 %

13 195

91 %

ACC

50 070,99

48 871,60

98 %

48 617,47

97 %

45 968,94

92 %

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TCTLanna

Cúlchiste/Nár dáileadh de réir tíre/réigiúin

34

12

34 %

11

33 %

11

33 %

Gach tír agus críoch thar lear

34

12

34 %

11

33 %

11

33 %

Anguilla

27

27

100 %

27

100 %

27

100 %

Oileáin Fháclainne

10

10

100 %

10

100 %

10

100 %

Oileáin Pitcairn

5

5

100 %

5

100 %

5

100 %

Oileáin na dTurcach agus Caicos

32

32

100 %

32

100 %

32

100 %

Ógh-Oileáin na Breataine

2

2

100 %

2

100 %

2

100 %

Montserrat

33

33

100 %

33

100 %

33

100 %

San Héilin

38

38

100 %

38

100 %

38

100 %

* Iomlán na dtíortha agus na gcríoch Briotanach thar lear

146

146

100 %

146

100 %

146

100 %

Aintillí na hÍsiltíre

38

37

98 %

20

54 %

20

54 %

Aintillí na hÍsiltíre - Bonaire

4

4

98 %

4

98 %

4

98 %

Aintillí na hÍsiltíre - Saba

3

3

100 %

3

100 %

3

100 %

Aintillí na hÍsiltíre - Sint-Eustatius

2

2

100 %

2

100 %

2

100 %

Arúba

21

21

98 %

21

98 %

21

98 %

Sint Maarten

14

14

100 %

13

95 %

5

39 %

* Iomlán na dtíortha agus na gcríoch thar lear de chuid na hÍsiltíre

83

82

99 %

64

77 %

56

68 %

Oileáin Wallis agus Futuna

39

38

99 %

37

95 %

29

76 %

Mayotte

29

29

100 %

29

100 %

29

100 %

an Nua-Chaladóin

50

50

100 %

50

100 %

50

100 %

Polainéis na Fraince

49

49

100 %

49

100 %

49

100 %

Saint Pierre et Miquelon

47

47

100 %

47

100 %

47

100 %

* Iomlán na dtíortha agus na gcríoch thar lear de chuid na Fraince

214

213

100 %

212

99 %

204

96 %

réigiún

137

137

100 %

136

99 %

119

87 %

* Iomlán chomhar réigiúnach na dtíortha agus na gcríoch thar lear

137

137

100 %

136

99 %

119

87 %

TCTLanna

613,69

589,78

96 %

569,00

93 %

536,59

87 %

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IOMLÁN: ACC+TCTLanna

 

50 684,68

49 461,38

98 %

49 186,47

97 %

46 505,53

92 %

Miondealú ar an méid Geallta, an méid ar Conradh agus an méid Íoctha de réir limistéir caiteachais le haghaidh an 11ú CEF

11ú CEF - Miondealú ar an méid geallta, an méid ar conradh agus an méid íoctha de réir réimse caiteachais (cóid earnála DAC)

(EUR milliún)

Earnáil

Geallta

Ar conradh

Íoctha

Bonneagar agus seirbhísí sóisialta

 

 

 

110-Oideachas

1 177,56

1 162,86

1 067,50

120-Sláinte

2 125,44

2 519,13

2 370,49

130-Beartais/cláir daonra agus sláinte atáirgthe

352,44

49,94

43,95

140-Uisce agus sláintíocht

785,55

861,63

632,91

150-Rialtas agus an tsochaí shibhialta

5 700,30

5 940,90

5 772,26

160-Bonneagar agus seirbhísí sóisialta eile

964,74

1 403,10

1 643,11

Bonneagar agus seirbhísí sóisialta IOMLÁN

11 106,04

11 937,55

11 530,22

Bonneagair agus seirbhísí eacnamaíocha

 

 

 

210-Iompar agus stóráil

1 401,54

2 091,05

1 378,12

220-Cumarsáid

140,58

147,05

137,97

230-Fuinneamh

2 011,97

2 049,24

1 474,99

240-Baincéireacht agus seirbhísí airgeadais

484,68

533,73

503,53

250-Gnó agus seirbhísí eile

339,92

329,60

288,28

Bonneagar agus seirbhísí eacnamaíocha IOMLÁN

4 378,70

5 150,66

3 782,88

Earnálacha táirgeachta

 

 

 

310-Talmhaíocht, foraoiseacht agus iascaireacht

3 317,10

3 144,49

2 649,43

320-Tionsclaíocht, acmhainní mianra agus mianadóireacht, tógáil

632,36

525,39

384,77

330-Trádáil agus turasóireacht

502,26

434,74

338,86

Earnálacha táirgeachta IOMLÁN

4 451,72

4 104,61

3 373,06

Ilearnálach/Trasearnálach

 

 

 

410-Cosaint comhshaoil ghinearálta

984,89

843,66

756,56

430-Ilearnálach eile

3 881,80

2 617,61

1 947,95

Ilearnálach/trasearnálach IOMLÁN

4 866,68

3 461,26

2 704,51

Cabhair tráchtearraí agus cúnamh cláir ginearálta

 

 

 

510-Tacaíocht bhuiséadach ghinearálta

3 113,40

3 176,31

2 531,91

520-Cúnamh bia forbartha

611,90

390,58

365,68

Cabhair tráchtearraí agus cúnamh cláir ginearálta IOMLÁN

3 725,30

3 566,89

2 897,59

Gníomhaíocht a bhaineann le fiachas

 

 

 

600-Gníomhaíocht a bhaineann le fiachas

183,00

183,00

183,00

Gníomhaíocht a bhaineann le fiachas IOMLÁN

183,00

183,00

183,00

Cabhair dhaonnúil

 

 

 

720-Práinnfhreagairt

743,62

452,44

447,63

730-Faoiseamh atógála agus athshlánú

137,53

65,06

42,39

740-Ullmhacht maidir le tubaistí

72,49

110,12

101,07

Cabhair dhaonnúil IOMLÁN

953,63

627,61

591,09

Costais riaracháin deontóirí / Neamh-leithdháilte / Neamhshonraithe

 

 

 

910-Costais riaracháin deontóirí

993,19

948,32

896,03

998-Neamh-leithdháilte / neamhshonraithe

183,74

41,61

27,23

N/F-Níl fáil air

245,98

1,57

1,15

Costais riaracháin deontóirí / Neamh-leithdháilte / Neamhshonraithe IOMLÁN

1 422,91

991,50

924,42

COMHIOMLÁN AN 11Ú CEF

31 087,97

30 023,09

25 986,75

Forbairt ar an méid carnach geallta, ar conradh agus íoctha de réir limistéir caiteachais le haghaidh an 11ú CEF

Image 4

Image 5

Image 6

3.   GLUAIS

Aistriú idir línte buiséid

Is é atá i gceist le haistrithe idir línte buiséid go ndéanfar leithreasuithe a athlonnú ó líne buiséid amháin go líne bhuiséid eile, le linn na bliana airgeadais, agus ar an gcaoi sin is eisceacht iad ó phrionsabal buiséadach na sonraíochta.

Barrachas

Difríocht dhearfach idir ioncam agus caiteachas, rud nach mór a thabhairt ar ais don údarás cistiúcháin. Cf. Toradh buiséid

Buiséad glactha

Bíonn an dréachtbhuiséad ina bhuiséad glactha a luaithe is a fhormheasann an t-údarás buiséid é.

Buiséad leasaitheach

Cinneadh a nglactar leis le linn na bliana airgeadais chun gnéithe de bhuiséad glactha na bliana sin a leasú (méadú, laghdú, aistriú).

Bunús dlí / bunghníomh

An gníomh dlí arna ghlacadh ag an údarás reachtach (an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa go hiondúil) lena sonraítear an cuspóir atá le clár caiteachais de chuid an Aontais, an cuspóir leis na leithreasuithe, na rialacha idirghabhála, an dáta éaga agus na rialacha airgeadais ábhartha a fheidhmeoidh mar bhunús dlí le haghaidh chur chun feidhme an chláir caiteachais.

Caiteachas

An téarma a úsáidtear chun tuairisc a thabhairt ar chaitheamh an bhuiséid ó gach cineál foinse chistiúcháin.

Cealú leithreasuithe

Leithreasuithe nár úsáideadh faoi dheireadh na bliana airgeadais agus nach féidir a thabhairt anonn, cuirfear ar ceal iad.

Cur chun feidhme an bhuiséid

Ídiú an bhuiséid trí chaiteachas agus oibríochtaí ioncaim.

Deontais

Ranníocaíochtaí airgeadais díreacha ón mbuiséad le tairbhithe tríú páirtí a bhíonn i mbun gníomhaíochtaí a fhónann do bheartais an Aontais.

Difríocht sa ráta malairte

An difríocht a eascraíonn ó rátaí malairte airgeadra a chuirtear i bhfeidhm ar na hidirbhearta a bhaineann le tíortha lasmuigh den limistéar euro, nó ó athmheasúnú sócmhainní agus dliteanas in airgeadraí coigríche ar dháta na gcuntas.

Gealltanas buiséadach

Oibríocht trína bhforchoimeádann an t-oifigeach údarúcháin na leithreasuithe buiséid is gá chun íocaíochtaí ina dhiaidh sin a chumhdach chun gealltanais dhlíthiúla a chomhlíonadh.

Gealltanas dlíthiúil

An gníomh lena dtéann an tOifigeach Údarúcháin faoi oibleagáid i leith tríú páirtithe as a n-eascraíonn muirear do bhuiséad an Aontais.

Is cineálacha coitianta gealltanas dlíthiúil iad conarthaí i gcás soláthair, comhaontuithe deontais agus cinntí deontais.

Gealltanais le híoc

Sainmhínítear gealltanais le híoc (nó RAL ón téarma Fraincise reste à liquider) mar an méid leithreasuithe a gealladh nár íocadh go fóill. Tagann siad go díreach as cláir ilbhliantúla a bheith ann agus as an dícheangal idir leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

Ioncam sannta

Ioncam atá tiomnaithe chun míreanna sonracha caiteachais a mhaoiniú.

Leithreasuithe

Cistiú buiséid.

Tuartar sa bhuiséad idir ghealltanais (gealltanais dhlíthiúla chun maoiniú a sholáthar) agus íocaíochtaí (airgead tirim nó aistrithe bainc chuig na tairbhithe). Is minic a bhíonn difríocht idir leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus faoi chomhair íocaíochtaí — leithreasuithe difreáilte — toisc gur gnách cláir agus tionscadail ilbhliantúla a ghealladh go hiomlán sa bhliain a chinntear iad agus toisc gur gnách go n-íoctar iad thar na blianta de réir mar a théann cur chun feidhme an chláir agus an tionscadail ar aghaidh.

Leithreasuithe atá ag dul i léig

Leithreasuithe nár úsáideadh a bheidh le cealú ag deireadh na bliana airgeadais. Ciallaíonn dul i léig cealú an t-údarú iomlán nó cuid den údarú chun caiteachas a dhéanamh agus/nó dliteanais a thabhú, mar a léirítear le leithreasú, a chealú.

I gcás comhghnóthas (agus EIT), mar a shonraítear ina Rialacha Airgeadais, féadfar aon leithreasú nár úsáideadh a iontráil sa mheastachán ar ioncam agus ar chaiteachas suas go dtí na 3 bliana airgeadais ina dhiaidh sin (riail ‘N+3’ mar a thugtar uirthi). Dá bhrí sin, is féidir leithreasuithe atá ag dul i léig le haghaidh comhghnóthas a athghníomhachtú go dtí an bhliain airgeadais ‘N+3’.

Leithreasuithe difreáilte

Úsáidtear leithreasuithe difreáilte chun oibríochtaí ilbhliantúla a mhaoiniú; cumhdaítear leo, le haghaidh na bliana airgeadais reatha, costas iomlán na n-oibleagáidí dlíthiúla arna ndéanamh le haghaidh oibríochtaí a shíneann a gcur chun feidhme thar níos mó ná 1 bhliain airgeadais amháin.

Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas

Cumhdaíonn leithreasuithe faoi chomhair gealltanas luach iomlán na n-oibleagáidí dlíthiúla (conarthaí, comhaontuithe deontais nó cinntí) a d’fhéadfaí a shíniú sa bhliain airgeadais reatha.

Leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí

Cumhdaíonn leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí caiteachas atá dlite sa bhliain reatha, ar caiteachas é a eascraíonn as gealltanais dhlíthiúla a tugadh sa bhliain reatha agus/nó sna blianta roimhe sin.

Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

Le leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí, maoinítear na beartais éagsúla, i bhfoirm deontas nó soláthair go príomha.

Leithreasuithe neamhdhifreáilte

Leithreasuithe a chomhlíonann riachtanais bhliantúla agus, dá bhrí sin, nach mór iad a ghealladh le linn na bliana airgeadais. Ní féidir ach méideanna atá incháilithe do thabhairt anonn uathoibríoch a eisíoc sa bhliain ina dhiaidh sin. Maidir le leithreasuithe neamhdhifreáilte nár úsáideadh i.e. nár gealladh, faoi dheireadh na bliana, déantar iad a chealú (mura rud é, ar bhonn eisceachtúil, go dtugtar cead le cinneadh ón gCoimisiún maidir le tabhairt anonn neamh-uathoibríoch). Baineann leithreasuithe neamhdhifreáilte le caiteachas riaracháin agus bíonn leithreasuithe faoi chomhair gealltanas cothrom le leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

Leithreasuithe riaracháin

Leithreasuithe chun costais reatha na n-eintiteas a chumhdach (foireann, foirgnimh, trealamh oifige).

Mír bhuiséid / Líne bhuiséid / Staid bhuiséid

Léirítear ioncam agus caiteachas sa struchtúr buiséid i gcomhréir le hainmníocht cheangailteach lena léirítear cineál agus cuspóir gach míre, mar a fhorchuireann an t-údarás buiséid. Tugtar tuairisc fhoirmiúil ar an ainmníocht sna ceannteidil aonair (teideal, caibidil, airteagal nó mír).

RAL (Reste à liquider)

An méid atá fós le híoc ar ghealltanas buiséadach tráth ar leith. Cf. Gealltanais le híoc

Saoradh

Oibríocht lena ndéanann an t-oifigeach údarúcháin atá freagrach cur i leataobh na leithreasuithe a rinneadh roimhe sin trí bhíthin gealltanas buiséadach a chur ar ceal go hiomlán nó go páirteach.

Tabhairt anonn na leithreasuithe

Eisceacht le prionsabal na bliantúlachta a mhéid is féidir leithreasuithe nárbh fhéidir a úsáid i mbliain airgeadais ar leith, faoi choinníollacha dochta, a thabhairt anonn go heisceachtúil lena n-úsáid le linn na bliana dár gcionn.

Teidlíochtaí arna mbunú

An ceart chun ioncam a bhailiú ó fhéichiúnaí de réir mar a aithnítear trí eisiúint ordaithe gnóthaithe.

Toradh buiséid

An difríocht idir an t-ioncam a fuarthas agus na méideanna a íocadh, lena n-áirítear coigeartuithe le haghaidh méideanna a thugtar ar aghaidh, cealuithe agus difríochtaí sa ráta malairte.

Maidir le gníomhaíochtaí, ní mór an méid sin a aisíoc leis an údarás cistiúcháin.

Toradh eacnamaíoch

Tionchar an chaiteachais agus an ioncaim ar an gclár comhardaithe bunaithe ar rialacha cuntasaíochta ar bhonn fabhraithe.

CUID II

TUARASCÁIL BHLIANTÚIL MAIDIR LE CUR CHUN FEIDHME - CISTÍ ARNA mBAINISTIÚ AG AN mBANC EORPACH INFHEISTÍOCHTA

AN BANC EORPACH INFHEISTÍOCHTA

AN BORD STIÚRTHÓIRÍ

RÁITIS AIRGEADAIS

NA SAORÁIDE INFHEISTÍOCHTA

AN 31 NOLLAIG 2025

(1)

Tuarascáil an iniúchóra neamhspleách

(2)

Ráiteas maidir le staid airgeadais

(3)

Ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile

(4)

Ráiteas ar athruithe ar acmhainní ranníocóirí

(5)

Ráiteas ar shreafaí airgid

(6)

Nótaí a ghabhann leis na ráitis airgeadais

RÁITEAS MAIDIR LE STAID AIRGEADAIS AN 31 NOLLAIG 2025

(in EUR’000)

 

Nótaí

31.12.2025

31.12.2024

SÓCMHAINNÍ

 

 

 

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

5

1 665 129

1 638 604

Méideanna is infhaighte ó ranníocóirí

9/16

-

7 482

Sócmhainní airgeadais cisteáin

10

-

-

Ionstraimí airgeadais díorthacha

6

7 819

783

Iasachtaí agus airleacain

7.1

1 063 511

1 498 048

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

8

745 934

834 621

Sócmhainní eile

11

36 833

-

Iomlán na sócmhainní

 

3 519 226

3 979 538

DLITEANAIS AGUS ACMHAINNÍ RANNÍOCÓIRÍ

 

 

 

DLITEANAIS

 

 

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

6

411

39 210

Ioncam iarchurtha

12

44 845

47 725

Forálacha maidir le gealltanais iasachta

13

17 585

18 320

Méideanna atá dlite do thríú páirtithe

14

658 146

566 083

Dliteanais eile

15

3 044

3 289

Iomlán na ndliteanas

 

724 031

674 627

Acmhainní ranníocóirí

16/17

2 795 195

3 304 911

Iomlán na ndliteanas agus acmhainní na ranníocóirí

 

3 519 226

3 979 538

RÁITEAS AR BHRABÚS NÓ AR CHAILLTEANAS AGUS AR IONCAM CUIMSITHEACH EILE DON BHLIAIN DAR CRÍOCH AN 31 NOLLAIG 2025

(in EUR’000)

 

Nótaí

Ón 01.01.2025

go dtí an 31.12.2025

Ón 1.1.2024

go dtí an 31.12.2024

Ús agus ioncam comhchosúil (*2)

19

116 470

156 601

Ús agus caiteachais chomhchosúla

19

-1 700

-1 805

Ús glan agus ioncam comhchosúil

 

114 770

154 796

Ioncam ó tháillí agus ó choimisiún

20

4 103

20

Caiteachais táillí agus coimisiúin

20

-88

- 212

Ioncam glan ó tháillí agus ó choimisiúin

 

4 015

- 192

Athrú ar luach cóir ionstraimí airgeadais díorthacha

6

45 836

-94 192

Glantoradh ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile

21

24 877

-34 096

Glantoradh ar iasachtaí agus airleacain arna dtomhas ag FVTPL

7.1

-6 948

-5 436

Glantoradh malairte eachtraí

22

-90 703

81 907

Glantoradh ar oibríochtaí airgeadais

 

-26 938

-51 817

Athrú ar lagú ar iasachtaí agus ar airleacain, glan ar aisiompuithe

7.2

8 915

12 145

Athrú ar fhorálacha maidir le gealltanais iasachta, glan ar aisiompuithe

13

735

718

Caiteachais riaracháin ghinearálta

23

-19 942

-24 794

Brabús don bhliain

 

81 555

90 856

Brabús ioncaim cuimsitheach iomlán don bhliain

 

81 555

90 856

(*2)  Don bhliain dar críoch an 31 Nollaig 2025, áirítear le hÚs agus ioncam comhchosúil EUR 109,7 milliún (2024: EUR 144,3 milliún) arna ríomh ar shócmhainní arna sealbhú ar chostas amúchta bunaithe ar mhodh an úis ghlain.

RÁITEAS AR ATHRUITHE AR ACMHAINNÍ RANNÍOCÓIRÍ DON BHLIAIN DAR CRÍOCH AN 31 NOLLAIG 2025

(in EUR’000)

 

Nótaí

Ranníocaíocht ghlaoite

Athshreabha atá ar Fáil

Tuilleamh coimeádta

Iomlán

An 1 Eanáir 2025

 

3 721 695

- 897 690

480 906

3 304 911

Ranníocaíochtaí na mBallstát a glaodh le linn na bliana

16

-

-

-

-

Athshreabha atá ar fáil i ndáil leis an mbliain 2024

17

-

- 591 271

-

- 591 271

Brabús le haghaidh na bliana 2025

 

-

-

81 555

81 555

Athruithe ar acmhainní ranníocóirí

 

-

- 591 271

81 555

- 509 716

An 31 Nollaig 2025

 

3 721 695

-1 488 961

562 461

2 795 195

 

 

Ranníocaíocht ghlaoite

Athshreabha atá ar Fáil

Tuilleamh coimeádta

Iomlán

An 1 Eanáir 2024

 

3 721 695

- 587 913

390 050

3 523 832

Ranníocaíocht ghlaoite na mBallstát le linn na bliana

16

-

-

-

-

Athshreabha atá ar fáil i ndáil leis an mbliain 2023

17

-

- 309 777

-

- 309 777

Brabús le haghaidh na bliana 2024

 

-

-

90 856

90 856

Athruithe ar acmhainní ranníocóirí

 

-

- 309 777

90 856

- 218 921

An 31 Nollaig 2024

 

3 721 695

- 897 690

480 906

3 304 911

RÁITEAS AR SHREAFAÍ AIRGID DON BHLIAIN DAR CRÍOCH AN 31 NOLLAIG 2025

(in EUR’000)

 

Nótaí

Ón 1.1.2025 go dtí an 31.12.2025

Ón 1.1.2024 go dtí an 31.12.2024

GNÍOMHAÍOCHTAÍ OIBRIÚCHÁIN

 

 

 

Brabús don bhliain  (*3)

 

81 555

90 856

Arna choigeartú le haghaidh an mhéid seo a leanas:

 

 

 

Glantoradh ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile

 

-5 176

52 265

Athrú ar lagú ar iasachtaí agus ar airleacain, glan ar aisiompuithe

7.2

-8 915

-12 145

Glantoradh ar iasachtaí agus airleacain arna dtomhas ag FVTPL

7

6 948

5 436

Athrú ar ús fabhraithe agus costas amúchta ar iasachtaí agus airleacain

 

-3 776

-2 229

Glanathrú ar fhorálacha maidir le gealltanais iasachta, glan ar aisiompuithe

 

- 735

- 718

Athruithe ar luach chóir ar dhíorthaigh

13

-45 836

94 192

Athrú ar ioncam iarchurtha

12

-2 880

- 790

Iarmhairt athruithe ar rátaí malairte ar iasachtaí

 

95 552

-78 744

Iarmhairt athruithe ar rátaí malairtí ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile

 

58 444

-23 199

Iarmhairt athruithe ar rátaí malairte ar airgead tirim arna shealbhú

 

11 405

-5 282

Brabús / (caillteanas) ar ghníomhaíochtaí oibriúcháin roimh athruithe ar shócmhainní oibriúcháin agus ar dhliteanais

 

186 586

119 642

Eisíocaíochtaí iasachta

7

- 106 653

- 101 394

Aisíocaíochtaí iasachtaí

7

398 998

371 568

Athrú ar ús fabhraithe ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

5

-2 331

- 646

Eisíocaíochtaí scaireanna agus urrús toraidh athraithigh eile

8

-51 701

-69 392

Glanfháltais ó scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

 

90 480

23 033

Díbhinní faighte

21

18 573

16 548

Laghdú ar shócmhainní eile

 

-

616

(Laghdú) ar dhliteanais eile

 

- 245

-49

(Laghdú) ar mhéideanna iníoctha leis an mBanc Eorpach Infheistíochta

 

-44 913

- 985

Glansreafaí airgid a úsáidtear i ngníomhaíochtaí oibriúcháin / ó ghníomhaíochtaí oibriúcháin

 

488 794

358 941

GNÍOMHAÍOCHTAÍ MAOINIÚCHÁIN

 

 

 

Méideanna arna bhfáil ó na Ballstáit maidir le fóirdheontais úis agus cúnamh teicniúil

 

7 482

286 800

Méideanna a íoctar thar ceann na mBallstát maidir le fóirdheontais úis agus cúnamh teicniúil

 

- 108 597

-68 256

Ranníocaíochtaí arna n-íoc amach thar ceann na mBallstát

 

- 347 418

- 309 777

Glansreafaí airgid ó ghníomhaíochtaí maoiniúcháin

 

- 448 533

-91 233

Glanmhéadú ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

 

40 261

267 708

Ráiteas achomair ar shreafaí airgid:

 

 

 

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag tús na bliana airgeadais

 

1 633 830

1 371 404

Glansreafaí airgid a úsáidtear sna nithe seo a leanas / ó na nithe seo a leanas:

 

 

 

Gníomhaíochtaí oibriúcháin

 

488 794

358 941

Gníomhaíochtaí maoiniúcháin

 

- 448 533

-91 233

Iarmhairtí athruithe ar rátaí malairte ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

 

-11 405

-5 282

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag deireadh na bliana airgeadais

 

1 662 686

1 633 830

Tá airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim comhdhéanta díobh seo a leanas:

 

 

 

Airgead ar láimh

5

146 087

212 466

Taiscí téarma (cé is moite d’ús fabhraithe)

5

556 329

304 538

Páipéir thráchtála

5

960 270

1 116 826

 

 

1 662 686

1 633 830

(*3)  Áirítear le brabús don bhliain, b’ionann an t-ús a fuarthas agus EUR 109,8 milliún (2024: EUR 149,1 milliún), agus ba é EUR 1,8 milliún an t-ús a íocadh (2024: EUR 1,9 milliún).

Nótaí a ghabhann leis na ráitis airgeadais an 31 Nollaig 2025

1   Eolas ginearálta

Bunaíodh an tSaoráid Infheistíochta (‘an tSaoráid’) faoi chuimsiú Chomhaontú Cotonou (an ‘Comhaontú’) maidir le comhar agus cabhair um fhorbairt a caibidlíodh idir Grúpa Stát na hAfraice, Mhuir Chairib agus an Aigéin Chiúin (‘Stáit ACC’) agus an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit an 23 Meitheamh 2000, arna athbhreithniú an 25 Meitheamh 2005 agus an 22 Meitheamh 2010. Síníodh Comhaontú Shamó, a ghlac ionad Chomhaontú Cotonou mar an creat nua le haghaidh comhair idir an tAontas Eorpach agus Eagraíocht na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (ESACC)(Cinneadh (AE) 2023/2862 ón gComhairle an 30 Deireadh Fómhair 2023), an 15 Samhain 2023, agus tháinig sé i bhfeidhm an 1 Eanáir 2024. Tagann sé i gcomharbas ar Chomhaontú Cotonou, lenar rialaíodh an caidreamh idir an tAontas agus Stáit ACC ó 2000 i leith. Áirithíonn an t-aistriú sin leanúnachas comhpháirtíochtaí agus, ag an am céanna, tugann sé aghaidh ar dhúshláin dhomhanda chomhaimseartha.

Ní eintiteas dlítheanach ar leith í an tSaoráid agus déanann an Banc Eorpach Infheistíochta (‘BEI’ nó ‘an Banc’) bainistíocht ar na ranníocaíochtaí thar ceann na mBallstát (‘Deontóirí’) i gcomhréir le téarmaí an Chomhaontaithe agus gníomhaíonn sé mar riarthóir ar an tSaoráid.

Ní chinntear fad na Saoráide. Tá Comhaontú Inmheánach an 11ú CEF i bhfeidhm i gcónaí (de bhun Airteagal 14(3) de sin) go ceann cibé tréimhse is gá chun na hoibríochtaí go léir faoin gComhaontú Comhpháirtíochta idir an tAontas Eorpach agus Stáit ACC, faoin gCinneadh maidir le Comhlachas Thar Lear agus faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil a fhorghníomhú ina n-iomláine.

Soláthraítear maoiniú faoin gComhaontú ó bhuiséid Bhallstáit an Aontais. Rannchuidíonn Ballstáit an Aontais leis na méideanna a leithdháiltear chun an tSaoráid a mhaoiniú agus deontais chun fóirdheontais úis a mhaoiniú mar a fhoráiltear faoi na creataí airgeadais ilbhliantúla (an Chéad Phrótacal Airgeadais lena gcumhdaítear an tréimhse 2000-2007 ar a dtugtar an 9ú Ciste Eorpach Forbraíochta (CEF), an Dara Prótacal Airgeadais lena gcumhdaítear an tréimhse 2008-2013 ar a dtugtar an 10ú CEF agus an Tríú Prótacal Airgeadais lena gcumhdaítear an tréimhse 2014-2020 ar a dtugtar an 11ú CEF). Cuirtear bainistíocht na nithe seo a leanas ar iontaoibh BEI:

(i)

an tSaoráid, ciste imrothlach rioscúil EUR 3 685,5 milliún atá dírithe ar infheistíocht earnála príobháidí i Stáit ACC a chothú, agus leithdháiltear EUR 48,5 milliún de sin do thíortha agus críocha thar lear;

(ii)

deontais le haghaidh mhaoiniú fóirdheontas úis dar luach EUR 1 220,85 milliún ar a mhéad do Stáit ACC agus EUR 8,5 milliún ar a mhéad do thíortha agus críocha thar lear. Is féidir suas le 15 % de na fóirdheontais sin a úsáid chun cúnamh teicniúil a bhaineann le tionscadal a chistiú.

An 23 Nollaig 2020, chinn an Chomhairle síneadh a chur le tréimhse ghealltanais na Saoráide Infheistíochta ar feadh 6 mhí ar a laghad. Tar éis an tsínidh, d’fhormheas an Banc oibríochtaí i gcomhréir lena shainordú go dtí an 30 Meitheamh 2021 (Cinneadh 2020/2233 ón gComhairle an 23 Nollaig 2020 a bhaineann le gealltanas na gcistí a eascraíonn ó athshreabha faoi Shaoráid Infheistíochta ACC maidir le hoibríochtaí faoin 9ú, 10ú agus 11ú Cistí Eorpacha Forbraíochta (32)).

Thoiligh an tAontas agus Stáit ACC an cinneadh maidir le bearta idirthréimhseacha a leasú chun síneadh a chur le cur i bhfeidhm fhorálacha an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta idir Stáit ACC agus an tAontas go dtí an 31 Nollaig 2023, nó go dtí teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe nua nó cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe nua idir an tAontas agus Stáit ACC, cé acu is luaithe (Cinneadh Uimh. 2/2019 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE maidir le bearta idirthréimhseacha a ghlacadh de bhun Airteagal 95(4) de Chomhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE a leasaíodh ina dhiaidh sin le Cinneadh leasaitheach Uimh. 3/2021 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE (33) an 26 Samhain 2021, Cinneadh (AE) 2022/970 (34) ón gComhairle an 16 Meitheamh 2022 agus Cinneadh Uimh. 2/2023 ó Choiste Ambasadóirí (35) ACC-AE an 25 Deireadh Fómhair 2023).

Tháinig Rialachán NDICI – an Eoraip Dhomhanda i bhfeidhm an 14 Meitheamh 2021 (Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (36) an 9 Meitheamh 2021) agus soláthraítear leis an príomhbhunús dlí le haghaidh cúnamh ón Aontas Eorpach lasmuigh den Aontas in 2021-2027, agus an rialachán le haghaidh shainordú institiúideach nua an Bhainc maidir le hoibríochtaí lasmuigh den Aontas Eorpach, lena n-áirítear réigiún ACC. Áirítear leis sin comhtháthú an CEF sheachbhuiséadaigh reatha i mbuiséad an Aontais. Soláthraítear le Rialachán NDICI an bunús dlí don Choimisiún sainorduithe de chuid an Aontais a bheidh ann amach anseo a chur de chúram ar BEI le haghaidh a ghníomhaíochta lasmuigh den Aontas Eorpach. Soláthrófar leis freisin an creat infheistíochta seachtraí don Aontas dul i gcomhar le hinstitiúidí comhpháirtíochta trí dheontais nó ráthaíochtaí ó bhuiséad an Aontais.

Amach anseo, déanfar athshreabha ón tSaoráid a imscaradh faoi chuimsiú chreat NDICI trí mheascán d’ionú tiomnaithe earnála príobháidí ACC faoin gCiste Eorpach um Fhorbairt Inbhuanaithe (CEFI+) agus Ciste Iontaobhais. An 15 Feabhra 2023, síníodh comhaontú aistrithe idir BEI agus an Coimisiún Eorpach (‘Comhaontú Aistrithe’). Is é is cuspóir don chomhaontú sin aistriú na gcistí a eascraíonn ó athshreafaí, faoin tSaoráid, de réir mar a bheidh siad ar fáil, i gcomhréir le cinneadh (AE) 2020/2233 (‘Athshreafaí Shaoráid ACC’) agus le Cinneadh (AE) 2021/1764 (37) ón gComhairle (‘Athshreafaí Shaoráid na dtíortha agus na gcríoch thar lear’, agus in éineacht le hAthshreafaí Shaoráid ACC, ‘na hAthshreafaí’). Chun tuilleadh sonraí a fháil, féach Nóta 2.4.6 agus Nóta 17.

Cumhdaítear leis na ráitis airgeadais seo an tréimhse ón 1 Eanáir 2025 go dtí an 31 Nollaig 2025.

Ar thogra ón gCoiste Bainistíochta, ghlac an Bord Stiúrthóirí na Ráitis Airgeadais an 25 Márta 2026 agus d’údaraigh siad iad a chur faoi bhráid an Bhoird Gobharnóirí lena bhformheas faoin 24 Aibreán 2026.

2   Beartais chuntasaíochta ábhartha

2.1    Bunús an ullmhúcháin – Ráiteas comhlíontachta

Ullmhaíodh na ráitis airgeadais ar bhonn gnóthais leantaigh, rud a fhágann go nglactar leis go mbeidh an tSaoráid in ann an t-airgead uile is iníoctha faoi aon oibríochtaí a íoc sa todhchaí is intuartha, agus i gcomhréir leis na Caighdeáin Idirnáisiúnta um Thuairisciú Airgeadais (IFRS) arna n-eisiúint ag an mBord um Chaighdeáin Idirnáisiúnta Chuntasaíochta (‘IASB’) agus arna nglacadh ag an Aontas Eorpach (dá ngairtear ‘Caighdeáin Chuntasaíochta IFRS’ anseo feasta). Áirítear sna ráitis airgeadais an 31 Nollaig 2025 an ráiteas ar an staid airgeadais, an ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile, ráiteas faoi athruithe ar acmhainní ranníocóirí, an ráiteas ar shreafaí airgid, agus na nótaí.

2.2    Breithiúnais, toimhdí agus meastacháin chuntasaíochta shuntasacha

Chun ráitis airgeadais a ullmhú, ní mór meastacháin agus toimhdí a dhéanamh a dhéanann difear d’ioncam tuairiscithe, costais, sócmhainní, dliteanais agus nochtadh sócmhainní teagmhasacha agus dliteanas teagmhasach. Baineann úsáid na faisnéise atá ar fáil agus cur i bhfeidhm breithiúnais go dlúth le foirmiú na meastachán. D’fhéadfadh torthaí iarbhír sa todhchaí a bheith difriúil ó mheastacháin den sórt sin agus d’fhéadfadh na difríochtaí a bheith ábhartha do na ráitis airgeadais. Déantar athbhreithniú leanúnach ar na meastacháin agus ar na toimhdí foluiteacha. Déantar meastacháin athbhreithnithe a aithint go hionchasach.

Is mar a leanas an úsáid is suntasaí a bhaintear as breithiúnais agus meastacháin:

—   Luach chóir ionstraimí airgeadais

I gcás nach féidir luachanna córa ionstraimí airgeadais a chláraítear ar an gclár comhardaithe a dhíorthú ó mhargaí gníomhacha, cinntear iad le teicnící luachála éagsúla lena n-áirítear úsáid samhlacha matamaiticiúla. Tógtar an t-ionchur le haghaidh na samhlacha sin ó mhargaí inbhraite nuair is féidir, ach i gcás nach bhfuil sé sin indéanta, tá gá le méid áirithe breithiúnais chun luachanna córa a bhunú. Déantar na luachálacha a chatagóiriú i leibhéil éagsúla san ordlathas luacha chóir bunaithe ar na hionchuir a úsáidtear sna teicnící luachála a dtugtar tuairisc orthu agus a nochtar i

Nótaí 2.4.2 agus 4.

—   Caillteanais lagaithe ar iasachtaí agus ar airleacain

Ceanglaítear le tomhas an chaillteanais creidmheasa ionchasaigh (‘ECL’) ar an mbainistíocht breithiúnais mhóra a chur i bhfeidhm, go háirithe measúnú a dhéanamh ar mhéadú mór ar an riosca creidmheasa ón aithint tosaigh, cuimsiú faisnéise réamhbhreathnaithí agus dul chun cinn a dhéanamh ar an measúnú ar mhéid agus ar uainiú sreafaí airgid agus luachanna comhthaobhachta amach anseo agus caillteanais lagaithe á gcinneadh. Tá na meastacháin sin bunaithe ar roinnt tosca, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le hathruithe suntasacha ar uainiú agus ar mhéid an lamháltais le haghaidh caillteanas creidmheasa atá le haithint (Nóta 2.4.2). Mionsonraítear toimhdí ábhartha maidir leis na héifeachtaí ar lagú a eascraíonn as comhthéacs ginearálta na neamhchinnteachta agus na suaiteachta a tharla in 2024 agus a lean ar aghaidh in 2025 faoi Nóta 2.4.2.2 agus Nóta 3.2.3.7.

—   Luacháil infheistíochtaí cothromais neamhluaite

Bunaítear luacháil infheistíochtaí cothromais neamhluaite ar cheann díobh seo a leanas go hiondúil:

—

idirbhearta margaidh ar neamhthuilleamaí le déanaí;

—

luach cóir reatha ionstraime eile atá mar an gcéanna go substaintiúil;

—

na sreafaí airgid a bhfuil coinne leo arna lascainiú ag rátaí reatha is infheidhme le haghaidh míreanna lena mbaineann téarmaí agus saintréithe riosca comhchosúla;

—

modh maidir le glansócmhainní coigeartaithe; nó

—

samhlacha luachála eile.

Is gá meastachán suntasach a dhéanamh chun na sreafaí airgid agus na tosca lascaine a chinneadh le haghaidh infheistíochtaí cothromais neamhluaite. Déanann an tSaoráid calabrú ar na teicnící luachála go tréimhsiúil agus déanann sí tástáil bhailíochta orthu bunaithe ar an bpraghas ó idirbhearta margaidh reatha inbhraite san ionstraim chéanna nó ó shonraí margaidh inbhraite eile.

—   Comhdhlúthú eintiteas ina bhfuil leas ag an tSaoráid

Rinne BEI breithiúnais nach bhfuil aon cheann de na heintitis ina bhfuil leas aige faoi rialú na Saoráide. Is é is cúis leis sin gurb é an Comhpháirtí Ginearálta nó Bainisteoir an Chiste nó an Bord Bainistíochta amháin atá freagrach as gníomhaíochtaí agus gnóthaí na comhpháirtíochta a bhainistiú agus a rialú i ngach eintiteas den sórt sin, agus go bhfuil an chumhacht agus an t-údarás acu gach rud is gá a dhéanamh chun aidhm agus cuspóirí na comhpháirtíochta a chur i gcrích agus na treoirlínte infheistíochta agus beartais á gcomhlíonadh.

2.3    Athruithe ar chaighdeáin chuntasaíochta

Cé is moite de na hathruithe a leagtar amach thíos, rinne an tSaoráid na beartais chuntasaíochta a leagtar amach i Nóta 2.4 a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach maidir leis na tréimhsí go léir a chuirtear i láthair sna ráitis airgeadais sin. Ghlac an tSaoráid na caighdeáin nua agus na leasuithe ar chaighdeáin seo a leanas.

Caighdeáin nua agus leasaithe a ghlac an tSaoráid

Tháinig na leasuithe seo a leanas ar chaighdeáin reatha, i bhfeidhm maidir le ráitis airgeadais na Saoráide amhail an 1 Eanáir 2025:

—

Leasuithe ar IAS 21 Iarmhairtí Athruithe ar Rátaí Malairte Eachtraí: Easpa Inmhalartaitheachta.

Ní raibh aon tionchar ábhartha ag na leasuithe a liostaítear thuas ar ráitis airgeadais na Saoráide.

Caighdeáin nua, leasuithe agus léirmhínithe nár ghlac an tSaoráid go fóill

An 31 Nollaig 2025, bhíothas tar éis na leasuithe seo a leanas ar na Caighdeáin a bhí ann cheana féin a eisiúint ach ní raibh siad éigeantach le haghaidh tréimhsí tuairiscithe bliantúla dar críoch an 31 Nollaig 2025:

Leasuithe ar Chaighdeáin atá ann cheana féin arna bhformhuiniú ag an Aontas, agus atá éifeachtach le haghaidh tréimhsí bliantúla dár tús an 1 Eanáir 2026 nó dá éis:

—

Leasuithe ar Aicmiú agus Tomhas Ionstraimí Airgeadais (leasuithe ar IFRS 1, IFRS 7, IFRS 9 agus IAS 7);

—

Feabhsuithe Bliantúla - Imleabhar 11;

—

Conarthaí ina dTagraítear do Leictreachas atá Spleách ar an Dúlra — Leasuithe ar IFRS 9 agus IFRS 7.

Caighdeáin nua agus leasuithe ar Chaighdeáin atá ann cheana nár fhormhuinigh an tAontas fós:

—

IFRS 18 Cur i Láthair agus Nochtadh i Ráitis Airgeadais;

—

IFRS 19 Fochuideachtaí gan Cuntasacht Phoiblí: Nochtaí;

An dáta a údaraíodh na ráitis airgeadais ní raibh an tSaoráid tar éis aon cheann de na caighdeáin nó leasuithe ar chaighdeáin a bhí ann cheana féin atá liostaithe thuas a ghlacadh go luath agus ní raibh aon léirmhíniú eisithe atá infheidhme agus nach mór don tSaoráid é a chur san áireamh ag ceachtar de na dátaí tuairiscithe. Measann an lucht bainistíochta go ndéanfar na fógairtí ábhartha uile a ghlacadh don chéad tréimhse dar tús dáta éifeachtach na fógartha nó dá éis, agus nach mbeidh aon tionchar ábhartha acu ar ráitis airgeadais na Saoráide.

2.4    Achoimre ar bheartais chuntasaíochta ábhartha

Léirítear leis an ráiteas maidir le staid airgeadais sócmhainní agus dliteanais in ord íslitheach leachtachta agus ní dhéantar aon idirdhealú idir míreanna reatha agus neamhreatha.

2.4.1   Aistriú airgeadra eachtraigh

Úsáideann an tSaoráid an euro (EUR) chun a ráitis airgeadais a chur i láthair, agus is é an euro an t-airgeadra feidhmiúil. Ach amháin i gcás ina sonraítear a mhalairt, déantar faisnéis airgeadais a chuirtear i láthair in EUR a shlánú chuig an míle is gaire.

Aistrítear idirbhearta in airgeadra eachtrach ag an ráta malairte atá i réim ar dháta an idirbhirt.

Maidir le sócmhainní agus dliteanais airgeadaíochta ainmnithe in airgeadraí seachas an euro, déantar iad a aistriú go euro ag an ráta malairte atá i réim ar dháta an ráitis maidir le staid airgeadais. Déantar an gnóthachan nó an caillteanas a eascraíonn as an aistriú sin a thaifeadadh sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile.

Míreanna neamhairgeadaíochta a thomhaistear i dtéarmaí costas stairiúil in airgeadra eachtrach, aistrítear iad ag na rátaí malairte amhail ar dhátaí na n-idirbheart tosaigh. Míreanna neamhairgeadaíochta a thomhaistear ar luach cóir in airgeadra eachtrach, aistrítear iad ag na rátaí malairte amhail ar an dáta ar cinneadh an luach cóir.

Aithnítear sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile difríochtaí ráta malairte a eascraíonn as socrú idirbheart ag rátaí atá éagsúil leis na rátaí ar dháta an idirbhirt, agus difríochtaí ráta malairte eachtraí neamhréadaithe ar shócmhainní agus ar dhliteanais airgeadaíochta in airgeadra eachtrach.

2.4.2   Sócmhainní airgeadais seachas díorthaigh

Aithnítear ionstraimí airgeadais neamhdhíorthacha i dtosach ar bhonn an dáta socraíochta.

Aicmiú agus tomhas

Sócmhainní airgeadais

Ar aithint tosaigh, aicmítear acmhainn airgeadais mar a thomhaistear í ar chostas amúchta nó ar luach cóir trí P&L (‘FVTPL’) agus aicmítear dliteanas airgeadais mar a thomhaistear é ar chostas amúchta nó FVTPL.

Faoi IFRS 9, tosaíonn aicmiú le cinneadh a dhéanamh cibé acu a mheastar an tsócmhainn airgeadais mar ionstraim fiachais nó mar ionstraim chothromais. Tagraíonn IFRS 9 do na sainmhínithe in IAS 32 Ionstraimí Airgeadais: Cur i láthair.

Is ionstraimí fiachais iad na hionstraimí sin a chomhlíonann an sainmhíniú ar dhliteanas airgeadais ó pheirspictíocht an chontrapháirtí, iasachtaí agus urrúis fiachais lena n-áirítear bannaí, nótaí nó deimhnithe arna n-eisiúint ag eintitis struchtúrtha, rialtas nó corparáidí.

Aicmítear ionstraim fiachais ar chostas amúchta má chomhlíonann sí an dá choinníoll seo a leanas agus mura n-ainmnítear í mar ionstraim fiachais ar FVTPL:

—

sealbhaítear an tsócmhainn laistigh de shamhail ghnó arb é a cuspóir sócmhainní a shealbhú chun sreafaí airgid conarthacha a bhailiú; agus

—

eascraíonn sreafaí airgid as téarmaí conarthacha na sócmhainne airgeadais ar dhátaí sonraithe, ar íocaíochtaí príomhshuime agus úis ar mhéid na príomhshuime gan íoc amháin iad (critéir SPPI).

Ba cheart na ceanglais thuas a chur i bhfeidhm maidir le sócmhainn airgeadais iomlán, fiú más rud é go bhfuil díorthach leabaithe inti.

Is ionstraimí iad ionstraimí cothromais a chomhlíonann an sainmhíniú ar chothromas ó pheirspictíocht an eisitheora de; is é sin, ionstraimí nach gcuimsítear iontu oibleagáid chonarthach chun íoc agus lena bhfianaítear leas iarmharach i nglansócmhainní an eisitheora. Tomhaistear ionstraimí cothromais ar FVTPL.

Ar aithint tosaigh infheistíochta cothromais nach sealbhaítear í lena trádáil, féadfaidh an tSaoráid a roghnú go neamh-inchúlghairthe athruithe a dhéanfar ina dhiaidh sin ar ioncam cuimsitheach eile a thíolacadh. Is ar bhonn ‘infheistíocht trí infheistíocht’ a dhéantar an rogha sin.

Aicmítear gach sócmhainn airgeadais eile mar a bheith á dtomhas ar FVTPL.

Measúnú ar an tsamhail ghnó

Déanann BEI, mar bhainisteoir ar an tSaoráid, measúnú ar chuspóir samhla gnó ina sealbhaítear ionstraim fiachais ar leibhéal punainne toisc gur fearr a léiríonn sé sin an chaoi a mbainistítear an ghnólacht agus an chaoi a soláthraítear faisnéis don bhainistíocht. Áirítear an méid seo a leanas ar an bhfaisnéis atá á breithniú:

—

na beartais agus cuspóirí sonraithe le haghaidh na punainne agus feidhmiú na mbeartas sin sa chleachtas. Go háirithe, an ndíríonn straitéis na bainistíochta ar ioncam úis chonarthaigh a thuilleamh, ar phróifíl ráta úis ar leith a choinneáil ar bun, ar fhad na sócmhainní airgeadais a mheaitseáil le fad na ndliteanas lena maoinítear na sócmhainní sin nó ar shreafaí airgid a réadú trí na sócmhainní a dhíol;

—

conas a dhéantar meastóireacht ar fheidhmíocht na punainne agus conas a dhéantar í sin a thuairisciú do bhainistíocht na Saoráide;

—

na rioscaí a dhéanann difear d’fheidhmíocht na samhla gnó (agus na sócmhainní airgeadais a shealbhaítear laistigh den tsamhail ghnó sin) agus conas a dhéantar na rioscaí sin a bhainistiú; agus

—

minicíocht, méid agus uainiú an díolacháin i dtréimhsí roimhe seo, na cúiseanna leis an díolachán sin agus a ionchas maidir le gníomhaíocht díolacháin amach anseo.

Mar sin féin, ní bhreithnítear faisnéis ar ghníomhaíocht díolacháin ina haonar, ach mar chuid de mheasúnú foriomlán ar an gcaoi a mbaintear amach cuspóir sonraithe na Saoráide chun na sócmhainní airgeadais a bhainistiú agus ar an gcaoi a réadaítear sreafaí airgid.

Tuairiscítear agus nochtar i Nóta 25 an tsamhail ghnó le haghaidh oibríochtaí iasachta dírí Imchlúdach Maoiniúcháin an Tionchair.

Critéir íocaíochta príomhshuime agus úis amháin (‘SPPI’)

Chun críocha an mheasúnaithe seo, sainmhínítear ‘príomhshuim’ mar luach cóir na hionstraime fiachais tráth na haitheanta tosaigh. Sainmhínítear ‘ús’ mar chomaoin i leith luach ama an airgid agus i leith an riosca creidmheasa a bhaineann leis an bpríomhshuim gan íoc le linn tréimhse ama ar leith agus i leith rioscaí agus costais eile de dheasca iasachtaí (e.g. riosca leachtachta agus costais riaracháin), chomh maith le corrlach brabúis.

Agus measúnú á dhéanamh an íocaíochtaí príomhshuime agus úis amháin atá sna sreafaí airgid conarthacha, breithnítear téarmaí conarthacha na hionstraime. Áirítear leis sin measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil téarma conarthach sa tsócmhainn airgeadais lena bhféadfaí uainiú nó méid na sreafaí airgid conarthacha a athrú a d’fhágfadh nach gcomhlíonfadh sí an coinníoll sin.

Dí-aithint

Dí-aithníonn an tSaoráid sócmhainn airgeadais nuair a théann na cearta conarthacha ar na sreafaí airgid ón tsócmhainn airgeadais in éag, nó nuair a dhéantar na cearta chun an sreabhadh airgid conarthach a fháil a aistriú in idirbheart ina ndéanann an tSaoráid rioscaí agus tairbhí úinéireacht na sócmhainne airgeadais a aistriú nó ina gcoinníonn sí go substaintiúil rioscaí agus tairbhí go léir na húinéireachta ach nach gcoinníonn sí rialú ar an tsócmhainn airgeadais.

Ar dhí-aithint sócmhainne airgeadais nó dliteanais airgeadais (Nóta 2.4.4), maidir leis an difríocht idir suim ghlanluacha na sócmhainne nó an dliteanais (nó an tsuim ghlanluacha arna leithdháileadh ar an gcion den tsócmhainn nó den dliteanas dí-aitheanta) agus an tsuim (i) den chomaoin a fuarthas nó a íocadh agus (ii) d’aon ghnóthachan nó caillteanas carnach a aithníodh in ioncam cuimsitheach eile, aithnítear an méid sin sa bhrabús nó sa chaillteanas ach amháin na gnóthachain nó na caillteanais charnacha a aithnítear in ioncam cuimsitheach eile le haghaidh ionstraimí cothromais arna dtomhas ar luach cóir trí ioncam cuimsitheach eile a aistrítear chuig an gcúlchiste seachas brabús nó caillteanas ar dhiúscairt.

I gcomhthéacs an athchóirithe ar IBOR, maidir leis an measúnú a dhéanann an tSaoráid ar cé acu atá nó nach bhfuil athrú a dhéantar ar ionstraim airgeadais ar chostas amúchta substaintiúil, déantar an measúnú sin tar éis an beart praiticiúil a chur i bhfeidhm ar tugadh isteach é le Céim 2 den athchóiriú ar IBOR. I gcomhréir leis na leasuithe arna n-eisiúint ag IASB, ní dhí-aithníonn an tSaoráid ionstraim airgeadais a modhnaítear a sreafaí airgid mar iarmhairt dhíreach ar an athchóiriú agus a bhfuil a hathrú coibhéiseach go heacnamaíoch leis an mbonn roimhe sin chun na sreafaí airgid conarthacha a chinneadh (i.e. an bonn díreach roimh an athrú).

Athaicmiú

Ní athaicmítear sócmhainní airgeadais tar éis a n-aitheanta tosaigh, ach amháin sa tréimhse tar éis don tSaoráid a samhail ghnó a athrú chun sócmhainní airgeadais a bhainistiú.

Modhnú

Meastar go modhnaítear sócmhainn airgeadais arna tomhas ar chostas amúchta nuair a dhéantar a sreafaí airgid conarthacha a athchaibidliú nó a mhodhnú ar bhealach eile. D’fhéadfadh dí-aithint na sean-ionstraime airgeadais agus aithint na hionstraime airgeadais nua a bheith mar thoradh ar athchaibidlíocht nó modhnú.

Mar thoradh ar mhodhnú substaintiúil conarthach ar shreafaí airgid sócmhainne airgeadais arna thomhas ar chostas amúchta a mbíonn dí-aithint na sócmhainne airgeadais mar thoradh air, aithnítear an tsócmhainn airgeadais nua ag a luach cóir, agus taifeadtar an gnóthachan modhnaithe nó an tionchar caillteanais sa ráiteas ioncaim chomhdhlúite faoi ‘Toradh ar oibríochtaí airgeadais’.

Meastar modhnú conarthach a bheith substaintiúil más rud é go bhfuil luach láithreach lascainithe na sreafaí airgid faoi na téarmaí athbhreithnithe (a lascainítear leis an nglanráta úis bunaidh) 10 % difriúil ar a laghad le luach láithreach lascainithe na sreafaí airgid atá fágtha den bhunsócmhainn airgeadais. Breithnítear freisin tosca cáilíochtúla amhail athrú san airgeadra ina n-ainmnítear an tsócmhainn airgeadais agus gnéithe comhshó.

I gcomhthéacs an athchóirithe ar IBOR, maidir leis an measúnú a dhéanann an tSaoráid ar cé acu atá nó nach bhfuil athrú a dhéantar ar ionstraim airgeadais ar chostas amúchta substaintiúil, déantar an measúnú sin tar éis an beart praiticiúil a chur i bhfeidhm ar tugadh isteach é le Céim 2 den athchóiriú ar IBOR. Leis an tSaoráid, nuashonraítear an glanráta úis, gan suim ghlanluacha na hionstraime airgeadais a mhodhnú má athraíonn an bonn chun sreafaí airgid conarthacha na hionstraime airgeadais a chinneadh, arna thomhas ar chostas amúchta, mar iarmhairt dhíreach ar an athchóiriú agus má tá an t-athrú coibhéiseach go heacnamaíoch leis an mbonn roimhe sin (i.e. an bonn díreach roimh an athrú).

Luachanna córa ionstraimí airgeadais a thomhas

Is éard is luach cóir ann an praghas a gheofaí chun sócmhainn a dhíol nó an praghas a d’íocfaí chun dliteanas a aistriú in idirbheart ordúil idir rannpháirtithe sa mhargadh ar dháta an tomhais sa phríomh-mhargadh, nó ina éagmais sin, sa mhargadh is buntáistí a bhfuil rochtain ag an tSaoráid air ar an dáta sin.

I gcás inarb infheidhme, déanann BEI thar ceann na Saoráide luach cóir ionstraime a thomhas trí úsáid a bhaint as an bpraghas a luaitear i margadh gníomhach le haghaidh na hionstraime sin. Meastar go bhfuil margadh gníomhach má tharlaíonn idirbhearta le haghaidh na sócmhainne nó an dliteanais le minicíocht agus méid leordhóthanach chun faisnéis faoi phraghsáil a sholáthar ar bhonn leanúnach.

I gcás nach féidir luachanna córa sócmhainní airgeadais agus dliteanas airgeadais a chláraítear ar an ráiteas maidir le staid airgeadais a dhíorthú ó mhargaí gníomhacha, cinntear iad le teicnící luachála éagsúla lena n-áirítear úsáid samhlacha matamaiticiúla. Tógtar an t-ionchur le haghaidh na samhlacha sin ó mhargaí inbhraite nuair is féidir, ach i gcás nach bhfuil sé sin indéanta, tá gá le méid áirithe breithiúnais chun luachanna córa a bhunú. Tá ar áireamh leis an teicníc luachála roghnaithe na tosca uile a chuirfeadh rannpháirtithe sa mhargadh san áireamh agus idirbheart á phraghsáil.

D’fhéadfaí a áireamh leis na teicnící luachála sin samhlacha glanluacha láithrigh agus sreafa airgid lascainithe, comparáid le hionstraimí comhchosúla arb ann do phraghsanna inbhraite sa mhargadh ina leith, samhlacha Black-Scholes agus samhlacha praghsála rogha iltéarmaí agus samhlacha luachála eile. Áirítear leis na toimhdí agus na hionchuir a úsáidtear i dteicnící luachála rátaí úis saor ó riosca agus bonnrátaí úis, raonta difríochta creidmheasa a úsáidtear chun meastachán a dhéanamh ar rátaí lascainithe, praghsanna bannaí agus cothromais, rátaí malairte airgeadra eachtraigh, praghsanna cothromais agus praghsanna innéacsanna cothromais, agus luaineachtaí praghsanna ionchasacha agus comhghaolta praghsanna ionchasacha.

Is é is aidhm do theicnící luachála teacht ar thomhas luacha chóir lena léirítear an praghas a gheofaí chun an tsócmhainn a dhíol nó an praghas a d’íocfaí chun an dliteanas a aistriú in idirbheart ordúil idir rannpháirtithe sa mhargadh ar dháta an tomhais.

Úsáideann an Banc samhlacha luachála a aithnítear go forleathan chun luach cóir ionstraimí airgeadais coitianta agus ionstraimí airgeadais níos simplí a chinneadh, amhail babhtálacha ráta úis agus babhtálacha airgeadraí nach n-úsáideann ach sonraí margaidh inbhraite agus a mbíonn breithiúnas agus meastachán saineolach teoranta ag teastáil ina leith. Bíonn praghsanna agus ionchuir shamhla inbhraite ar fáil go hiondúil sa mhargadh le haghaidh urrúis fiachais agus urrúis chothromais a liostaítear, díorthaigh a thrádáiltear ar mhalartán agus díorthaigh shimplí thar an gcuntar amhail babhtálacha rátaí úis. Mar thoradh ar infhaighteacht praghsanna margaidh agus ionchuir shamhla inbhraite, laghdaítear an gá atá le breithiúnas agus meastachán saineolach agus laghdaítear freisin an éiginnteacht a bhaineann le cinneadh luachanna córa. Bíonn infhaighteacht praghsanna margaidh agus ionchur inbhraite éagsúil ag brath ar na táirgí agus na margaí, agus d’fhéadfadh athruithe teacht ar an infhaighteacht sin bunaithe ar theagmhais shonracha agus ar choinníollacha ginearálta sna margaí airgeadais.

Maidir le hionstraimí níos casta, úsáideann an Banc a shamhlacha luachála féin a fhorbraítear ó shamhlacha luachála aitheanta. D’fhéadfadh sé nach mbeadh cuid d’ionchuir shuntasacha na samhlacha sin, nó iad go léir, inbhraite sa mhargadh, agus díorthaítear iad ó phraghsanna nó ó rátaí margaidh nó déantar meastachán orthu bunaithe ar thoimhdí. I measc samplaí d’ionstraimí lena mbaineann ionchuir shuntasacha dhobhraite, áirítear iasachtaí agus ráthaíochtaí áirithe nach ann d’aon mhargadh gníomhach ina leith. Éilítear le samhlacha luachála ina n-úsáidtear ionchuir shuntasacha dhobhraite méid níos airde breithiúnais agus meastacháin bainistíochta chun an luach cóir a chinneadh. Is gá breithiúnas agus meastachán bainistíochta go hiondúil chun an tsamhail luachála iomchuí a úsáidfear a roghnú, chun sreafaí airgid a bhfuil coinne leo amach anseo a chinneadh maidir leis an ionstraim airgeadais atá á luacháil, chun dóchúlacht nó mainneachtain contrapháirtithe agus réamhíocaíochtaí a chinneadh agus chun rátaí lascaine iomchuí a roghnú.

Déanann an tSaoráid luachanna córa a thomhas trí úsáid a bhaint as an ordlathas luacha chóir seo a leanas lena léirítear a thábhachtaí atá na hionchuir a úsáidtear chun na tomhais a dhéanamh:

—

Leibhéal 1: ionchuir ar praghsanna margaidh luaite neamhchoigeartaithe iad i margaí gníomhacha le haghaidh ionstraimí comhionanna a bhfuil rochtain ag an tSaoráid orthu.

—

Leibhéal 2: ionchuir seachas praghsanna luaite a áirítear laistigh de Leibhéal 1 atá inbhraite go díreach (i.e. mar phraghsanna) nó go hindíreach (i.e. arna ndíorthú ó phraghsanna). Áirítear leis an gcatagóir seo ionstraimí arna luacháil le praghsanna margaidh luaite i margaí gníomhacha le haghaidh ionstraimí comhchosúla, praghsanna luaite le haghaidh ionstraimí comhchosúla nó comhionanna i margaí a mheastar nach bhfuil chomh gníomhach céanna nó teicnící luachála eile inarb inbhraite iad na hionchuir shuntasacha go léir go díreach nó go hindíreach ó shonraí margaidh.

—

Leibhéal 3: ionchuir nach bhfuil inbhraite. Áirítear leis an gcatagóir seo gach ionstraim ina n-áirítear leis an teicníc luachála ionchuir nach mbunaítear ar shonraí inbhraite agus ina bhfuil iarmhairt shuntasach ag na hionchuir dhobhraite ar luacháil na hionstraime. Áirítear leis an gcatagóir seo ionstraimí a luacháiltear bunaithe ar phraghsanna luaite le haghaidh ionstraimí comhchosúla inar gá coigeartuithe nó toimhdí dobhraite suntasacha chun na difríochtaí idir na hionstraimí a léiriú.

Aithníonn an tSaoráid aistrithe idir leibhéil an ordlathais luacha chóir ó dheireadh na tréimhse tuairiscithe inar tharla an t-athrú.

Lagú ar shócmhainní airgeadais

Tá IFRS 9 bunaithe ar shamhail réamhbhreathnaitheach caillteanais creidmheasa ionchasaigh (‘ECL’). Bhunaigh BEI creat chun ‘caillteanas creidmheasa ionchasach’ a ríomh, ag brath ar staid an mhacraigheilleagair. Cuimsítear leis paraiméadair riosca creidmheasa thar am ar leith a thógáil (Dóchúlacht mainneachtana – ‘PD’ agus Caillteanas i gcás mainneachtana – ‘LGD’) bunaithe ar thoisc chórasach (timthriall creidmheasa) faoi thionchar an mhacraigheilleagair agus arna réamh-mheas trí réamhaisnéisí nó cásanna maicreacnamaíocha. Meán ualaithe dóchúlachta atá sa chaillteanas creidmheasa ionchasach deiridh de chaillteanais chreidmheasa ionchasacha na gcásanna maicreacnamaíocha faoi seach. Cuirtear an tsamhail lagaithe réamhbhreathnaitheach sin i bhfeidhm ar shócmhainní airgeadais arna dtomhas ar chostas amúchta, ar chonarthaí ráthaíochta airgeadais, agus ar ghealltanais cláir chomhardaithe.

Faoi IFRS 9, déantar liúntais caillteanais a thomhas de réir ceann de na boinn seo a leanas:

—

Caillteanais chreidmheasa ionchasacha 12 mhí: is iad sin na caillteanais chreidmheasa ionchasacha a eascraíonn as teagmhais mhainneachtana fhéideartha laistigh de 12 mhí tar éis an dáta tuairiscithe; agus

—

Caillteanais chreidmheasa ionchasacha saolré: is iad sin na caillteanais chreidmheasa ionchasacha a eascraíonn as gach teagmhas mainneachtana féideartha thar shaolré ionchasach ionstraime airgeadais.

Leagtar amach i gCaighdeán IFRS 9 samhail trí chéim le haghaidh lagú bunaithe ar athruithe ar cháilíocht chreidmheasa ó thráth na haitheanta tosaigh. Aicmítear ionstraimí airgeadais i gCéim 1 ach amháin na hionstraimí sin a n-aithnítear méadú suntasach ar riosca creidmheasa ó thráth na haitheanta tosaigh ina leith. Áirítear leis sin faisnéis agus anailís chainníochtúil agus cháilíochtúil araon, bunaithe ar shaineolas an Bhainc, lena n-áirítear faisnéis réamhbhreathnaitheach.

Is sócmhainní airgeadais iad sócmhainní ceannaithe nó tionscanta a bhfuil fadhbanna creidmheasa acu (‘POCI’) a meastar iad, ó thráth na haitheanta tosaigh, a bheith aicmithe mar Chéim 3. Maidir le sócmhainní airgeadais ceannaithe nó tionscanta a bhfuil fadhbanna creidmheasa acu, aithnítear sa ráiteas brabúis nó caillteanais na hathruithe carnacha sa chaillteanas creidmheasa ionchasach saoil ó thráth na haitheanta tosaigh.

Tá measúnú an Bhainc ar chéimniú IFRS9 bunaithe ar chur chuige seicheamhach ina n-úsáidtear faisnéis a bhaineann go sonrach le contrapháirtí nó le hionstraim atá comhsheasmhach le treoirlínte agus nósanna imeachta inmheánacha maidir le Comharthaí Luathrabhaidh (‘EWS’), Neamhchosaintí neamhthuillmheacha (‘NPE’) agus staonadh.

Measann BEI go bhfuil samhail réamhbhreathnaitheach ECL atá ann cheana láidir go leordhóthanach chun mórtheagmhais eacnamaíocha a chur san áireamh, a gabhadh go díreach trí na réamh-mheastacháin mhaicreacnamaíocha agus struchtúir théarmaí PD.

Má tharla méadú suntasach ar riosca creidmheasa, aistrítear an ionstraim airgeadais go Céim 2 ach ní mheastar go fóill go bhfuil fadhbanna creidmheasa aici. Má tá fadhbanna creidmheasa ag an ionstraim airgeadais, aistrítear an ionstraim airgeadais go Céim 3.

Chun neamhchosaintí Chéim 3 a shainaithint, cinneann an Banc cibé acu an ann nó nach ann d’fhianaise oibiachtúil ar neamhchosaint neamhthuillmheach. Meastar go bhfuil sócmhainn airgeadais ar mainneachtain nuair nach dócha go n-íocfadh an t-iasachtaí a oibleagáidí creidmheasa leis an tSaoráid ina n-iomáine, gan an tSaoráid dul i muinín birt nó nuair atá an t-iasachtaí níos mó ná 90 lá thar téarma ar aon oibleagáid creidmheasa ábhartha i leith na Saoráide.

Chuige sin, meastar go bhfuil sócmhainn airgeadais lagaithe nuair a chinntear gur dócha nach mbeadh sé ar a cumas ag an tSaoráid gach méid dlite de réir na mbuntéarmaí conarthacha nó luach coibhéiseach a bhailiú. Déantar neamhchosaintí creidmheasa aonair a mheasúnú bunaithe ar shaintréithe an iasachtaí, an staid airgeadais fhoriomlán, acmhainní agus taifead íocaíochta, na hionchais maidir le tacaíocht ó aon ráthóir atá freagrach ó thaobh airgeadais de agus, i gcás inarb infheidhme, luach inréadaithe aon chomhthaobhachta.

Déantar athbhreithniú agus anailís ar gach éileamh lagaithe go leathbhliantúil ar a laghad. Aon athrú tar éis sin ar mhéideanna agus ar uainiú na sreafaí airgid a bhfuil coinne leo amach anseo i gcomparáid leis na meastacháin roimh ré, beidh mar thoradh orthu athrú ar an bhforáil maidir le caillteanais chreidmheasa agus déanfar é a chur de mhuirear nó chun sochair an ráitis ioncaim. Ní dhéantar lamháltas i leith lagaithe a aisiompú ach amháin nuair atá feabhas tagtha ar an gcáilíocht chreidmheasa sa chaoi is go bhfuil dearbhú réasúnta ann go mbaileofar príomhshuim agus ús go tráthúil i gcomhréir le buntéarmaí conarthacha an chomhaontaithe éilimh. Déantar díscríobh i gcás ina meastar go bhfuil cuid d’éileamh, nó an t-éileamh ar fad, neamh-inbhailithe nó maite. Déantar díscríobhanna a mhuirearú in aghaidh laguithe a bunaíodh roimhe sin nó go díreach ar an ráiteas ioncaim agus laghdaítear leo méid príomhshuime éilimh. Aisghabhálacha páirteacha nó iomlána méideanna a díscríobhadh roimhe sin, cuirtear iad chun sochair an ráitis ioncaim. D’fhéadfadh sócmhainní airgeadais a díscríobhadh a bheith faoi réir gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin chun cloí le nósanna imeachta an Bhainc maidir le méideanna atá dlite a aisghabháil.

ECL a thomhas – Ionchuir, Toimhdí agus Teicnící

Tá feidhm ag tomhas ECL saolré maidir le sócmhainní Chéim 2 agus Chéim 3, agus tá feidhm ag tomhas ECL 12 mhí maidir le sócmhainní Chéim 1.

Ríomhadh na caillteanais chreidmheasa ionchasacha ar bhonn na n-athróg seo a leanas:

—

Rátáil chreidmheasa agus Dóchúlacht mainneachtana (‘PD’) thar am ar leith,

—

Caillteanas i gcás Mainneachtana thar am ar leith (‘LGD’),

—

Neamhchosaint ar mhainneachtain (‘EAD’).

Cinntear rátáil chreidmheasa contrapháirte ar dháta ar leith trí úsáid a bhaint as samhlacha cláir scórála atá curtha in oiriúint do na catagóirí éagsúla contrapháirtithe agus neamhchosaintí.

Déantar gach rátáil chreidmheasa a mhapáil chuig PD sonrach lena léirítear an dóchúlacht go mainneodh contrapháirt ar a hoibleagáid airgeadais, sna chéad 12 mhí eile, nó thar an gcuid atá fágtha de shaolré na hoibleagáide. Dá bhrí sin, is é atá sna rátálacha ionchur príomhúil chun struchtúr téarma PIT an PD le haghaidh neamhchosaintí a chinneadh. Bailíonn BEI faisnéis feidhmíochta agus mhainneachtana maidir le neamhchosaintí na Saoráide ar riosca creidmheasa. Déantar na sonraí a bhailítear a imroinnt de réir cineál tionscail agus cineál réigiúin. Déantar anailís le chéile ar thionscail agus ar réigiúin éagsúla a fhreagraíonn ar bhealach aonchineálach do thimthriallacha creidmheasa.

Úsáideann BEI samhlacha staitistiúla chun anailís a dhéanamh ar na sonraí a bhailítear agus meastacháin a ghiniúint ar PD saolré atá fágtha de neamhchosaintí agus ar an gcaoi a bhfuil coinne leis go dtiocfaidh athrú orthu sin mar gheall ar imeacht ama agus i bhfianaise cásanna maicreacnamaíocha sonracha.

Léiriú atá in LGD ar ionchas BEI maidir le cóimheas an chaillteanais ar neamhchosaint de thoradh mainneachtain contrapháirtí leis an tsuim gan íoc tráth na mainneachtana. Is féidir LGD a shainiú mar ‘1 – Ráta Aisghabhála’ freisin. De réir tíreolaíochta agus cineál contrapháirte a chinntear meastacháin LGD den chuid is mó, agus is ann do chúig phríomhaicme neamhchosanta: Stáit cheannasacha, Institiúidí poiblí, Institiúidí airgeadais, Corparáidí, agus Maoiniú Tionscadail. Is féidir coigeartú breise a dhéanamh ar luachanna LGD bunaithe ar an táirge agus ar ghnéithe den neamhchosaint a bhaineann go sonrach le conradh.

Cuireann BEI faisnéis thar am ar leith agus faisnéis réamhbhreathnaitheach san áireamh ina mheasúnú ar cé acu ar tháinig nó nár tháinig méadú suntasach ar riosca creidmheasa ionstraime ó thráth a haitheanta tosaigh agus ina thomhas ar chaillteanais chreidmheasa ionchasacha.

Maidir le tomhas ECL, d’fhorbair BEI cur chuige samhaltaithe coinníollach ar a dtugtar samhail PIT PD chun struchtúir téarma PD a ríomh, ar struchtúir iad a bhaineann leis an méid seo a leanas:

—

sainmhíniú ar fheidhm naisc atá réasúnta ó thaobh na heacnamaíochta de idir an timthriall creidmheasa agus athróga maicreacnamaíocha, agus

—

sraith de thrí chás mhaicreacnamaíocha (aon chás bhunlíne amháin agus dhá chás lena léirítear cor chun donais agus téarnamh sa gheilleagar) ina bhfuil réadú féideartha ilbhliantúil maidir le OTI agus na dóchúlachtaí a bhaineann leo.

Úsáideann BEI macrashamhail leathstruchtúrtha iltíre agus ilchothromóide den gheilleagar domhanda le bloic thírshonracha chun cásanna maicreacnamaíocha a ghiniúint. Deartar an cás lárnach / cás bunlíne le bheith comhsheasmhach leis na réamhaisnéisí is déanaí ón gCoimisiún Eorpach. Deartar na cásanna dearfacha agus diúltacha bunaithe ar an gcás lárnach trí úsáid a bhaint as an tsamhail iltíre / ilchothromóide. Díorthaítear na cásanna as suaití ar OTI, arb é príomhthomhas na gníomhaíochta eacnamaíche é. Déantar na suaití ar fhíor-OTI a chalabrú chun luaineacht bhreathnaithe na hathróige a mhacasamhlú. Ina theannta sin, cuirtear breithiúnas saineolach i bhfeidhm, i gcás inarb iomchuí, chun méid agus marthanacht shuaití OTI a bheachtú. Dá thoradh sin, cinntear suaití in éineacht le feidhm meathlúcháin chun tionchar na suaití le himeacht ama a chinneadh. Dóchúlachtaí atá curtha i gceangal le gach cás, déantar iad a shainiú agus táscairí (luaineachta) an mhargaidh á léiriú mar aon le táscairí/rianairí a forbraíodh go hinmheánach agus a úsáidtear ar bhealach comhsheasmhach le himeacht ama chun an éiginnteacht a thaifeadadh.

Úsáidtear na luachanna réamh-mheasta céanna den timthriall creidmheasa leis an bpríomh-ionchur faoi chásanna maicreacnamaíocha éagsúla i samhlacha PIT PD agus PIT LGD de chuid BEI. Ríomhtar an timthriall creidmheasa ó rátaí íosghrádúcháin gníomhaireachta rátála sheachtrach agus ó na réamh-mheastacháin ar rátaí fáis bliantúla fíor-OTI chomh maith leis an leathadh idir rátaí úis fadtéarmacha agus gearrthéarmacha.

Léirítear le EAD an neamhchosaint ionchasach i gcás mainneachtana agus tá sé bunaithe ar an neamhchosaint reatha ar an gcontrapháirtí agus ar athruithe féideartha ar an méid reatha a cheadaítear faoin gconradh lena n-áirítear amúchadh. Is ionann EAD sócmhainne airgeadais agus a holl-luach de réir na leabhar. Maidir le gealltanais iasachtaithe agus ráthaíochtaí airgeadais, cuirtear san áireamh in EAD an méid tarraingthe.

2.4.2.1   Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

Sainíonn an tSaoráid airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim mar chuntais reatha, taiscí gearrthéarmacha nó páipéir thráchtála lena mbaineann aibíochtaí de 3 mhí nó níos lú. Iompraítear airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ar chostas amúchta sa ráiteas maidir le staid airgeadais.

2.4.2.2   Sócmhainní airgeadais cisteáin

Cuimsítear le sócmhainní airgeadais cisteáin bannaí luaite agus neamhluaite d’fhonn iad a shealbhú go dtí a n-aibíocht, agus páipéir thráchtála a bhfuil aibíochtaí níos mó ná 3 mhí acu, agus aicmítear iad ar chostas amúchta dá bhrí sin.

Déantar na bannaí agus na páipéir thráchtála sin a thomhas ar a gcostas ar dtús, arb é atá ann an luach cóir móide aon chostas idirbhirt atá inchurtha go díreach. Déantar an difríocht idir an praghas iontrála agus an luach fuascailte a amúchadh i gcomhréir le modh an úis ghlain thar an gcuid atá fágtha de shaolré na hionstraime.

2.4.2.3   Iasachtaí agus airleacain

Féadfaidh ionstraimí fiachais amhail iasachtaí agus urrúis fiachais lena n-áirítear bannaí, nótaí nó deimhnithe arna n-eisiúint ag eintitis struchtúrtha a bhfuil sé i gceist iad a shealbhú go dtí a n-aibíocht agus na sreafaí airgid conarthacha a bhailiú, a bheith i bpunann na n-iasachtaí agus na n-airleacan.

Áirítear le hiasachtaí agus airleacain:

—

Iasachtaí agus airleacain arna dtomhas ar chostas amúchta

—

Iasachtaí agus airleacain arna dtomhas go héigeantach ar FVTPL.

Iasachtaí arna dtionscnamh ag an tSaoráid, aithnítear iad i sócmhainní na Saoráide nuair a dhéantar airgead a réamhíoc le hiasachtaithe. Codanna neamh-eisíoctha d’iasachtaí, taifeadtar iad lasmuigh den chlár comhardaithe ar a luach ainmniúil. Iasachtaí a fhaigheann pas i dtástáil SPPI, déantar iad a thaifeadadh i dtosach ar a gcostas (a nglanmhéideanna eisíoctha), arb é atá ann luach cóir an airgid thirim arna thabhairt chun an iasacht a thionscnamh, lena n-áirítear aon chostas idirbhirt, agus déantar iad a thomhas ar chostas amúchta ina dhiaidh sin trí úsáid a bhaint as modh an ghlanráta úis.

Aithnítear urrúis fiachais i sócmhainní na Saoráide nuair a dhéantar airgead a réamhíoc leis an eisitheoir agus d’fhéadfaidís a bheith i bhfoirm ionstraim fiachais a nasctar go conarthach nó ionstraim fiachais tráinse aonair. Codanna neamh-eisíoctha d’urrúis fiachais, taifeadtar iad lasmuigh den chlár comhardaithe ar a luach ainmniúil. Déantar urrúis fiachais a thomhas ar a gcostas ar dtús, arb é atá ann an luach cóir móide aon chostas idirbhirt atá inchurtha go díreach, agus tomhaistear iad ina dhiaidh sin ar chostas amúchta trí úsáid a bhaint as modh an ghlanráta úis. Déantar an difríocht idir an praghas iontrála agus an luach fuascailte a amúchadh i gcomhréir le modh an úis ghlain thar an gcuid atá fágtha de shaolré na hionstraime.

Tugtar tuairisc ar an mbeartas lagaithe maidir le hiasachtaí agus airleacain faoi Nóta 2.4.2.

Iasachtaí agus airleacain nach gcomhlíonann samhail ghnó nó critéar SPPI, déantar iad a thomhas ar FVTPL go héigeantach. Tá an teicníc tomhais luacha chóir a úsáidtear bunaithe ar theicníc sreafa airgid lascainithe nó luach leachtaithe.

Maidir le tionchar athchóiriú IBOR ar atomhas iasachtaí agus airleacan ar chostas amúchta, féach na míreanna tiomnaithe i Nóta 2.4.2 – Aicmiú agus Tomhas / Modhnú.

2.4.2.4   Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

Tá dhá chineál infheistíochtaí cothromais sa tSaoráid: (i) infheistíochtaí cothromais díreacha agus (ii) cistí caipitil fiontair. Aithnítear na scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile i dtosach ar luach cóir móide costais idirbhirt. Athruithe ina dhiaidh sin ar luach cóir, lena n-áirítear gnóthachain agus caillteanais in aistriú airgeadra eachtraigh, aithnítear iad sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile faoin teideal glantoradh ar scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile.

An chuid de na hinfheistíochtaí sin a gealladh ach nár tarraingíodh síos, déantar í a thaifeadadh mar ghealltanais chomhdhlúite lasmuigh den chlár comhardaithe ar a luach ainmniúil.

Luachanna córa ionstraimí airgeadais a thomhas

Cinntear luach cóir trí mhodh an ghlanluacha sócmhainní (‘NAV’) comhiomlánaithe a chur i bhfeidhm (ag glacadh leis dá réir, d’ainneoin margadhluach sofhionnta a bheith in easnamh, gurb é NAV an meastachán is fearr ar an luach cóir). Le haghaidh infheistíocht neamhluaite, i gcás nach féidir an luach cóir a dhíorthú ó mhargaí gníomhacha, cinntear an luach cóir trí theicnící luachála aitheanta a chur i bhfeidhm (Nóta 4.2.1).

Déantar an NAV atá inchurtha ina leith a choigeartú maidir le teagmhais a tharlaíonn idir dáta an NAV is déanaí atá ar fáil agus dáta an chláir chomhardaithe, a mhéid a mheasann an Coiste Bainistíochta go bhfuil coigeartú den sórt sin ábhartha. Déantar coigeartuithe ábhartha a leasú go dtí go nglacann an Bord Stiúrthóirí na Ráitis Airgeadais don bhliain. Ina leith sin, i bhfianaise chomhthéacs ghinearálta na neamhchinnteachta, rioscaí éagsúla a tháinig chun cinn de thoradh ionradh na Rúise ar an Úcráin agus na luaineachta atá le feiceáil ó thaobh feidhmíochta de, chuir an Banc feabhas ar a theicnící luachála chun meastachán a dhéanamh ar aon choigeartú ar luach cóir na n-infheistíochtaí cothromais le haghaidh na NAVanna nár thuairiscigh na bainisteoirí ciste ar dháta tuairiscithe ráitis airgeadais na Saoráide.

Le haghaidh infheistíochtaí sonracha nach féidir NAVanna a chinneadh go héasca ina leith, beidh gá le treoirlínte eile. Mar shampla, d’fhéadfaí na Treoirlínte Idirnáisiúnta maidir le Cothromas Príobháideach agus Caipiteal Fiontair (‘IPEV’), a d’fhoilsigh Bord IPEV, a úsáid agus beidh gá le faireachán agus athbhreithniú níos mionsonraithe freisin. I gcomhréir leis an modh sin, aicmítear na cistí go hinmheánach i dtrí chatagóir:

—

Catagóir I – cistí a ghlac ceanglais luacha chóir IFRS 13 nó Treoirlínte IPEV a ndéantar athbhreithniú sonrach orthu chun a áirithiú gur meastachán iontaofa ar an luach cóir atá sa NAV;

—

Catagóir II – cistí a ghlac treoirlínte luachála eile (amhail 2001 EVCA mar a bhí) nó caighdeáin is féidir a mheas a bheith i gcomhréir le IFRS 13, ar féidir NAV coibhéiseach a ríomh ina leith; agus

—

Catagóir III – cistí nár ghlac ceanglais luacha chóir IFRS 13 ná aon treoirlíne luachála eile i gcomhréir le IFRS 13.

Measúnú ar thionchar suntasach

Na rannpháirtíochtaí a fhaigheann an tSaoráid, léirítear leo go hiondúil infheistíochtaí i gcothromas príobháideach nó i gcistí caipitil fiontair. De réir chleachtas an tionscail, is é atá sna hinfheistíochtaí sin go hiondúil infheistíochtaí arna suibscríobh go comhpháirteach ag roinnt infheisteoirí, nach bhfuil ar chumas aon cheann díobh difear a dhéanamh leis féin d’oibríochtaí laethúla ná do ghníomhaíocht infheistíochta an chiste sin. Mar thoradh air sin, aon bhallraíocht ag infheisteoir i gcomhlacht rialaithe ciste den sórt sin, ní thugtar léi sin i bprionsabal aon teidlíocht don infheisteoir sin difear a dhéanamh d’oibríochtaí laethúla an chiste. Ina theannta sin, ní hiad infheisteoirí aonair i gciste cothromais phríobháidigh nó i gciste caipitil fiontair a chinneann beartais an chiste amhail beartais dáileacháin maidir le díbhinní nó dáileacháin eile. Is é bainistíocht an chiste a dhéanann cinntí den sórt sin go hiondúil ar bhonn an chomhaontaithe scairshealbhóirí lena rialaítear cearta agus oibleagáidí na bainistíochta agus gach scairshealbhóra den chiste. Ina theannta sin, cuirtear cosc go hiondúil leis an gcomhaontú scairshealbhóirí ar infheisteoirí aonair idirbhearta ábhartha a dhéanamh leis an gciste go déthaobhach, pearsanra bainistíochta a idirmhalartú, nó rochtain phribhléideach ar fhaisnéis theicniúil fhíor-riachtanach a fháil. Déantar infheistíochtaí na Saoráide i gcomhréir le cleachtas an tionscail a luaitear thuas, lena n-áirithítear nach rialaíonn an tSaoráid aon cheann de na hinfheistíochtaí sin ná nach bhfeidhmíonn sí aon tionchar suntasach orthu de réir bhrí IFRS 10 agus IAS 28, lena n-áirítear na hinfheistíochtaí sin a bhfuil breis is 20 % de na cearta vótála ag an tSaoráid ina leith.

2.4.3   Ráthaíochtaí airgeadais

Is éard atá i gconarthaí ráthaíochta airgeadais conarthaí a cheanglaíonn ar an tSaoráid íocaíochtaí sonraithe a dhéanamh chun an sealbhóir a aisíoc i ndáil le caillteanas a thabhaíonn an sealbhóir toisc go dteipeann ar fhéichiúnaí sonraithe íocaíochtaí a dhéanamh agus iad dlite i gcomhréir le téarmaí ionstraime fiachais.

Tugtar cuntas ar ráthaíochtaí airgeadais faoi IFRS 9 – Ionstraimí Airgeadais, mar ‘Dhíorthaigh’ nó mar ‘Ráthaíochtaí Airgeadais’, ag brath ar a ngnéithe agus a saintréithe mar a shainítear le IFRS 9.

Nochtar an beartas cuntasaíochta le haghaidh díorthach faoi Nóta 2.4.5.

Aithnítear ráthaíochtaí airgeadais i dtosach sa ráiteas maidir le staid airgeadais faoi ‘Forálacha maidir le ráthaíochtaí arna n-eisiúint’ ar luach cóir móide costais idirbhirt atá inchurtha go díreach i leith eisiúint na ráthaíochtaí airgeadais. Tráth na haitheanta tosaigh, comhfhreagraíonn an oibleagáid le híoc do Ghlanluach Láithreach insreafaí préimhe a bhfuil coinne leo nó don chaillteanas ionchasach tosaigh.

Tar éis na haitheanta tosaigh, déantar ráthaíochtaí airgeadais a thomhas ag an luach is airde díobh seo a leanas:

—

Méid an liúntais caillteanais mar a chinntear faoi IFRS 9; agus

—

An phréimh a aithníodh i dtosach lúide ioncam a aithnítear i gcomhréir le prionsabail IFRS 15.

Aon mhéadú nó laghdú ar an nglandliteanas (mar a thomhaistear in IFRS 9) a bhaineann le ráthaíochtaí airgeadais seachas íocaíocht glaonna ráthaíochta, aithnítear é sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile faoi ‘Athrú ar fhorálacha maidir le ráthaíochtaí’.

Aithnítear an phréimh a fhaightear sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile in ‘Ioncam ó tháillí agus ó choimisiúin’ ar bhonn sceideal amúchta i gcomhréir le IFRS 15 thar shaolré na ráthaíochta airgeadais.

2.4.4   Dliteanais airgeadais seachas díorthaigh

Aicmiú agus tomhas

Dliteanais airgeadais

Déantar dliteanas airgeadais a thomhas ar chostas amúchta ach amháin i gcás dliteanas airgeadais:

—

a ndéantar iad a thomhas go héigeantach ar luach cóir trí bhrabús nó caillteanas (e.g. dliteanais dhíorthacha); agus

—

a ainmnítear mar dhliteanais arna dtomhas ar luach cóir trí bhrabús nó caillteanas.

Dí-aithníonn an tSaoráid dliteanas airgeadais nuair a dhéantar a oibleagáidí conarthacha a urscaoileadh, nó a chealú nó nuair a théann siad in éag.

2.4.5   Ionstraimí airgeadais díorthacha

Áirítear le hionstraimí airgeadais díorthacha babhtálacha trasairgeadra, babhtálacha ráta úis trasairgeadra agus babhtálacha airgeadraí gearrthéarmacha (‘babhtálacha FX’).

Aithnítear ionstraimí airgeadais díorthacha i dtosach ar bhonn an dáta trádála.

I ngnáthchúrsa a gníomhaíochta, féadfaidh an tSaoráid conarthaí babhtála a dhéanamh d’fhonn oibríochtaí sonracha trína dtugtar iasachtaí a fhálú nó réamhchonradh airgeadra a dhéanamh d’fhonn na staideanna airgeadra dá cuid a fhálú, ar suíomhanna airgeadra iad a ainmnítear in airgeadraí a thrádáiltear go gníomhach seachas an Euro, chun aon ghnóthachan nó caillteanas a tharlaíonn de dhroim luaineachtaí sa ráta malairte eachtraí a fhritháireamh.

Tomhaistear gach díorthach ag FVTPL agus tuairiscítear iad mar ionstraimí airgeadais díorthacha. Díorthaítear luachanna córa go príomha ó shamhlacha sreafa airgid lascainithe, samhlacha praghsála i leith conradh céadrogha agus ó luachana tríú páirtí.

Taifeadtar díorthaigh ar luach cóir agus iompraítear mar shócmhainní iad nuair a bhíonn luach cóir deimhneach acu agus iompraítear mar dhliteanais iad nuair a bhíonn luach cóir diúltach acu. Léirítear athruithe ar luach cóir ionstraimí airgeadais díorthacha sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile faoi ‘Athrú ar luach cóir ionstraimí airgeadais díorthacha’.

Faoi IFRS 9, cuireadh deireadh le ceanglais ladhrála maidir le díorthaigh leabaithe le haghaidh sócmhainní airgeadais nó dliteanais airgeadais agus, dá bhrí sin, láimhseáiltear an conradh hibrideach ina iomláine chun sócmhainní airgeadais nó dliteanas airgeadais a aicmiú dá réir.

2.4.6   Ranníocaíochtaí

Aithnítear ranníocaíochtaí ó na Ballstáit mar earraí infhaighte sa ráiteas maidir le staid airgeadais ar dháta an Chinnidh ón gComhairle lena socraítear an ranníocaíocht airgeadais atá le híoc ag na Ballstáit leis an tSaoráid.

Comhlíonann ranníocaíochtaí na mBallstát na coinníollacha seo a leanas agus aicmítear iad mar chothromas dá dhroim sin:

—

mar a shainítear sa chomhaontú ranníocaíochta, tugtar an ceart leo do na Ballstáit cinneadh a dhéanamh ar úsáid ghlansócmhainní na Saoráide i gcás leachtú na Saoráide;

—

tá siad san aicme ionstraimí atá fo-ordaithe do gach aicme ionstraimí eile;

—

tá gnéithe comhionanna ag gach ionstraim airgeadais san aicme ionstraimí atá fo-ordaithe do gach aicme ionstraimí eile;

—

ní áirítear leis an ionstraim aon ghné lena n-éileofaí go n-aicmeofaí mar dhliteanas í; agus

—

na sreafaí airgid ionchasacha san iomlán is inchurtha i leith na hionstraime le linn a saolré, tá siad bunaithe go substaintiúil ar an mbrabús nó ar an gcaillteanas, ar an athrú ar na glansócmhainní aitheanta nó ar an athrú ar luach cóir ghlansócmhainní aitheanta agus neamhaitheanta na Saoráide le linn shaolré na hionstraime.

Aicmítear agus tomhaistear ranníocaíochtaí ar chostas amúchta sna ráitis airgeadais.

Is é atá sna ranníocaíochtaí ó na Ballstáit a íocadh amach na hAthshreafaí atá ar Fáil a íocadh amach leis an gCoimisiún Eorpach agus leis an Ríocht Aontaithe. De réir an Chomhaontaithe Aistrithe, ón mbliain 2024 agus go dtí an bhliain 2027, tráth nach déanaí ná an 31 Márta gach bliain, tuairisceoidh BEI, i scríbhinn, méid Athshreabha Shaoráid ACC atá ar fáil, agus méid Athshreabha Shaoráid na dtíortha agus na gcríoch thar lear atá ar fáil, arna gcarnadh faoi seach ón 31 Nollaig den bhliain roimhe sin (an ‘Tuarascáil ar Athshreabha atá ar Fáil’). Déanfar idirdhealú sa Tuarascáil ar Athshreafaí atá ar Fáil idir na hAthshreafaí atá le haistriú chuig an gCoimisiún (Athshreabha ACC agus Athshreafaí na dtíortha agus na gcríocha thar lear), agus na hAthshreafaí atá le haistriú chuig an Ríocht Aontaithe (‘RA’). Aithnítear na hAthshreafaí atá ar Fáil sa ráiteas ar an staid airgeadais nuair a sheoltar iarratas ar íocaíocht chomhfhreagrach chuig an tSaoráid.

2.4.7   Ús agus ioncam comhchosúil

Déantar ús ar iasachtaí a thionscnaíonn an tSaoráid a thaifeadadh sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile (‘Ús agus ioncam comhchosúil’) agus sa ráiteas maidir le staid airgeadais (‘Iasachtaí agus airleacain’) ar bhonn fabhraithe trí úsáid a bhaint as an nglanráta úis, arb é atá ann an ráta lena lascainítear go cruinn íocaíochtaí airgid measta nó fáltais amach anseo trí shaolré ionchasach na hiasachta do shuim ghlanluacha na hiasachta. Nuair a laghdaítear luach taifeadta iasachta mar thoradh ar lagú, leantar d’ioncam úis a aithint trí úsáid a bhaint as an nglanráta úis bunaidh a chuirtear i bhfeidhm maidir leis an tsuim ghlanluacha nua.

Taifeadadh ús ar iasachtaí POCI sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus in ioncam cuimsitheach eile (‘Ús agus ioncam comhchosúil’) agus sa ráiteas maidir le staid airgeadais (‘Iasachtaí agus airleacain’) ar bhonn fabhraithe ag úsáid an ghlanráta úis arna choigeartú de réir creidmheasa, arb é atá ann an ráta lena lascainítear go cruinn íocaíochtaí airgid measta nó fáltais amach anseo trí shaolré ionchais na hiasachta do chostas amúchta na hiasachta.

Fóirdheontais úis a fhaightear le haghaidh acmhainní na Saoráide, tarchuirtear iad agus aithnítear iad mar choigeartú ar an bhfáltas éifeachtach, agus taifeadtar iad faoi ‘Ús agus ioncam comhchosúil’ sa ráiteas ioncaim le linn na tréimhse ó eisíocaíocht go haisíocaíocht na hiasachta fóirdheonaithe.

Tarchuirtear táillí gealltanais agus aithnítear san ioncam iad trí úsáid a bhaint as modh an úis ghlain le linn na tréimhse ó eisíocaíocht go haisíocaíocht na hiasachta lena mbaineann, agus cuirtear i láthair iad sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile laistigh d’ús agus ioncam comhchosúil.

2.4.8   Fóirdheontais úis agus cúnamh teicniúil

Mar chuid dá gníomhaíocht, bainistíonn an tSaoráid fóirdheontais úis agus cúnamh teicniúil thar ceann na mBallstát.

An chuid sin de ranníocaíochtaí na mBallstát a leithdháiltear ar íocaíocht fóirdheontas úis agus cúnaimh theicniúil, ní thugtar cuntas uirthi in acmhainní ranníocóirí na Saoráide ach aicmítear í mar mhéideanna a dhlitear do thríú páirtithe. Feidhmíonn an tSaoráid an eisíocaíocht leis na tairbhithe deiridh agus ansin laghdaíonn sí na méideanna a dhlitear do thríú páirtithe.

Maidir le méideanna a ranníoctar i ndáil le fóirdheontais úis agus cúnamh teicniúil, i gcás nach ndeonaítear iad ina n-iomláine, déantar iad a athaicmiú mar ranníocaíocht leis an tSaoráid.

2.4.9   Ioncam úis ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

Aithnítear ioncam úis ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile de chuid na Saoráide ar bhonn fabhraithe.

2.4.10   Táillí, coimisiúin agus díbhinní

Táillí a fhaightear i ndáil le seirbhísí a sholáthraítear le linn tréimhse ama, aithnítear iad mar ioncam de réir mar a sholáthraítear na seirbhísí, agus táillí a thuilltear ar chur i bhfeidhm gníomh suntasach, aithnítear iad mar ioncam nuair a thugtar an gníomh suntasach i gcrích. Cuirtear na táillí sin i láthair sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile laistigh d’ioncam ó tháillí agus ó choimisiúin.

Díbhinní a bhaineann le scaireanna agus le hurrúis toraidh athraithigh eile, aithnítear iad nuair a dhearbhaítear iad agus cuirtear i láthair iad sa ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile laistigh de ghlanghnóthachain réadaithe ar scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile.

2.4.11   Cánachas

Sa Phrótacal ar phribhléidí agus díolúintí an Aontais Eorpaigh, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, sonraítear go bhfuil sócmhainní, ioncaim agus maoin eile Institiúidí an Aontais díolmhaithe ó gach cáin dhíreach.

3   Bainistiú Riosca

Cuirtear faisnéis i láthair sa nóta seo ar neamhchosaint na Saoráide ar rioscaí creidmheasa agus airgeadais agus ar a bainistíocht agus ar a rialú ar na rioscaí sin, go háirithe na rioscaí príomhúla a bhaineann leis an úsáid a bhaineann sí as ionstraimí airgeadais. Is iad sin:

—

riosca creidmheasa – an riosca caillteanais a eascraíonn as mainneachtain chliaint nó chontrapháirtí agus a thagann chun cinn ar neamhchosaint creidmheasa de gach cineál, lena n-áirítear riosca socraíochta (38);

—

riosca leachtachta – an riosca nach bhfuil ar a chumas ag eintiteas méaduithe ar shócmhainní a chistiú agus oibleagáidí a chomhlíonadh de réir mar a bhíonn siad dlite, gan caillteanais dho-ghlactha a thabhú;

—

riosca margaidh – an riosca go ndéanfar difear d’ioncam eintitis nó do luach a shealúchas in ionstraimí airgeadais le hathruithe ar phraghsanna agus ar rátaí margaidh, amhail rátaí úis, praghsanna cothromais agus rátaí malairte eachtraí.

3.1    Eagrúchán na bainistíochta riosca

Glacann BEI creat bainistíochta riosca na Saoráide ar bhonn leanúnach.

Déanann an Stiúrthóireacht um Riosca Grúpa agus Comhlíontacht de chuid BEI na rioscaí a bhfuil an tSaoráid neamhchosanta orthu a shainaithint go neamhspleách agus déanann sí measúnú, faireachán agus tuairisciú orthu go neamhspleách. Faoi chuimsiú creat faoina gcaomhnaítear an leithscaradh dualgas, tá an Stiúrthóireacht um Riosca Grúpa agus Comhlíontacht neamhspleách ar an Oifig Thosaigh agus soláthraíonn sí an dara tuairim ar na tograí uile a dhéanann an Oifig Thosaigh lena mbaineann impleachtaí riosca.

Ar leibhéal BEI, tuairiscíonn Príomhoifigeach Riosca an Ghrúpa ar Rioscaí Grúpa do Choiste Bainistíochta BEI faoi mhaoirseacht an chomhalta den choiste bainistíochta atá i gceannas ar riosca. Tá rochtain dhíreach ag Príomhoifigeach Riosca an Ghrúpa ar an gCoiste um Beartas Riosca agus féadfaidh sé nó sí scríobh go díreach chuig Bord Stiúrthóirí BEI agus dul i dteagmháil leis maidir le haon ábhar sa réimse a shanntar dó nó di.

3.2    Riosca creidmheasa

Is é atá i riosca creidmheasa an caillteanas a d’fhéadfadh a eascairt as mainneachtain chliaint nó chontrapháirtí agus an caillteanas a thagann chun cinn ar neamhchosaint creidmheasa de gach cineál, lena n-áirítear socraíocht.

3.2.1   Beartas maidir le riosca creidmheasa

Agus anailís chreidmheasa á déanamh ar chontrapháirteanna iasachta, déanann BEI measúnú ar an riosca creidmheasa agus ar an gcaillteanas ionchasach d’fhonn an riosca a chainníochtú agus a phraghsáil. D’fhorbair BEI Modheolaíocht Rátála Inmheánaí (‘IRM’) chun Rátálacha Inmheánacha a gcontrapháirteanna iasachtaí/ráthóra atá ábhartha ó thaobh creidmheasa de a chinneadh. Déantar an mhodheolaíocht a shaincheapadh le haghaidh gach mórchineáil contrapháirte creidmheasa (e.g. Corparáidí, Institiúidí Airgeadais, etc.). Agus an Dea-Chleachtas Baincéireachta is infheidhme maidir le BEI agus na prionsabail a leagtar síos faoin Rialachán maidir le Ceanglais Chaipitil (CRR) araon á gcur san áireamh, gach contrapháirt atá ábhartha do phróifíl chreidmheasa idirbhirt shonraigh, aicmítear í i gcatagóirí rátála inmheánaí trí úsáid a bhaint as Modheolaíocht Rátála Inmheánaí le haghaidh an chineáil shonraigh contrapháirte. Sanntar Rátáil Inmheánach do gach contrapháirt lena léirítear a PD tar éis mionanailís ar ghnó agus ar phróifíl riosca airgeadais na contrapháirte agus ar a comhthéacs oibriúcháin riosca tíre. Déantar sainchoigeartuithe nuair is gá faoi bhreithniú thacaíocht mháthairchuideachta na n-eintiteas dlíthiúil nó thacaíocht an rialtais, agus ceadaítear leis an rátáil deiridh sáruithe chun faisnéis (e.g. praghsáil mhargaidh) nach gcuirtear san áireamh sa tsamhail a léiriú.

Sa mheasúnú creidmheasa ar mhaoiniú tionscadail agus in oibríochtaí iontaofa teoranta struchtúrtha eile, úsáidtear uirlisí riosca creidmheasa atá ábhartha don earnáil, atá dírithe go príomha ar infhaighteacht an tsreafa airgid agus ar acmhainneacht fiach-sheirbhíse. Áirítear ar na huirlisí sin anailís a dhéanamh ar chreat conarthach na dtionscadal, anailís chontrapháirte agus ionsamhlúcháin sreafa airgid. Ar an gcaoi chéanna le corparáidí agus institiúidí airgeadais, sanntar rátáil riosca inmheánach do gach tionscadal. Ar deireadh, déanann Roinn na hEacnamaíochta stáit lasmuigh den Aontas Eorpach a rátáil bunaithe ar shamhail staitistiúil.

Déantar faireachán ar gach rátáil inmheánach thar shaolré na hiasachta, agus tugtar cothrom le dáta go tréimhsiúil iad.

Chun an riosca creidmheasa a mhaolú, úsáideann BEI, i gcás inarb iomchuí agus ar bhonn cás ar chás, feabhsuithe creidmheasa éagsúla lena n-áirítear, i measc nithe eile, urrúis contrapháirtí nó urrúis a bhaineann le tionscadail, ráthaíochtaí agus clásail chonarthacha ag brath ar an gcineál iasachtaí agus ar an gcineál oibríochta.

Ní úsáideann an tSaoráid aon díorthach creidmheasa chun an riosca creidmheasa a mhaolú.

3.2.2   Neamhchosaint uasta ar riosca creidmheasa gan aon chomhthaobhacht ná feabhsú creidmheasa eile a chur san áireamh

Léirítear sa tábla seo a leanas an neamhchosaint uasta ar riosca creidmheasa le haghaidh chomhpháirteanna an ráitis maidir le staid airgeadais, lena n-áirítear díorthaigh. Léirítear an neamhchosaint uasta i bhfoirm chomhlán, roimh éifeacht an mhaolaithe mar thoradh ar úsáid comhthaobhachta.

(in EUR’000)

Neamhchosaint uasta

31.12.2025

31.12.2024

SÓCMHAINNÍ

 

 

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

1 665 129

1 638 604

Méideanna is infhaighte ó ranníocóirí

-

7 482

Ionstraimí airgeadais díorthacha

7 819

783

Iasachtaí agus airleacain

1 063 511

1 498 048

Sócmhainní eile

36 833

-

Iomlán

2 773 292

3 144 917

Forálacha maidir le gealltanais iasachta

-17 585

-18 320

LASMUIGH DEN CHLÁR COMHARDAITHE

 

 

Dliteanais theagmhasacha

 

 

—

Ráthaíochtaí eisithe

-

-

Gealltanais

 

 

—

Iasachtaí neamh-eisíoctha

354 187

676 229

—

Ráthaíochtaí neamheisithe

2 500

2 500

Iomlán lasmuigh den chlár comhardaithe

356 687

678 729

Neamhchosaint creidmheasa iomlán

3 112 394

3 805 326

3.2.3   Riosca creidmheasa ar iasachtaí agus ar airleacain

3.2.3.1   Tomhas an riosca creidmheasa maidir le hiasachtaí agus airleacain

Iasachtaí agus airleacain nó ráthaíochtaí arna ngabháil ar láimh ag an tSaoráid, tairbhíonn siad de mheasúnú riosca cuimsitheach agus cainníochtú ar mheastacháin maidir le caillteanas ionchasach a léirítear i nGrádú Iasachta (‘LG’). Tá oibríochtaí faoi IFE (mar a thugtar tuairisc orthu i Nóta 25), cé is moite d’iasachtaí idirghafa, faoi réir Phrionsabail an tSainordaithe Ghinearálta maidir le Riosca mar a bheartaítear i dtreoirlínte BEI maidir le riosca creidmheasa agus cothromais. Bunaítear LGanna de réir critéir a nglactar go coitianta leo, bunaithe ar cháilíocht an iasachtaí, ar aibíocht na hiasachta, ar an gcineál ráthaíochta agus, i gcás inarb iomchuí, ar an ráthóir.

Cuimsítear leis an gcóras grádaithe iasachtaí na modheolaíochtaí, próisis, bunachair sonraí agus córais TF lena dtacaítear le measúnú ar riosca creidmheasa in oibríochtaí trína dtugtar iasachtaí agus le cainníochtú meastachán maidir le caillteanas ionchasach. Tá achoimre ann ar mhéid mór faisnéise arb é is cuspóir dó rangú coibhneasta rioscaí creidmheasa iasachtaí a chur ar fáil. Léirítear le LGanna luach láithreach leibhéal measta an ‘chaillteanais ionchasaigh’, arb é atá ann toradh Dhóchúlacht mainneachtana na bpríomhoibleagáideoirí, na Neamhchosanta ar Mhainneachtain, agus na déine caillteanais i gcás mainneachtana. Úsáidtear LGanna chun na gcríoch seo a leanas:

—

mar chabhair le measúnú níos mionsonraithe agus níos cainníochtúla a dhéanamh ar rioscaí de dheasca iasachtaí;

—

mar tháscaire ar athruithe ar rioscaí creidmheasa chun tosaíocht a thabhairt d’iarrachtaí faireacháin;

—

mar thuairisc ar cháilíocht phunann na hiasachta ag aon dáta ar leith; agus

—

mar ionchur i gcinntí maidir le praghsáil riosca.

Úsáidtear na fachtóirí seo a leanas chun LG a chinneadh:

i)

Acmhainneacht chreidmheasa an iasachtóra: Déanann an Bhainistíocht Riosca athbhreithniú ar iasachtaithe agus measúnú ar a n-acmhainneacht chreidmheasa go neamhspleách, bunaithe ar mhodheolaíochtaí inmheánacha agus ar shonraí seachtracha. I gcomhréir le Cur Chuige Basel III Bunaithe ar Rátálacha Inmheánacha atá roghnaithe, tá modheolaíocht rátála inmheánach (IRM) forbartha ag an mBanc chun rátálacha inmheánacha iasachtaithe agus ráthóirí a chinneadh. Tá sé sin bunaithe ar thacar de bhileoga scórála a bhaineann go sonrach le cineálacha contrapháirtithe sainmhínithe.

ii)

Leis an gcomhghaol réamhshocraithe: déantar na seansanna go dtiocfaidh deacrachtaí airgeadais chun cinn go comhuaineach don iasachtaí agus don ráthóir araon a chainníochtú. Dá airde an comhghaol idir dóchúlachtaí mainneachtana an iasachtóra agus an ráthóra, is ísle luach na ráthaíochta agus dá bhrí sin is ísle (is measa) an LG.

iii)

Luach ionstraimí ráthaíochta agus urrús: déantar measúnú ar an luach sin ar bhonn na teaglama d’acmhainneacht chreidmheasa an eisitheora agus den chineál ionstraime a úsáidtear.

iv)

An ráta aisghabhála is infheidhme: is é sin an méid a nglactar leis a bheith aisghafa tar éis mainneachtain ag an gcontrapháirtí ábhartha arna shloinneadh mar chéatadán den neamhchosaint ábhartha ar iasachtaí.

v)

An creat conarthach: cuirfidh creat conarthach fónta le cáilíocht na hiasachta agus cuirfidh sé feabhas ar a LG.

vi)

Maidir le fad na hiasachta nó, ar bhonn níos ginearálta, le sreafaí airgid na hiasachta: i gcás ina mbeidh gach ní eile cothrom, dá fhaide tréimhse na hiasachta, is ea is airde an riosca go dtabhófar deacrachtaí maidir le seirbhísiú na hiasachta.

Déantar caillteanas ionchasach iasachta a ríomh trí na sé eilimint thuas. Ag brath ar leibhéal an chaillteanais ionchasaigh, sanntar iasacht do cheann amháin de na haicmí LG a liostaítear thíos:

“A”

Iasachtaí príomhcháilíochta:

“A0”

lena gcuimsítear “rioscaí ceannasacha” an Aontais is é sin le rá iasachtaí a dheonaítear do Bhallstáit, nó atá ráthaithe go hiomlán, go sainráite agus go neamhchoinníollach ag Ballstáit i gcás nach bhfuil coinne le haon deacrachtaí aisíocaíochta, i.e. caillteanas ionchasach 0 % (ar bhonn stádas creidiúnaí tosaíochta an Bhainc agus cosaint reachtúil a mheastar a áirithíonn aisghabháil iomlán shócmhainní an Bhainc tráth aibíochta) chomh maith le hiasachtaí lena ngabhann ráthaíocht chuimsitheach ón Aontas nó ón mBallstát.

‘A+’

lena gcuimsítear iasachtaí arna ndeonú d’eintitis (nó arna ráthú ag eintitis) seachas Ballstáit den Aontas Eorpach nach bhfuil aon choinne leis ná coinne áirithe leis ann go dtiocfaidh meath ar an gcáilíocht ina leith ar feadh thréimhse na n-iasachtaí sin.

‘B’

Iasachtaí ardchaighdeáin: cineál sócmhainní atá iontu siúd a mothaíonn an Banc compordach ina leith, cé nach gcuirtear meath mionchúiseach amach anseo as an áireamh. Úsáidtear B+ agus B- chun dóchúlacht choibhneasta na féidearthachta go dtarlóidh meath den sórt sin a chur in iúl.

‘C’

Iasachtaí ardcháilíochta: sampla de sin is ea iasachtaí ‘sínithe aonair’ (neamhurraithe) do chorparáidí soladacha (e.g. rátáil inmheánach choibhéiseach Baa1/BBB+), agus aibíocht réasúnach agus clásail chosantach leordhóthanacha ag gabháil leo.

‘D’

(Seachas iasachtaí a fhormheastar ar an leibhéal seo ar dtús) léiríonn an aicme grádaithe seo an neamhchosaint theorannach ag a bhfuil próifíl riosca a nglacann an Banc léi i gcoitinne. Is leis na fo-aicmithe D+ agus D- is beaichte a chinntear an tairseach sin maidir le hiasachtaí a ghrádú.

‘E’

Áirítear leis an gcatagóir LG seo iasachtaí lena mbaineann próifíl riosca is mó ná an phróifíl riosca a nglactar leis go ginearálta. Áirítear leis freisin iasachtaí ar bhain fadhbanna tromchúiseacha leo le linn a saolré ar iasachtaí iad nach féidir a chur as an áireamh ina leith go sleamhnóidh siad i dtreo caillteanais. Ar an ábhar sin, déantar grinn-dhlúthfhaireachán ar na hiasachtaí. Leis na fo-aicmí E+ agus E-, déantar idirdhealú idir déine an phróisis faireacháin speisialta sin, agus bíonn na hoibríochtaí sin a ghrádaítear mar E- i riocht ina bhfuil féidearthacht láidir ann nach féidir seirbhís fiachais a choinneáil ar bun ar bhonn tráthúil agus dá bhrí sin go mbíonn gá le hathstruchtúrú fiachais de chineál éigin, rud as a bhféadfadh caillteanas lagaithe eascairt.

‘F’

Le F (teip) cuirtear in iúl gur iasachtaí atá i gceist a bhfuil rioscaí do-ghlactha ag baint leo. Ní féidir le hiasachtaí a ghrádaítear mar F- eascairt ach amháin as idirbhearta gan íoc ar bhain leo, imthosca aimhleasacha móra eisceachtúla gan choinne tar éis an tsínithe. Gach oibríocht i gcás ina dtarlaíonn caillteanas préimhe don tSaoráid, grádaítear mar F iad agus cuirtear foráil shonrach i bhfeidhm.

Leis an tábla i roinn 3.2.3.3 taispeántar an anailís ó thaobh cháilíocht an chreidmheasa de a rinneadh ar phunann iasachta na Saoráide, bunaithe ar aicmí éagsúla LG ar a dtugtar tuairisc thuas.

3.2.3.2   Anailís ar an neamhchosaint ar riosca creidmheasa an iasachtaithe

Leis an tábla seo a leanas, taispeántar an uas-neamhchosaint (suim ghlanluacha) ar an riosca creidmheasa a bhaineann le hiasachtaí agus le hairleacain atá sínithe (eisíoctha agus neamh-eisíoctha) de réir chineál an iasachtóra, agus ráthaíochtaí arna soláthar ag ráthóirí á gcur san áireamh:

(in EUR’000)

)An 31.12.2025

Ráthaithe

Gan bheith ráthaithe

Iomlán

% den Iomlán a eisíocadh

Institiúidí airgeadais

37 020

590 941

627 961

59 %

Corparáidí

117 547

125 812

243 359

23 %

Údaráis phoiblí

-

-

-

0 %

Stáit

-

192 191

192 191

18 %

Iomlán a eisíocadh

154 567

908 944

1 063 511

100 %

Neamh-eisíoctha

19 023

317 579

336 602

 

Iomlán eisíoctha agus neamh-eisíoctha

173 590

1 226 523

1 400 113

 


(in EUR’000)

An 31.12.2024

Ráthaithe

Gan bheith ráthaithe

Iomlán

% den Iomlán a eisíocadh

Institiúidí airgeadais

45 015

879 963

924 978

62 %

Corparáidí

164 680

193 836

358 516

24 %

Údaráis phoiblí

-

-

-

0 %

Stáit

-

214 554

214 554

14 %

Iomlán a eisíocadh

209 695

1 288 353

1 498 048

100 %

Neamh-eisíoctha

42 259

615 650

657 909

 

Iomlán eisíoctha agus neamh-eisíoctha

251 954

1 904 003

2 155 957

 

Cuirtear de chúram ar an Stiúrthóireacht um Bainistíocht agus Faireachán Punann a bheith freagrach as faireachán a dhéanamh ar iasachtaithe agus ar ráthóirí, mar aon le faireachán airgeadais agus faireachán conarthach a bhaineann le tionscadail. Dá bhrí sin, déantar faireachán go leanúnach ar acmhainneacht creidmheasa iasachtaí, iasachtóirí agus ráthóirí na Saoráide, uair sa bhliain ar a laghad ach níos minice ar bhonn de réir mar is gá agus mar fheidhm de theagmhais chreidmheasa a tharlaíonn. Go háirithe, déanann an Stiúrthóireacht um Bainistíocht agus Faireachán Punann athbhreithniú chun a áirithiú go gcomhlíontar cearta conarthacha agus, i gcás ina dtiocfaidh meath ar rátáil agus/nó i gcás mainneachtain conarthaí, déantar gníomhaíocht feabhais. Saothraítear bearta maolaithe, cibé uair is gá i gcomhréir leis na treoirlínte maidir le riosca creidmheasa. Chomh maith leis sin, i gcás ina ndéantar athnuachan ar ráthaíochtaí bainc a fhaightear le haghaidh na n-iasachtaí dá chuid, áirithítear go n-athsholáthraítear iad sin nó go ngníomhaítear go tráthúil.

3.2.3.3   Anailís ar cháilíocht chreidmheasa de réir chineál an iasachtaí

Taispeántar leis na táblaí thíos an anailís ar cháilíocht chreidmheasa phunann iasachta na Saoráide an 31 Nollaig 2025 agus an 31 Nollaig 2024 de réir na n-iarratas ar Ghrádú Iasachtaí, bunaithe ar an neamhchosaint a síníodh (eisíoctha agus neamh-eisíoctha):

(in EUR’000)

An 31.12.2025

 

Ardghrád

Grád Caighdeánach

Íosriosca is inghlactha Riosca

Ardriosca

Gan ghrádú (*4)

Iomlán

% den Iomlán

 

 

A go B-

C

D+

D- agus faoina bhun

 

 

 

Iasachtaí

Institiúidí airgeadais

327 807

10 542

90 260

250 875

-

679 484

48 %

 

Corparáidí

32 538

1 696

-

131 661

109 628

275 523

20 %

 

Údaráis phoiblí

-

-

-

-

-

-

0 %

 

Stáit

-

948

14 223

429 935

-

445 106

32 %

Iomlán

 

360 345

13 186

104 483

812 471

109 628

1 400 113

100 %

(*4)  Oibríochtaí iasachtaí arna dtomhas ar FVTPL.


(in EUR’000)

An 31.12.2024

 

Ardghrád

Grád Caighdeánach

Íosriosca is inghlactha Riosca

Ardriosca

Gan ghrádú (*5)

Iomlán

% den Iomlán

 

 

A go B-

C

D+

D- agus faoina bhun

 

 

 

Iasachtaí

Institiúidí airgeadais

234 681

299 526

218 172

387 621

-

1 140 000

53 %

 

Corparáidí

41 934

3 318

-

189 403

195 031

429 686

20 %

 

Institiúidí poiblí

-

-

-

-

-

-

0 %

 

Stáit

51 820

2 929

22 375

509 147

-

586 271

27 %

Iomlán

 

328 435

305 773

240 547

1 086 171

195 031

2 155 957

100 %

(*5)  *Oibríochtaí iasachtaí arna dtomhas ar FVTPL.

3.2.3.4   Comhchruinnithe riosca sna hiasachtaí agus sna hairleacain

3.2.3.4.1    Anailís gheografach

Bunaithe ar thír an iasachtaí, is féidir anailís a dhéanamh ar phunann iasachta na Saoráide de réir na réigiún geografach seo a leanas (in EUR’000):

Tír an iasachtaí

31.12.2025

31.12.2024

an Chéinia

170 406

246 455

an Éigipt

146 658

224 074

Barbadós

111 951

67 426

an Aetóip

109 593

117 954

an tSaimbia

76 553

84 336

an Nigéir

70 645

119 847

Oileán Mhuirís

62 459

86 850

Camarún

48 915

58 577

Ruanda

43 013

67 061

Uganda

28 936

37 062

an tSiombáib

24 124

35 885

ACC réigiúnach

24 317

75 060

Tóga

22 566

91 324

an tSeineagáil

17 710

18 052

An Congó (Poblacht Dhaonlathach)

16 513

23 820

an Nua-Chaladóin

15 760

21 166

an Tansáin

9 462

16 233

Beinin

8 702

16 208

an Mháratáin

6 123

8 717

an Ghuine

6 076

10 337

An Cósta Eabhair

4 934

7 440

an Phoblacht Dhoiminiceach

4 850

11 006

Madagascar

4 815

9 122

na Séiséil

4 731

5 018

Easuaitíní

4 660

5 673

Saint Lucia

4 253

4 864

Mailí

3 730

5 707

Oileáin Cayman

2 983

5 588

an Mhaláiv

2 255

3 586

Cabo Verde

1 696

3 318

an Mhicrinéis

1 536

2 062

Mósaimbíc

1 048

3 126

Buircíne Fasó

887

2 348

Polainéis na Fraince

590

1 193

Samó

61

198

Gána

-

1 304

Háítí

-

51

Iomlán

1 063 511

1 498 048

3.2.3.4.2    Anailís de réir earnáil tionsclaíochta

Déantar anailís leis an tábla thíos ar phunann iasachta na Saoráide de réir earnáil tionscail an iasachtaí. Oibríochtaí a eisíoctar d’idirghabhálaí airgeadais ar dtús sula n-eisíoctar don tairbhí deiridh iad, tuairiscítear iad faoi ‘Treasach agus eile’ (in EUR’000):

Earnáil tionsclaíochta an iasachtaí

31.12.2025

31.12.2024

Seirbhísí Airgeadais

627 960

924 947

Riarachán Poiblí

192 191

214 554

Leictreachas

137 746

170 632

Ceimiceáin

54 806

81 046

Líonraí Rialáilte

14 571

5 441

Seirbhísí Gnó, TF agus na Meáin Chumarsáide

10 920

33 926

Cógaisíocht agus Trealamh Míochaine

8 305

13 227

Earraí Infheistíochta

6 057

7 244

Miotail agus Mianadóireacht

5 175

7 157

Earraí Tomhaltais agus Miondíol

3 499

-

Athghabháil agus Athchúrsáil Dramhaíola

2 281

3 041

Cúram Sláinte

-

36 833

Iomlán

1 063 511

1 498 048

3.2.3.5   Neamhchosaint ar riosca creidmheasa le haghaidh gach rátáil riosca inmheánach

Úsáideann BEI modheolaíocht rátála inmheánach i gcomhréir leis an gCur Chuige Bunaithe ar Rátálacha Inmheánacha faoi Basel III. Tá rátáil inmheánach sannta do thromlach chontrapháirtithe na Saoráide de réir na modheolaíochta sin. Taispeántar miondealú leis an tábla thíos ar phunann iasachta na Saoráide de réir na rátála is fearr idir rátálacha inmheánacha an iasachtaí nó an ráthóra, i gcás ina mbeidh fáil orthu. I gcásanna nach mbeidh fáil ar rátáil inmheánach, úsáideadh an rátáil sheachtrach le haghaidh na hanailíse sin.

Taispeántar leis an tábla na neamhchosaintí sínithe (eisíoctha agus neamh-eisíoctha) agus na neamhchosaintí atá ualaithe ó thaobh riosca araon, bunaithe ar mhodheolaíocht inmheánach a úsáideann an tSaoráid ar mhaithe le teorainneacha a bhainistiú.

( in EUR 000)

 

 

2025

 

Grád coibhéiseach de chuid Moody

Caillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) ar feadh 12 mhí

ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

FVTPL

Iomlán

Iasachtaí agus airleacain ag costas amúchta

 

 

 

 

 

 

Rátáil Inmheánach 1 - riosca creidmheasa fíorbheag

Aaa

-

30 258

-

-

30 258

Rátáil Inmheánach 2 - riosca creidmheasa an-íseal

Aa1 - Aa3

111 954

-

-

-

111 954

Rátáil Inmheánach 3 - riosca creidmheasa íseal

A1 - A3

8 704

-

-

-

8 704

Rátáil Inmheánach 4 - meánriosca creidmheasa

Baa1 - Baa3

163 126

-

2 281

-

165 407

Rátáil Inmheánach 5 - contrapháirtí atá lag ó thaobh airgeadais de

Ba1 - Ba3

42 793

4 794

-

-

47 587

Rátáil Inmheánach 6 - ardriosca creidmheasa

B1 - B3

319 758

54 209

-

-

373 967

Rátáil Inmheánach 7 - riosca creidmheasa an-ard

faoi bhun Caa1

38 565

216 042

-

-

254 607

Rátáil Inmheánach 8 - contrapháirtí ar mainneachtain

faoi bhun Caa1 ach ar mainneachtain

-

-

15 553

-

15 553

Iasachtaí agus airleacain ag FVTPL

 

-

-

-

148 669

148 669

Liúntas caillteanais agus coigeartú FV

 

-7 186

-13 764

-2 471

-69 774

-93 195

Suim ghlanluacha iasachtaí agus airleacan

 

677 714

291 539

15 363

78 895

1 063 511

Gealltanais iasachta

 

 

 

 

 

 

Rátáil Inmheánach 2 - riosca creidmheasa an-íseal

Aa1 - Aa3

24 971

-

-

-

24 971

Rátáil Inmheánach 4 - meánriosca creidmheasa

Baa1 - Baa3

-

-

-

-

-

Rátáil Inmheánach 5 - contrapháirtí atá lag ó thaobh airgeadais de

Ba1 - Ba3

-

-

-

-

-

Rátáil Inmheánach 6 - ardriosca creidmheasa

B1 - B3

11 397

254 999

-

-

266 396

Rátáil Inmheánach 7 - riosca creidmheasa an-ard

faoi bhun Caa1

12 500

19 582

-

-

32 082

Rátáil Inmheánach 8 - contrapháirtí ar mainneachtain

faoi bhun Caa1 ach ar mainneachtain

-

-

-

-

-

Gan aon rátáil inmheánach (*6)

 

-

-

-

-

-

Iasachtaí agus airleacain ag FVTPL

 

-

-

-

30 738

30 738

Liúntas caillteanais agus coigeartú FV

 

- 566

-17 019

-

-

-17 585

Suim ghlanluacha na ngealltanas iasachta

 

48 302

257 562

-

30 738

336 602

(*6)  Comhaontuithe gníomhaireachta nach ann d’aon chontrapháirtí foluiteach ina leith ar an dáta tuairiscithe.


(in EUR’000)

 

 

2024

 

Grád coibhéiseach de chuid Moody

Caillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) ar feadh 12 mhí

ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

FVTPL

Iomlán

Iasachtaí agus airleacain ag costas amúchta

 

 

 

 

 

 

Rátáil Inmheánach 1 - riosca creidmheasa fíorbheag

Aaa

-

38 896

-

-

38 896

Rátáil Inmheánach 2 - riosca creidmheasa an-íseal

Aa1 - Aa3

67 436

-

-

-

67 436

Rátáil Inmheánach 3 - riosca creidmheasa íseal

A1 - A3

10 501

-

-

-

10 501

Rátáil Inmheánach 4 - meánriosca creidmheasa

Baa1 - Baa3

246 650

-

3 041

-

249 691

Rátáil Inmheánach 5 - contrapháirtí atá lag ó thaobh airgeadais de

Ba1 - Ba3

66 050

-

-

-

66 050

Rátáil Inmheánach 6 - ardriosca creidmheasa

B1 - B3

588 657

29 996

16 233

-

634 886

Rátáil Inmheánach 7 - riosca creidmheasa an-ard

faoi bhun Caa1

74 924

229 726

-

-

304 650

Rátáil Inmheánach 8 - contrapháirtí ar mainneachtain

faoi bhun Caa1 ach ar mainneachtain

-

-

22 307

-

22 307

Iasachtaí agus airleacain ag FVTPL

 

-

-

-

200 677

200 677

Liúntas caillteanais agus coigeartú FV

 

-9 675

-12 576

-12 431

-62 364

-97 046

Suim ghlanluacha iasachtaí agus airleacan

 

1 044 543

286 042

29 150

138 313

1 498 048

Gealltanais iasachta

 

 

 

 

 

 

Rátáil Inmheánach 2 - riosca creidmheasa an-íseal

Aa1 - Aa3

86 796

-

-

-

86 796

Rátáil Inmheánach 4 - meánriosca creidmheasa

Baa1 - Baa3

10 000

-

-

-

10 000

Rátáil Inmheánach 5 - contrapháirtí atá lag ó thaobh airgeadais de

Ba1 - Ba3

81 500

-

-

-

81 500

Rátáil Inmheánach 6 - ardriosca creidmheasa

B1 - B3

20 000

270 990

-

-

290 990

Rátáil Inmheánach 7 - riosca creidmheasa an-ard

faoi bhun Caa1

12 500

11 329

-

-

23 829

Rátáil Inmheánach 8 - contrapháirtí ar mainneachtain

faoi bhun Caa1 ach ar mainneachtain

-

-

111 000

-

111 000

Gan aon rátáil inmheánach (*7)

 

15 445

-

-

-

15 445

Iasachtaí agus airleacain ag FVTPL

 

-

-

-

56 669

56 669

Liúntas caillteanais agus coigeartú FV

 

-1 491

-16 829

-

-

-18 320

Suim ghlanluacha na ngealltanas iasachta

 

224 750

265 490

111 000

56 669

657 909

Déanann BEI faireachán go leanúnach ar theagmhais lena ndéantar difear dá iasachtaithe agus dá ráthóirí. Go háirithe, déanann BEI measúnú ar bhonn cás ar chás ar a chearta conarthacha i gcás meathlú rátála agus tá bearta maolaithe á lorg aige. Chomh maith leis sin, coinníonn sé súil ghéar ar athnuachan ráthaíochtaí bainc a fhaightear dá iasachtaí chun a áirithiú go gcuirfear iasachtaí eile ina n-ionad nó go ndéanfar beart go tráthúil más gá.

(*7)  Comhaontuithe gníomhaireachta nach ann d’aon chontrapháirtí foluiteach ina leith ar an dáta tuairiscithe.

3.2.3.6   Riaráiste ar iasachtaí agus laguithe

Sainaithnítear méideanna atá i riaráiste, déantar faireachán orthu agus déantar iad a thuairisciú de réir na nósanna imeachta a shainítear i ‘Treoirlínte agus Nósanna Imeachta maidir le Faireachán Airgeadais’ ar fud an bhainc. Tá na nósanna imeachta sin i gcomhréir le dea-chleachtais bhaincéireachta agus glactar iad le haghaidh na n-iasachtaí go léir atá á mbainistiú ag BEI.

Tá an próiseas faireacháin struchtúrtha chun a áirithiú (i) go mbraitear riaráiste féideartha agus go dtuairiscítear chuig na seirbhísí atá i gceannas iad leis an moill is lú is féidir; (ii) go gcuirfear cásanna criticiúla ar aghaidh go pras go dtí an leibhéal ceart oibríochtúil agus cinnteoireachta; (iii) go soláthraítear tuairisciú tráthrialta do bhainisteoireacht na Saoráide faoin stádas foriomlán.

Is féidir anailís a dhéanamh mar a leanas ar an riaráiste agus ar na laguithe ar iasachtaí agus ar airleacain

 

Iasachtaí agus airleacain

31.12.2025

Iasachtaí agus airleacain

31.12.2024

Suim ghlanluacha

1 063 511

1 498 048

 

 

 

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

 

 

Ollmhéid

15 553

22 307

Lagú - liúntas caillteanais

-2 471

-12 431

Suim ghlanluacha ECL saoil ag a bhfuil fadhbanna creidmheasa

13 082

9 876

Thar téarma ach gan fadhbanna creidmheasa

 

 

Thar téarma, lena gcuimsítear

 

 

0-30 lá

201

229

30-90 lá

-

26

90-180 lá

-

-

breis agus 180 lá

-

25

Suim ghlanluacha atá thar téarma ach gan fadhbanna creidmheasa

201

280

Suim ghlanluacha nach bhfuil thar téarma agus gan fadhbanna creidmheasa

1 050 228

1 487 892

Suim ghlanluacha iomlán na n-iasachtaí agus na n-airleacan

1 063 511

1 498 048

3.2.3.7   Íogaireacht ar ECL i gcás dálaí eacnamaíocha amach anseo (in EUR’000)

Bíonn ECL íogair i gcás breithiúnas agus toimhdí a dhéantar maidir le foirmliú cásanna réamhbhreathnaitheacha. Déanann BEI anailís íogaireachta ar an ECL a aithnítear ar aicmí ábhartha a shócmhainní.

Réamhaisnéisí maidir le dálaí eacnamaíocha amach anseo (trí chásanna maicreacnamaíocha), is ionchuir iad i samhail réamhaisnéise lena soláthraítear paraiméadair rioscaí coinníollacha, ar ionchur iad chun liúntas caillteanais a ríomh.

Díorthaítear na cásanna as suaití d’OTI, arb é an príomhthomhas ar ghníomhaíocht eacnamaíoch é. Déantar na suaití d’fhíor-OTI a chalabrú chun luaineacht na hathróige roimhe seo a mhacasamhlú. Ina theannta sin, cuirtear breithiúnas saineolaithe i bhfeidhm, i gcás inarb iomchuí, chun méid agus seasmhacht suaití d’OTI a bheachtú. Dá thoradh sin, cinntear suaití in éineacht le feidhm meathlúcháin chun tionchar na suaití le himeacht ama a chinneadh. Dóchúlachtaí atá curtha i gceangal le gach cás, déantar iad a shainiú agus táscairí (luaineachta) an mhargaidh á léiriú mar aon le táscairí/rianairí a forbraíodh go hinmheánach agus a úsáidtear go comhsheasmhach le himeacht ama chun an éiginnteacht a thaifeadadh. Rinneadh ualú suaití dearfacha agus diúltacha ar chothromaíocht na rioscaí sa gheilleagar, ar suaití diúltacha agus dearfacha araon iad ag a bhfuil dóchúlacht 40 % agus 5 % faoi seach, a chur i bhfeidhm ar réamh-mheastacháin ráithiúla sa chleachtadh deireanach.

Taispeántar leis an tábla thíos an liúntas caillteanais ar iasachtaí agus ar airleacain faoi Chéim 1 agus 2. Rinneadh gach cás réamhbhreathnaitheach (e.g. bonnlíne, dearfach agus diúltach) a ualú 100 % seachas ualaí dóchúlachta cáis a chur i bhfeidhm ar fud na dtrí chás.

(in EUR’000)

 

2025

 

Dearfach

Bonnlíne

Diúltach

Oll-neamhchosaint

1 306 210

1 306 210

,

Liúntas caillteanais

29 944

31 693

33 605


(in EUR’000)

 

2024

 

Dearfach

Bonnlíne

Diúltach

Oll-neamhchosaint

1 851 153

1 851 153

1 851 153

Liúntas caillteanais

28 883

30 301

31 819

3.2.3.8   Athchaibidlíocht ar iasachtaí agus staonadh

Measann BEI gur iasachtaí staonta (i.e. iasachtaí, urrúis fiachais agus gealltanais iasachta) iad iasachtaí ar cuireadh síneadh le bearta staonta ina leith. Le bearta staonta, cuimsítear ‘lamháltais’ a chinneann BEI a dhéanamh i dtreo oibleagáideoir a mheastar nach bhfuil in ann na téarmaí agus coinníollacha conarthacha fiach-sheirbhíse a chomhlíonadh i ngeall ar a dheacrachtaí airgeadais, chun é a chur ar a chumas don oibleagáideoir an fiachas a sheirbhísiú nó an conradh a athmhaoiniú, go hiomlán nó go páirteach. Caithfear le neamhchosaintí mar neamhchosaintí staonta más rud é go ndearnadh lamháltas, gan beann ar cé acu atá nó nach bhfuil aon mhéid thar téarma, nó má aicmítear an neamhchosaint mar neamhchosaint ar mainneachtain. Ní chaithfear le neamhchosaintí mar neamhchosaintí staonta i gcás nach bhfuil deacrachtaí airgeadais ag an oibleagáideoir.

I ngnáthchúrsaí gnó, bhraithfí meath na n-iasachtaí atá i gceist trí fhorálacha threoirlínte agus nósanna imeachta an Bhainc agus dhéanfaí faireachán air sula ndéanfaí athchaibidlíocht. Nuair a bheadh athchaibidlíocht déanta ina leith, leanfadh BEI de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar na hiasachtaí sin. Má tá fadhb creidmheasa ag an ionstraim airgeadais aistreofar chuig Céim 3 í. Déanfar faireachán ar an iasacht go tráthrialta i gcomhréir le creat an Bhainc.

Ar na bearta agus na cleachtais staonta a chuireann BEI i gcrích mar chuid dá ghníomhaíochtaí athstruchtúrúcháin le linn na tréimhse tuairiscithe, áirítear síneadh a chur le haibíochtaí, gan ach caipiteal a chur siar, caipiteal agus ús a chur siar, tarscaoileadh cúnant ábhartha agus caipitliú riaráiste, ach gan bheith teoranta dóibh sin amháin.

Oibríochtaí atá faoi réir bearta staonta, tuairiscítear amhlaidh iad sa tábla thíos:

(in EUR’000)

 

31.12.2025

31.12.2024

 

Tuillmheach

Neamhthuillmheach

Tuillmheach

Neamhthuillmheach

An líon conarthaí atá faoi réir cleachtais staonta

1

9

3

7

Luachanna de réir na leabhar (lena n-áirítear ús agus méideanna i riaráiste)

9 569

71 509

60 223

35 718

Liúntas ECL aitheanta

106

45 760

622

11 156

Ioncam úis i leith conarthaí staonta

687

1 601

3 353

1 717


(in EUR’000)

 

 

 

Bearta staonta

 

 

 

 

31.12.2024

Síneadh a chur le haibíochtaí

Caipiteal agus ús a chur siar

Sárú ar chúnaint airgeadais ábhartha

Eile

Aisíocaíocht chonarthach, foirceannadh conarthach agus/nó díscríobh chonarthach

31.12.2025

Institiúidí airgeadais

22 382

-

-

-9 643

-

-1 460

11 279

Corparáidí

73 559

13 767

6 580

4 154

-

-28 261

69 799

Iomlán

95 941

13 767

6 580

-5 489

-

-29 721

81 078

3.2.4   Riosca creidmheasa ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim

Déantar cistí atá ar fáil a infheistiú i gcomhréir le sceideal oibleagáidí eisíocaíochta conarthacha na Saoráide. Ón 31 Nollaig 2025, agus ón 31 Nollaig 2024, bhí infheistíochtaí i bhfoirm taiscí bainc, deimhnithe taisce agus páipéir thráchtála.

Tá rátáil ag na heintitis údaraithe atá comhchosúil leis na rátálacha gearrthéarmacha agus fadtéarmacha a cheanglaítear le haghaidh láithrithe cisteáin BEI féin. I gcás ina ndeonaíonn níos mó ná gníomhaireacht rátála creidmheasa amháin rátálacha difriúla, is é an rátáil is ísle a bhíonn i réim. Is é EUR 50 000 000 (caoga milliún euro) an uasteorainn údaraithe le haghaidh gach banc údaraithe faoi láthair. Tá eisceacht ón riail sin tugtha do Societe Generale S. A., áit a bhfuil cuntais airgid oibriúcháin na Saoráide. Is é EUR 110 000 000 (céad agus a deich milliún euro) an teorainn creidmheasa ghearrthéarmach le haghaidh Societe Generale S. A. an 31 Nollaig 2025 agus an 31 Nollaig 2024. Tá feidhm ag an teorainn mhéadaithe maidir le suim an airgid thirim arna sealbhú ag na cuntais airgid oibriúcháin agus maidir leis na hionstraimí arna n-eisiúint ag an gcontrapháirtí sin agus atá i seilbh na punainne cisteáin.

Rinneadh na hinfheistíochtaí uile le heintitis údaraithe le haibíocht uasta 3 mhí ón dáta luacha. Tuairiscíodh na sáruithe uile ar theorainneacha na neamhchosanta creidmheasa do na sainordaitheoirí. An 31 Nollaig 2025 agus an 31 Nollaig 2024 bhí íosrátáil P-2 (coibhéis Moody) ar a laghad ar an lá socraíochta ag na taiscí téarma, páipéir thráchtála agus airgead ar láimh uile arna sealbhú ag punann chisteáin na Saoráide.

Taispeántar leis an tábla seo a leanas cás an airgid thirim agus na gcoibhéisí airgid thirim lena n-áirítear ús fabhraithe (in EUR’000):

Íosrátáil ghearrthéarmach

(Téarma Moody)

Íosrátáil fhadtéarmach

(Téarma Moody)

31.12.2025

 

31.12.2024

 

P-1

Aaa

210 685

13%

124 532

8%

P-1

Aa1

113 868

7%

173 639

11%

P-1

Aa2

99 792

6%

-

0%

P-1

Aa3

-

0%

149 239

9%

P-1

A1

475 191

28%

309 342

19%

P-1

A2

444 741

26%

280 035

17%

P-1

A3

176 036

11%

367 211

22%

P-2

A3

144 816

9%

154 829

9%

P-2

Baa1

-

0%

79 777

5%

Iomlán

 

1 665 129

100%

1 638 604

100%

3.2.5   Riosca creidmheasa maidir le díorthaigh

3.2.5.1   Beartas maidir le riosca creidmheasa i gcás na ndíorthach

Is éard atá sa riosca creidmheasa i leith na ndíorthach an caillteanas a thabhódh páirtí ar leith i gcás nach mbeadh an contrapháirtí eile sa mhargadh in ann a oibleagáidí conarthacha a urramú. Athríonn an riosca creidmheasa atá bainteach le díorthaigh de réir roinnt tosca (amhail rátaí úis agus malairte) agus ní chomhfhreagraíonn sé de ghnáth ach amháin do chion beag dá luach barúlach.

I ngnáthchúrsa a gníomhaíochta, féadfaidh an tSaoráid conarthaí babhtála a dhéanamh d’fhonn oibríochtaí sonracha trína dtugtar iasachtaí a fhálú nó conarthaí réamhairgeadra a dhéanamh, d’fhonn na staideanna airgeadra dá cuid a fhálú, ar staideanna airgeadra iad a ainmnítear in airgeadraí a thrádáiltear go gníomhach seachas an Euro. Forghníomhaíonn BEI na babhtálacha uile le contrapháirtí seachtrach. Maidir leis na babhtálacha a shocrú, is leis na Máistir-Chomhaontuithe Babhtála agus leis na hIarscríbhinní Tacaíochta Creidmheasa céanna atá sínithe idir BEI agus a chontrapháirtithe seachtracha a dhéantar amhlaidh.

3.2.5.2   Tomhas an riosca creidmheasa maidir le díorthaigh

Caitear leis na babhtálacha uile a fhorghníomhaíonn BEI agus a bhaineann leis an tSaoráid laistigh den chreat conarthach céanna agus de na modheolaíochtaí céanna á a chuirtear i bhfeidhm maidir leis na díorthaigh a ndearna BEI caibidlíocht ina leith chun a chríoch féin. Go háirithe, is é BEI a chinneann incháilitheacht na gcontrapháirtithe babhtála bunaithe ar na coinníollacha incháilitheachta céanna agus a chuirtear i bhfeidhm chun a chríoch féin maidir le babhtálacha ginearálta.

Tomhaiseann BEI an neamhchosaint ar riosca creidmheasa a bhaineann le babhtálacha agus le hidirbhearta díorthach trí úsáid a bhaint as an gcur chuige ar a dtugtar Neamhchosaint Neamhurraithe Reatha agus Neamhchosaint Fhéideartha Todhchaí maidir le tuairisciú agus faireachán a dhéanamh ar theorainneacha. Áirítear na díorthaigh a bhaineann leis an tSaoráid Infheistíochta go hiomlán sna méadrachtaí sin.

Déanann an tSaoráid babhtálacha airgeadra gearrthéarmacha malairte eachtraí (‘Babhtálacha FX’) chun riosca airgeadra a fhálú ar eisíocaíochtaí iasachtaí in airgeadraí seachas EUR. Baineann aibíocht 3 mhí ar a mhéad le babhtálacha FX agus déantar iad a thar-rolladh go tráthrialta. Maidir le méid barúlach bhabhtálacha FX, EUR 1 060,0 milliún a bhí ann an 31 Nollaig 2025 in aghaidh EUR 1 330,0 milliún an 31 Nollaig 2024. Maidir le luach cóir bhabhtálacha FX, EUR 6,0 milliún a bhí ann an 31 Nollaig 2025 in aghaidh EUR -38,9 milliún an 31 Nollaig 2024.

Déanann an tSaoráid conarthaí babhtálacha trasairgeadra chun riosca airgeadra a fhálú ar eisíocaíochtaí iasachta in airgeadraí seachas EUR. Baineann aibíocht fhadtéarmach le babhtálacha trasairgeadra. Maidir le méid barúlach bhabhtálacha FX, EUR 22,9 milliún a bhí ann an 31 Nollaig 2025 in aghaidh EUR 33,1 milliún an 31 Nollaig 2024. Maidir le luach cóir bhabhtálacha FX, EUR 1,4 milliún a bhí ann an 31 Nollaig 2025 in aghaidh EUR 0,5 milliún an 31 Nollaig 2024.

3.2.6   Riosca creidmheasa maidir le sócmhainní airgeadais cisteáin

Tá an phunann státchiste comhdhéanta go hiomlán de pháipéir thráchtála a d’eisigh focheannasaithe, bainc agus eintitis neamhbhainc agus ag a bhfuil aibíocht níos faide ná 3 mhí. Is eisitheoirí incháilithe iad Ballstáit an Aontais, a ngníomhaireachtaí, bainc agus eintitis neamhbhainc. Is é EUR 50 000 000 (caoga milliún euro) an uasteorainn údaraithe le haghaidh gach eisitheoir údaraithe. D’fhéadfadh infheistíochtaí i mbannaí meántéarmacha agus fadtéarmacha a bheith incháilithe freisin, ag brath ar cheanglais maidir le leachtacht. Ní raibh aon sócmhainní airgeadais státchiste ann amhail an 31 Nollaig 2024 agus an 31 Nollaig 2025.

3.3    Riosca leachtachta

Tagraíonn riosca leachtachta do chumas eintitis méaduithe ar shócmhainní a chistiú agus oibleagáidí a chomhlíonadh de réir mar a bhíonn siad dlite, gan caillteanais dho-ghlactha a thabhú. Is féidir é a roinnt a thuilleadh idir riosca leachtachta cistiúcháin agus riosca leachtachta margaidh.

Tá riosca leachtachta cistiúcháin nasctha leis an riosca nach mbeidh eintiteas in ann taobh na sócmhainní dá chlár comhardaithe a athmhaoiniú agus oibleagáidí íocaíochta a chomhlíonadh go hiomlán as acmhainní leachtachta atá ar fáil go héasca. Is é atá i riosca leachtachta margaidh an luaineacht a bhreathnaítear i luach eacnamaíoch staideanna eintitis, nó san ioncam a dhíorthaítear ó staideanna eintitis, mar gheall ar a neamhábaltacht ionchasach idirbheart a fhorghníomhú chun staideanna den sórt sin atá gan íoc a fhritháireamh, a dhíothú nó a laghdú ar phraghsanna margaidh réasúnacha.

3.3.1   Bainistíocht riosca leachtachta

Is le ranníocaíochtaí bliantúla ó na Ballstáit a cistíodh an tSaoráid go príomha, mar aon le hathshreafaí a eascraíonn as oibríochtaí na Saoráide. I gcomhréir le Cinneadh (AE) 2020/2233, ón gComhairle déanfar athshreabha ó Shaoráid ACC a imscaradh faoi chuimsiú NDICI. Mar sin féin, tá infhaighteacht na n-athshreabha sin atá le haistriú coinníollach ar leibhéal leordhóthanach leachtachta a choinneáil faoin tSaoráid Infheistíochta.

Bainistíonn an tSaoráid a riosca leachtachta cistiúcháin go príomha trína glanriachtanais leachtachta a phleanáil. Chun an riosca leachtachta a laghdú a thuilleadh, coinníonn an tSaoráid cúlchiste leachtachta ar bun atá leordhóthanach chun aon eisíocaíocht airgid réamh-mheasta PIT a chumhdach, mar a chuireann Roinn Iasachtaíochta BEI in iúl go tréimhsiúil. Infheistítear cistí ar an margadh airgid agus ar na margaí bannaí i bhfoirm taiscí idirbhainc agus ionstraimí airgeadais gearrthéarmacha eile trí oibleagáidí eisíocaíochta airgid thirim na Saoráide a chur san áireamh. Is í Roinn Cisteáin an Bhainc a bhainistíonn sócmhainní leachtacha na Saoráide d’fhonn leachtacht iomchuí a choinneáil ar bun chun é a chur ar a chumas don tSaoráid a hoibleagáidí a chomhlíonadh.

Is fiú a thabhairt chun suntais nach ndéantar caipiteal a bhainistiú ach amháin ó thaobh leachtachta de, mar a thuairiscítear thuas.

I gcomhréir le prionsabal dheighilt na ndualgas idir an Oifig Thosaigh agus an Chúloifig, is faoi fhreagracht Roinn BEI um Phleanáil agus Shocrú Oibríochtaí a bhíonn oibríochtaí socrúcháin a bhaineann le hinfheistiú na sócmhainní sin. Thairis sin, maidir le húdarú na gcontrapháirtithe agus na teorainneacha le haghaidh infheistíochtaí cisteáin, mar aon le faireachán ar na teorainneacha sin, is faoi fhreagracht na Stiúrthóireachta um Riosca Grúpa agus Comhlíontacht de chuid an Bhainc a bhíonn siad sin.

3.3.2   Riosca leachtachta a thomhas

Déantar anailís sna táblaí sa roinn seo ar dhliteanais airgeadais na Saoráide de réir aibíochta ar bhonn na tréimhse atá fágtha idir dáta an chláir chomhardaithe agus an dáta aibíochta conarthach (bunaithe ar shreafaí airgid neamhlascainithe).

I dtéarmaí dliteanais airgeadais neamhdhíorthacha, sealbhaíonn an tSaoráid gealltanais i bhfoirm codanna neamh-eisíoctha de chreidmheas faoi chomhaontuithe iasachta sínithe, codanna neamh-eisíoctha de chomhaontuithe suibscríofa/infheistíochta caipitil sínithe, ráthaíochtaí iasachta a deonaíodh, nó fóirdheontais úis gheallta agus TA geallta.

Baineann sprioc-am eisíocaíochta le hiasachtaí faoin tSaoráid. Mar sin féin, déantar eisíocaíochtaí ag amanna agus i méideanna lena léirítear dul chun cinn na dtionscadal infheistíochta foluiteach. Thairis sin, is idirbhearta iad iasachtaí na Saoráide a dhéantar i dtimpeallacht oibriúcháin atá sách luaineach, agus dá bhrí sin tá a sceideal eisíocaíochta faoi réir méid suntasach éiginnteachta.

Bíonn infheistíochtaí caipitil dlite nuair a eisíonn agus a luaithe a eisíonn bainisteoirí cistí cothromais glaonna bailí ar chaipiteal, rud lena léirítear an dul chun cinn ina ngníomhaíochtaí infheistíochta. De ghnáth, is é 3 bliana a bhíonn i gceist le tréimhse na tarraingthe anuas, agus is minic a chuirtear fad bliana nó 2 bhliain bhreise leis an tréimhse sin. Maireann roinnt gealltanas eisíocaíochta go deireadh thréimhse na tarraingthe anuas de ghnáth go dtí go ndiúscrófar infheistíochtaí foluiteacha an chiste go hiomlán, toisc go bhféadfadh sé nach leor leachtacht an chiste ó am go ham chun oibleagáidí íocaíochta a eascraíonn as táillí nó costais eile a chomhlíonadh.

Ní bhíonn ráthaíochtaí faoi réir gealltanais eisíocaíochta sonracha ach amháin i gcás ina nglaofar ráthaíocht. Laghdaítear méid na ráthaíochtaí atá gan íoc taobh le sceideal aisíocaíochtaí na n-iasachtaí ráthaithe.

Tarlaíonn eis-sreafaí airgid thirim a bhaineann le fóirdheontais úis gheallta i gcás iasachtaí fóirdheonaithe arna maoiniú le hacmhainní an Bhainc féin. Ní léiríonn na ‘Eis-sreafaí le haghaidh fóirdheontais úis gheallta’ ach gealltanais a bhaineann leis na hiasachtaí sin seachas méid iomlán na bhfóirdheontas úis neamh-eisíoctha geallta. Mar is amhlaidh i gcás iasachtaí, is éiginnte a sceideal eisíocaíochta.

Sa tábla, tagraíonn ‘eis-sreabhadh ainmniúil comhlán’ TA geallta in ‘Próifíl aibíochta na ndliteanas airgeadais neamhdhíorthach’ don chuid neamh-eisíoctha iomlán de chonarthaí sínithe TA. Baineann éiginnteacht shuntasach le patrún an ama eisíocaíochta. Maidir le heis-sreafaí airgid thirim a aicmítear sa tráinse aga ‘3 mhí nó níos lú’, is iad sin méid na sonrasc atá gan íoc agus a fuarthas faoin dáta tuairiscithe.

Maidir le gealltanais le haghaidh dliteanais airgeadais neamhdhíorthacha nach mbaineann aon dáta aibíochta conarthach sainithe leo, aicmítear iad faoi ‘Aibíocht Neamhshainithe’. Déantar gealltanais, a bhfuil iarraidh ar eisíocaíocht airgid taifeadta ina leith ar an dáta tuairiscithe, a aicmiú faoin tráinse aga ábhartha.

I dtéarmaí dliteanais airgeadais dhíorthacha, is éard atá sa phróifíl aibíochta sreafaí airgid comhlána neamhlascainithe conarthacha na gconarthaí babhtála lena n-áirítear babhtálacha trasairgeadra (CCS), babhtálacha ráta úis trasairgeadra (CCIRS), babhtálacha airgeadra gearrthéarmacha agus babhtálacha ráta úis.

(in EUR’000)

Próifíl aibíochta na ndliteanas airgeadais neamhdhíorthach

an 31.12.2025

3 mhí nó níos lú

Breis agus 3 mhí go 1 bhliain

Breis agus 1 bhliain go 5 bliana

Breis agus 5 bliana

Aibíocht Neamhshainithe

Eis-sreabhadh ainmniúil comhlán

Eis-sreafaí le haghaidh iasachtaí atá geallta ach neamh-eisíoctha

122 352

-

-

-

231 835

354 187

Eis-sreafaí le haghaidh cistí infheistíochta geallta agus suibscríobh scaireanna

165

-

-

-

184 676

184 841

Eile (ráthaíochtaí neamheisithe sínithe, ráthaíochtaí eisithe)

-

-

-

-

2 500

2 500

Eis-sreafaí le haghaidh fóirdheontais úis gheallta

-

-

-

-

239 148

239 148

Eis-sreafaí le haghaidh méideanna atá dlite do BEI

3 199

19 942

-

-

-

23 141

Eis-sreafaí le haghaidh méideanna atá dlite don Choimisiún Eorpach

-

243 853

-

-

-

243 853

Eis-sreafaí le haghaidh TA geallta

844

-

-

-

10 465

11 309

Iomlán

126 560

263 795

-

-

668 624

1 058 979


(in EUR’000)

Próifíl aibíochta na ndliteanas airgeadais neamhdhíorthach

an 31.12.2024

3 mhí nó níos lú

Breis agus 3 mhí go 1 bhliain

Breis agus 1 bhliain go 5 bliana

Breis agus 5 bliana

Aibíocht Neamhshainithe

Eis-sreabhadh ainmniúil comhlán

Eis-sreafaí le haghaidh iasachtaí atá geallta ach neamh-eisíoctha

80 913

20 208

-

-

575 108

676 229

Eis-sreafaí le haghaidh cistí infheistíochta geallta agus suibscríobh scaireanna

4 190

-

-

-

233 696

237 886

Eile (ráthaíochtaí neamheisithe sínithe, ráthaíochtaí eisithe)

-

-

-

-

2 500

2 500

Eis-sreafaí le haghaidh fóirdheontais úis gheallta

-

-

-

-

334 754

334 754

Eis-sreafaí le haghaidh TA geallta

1 859

-

-

-

18 341

20 200

Iomlán

86 962

20 208

-

-

1 164 399

1 271 569


(in EUR’000)

Próifíl aibíochta na ndliteanas airgeadais neamhdhíorthach

an 31.12.2025

3 mhí nó níos lú

Breis agus 3 mhí go 1 bhliain

Breis agus 1 bhliain go 5 bliana

Breis agus 5 bliana

Insreabhadh/eis-sreabhadh ainmniúil comhlán

CCS agus CCIRS – Insreafaí

131

10 242

13 126

-

23 499

CCS agus CCIRS – Eis-sreafaí

-81

-10 451

-13 026

-

-23 558

Babhtálacha airgeadra gearrthéarmacha – Insreafaí

1 060 000

-

-

-

1 060 000

Babhtálacha airgeadra gearrthéarmacha – Eis-sreafaí

-1 056 455

-

-

-

-1 056 455

Iomlán

3 595

- 209

100

-

3 486


(in EUR’000)

Próifíl aibíochta na ndliteanas airgeadais neamhdhíorthach

an 31.12.2024

3 mhí nó níos lú

Breis agus 3 mhí go 1 bhliain

Breis agus 1 bhliain go 5 bliana

Breis agus 5 bliana

Insreabhadh/eis-sreabhadh ainmniúil comhlán

CCS agus CCIRS – Insreafaí

157

10 405

22 613

832

34 007

CCS agus CCIRS – Eis-sreafaí

-87

-12 310

-24 852

- 899

-38 148

Babhtálacha airgeadra gearrthéarmacha – Insreafaí

1 330 000

-

-

-

1 330 000

Babhtálacha airgeadra gearrthéarmacha – Eis-sreafaí

-1 371 666

-

-

-

-1 371 666

Iomlán

-41 596

-1 905

-2 239

-67

-45 807

3.3.3   Sócmhainní agus dliteanais airgeadais fadtéarmacha

Leagtar amach leis an tábla seo a leanas na sócmhainní airgeadais agus na dliteanais airgeadais neamhdhíorthacha lena bhfuil coinne go n-aisghabhfar nó go socrófar iad níos mó ná 12 mhí tar éis an dáta tuairiscithe.

(in EUR’000)

 

31.12.2025

31.12.2024

Sócmhainní airgeadais:

 

 

Iasachtaí agus airleacain

1 126 057

1 551 776

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

745 934

834 621

Iomlán

1 871 991

2 386 397

Dliteanais airgeadais:

 

 

Méid atá dlite do thríú páirtithe (*8)

797

534 569

Forálacha maidir le gealltanais iasachta

17 585

18 320

Iomlán

18 382

552 889

(*8)  Áirítear sna méideanna atá dlite do thríú páirtithe na Fóirdheontais úis agus TA nár eisíocadh go fóill agus atá dlite do na Ballstáit, i gcás nach bhfuil an aibíocht sainithe den chuid is mó.

3.4    Riosca margaidh

Is éard atá i riosca margaidh an riosca go ndéanfar difear d’ioncam eintitis nó do luach a shealúchas in ionstraimí airgeadais le hathruithe ar phraghsanna agus ar rátaí margaidh, amhail rátaí úis, praghsanna cothromais agus rátaí malairte eachtraí.

3.4.1   Riosca an ráta úis

Eascraíonn riosca an ráta úis as an luaineacht i luach eacnamaíoch staideanna atá faoi réir ráta úis, nó as luaineacht san ioncam a dhíorthaítear as na staideanna sin, i ngeall ar ghluaiseachtaí díobhálacha i rátaí úis.

Níl tionchar díreach ag luaineacht a luacha eacnamaíoch ná ag neamhréireanna praghsála idir sócmhainní, dliteanais agus ionstraimí fálaithe éagsúla ar an tSaoráid toisc nach bhfuil aon dliteanais ráta úis ag baint léi. Tomhaiseann an tSaoráid a riosca ráta úis, ar bhonn bliantúil, trí chásanna suaite caighdeánaithe ÚBE a chur i bhfeidhm (39) lena léirítear na tionchair ar luach eacnamaíoch cothromais agus ar an nglanioncam úis araon ó ghluaiseachtaí díobhálacha i rátaí úis.

Riosca an ráta úis ar Luach Eacnamaíoch Cothromais

Chun glanluach láithreach shreafaí airgid na n-iasachtaí agus babhtálacha fálaithe a ainmnítear in EUR a chinneadh, úsáideann an tSaoráid cuar babhtála 3 mhí EURIBOR. Cinntear glanluach láithreach shreafaí airgid na n-iasachtaí a ainmnítear in airgeadraí nach airgeadraí euro iad trí úsáid a bhaint as cuar 3 mhí EURIBOR arna choigeartú le raon difríochta an bhoinn trasairgeadra le haghaidh an airgeadra faoi seach. I gcás na n-airgeadraí nach airgeadraí EUR iad agus nach bhfuil cuar lascaine atá iontaofa agus sách iomlán ar fáil ina leith, úsáidtear an cuar lascaine EUR nó USD ina áit.

An 31 Nollaig 2025, leis an tionchar is measa a bheadh ag cásanna tástála asluiteacha maoirseachta ÚBE, laghdófaí luach eacnamaíoch an chothromais faoi EUR 60,2 milliún (2024: EUR 81.0 mhilliún).

Riosca an ráta úis ar an Tuilleamh

Déantar cainníochtú leis ar mhéid an ghlanioncaim úis a d’athródh le linn an 12 mhí atá le teacht dá dtiocfadh laghdú dhá phointe céatadáin ar na cuair ráta úis uile agus mura n-eisíocfaí aon ghealltanas atá ann cheana go héifeachtach. Agus na suíomhanna i bhfeidhm ón 31 Nollaig 2025, thiocfadh laghdú EUR 33,3 milliún ar an nglanioncam úis (2024: EUR 34,7 milliún) dá dtiocfadh laghdú 200 bonnphointe ar rátaí úis.

Chun an anailís ar íogaireacht an ghlanioncaim úis a shaibhriú, thiocfadh méadú EUR 33,7 milliún ar an nglanioncam úis (2024: EUR 35.1 milliún) dá dtiocfadh méadú 200 bonnphointe ar rátaí úis.

3.4.2   Riosca malairte eachtraí

Is é atá i riosca malairte eachtraí (“FX”) an riosca don luach eacnamaíoch nó don ioncam a dhíorthaítear ó staideanna na Saoráide Infheistíochta mar gheall ar ghluaiseachtaí dochracha rátaí FX.

I bhfianaise airgeadra cuntasaíochta tagartha (EUR le haghaidh na Saoráide Infheistíochta), bíonn an tSaoráid neamhchosanta ar riosca FX aon uair a bhíonn neamhréir airgeadra ann idir sócmhainní, dliteanais agus ionstraimí fálaithe.

3.4.2.1   Riosca malairte eachtraí agus sócmhainní cisteáin

Ainmnítear sócmhainní cisteáin na Saoráide in EUR nó USD.

Déantar riosca FX a fhálú trí bhíthin spot-idirbhearta agus réamh-idirbhearta FX, babhtálacha FX nó babhtálacha trasairgeadra. Is féidir le Roinn Cisteáin BEI, i gcás ina meastar gur gá agus gurb iomchuí, aon ionstraim eile a úsáid, i gcomhréir le beartas an Bhainc, lena soláthraítear cosaint in aghaidh rioscaí margaidh a thabhaítear i dtaca le gníomhaíochtaí airgeadais na Saoráide.

3.4.2.2   Riosca malairte eachtraí agus oibríochtaí arna maoiniú nó arna ráthú ag an tSaoráid

Faightear ranníocaíochtaí Saoráide na mBallstát in EUR. Is féidir na hoibríochtaí arna maoiniú nó arna ráthú ag an tSaoráid mar aon le fóirdheontais úis a ainmniú in EUR, USD nó in aon airgeadra údaraithe eile.

Tagann neamhchosaint ar riosca malairte eachtraí (in aghaidh airgeadra tagartha EUR) chun cinn cibé uair a fhágtar idirbhearta arna n-ainmniú in airgeadraí seachas EUR gan fhálú. Leagtar amach treoirlínte fálúcháin riosca malairte eachtraí na Saoráide thíos.

3.4.2.2.1.    Fálú oibríochtaí a ainmnítear in USD

Riosca FX arna ghiniúint le hoibríochtaí na Saoráide a ainmnítear in USD, cumhdófar ar bhonn comhiomlánaithe iad trí bhabhtálacha FX EUR/USD a úsáid, arna dtar-rolladh agus arna gcoigeartú i dtéarmaí an mhéid ar bhonn tréimhsiúil. Comhlíontar dhá chuspóir le babhtálacha FX a úsáid. Ar thaobh amháin, gintear an leachtacht is gá le haghaidh eisíocaíochtaí nua (iasachtaí agus cothromas) agus ar an taobh eile, coinnítear macra-fhálú FX ar bun.

Ag tús gach tréimhse, na sreafaí airgid atá le fáil nó le híoc in USD le linn na chéad tréimhse eile, measfar iad ar bhonn athshreabha/eisíocaíochtaí pleanáilte nó athshreabha/eisíocaíochtaí lena bhfuil coinne. Dá éis sin, déanfar babhtálacha FX atá ag teacht in aibíocht a thar-rolladh, agus déanfar a méid a choigeartú chun na riachtanais leachtachta USD ar a laghad atá réamh-mheasta le linn na chéad tréimhse eile a chumhdach.

Ar bhonn míosúil, déanfar suíomh FX USD a fhálú, más rud é go sáróidh sé na teorainneacha ábhartha, trí bhíthin spotoibríochta nó réamhoibríochta.

Laistigh de thréimhse thar-rollta, déanfar easnaimh leachtachta USD nach bhfuil coinne leo a chumhdach trí bhíthin oibríochtaí babhtála FX ad hoc agus déanfar barrachais leachtachta a infheistiú i sócmhainní cisteáin nó a chomhshó ina EUR más rud é gur tharla siad de thoradh méadú ar shuíomh FX.

3.4.2.2.2.    Fálú oibríochtaí a ainmnítear in airgeadraí seachas EUR nó USD

Oibríochtaí na Saoráide a ainmnítear in airgeadraí seachas EUR agus USD, déanfar iad a fhálú trí chonarthaí babhtála trasairgeadra lena ngabhann an phróifíl airgeadais chéanna leis an iasacht fholuiteach, ar choinníoll go bhfuil margadh babhtála ag feidhmiú.

Tá oibríochtaí ag an tSaoráid a ainmnítear in airgeadraí nach mbíonn féidearthachtaí fálúcháin ar fáil ina leith nó a mbíonn féidearthachtaí fálúcháin ar fáil ina leith ach ar ardchostas. Ainmnítear na hoibríochtaí sin in airgeadraí áitiúla ach socraítear in EUR nó in USD iad. Le creat riosca airgeadais na Saoráide, a d’fhormheas Coiste na Saoráide an 22 Eanáir 2015, tugtar an deis chun neamhchosaint na Saoráide a fhálú in airgeadraí áitiúla lena mbaineann comhghaol dearfach mór le USD go sintéiseach trí dhíorthaí a ainmnítear in USD. Airgeadraí áitiúla a fhálaítear go sintéiseach in éineacht le díorthaigh a ainmnítear in USD, tuairiscítear sa tábla i roinn 3.4.2.2.3 thíos iad faoin mír ‘Airgeadraí áitiúla (faoi fhálú sintéiseach)’, agus maidir leis na hairgeadraí áitiúla nach ndéantar a fhálú go sintéiseach le USD, tuairiscítear sa tábla céanna iad faoin mír ‘Airgeadraí áitiúla (nach bhfuil faoi fhálú sintéiseach)’.

Ina theannta sin, i gcás iasachtaí a ainmnítear in airgeadraí seachas EUR, USD nó airgeadraí nach féidir fálú ina leith trí chonarthaí babhtála trasairgeadra, gearrann an tSaoráid comhchuid úis bhreise ar a dtugtar ‘préimh FX’ chun an riosca a bhaineann le dímheas féideartha in airgeadra áitiúil a mhaolú.

3.4.2.2.3    Staid in airgeadra eachtrach (in EUR’000)

Le táblaí an nóta seo, taispeántar staid na Saoráide in airgeadra eachtrach.

Cuirtear an staid in airgeadra eachtrach i láthair sna táblaí thíos i gcomhréir le Beartais Riosca na Saoráide (ar a dtugtar tuairisc i gcreat riosca airgeadais na Saoráide). Tá suíomh FX de réir na mBeartas Riosca bunaithe ar fhigiúirí cuntasaíochta agus sainítear an suíomh mar an comhardú idir sócmhainní agus dliteanais roghnaithe. Na sócmhainní agus na dliteanais a shainítear i suíomh FX de réir na mBeartas Riosca, roghnaítear iad chun a áirithiú nach ndéanfar an tuilleamh a chomhshó san airgeadra tuairiscithe (EUR) ach amháin nuair a fhaightear iad.

Áirítear an t-athrú luacha chóir ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile i suíomh FX de réir na mBeartas Riosca, mar aon le laguithe ar iasachtaí agus ar airleacain. Déantar díorthaigh a áirítear sa suíomh FX de réir na mBeartas Riosca a mheas ag a luach ainmniúil seachas ag a luach cóir, chun iad a ailíniú le luach coinnithe na sócmhainní, arna mheas freisin ag a luach ainmniúil arna choigeartú leis an lagú le haghaidh iasachtaí.

Sna táblaí thíos, an chuid atá fágtha de na sócmhainní agus de na dliteanais, lena n-áirítear fabhruithe úis ar iasachtaí, díorthaigh agus fóirdheontais go príomha, cuirtear an chuid sin i láthair faoi ‘Suíomh FX arna n-eisiamh ó Bheartais Riosca’.

An 31 Nollaig 2025

Sócmhainní agus dliteanais

Gealltanais agus dliteanais theagmhasacha

Airgeadraí

Suíomh FX de réir Beartais Riosca

Suíomh FX arna n-eisiamh ó Bheartais Riosca

Suíomh FX ar an gClár comhardaithe

 

USD

1 294

-31 642

-30 348

164 405

Airgeadraí áitiúla

(faoi fhálú sintéiseach)*

 

 

 

 

TZS

-

-

-

-

DOP

4 775

82

4 857

-

Airgeadraí áitiúla (nach bhfuil faoi fhálú sintéiseach)  (*9)

 

 

 

 

BWP, HTG, JMD, KES, MUR, MZN, NGN, RWF, UGX, XOF, ZAR, ZMW

146 528

-2 514

144 014

-

Iomlán na n-airgeadraí nach airgeadraí EUR iad

152 597

-34 074

118 523

164 405

EUR

 

2 676 672

2 676 672

636 494

Iomlán EUR agus neamh-EUR

152 597

2 642 598

2 795 195

800 899

(*9)  Féach roinn 3.4.2.2.2 le haghaidh mínithe ar fhálú sintéiseach.


An 31 Nollaig 2024

Sócmhainní agus dliteanais

Gealltanais agus dliteanais theagmhasacha

Airgeadraí

Suíomh FX de réir Beartais Riosca

Suíomh FX arna n-eisiamh ó Bheartais Riosca

Suíomh FX ar an gClár comhardaithe

 

USD

-45 774

-21 740

-67 514

235 603

Airgeadraí áitiúla

(faoi fhálú sintéiseach) (*10)

 

 

 

 

DOP

10 884

133

11 017

-

KES, RWF, UGX, HTG, MUR, MZN, XOF, ZMW, BWP, JMD, NGN, ZAR

225 877

-3 763

222 114

-

Iomlán na n-airgeadraí nach airgeadraí EUR iad

190 987

-25 370

165 617

235 603

EUR

-

3 139 294

3 139 294

1 043 860

Iomlán EUR agus neamh-EUR

190 987

3 113 924

3 304 911

1 279 463

(*10)  Féach roinn 3.4.2.2.2 le haghaidh mínithe ar fhálú sintéiseach.

3.4.2.3   Anailís íogaireachta le haghaidh malairt eachtrach

An 31 Nollaig 2025, le dímheas 10 % ar EUR in aghaidh gach airgeadra nach airgeadra EUR iad, d’eascródh méadú ar acmhainní agus brabús na ranníocóirí arbh fhiú EUR 13,2 milliún é (an 31 Nollaig 2024: EUR 18,4 milliún). Le luachmhéadú 10 % ar EUR in aghaidh gach airgeadra nach airgeadra EUR iad, d’eascródh laghdú ar acmhainní agus brabús na ranníocóirí arbh fhiú EUR -10,8 milliún é (an 31 Nollaig 2024:

EUR -15,1 milliún).

3.4.2.4   Rátaí comhshó

Úsáideadh na rátaí comhshó seo a leanas chun an clár comhardaithe a bhunú an 31 Nollaig 2025 agus 31 Nollaig 2024:

 

An 31 Nollaig 2025

An 31 Nollaig 2024

Airgeadraí nach airgeadraí EUR iad

 

 

Pula na Botsuáine (BWP)

16,18

14,49

Peso na Poblachta Doiminicí (DOP)

73,78

63,09

Dollair Fidsí (FJD)

2,62

2,38

Gourde Háítí (HTG)

153,14

135,09

Dollar Iamáice (JMD)

185,35

161,15

Scillingí Chéinia (KES)

151,20

133,69

Ouguiyas na Máratáine (MRU)

46,70

41,30

Rúipithe Oileán Mhuirís (MUR)

54,08

48,56

Metical Mhósaimbíc (MZN)

74,22

65,65

Naira na Nigéire (NGN)

1 693,57

1 591,68

Francanna Ruanda (RWF)

1 698,60

1 419,85

Scillingí na Tansáine (TZS)

2 862,12

2 490,24

Scillingí Uganda (UGX)

4 240,00

3 812,00

Dollair na Stát Aontaithe (USD)

1,18

1,04

Francanna Phoblacht na hAfraice Láir CFA (XAF/XOF)

655,96

655,96

Rand na hAfraice Theas (ZAR)

19,44

19,62

Kvacha na Saimbia (ZMW)

25,98

28,87

3.4.3   Riosca praghais cothromais

Tagraíonn riosca praghais cothromais don riosca go dtiocfaidh laghdú ar luachanna córa na n-infheistíochtaí cothromais de thoradh na n-athruithe ar leibhéil na bpraghsanna cothromais agus/nó ar luach na n-infheistíochtaí cothromais.

Bíonn an tSaoráid neamhchosanta ar riosca praghais cothromais trína hinfheistíochtaí i gcistí cothromais dhírigh agus cistí caipitil fiontair.

Ní bhíonn luach na suíomhanna cothromais neamhliostaithe ar fáil go héasca chun faireachán a dhéanamh orthu agus chun iad a rialú ar bhonn leanúnach. I gcás suíomhanna den sórt sin, áirítear leis na táscairí is fearr dá bhfuil ar fáil praghsanna a dhíorthaítear ó aon teicníc luachála ábhartha.

Maidir leis an éifeacht ar acmhainní ranníocóirí na Saoráide (de thoradh athraithe ar luach cóir na punainne ionstraimí cothromais) i ngeall ar athrú +/-10 % ar luach cothromais dhírigh aonair agus infheistíochtaí caipitil fiontair, in éineacht le gach athróg eile arna gcoimeád seasmhach, is é seo an éifeacht sin EUR 74,6 milliún agus EUR -74,6 milliún faoi seach an 31 Nollaig 2025 (EUR 83.5 milliún agus EUR -83,5 milliún faoi seach an 31 Nollaig 2024).

4   Luachanna córa ionstraimí airgeadais

4.1    Aicmithe cuntasaíochta agus luachanna córa

Taispeántar leis an tábla seo a leanas suimeanna glanluacha agus luachanna córa na sócmhainní airgeadais agus na ndliteanas airgeadais, lena n-áirítear a leibhéil san ordlathas cóirluacha. Ní áirítear leo sin faisnéis maidir le luach cóir le haghaidh sócmhainní airgeadais agus dliteanais airgeadais arna dtomhas ar chostas amúchta toisc gur comhfhogasú réasúnach ar an luach cóir í an tsuim ghlanluacha.

in EUR 000

An 31 Nollaig 2025

Suim ghlanluacha

Luach cóir

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

Airgead tirim, iasachtaí agus airleacain

Sócmhainní airgeadais cisteáin

Sócmhainní/dliteanais airgeadais eile

Iomlán

Leibhéal 1

Leibhéal 2

Leibhéal 3

Iomlán

Sócmhainní airgeadais arna dtomhas go héigeantach ag FVTPL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

7 819

-

-

-

-

7 819

-

7 819

-

7 819

Ciste Caipitil Fiontair

-

550 528

-

-

-

550 528

-

-

550 528

550 528

Infheistíochtaí Cothromais Dhírigh

-

195 406

-

-

-

195 406

-

-

195 406

195 406

Iasachtaí agus airleacain

-

-

77 287

-

-

77 287

-

-

77 287

77 287

Sócmhainní airgeadais iomlána arna dtomhas go héigeantach ag FVTPL

7 819

745 934

77 287

-

-

831 040

-

7 819

823 221

831 040

Sócmhainní airgeadais arna dtomhas ar chostas amúchta

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

-

-

1 665 129

-

-

1 665 129

89 790

1 575 339

-

1 665 129

Iasachtaí agus airleacain

-

-

986 224

-

-

986 224

-

953 612

-

953 612

Méideanna is infhaighte ó ranníocóirí

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Sócmhainní airgeadais cisteáin

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Sócmhainní eile

-

-

-

-

36 833

36 833

-

-

-

-

Sócmhainní airgeadais iomlána arna dtomhas ar chostas amúchta

-

-

2 651 353

-

36 833

2 688 186

89 790

2 528 951

-

2 618 741

Sócmhainní airgeadais iomlána

7 819

745 934

2 728 640

-

36 833

3 519 226

 

 

 

 

Dliteanais airgeadais arna dtomhas ar FVTPL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

- 411

-

-

-

-

- 411

-

- 411

-

- 411

Dliteanais airgeadais iomlána arna dtomhas ar FVTPL

- 411

-

-

-

-

- 411

-

- 411

-

- 411

Dliteanais airgeadais ar chostas amúchta

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Forálacha maidir le gealltanais iasachta

-

-

-

-

-17 585

-17 585

 

 

 

 

Méideanna atá dlite do thríú páirtithe

-

-

-

-

- 658 146

- 658 146

 

 

 

 

Dliteanais eile

-

-

-

-

-3 044

-3 044

 

 

 

 

Dliteanais airgeadais iomlána arna dtomhas ar chostas amúchta

-

-

-

-

- 678 775

- 678 775

 

 

 

 

Dliteanais airgeadais iomlána

- 411

-

-

-

- 678 775

- 679 186

 

 

 

 


(in EUR’000)

An 31 Nollaig 2024

Suim ghlanluacha

Luach cóir

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

Airgead tirim, iasachtaí agus airleacain

Sócmhainní airgeadais cisteáin

Sócmhainní/dliteanais airgeadais eile

Iomlán

Leibhéal 1

Leibhéal 2

Leibhéal 3

Iomlán

Sócmhainní airgeadais arna dtomhas go héigeantach ag FVTPL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

783

-

-

-

-

783

-

783

-

783

Ciste Caipitil Fiontair

-

655 817

-

-

-

655 817

-

-

655 817

655 817

Infheistíocht Cothromais Dhíreach

-

178 804

-

-

-

178 804

-

-

178 804

178 804

Iasachtaí agus airleacain

-

-

136 983

-

-

136 983

-

-

136 983

136 983

Sócmhainní airgeadais iomlána arna dtomhas go héigeantach ag FVTPL

783

834 621

136 983

-

-

972 387

-

783

971 604

972 387

Sócmhainní airgeadais ag costas amúchta

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

-

-

1 638 604

-

-

1 638 604

-

1 638 604

-

1 638 604

Iasachtaí agus airleacain

-

-

1 361 065

-

-

1 361 065

-

1 321 715

-

1 321 715

Méideanna is infhaighte ó ranníocóirí

-

-

7 482

-

-

7 482

-

-

-

-

Sócmhainní airgeadais cisteáin

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Sócmhainní eile

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Sócmhainní airgeadais iomlána arna dtomhas ar chostas amúchta

-

-

3 007 151

-

-

3 007 151

-

2 960 319

-

2 960 319

Sócmhainní airgeadais iomlána

783

834 621

3 144 134

-

-

3 979 538

 

 

 

 

Dliteanais airgeadais arna dtomhas go héigeantach ar FVTPL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

-39 210

-

-

-

-

-39 210

-

-39 210

-

-39 210

Dliteanais airgeadais iomlána arna dtomhas ar FVTPL

-39 210

-

-

-

-

-39 210

-

-39 210

-

-39 210

Dliteanais airgeadais ar chostas amúchta

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Forálacha maidir le gealltanais iasachta

-

-

-

-

-18 320

-18 320

 

 

 

 

Méideanna atá dlite do thríú páirtithe

-

-

-

-

- 566 083

- 566 083

 

 

 

 

Dliteanais eile

-

-

-

-

-3 289

-3 289

 

 

 

 

Dliteanais airgeadais iomlána arna dtomhas ar chostas amúchta

-

-

-

-

- 587 692

,

 

 

 

 

Dliteanais airgeadais iomlána

-39 210

-

-

-

- 587 692

- 626 902

 

 

 

 

4.2    Luachanna córa a thomhas

4.2.1   Teicnící luachála agus ionchuir dhobhraite shuntasacha

Leagtar amach leis an tábla thíos faisnéis faoi na teicnící luachála agus na hionchuir dhobhraite shuntasacha a úsáidtear agus ionstraimí airgeadais á dtomhas, arna gcatagóiriú mar Leibhéal 2 agus 3 san ordlathas luacha chóir:

 

Teicníc luachála

Ionchuir dhobhraite shuntasacha

Caidreamh idir ionchuir dhobhraite agus tomhas an luacha chóir

Ionstraimí airgeadais arna sealbhú ar luach cóir

 

 

Ionstraimí airgeadais díorthacha

Sreabhadh airgid lascainithe: Déantar sreafaí airgid amach anseo a mheas bunaithe ar rátaí réamh-mhalairte/réamhrátaí úis (ó rátaí réamh-mhalairte inbhraite agus ó chuair toraidh ag deireadh na tréimhse tuairiscithe) agus ar réamhrátaí conartha/rátaí úis, arna lascainiú ag ráta lena léirítear riosca creidmheasa na gcontrapháirtithe éagsúla.

Cuair a úsáidtear chun sreafaí airgid a mheas agus a lascainiú, déantar iad a chalabrú le sonraí margaidh, agus tá aibíochtaí ag na babhtálacha sa phunann nach sáraíonn an aibíocht is faide atá ar fáil sna hionchuir. Dá bhrí sin, níl aon ionchur dobhraite ann.

Ní bhaineann le hábhar.

Ciste Caipitil Fiontair (VCF)

Modh maidir le glansócmhainní coigeartaithe: Déantar an luach cóir a chinneadh trí chéatadán úinéireachta na Saoráide san fheithicil fholuiteach a chur i bhfeidhm ar ghlanluach na sócmhainne arna léiriú sa tuarascáil is déanaí agus é coigeartaithe le haghaidh sreafaí airgid nó, i gcás ina mbeidh fáil air, trí luach beacht na scaireanna ar an dáta céanna a chur i bhfeidhm, arna gcur isteach ag an mBainisteoir Ciste faoi seach. Chun an t-eatramh a dhúnadh idir an Glanluach sócmhainní (NAV) is déanaí dá bhfuil ar fáil agus an tuairisciú ag deireadh na bliana, comhlíontar nós imeachta dá éis sin lena ndéantar athbhreithniú ar an teagmhas agus más gá, déantar an NAV tuairiscithe a choigeartú.

Coigeartú i ngeall ar an am atá caite idir dáta tuairiscithe deireanach VCF agus an dáta tomhais, agus an méid seo a leanas á chur san áireamh: caiteachais oibriúcháin agus táillí bainistíochta, athruithe dá éis sin ar luach cóir shócmhainní foluiteacha VCF, dliteanais bhreise arna dtabhú, athruithe ar an margadh nó athruithe eile ar dhálaí eacnamaíocha.

Dá fhaide an tréimhse idir dáta tomhais an luacha chóir agus dáta tuairiscithe deireanach VCF, is airde an coigeartú le haghaidh am atá caite.

Infheistíocht Cothromais Dhíreach

Glansócmhainní coigeartaithe.

Coigeartú i ngeall ar an am atá caite idir dáta tuairiscithe deireanach na hinstitiúide infheistiúcháin agus an dáta tomhais, agus an méid seo a leanas á chur san áireamh: caiteachais oibriúcháin, athruithe dá éis sin ar luach cóir shócmhainní foluiteacha na hinstitiúide infheistiúcháin, dliteanais bhreise arna dtabhú, athruithe ar an margadh nó athruithe eile ar dhálaí eacnamaíocha, méadú caipitil, díol an rialaithe/athrú ar an rialú.

Dá airde an

lascaine indíoltachta, is

ísle an luach cóir.

 

 

Lascaine i ngeall ar an easpa indíoltachta (leachtacht) a chinntear faoi threoir praghsanna idirbhirt a bhí ann roimhe seo i dtaca le cothromais chomhchosúla sa tír/réigiún, ó 5 agus 30 %.

 

Iasachtaí ar

luach cóir (IFE)

I gcás iasachtaithe ar gnóthais leantacha iad: Sreabhadh airgid lascainithe lena n-úsáidtear sreafaí airgid conarthacha/lena bhfuil coinne amach anseo arna lascainiú le ráta lascaine iomchuí arna choigeartú de réir riosca lena gcuimsítear an riosca is gné dhílis den iasacht (lena n-áirítear riosca creidmheasa an iasachtaí). Cuirtear an ráta lascaine i gcomparáid le haon tagarmharc margaidh ábhartha, sin nó déantar measúnú ar an ráta lascaine le haon tagarmharc den sórt sin.

I gcás iasachtaithe nach gnóthais leantacha iad: Cur chuige na nglansócmhainní (cur chuige luach an leachtaithe).

Comhpháirteanna an ráta lascaine chun riosca creidmheasa an iasachtaí a léiriú i gcomparáid le rátaí an mhargaidh atá saor ó riosca.

Dá airde an ráta lascaine, is ísle an luach cóir


 

Teicníc luachála

Ionchuir dhobhraite shuntasacha

Caidreamh idir ionchuir dhobhraite agus tomhas an luacha chóir

Ionstraimí airgeadais nach sealbhaítear ar luach cóir

 

 

Iasachtaí agus airleacain

Sreafaí airgid lascainithe: Úsáidtear modh coigeartaithe an tsreafa airgid lascainithe sa tsamhail luachála agus gnéithe áirithe na n-ionstraimí á gcur san áireamh mar am agus riosca sreafaí airgid sa todhchaí.

Ní bhaineann le hábhar.

Ní bhaineann le hábhar.

Sócmhainní airgeadais cisteáin

Sreafaí airgid lascainithe.

Ní bhaineann le hábhar.

Ní bhaineann le hábhar.

Agus IFRS 13 á chur i bhfeidhm, áirítear coigeartuithe luachála i luach cóir na ndíorthach an 31 Nollaig 2025 agus 2024, is é sin:

—

Coigeartuithe luachála creidmheasa (CVA), lena léirítear riosca creidmheasa contrapháirtí ar idirbhearta díorthacha, arbh iad EUR -17,5k an 31 Nollaig 2025 agus EUR -2,8k an 31 Nollaig 2024 iad.

—

Coigeartuithe luachála dochair (DVA) lena léirítear riosca creidmheasa féin ar idirbhearta díorthacha, arbh iad EUR +1,3k an 31 Nollaig 2025 agus EUR +3,6 k an 31 Nollaig 2024 iad.

4.2.2   Aistrithe idir Leibhéal 1 agus 2

Is é beartas na Saoráide na haistrithe idir Leibhéil a aithint ó dháta an teagmhais nó an athraithe ar imthosca ba chúis leis an aistriú.

In 2025 agus 2024 ní dhearna an tSaoráid aistrithe ó Leibhéal 1 go 2 nó ó Leibhéal 2 go 1 den ordlathas luacha chóir.

4.2.3   Luachanna córa Leibhéal 3

Luachanna córa Leibhéal 3 a réiteach

Cuirtear i láthair sna táblaí seo a leanas na hathruithe ar ionstraimí Leibhéal 3 le haghaidh na bliana dar críoch an 31 Nollaig 2025 agus an 31 Nollaig 2024:

(in EUR ‘000) 000

 

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

Iasachtaí agus airleacain

Iomlán

Iarmhéid an 1 Eanáir 2025

834 621

136 983

971 604

Gnóthachain nó caillteanais a áirítear i mbrabús nó caillteanas:

 

 

 

Dí-aithint an choigeartaithe luacha chóir i ngeall ar Dhíolacháin / Imeachtaí

15 848

-

15 848

Glanathrú ar an luach cóir

6 787

-6 948

- 161

Iomlán

22 635

-6 948

15 687

Eisíocaíochtaí

51 701

17 812

69 513

Aisíocaíochtaí

-89 352

-28 712

- 118 064

Ús atá caipitlithe

-

835

835

Díolacháin/Imeachtaí

-15 227

-

-15 227

Glao ráthaíochta

-

-36 833

-36 833

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-58 444

-5 850

-64 294

Iarmhéid an 31 Nollaig 2025

745 934

77 287

823 221


(in EUR’ 0)00

 

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

Iasachtaí agus airleacain

Iomlán

Iarmhéid an 1 Eanáir 2024

820 713

124 323

945 036

Gnóthachain nó caillteanais a áirítear i mbrabús nó caillteanas:

 

 

 

Dí-aithint an choigeartaithe luacha chóir i ngeall ar Dhíolacháin / Imeachtaí

14 051

-

14 051

Athrú glanluacha chóir ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile

-45 698

-5 436

-51 134

Iomlán

-31 647

-5 436

-37 083

Eisíocaíochtaí

69 392

15 888

85 280

Aisíocaíochtaí

-21 413

-3 185

-24 598

Ús atá caipitlithe

-

2 243

2 243

Díolacháin/Imeachtaí

-25 623

-

-25 623

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

23 199

3 150

26 349

Iarmhéid an 31 Nollaig 2024

834 621

136 983

971 604

In 2025 agus 2024 ní dhearna an tSaoráid aistrithe amach as Leibhéal 3 den ordlathas luacha chóir nó isteach ann.

Anailís íogaireachta

Maidir leis na héifeachtaí ar acmhainní ranníocóirí na Saoráide, agus ráiteas ar bhrabús nó ar chaillteanas agus ar ioncam cuimsitheach eile mar gheall ar athrú +/- 10 % ar luach infheistíochtaí cothromais dhírigh agus infheistíochtaí caipitil fiontair, agus na hathróga eile uile á gcoimeád seasmhach, is é EUR 74,6 milliún agus EUR 74,6 milliún faoi seach an 31 Nollaig 2025 (EUR 83,5 milliún agus EUR -83,5 milliún faoi seach an 31 Nollaig 2024) atá i gceist leo.

5   Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

Tá an t-airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim comhdhéanta den mhéid seo a leanas:

(in EUR ‘000)

 

31.12.2025

31.12.2024

Airgead ar láimh

,

,

Taiscí téarma

556 329

304 538

Páipéir thráchtála

960 270

1 116 826

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim sa ráiteas sreafa airgid

1 662 686

1 633 830

Ús fabhraithe

2 443

4 774

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim sa ráiteas maidir le staid airgeadais

1 665 129

1 638 604

6   Ionstraimí airgeadais díorthacha

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna na n-ionstraimí airgeadais díorthacha, a aicmítear mar ionstraimí a shealbhaítear le haghaidh trádála:

(in EUR ‘000)

An 31 Nollaig 2025

Luach Cóir

Méid barúlach

 

Sócmhainní

Dliteanais

Babhtálacha trasairgeadra

1 829

- 411

22 896

Babhtálacha FX

5 990

-

1 060 000

Ionstraimí airgeadais díorthacha iomlána

7 819

- 411

1 082 896


(in EUR ‘000)

An 31 Nollaig 2024

Luach Cóir

Méid barúlach

 

Sócmhainní

Dliteanais

Babhtálacha rátaí úis tras-airgeadra

783

- 268

33 073

Babhtálacha FX

-

-38 942

1 330 000

Ionstraimí airgeadais díorthacha iomlána

783

-39 210

1 363 073

7   Iasachtaí agus airleacain

7.1    Iasachtaí agus airleacain

Taispeántar leis an tábla seo a leanas an réiteach ó iarmhéid tosaigh go dtí iarmhéid deiridh na n-iasachtaí agus na n-airleacan:

(in EUR ‘000)

 

Iasachtaí domhanda (*11)

Iasachtaí sinsearacha

Iasachtaí fo-ordaithe

Iomlán

Méid ainmniúil iasachtaí ar chostas amúchta an 1 Eanáir 2025

995 328

387 349

-

1 382 677

Eisíocaíochtaí

18 913

69 928

-

88 841

Díscríobh

-

-

-

-

Aisíocaíochtaí

- 303 792

-66 494

-

- 370 286

Ús atá caipitlithe

-

-

-

-

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-69 811

-30 899

-

- 100 710

Méid ainmniúil iasachtaí ar chostas amúchta an 31 Nollaig 2025

640 638

359 884

-

1 000 522

Lagú - liúntas caillteanais an 1 Eanáir 2025

-17 386

-17 125

-

-34 511

Glanathruithe ECL ar feadh 12 mhí

690

766

-

1 456

Glanathruithe ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

- 896

- 808

-

-1 704

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

-

-

-

-

Aisiompú ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

4 248

4 915

-

9 163

Díscríobh

-

-

-

-

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

1 145

1 030

-

2 175

Lagú - liúntas caillteanais an 31 Nollaig 2025

-12 199

-11 222

-

-23 421

Iasachtaí agus airleacain ar chostas amúchta an 31 Nollaig 2025

628 439

348 662

-

977 101

Méid ainmniúil iasachtaí ag FVTPL an 1 Eanáir 2025

1 080

116 688

79 620

197 388

Eisíocaíochtaí

-

3 631

14 181

17 812

Ús atá caipitlithe

-

-

835

835

Aisíocaíochtaí

-

-28 712

-

-28 712

Glao ráthaíochta

-

-

-36 833

-36 833

Díscríobh

-

-

-

-

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-

-4 042

-2 363

-6 405

Méid ainmniúil iasachtaí ag FVTPL an 31 Nollaig 2025

1 080

87 565

55 440

144 085

Coigeartú luacha chóir an 1 Eanáir 2025

-1 080

-34 395

-24 930

-60 405

Glanathrú FV

-

-1 029

-5 919

-6 948

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-

438

117

555

Coigeartú luacha chóir an 31 Nollaig 2025

-1 080

-34 986

-30 732

-66 798

Iasachtaí agus airleacain ag FVTPL an 31 Nollaig 2025

-

52 579

24 708

77 287

Costas Amúchta

-2 614

-3 290

-

-5 904

Ús

7 209

7 256

562

15 027

Iasachtaí agus airleacain an 31 Nollaig 2025

633 034

405 207

25 270

1 063 511

(*11)  Lena n-áirítear comhaontuithe gníomhaireachta


(in EUR’000)

 

Iasachtaí domhanda (*12)

Iasachtaí sinsearacha

Iasachtaí fo-ordaithe

Iomlán

Méid ainmniúil iasachtaí ar chostas amúchta an 1 Eanáir 2024

1 098 121

495 337

-

1 593 458

Eisíocaíochtaí

68 519

16 987

-

85 506

Díscríobh

-4 945

-

-

-4 945

Aisíocaíochtaí

- 226 719

- 141 664

-

- 368 383

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

60 352

16 689

-

77 041

Méid ainmniúil iasachtaí ar chostas amúchta an 31 Nollaig 2024

995 328

387 349

-

1 382 677

Lagú - liúntas caillteanais an 1 Eanáir 2024

-32 398

-17 199

-

-49 597

Glanathruithe ECL ar feadh 12 mhí

2 081

124

-

2 205

Glanathruithe ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

7 071

5 567

-

12 638

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

- 581

-5 205

-

-5 786

Aisiompú ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

2 796

292

-

3 088

Díscríobh

4 945

-

-

4 945

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-1 300

- 704

-

-2 004

Lagú - liúntas caillteanais an 31 Nollaig 2024

-17 386

-17 125

-

-34 511

Iasachtaí agus airleacain ag costas amúchta an 31 Nollaig 2024

977 942

370 224

-

1 348 166

Méid ainmniúil iasachtaí ag FVTPL an 1 Eanáir 2024

1 080

106 576

70 453

178 109

Eisíocaíochtaí

-

7 851

8 037

15 888

Ús atá caipitlithe

-

1 675

568

2 243

Aisíocaíochtaí

-

-3 185

-

-3 185

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-

3 771

562

4 333

Méid ainmniúil iasachtaí ag FVTPL an 31 Nollaig 2024

1 080

116 688

79 620

197 388

Coigeartú luacha chóir an 1 Eanáir 2024

-1 080

-34 983

-17 723

-53 786

Glanathrú FV

-

1 724

-7 160

-5 436

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-

-1 136

-47

-1 183

Coigeartú luacha chóir an 31 Nollaig 2024

-1 080

-34 395

-24 930

-60 405

Iasachtaí agus airleacain ag FVTPL an 31 Nollaig 2024

-

82 293

54 690

136 983

Costas Amúchta

-3 079

-3 681

-

-6 760

Ús

10 766

8 429

464

19 659

Iasachtaí agus airleacain an 31 Nollaig 2024

985 629

457 265

55 154

1 498 048

(*12)  Lena n-áirítear comhaontuithe gníomhaireachta

7.2    Lagú ar iasachtaí agus ar airleacain – Liúntais caillteanais

(in EUR ‘000)

 

2025

 

 

ECL feadh na saolré

 

 

Caillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) ar feadh 12 mhí

ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

Iomlán

Iasachtaí agus airleacain ag costas amúchta

 

 

 

 

Iarmhéid an 1 Eanáir 2025

9 675

12 576

12 260

34 511

Aistriú chuig ECL ar feadh 12 mhí

-

-

-

-

Aistriú chuig ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

- 575

1 598

-38

985

Aistriú chuig ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

-

-

-

-

Glantomhas an liúntais caillteanais

71

143

-9 013

-8 799

Sócmhainní airgeadais nua arna dtionscnamh nó arna gceannach

8

-

-

8

Sócmhainní airgeadais atá dí-aitheanta

- 961

-35

- 113

-1 109

Díscríobh

-

-

-

-

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-1 032

- 518

- 625

-2 175

Iarmhéid an 31 Nollaig 2025

7 186

13 764

2 471

23 421


(in EUR’000)

 

2024

 

 

ECL feadh na saolré

 

 

Caillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) ar feadh 12 mhí

ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

Iomlán

Iasachtaí agus airleacain ag costas amúchta

 

 

 

 

Iarmhéid an 1 Eanáir 2024

10 964

24 674

13 959

49 597

Aistriú chuig ECL ar feadh 12 mhí

2 271

-9 511

-

-7 240

Aistriú chuig ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

- 288

948

-

660

Aistriú chuig ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

-

-1 428

5 786

4 358

Glantomhas an liúntais caillteanais

-3 160

-2 394

-3 088

-8 642

Sócmhainní airgeadais nua arna dtionscnamh nó arna gceannach

-

-

-

-

Sócmhainní airgeadais atá dí-aitheanta

-1 028

- 253

-

-1 281

Díscríobh

-

-

-4 945

-4 945

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

916

540

548

2 004

Iarmhéid an 31 Nollaig 2024

9 675

12 576

12 260

34 511

8   Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

Taispeántar leis an tábla seo a leanas an réiteach ón iarmhéid tosaigh go dtí an t-iarmhéid deiridh de na hInfheistíochtaí cothromais:

(in EUR ‘000)

 

Cistí Caipitil Fiontair

Infheistíochtaí Cothromais Dhírigh

Iomlán

Costas an 1 Eanáir 2025

663 881

93 835

757 716

Athaicmiú

-

-

-

Eisíocaíochtaí

51 701

-

51 701

Aisíocaíochtaí

-87 319

-2 033

-89 352

Díolacháin/Imeachtaí

-11 227

-4 000

-15 227

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

-57 991

-2 287

-60 278

Costas an 31 Nollaig 2025

559 045

85 515

644 560

Gnóthachain agus caillteanais neamhréadaithe an 1 Eanáir 2025

-8 064

84 969

76 905

Athaicmiú

-

-

-

Glanathrú ar ghnóthachain agus caillteanais neamhréadaithe

-16 118

22 905

6 787

Dí-aithint an choigeartaithe luacha chóir i ngeall ar Dhíolacháin / Imeachtaí

11 534

4 314

15 848

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

4 131

-2 297

1 834

Gnóthachain agus caillteanais neamhréadaithe an 31 Nollaig 2025

-8 517

109 891

101 374

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile an 31 Nollaig 2025

550 528

195 406

745 934


(in EUR ‘000)

 

Cistí Caipitil Fiontair

Infheistíochtaí Cothromais Dhírigh

Iomlán

Costas an 1 Eanáir 2024

633 347

73 455

706 802

Athaicmiú*

-25 059

25 059

-

Eisíocaíochtaí

69 392

-

69 392

Aisíocaíochtaí / díolacháin

-21 181

- 232

-21 413

Díolacháin/Imeachtaí

-22 992

-2 631

-25 623

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

30 374

-1 816

28 558

Costas an 31 Nollaig 2024

663 881

93 835

757 716

Gnóthachain agus caillteanais neamhréadaithe an 1 Eanáir 2024

59 695

54 216

113 911

Athaicmiú*

- 395

395

-

Glanathrú ar ghnóthachain agus caillteanais neamhréadaithe

-77 795

32 097

-45 698

Dí-aithint an choigeartaithe luacha chóir i ngeall ar Dhíolacháin / Imeachtaí

11 202

2 849

14 051

Difríochtaí i rátaí malairte eachtraí

- 771

-4 588

-5 359

Gnóthachain agus caillteanais neamhréadaithe an 31 Nollaig 2024

-8 064

84 969

76 905

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile an 31 Nollaig 2024

655 817

178 804

834 621

9   Méideanna is infhaighte ó ranníocóirí

Ní raibh aon earraí infhaighte ó ranníocóirí comhdhéanta go hiomlán de ranníocaíocht ó na Ballstáit atá glaoite ach nach bhfuil íoctha do 2025 (2024: EUR 7,5 mhilliún) is infhaighte ó ranníocóirí

10   Sócmhainní airgeadais cisteáin

Tá an phunann chisteáin comhdhéanta de bhannaí luaite lena ngabhann aibíocht iarmhair is lú ná 3 mhí ar an dáta tuairiscithe. Ní raibh aon sócmhainn airgeadais cisteáin ann in 2025 ná in 2024.

11   Sócmhainní eile

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna na sócmhainní eile:

(in EUR ‘000)

 

31.12.2025

31.12.2024

Méid is infhaighte ó BEI

-

-

Glaonna ráthaíochta infhaighte

36 833

-

Iomlán na sócmhainní eile

36 833

-

12   Ioncam iarchurtha

Tá príomh-chomhpháirteanna an ioncaim iarchurtha mar a leanas:

(in EUR ‘000)

 

31.12.2025

31.12.2024

Fóirdheontas úis iarchurtha

44 718

46 461

Coimisiúin iarchurtha ar iasachtaí agus ar airleacain

127

1 264

Ioncam iarchurtha iomlán

44 845

47 725

13   Forálacha maidir le gealltanais iasachta

Taispeántar leis na táblaí seo a leanas an réiteach ón iarmhéid tosaigh go dtí an t-iarmhéid deiridh den liúntas caillteanais le haghaidh iasachtaí neamh-eisíoctha (gealltanais iasachta):

(in EUR ‘000)

 

2025

 

Caillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) ar feadh 12 mhí

ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

Iomlán

Gealltanais iasachta

 

 

 

 

Iarmhéid an 1 Eanáir

1 491

16 829

-

18 320

Glantomhas an liúntais caillteanais

- 659

190

-

- 469

Sócmhainní airgeadais atá dí-aitheanta

- 266

-

-

- 266

Iarmhéid an 31 Nollaig

566

17 019

-

17 585


(in EUR ‘000)

 

2024

 

Caillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) ar feadh 12 mhí

ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

ECL feadh na saolré a bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

Iomlán

Gealltanais iasachtaí

 

 

 

 

Iarmhéid an 1 Eanáir

2 715

16 323

-

19 038

Aistriú chuig ECL ar feadh 12 mhí

13

- 279

-

- 266

Aistriú chuig ECL feadh na saolré nach bhfuil fadhbanna creidmheasa aige

- 853

15 386

-

14 533

Glantomhas an liúntais caillteanais

761

-1 330

-

- 569

Sócmhainní airgeadais atá dí-aitheanta

-1 145

-13 271

-

-14 416

Iarmhéid an 31 Nollaig

1 491

16 829

-

18 320

14   Méideanna atá dlite do thríú páirtithe

Is iad seo a leanas na príomh-chomhpháirteanna de mhéideanna atá dlite do thríú páirtithe:

(in EUR 000)

 

31.12.2025

31.12.2024

Glanchaiteachais riaracháin ghinearálta is iníoctha le BEI

19 942

24 794

Méideanna eile is iníoctha le BEI

3 199

43 260

Fóirdheontais úis agus TA nach bhfuil eisíoctha go fóill agus atá dlite do na Ballstáit

391 152

498 029

Athshreabha atá ar fáil is iníoctha leis an gCoimisiún Eorpach*

243 853

-

Méideanna iomlána atá dlite do thríú páirtithe

658 146

566 083

15   Dliteanais eile

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna na ndliteanas eile:

(in EUR ‘000)

 

31.12.2025

31.12.2024

Aisíocaíochtaí iasachta a fhaightear roimh ré

3 044

3 289

Iomlán na ndliteanas eile

3 044

3 289

16   Ranníocaíocht na mBallstát glaoite

(in EUR ‘000)

Ballstáit

Ranníocaíocht leis an tSaoráid

Ranníocaíocht le fóirdheontais úis agus cúnamh teicniúil

Iomlán Ranníoctha

Glaoite gan bheith íoctha

an Ostair

,

,

,

-

an Bheilg

138 169

26 952

165 121

-

an Bhulgáir

2 660

28 898

31 558

-

an Chróit

1 126

173 578

174 704

-

an Chipir

1 566

4 528

6 094

-

Poblacht na Seice

9 697

3 028

12 725

-

an Danmhairg

77 279

5 108

82 387

-

an Eastóin

992

5 141

6 133

-

an Fhionlainn

55 115

66 602

121 717

-

an Fhrainc

818 754

196 514

1 015 268

-

an Ghearmáin

823 467

43 762

867 229

-

an Ghréig

50 271

3 672

53 943

-

an Ungáir

9 230

2 422

11 652

-

Éire

27 921

18 598

46 519

-

an Iodáil

470 233

38 318

508 551

-

an Laitvia

1 364

7 630

8 994

-

an Liotuáin

2 248

105 253

107 501

-

Lucsamburg

10 395

1 242

11 637

-

Málta

526

2 273

2 799

-

an Ísiltír

187 913

10 236

198 149

-

an Pholainn

24 591

16 732

41 323

-

an Phortaingéil

39 250

12 058

51 308

-

an Rómáin

7 734

5 701

13 435

-

an tSlóvaic

4 231

2 293

6 524

-

an tSlóivéin

3 137

2 717

5 854

-

an Spáinn

250 314

28 943

279 257

-

an tSualainn

102 760

29 704

132 464

-

an Ríocht Aontaithe

506 075

150 826

656 901

-

Iomlán an 31 Nollaig 2025

3 721 695

1 037 996

4 759 691

-

Iomlán an 31 Nollaig 2024

3 721 695

1 037 996

4 759 691

7 482

17   Athshreabha atá ar Fáil

(in EUR ‘000)

 

An Coimisiún Eorpach

An Ríocht Aontaithe

Iomlán

ACC

TCTLanna

Iomlán

Athshreabha atá ar fáil i ndáil leis an mbliain 2021

251 000

7 000

258 000

44 386

302 386

Athshreabha atá ar fáil i ndáil leis an mbliain 2022

236 883

6 732

243 615

41 912

285 527

Athshreabha atá ar fáil i ndáil leis an mbliain 2023

257 152

7 154

264 306

45 471

309 777

Athshreabha atá ar fáil i ndáil leis an mbliain 2024

498 818

5 663

504 481

86 790

591 271

Athshreabha Iomlána atá ar Fáil amhail an 31 Nollaig 2025

1 243 853

26 549

1 270 402

218 559

1 488 961

Athshreabha Iomlána atá ar Fáil amhail an 31 Nollaig 2024

745 035

20 886

765 921

131 769

897 690

De réir an Chomhaontaithe Aistrithe, ón mbliain 2024 agus go dtí an 31 Nollaig 2027, cuirfidh an tSaoráid an Coimisiún Eorpach agus an Ríocht Aontaithe ar an eolas go bliantúil maidir le hAthshreafaí atá ar fáil. Aistreofar na méideanna atá ar fáil chuig an gCoimisiún Eorpach agus chuig an Ríocht Aontaithe ar an nóta dochair a fháil. Léirítear sa tábla thuas deighilt na nAthshreafaí atá ar Fáil de réir bliana. Féach Nóta 14 maidir le hAthshreafaí atá ar Fáil is iníoctha.

18   Gealltanais agus dliteanais theagmhasacha

(in EUR ‘000)

 

31.12.2025

31.12.2024

Gealltanais

 

 

Iasachtaí neamh-eisíoctha

354 187

676 229

Gealltanas neamh-eisíoctha i leith scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

184 841

237 886

Fóirdheontais úis agus cúnamh teicniúil

259 371

362 848

Dliteanais theagmhasacha

 

 

Ráthaíochtaí neamheisithe sínithe

2 500

2 500

Gealltanais agus dliteanais theagmhasacha iomlána

800 899

1 279 463

19   Ús agus ioncam agus caiteachais chomhchosúla

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna an úis agus an ioncaim chomhchosúil:

(in EUR ‘000)

 

Ón 1.1.2025

go dtí an 31.12.2025

Ón 1.1.2024

go dtí an 31.12.2024

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

38 549

56 083

Iasachtaí agus airleacain

67 751

90 034

Fóirdheontais úis

10 170

10 484

Iomlán an úis agus an ioncaim chomhchosúil

116 470

156 601

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna an úis agus na gcaiteachas comhchosúil:

(in EUR 000)

 

Ón 01.01. 2025

go dtí an 31.12.2025

Ón 01.01. 2024

go dtí an 31.12.2024

Ionstraimí airgeadais díorthacha

-1 700

-1 805

Ús iomlán agus caiteachais chomhchosúla

-1 700

-1 805

20   Ioncam agus caiteachais ó tháillí agus ó choimisiúin

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna an ioncaim ó tháillí agus ó choimisiúin:

(in EUR ‘000)

 

Ón 1.1.2025

go dtí an 31.12.2025

Ón 1.1.2024

go dtí an 31.12.2024

Táillí agus coimisiúin ar iasachtaí agus ar airleacain

4 070

-

Táillí agus coimisiúin ar ráthaíochtaí airgeadais

33

20

Ioncam iomlán ó tháillí agus ó choimisiúin

4 103

20

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna na gcaiteachas ó tháillí agus ó choimisiúin:

in EUR 000

 

Ón 01.01.2025

go dtí an 31.12.2025

Ón 1.1.2024

go dtí an 31.12.2024

Coimisiún arna íoc le tríú páirtithe maidir le scaireanna agus le hurrúis toraidh athraithigh eile

-88

- 212

Caiteachais iomlána ó tháillí agus ó choimisiúin

-88

- 212

21   Glantoradh ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile

Is iad seo a leanas príomh-chomhpháirteanna an ghlantoraidh ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile:

(in EUR ‘000)

 

Ón 1.1.2025

go dtí an 31.12.2025

Ón 1.1.2024

go dtí an 31.12.2024

Glanfháltais

- 483

-4 946

Ioncam díbhinne

18 573

16 548

Glanathrú ar an luach cóir

6 787

-45 698

Glantoradh ar scaireanna agus ar urrúis toraidh athraithigh eile

24 877

-34 096

22   Glantorthaí malairte eachtraí

Is iad seo a leanas na príomh-chomhpháirteanna de na glantorthaí malairte eachtraí:

(in EUR ‘000)

 

Ón 1.1.2025 go dtí an 31.12.2025

Ón 1.1.2024 go dtí an 31.12.2024

Athluacháil suíomhanna FX

 

 

Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

,

6 821

Ionstraimí airgeadais díorthacha

108 761

- 773

Iasachtaí agus airleacain

- 108 386

78 744

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

-58 444

23 199

Eile

3 345

-2 231

Iomlán na hathluachála suíomhanna FX

-66 129

105 760

Torthaí réadaithe ar bhabhtálacha FX (costas fálaithe)

-24 574

-23 853

Glantoradh malairte eachtraí

-90 703

81 907

23   Caiteachais riaracháin ghinearálta

Is éard is caiteachais riaracháin ghinearálta ann na costais iarbhír a thabhaigh BEI as an tSaoráid a bhainistiú lúide ioncam a gineadh ó tháillí breithmheasa caighdeánacha arna muirearú ag BEI do chliaint na Saoráide go díreach.

An 31 Nollaig 2025, is é an méid a bhí sa chaiteachas riaracháin ghinearálta iomlán EUR -19,9 milliún (an 31 Nollaig 2024: EUR -24,8 mhilliún).

24   Rannpháirtíocht le heintitis struchtúrtha neamh-chomhdhlúite (in EUR’000)

Sainmhíniú ar eintiteas struchtúrtha

Is éard is eintiteas struchtúrtha ann eintiteas a dearadh ar bhealach nach tosca ceannasacha a bheidh sna cearta vótála ná sna cearta comhchosúla maidir le cinneadh a dhéanamh faoi cé a rialóidh an t-eintiteas. Le IFRS 12 tugtar faoi deara gur minic a bhíonn roinnt de na gnéithe seo a leanas nó na gnéithe uile seo a leanas ag eintiteas struchtúrtha:

—

Gníomhaíochtaí srianta;

—

Cuspóir caol dea-shainithe, amhail léas a bheidh éifeachtúil ó thaobh cánach de a chur i bhfeidhm, taighde agus gníomhaíochtaí forbartha a dhéanamh, foinse chaipitil nó chistiúcháin a sholáthar d’eintiteas nó deiseanna infheistíochta a sholáthar d’infheisteoirí trí rioscaí agus luaíochtaí a thabhairt ar aghaidh d’infheisteoirí ar rioscaí agus luaíochtaí iad atá bainteach le sócmhainní an eintitis struchtúrtha;

—

Cothromas neamh-leordhóthanach chun ceadú don eintiteas struchtúrtha a ghníomhaíochtaí a mhaoiniú gan tacaíocht airgeadais fho-ordaithe;

—

Maoiniú i bhfoirm ilionstraimí a bhfuil nasc conarthach eatarthu d’infheisteoirí lena gcruthaítear comhchruinnithe creidmheasa nó rioscaí eile (tráinsí).

Eintitis struchtúrtha neamh-chomhdhlúite

Tagraíonn an téarma ‘eintitis struchtúrtha neamh-chomhdhlúite’ do gach eintiteas struchtúrtha nach bhfuil faoi rialú na Saoráide agus áirítear leis an téarma leasanna in eintitis struchtúrtha nach bhfuil comhdhlúite.

Sainmhíniú ar Leasanna in eintitis struchtúrtha:

Le IFRS 12 sainmhínítear ‘leasanna’ go leathan chun aon rannpháirtíocht chonarthach nó neamhchonarthach lena nochtar an t-eintiteas tuairiscithe don inathraitheacht ó thaobh torthaí de ó fheidhmíocht an eintitis a chur san áireamh. I measc na samplaí de leasanna den sórt sin tá sealbhú leasanna cothromais agus cineálacha eile rannpháirtíochta amhail cistiú a sholáthar, tacaíocht leachtachta, feabhsuithe creidmheasa, gealltanais agus ráthaíochtaí don eintiteas eile. Sonraítear le IFRS 12 nach gá go mbeidh leas ag eintiteas tuairiscithe in eintiteas eile díreach i ngeall ar ghnáthchaidreamh idir custaiméir agus soláthróir agus ar an gcúis sin amháin.

Tugtar tuairisc leis an tábla thíos ar na cineálacha eintiteas struchtúrtha nach gcomhdhlúthaíonn an tSaoráid ach a bhfuil leas aici iontu.

Cineál eintitis struchtúrtha

Cineál agus cuspóir

Ús arna shealbhú ag an tSaoráid

Maoiniú Tionscadail - iasachtaíocht d’Fheithiclí Sainchuspóireacha (‘SPV’)

Idirbhearta atá in Idirbhearta Maoiniúcháin Tionscadail (Oibríochtaí PF) i gcás ina mbraithfidh an tSaoráid, chun a fiachas a sheirbhísiú, ar iasachtaí a ngintear an t-aon fhoinse ioncaim dá chuid nó an phríomhfhoinse ioncaim dá chuid le sócmhainn amháin nó le líon teoranta sócmhainní atá á maoiniú le fiachas den sórt sin nó le sócmhainní eile atá ann cheana agus lena bhfuil nasc conarthach leis an tionscadal. Is minic a mhaoinítear oibríochtaí PF trí SPV.

Glanmhéideanna eisíoctha;

Ioncam úis.

Oibríochtaí caipitil fiontair

Maoiníonn an tSaoráid cistí caipitil fiontair agus cistí infheistíochta. Comhthiomsaíonn agus bainistíonn cistí caipitil fiontair agus cistí infheistíochta airgead ó infheisteoirí atá ag lorg scaireanna cothromais phríobháidigh i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide ag a bhfuil acmhainneacht láidir fáis agus a thugann maoiniú do thionscadail bhonneagair.

Infheistíochtaí in aonaid/scaireanna arna n-eisiúint ag an eintiteas caipitil fiontair;

Díbhinní arna bhfáil mar ioncam díbhinne.

Taispeántar leis an tábla thíos suimeanna glanluacha na n-eintiteas struchtúrtha na n-eintiteas struchtúrtha neamh-chomhdhlúite ina bhfuil leas ag an tSaoráid ar an dáta tuairiscithe, mar aon le huas-neamhchosaint na Saoráide ar chaillteanas i ndáil leis na heintitis sin. Áirítear leis an uas-neamhchosaint ar chaillteanas na suimeanna glanluacha agus na gealltanais neamh-eisíoctha gaolmhara.

 

 

31.12.2025

31.12.2024

Cineál eintitis struchtúrtha

Fotheideal

Suim ghlanluacha

Uas-neamhchosaint ar chaillteanas

Suim ghlanluacha

Uas-neamhchosaint ar chaillteanas

Cistí caipitil fiontair

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

,

550 528

655 817

667 832

Iomlán

 

550 528

550 528

655 817

667 832

Ní sholáthraíonn an tSaoráid aon tacaíocht d’eintitis struchtúrtha seachas an maoiniú faoi seach.

25   Imchlúdach maoiniúcháin an tionchair (in EUR’000)

I Mí an Mheithimh 2013 d’fhormheas an Comhchoiste Aireachta idir ACC agus an tAontas Eorpach an prótacal airgeadais nua le haghaidh an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta (CEF), lenar cumhdaíodh an tréimhse 2014-2020.

Comhaontaíodh dearlaic nua EUR 500 milliún le haghaidh na Saoráide Infheistíochta, ar ar tugadh ‘imchlúdach maoinithe tionchair’ nó ‘IFE’, lenar cuireadh é ar a cumas don tSaoráid tacú le tionscadail lena ngealltar tionchar forbraíochta an-ard agus na rioscaí níos mó a bhaineann le hinfheistíochtaí den sórt sin á n-iompar ag an tSaoráid. Baineann féidearthachtaí nua leis an imchlúdach sin chun iasachtaíocht na Saoráide don earnáil phríobháideach a fheabhsú trí infheistíochtaí sna hionstraimí seo a leanas:

Cistí cothromais a bhfuil tionchar sóisialta acu - á gcur chun cinn ag pobal atá ag teacht chun cinn de bhainisteoirí cistí cothromais phríobháidigh a chuireann maolú na saincheisteanna sóisialta nó comhshaoil ag croílár straitéis infheistíochta a gcistí ach lena ndírítear fós ar an inbhuanaitheacht ar leibhéil an chiste agus a institiúidí infheistiúcháin araon.

Iasachtaí d’idirghabhálaithe airgeadais - (e.g. institiúidí micreamhaoiniúcháin, bainc áitiúla agus comharchumainn) a oibríonn i dtíortha ACC nach féidir le BEI maoiniú iontu a bhreithniú - go háirithe san airgeadra áitiúil - faoi na treoirlínte atá i bhfeidhm faoi láthair maidir le riosca creidmheasa, e.g. i ngeall ar ardrioscaí sa tír, luaineacht an airgeadra nó easpa tagarmharcanna praghsála. Is é príomhchuspóir na n-iasachtaí sin tionscadail a chistiú ag a bhfuil ardtionchar forbraíochta, go háirithe i réimse na tacaíochta do mhicrifhiontair agus d’fhiontair bheaga (MSEnna) agus don talmhaíocht, réimsí nach mbíonn incháilithe le haghaidh maoiniúcháin na Saoráide de ghnáth.

Ionstraimí lena n-éascaítear comhroinnt rioscaí - ar ionstraimí iad a bhíonn i bhfoirm ráthaíochtaí céadchaillteanais (‘píosaí céadchaillteanais’) lena n-éascaítear oibríochtaí comhroinnte riosca de chuid BEI le hidirghabhálaithe airgeadais áitiúla (bainc thráchtála go príomha) chun leasa FBManna agus tionscadal beag nach ndéantar freastal mar is cóir orthu agus a chomhlíonann na Critéir maidir le Maoiniú Tionchair i gcásanna inar sainaithaíodh bearna sa mhargadh i ndáil le rochtain ag FBManna/tionscadail bheaga ar mhaoiniú. Cheapfaí struchtúr na bpíosaí céadchaillteanais mar fhrithráthaíocht i bhfabhar tráinsí ráthaíochta sinsearaí arna gcistiú ag BEI - faoin tSaoráid Infheistíochta - agus ag Institiúidí Airgeadais Idirnáisiúnta/Institiúidí Airgeadais Forbraíochta eile, rud lena ngintear éifeacht ghiarála shubstaintiúil.

Maoiniú díreach - trí fhiachas (i.e. iasachtaí) nó ionstraimí cothromais i dtionscadail ag a bhfuil tionscnóirí fónta a bhfuil taithí agus ardtionchair ó thaobh na forbraíochta de acu, ach lena mbainfidh, áfach, ionchais níos airde maidir le caillteanais agus le deacrachtaí chun an infheistíocht a aisghabháil (riosca de chineál cothromais lena mbaineann ionchas níos airde ná an t-ionchas a bhíonn i gceist de ghnáth maidir le caillteanais). Cuireann BEI critéir roghnúcháin agus incháilitheachta dhochta i bhfeidhm le haghaidh na hionstraime sin, toisc gurb amhlaidh leis na tionscadail sin, d’ainneoin a n-ardtionchair forbraíochta, nach mbeidís in ann critéir maoiniúcháin inghlactha a chomhlíonadh (i.e. ionchas íseal go n-aisghabhfar an infheistíocht nó go ndéanfar na caillteanais a fhritháireamh trí rátaí úis / thorthaí cothromais).

Le IFE ceadaítear éagsúlú a dhéanamh chun earnálacha nua a chuimsiú freisin, amhail sláinte agus oideachas, talmhaíocht agus slándáil bia, agus ionstraimí nuálacha nua a fhorbairt chun rioscaí a chomhroinnt. In 2016, méadaíodh inniúlacht maoiniúcháin IFE go dtí EUR 800 milliún trí chuid d’IFE a cheapadh ina chuid imrothlach.

Ó thaobh cúrsaí airgeadais agus cuntasaíochta de, is cuid de phunann na Saoráide é IFE agus tugtar cuntas air i ráitis airgeadais bhliantúla fhoriomlána na Saoráide.

Léirítear sa tábla seo a leanas na suimeanna glanluacha agus na méideanna atá geallta, ach neamh-eisíoctha, de réir an chineáil sócmhainne:

Cineál infheistíocht IFE

Fotheideal

Tomhas

Oll-luach de réir na leabhar amhail an 31.12.2025

Liúntas caillteanais / Méid coigeartaithe FV an 31.12.2025

Suim ghlanluacha an 31.12.2025

Méid neamh-eisíoctha an 31.12.2025

Méid coigeartaithe ECL lasmuigh den chlár comhardaithe an 31.12.2025

Iasachtaí d’idirghabhálaithe airgeadais

Iasachtaí agus airleacain

Costas amúchta

33 388

-1 135

32 253

5 000

- 352

Oibríochtaí iasachta dírí

Iasachtaí agus airleacain

FVTPL

87 723

-68 525

19 198

30 738

-

Cistí cothromais a bhfuil tionchar sóisialta acu

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

FVTPL

132 348

-17 966

114 382

21 438

-

Rannpháirtíochtaí cothromais dhírigh

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

FVTPL

53 994

82 626

136 620

14

-

Iomlán

 

 

307 453

-5 000

302 453

57 190

- 352

*

Chun mionsonraí a fháil, féach ar an roinn ‘tomhas dá éis sin’ de Nóta 2.4.3.


Cineál infheistíocht IFE

Fotheideal

Tomhas

Oll-luach de réir na leabhar amhail an 31.12.2024

Liúntas caillteanais/Méid coigeartaithe FV an 31.12.2024

Suim ghlanluacha amhail an 31.12.2024

An méid neamh-eisíoctha an 31.12.2024

Méid coigeartaithe ECL lasmuigh den chlár comhardaithe an 31.12.2024

Iasachtaí d’idirghabhálaithe airgeadais

Iasachtaí agus airleacain

Costas amúchta

59 209

-

59 209

5 000

- 225

Oibríochtaí iasachta dírí

Iasachtaí agus airleacain

FVTPL

158 880

-

158 880

56 669

-

Cistí cothromais a bhfuil tionchar sóisialta acu

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

FVTPL

134 595

-1 559

133 036

34 686

-

Rannpháirtíochtaí cothromais dhírigh

Scaireanna agus urrúis toraidh athraithigh eile

FVTPL

59 843

61 686

121 529

14

-

Iomlán

 

 

412 527

60 127

472 654

96 369

- 225

*

Chun mionsonraí a fháil, féach ar an roinn ‘tomhas dá éis sin’ de Nóta 2.4.3.

Tá Prionsabail an tSainordaithe Ghinearálta maidir le Riosca á gcur i bhfeidhm ag BEI i leith oibríochtaí iasachta dírí de chuid IFE (gan Iasachtaí d’idirghabhálaithe airgeadais a áireamh), mar a bheartaítear i dTreoirlínte BEI maidir le Rioscaí Creidmheasa agus Cothromais, agus chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar an riosca a bhaineann le hoibríochtaí iasachta dírí de chuid IFE ar bhonn a luacha chóir. De réir na modheolaíochta, comhlíonann an Banc Measúnú Riosca Cáilíochtúil (QRA) ag a bhfuil sé d’aidhm measúnú a dhéanamh ar fhóntacht na réasúnaíochta infheistíochta agus ar inmharthanacht inchreidte oibríochtaí den sórt sin ó thaobh gnó de.

26   Faisnéis a nochtadh maidir le páirtithe gaolmhara

Shainaithin an tSaoráid BEI mar pháirtí gaolmhar i gcomhthéacs IAS 24, ós rud é gur thug Ballstáit an Aontais sainordú do BEI an tSaoráid a bhainistiú i gcomhréir le forálacha an chreata dhlíthiúil is infheidhme, lena n-áirítear faireachán a dhéanamh ar a cuid oibríochtaí go dtí go ndéanfar aisíocaíocht iomlán, agus toisc go soláthraíonn sé príomhsheirbhísí pearsanra bainistíochta (Coiste Bainistíochta BEI agus Coiste Iniúchóireachta BEI). I ndáil leis sin, tá BEI i dteideal a chostais iarbhír arna dtabhú chun an tSaoráid a bhainistiú lúide an t-ioncam a ghintear ó tháillí meastóireachta caighdeánacha a ghearrann BEI go díreach ar chliaint na Saoráide a aisghabháil. Chun tuilleadh sonraí a fháil maidir le luach saothair, féach Nóta 23.

27   Teagmhais dá éis sin

Níor tharla aon teagmhas ábhartha tar éis dháta an chláir chomhardaithe lena gceanglófaí coigeartú a dhéanamh, ná aon ní a nochtadh, sna ráitis airgeadais an 31 Nollaig 2025.

(1)  Rialachán ón gComhairle (AE, EURATOM) Uimh. 1311/2013 an 2 Nollaig 2013 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2014 go 2020 (IO L 347, 20.12.2013, lch. 884, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1311/oj).

(2)   IO L 83, 1.4.2003, lch. 27.

(3)  Ba cheart a thabhairt ar aird i ngeall ar shlánú na bhfigiúirí go dtí na milliúin euro, go bhféadfadh an chuma a bheith orthu nach bhfuil roinnt sonraí airgeadais sna táblaí thíos suimithe i gceart.

(4)  Ba cheart a thabhairt faoi deara, i ngeall ar shlánú na bhfigiúirí go dtí na milliúin euro, go bhféadfadh an chuma a bheith ar an scéal nach bhfuil roinnt sonraí airgeadais sna táblaí suimithe i gceart.

(5)  I gcomhréir le hAirteagal 53 den Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir leis an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta, cuirtear an cisteán i láthair i gclár comhardaithe an 11ú CEF. Tá cur síos ar chineál na gcuntas bainc éagsúil i gCaibidil 5, Bainistíocht Riosca Airgeadais.

(6)  Cinneadh (AE) 2025/2324 ón gComhairle an 13 Samhain 2025 maidir leis na ranníocaíochtaí airgeadais atá le híoc ag na páirtithe sa Chiste Eorpach Forbraíochta chun an ciste sin a mhaoiniú, lena leagtar amach an uasteorainn do mhéid bliantúil na ranníocaíochta le haghaidh 2027, méid bliantúil na ranníocaíochta le haghaidh 2026, méid na chéad tráthchoda den ranníocaíocht le haghaidh 2026 agus réamhaisnéis tháscach neamhcheangailteach i dtaca leis na méideanna bliantúla a mheastar a bheidh sna ranníocaíochtaí le haghaidh na mblianta 2028 agus 2029 (IO L, 2025/2324, 14.11.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/2324/oj).

(7)   IO L 149, 7.6.2016, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/888/oj).

(8)  Ba cheart a thabhairt ar aird i ngeall ar shlánú na bhfigiúirí go dtí na milliúin euro (kEUR), go bhféadfadh an chuma a bheith air nach bhfuil roinnt sonraí airgeadais sna táblaí suimithe i gceart.

(9)  Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Meán Fómhair 2024 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais (IO L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

(10)  Rialachán (AE) 2018/1877 ón gComhairle an 26 Samhain 2018 maidir leis an rialachán airgeadais is infheidhme maidir leis an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta, agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 2015/323 (IO L 307, 3.12.2018, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1877/oj).

(11)  Ba cheart a thabhairt ar aird i ngeall ar shlánú na bhfigiúirí go dtí na milliúin euro (kEUR), go bhféadfadh an chuma a bheith air nach bhfuil roinnt sonraí airgeadais sna táblaí suimithe i gceart.

(12)  Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509.

(13)  Rialachán (AE) 2018/1877..

(14)  T05-EUTF-SAH-GH-02.

(15)  T05-EUTF-SAH-SN-04.

(16)  T05-EUTF-SAH-GN-01.

(17)  T05-EUTF-SAH-REG-15.

(18)  T05-EUTF-SAH-GH-02.

(19)  T05- T05-EUTF-SAH-BF-08.

(20)  T05-EUTF-SAH-REG-18.

(21)  T05-EUTF-SAH-NE-08.

(22)  T05-EUTF-SAH-NE-10.

(23)  Sonraí ó Thuarascáil NoA MLS (lena gcumhdaítear an tréimhse ó 2017 go 2025).

(24)  Sonraí ó Thuarascáil NoA MLS (lena gcumhdaítear an tréimhse ó 2017 go 2025).

(25)  Ba cheart a thabhairt ar aird i ngeall ar shlánú na bhfigiúirí go dtí na milliúin euro, go bhféadfadh an chuma a bheith air nach bhfuil roinnt sonraí airgeadais sna táblaí suimithe i gceart.

(26)  RIALACHÁN (AE) 2018/1877 ÓN gCOMHAIRLE.

(27)  Cé is moite d’oibríochtaí sa tSúdáin Theas.

(28)  Saoráid Idirlinne 1 402,57 milliún (Cinneadh 2015/0246 ón gComhairle), EUR 200 milliún ( Cinneadh (AE) 2017/1206 ón gComhairle), EUR 223 milliún (Cinneadh (AE) 2020/1708 ón gComhairle) EUR 43 milliún (Cinneadh (AE) 2021/1941 ón gComhairle), EUR 42,5 milliún(Cinneadh (AE) 2022/2242 ón gComhairle), EUR 7,8 milliún (Cinneadh (AE) 2023/2586 ón gComhairle) agus 6,3 milliún (Cinneadh (AE) 2024/2906 ón gComhairle).

(29)  Cinneadh (AE) 2025/2324 ón gComhairle.

(30)   IO L 314, 30.11.2001, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2001/822(1)/oj.

(31)  Cinneadh 2007/249/EC ón gComhairle lena leasaítear Cinneadh 2001/822/CE maidir le tíortha agus críocha thar lear a chomhlachú sa Chomhphobal Eorpach (an Cinneadh maidir le Comhlachú Thar Lear") (IO L 109, 26.4.2007, p. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2007/249/oj).

(32)   IO L 437, 28.12.2020, lch. 188, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2020/2233/oj.

(33)  Cinneadh Uimh. 3/2021 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE an 26 Samhain 2021 chun Cinneadh Uimh. 3/2019 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE a leasú chun bearta idirthréimhseacha a ghlacadh de bhun Airteagal 95(4) de Chomhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE (IO L 441, 9.12.2021, lch. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/2175/oj).

(34)  Cinneadh (AE) 2022/970 ón gComhairle an 16 Meitheamh 2022 maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh i gCoiste Ambasadóirí ACC-AE, a mhéid a bhaineann le Cinneadh Uimh. 3/2019 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE a leasú chun bearta idirthréimhseacha a ghlacadh de bhun Airteagal 95(4) de Chomhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE (IO L 166, 22.6.2022, lch. 145, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2022/970/oj).

(35)  Cinneadh Uimh. 2/2023 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE an 25 Deireadh Fómhair 2023 chun Cinneadh Uimh. 3/2019 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE a leasú chun bearta idirthréimhseacha a ghlacadh de bhun Airteagal 95(4) den Chomhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE [2023/2453] (IO L, 2023/2453, 31.10.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2453/oj).

(36)  Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda, lena leasaítear agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 466/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 2017/1601 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 480/2009 ón gComhairle (IO L 209, 14.6.2021, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).

(37)  Cinneadh (AE) 2021/1764 ón gComhairle an 5 Deireadh Fómhair 2021 maidir le Comhlachas na dTíortha agus na gCríoch Thar Lear leis an Aontas Eorpach lena n-áirítear caidreamh idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus an Ghraonlainn agus Ríocht na Danmhairge, den pháirt eile (an Cinneadh maidir le Comhlachú Thar Lear, lena n-áirítear an Ghraonlainn) (IO L 355, 7.10.2021, lch. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/1764/oj).

(38)  Sainmhínítear riosca socraíochta mar riosca go dtarlódh caillteanais fhéideartha mar gheall ar idirbhearta a fhanann gan socrú tar éis a ndáta seachadta dlite agus/nó mar gheall ar idirbhearta a socraítear níos déanaí ná caighdeán infheidhme an mhargaidh. Mar gheall ar chineál oibríochtaí na Saoráide, is iad na hionstraimí is ábhartha a ndéanann an riosca socraíochta difear dóibh na díorthaigh sin a dhéanann an Banc lena dtugtar malartú airgeadraí eachtracha le fios. Cumhdaítear riosca socraíochta a bhainistiú sna Treoirlínte maidir le Riosca Airgeadais.

(39)  ÚBE/RTS/2022/10.

ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/4817/oj

ISSN 1977-107X (electronic edition)