Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης
EL
Σειρά C
|
|
Επίσημη Εφημερίδα |
EL Σειρά C |
|
C/2026/4817 |
8.10.2026 |
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Ετήσιοι λογαριασμοί του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 2025
(C/2026/4817)
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
| ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ | 2 |
| ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ | 3 |
| ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ | 7 |
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ | 9 |
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ | 48 |
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ 2025 | 49 |
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ 2025 | 56 |
| ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ | 64 |
| ΕΚΘΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ | 68 |
ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ
Οι ετήσιοι λογαριασμοί του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 2025 έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τον τίτλο X του δημοσιονομικού κανονισμού του 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης και σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, τους κανόνες και τις μεθόδους που καθορίζονται στις σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων.
Αναγνωρίζω την ευθύνη μου για την προετοιμασία και την παρουσίαση των ετήσιων λογαριασμών του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης σύμφωνα με το άρθρο 18 του δημοσιονομικού κανονισμού του 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.
Από τον διατάκτη και την ΕΤΕπ, που εγγυώνται την αξιοπιστία τους, παρέλαβα όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για την κατάρτιση των λογαριασμών, οι οποίοι παρουσιάζουν τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης, καθώς και την εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Διά της παρούσης, πιστοποιώ ότι, με βάση τις εν λόγω πληροφορίες και τους ελέγχους τους οποίους έκρινα αναγκαίους να διενεργήσω πριν από την υπογραφή των λογαριασμών, διαθέτω εύλογη βεβαιότητα ότι οι λογαριασμοί παρουσιάζουν πιστή εικόνα της οικονομικής κατάστασης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης όσον αφορά όλα τα ουσιαστικά σημεία.
Niall BOHAN
Υπόλογος
22 Ιουνίου 2026
ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ
1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει σχέσεις συνεργασίας με πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Βασικός στόχος αυτών των σχέσεων είναι η προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης με πρωταρχικό σκοπό τη μείωση και την εξάλειψη της φτώχειας σε μακροπρόθεσμη βάση, με την παροχή αναπτυξιακών ενισχύσεων και τεχνικής βοήθειας στις δικαιούχες χώρες. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η ΕΕ, σε συνεργασία με τις χώρες-εταίρους, καταρτίζει στρατηγικές συνεργασίας και κινητοποιεί τους οικονομικούς πόρους για την εφαρμογή των εν λόγω στρατηγικών. Οι πόροι που χορηγεί η ΕΕ για την αναπτυξιακή συνεργασία προέρχονται από τρεις πηγές:
|
— |
τον προϋπολογισμό της ΕΕ, |
|
— |
το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), και |
|
— |
την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). |
Το ΕΤΑ δεν χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Ιδρύθηκε με εσωτερική συμφωνία των αντιπροσώπων των κρατών μελών, στο πλαίσιο του Συμβουλίου, και τελεί υπό τη διαχείριση ειδικής επιτροπής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Επιτροπή) είναι υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εκτέλεση των πράξεων που υλοποιούνται με πόρους ΕΤΑ. Η ΕΤΕπ διαχειρίζεται την Επενδυτική Διευκόλυνση.
Το ΕΤΑ αποτελείται από επιμέρους ΕΤΑ, καθένα από τα οποία έχει διάρκεια περίπου πέντε ετών και διέπεται από τον οικείο δημοσιονομικό κανονισμό. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται κατάρτιση ειδικών οικονομικών καταστάσεων. Επιπλέον, αυτές οι οικονομικές καταστάσεις συγκεντρώνονται ώστε να παρέχεται συνολική εικόνα της οικονομικής κατάστασης των πόρων για τους οποίους έχει την ευθύνη η Επιτροπή.
Έως το 2021, όταν το 11ο ΕΤΑ έφτασε στο τελικό του στάδιο καθώς η «ρήτρα λήξης ισχύος» άρχισε να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2020, το ΕΤΑ ήταν το κύριο μέσο για την παροχή βοήθειας με σκοπό την αναπτυξιακή συνεργασία στα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και στις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ). Ωστόσο, από το 2021 η συνεργασία της ΕΕ με τα κράτη ΑΚΕ και τις ΥΧΕ χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ δημιουργήθηκε η Επενδυτική Διευκόλυνση, υπό τη διαχείριση της ΕΤΕπ, και χρησιμοποιείται για τη στήριξη της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα στα κράτη ΑΚΕ με τη χρηματοδότηση κυρίως —αλλά όχι αποκλειστικά— ιδιωτικών επενδύσεων. Η Επενδυτική Διευκόλυνση έχει σχεδιαστεί με τη μορφή ανανεώσιμου κεφαλαίου, έτσι ώστε οι αποπληρωμές δανείων να επανεπενδύονται σε άλλες πράξεις με αποτέλεσμα να λειτουργεί ως αυτοανανεώσιμη και οικονομικά ανεξάρτητη διευκόλυνση. Δεδομένου ότι η Επενδυτική Διευκόλυνση δεν τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής, δεν έχει ενοποιηθεί στο πρώτο μέρος των ετήσιων λογαριασμών (στις οικονομικές καταστάσεις του ΕΤΑ και στη σχετική έκθεση δημοσιονομικής εκτέλεσης). Οι οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης καταρτίζονται από την ΕΤΕπ, περιλαμβάνονται ως χωριστό μέρος των ετήσιων λογαριασμών του ΕΤΑ (μέρος ΙΙ) και παρέχουν πλήρη εικόνα των αναπτυξιακών ενισχύσεων του ΕΤΑ.
2. ΤΡΟΠΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ
Το Συμβούλιο της 2ας Δεκεμβρίου 2013 εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 (1) για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020. Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε ότι η γεωγραφική συνεργασία με τα κράτη ΑΚΕ δεν θα εγγραφεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά θα συνεχίσει να χρηματοδοτείται μέσω των υφιστάμενων διακυβερνητικών ΕΤΑ.
Σε αντίθεση με τον προϋπολογισμό της ΕΕ, το ΕΤΑ είναι ένα ταμείο που λειτουργεί σε πολυετή βάση. Κάθε ΕΤΑ συγκροτεί συνολικό κεφάλαιο που διατίθεται για την εφαρμογή της αναπτυξιακής συνεργασίας συνήθως για διάστημα πέντε ετών. Δεδομένου ότι οι πόροι χορηγούνται σε πολυετή βάση, τα διαθέσιμα ποσά μπορούν να χρησιμοποιηθούν καθ’ όλη την περίοδο του ΕΤΑ. Το γεγονός ότι οι προϋπολογισμοί καθορίζονται για περίοδο αρκετών ετών, και όχι για ένα μόνο έτος, τονίζεται στην κατάρτιση των οικονομικών εκθέσεων, στις οποίες η εκτέλεση του προϋπολογισμού κάθε ΕΤΑ μετράται σε σχέση με το σύνολο των πόρων του ταμείου.
Οι πόροι ΕΤΑ συνίστανται σε συνεισφορές ad hoc από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Περίπου κάθε πέντε έτη, αντιπρόσωποι των κρατών μελών συναντώνται σε διακυβερνητικό επίπεδο για να αποφασίσουν για το συνολικό ποσό που θα χορηγηθεί στο ταμείο και να εποπτεύσουν την εκτέλεσή του.
Η Επιτροπή διαχειρίζεται το ΕΤΑ σύμφωνα με την πολιτική της ΕΕ για την αναπτυξιακή συνεργασία. Δεδομένου ότι, παράλληλα με την πολιτική της ΕΕ, τα κράτη μέλη έχουν τις δικές τους αναπτυξιακές πολιτικές και πολιτικές ενισχύσεων, οι πολιτικές τους πρέπει να συντονίζονται με τις πολιτικές της ΕΕ, ώστε να εξασφαλίζεται η συμπληρωματικότητά τους.
Εκτός από τις συνεισφορές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συνάπτουν συμφωνίες συγχρηματοδότησης ή να καταβάλλουν εθελούσιες οικονομικές συνεισφορές στο ΕΤΑ.
3. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020
Η Επιτροπή εργάζεται επί του παρόντος για το κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 2000 έως το 2007), το οποίο περιλάμβανε υπόλοιπα ποσά τα οποία μεταφέρθηκαν από το 8ο ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 1995 έως το 2000) σύμφωνα με τις διατάξεις του μέρους 3 του δημοσιονομικού κανονισμού (2) ο οποίος εφαρμόζεται στο 9ο ΕΤΑ. Επί του παρόντος, εξακολουθούν να υπάρχουν 4 υπό εξέλιξη συμβάσεις, οι οποίες χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ και θα καταλήξουν στην περάτωσή τους εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, συμβάλλοντας στην ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων και των έργων που συνδέονται με το 9ο ΕΤΑ. Το πλήρες κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ μπορεί να επιτευχθεί μόνο μετά την περάτωση όλων των συμβάσεων και μετά την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων και των ελέγχων τους.
Το κλείσιμο του 10ου ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 2008 έως το 2013) προχωρεί ικανοποιητικά, καθώς το 97,97 % των συμβάσεών του έχει ήδη περατωθεί. Ωστόσο, το επιχειρησιακό και οικονομικό κλείσιμο των υπόλοιπων συμβάσεων απαιτεί κάποιο χρονικό διάστημα. Το οικονομικό κλείσιμο απαιτεί τη δρομολόγηση και την ολοκλήρωση όλων των αναγκαίων αξιολογήσεων, ελέγχων και ανακτήσεων.
Το 11ο ΕΤΑ (που διήρκεσε από το 2014 έως το 2020) έχει φτάσει στο τελικό του στάδιο, καθώς η ρήτρα λήξης ισχύος άρχισε να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η εν λόγω ρήτρα ορίζει την καταληκτική ημερομηνία για τις αναλήψεις υποχρεώσεων, πράγμα που σημαίνει ότι από το 2021 δεν μπορούν να εκδοθούν περαιτέρω αποφάσεις χρηματοδότησης στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ. Ωστόσο, η υλοποίηση των δράσεων που έχουν ήδη αναληφθεί συνεχίζεται και μετά την ημερομηνία αυτή. Δεδομένης της μακράς διάρκειας ορισμένων έργων, μια σειρά συμβάσεων αναμένεται να είναι σε εξέλιξη έως το 2035 και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και έως το 2040. Επιπλέον, εάν ληφθεί απόφαση να επαναχρησιμοποιηθούν αποδεσμευμένα κεφάλαια, αυτό θα μπορούσε να παρατείνει περαιτέρω τη συνολική ημερομηνία λήξης του ΕΤΑ. Κατά συνέπεια, το κλείσιμο του 11ου ΕΤΑ δεν μπορεί να συνδεθεί με μια καθορισμένη ημερομηνία. Θα εξαρτηθεί από την πλήρη εκτέλεση όλων των πράξεων που είναι σε εξέλιξη, καθώς και από την ολοκλήρωση των επακόλουθων ελέγχων, των αξιολογήσεων και της δημοσιονομικής εκκαθάρισης όλων των λογαριασμών.
Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, η συνεργασία της ΕΕ με τις χώρες ΑΚΕ ενσωματώνεται στον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη. Ομοίως, η συνεργασία με χώρες και εδάφη ΥΧΕ καλύπτεται πλέον από την απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι, αν και έως το 2021 τα προγράμματα του ΕΤΑ χρηματοδοτούνταν από τις εθελοντικές συνεισφορές των κρατών μελών της ΕΕ, από το 2021 τα αναπτυξιακά προγράμματα θα χρηματοδοτηθούν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται επίσης ότι η χρηματοδότηση των αναπτυξιακών προγραμμάτων υπόκειται στην έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ότι οι συναλλαγές πρέπει να συμμορφώνονται με τους δημοσιονομικούς κανονισμούς της ΕΕ, όπως ισχύει και για τα υπόλοιπα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ προγράμματα.
4. ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΕΛΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ
4.1. ΕΤΗΣΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ
Σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού του ΕΤΑ, οι οικονομικές καταστάσεις του ΕΤΑ καταρτίζονται σύμφωνα με τους κανόνες της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση, οι οποίοι βασίζονται στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα του Δημόσιου Τομέα (IPSAS). Οι εν λόγω κανόνες λογιστικής που υιοθετήθηκαν από τον υπόλογο της Επιτροπής εφαρμόζονται από όλα τα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, ώστε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο σύνολο κανόνων όσον αφορά τη λογιστική μεταχείριση, την αποτίμηση και την παρουσίαση των λογαριασμών με στόχο την εναρμόνιση των διαδικασιών κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων. Αυτοί οι λογιστικοί κανόνες της ΕΕ εφαρμόζονται επίσης από το ΕΤΑ, λαμβανομένης παράλληλα υπόψη της ειδικής φύσης των δραστηριοτήτων του.
Η κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών του ΕΤΑ έχει ανατεθεί στον υπόλογο της Επιτροπής, ο οποίος είναι επίσης ο υπόλογος του ΕΤΑ και εξασφαλίζει ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί του ΕΤΑ αποδίδουν πιστή εικόνα της οικονομικής κατάστασης του ΕΤΑ.
Οι ετήσιοι λογαριασμοί περιέχουν τα εξής στοιχεία:
Μέρος I: Κεφάλαια που διαχειρίζεται η Επιτροπή
|
i) |
Οικονομικές καταστάσεις του ΕΤΑ, συμπεριλαμβανομένων των επεξηγηματικών σημειώσεων και των οικονομικών καταστάσεων για κάθε επιμέρους ΕΤΑ. Οι εν λόγω οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν επίσης τις συνεισφορές στο καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ και στο καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική. |
|
ii) |
Οικονομικές καταστάσεις του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ και του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική, οι οποίες συντάσσονται υπό την ευθύνη του υπολόγου της Επιτροπής και υπόκεινται σε εξωτερικό έλεγχο που διεξάγεται από ελεγκτή του ιδιωτικού τομέα. |
|
iii) |
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του ΕΤΑ και των καταπιστευματικών ταμείων της ΕΕ |
|
iv) |
Έκθεση δημοσιονομικής εκτέλεσης του ΕΤΑ |
Μέρος II: Κεφάλαια που διαχειρίζεται η ΕΤΕπ — Ετήσια έκθεση εκτέλεσης
|
i) |
Οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης |
Οι ετήσιοι λογαριασμοί του ΕΤΑ πρέπει να εγκριθούν από την Επιτροπή το αργότερο έως την 31η Ιουλίου του έτους που έπεται της ημερομηνίας του ισολογισμού και να υποβληθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για απαλλαγή.
5. ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗ
5.1. ΕΛΕΓΧΟΣ
Οι ετήσιοι λογαριασμοί του ΕΤΑ ελέγχονται από τον εξωτερικό ελεγκτή του, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ), το οποίο καταρτίζει ετήσια έκθεση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
5.2. ΑΠΑΛΛΑΓΗ
Η απαλλαγή είναι ο τελικός έλεγχος της δημοσιονομικής εκτέλεσης των πόρων του ΕΤΑ για ένα δεδομένο οικονομικό έτος. Μετά τον έλεγχο και την οριστικοποίηση των ετήσιων λογαριασμών εναπόκειται στο Συμβούλιο να συστήσει και, στη συνέχεια, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αποφασίσει τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή για τη δημοσιονομική εκτέλεση των πόρων του ΕΤΑ για ένα δεδομένο οικονομικό έτος. Η απόφαση απαλλαγής βασίζεται στην εξέταση των λογαριασμών και της ετήσιας έκθεσης του ΕΕΣ (η οποία περιλαμβάνει επίσημη δήλωση αξιοπιστίας) και στις απαντήσεις της Επιτροπής σε ερωτήσεις και αιτήσεις περαιτέρω πληροφοριών από την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 2025
|
* |
Καθαρό ποσό, μόνο για το 10ο και το 11ο ΕΤΑ |
Εκτέλεση του προϋπολογισμού
Το 2025 πραγματοποιήθηκαν καθαρές πληρωμές ύψους 893 εκατ. EUR στο πλαίσιο του 10ου και του 11ου ΕΤΑ. Το συνολικό ποσό των ακαθάριστων πληρωμών για το ΕΤΑ το 2025 ανήλθε σε 949,98 εκατ. EUR, το οποίο αντιπροσωπεύει το 95 % του στόχου των 1 000 εκατ. EUR που κοινοποιήθηκε στα κράτη μέλη.
Το 2022 το Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να επαναχρησιμοποιήσει αποδεσμευμένα κεφάλαια ύψους 600 εκατ. EUR από το 10ο και το 11ο ΕΤΑ, με σκοπό τη χρηματοδότηση δράσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης επισιτιστικής ασφάλειας και των οικονομικών κλυδωνισμών στις χώρες ΑΚΕ μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η Επιτροπή δέσμευσε το εν λόγω ποσό ύψους 600 εκατ. EUR το 2022 και εκταμίευσε 450 εκατ. EUR έως το 2025.
Αντίκτυπος των δραστηριοτήτων στις οικονομικές καταστάσεις
Στις οικονομικές καταστάσεις, ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων που προαναφέρθηκαν είναι περισσότερο εμφανής στα στοιχεία που αφορούν:
|
— |
προχρηματοδότηση (βλ. σημείωση 2.2): μείωση κατά 219 εκατ. EUR, η οποία αντικατοπτρίζει κυρίως το προοδευτικό κλείσιμο του ΕΤΑ και την επακόλουθη μείωση του αριθμού νέων συμβάσεων. Το 2025 υπογράφηκαν μόνο 21 συμβάσεις έναντι 181 το 2024· |
|
— |
ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους (βλ. σημείωση 2.5): μείωση κατά 125 εκατ. EUR, κυρίως λόγω των χαμηλότερων συνεισφορών από δωρητές, οι οποίες μειώθηκαν από 1 200 εκατ. EUR το 2024 σε 800 εκατ. EUR το 2025· |
|
— |
δεδουλευμένα έξοδα (βλ. σημείωση 2.8): μείωση κατά 79 εκατ. EUR λόγω της μείωσης του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων στο τέλος του έτους για τις οποίες οι δηλώσεις δαπανών δεν είχαν ακόμη επικυρωθεί· και |
|
— |
μέσα ενίσχυσης (βλ. σημείωση 3.4): συνολική μείωση κατά 193 εκατ. EUR κυρίως λόγω της μείωσης των δαπανών στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ, από 1 145 εκατ. EUR το 2024 σε 953 εκατ. EUR το 2025. Η τάση αυτή αντικατοπτρίζει τη μείωση του όγκου των νέων συμβάσεων που υπογράφηκαν από το 2021. |
ΜΕΡΟΣ I
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ | 9 |
| ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΤΑ | 10 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ | 10 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ | 11 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΤΑ | 12 |
| ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΝΑ ΕΤΑ | 12 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΤΑ | 14 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΑΝΑ ΕΤΑ | 15 |
| ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ | 17 |
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ | 48 |
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ 2025 | 49 |
| ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ | 53 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ | 54 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ | 54 |
| ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ 2025 | 56 |
| ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ | 61 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ | 62 |
| ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ | 62 |
| ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ | 64 |
| ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ | 65 |
| ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ | 65 |
| ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ | 66 |
| ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ | 67 |
| ΕΚΘΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ | 68 |
ΜΕΡΟΣ I.1
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ (3)
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
|||
|
|
Σημείωση |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
2.1 |
116 |
128 |
|
Προχρηματοδότηση |
2.2 |
492 |
500 |
|
Συνεισφορές του καταπιστευματικού ταμείου |
2.3 |
87 |
188 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές |
2.4 |
5 |
5 |
|
|
|
700 |
821 |
|
ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
2.1 |
1 |
5 |
|
Προχρηματοδότηση |
2.2 |
532 |
742 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
2.4 |
37 |
37 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
2.5 |
286 |
411 |
|
|
|
856 |
1 194 |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ |
|
1 556 |
2 016 |
|
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις |
2.6 |
(1 ) |
(1 ) |
|
|
|
(1 ) |
(1 ) |
|
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
|
Προβλέψεις |
2.6 |
– |
(2 ) |
|
Οφειλές |
2.7 |
(187 ) |
(256 ) |
|
Δεδουλευμένα έξοδα |
2.8 |
(695 ) |
(774 ) |
|
|
|
(882 ) |
(1 032 ) |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ |
|
(883 ) |
(1 032 ) |
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
673 |
983 |
|
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ |
|
|
|
|
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ |
2.9 |
56 488 |
55 704 |
|
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει |
2.9 |
2 252 |
2 252 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα μεταφερθέν από προηγούμενες χρήσεις |
|
(56 973 ) |
(55 733 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
|
(1 094 ) |
(1 240 ) |
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
673 |
983 |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
|||
|
|
Σημείωση |
2025 |
2024 |
|
ΕΣΟΔΑ |
|
|
|
|
Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
|
Δραστηριότητες είσπραξης |
3.1 |
12 |
41 |
|
|
|
12 |
41 |
|
Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικά έσοδα |
3.2 |
8 |
19 |
|
Άλλα έσοδα |
3.2 |
20 |
71 |
|
|
|
28 |
90 |
|
Σύνολο εσόδων |
|
40 |
131 |
|
ΕΞΟΔΑ |
|
|
|
|
Εκτελέστηκαν από άλλες οντότητες |
3.3 |
(4 ) |
(4 ) |
|
Μέσα ενίσχυσης |
3.4 |
(1 043 ) |
(1 237 ) |
|
Έξοδα συγχρηματοδότησης |
3.5 |
(1 ) |
(17 ) |
|
Χρηματοοικονομικό κόστος |
3.6 |
(40 ) |
(3 ) |
|
Λοιπά έξοδα |
3.7 |
(46 ) |
(110 ) |
|
Σύνολο εξόδων |
|
(1 133 ) |
(1 371 ) |
|
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ |
|
(1 094 ) |
(1 240 ) |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
|||
|
|
Σημείωση |
2025 |
2024 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
|
(1 094 ) |
(1 240 ) |
|
Λειτουργικές δραστηριότητες |
|
|
|
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές (καθαρές) |
|
784 |
1 138 |
|
(Αύξηση)/μείωση των συνεισφορών του καταπιστευματικού ταμείου |
|
101 |
28 |
|
(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων |
|
219 |
287 |
|
(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
(0 ) |
(12 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) προβλέψεων |
|
(2 ) |
(0 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων |
|
0 |
(2 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) οφειλών |
|
(68 ) |
(136 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων και προεισπραχθέντων εσόδων |
|
(79 ) |
(210 ) |
|
Επενδυτικές δραστηριότητες |
|
|
|
|
(Αύξηση)/μείωση μη παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος* |
|
15 |
(42 ) |
|
ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ |
|
(125 ) |
(190 ) |
|
Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους |
|
(125 ) |
(190 ) |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους |
2.5 |
411 |
601 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους |
2.5 |
286 |
411 |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α) |
Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β) |
Σωρευτικά αποθεματικά (Δ) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε) |
Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023 |
60 607 |
6 040 |
54 566 |
(55 732 ) |
2 252 |
1 086 |
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
(62 ) |
(1 200 ) |
1 138 |
– |
– |
1 138 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(1 240 ) |
– |
(1 240 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024 |
60 544 |
4 840 |
55 704 |
(56 973 ) |
2 252 |
983 |
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
(16 ) |
(800 ) |
784 |
— |
– |
784 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(1 094 ) |
— |
(1 094 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2025 |
60 528 |
4 040 |
56 488 |
(58 066 ) |
2 252 |
673 |
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΝΑ ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
|||||||||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|||||||
|
|
Σημείωση |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
Σύνολο |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
Σύνολο |
|
ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
2.1 |
– |
12 |
104 |
116 |
– |
14 |
114 |
128 |
|
Προχρηματοδότηση |
2.2 |
– |
382 |
110 |
492 |
— |
418 |
82 |
500 |
|
Συνεισφορές του καταπιστευματικού ταμείου |
2.3 |
31 |
9 |
47 |
87 |
31 |
9 |
148 |
188 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
– |
– |
5 |
5 |
– |
– |
5 |
5 |
|
|
|
31 |
403 |
266 |
700 |
31 |
441 |
349 |
821 |
|
ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
|
— |
– |
1 |
1 |
– |
– |
5 |
5 |
|
Προχρηματοδότηση |
2.2 |
– |
50 |
481 |
532 |
6 |
81 |
655 |
742 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
2.4 |
– |
15 |
23 |
37 |
– |
21 |
16 |
37 |
|
Λογαριασμοί μεταφορών μεταξύ ΕΤΑ |
|
(207 ) |
168 |
39 |
— |
(207 ) |
227 |
(20 ) |
– |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
2.5 |
– |
– |
286 |
286 |
— |
– |
411 |
411 |
|
|
|
(207 ) |
233 |
830 |
856 |
(201 ) |
329 |
1 067 |
1 194 |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ |
|
(176 ) |
636 |
1 096 |
1 556 |
(170 ) |
770 |
1 415 |
2 016 |
|
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις |
2.6 |
– |
– |
(1 ) |
(1 ) |
– |
– |
(1 ) |
(1 ) |
|
|
|
– |
– |
(1 ) |
(1 ) |
– |
– |
(1 ) |
(1 ) |
|
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
|
– |
|
|
|
|
|
Προβλέψεις |
2.6 |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
(2 ) |
(2 ) |
|
Οφειλές |
2.7 |
– |
(16 ) |
(171 ) |
(187 ) |
(0 ) |
(25 ) |
(230 ) |
(256 ) |
|
Δεδουλευμένα έξοδα |
2.8 |
– |
(34 ) |
(661 ) |
(695 ) |
(0 ) |
(71 ) |
(703 ) |
(774 ) |
|
|
|
– |
(50 ) |
(832 ) |
(882 ) |
(0 ) |
(96 ) |
(935 ) |
(1 032 ) |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ |
|
– |
(50 ) |
(832 ) |
(883 ) |
(0 ) |
(96 ) |
(936 ) |
(1 032 ) |
|
|
|
|
|
|
– |
|
|
|
|
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
(176 ) |
586 |
263 |
673 |
(170 ) |
674 |
479 |
983 |
|
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ |
2.9 |
10 434 |
20 816 |
25 237 |
56 488 |
10 435 |
20 819 |
24 449 |
55 704 |
|
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει |
2.9 |
2 252 |
– |
– |
2 252 |
2 252 |
– |
– |
2 252 |
|
Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ |
2.9 |
(510 ) |
(187 ) |
696 |
– |
(510 ) |
(187 ) |
696 |
– |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα μεταφερθέν από προηγούμενες χρήσεις |
|
(12 348 ) |
(19 959 ) |
(24 666 ) |
(56 973 ) |
(12 348 ) |
(19 887 ) |
(23 497 ) |
(55 733 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
|
(5 ) |
(85 ) |
(1 004 ) |
(1 094 ) |
— |
(72 ) |
(1 169 ) |
(1 240 ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
(176 ) |
586 |
263 |
673 |
(170 ) |
674 |
479 |
983 |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
|||||||||
|
|
|
2025 |
2024 |
||||||
|
|
Σημείωση |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
Σύνολο |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
Σύνολο |
|
ΕΣΟΔΑ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δραστηριότητες είσπραξης |
3.1 |
1 |
5 |
5 |
12 |
1 |
28 |
12 |
41 |
|
|
|
1 |
5 |
5 |
12 |
1 |
28 |
12 |
41 |
|
Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικά έσοδα |
3.2 |
– |
– |
8 |
8 |
— |
1 |
18 |
19 |
|
Άλλα έσοδα |
3.2 |
– |
1 |
19 |
20 |
2 |
4 |
65 |
71 |
|
|
|
— |
2 |
26 |
28 |
2 |
5 |
83 |
90 |
|
Σύνολο εσόδων |
|
2 |
6 |
32 |
40 |
3 |
33 |
95 |
131 |
|
ΕΞΟΔΑ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εκτελέστηκαν από άλλες οντότητες |
3.3 |
– |
– |
(4 ) |
(4 ) |
– |
– |
(4 ) |
(4 ) |
|
Μέσα ενίσχυσης |
3.4 |
(8 ) |
(83 ) |
(953 ) |
(1 043 ) |
(2 ) |
(90 ) |
(1 145 ) |
(1 237 ) |
|
Έξοδα συγχρηματοδότησης |
3.5 |
– |
(1 ) |
– |
(1 ) |
– |
(12 ) |
(5 ) |
(17 ) |
|
Χρηματοοικονομικό κόστος |
3.6 |
2 |
(3 ) |
(39 ) |
(40 ) |
— |
5 |
(9 ) |
(3 ) |
|
Λοιπά έξοδα |
3.7 |
(1 ) |
(5 ) |
(40 ) |
(46 ) |
(2 ) |
(7 ) |
(101 ) |
(110 ) |
|
Σύνολο εξόδων |
|
(6 ) |
(91 ) |
(1 036 ) |
(1 133 ) |
(3 ) |
(104 ) |
(1 264 ) |
(1 371 ) |
|
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ |
|
(5 ) |
(85 ) |
(1 004 ) |
(1 094 ) |
— |
(72 ) |
(1 169 ) |
(1 240 ) |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΑΝΑ ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
|||||||
|
9ο ΕΤΑ |
Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α) |
Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β) |
Σωρευτικά αποθεματικά (Δ) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε) |
Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ (ΣΤ) |
Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)+(ΣΤ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023 |
10 442 |
– |
10 442 |
(12 348 ) |
2 252 |
(509 ) |
(163 ) |
|
Μεταφορές προς/από το 10ο ΕΤΑ |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
|
Μεταφορές προς/από το 10ο και 11ο ΕΤΑ |
– |
– |
– |
– |
– |
(1 ) |
(1 ) |
|
Επιστροφές στα κράτη μέλη |
(6 ) |
– |
(6 ) |
– |
– |
– |
(6 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
0 |
— |
– |
0 |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024 |
10 435 |
1 |
10 435 |
(12 348 ) |
2 252 |
(510 ) |
(170 ) |
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
|
Μεταφορές προς/από το 10ο και 11ο ΕΤΑ |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
|
Επιστροφές στα κράτη μέλη |
(1 ) |
– |
(1 ) |
– |
– |
– |
(1 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(5 ) |
– |
– |
(5 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2025 |
10 434 |
— |
10 434 |
(12 353 ) |
2 252 |
(510 ) |
(176 ) |
|
σε εκατ. EUR |
|||||||
|
10ο ΕΤΑ |
Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α) |
Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β) |
Σωρευτικά αποθεματικά (Δ) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε) |
Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ (ΣΤ) |
Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)+(ΣΤ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023 |
20 834 |
– |
20 834 |
(19 886 ) |
– |
(120 ) |
827 |
|
Μεταφορές προς/από το 8ο και 9ο ΕΤΑ |
– |
– |
– |
– |
– |
1 |
1 |
|
Μεταφορές προς/από το 11ο ΕΤΑ |
– |
– |
– |
– |
– |
(68 ) |
(68 ) |
|
Επιστροφές στα κράτη μέλη |
(15 ) |
– |
(15 ) |
– |
– |
– |
(15 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(72 ) |
– |
– |
(72 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024 |
20 819 |
– |
20 819 |
(19 959 ) |
– |
(187 ) |
674 |
|
Μεταφορές προς/από το 8ο και 9ο ΕΤΑ |
– |
– |
– |
|
– |
– |
– |
|
Μεταφορές προς/από το 11ο ΕΤΑ |
– |
– |
– |
|
– |
– |
– |
|
Επιστροφές στα κράτη μέλη |
(3 ) |
— |
(3 ) |
|
— |
– |
(3 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(85 ) |
— |
– |
(85 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2025 |
20 816 |
— |
20 816 |
(20 044 ) |
— |
(187 ) |
586 |
|
σε εκατ. EUR |
|||||||
|
11ο ΕΤΑ |
Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α) |
Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β) |
Σωρευτικά αποθεματικά (Δ) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε) |
Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ (ΣΤ) |
Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)+(ΣΤ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023 |
29 331 |
6 040 |
23 290 |
(23 498 ) |
– |
628 |
422 |
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
– |
(1 200 ) |
1 200 |
– |
– |
68 |
1 268 |
|
Επιστροφές στα κράτη μέλη |
(41 ) |
– |
(41 ) |
– |
– |
– |
(41 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(1 169 ) |
|
– |
(1 169 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024 |
29 290 |
4 840 |
24 449 |
(24 667 ) |
– |
696 |
479 |
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
– |
(800 ) |
800 |
— |
– |
– |
800 |
|
Επιστροφές στα κράτη μέλη |
(12 ) |
— |
(12 ) |
— |
– |
– |
(12 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(1 004 ) |
— |
– |
(1 004 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2025 |
29 278 |
4 040 |
25 237 |
(25 671 ) |
— |
696 |
263 |
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ (4)
1. ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
1.1. ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Στόχος των οικονομικών καταστάσεων είναι να παρέχουν πληροφορίες σε ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με την οικονομική κατάσταση, την απόδοση και τις ταμειακές ροές μιας οντότητας.
Οι γενικές κατευθύνσεις (ή οι λογιστικές αρχές) που πρέπει να τηρούνται κατά την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων ορίζονται στον λογιστικό κανόνα 1 της ΕΕ «Οικονομικές καταστάσεις» και είναι οι ίδιες με αυτές που περιγράφονται στο IPSAS 1: πιστή παρουσίαση, δεδουλευμένη βάση, συνέχεια της δράσης, συνεκτικότητα της παρουσίασης, σημαντικότητα, συγκεντρωτική παρουσίαση, συμψηφισμός και συγκριτικές πληροφορίες. Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης είναι η συνάφεια, η πιστή απεικόνιση (αξιοπιστία), η σαφήνεια, η έγκαιρη πληροφόρηση, η συγκρισιμότητα και η επαληθευσιμότητα.
1.2. BΑΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ
1.2.1. Περίοδος αναφοράς
Οι οικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται σε ετήσια βάση. Η λογιστική χρήση αρχίζει την 1η Ιανουαρίου και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου.
1.2.2. Νομίσματα και βάσεις μετατροπής
Οι ετήσιες καταστάσεις καταρτίζονται σε ευρώ, διότι το ευρώ αποτελεί το νόμισμα λειτουργίας της ΕΕ. Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία την ημερομηνία των συναλλαγών. Τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από τον διακανονισμό συναλλαγών σε ξένο νόμισμα και από την εκ νέου μετατροπή στο τέλος της χρήσης των συναλλαγματικών ισοτιμιών χρηματικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε ξένα νομίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Εφαρμόζονται διαφορετικές μέθοδοι μετατροπής για τα ενσώματα πάγια και άυλα στοιχεία ενεργητικού τα οποία αποτιμώνται σε ευρώ κατά την ημέρα της αγοράς τους.
Τα υπόλοιπα τέλους χρήσης χρηματικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού εκφρασμένων σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) της 31ης Δεκεμβρίου.
Συναλλαγματικές ισοτιμίες του ευρώ
|
Νόμισμα |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
Νόμισμα |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
BGN |
1,9558 |
1,9558 |
PLN |
4,221 |
4,275 |
|
CZK |
24,237 |
25,185 |
RON |
5,0968 |
4,9743 |
|
DKK |
7,4689 |
7,4578 |
SEK |
10,8215 |
11,459 |
|
GBP |
0,8726 |
0,82918 |
CHF |
0,9314 |
0,9412 |
|
NOK |
11,843 |
11,795 |
JPY |
184,09 |
163,06 |
|
HUF |
385,15 |
411,35 |
USD |
1,175 |
1,0389 |
1.2.3. Χρησιμοποίηση εκτιμήσεων
Σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα του Δημόσιου Τομέα (International Public Sector Accounting Standards - IPSAS) και τις γενικώς παραδεκτές λογιστικές αρχές, οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν, αναγκαστικά, ποσά στηριζόμενα σε εκτιμήσεις και παραδοχές των διαχειριστών με βάση τις πλέον αξιόπιστες διαθέσιμες πληροφορίες. Στις σημαντικές εκτιμήσεις συγκαταλέγονται, χωρίς να περιορίζονται σε αυτά: ποσά για υποχρεώσεις παροχών στους εργαζομένους, ο χρηματοοικονομικός κίνδυνος επί εισπρακτέων λογαριασμών και τα ποσά που ανακοινώνονται στις σημειώσεις σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέσα, η πρόβλεψη απομείωσης για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος και για υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων, τα δεδουλευμένα έσοδα και έξοδα, προβλέψεις, ο βαθμός απομείωσης της αξίας άυλων περιουσιακών στοιχείων και ενσώματων παγίων, η καθαρή πραγματοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων, οι ενδεχόμενες απαιτήσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές.
Οι λογικές εκτιμήσεις αποτελούν ουσιώδες συστατικό στοιχείο της κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων και δεν βλάπτουν την αξιοπιστία τους. Μια εκτίμηση ίσως πρέπει να αναθεωρηθεί, αν υπάρχουν μεταβολές σχετικά με τις συνθήκες στις οποίες βασίστηκε η εκτίμηση ή ως αποτέλεσμα νέων πληροφοριών ή ευρύτερης εμπειρίας. Από τη φύση της, η αναθεώρηση μιας εκτίμησης δεν σχετίζεται με προγενέστερες περιόδους και δεν αποτελεί διόρθωση λάθους. Το αποτέλεσμα της μεταβολής μιας λογιστικής εκτίμησης αναγνωρίζεται στο πλεόνασμα ή έλλειμμα των περιόδων στις οποίες γίνεται γνωστό.
1.2.4. Εφαρμογή νέων και τροποποιημένων λογιστικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EAR)
Νέοι λογιστικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ισχύουν για τις ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2025 ή αργότερα
Στις 12 Δεκεμβρίου 2025 ο υπόλογος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενέκρινε στοχευμένη τροποποίηση του ευρωπαϊκού λογιστικού κανόνα 1 «Οικονομικές καταστάσεις». Η τροποποίηση, η οποία ισχύει για τις περιόδους αναφοράς που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2025 ή αργότερα, εισήγαγε αλλαγές στις κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την έκθεση κατά τομέα. Δεδομένου ότι το ΕΤΑ δεν υποχρεούται να καταρτίζει και δεν καταρτίζει έκθεση κατά τομέα, η τροποποίηση δεν έχει αντίκτυπο στους παρόντες ετήσιους λογαριασμούς.
Νέοι λογιστικοί κανόνες της ΕΕ που εγκρίθηκαν αλλά δεν είχαν τεθεί ακόμη σε ισχύ στις 31 Δεκεμβρίου 2025
EAR 8 (αναθεώρηση 2025)
Στις 15 Απριλίου 2025 ο υπόλογος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενέκρινε τον αναθεωρημένο λογιστικό κανόνα EAR 8 «Μισθώσεις», ο οποίος ισχύει για τις λογιστικές περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2027 ή αργότερα. Ο αναθεωρημένος λογιστικός κανόνας EAR 8 επικαιροποιήθηκε σύμφωνα με το πρότυπο IPSAS 43 «Μισθώσεις» [συμπεριλαμβανομένης της τροποποίησης «Concessionary Leases and Other Arrangements Conveying Rights over Assets» (Παραχωρησιακές μισθώσεις και άλλες ρυθμίσεις για τη μεταβίβαση δικαιωμάτων επί περιουσιακών στοιχείων)]. Η βασική αλλαγή σε σύγκριση με τον τρέχοντα λογιστικό κανόνα EAR 8 είναι η εισαγωγή ενός υποδείγματος αναγνώρισης και επιμέτρησης δικαιωμάτων χρήσης, βάσει του οποίου οι μισθωτές υποχρεούνται να αναγνωρίζουν στον ισολογισμό όλες τις μισθώσεις, συμπεριλαμβανομένων των παραχωρησιακών μισθώσεων. Το ΕΤΑ δεν αναμένεται να επηρεαστεί από την αρχική εφαρμογή του αναθεωρημένου λογιστικού κανόνα EAR 8, καθώς δεν συμμετέχει σε συμβάσεις μίσθωσης ή άλλες σχετικές ρυθμίσεις.
EAR 1 (αναθεώρηση 2025)
Στις 15 Απριλίου 2025 ο υπόλογος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενέκρινε τον αναθεωρημένο ευρωπαϊκό λογιστικό κανόνα 1 «Οικονομικές καταστάσεις», ο οποίος ισχύει για τις λογιστικές περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2027 ή αργότερα. Στόχος της τροποποίησης είναι να διασφαλιστεί η συνεπής ταξινόμηση όλων των δανειοληπτικών πράξεων στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων όσων σχετίζονται με μισθώσεις, την απόκτηση ενσώματων παγίων και συνακόλουθες πράξεις, οι οποίες ταξινομούνται όλες επί του παρόντος στις λειτουργικές δραστηριότητες. Το ΕΤΑ δεν αναμένεται να επηρεαστεί από την αρχική εφαρμογή του αναθεωρημένου λογιστικού κανόνα EAR 1, καθώς δεν συμμετέχει στις σχετικές χρηματοδοτικές δραστηριότητες.
1.3. ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
1.3.1. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού
Ταξινόμηση κατά την αρχική αναγνώριση
Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών μέσων καθορίζεται κατά την αρχική αναγνώριση. Με βάση το μοντέλο διαχείρισης και τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών των στοιχείων ενεργητικού, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες: χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος, χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων (FVNA) ή χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος (FVSD).
i) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος είναι μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που πληρούν δύο προϋποθέσεις: 1) Η οντότητα τα διακρατεί για την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών. 2) Σε συγκεκριμένες ημέρες, υπάρχουν συμβατικές ταμειακές ροές που είναι αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου.
Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει:
|
— |
τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους· |
|
— |
δάνεια (συμπεριλαμβανομένων προθεσμιακών καταθέσεων αρχικής διάρκειας άνω των τριών μηνών)· |
|
— |
απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές. |
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος περιλαμβάνονται στο κυκλοφορούν ενεργητικό, με εξαίρεση εκείνα με λήξη άνω των 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.
ii) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων
Αυτά τα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού έχουν συμβατικές ταμειακές ροές που αντιπροσωπεύουν μόνο κεφάλαιο και τόκους επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Επιπλέον, το μοντέλο διαχείρισης συνίσταται στη διακράτηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού τόσο για την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών όσο και για την πώληση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού.
Τα στοιχεία ενεργητικού στην κατηγορία αυτή ταξινομούνται ως κυκλοφορούν ενεργητικό εάν προβλέπεται ότι θα υλοποιηθούν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.
Η οντότητα δεν κατείχε τέτοια στοιχεία ενεργητικού στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
iii) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος
Η οντότητα ταξινομεί τα παράγωγα και τις επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος διότι οι συμβατικές ταμειακές ροές δεν αντιπροσωπεύουν μόνο κεφάλαιο και τόκους επί του κεφαλαίου.
Επιπλέον, η οντότητα ταξινομεί τους χρεωστικούς τίτλους που κατέχει στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος, διότι η διαχείριση και η αξιολόγηση των χαρτοφυλακίων χρεωστικών τίτλων γίνεται με βάση την εύλογη αξία χαρτοφυλακίου.
Τα στοιχεία ενεργητικού στην κατηγορία αυτή ταξινομούνται ως κυκλοφορούν ενεργητικό εάν προβλέπεται ότι θα υλοποιηθούν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.
Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση
Οι αγορές χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία της συναλλαγής, δηλαδή την ημερομηνία κατά την οποία η οντότητα αναλαμβάνει δέσμευση αγοράς του στοιχείου ενεργητικού. Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα δάνεια αναγνωρίζονται όταν κατατίθενται μετρητά σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή όταν μεταβιβάζονται μετρητά στους δανειζόμενους.
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται αρχικά στην εύλογη αξία τους. Για όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που δεν αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος, το κόστος συναλλαγής προστίθεται στην εύλογη αξία τους κατά την αρχική αναγνώριση. Για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος, το κόστος συναλλαγής καταχωρίζεται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων.
Η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού κατά την αρχική αναγνώριση ισοδυναμεί συνήθως με την τιμή συναλλαγής, εκτός εάν η συναλλαγή δεν πραγματοποιείται σε καθαρά εμπορική βάση, δηλαδή έναντι μηδενικού ή ονομαστικού ανταλλάγματος για σκοπούς δημόσιας πολιτικής. Στην περίπτωση αυτή, η διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του χρηματοοικονομικού μέσου και της τιμής συναλλαγής αποτελεί μη ανταλλακτικό στοιχείο που αναγνωρίζεται ως έξοδο στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή, η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού προκύπτει από τις τρέχουσες συναλλαγές της αγοράς για άμεσα ισοδύναμο μέσο. Εάν δεν υπάρχει ενεργός αγορά για το μέσο, η εύλογη αξία προκύπτει από τεχνική αποτίμησης που χρησιμοποιεί διαθέσιμα δεδομένα από παρατηρήσιμες αγορές.
Επακόλουθη επιμέτρηση
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου.
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος επιμετρώνται στη συνέχεια στην εύλογη αξία τους. Τα κέρδη και οι ζημίες από μεταβολές της εύλογης αξίας (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απορρέουν από μετατροπή συναλλάγματος και τυχόν δεδουλευμένους τόκους) συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων της περιόδου κατά την οποία προέκυψαν.
Εύλογη αξία κατά την επακόλουθη επιμέτρηση
Οι εύλογες αξίες επενδύσεων εισηγμένων σε ενεργές αγορές βασίζονται σε τρέχουσες τιμές ζήτησης. Εάν η αγορά ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού είναι μη ενεργή (και για μη εισηγμένους τίτλους και εξωχρηματιστηριακά παράγωγα), η ΕΕ υπολογίζει την εύλογη αξία χρησιμοποιώντας τεχνικές αποτίμησης. Σε αυτές περιλαμβάνεται η χρήση πρόσφατων συναλλαγών σε καθαρά εμπορική βάση, η αναφορά σε άλλα μέσα ίδιας φύσεως, η ανάλυση προεξοφλημένων ταμειακών ροών, τα μοντέλα τιμολόγησης δικαιωμάτων προαίρεσης και άλλες τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιούνται ευρέως από τους συμμετέχοντες στην αγορά.
Επενδύσεις σε ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων οι οποίες δεν έχουν χρηματιστηριακή τιμή σε ενεργό αγορά αποτιμώνται στην καθαρή αξία ενεργητικού, η οποία θεωρείται ισοδύναμη με την εύλογη αξία τους.
Απομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού
Η ΕΕ αναγνωρίζει και επιμετρά μια ζημία απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες σε χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος και στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων.
Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία είναι η παρούσα αξία της διαφοράς μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών και των ταμειακών ροών που αναμένει να λάβει η ΕΕ. Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία ενσωματώνει εύλογες και βάσιμες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες χωρίς αδικαιολόγητο κόστος ή προσπάθεια κατά την ημερομηνία του ισολογισμού.
Για στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος, η λογιστική αξία του στοιχείου ενεργητικού μειώνεται κατά το ποσό της ζημίας απομείωσης που αναγνωρίζεται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Αν, σε μεταγενέστερη περίοδο, μειωθεί το ποσό της ζημίας απομείωσης, η ζημία απομείωσης που είχε αναγνωριστεί προηγουμένως αντιλογίζεται μέσω της κατάστασης οικονομικών αποτελεσμάτων.
α) Απαιτήσεις
Η οντότητα αποτιμά τη ζημία απομείωσης στο ποσό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής, χρησιμοποιώντας πρακτικές λύσεις (π.χ. πίνακα προβλέψεων).
β) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους
Η οντότητα τηρεί ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα σε τρεχούμενους τραπεζικούς λογαριασμούς και προθεσμιακές καταθέσεις διάρκειας έως τριών μηνών. Τα ταμειακά διαθέσιμα διακρατούνται σε τράπεζες με πολύ υψηλές αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας, με αποτέλεσμα να έχουν πολύ χαμηλές πιθανότητες αθέτησης. Δεδομένης της μικρής διάρκειας και των χαμηλών πιθανοτήτων αθέτησης, οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες από ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους είναι αμελητέες. Ως εκ τούτου, δεν αναγνωρίζεται πρόβλεψη απομείωσης για τα ταμειακά ισοδύναμα.
γ) Δάνεια
Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία αποτιμάται με ένα μοντέλο τριών σταδίων το οποίο λαμβάνει υπόψη τα σταθμισμένα βάσει πιθανοτήτων γεγονότα αθέτησης κατά τη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού και την εξέλιξη του πιστωτικού κινδύνου από την έκδοση του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού. Όσον αφορά τα δάνεια, η έκδοση είναι η ημερομηνία ανάληψης της αμετάκλητης δανειακής δέσμευσης.
Εάν δεν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την έκδοση (στάδιο 1), η ζημία απομείωσης είναι η αναμενόμενη πιστωτική ζημία από πιθανά γεγονότα αθέτησης κατά τους 12 μήνες που έπονται της ημερομηνίας του ισολογισμού (αναμενόμενη πιστωτική ζημία δωδεκαμήνου). Εάν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την έκδοση (στάδιο 2) ή εάν υπάρχουν αντικειμενικά στοιχεία που αποδεικνύουν πιστωτική απομείωση (στάδιο 3), η ζημία απομείωσης ισούται με την αναμενόμενη πιστωτική ζημία από πιθανά γεγονότα αθέτησης καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού (αναμενόμενη πιστωτική ζημία καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής).
Παύση αναγνώρισης
Τα χρηματοοικονομικά μέσα παύουν να αναγνωρίζονται όταν τα δικαιώματα είσπραξης ταμειακών ροών από τις επενδύσεις έχουν λήξει ή όταν η οντότητα έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη κυριότητας σε άλλο μέρος. Οι πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία της συναλλαγής.
1.3.2. Προχρηματοδοτήσεις
Η προχρηματοδότηση είναι πληρωμή που αποβλέπει στην παροχή προκαταβολής, δηλαδή χρηματικού αποθέματος, στον δικαιούχο. Μπορεί να κατανεμηθεί σε διάφορες δόσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στην εκάστοτε σύμβαση, απόφαση, συμφωνία ή βασική νομική πράξη. Το χρηματικό απόθεμα ή η προκαταβολή επιστρέφεται ή χρησιμοποιείται για τον σκοπό για τον οποίο έχει παρασχεθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στη συμφωνία. Αν οι δικαιούχοι δεν πραγματοποιήσουν επιλέξιμες δαπάνες, υποχρεούνται να επιστρέψουν την προχρηματοδότηση στην οντότητα. Συνεπώς, δεδομένου ότι η οντότητα διατηρεί τον έλεγχο επί της προχρηματοδότησης και δικαιούται επιστροφή του μη επιλέξιμου τμήματος, το ποσό αναγνωρίζεται ως στοιχείο ενεργητικού.
Η προχρηματοδότηση αναγνωρίζεται αρχικά στον ισολογισμό κατά τη μεταφορά των ταμειακών διαθεσίμων στον αποδέκτη. Επιμετράται στο ποσό που χορηγείται. Στις επόμενες περιόδους, η προχρηματοδότηση επιμετράται στο ποσό που είχε αρχικά αναγνωριστεί στον ισολογισμό μείον τις επιλέξιμες δαπάνες (περιλαμβανομένων των εκτιμώμενων ποσών, κατά περίπτωση) που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου.
1.3.3. Απαιτήσεις και εισπρακτέα ποσά
Οι λογιστικοί κανόνες της ΕΕ απαιτούν χωριστή παρουσίαση των ανταλλακτικών και μη ανταλλακτικών συναλλαγών. Για τη διάκριση μεταξύ των δύο κατηγοριών, χρησιμοποιείται ο όρος «απαιτήσεις» για τις ανταλλακτικές συναλλαγές, ενώ για τις «μη ανταλλακτικές συναλλαγές», δηλαδή όταν η ΕΕ λαμβάνει αξία από άλλη οντότητα χωρίς να δίνει απευθείας σχεδόν ίση αξία σε αντάλλαγμα, χρησιμοποιείται ο όρος «εισπρακτέα ποσά» (π.χ. τα εισπρακτέα ποσά από τα κράτη μέλη που αφορούν τους ιδίους πόρους).
Οι απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές ανταποκρίνονται στον ορισμό των χρηματοοικονομικών μέσων. Η οντότητα τα ταξινόμησε ως χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος και τα επιμέτρησε αναλόγως.
Τα εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές καταχωρίζονται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία κτήσης μείον την απομείωση αξίας. Η προσαρμογή για απομείωση αξίας πραγματοποιείται όταν υπάρχουν αντικειμενικές αποδείξεις ότι η οντότητα δεν θα μπορέσει να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται βάσει των αρχικών όρων των εισπρακτέων ποσών. Το ποσό της απομείωσης είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του στοιχείου ενεργητικού και του εισπρακτέου ποσού. Το ποσό της απομείωσης αναγνωρίζεται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων.
1.3.4. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους
Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους είναι χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος και περιλαμβάνουν τα διαθέσιμα μετρητά, τραπεζικές καταθέσεις όψεως ή με μικρή περίοδο προειδοποίησης και άλλες βραχυπρόθεσμες επενδύσεις ρευστών διαθεσίμων με αρχικές προθεσμίες λήξης τριών μηνών ή μικρότερες.
1.3.5. Οφειλές
Στους πληρωτέους λογαριασμούς περιλαμβάνονται τόσο τα ποσά που αφορούν ανταλλακτικές συναλλαγές, όπως η αγορά αγαθών και υπηρεσιών, όσο και τα ποσά που αφορούν μη ανταλλακτικές συναλλαγές π.χ. δηλώσεις δαπανών από δικαιούχους, επιχορηγήσεις ή άλλου είδους ληφθείσα ενωσιακή χρηματοδότηση ή προχρηματοδότηση (βλ. σημείωση 1.4.1).
Στην περίπτωση παροχής επιχορήγησης ή άλλου είδους χρηματοδότησης στους δικαιούχους, οι δηλώσεις δαπανών καταχωρίζονται ως οφειλές για το αιτηθέν ποσό κατά την παραλαβή της δήλωσης δαπανών. Μετά τον έλεγχο και την αποδοχή των επιλέξιμων δαπανών, οι οφειλές αποτιμώνται στο αποδεκτό και επιλέξιμο ποσό.
Οι οφειλές που αφορούν την αγορά αγαθών και υπηρεσιών αναγνωρίζονται κατά την παραλαβή τιμολογίου για το αρχικό ποσό. Τα σχετικά έξοδα εγγράφονται στους λογαριασμούς κατά την παράδοση και αποδοχή των αγαθών ή υπηρεσιών από την οντότητα.
1.3.6. Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται ως χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που καταχωρίζονται λογιστικά στο αποσβεσμένο κόστος, ως χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος ή ως υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων.
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο αποσβεσμένο κόστος αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία, συμπεριλαμβανομένου του κόστους συναλλαγής που προκύπτει και στη συνέχεια καταχωρίζονται στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου. Παύουν να αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης όταν και μόνον όταν εκπληρωθεί, διαγραφεί, ακυρωθεί ή εκπνεύσει η υποχρέωση.
Στις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος περιλαμβάνονται παράγωγα των οποίων η εύλογη αξία είναι αρνητική. Όταν η σύμβαση εγγύησης επιβάλλει στην οντότητα να καταβάλλει πληρωμές ως απάντηση σε μεταβολές των τιμών των χρηματοοικονομικών μέσων ή των συναλλαγματικών ισοτιμιών, το συμβόλαιο εγγύησης συνιστά παράγωγο. Υφίστανται την ίδια λογιστική μεταχείριση όπως τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία τους μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος.
Η οντότητα αναγνωρίζει υποχρέωση από συμβόλαιο οικονομικής εγγύησης όταν συνάπτει συμβόλαιο που προβλέπει συγκεκριμένες πληρωμές για την αποζημίωση του δικαιούχου της εγγύησης λόγω ζημίας που υφίσταται διότι συγκεκριμένος οφειλέτης δεν κατέβαλε πληρωμές σύμφωνα με τους αρχικούς ή τροποποιημένους όρους ενός χρεωστικού τίτλου. Οι υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους.
Η επακόλουθη μέτρηση εξαρτάται από την εξέλιξη της έκθεσης σε πιστωτικό κίνδυνο από την οικονομική εγγύηση. Εάν δεν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (στάδιο 1), οι υποχρεώσεις από οικονομικές εγγυήσεις επιμετρώνται στο υψηλότερο ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών δωδεκαμήνου και στο ποσό που αναγνωρίστηκε αρχικά μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις, κατά περίπτωση. Εάν υπάρξει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (στάδιο 2), οι υποχρεώσεις από οικονομικές εγγυήσεις επιμετρώνται στο υψηλότερο ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής και στο ποσό που αναγνωρίστηκε αρχικά μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις, κατά περίπτωση.
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται ως μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, εκτός από εκείνες με προθεσμία λήξης μικρότερη των 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού. Τα συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εκτός εάν η οντότητα έχει ανεπιφύλακτο δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον δώδεκα μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού.
1.3.7. Δεδουλευμένα και προεισπραχθέντα έσοδα και έξοδα
Οι συναλλαγές και τα γεγονότα αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις της περιόδου την οποία αφορούν. Στο τέλος του έτους, αν δεν έχει εκδοθεί τιμολόγιο, αλλά η σχετική υπηρεσία έχει παρασχεθεί ή τα σχετικά αγαθά έχουν παραδοθεί από την οντότητα ή υφίσταται συμβατική σχέση (π.χ. βάσει σύμβασης) αναγνωρίζεται δεδουλευμένο έσοδο στις οικονομικές καταστάσεις. Επιπλέον, στο τέλος του έτους, αν εκδοθεί τιμολόγιο, αλλά οι σχετικές υπηρεσίες δεν έχουν ακόμη παρασχεθεί ή τα σχετικά αγαθά δεν έχουν ακόμη παραδοθεί, τα έσοδα θα προεισπραχθούν και θα αναγνωριστούν την επόμενη λογιστική περίοδο.
Τα έξοδα καταλογίζονται, επίσης, στην περίοδο την οποία αφορούν. Στο τέλος της λογιστικής περιόδου, τα δεδουλευμένα έξοδα αναγνωρίζονται βάσει της εκτιμώμενης αξίας της υποχρέωσης μεταβίβασης για την περίοδο. Τα δεδουλευμένα έξοδα υπολογίζονται σύμφωνα με λεπτομερείς επιχειρησιακές και πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές του υπολόγου. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές εξασφαλίζουν ότι οι οικονομικές καταστάσεις παρέχουν πιστή εικόνα των οικονομικών και λοιπών φαινομένων που έχουν σκοπό να παρουσιάσουν. Κατ’ αναλογία, εάν έχει πληρωθεί προκαταβολή για αγαθά ή υπηρεσίες που δεν έχουν ακόμη ληφθεί, η δαπάνη μεταφέρεται και αναγνωρίζεται στην επόμενη λογιστική περίοδο.
1.4. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
1.4.1. Έσοδα
Τα έσοδα αποτελούνται από μεικτές εισροές οικονομικών οφελών ή δυνητικών υπηρεσιών που έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν από την οντότητα και αντιπροσωπεύουν αύξηση του καθαρού ενεργητικού, εκτός από τις αυξήσεις που συνδέονται με συνεισφορές από ιδιοκτήτες.
Ανάλογα με τη φύση των υποκείμενων συναλλαγών στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων, τα έσοδα μπορούν να ταξινομηθούν είτε ως έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές είτε ως έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές.
Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές
Τα έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές αφορούν συναλλαγές όπως φόρους και μεταβιβάσεις όπου ο μεταβιβάζων παρέχει πόρους στην αποδέκτρια οντότητα χωρίς εκείνη να παρέχει άμεσα περίπου την αντίστοιχη αξία σε αντάλλαγμα. Οι μεταβιβάσεις είναι εισροές μελλοντικών οικονομικών οφελών ή δυνητικών υπηρεσιών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές, εκτός από φόρους. Όσον αφορά τις οντότητες της ΕΕ, οι μεταβιβάσεις περιλαμβάνουν κυρίως κεφάλαια που έλαβε η Επιτροπή (π.χ. επιδότηση εξισορρόπησης στους παραδοσιακούς οργανισμούς ή επιδότηση λειτουργίας για τις συμφωνίες ανάθεσης αρμοδιοτήτων).
Η οντότητα αναγνωρίζει ένα στοιχείο ενεργητικού που έχει σχέση με μεταβιβάσεις όταν η οντότητα ελέγχει τους πόρους λόγω παρελθόντος γεγονότος (η μεταβίβαση) και αναμένει να λάβει μελλοντικά οικονομικά οφέλη ή δυνητικές υπηρεσίες από τους πόρους αυτούς, και όταν η εύλογη αξία μπορεί να μετρηθεί με αξιόπιστο τρόπο. Εισροή πόρων από μη ανταλλακτική συναλλαγή που αναγνωρίζεται ως στοιχείο ενεργητικού (δηλαδή ταμειακό διαθέσιμο) αναγνωρίζεται επίσης ως έσοδο, εξαιρουμένης της περίπτωσης στην οποία η οντότητα διατηρεί υφιστάμενη υποχρέωση σε σχέση με την εν λόγω μεταβίβαση (προϋπόθεση), η οποία πρέπει να ικανοποιηθεί προτού καταστεί δυνατή η αναγνώριση του εσόδου. Μέχρι να εκπληρωθεί η προϋπόθεση, το έσοδο θεωρείται προεισπραχθέν και αναγνωρίζεται ως υποχρέωση.
Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές
Τα έσοδα από την πώληση αγαθών ή υπηρεσιών αναγνωρίζονται όταν μεταβιβάζεται στον αγοραστή σημαντικό μέρος του κινδύνου και των οφελών που απορρέουν από την κυριότητα των αγαθών. Έσοδα συνδεόμενα με συναλλαγή που συνεπάγεται την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης της συναλλαγής την ημερομηνία του ισολογισμού.
α) Έσοδα και έξοδα υπό μορφή τόκων
Έσοδα και έξοδα υπό μορφή τόκων από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο αποσβεσμένο κόστος αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων με βάση τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου. Πρόκειται για μέθοδο υπολογισμού του αποσβεσμένου κόστους ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού ή μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης και καταλογισμού των σχετικών εσόδων ή εξόδων υπό μορφή τόκων της περιόδου αναφοράς.
β) Έσοδα από μερίσματα
Τα έσοδα από μερίσματα και παρόμοια στοιχεία αναγνωρίζονται κατά τη βεβαίωση του δικαιώματος λήψης πληρωμών.
γ) Έσοδα και έξοδα από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος
Πρόκειται για κέρδη (έσοδα) και ζημίες (έξοδα) στην εύλογη αξία από τα εν λόγω χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προέρχονται από τη μετατροπή συναλλάγματος. Όσον αφορά τα τοκοφόρα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, περιλαμβάνονται και οι τόκοι.
δ) Έσοδα από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων
Τα έσοδα από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων (προσαύξηση εγγύησης) αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου κατά τον οποίο η οντότητα είναι έτοιμη να αποζημιώσει τον κάτοχο του συμβολαίου οικονομικής εγγύησης για την πιστωτική ζημία που ενδέχεται να υποστεί.
1.4.2. Έξοδα
Τα έξοδα είναι μειώσεις των οικονομικών οφελών ή δυνητικών υπηρεσιών κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς με τη μορφή εκροών ή κατανάλωσης στοιχείων ενεργητικού ή γένεση υποχρεώσεων που έχουν ως αποτέλεσμα μειώσεις του καθαρού ενεργητικού. Περιλαμβάνουν τόσο έξοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές όσο και έξοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές.
Τα έξοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές που προέρχονται από την αγορά αγαθών και υπηρεσιών αναγνωρίζονται κατά την παράδοση των προμηθειών στην οντότητα και την αποδοχή τους από αυτήν. Αποτιμώνται στο αρχικό ποσό του τιμολογίου. Επιπροσθέτως, κατά την ημερομηνία ισολογισμού, τα έξοδα που αφορούν υπηρεσία η οποία παρασχέθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου, για την οποία δεν έχει ακόμη ληφθεί ή εγκριθεί το τιμολόγιο, αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων.
Τα έξοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές αφορούν μεταβιβάσεις προς δικαιούχους και λαμβάνουν τρεις μορφές: δικαιώματα, μεταβιβάσεις στο πλαίσιο συμφωνίας και επιλεκτικές επιχορηγήσεις, συνεισφορές και δωρεές. Οι μεταβιβάσεις αναγνωρίζονται ως έξοδα την περίοδο στην οποία συνέβησαν τα γενεσιουργά ως προς τη μεταβίβαση γεγονότα, εφόσον η φύση της μεταβίβασης επιτρέπεται από κάποια κανονιστική ρύθμιση ή εφόσον έχει υπογραφεί συμφωνία που επιτρέπει τη μεταβίβαση· εφόσον ο δικαιούχος πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας, και εφόσον είναι δυνατή η εύλογη εκτίμηση του οφειλόμενου ποσού.
Κατά τη λήψη αίτησης πληρωμής ή δήλωσης δαπανών που πληροί τα κριτήρια αναγνώρισης, αυτή αναγνωρίζεται ως έξοδο κατά το επιλέξιμο ποσό. Στο τέλος του έτους, πραγματοποιηθείσες επιλέξιμες δαπάνες οφειλόμενες στους δικαιούχους, οι οποίες δεν έχουν ακόμη καταχωρηθεί, εκτιμώνται και καταχωρίζονται ως δεδουλευμένα έξοδα.
1.5. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
1.5.1. Ενδεχόμενες απαιτήσεις
Ενδεχόμενη απαίτηση είναι ένα πιθανό στοιχείο ενεργητικού που απορρέει από παρελθόντα γεγονότα και του οποίου η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον εφόσον συμβούν ή δεν συμβούν ένα ή περισσότερα αβέβαια μελλοντικά γεγονότα τα οποία δεν ελέγχει πλήρως η οντότητα. Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενη απαίτηση παρέχονται όταν υπάρχει πιθανότητα εισροής οικονομικών οφελών ή δυναμικού εξυπηρέτησης.
1.5.2. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Ενδεχόμενη υποχρέωση είναι είτε ένα πιθανό στοιχείο παθητικού του οποίου η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον εφόσον συμβούν ή δεν συμβούν ένα ή περισσότερα αβέβαια μελλοντικά γεγονότα τα οποία δεν ελέγχει πλήρως η οντότητα, είτε μια παρούσα υποχρέωση όταν δεν είναι πιθανό να απαιτηθεί εκροή πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης προκειμένου να διακανονιστεί η υποχρέωση.
Ενδεχόμενη υποχρέωση προκύπτει επίσης στις σπάνιες περιπτώσεις όπου υφίσταται παρούσα υποχρέωση αλλά δεν μπορεί να αποτιμηθεί με επαρκή αξιοπιστία.
Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στους λογαριασμούς. Καταχωρίζονται εκτός αν το ενδεχόμενο εκροής πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης είναι πολύ μακρινό.
1.6. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ
Τα κράτη μέλη του ΕΤΑ παρέχουν συνεισφορές στο Ταμείο για την υλοποίηση των προγραμμάτων του ΕΤΑ, όπως ορίζεται στην εσωτερική συμφωνία κάθε ΕΤΑ. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομική βάση, οι προσκλήσεις καταβολής κεφαλαίου, δηλαδή οι αιτήσεις χρηματοδότησης για ένα δεδομένο έτος Ν, αποφασίζονται με απόφαση του Συμβουλίου κατά το έτος Ν-1, ενώ οι πόροι που πρόκειται να ληφθούν χορηγούνται σαφώς σε συγκεκριμένες μελλοντικές περιόδους.
Οι συνεισφορές πληρούν τα κριτήρια της συνεισφοράς από ιδιοκτήτες (κανόνας EAR 1) και, ως εκ τούτου, αντιμετωπίζονται ως κεφάλαιο του ταμείου στις οικονομικές καταστάσεις των ΕΤΑ. Το κεφάλαιο του ταμείου αντιπροσωπεύει το συνολικό ποσό των συνεισφορών από τα κράτη μέλη του ΕΤΑ. Δεδομένου ότι το μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου αφαιρείται ανοικτά από το συνολικό κεφάλαιο του ταμείου (βλ. κατάσταση μεταβολών καθαρού ενεργητικού), στον ισολογισμό αναγνωρίζεται μόνο το αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου.
Δεδομένου ότι οι συμφωνηθείσες συνεισφορές κατανέμονται σε συγκεκριμένες περιόδους αναφοράς, με τη νομική απαίτηση του ΕΤΑ έναντι των κρατών μελών του ΕΤΑ να προκύπτει μόνο σε αυτές τις περιόδους, τυχόν ποσά που εισπράττονται εκ των προτέρων αναγνωρίζονται στις οφειλές ως προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο και όχι ως αιτηθέν κεφάλαιο.
1.7. ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Οι εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδότησης εξομοιώνονται με έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές υπό όρους και παρουσιάζονται ως οφειλές προς κράτη μέλη, τρίτες χώρες και άλλους. Το ΕΤΑ πρέπει να χρησιμοποιεί τις συνεισφορές για την παροχή υπηρεσιών σε τρίτους ή, διαφορετικά, πρέπει να επιστρέψει τα στοιχεία ενεργητικού (τις καταβεβλημένες συνεισφορές). Οι εκκρεμούσες οφειλές που αφορούν συμφωνίες συγχρηματοδότησης αντιπροσωπεύουν τις εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδότησης μείον τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν σε σχέση με το έργο. Το αποτέλεσμα στο καθαρό ενεργητικό είναι μηδενικό.
Τα έξοδα που αφορούν τη συγχρηματοδότηση έργων αναγνωρίζονται όπως αυτά προκύπτουν. Το αντίστοιχο ποσό συνεισφορών αναγνωρίζεται ως λειτουργικό έσοδο και έχει μηδενικό αποτέλεσμα στο οικονομικό αποτέλεσμα του έτους.
2. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
2.1. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ
Χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού είναι κάθε στοιχείο ενεργητικού που αφορά:
|
α) |
μετρητά· |
|
β) |
συμμετοχικό τίτλο άλλης οντότητας· |
|
γ) |
συμβατικό δικαίωμα: είτε για την είσπραξη μετρητών ή τη λήψη άλλου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού από άλλη οντότητα είτε για την ανταλλαγή χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με άλλη οντότητα υπό όρους δυνητικά ευνοϊκούς για την οντότητα· ή |
|
δ) |
συμβόλαιο που θα διακανονιστεί ή δύναται να διακανονιστεί με ιδίους συμμετοχικούς τίτλους της οντότητας. |
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες: «χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος», «χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος» και «χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω καθαρού ενεργητικού/ιδίων κεφαλαίων». Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών μέσων καθορίζεται κατά την αρχική αναγνώριση και επανεκτιμάται την ημερομηνία κάθε ισολογισμού.
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού του ΕΤΑ περιλαμβάνουν χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος και δάνεια, και έχουν ως εξής:
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό |
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος (FVSD) |
92 |
112 |
|
Δάνεια |
24 |
16 |
|
|
116 |
128 |
|
Κυκλοφορούν ενεργητικό |
|
|
|
Δάνεια |
1 |
5 |
|
|
1 |
5 |
|
Σύνολο |
117 |
132 |
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος ύψους 92 εκατ. EUR αφορούν επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου στους ακόλουθους τομείς:
|
— |
βιώσιμη ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μέσω των πρωτοβουλιών Climate Investor One και ElectriFI και του Παγκόσμιου Ταμείου Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (GEEREF)· |
|
— |
προώθηση της χωρίς αποκλεισμούς χρηματοδότησης μικροπαραγωγών και αγροτικών ΜΜΕ μέσω του ABC FUND· |
|
— |
χρηματοπιστωτική ένταξη στην Ουγκάντα μέσω της aBi Finance· και |
|
— |
δημιουργία θέσεων εργασίας και βιώσιμη ανάπτυξη στην Αφρική μέσω της πρωτοβουλίας Boost Africa. |
Τα μακροπρόθεσμα δάνεια ύψους 24 εκατ. EUR και τα βραχυπρόθεσμα δάνεια ύψους 1 εκατ. EUR αφορούν δύο βασικούς τομείς: βιώσιμη γεωργία μέσω της AgriFI και πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιώσιμες πηγές ενέργειας μέσω της επενδυτικής διευκόλυνσης ElectriFI.
2.2. ΠΡΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Οι περισσότερες συμβάσεις προβλέπουν την πληρωμή προκαταβολών πριν από την έναρξη των εργασιών, την παράδοση προμηθειών ή την παροχή υπηρεσιών. Μερικές φορές, τα χρονοδιαγράμματα πληρωμών σχετικά με τις συμβάσεις προβλέπουν πληρωμές δόσεων με βάση τις εκθέσεις προόδου των εργασιών. Η προχρηματοδότηση καταβάλλεται κανονικά στο νόμισμα της χώρας ή του εδάφους όπου εκτελείται το έργο.
Το κατά πόσον μια προχρηματοδότηση εγγράφεται ως τρέχουσα ή μη τρέχουσα προσδιορίζεται από τη χρονική στιγμή κατά την οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Η χρήση ορίζεται από τη συμφωνία που διέπει το έργο. Κάθε χρήση που πρέπει να γίνεται εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία κατάρτισης του ισολογισμού δηλώνεται ως τρέχουσα προχρηματοδότηση. Δεδομένου ότι πολλά από τα έργα ΕΤΑ είναι μακρόπνοα, είναι απαραίτητο οι αντίστοιχες προκαταβολές να είναι διαθέσιμες για περίοδο μεγαλύτερη του ενός έτους. Κατά συνέπεια, ορισμένες προχρηματοδοτήσεις εμφανίζονται ως μη κυκλοφορούν ενεργητικό.
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
Σημείωση |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Μη τρέχουσες προχρηματοδοτήσεις |
2.2.1 |
– |
382 |
110 |
492 |
500 |
|
Τρέχουσες προχρηματοδοτήσεις |
2.2.2 |
— |
50 |
481 |
532 |
742 |
|
Σύνολο |
|
– |
432 |
591 |
1 023 |
1 242 |
Η μείωση του συνόλου των προχρηματοδοτήσεων κατά 219 εκατ. EUR εξηγείται κυρίως από τη μείωση των προχρηματοδοτήσεων που καταβλήθηκαν στους δικαιούχους στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ, οι οποίες μειώθηκαν από 737 εκατ. EUR το 2024 σε 591 εκατ. EUR το 2025. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει τη λήξη του 11ου ΕΤΑ και τη συνακόλουθη μείωση του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων.
Αφού τέθηκε σε ισχύ στο τέλος του 2020 η ρήτρα λήξης ισχύος, από την 1η Ιανουαρίου 2021 δεν μπορούν να συναφθούν νέες συμφωνίες χρηματοδότησης στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι δυνατή η υπογραφή ειδικών συμβάσεων βάσει υφιστάμενων συμφωνιών χρηματοδότησης. Ως αποτέλεσμα, ο αριθμός των νέων συμβάσεων που υπογράφηκαν μειώθηκε σταδιακά, από 452 το 2023 σε 181 το 2024 και σε 21 το 2025.
Οι προχρηματοδοτήσεις που συνδέονται με το 10ο ΕΤΑ μειώθηκαν από 560 εκατ. EUR το 2024 σε 432 εκατ. EUR το 2025. Η μείωση αυτή συνάδει με τον συνήθη κύκλο εκτέλεσης του ΕΤΑ και αντικατοπτρίζει την προοδευτική περάτωση των προγραμμάτων.
Από τη μη τρέχουσα προχρηματοδότηση, 373 εκατ. EUR (393 εκατ. EUR το 2024) αφορούν την εκκρεμή προχρηματοδότηση για δύο συμβάσεις στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου υποδομών της ΕΕ για την Αφρική (AITF). Στόχος αυτού του καταπιστευματικού ταμείου είναι η παροχή χρηματοδοτικής στήριξης με επιχορηγήσεις σε έργα υποδομής, παράλληλα με μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση η οποία διατίθεται από χρηματοδότες των έργων. Η παροχή των εν λόγω επιχορηγήσεων αξιοποιεί την παροχή μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης από τα συμμετέχοντα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Κατά τον χρόνο υπογραφής των συμβάσεων, το είδος των δράσεων του καταπιστευματικού ταμείου θεωρήθηκε ότι καλυπτόταν επαρκώς από τη συμφωνία (δεν υπήρχε ακόμη διαθέσιμο υπόδειγμα για τα χρηματοδοτικά μέσα ούτε ο κανονισμός ανέφερε το εν λόγω είδος μέσου). Κατά συνέπεια, οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των εν λόγω συμφωνιών καταχωρίστηκαν ως προχρηματοδότηση και όχι ως στοιχείο χρηματοδοτικού μέσου. Λόγω του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των πράξεων που υλοποιήθηκαν από το καταπιστευματικό ταμείο, ο ετήσιος συμψηφισμός των παλαιών προχρηματοδοτήσεων του AITF είναι πολύ περιορισμένος και κατανέμεται στη διάρκεια των ετών. Ως εκ τούτου, προκειμένου να αντικατοπτρίζονται καλύτερα οι όροι των έργων, 373 εκατ. EUR από την εκκρεμή προχρηματοδότηση ταξινομήθηκαν εκ νέου ως μακροπρόθεσμα, ενώ 54 εκατ. EUR αντιστοιχούν στα δεδουλευμένα έξοδα στο τέλος του έτους.
2.2.1. Μη τρέχουσα προχρηματοδότηση ανά μέθοδο διαχείρισης
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Άμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
την Επιτροπή |
19 |
– |
|
εκτελεστικούς οργανισμούς της ΕΕ |
— |
1 |
|
αντιπροσωπείες της ΕΕ |
1 |
2 |
|
|
20 |
3 |
|
Έμμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
την ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ |
388 |
402 |
|
διεθνείς οργανισμούς |
67 |
65 |
|
οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας |
5 |
7 |
|
οργανισμούς δημοσίου δικαίου |
12 |
13 |
|
τρίτες χώρες |
— |
10 |
|
|
472 |
497 |
|
Σύνολο |
492 |
500 |
2.2.2. Τρέχουσες προχρηματοδοτήσεις
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Προχρηματοδότηση (μεικτή) |
3 |
313 |
2 649 |
2 965 |
3 763 |
|
Εκκαθάριση μέσω διαχωρισμού |
(3 ) |
(263 ) |
(2 168 ) |
(2 433 ) |
(3 022 ) |
|
Σύνολο |
– |
50 |
481 |
532 |
742 |
2.2.3. Τρέχουσα προχρηματοδότηση ανά μέθοδο διαχείρισης
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Άμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
την Επιτροπή |
40 |
37 |
|
εκτελεστικούς οργανισμούς της ΕΕ |
— |
2 |
|
αντιπροσωπείες της ΕΕ |
21 |
47 |
|
|
61 |
86 |
|
Έμμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
την ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ |
62 |
62 |
|
διεθνείς οργανισμούς |
248 |
388 |
|
οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας |
50 |
71 |
|
οργανισμούς δημοσίου δικαίου |
79 |
77 |
|
τρίτες χώρες |
29 |
56 |
|
όργανα της ΕΕ και σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα |
2 |
1 |
|
|
470 |
655 |
|
Σύνολο |
532 |
742 |
2.2.4. Εγγυήσεις ληφθείσες σχετικά με προχρηματοδοτήσεις
Οι εγγυήσεις αυτές αποσκοπούν στην εξασφάλιση προχρηματοδοτήσεων και αποδεσμεύονται μόλις καταβληθεί η τελική πληρωμή στο πλαίσιο ενός έργου.
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Εγγυήσεις προχρηματοδότησης |
13 |
19 |
Το ποσό των 13 εκατ. EUR περιλαμβάνει εγγυήσεις που προορίζονται για την εξασφάλιση προχρηματοδοτήσεων οι οποίες καταβάλλονται στο πλαίσιο της άμεσης διαχείρισης, με το ΕΤΑ να είναι ο δικαιούχος της εγγύησης (βλ. σημείωση 4.1). Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των προχρηματοδοτήσεων καταβάλλεται με τη μέθοδο της έμμεσης διαχείρισης, όπου ο δικαιούχος της εγγύησης δεν είναι το ΕΤΑ αλλά η αναθέτουσα αρχή. Το 2025 η συνολική αξία των εν λόγω εγγυήσεων ανερχόταν σε 309 εκατ. EUR.
2.3. ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ
Ο τομέας αυτός αντιπροσωπεύει το ποσό που καταβλήθηκε ως συνεισφορά στο καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική και στο καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ. Οι συνεισφορές εμφανίζονται μετά την αφαίρεση των εξόδων με τα οποία επιβαρύνθηκαν τα καταπιστευματικά ταμεία και καταλογίζονται στο ΕΤΑ.
Οι συνεισφορές του καταπιστευματικού ταμείου εκτελούνται από το ΕΤΑ με τη μέθοδο της άμεσης διαχείρισης.
|
σε εκατ. EUR |
||||
|
|
Καθαρή συνεισφορά στις 31.12.2024 |
Καταβληθείσες συνεισφορές το 2025 |
Κατανομή καθαρών εξόδων του καταπιστευματικού ταμείου για το 2025 |
Καθαρή συνεισφορά στις 31.12.2025 |
|
Αφρική |
165 |
— |
(91 ) |
74 |
|
Bêkou |
23 |
— |
(10 ) |
13 |
|
Σύνολο |
188 |
— |
(101 ) |
87 |
Η μείωση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος αντικατοπτρίζει την απουσία πρόσθετων συνεισφορών το 2025. Κατά συνέπεια, το υπόλοιπο οφείλεται αποκλειστικά στη χρήση των υφιστάμενων συνεισφορών για την κάλυψη δαπανών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους.
Η εξέλιξη αυτή συνάδει με την εκκαθάριση και των δύο καταπιστευματικών ταμείων, τα οποία έφθασαν στο τέλος της περιόδου υλοποίησής τους στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, τα καταπιστευματικά ταμεία εισήλθαν στο στάδιο εκκαθάρισης, κατά τη διάρκεια του οποίου δεν αναλαμβάνονται νέες επιχειρησιακές δραστηριότητες και οι δαπάνες περιορίζονται στην επικύρωση των τελικών εκθέσεων, στον διακανονισμό των εκκρεμών υπολοίπων και στην ανάκτηση ποσών από δικαιούχους.
2.4. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΑ ΠΟΣΑ ΑΠΟ ΜΗ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ
Οι ανταλλακτικές συναλλαγές είναι συναλλαγές στις οποίες η οντότητα λαμβάνει στοιχεία ενεργητικού ή υπηρεσίες ή έχει εξοφλήσει υποχρεώσεις, και αποδίδει απευθείας στο άλλο μέρος περίπου ίση αξία (κυρίως με τη μορφή αγαθών, υπηρεσιών ή χρήσης στοιχείων ενεργητικού) σε αντάλλαγμα. Μη ανταλλακτικές είναι οι συναλλαγές κατά τις οποίες μια οντότητα είτε λαμβάνει αξία από άλλη οντότητα χωρίς να δώσει κατευθείαν αντάλλαγμα περίπου ίσης αξίας είτε δίδει αξία σε άλλη οντότητα χωρίς να λάβει κατευθείαν αντάλλαγμα ίσης περίπου αξίας.
2.4.1. Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές
Στις 31.12.2025, το ΕΤΑ διέθετε μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές ύψους 5 εκατ. EUR, οι οποίες περιλάμβαναν κυρίως προεισπραχθέντα έξοδα που προκύπτουν από διάφορα χρηματοδοτικά μέσα.
2.4.2. Τρέχοντα εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές και τρέχουσες απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές
|
σε εκατ. EUR |
|||
|
|
Σημείωση |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
2.4.2.1 |
27 |
24 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές |
2.4.2.2 |
10 |
12 |
|
Σύνολο |
|
37 |
37 |
2.4.2.1.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Πελάτες |
1 |
45 |
16 |
62 |
52 |
|
Δημόσιοι οργανισμοί |
3 |
15 |
6 |
23 |
19 |
|
Τρίτες χώρες |
– |
2 |
4 |
6 |
16 |
|
Μειώσεις αξίας |
(4 ) |
(51 ) |
(9 ) |
(64 ) |
(63 ) |
|
Σύνολο |
– |
11 |
16 |
27 |
24 |
2.4.2.2.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Δεδουλευμένα έσοδα |
- |
- |
1 |
2 |
2 |
|
Λογαριασμοί μεταφορών μεταξύ ΕΤΑ |
(207 ) |
168 |
39 |
— |
– |
|
Λοιπά |
– |
4 |
5 |
9 |
11 |
|
Σύνολο |
(207 ) |
172 |
45 |
10 |
12 |
Για λόγους αποτελεσματικότητας, τα ενιαία ταμειακά διαθέσιμα που καλύπτουν όλα τα ΕΤΑ αποδίδονται στο 11ο ΕΤΑ. Αυτό συνεπάγεται πράξεις μεταξύ των διαφόρων ΕΤΑ οι οποίες ισοσκελίζονται με τους λογαριασμούς μεταφορών μεταξύ ΕΤΑ μεταξύ των ισολογισμών των διαφόρων ΕΤΑ.
Ο τομέας «Λοιπά» περιλαμβάνει κυρίως απαιτήσεις που απορρέουν από χρηματοδοτικά μέσα. Από τις λοιπές απαιτήσεις ύψους 9 εκατ. EUR, ποσό 4 εκατ. EUR αφορά απαίτηση από το GEEREF και ποσό 5 εκατ. EUR αφορά απαίτηση από το Climate Investor One.
2.5. ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ΤΟΥΣ (5)
Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους είναι χρηματοοικονομικά μέσα στο αποσβεσμένο κόστος και περιλαμβάνουν τα διαθέσιμα μετρητά, τραπεζικές καταθέσεις όψεως ή με μικρή περίοδο προειδοποίησης (όπως λογαριασμοί όψεως και λογαριασμοί ταμιευτηρίου) και άλλες βραχυπρόθεσμες επενδύσεις ρευστών διαθεσίμων με αρχικές προθεσμίες λήξης τριών μηνών ή μικρότερες.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Ειδικοί λογαριασμοί |
|
|
|
|
|
|
Κεντρικές τράπεζες |
– |
– |
98 |
98 |
285 |
|
|
— |
– |
98 |
98 |
285 |
|
Λογαριασμοί όψεως |
|
|
|
|
|
|
Εμπορικές τράπεζες |
– |
– |
105 |
105 |
49 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα που ανήκουν σε χρηματοδοτικά μέσα |
– |
– |
82 |
82 |
77 |
|
|
— |
– |
187 |
187 |
126 |
|
Σύνολο |
– |
– |
286 |
286 |
411 |
Η μείωση των ταμειακών διαθεσίμων και των ισοδυνάμων τους κατά 125 εκατ. EUR οφείλεται κυρίως στη μείωση των ταμειακών αποθεματικών που τηρούνται σε κεντρικές τράπεζες. Αυτή η μείωση στην ταμειακή κατάσταση οφείλεται κυρίως σε πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν για την κάλυψη δαπανών και προκαταβολών οι οποίες υπερβαίνουν τις συνεισφορές που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους. Συγκεκριμένα, οι αιτηθείσες συνεισφορές μειώθηκαν από 1 200 εκατ. EUR το 2024 σε 800 εκατ. EUR το 2025. Επιπλέον, τα κράτη μέλη έλαβαν επιστροφή ύψους 6,3 εκατ. EUR από το 9ο ΕΤΑ για την πρώτη δόση του 2025, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησε να συμψηφιστούν οι συνεισφορές του για τη δεύτερη δόση του 2025, ύψους 15 εκατ. EUR, με το ανεξόφλητο μερίδιό του στο 10ο και 11ο ΕΤΑ (βλ. σημείωση 2.9.1).
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
2.6. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Χρηματοοικονομική υποχρέωση είναι κάθε υποχρέωση που αφορά:
|
α) |
συμβατική δέσμευση: για παράδοση μετρητών ή άλλου χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μια άλλη οντότητα· ή για την ανταλλαγή χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με άλλη οντότητα υπό όρους δυνητικά μη ευνοϊκούς για την οντότητα· ή |
|
β) |
συμβόλαιο που θα διακανονιστεί ή δύναται να διακανονιστεί με ιδίους συμμετοχικούς τίτλους της οντότητας. |
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες: «χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος», «άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος» ή «υποχρεώσεις από συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων».
|
σε εκατ. EUR |
|||
|
|
Σημείωση |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό |
|
|
|
|
Υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις |
2.6.1 |
1 |
1 |
|
Κυκλοφορούν ενεργητικό |
|
|
|
|
Δημοσιονομικές προβλέψεις |
2.6.2 |
— |
2 |
|
Σύνολο |
|
1 |
3 |
2.6.1. Υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις
Αυτές οι προβλέψεις αντιπροσωπεύουν τις ζημίες που εκτιμάται ότι θα προκύψουν σε σχέση με τις εγγυήσεις που παρέχονται βάσει των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων, όπου οι εντεταλμένες οντότητες έχουν την εξουσία να χορηγούν εγγυήσεις εξ ονόματός τους, αλλά για λογαριασμό και με κίνδυνο του ΕΤΑ. Έχουν τεθεί ανώτατα όρια ως προς τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο του ΕΤΑ που συνδέεται με τις εγγυήσεις και τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τροφοδοτούνται σταδιακά για να καλύψουν τις μελλοντικές καταπτώσεις εγγυήσεων.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις |
– |
– |
1 |
1 |
1 |
Το ποσό του 1 εκατ. EUR αντιπροσωπεύει την εκτιμώμενη ζημία σε σχέση με την εγγύηση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου Euritz (βλ. σημείωση 4.2.1).
2.6.2. Προβλέψεις
Αυτές οι προβλέψεις αντιπροσωπεύουν τις πιστωτικές ζημίες που εκτιμάται ότι θα προκύψουν σε σχέση με τα δάνεια που χορηγούνται βάσει των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων. Αυτές οι προβλέψεις αντιπροσωπεύουν τις ζημίες που εκτιμάται ότι θα προκύψουν σε σχέση με τις εγγυήσεις που παρέχονται βάσει των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων, όπου οι εντεταλμένες οντότητες έχουν την εξουσία να χορηγούν εγγυήσεις εξ ονόματός τους, αλλά για λογαριασμό και με κίνδυνο του ΕΤΑ. Έχουν τεθεί ανώτατα όρια ως προς τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο του ΕΤΑ που συνδέεται με τις εγγυήσεις και τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τροφοδοτούνται σταδιακά για να καλύψουν τις μελλοντικές καταπτώσεις εγγυήσεων.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Βραχυπρόθεσμες δημοσιονομικές προβλέψεις |
– |
– |
– |
– |
2 |
2.7. ΟΦΕΙΛΕΣ
Οι οφειλές είναι υποχρεώσεις για πληρωμή αγαθών ή υπηρεσιών που έχουν παραληφθεί ή παρασχεθεί και —σε αντίθεση με τα δεδουλευμένα έξοδα— έχουν ήδη τιμολογηθεί ή τυπικά συμφωνηθεί με τον προμηθευτή. Οι οφειλές είναι δυνατό να αφορούν ανταλλακτικές συναλλαγές (όπως η αγορά αγαθών και υπηρεσιών) και μη ανταλλακτικές συναλλαγές (π.χ. δηλώσεις δαπανών από δικαιούχους επιχορηγήσεων, προχρηματοδότηση ή άλλου είδους ενωσιακή χρηματοδότηση).
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
Σημείωση |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Βραχυπρόθεσμες οφειλές |
2.7.1 |
- |
10 |
93 |
104 |
150 |
|
Διάφορες οφειλές |
2.7.2 |
- |
6 |
78 |
83 |
105 |
|
Σύνολο |
|
- |
16 |
171 |
187 |
256 |
2.7.1. Βραχυπρόθεσμες οφειλές
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Προμηθευτές |
– |
7 |
64 |
71 |
56 |
|
Τρίτες χώρες |
– |
(1 ) |
8 |
7 |
29 |
|
Δημόσιοι οργανισμοί |
– |
4 |
20 |
24 |
66 |
|
Θεσμικά όργανα και οργανισμοί |
— |
– |
2 |
2 |
– |
|
Σύνολο |
– |
10 |
93 |
104 |
150 |
Οι οφειλές περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό καταστάσεις δαπανών που υποβάλλονται από το ΕΤΑ σχετικά με επιχορηγήσεις που χορηγήθηκαν στους δικαιούχους. Εγγράφονται μόλις υποβληθεί η κατάσταση δαπανών και για ολόκληρο το ποσό της κατάστασης δαπανών. Μετά από έλεγχο επιλεξιμότητας, καταβάλλονται στους δικαιούχους μόνο τα επιλέξιμα ποσά. Στο τέλος του έτους αναλύονται οι εκκρεμείς δηλώσεις δαπανών και τα ποσά που εκτιμώνται επιλέξιμα και σχετίζονται με τις εν λόγω δηλώσεις δαπανών αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Τα εκτιμώμενα μη επιλέξιμα ποσά εμφανίζονται ως «Άλλες βραχυπρόθεσμες οφειλές».
Η μείωση των οφειλών αποδίδεται στον μικρότερο όγκο των παραληφθέντων τιμολογίων που παρέμεναν ανεξόφλητα στο τέλος του έτους.
2.7.2. Διάφορες οφειλές
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
Σημείωση |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Οφειλές συγχρηματοδότησης |
2.7.2.1 |
– |
6 |
22 |
27 |
28 |
|
Προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο |
2.7.2.2 |
– |
– |
51 |
51 |
64 |
|
Άλλες διάφορες οφειλές |
|
– |
– |
5 |
5 |
12 |
|
Σύνολο |
|
– |
6 |
77 |
83 |
105 |
2.7.2.1.
Οι οφειλές συγχρηματοδότησης αντιπροσωπεύουν κεφάλαια που έχει λάβει το ΕΤΑ σε σχέση με τις συμφωνίες συγχρηματοδότησης. Το ΕΤΑ απαιτείται να χρησιμοποιεί τις συνεισφορές αυτές για την παροχή συμφωνημένων υπηρεσιών σε τρίτους και για την επιστροφή των μη χρησιμοποιηθέντων κεφαλαίων στους συνεισφέροντες. Το χρονοδιάγραμμα για τη χρήση των ποσών συγχρηματοδότησης καθορίζει αν θα παρουσιαστούν ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες οφειλές συγχρηματοδότησης.
Στο τέλος του έτους διενεργείται κατά περίπτωση αξιολόγηση όλων των οφειλών συγχρηματοδότησης και όλα τα ποσά τα οποία δεν είναι πιθανό να χρησιμοποιηθούν στους επόμενους 12 μήνες θεωρούνται μακροπρόθεσμες οφειλές συγχρηματοδότησης.
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
8ο ΕΤΑ |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Βραχυπρόθεσμες οφειλές συγχρηματοδότησης |
– |
– |
6 |
22 |
27 |
28 |
2.7.2.2.
Από τις προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο, ποσό 1,2 εκατ. EUR αφορά μια επιστροφή στα κράτη μέλη και στο Ηνωμένο Βασίλειο από αποδεσμευμένα ή αχρησιμοποίητα κεφάλαια έργων στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ (βλ. σημείωση 2.9.1). Τα κράτη μέλη συμφώνησαν να συμψηφιστεί η επιστροφή με τις συνεισφορές του 11ου ΕΤΑ κατά την πρώτη πρόσκληση καταβολής συνεισφορών το 2026.
Εκτός από την επιστροφή, ποσό ύψους 49 εκατ. EUR αφορά την πρώτη δόση του 2026 που προκαταβλήθηκε από την Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ουγγαρία και την Πορτογαλία. Από το ποσό αυτό, 44 εκατ. EUR αφορούν εξολοκλήρου τη συνεισφορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Σύμφωνα με το άρθρο 152 της συμφωνίας αποχώρησης, το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει συμβαλλόμενο μέρος του ΕΤΑ έως το κλείσιμο του 11ου ΕΤΑ και όλων των προηγούμενων ΕΤΑ που παραμένουν ανοικτά και αναλαμβάνει, εν προκειμένω, τις ίδιες υποχρεώσεις με τα κράτη μέλη (βλ. σημείωση 2.9.1).
2.8. ΔΕΔΟΥΛΕΥΜΕΝΑ ΕΞΟΔΑ
Τα δεδουλευμένα είναι υποχρεώσεις για πληρωμή αγαθών ή υπηρεσιών που έχουν παραληφθεί ή παρασχεθεί αλλά —σε αντίθεση με τις οφειλές— δεν έχουν ακόμη τιμολογηθεί ή τυπικά συμφωνηθεί με τον προμηθευτή. Ο υπολογισμός των δεδουλευμένων βασίζεται στο εκκρεμές ποσό των δημοσιονομικών αναλήψεων υποχρεώσεων στο τέλος του έτους. Το μέρος των εκτιμώμενων δεδουλευμένων εξόδων που σχετίζονται με καταβληθείσες προχρηματοδοτήσεις έχει καταχωριστεί ως μείωση των ποσών των προχρηματοδοτήσεων.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Δεδουλευμένα έξοδα |
– |
34 |
661 |
695 |
774 |
Τα δεδουλευμένα έξοδα αποτελούνται από τα εκτιμώμενα λειτουργικά έξοδα για συνεχιζόμενες συμβάσεις ή συμβάσεις που έχουν λήξει χωρίς επικυρωμένες δηλώσεις δαπανών, όπου τα επιλέξιμα έξοδα που επιβάρυναν δικαιούχους εκτιμήθηκαν βάσει των βέλτιστων διαθέσιμων πληροφοριών κατά τον χρόνο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων. Επισημαίνεται ότι οι πληροφορίες που προκύπτουν κατά τη συνήθη πορεία των δραστηριοτήτων, όπως οι παρατάσεις συμβάσεων που υπογράφηκαν μετά την ημερομηνία του ισολογισμού, δεν εξετάζονται συστηματικά και ο δυνητικός αντίκτυπος των εν λόγω δραστηριοτήτων στα δεδουλευμένα έξοδα δεν μπορεί να εκτιμηθεί με αξιόπιστο τρόπο. Το μέρος των εκτιμώμενων δεδουλευμένων εξόδων που αφορά καταβληθέντα ποσά προχρηματοδότησης έχει καταχωριστεί ως μείωση των ποσών προχρηματοδότησης (βλ. σημείωση 2.2).
Η μείωση των δεδουλευμένων εξόδων κατά 79 εκατ. EUR εξηγείται από τη μείωση του αριθμού των συμβάσεων για τις οποίες έπρεπε να εκτιμηθούν και να συνυπολογιστούν τα έξοδα. Η μείωση αυτή συνάδει με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ και τον υποκείμενο αριθμό των εκκρεμών συμβάσεων.
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
2.9. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ
Τα κράτη μέλη του ΕΤΑ παρέχουν συνεισφορές στο Ταμείο για την υλοποίηση των προγραμμάτων του ΕΤΑ, όπως ορίζεται στην εσωτερική συμφωνία κάθε ΕΤΑ. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομική βάση, οι προσκλήσεις καταβολής κεφαλαίου, δηλαδή οι αιτήσεις χρηματοδότησης για ένα δεδομένο έτος Ν, αποφασίζονται με απόφαση του Συμβουλίου κατά το έτος Ν-1, ενώ οι πόροι που πρόκειται να ληφθούν χορηγούνται σαφώς σε συγκεκριμένες μελλοντικές περιόδους.
Οι συνεισφορές πληρούν τα κριτήρια της συνεισφοράς από ιδιοκτήτες (κανόνας EAR 1) και, ως εκ τούτου, αντιμετωπίζονται ως κεφάλαιο του ταμείου στις οικονομικές καταστάσεις των ΕΤΑ. Το κεφάλαιο του ταμείου αντιπροσωπεύει το συνολικό ποσό των συνεισφορών από τα κράτη μέλη του ΕΤΑ. Δεδομένου ότι το μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου αφαιρείται από το συνολικό κεφάλαιο του ταμείου (βλ. κατάσταση μεταβολών καθαρού ενεργητικού), στον ισολογισμό αναγνωρίζεται μόνο το αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου.
Δεδομένου ότι οι συμφωνηθείσες συνεισφορές κατανέμονται σε συγκεκριμένες περιόδους αναφοράς, με τη νομική απαίτηση του ΕΤΑ έναντι των κρατών μελών του ΕΤΑ να προκύπτει μόνο σε αυτές τις περιόδους, τυχόν ποσά που εισπράττονται εκ των προτέρων αναγνωρίζονται στις οφειλές ως προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο και όχι ως αιτηθέν κεφάλαιο.
2.9.1. Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
Σύνολο |
|
Κεφάλαιο του ταμείου |
10 435 |
20 819 |
29 290 |
60 544 |
|
Μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου |
- |
- |
(4 840 ) |
(4 840 ) |
|
Αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου την 31.12.2024 |
10 435 |
20 819 |
24 449 |
55 704 |
|
Κεφάλαιο του ταμείου |
10 434 |
20 816 |
29 278 |
60 528 |
|
Μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου |
- |
- |
(4 040 ) |
(4 040 ) |
|
Αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου την 31.12.2025 |
10 434 |
20 816 |
25 237 |
56 488 |
Τα μη αιτηθέντα κεφάλαια αντιπροσωπεύουν ποσά που δεν έχουν ακόμη ζητηθεί από τα κράτη μέλη. Τα αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου αντιπροσωπεύουν τις συνεισφορές που ζητήθηκαν από το ETA και μεταφέρθηκαν στους ταμειακούς λογαριασμούς από τα κράτη μέλη (βλ. κατωτέρω σημείωση 2.9.2).
Βάσει της απόφασης (ΕΕ) 2025/2324 του Συμβουλίου (6), οι συνεισφορές των κρατών μελών που ορίζονται στις εσωτερικές συμφωνίες του 9ου ΕΤΑ μειώθηκαν κατά 1,2 εκατ. EUR από κεφάλαια που αποδεσμεύτηκαν από το εν λόγω ΕΤΑ. Οι επιστροφές που προέκυψαν από τη μείωση αυτή αντισταθμίστηκαν με συμπληρωματικές προσκλήσεις καταβολής κεφαλαίων στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ. Πράγματι, η επιστροφή θα χρησιμοποιηθεί για την πρώτη δόση του 2026 (βλ. σημείωση 2.7.2).
Ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει συμβαλλόμενο μέρος του ΕΤΑ έως ότου κλείσουν όλα τα προγράμματα, σύμφωνα με το άρθρο 153 της συμφωνίας αποχώρησης, δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί το μερίδιό του στα μη δεσμευμένα και αποδεσμευμένα κεφάλαια από το 9ο και 10ο ΕΤΑ. Το 2025 το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησε να αντισταθμιστεί η δεύτερη δόση του για το έτος με χρήση του ανεξόφλητου μεριδίου του στο αποθεματικό του 10ου και του 11ου ΕΤΑ. Ως εκ τούτου, το κεφάλαιο του ταμείου του 10ου και του 11ου ΕΤΑ μειώθηκε κατά 15 εκατ. EUR.
2.9.2. Αιτηθέν και μη αιτηθέν κεφάλαιο ταμείου ανά κράτος μέλος και στο Ηνωμένο Βασίλειο
|
σε εκατ. EUR |
||||
|
Συνεισφορές 11ου ΕΤΑ |
% |
Μη αιτηθέν κεφάλαιο την 31.12.2024 |
Αιτηθέν κεφάλαιο το 2025 |
Μη αιτηθέν κεφάλαιο την 31.12.2025 |
|
Αυστρία |
2,40 |
116 |
(19 ) |
97 |
|
Βέλγιο |
3,25 |
157 |
(26 ) |
131 |
|
Βουλγαρία |
0,22 |
11 |
(2 ) |
9 |
|
Κροατία |
0,23 |
11 |
(2 ) |
9 |
|
Κύπρος |
0,11 |
5 |
(1 ) |
5 |
|
Τσεχική Δημοκρατία |
0,80 |
39 |
(6 ) |
32 |
|
Δανία |
1,98 |
96 |
(16 ) |
80 |
|
Εσθονία |
0,09 |
4 |
(1 ) |
3 |
|
Φινλανδία |
1,51 |
73 |
(12 ) |
61 |
|
Γαλλία |
17,81 |
862 |
(143 ) |
720 |
|
Γερμανία |
20,58 |
996 |
(165 ) |
831 |
|
Ελλάδα |
1,51 |
73 |
(12 ) |
61 |
|
Ουγγαρία |
0,61 |
30 |
(5 ) |
25 |
|
Ιρλανδία |
0,94 |
46 |
(8 ) |
38 |
|
Ιταλία |
12,53 |
606 |
(100 ) |
506 |
|
Λετονία |
0,12 |
6 |
(1 ) |
5 |
|
Λιθουανία |
0,18 |
9 |
(1 ) |
7 |
|
Λουξεμβούργο |
0,26 |
12 |
(2 ) |
10 |
|
Μάλτα |
0,04 |
2 |
(0 ) |
2 |
|
Κάτω Χώρες |
4,78 |
231 |
(38 ) |
193 |
|
Πολωνία |
2,01 |
97 |
(16 ) |
81 |
|
Πορτογαλία |
1,20 |
58 |
(10 ) |
48 |
|
Ρουμανία |
0,72 |
35 |
(6 ) |
29 |
|
Σλοβακία |
0,38 |
18 |
(3 ) |
15 |
|
Σλοβενία |
0,22 |
11 |
(2 ) |
9 |
|
Ισπανία |
7,93 |
384 |
(63 ) |
320 |
|
Σουηδία |
2,94 |
142 |
(24 ) |
119 |
|
Ηνωμένο Βασίλειο |
14,68 |
710 |
(117 ) |
593 |
|
Σύνολο |
100,00 |
4 840 |
(800 ) |
4 040 |
Δεδομένου ότι το κεφάλαιο του 9ου και του 10ου ΕΤΑ είχε ζητηθεί να καταβληθεί και είχε εισπραχθεί εξ ολοκλήρου τα προηγούμενα έτη, το 2025 ζητήθηκε να καταβληθεί ποσό 800 εκατ. EUR, το οποίο αφορά αποκλειστικά το 11ο ΕΤΑ. Το αιτηθέν κεφάλαιο μειώθηκε από 1 200 εκατ. EUR το 2024 σε 800 εκατ. EUR το 2025.
2.9.3. Μεταφορές αιτηθέντων κεφαλαίων του ταμείου μεταξύ ενεργών ΕΤΑ
|
σε εκατ. EUR |
||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
Σύνολο |
|
Υπόλοιπο στις 31.12.2023 |
(509 ) |
(120 ) |
628 |
– |
|
Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 10ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ |
(1 ) |
1 |
– |
– |
|
Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 11ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ |
– |
(68 ) |
68 |
– |
|
Υπόλοιπο στις 31.12.2024 |
(510 ) |
(187 ) |
696 |
– |
|
Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 10ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ |
– |
– |
– |
– |
|
Μεταφορά ποσών στο αποθεματικό επιδόσεων του 11ου ΕΤΑ από προηγούμενα ΕΤΑ |
– |
– |
– |
– |
|
Υπόλοιπο στις 31.12.2025 |
(510 ) |
(187 ) |
696 |
– |
Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι πόροι που μεταφέρθηκαν μεταξύ ενεργών ΕΤΑ.
Από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας της Κοτονού, όλα τα κονδύλια που δεν χρησιμοποιήθηκαν σε προηγούμενα, ενεργά ΕΤΑ, μετά την αποδέσμευσή τους, μεταφέρονται στο τελευταίο ΕΤΑ που τέθηκε σε ισχύ. Οι πόροι που μεταφέρονται από άλλα ΕΤΑ αυξάνουν τις πιστώσεις του ταμείου προορισμού και μειώνουν τις πιστώσεις του ταμείου προέλευσης. Τα κεφάλαια που μεταφέρονται στο αποθεματικό επιδόσεων του 10ου και 11ου ΕΤΑ μπορούν να δεσμευτούν μόνον υπό συγκεκριμένους όρους, οι οποίοι ορίζονται στις εσωτερικές συμφωνίες.
3. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
ΕΣΟΔΑ
|
σε εκατ. EUR |
|||
|
|
Σημείωση |
2025 |
2024 |
|
Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
3.1 |
12 |
41 |
|
Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές |
3.2 |
28 |
90 |
|
Σύνολο |
|
40 |
131 |
3.1. ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΜΗ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ
Τα έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές αφορούν συναλλαγές όπου ο μεταβιβάζων παρέχει πόρους στην αποδέκτρια οντότητα χωρίς εκείνη να παρέχει άμεσα περίπου την αντίστοιχη αξία σε αντάλλαγμα. Ο τομέας περιλαμβάνει κυρίως ποσά που εισέπραξε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του έτους και ανακτήσεις επιχειρησιακών δαπανών.
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
Σημείωση |
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
2025 |
2024 |
|
Είσπραξη εξόδων |
|
1 |
4 |
5 |
11 |
24 |
|
Έσοδα συγχρηματοδότησης |
3.1.1 |
– |
1 |
– |
1 |
17 |
|
Σύνολο |
|
1 |
5 |
5 |
12 |
41 |
Τα έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές μπορούν να αναλυθούν ανά μέθοδο διαχείρισης ως εξής:
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
Άμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
την Επιτροπή |
1 |
1 |
|
εκτελεστικούς οργανισμούς |
1 |
2 |
|
αντιπροσωπείες της ΕΕ |
4 |
4 |
|
|
6 |
7 |
|
Έμμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
τρίτες χώρες |
4 |
31 |
|
διεθνείς οργανισμούς |
1 |
3 |
|
οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας |
1 |
– |
|
|
6 |
34 |
|
Σύνολο |
12 |
41 |
3.1.1. Έσοδα συγχρηματοδότησης
Οι εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδοτήσεων πληρούν τα κριτήρια εσόδων από μη ανταλλακτικές συναλλαγές υπό όρους και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να επηρεάζουν την κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων όταν εισπράττονται. Οι συνεισφορές παραμένουν στα στοιχεία παθητικού (βλ. σημείωση 2.7.2.1) έως ότου εκπληρωθούν οι όροι που αφορούν τα προσφερόμενα κεφάλαια, δηλαδή πραγματοποιηθούν επιλέξιμες δαπάνες (βλ. σημείωση 3.5). Το αντίστοιχο ποσό αναγνωρίζεται στη συνέχεια στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων ως έσοδο από μη ανταλλακτική συναλλαγή συγχρηματοδότησης. Κατά συνέπεια, η επίπτωση στο οικονομικό αποτέλεσμα του έτους είναι μηδενική.
3.2. ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
2025 |
2024 |
|
Χρηματοοικονομικά έσοδα |
— |
– |
8 |
8 |
19 |
|
Άλλα έσοδα |
— |
1 |
19 |
20 |
71 |
|
Σύνολο |
– |
2 |
26 |
28 |
90 |
Το ποσό των 8 εκατ. EUR στο πλαίσιο του τομέα «Χρηματοοικονομικά έσοδα» περιλαμβάνει κυρίως δεδουλευμένους τόκους μη καταβληθέντων ενταλμάτων είσπραξης, τόκους προχρηματοδοτήσεων, τόκους από υπόλοιπα που τηρούνται σε κεντρικές και εμπορικές τράπεζες και έσοδα από χρηματοδοτικά μέσα.
Τα «Άλλα έσοδα» αφορούν κυρίως συναλλαγματικά κέρδη. Οι αντίστοιχες συναλλαγματικές ζημίες καταγράφονται στα «Λοιπά έξοδα» (βλ. σημείωση 3.7).
ΕΞΟΔΑ
3.3. ΕΞΟΔΑ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΑΛΛΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
2025 |
2024 |
|
Έξοδα για τεχνική βοήθεια |
— |
– |
4 |
4 |
4 |
Το ποσό ύψους 4 εκατ. EUR αφορά τεχνική βοήθεια στο πλαίσιο διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων.
3.4. ΜΕΣΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
2025 |
2024 |
|
Προγραμματίσιμες ενισχύσεις |
2 |
6 |
459 |
467 |
630 |
|
Έργα εντός ΑΚΕ |
— |
85 |
331 |
416 |
497 |
|
Επείγουσα βοήθεια |
– |
1 |
48 |
50 |
(13 ) |
|
Άλλα προγράμματα ενίσχυσης |
5 |
– |
– |
5 |
– |
|
Θεσμική στήριξη |
– |
(9 ) |
14 |
4 |
4 |
|
Συνεισφορές σε καταπιστευματικά ταμεία |
– |
– |
101 |
101 |
118 |
|
Σύνολο |
8 |
83 |
953 |
1 043 |
1 237 |
Οι επιχειρησιακές δαπάνες του ΕΤΑ καλύπτουν διάφορα μέσα ενίσχυσης και λαμβάνουν διάφορες μορφές, ανάλογα με τον τρόπο πραγματοποίησης και διαχείρισης των πληρωμών.
Το 2025 οι επιχειρησιακές δαπάνες μειώθηκαν κατά 194 εκατ. EUR, κυρίως λόγω μείωσης των συνεισφορών στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ από 1 145 εκατ. EUR το 2024 σε 953 εκατ. EUR το 2025. Η μείωση αυτή αντικατοπτρίζει τον κύκλο ζωής των ΕΤΑ, καθώς σταδιακά οδεύουν προς το κλείσιμο. Το 11ο ΕΤΑ έφτασε στο τελικό του στάδιο αφότου άρχισε να ισχύει, στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η ρήτρα λήξης ισχύος που όριζε καταληκτική ημερομηνία για τις νέες αναλήψεις υποχρεώσεων. Μολονότι δεν μπορούν να εκδοθούν νέες αποφάσεις χρηματοδότησης, η υλοποίηση των έργων που είναι σε εξέλιξη συνεχίζεται έως την ολοκλήρωσή τους, με αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση των δαπανών.
Ομοίως, οι δαπάνες στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ αντικατοπτρίζουν το προχωρημένο στάδιο υλοποίησης και το σταδιακό κλείσιμο των προγραμμάτων. Το κλείσιμο του 10ου ΕΤΑ προχωρά ικανοποιητικά, καθώς οι περισσότερες συμβάσεις έχουν ήδη περατωθεί και οι υπόλοιπες βρίσκονται στα τελικά στάδια του επιχειρησιακού και οικονομικού κλεισίματος, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων, των ελέγχων και των ανακτήσεων. Τα αρνητικά ποσά στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ σχετικά με τη θεσμική στήριξη προκύπτουν από τον αντιλογισμό δεδουλευμένων του 2024, τα οποία υπερέβαιναν τις πραγματικές δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν το 2025. Αφορούν τη σύμβαση «Θεσμική στήριξη στη γραμματεία ΑΚΕ», η οποία είχε αρχικά προγραμματιστεί να λήξει τον Δεκέμβριο του 2024 και παρατάθηκε έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2025. Λόγω καθυστερήσεων που σχετίζονται με την ανακαίνιση και την πώληση της έδρας του ΑΚΕ (ACP House), οι προγραμματισμένες δραστηριότητες δεν ήταν δυνατό να υλοποιηθούν πλήρως, με αποτέλεσμα την αποδέσμευση 10,7 εκατ. EUR.
Το 2025 οι δαπάνες για έργα εντός ΑΚΕ επηρεάστηκαν από κέρδος ύψους 23 εκατ. EUR, το οποίο προέκυψε από τον αντιλογισμό δεδουλευμένων του 2024 σε σχέση με ένα έργο, κατόπιν επικαιροποιημένων πληροφοριών υλοποίησης που ελήφθησαν από τον εταίρο υλοποίησης.
Το 9ο ΕΤΑ βρίσκεται επί του παρόντος στο τελικό στάδιο κλεισίματος, ενώ ο αριθμός συμβάσεων που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη είναι περιορισμένος.
Συνολικά, 578 συμβάσεις περατώθηκαν μεταξύ Φεβρουαρίου του 2025 και Ιανουαρίου του 2026 στα τρία ανοικτά ΕΤΑ, γεγονός που συνέβαλε στη μείωση των επιχειρησιακών δαπανών.
3.5. ΕΞΟΔΑ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
2025 |
2024 |
|
Συγχρηματοδότηση |
– |
1 |
– |
1 |
17 |
Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τη συγχρηματοδότηση έργων το 2025. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν περιλαμβάνουν εκτιμώμενα ποσά που συνδέονται με τη διαδικασία διαχωρισμού των χρήσεων (και κατά συνέπεια, αντιλογισμούς των εκτιμώμενων ποσών που συνδέονται με το προηγούμενο έτος).
Σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες για τις συγχρηματοδοτήσεις, τα σχετικά ποσά δεν είχαν επίπτωση στο αποτέλεσμα του έτους όσον αφορά το ΕΤΑ διότι αναγνωρίστηκαν τόσο στα έξοδα συγχρηματοδότησης όσο και στα έσοδα συγχρηματοδότησης (βλ. επίσης σημείωση 3.1.1).
Μέσα ενίσχυσης και έξοδα συγχρηματοδότησης ανά είδος διαχείρισης
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
Άμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
την Επιτροπή |
32 |
17 |
|
εκτελεστικούς οργανισμούς της ΕΕ |
2 |
3 |
|
καταπιστευματικά ταμεία |
— |
118 |
|
αντιπροσωπείες της ΕΕ |
103 |
148 |
|
|
137 |
286 |
|
Έμμεση διαχείριση |
|
|
|
Εκτελέστηκαν από: |
|
|
|
την ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ |
130 |
84 |
|
διεθνείς οργανισμούς |
354 |
287 |
|
οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας |
88 |
156 |
|
οργανισμούς δημοσίου δικαίου |
55 |
126 |
|
τρίτες χώρες |
278 |
314 |
|
όργανα της ΕΕ με σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα |
1 |
– |
|
|
906 |
967 |
|
Σύνολο |
1 044 |
1 254 |
3.6. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
2025 |
2024 |
|
Καθαρές ζημίες απομείωσης από δάνεια και απαιτήσεις |
(2 ) |
1 |
4 |
3 |
(1 ) |
|
Ζημίες από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ή χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος |
– |
2 |
31 |
33 |
3 |
|
Επιδότηση προμηθειών |
– |
– |
4 |
4 |
2 |
|
Σύνολο |
(2 ) |
3 |
39 |
40 |
3 |
Οι καθαρές ζημίες απομείωσης από δάνεια και απαιτήσεις περιλαμβάνουν ζημίες απομείωσης από χρηματοδοτικά μέσα και εκτιμώμενες δαπάνες για μη ανακτήσιμα ποσά που προκύπτουν από τη λήξη ενταλμάτων είσπραξης (σε διάστημα 2 ετών), πτωχεύσεις και απαλλαγές.
Οι χρηματοοικονομικές δαπάνες ύψους 33 εκατ. EUR για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος αφορούν κυρίως συναλλαγματικές διαφορές, μεταβολές τόκων και εύλογης αξίας για διάφορα χρηματοδοτικά μέσα.
Το ποσό του 4 εκατ. EUR του τομέα «Επιδότηση προμηθειών» αφορά δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου Kulima.
3.7. ΛΟΙΠΑ ΕΞΟΔΑ
Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξωτερικές υπηρεσίες μη ΤΠ, ανακοινώσεις και δημοσιεύσεις, δαπάνες κατάρτισης κ.λπ.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
2025 |
2024 |
|
Διοικητικές δαπάνες και δαπάνες πληροφορικής |
- |
1 |
7 |
8 |
43 |
|
Πραγματοποιηθείσες ζημίες εμπορικών οφειλετών |
1 |
– |
– |
1 |
4 |
|
Συναλλαγματικές ζημίες |
– |
3 |
31 |
34 |
63 |
|
Συναλλαγματικές ζημίες από χρηματοδοτικά μέσα |
– |
– |
3 |
3 |
1 |
|
Σύνολο |
1 |
5 |
40 |
46 |
110 |
Ο τομέας «Διοικητικές δαπάνες και δαπάνες πληροφορικής» περιλαμβάνει ποσά που βασίζονται στην εσωτερική συμφωνία του ΕΤΑ με την Επιτροπή για την κάλυψη των διοικητικών δαπανών που προκύπτουν στην κεντρική διοίκηση και στις αντιπροσωπείες κατά τη διαχείριση των προγραμμάτων του ΕΤΑ.
Το 2025 οι διοικητικές δαπάνες επηρεάστηκαν από τον αντιλογισμό δεδουλευμένων του 2024 που αφορούσαν δαπάνες προσωπικού οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΑ. Ως αποτέλεσμα, οι δηλωθείσες δαπάνες προσωπικού ανέρχονται σε 1,3 εκατ. EUR αντί των 36 εκατ. EUR που όντως πραγματοποιήθηκαν το 2025.
4. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
4.1. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ
Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις είναι πιθανά στοιχεία ενεργητικού, που προκύπτουν από παρελθόντα γεγονότα και των οποίων η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον από την επέλευση ή τη μη επέλευση ενός ή περισσότερων αβέβαιων μελλοντικών γεγονότων που δεν εμπίπτουν ολοκληρωτικά στον έλεγχο της οντότητας.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Εγγυήσεις προχρηματοδότησης |
– |
– |
13 |
13 |
19 |
Εγγυήσεις προχρηματοδότησης ζητούνται σε ορισμένες περιπτώσεις από τους δικαιούχους που δεν είναι κράτη μέλη κατά την πληρωμή προκαταβολής.
Στο τέλος του 2025 οι εγγυήσεις προχρηματοδότησης ανέρχονταν σε 13 εκατ. EUR έναντι 19 εκατ. EUR το 2024. Αυτό συνάδει με την εκκαθάριση του ΕΤΑ και τη σταδιακή περάτωση συμβάσεων.
Για συμβάσεις που τελούν υπό έμμεση διαχείριση, οι εγγυήσεις ανήκουν σε αναθέτουσα αρχή άλλη από το ΕΤΑ και, ως εκ τούτου, δεν δημοσιοποιούνται από το ΕΤΑ.
4.2. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις είναι είτε πιθανές υποχρεώσεις που απορρέουν από παρελθόντα γεγονότα και των οποίων η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον από την επέλευση ή μη ενός ή περισσότερων αβέβαιων μελλοντικών γεγονότων που δεν εμπίπτουν ολοκληρωτικά στον έλεγχο της οντότητας, είτε παρούσες υποχρεώσεις που απορρέουν από παρελθόντα γεγονότα, όταν η εκροή πόρων δεν είναι πιθανή ή το ποσό δεν μπορεί να επιμετρηθεί με αξιόπιστο τρόπο.
4.2.1. Χορηγηθείσες εγγυήσεις
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Χορηγηθείσες εγγυήσεις |
– |
– |
29 |
29 |
26 |
Ο ανωτέρω πίνακας παρουσιάζει το άνοιγμα του ΕΤΑ σε πιθανές μελλοντικές πληρωμές που συνδέονται με εγγυήσεις χορηγούμενες στον Όμιλο ΕΤΕπ ή σε άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τα ποσά παρουσιάζονται μετά την αφαίρεση των δημοσιονομικών προβλέψεων ή των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που αναγνωρίζονται για τα εν λόγω προγράμματα.
Το ποσό ύψους 29 εκατ. EUR αφορά εγγυήσεις στο πλαίσιο των ακόλουθων χρηματοδοτικών μέσων: 8 εκατ. EUR στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου Euritz, 10 εκατ. EUR στο πλαίσιο του KULIMA FUND και άλλα 11 εκατ. EUR στο πλαίσιο της διευκόλυνσης για τη γεωργική αλυσίδα αξίας ZAMBIA.
4.2.2. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αφορούν νομικές υποθέσεις
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Εκκρεμείς νομικές υποθέσεις |
– |
9 |
7 |
16 |
7 |
Στο τέλος του 2025 εκκρεμούσαν μόνο δύο υποθέσεις, συνολικού ύψους 16 εκατ. EUR.
4.3. ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
4.3.1. Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί
Το κατωτέρω ποσό είναι το δημοσιονομικό ΥΠΕ (Υπόλοιπο προς εκκαθάριση) (RAL - «Reste à Liquider») μείον τα σχετικά ποσά που έχουν συμπεριληφθεί ως έξοδα στην κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων. Το δημοσιονομικό ΥΠΕ είναι ποσό που αντιπροσωπεύει τις αναλήψεις υποχρεώσεων για τις οποίες δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη πληρωμές και/ή αποδεσμεύσεις. Αυτή είναι η φυσική συνέπεια της εφαρμογής πολυετών προγραμμάτων.
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
9ο ΕΤΑ |
10ο ΕΤΑ |
11ο ΕΤΑ |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί |
16 |
106 |
1 533 |
1 654 |
2 701 |
Η μείωση του ΥΠΕ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση του δημοσιονομικού ΥΠΕ, η οποία ανήλθε συνολικά σε 2 697 εκατ. EUR στο τέλος του 2025 (2024: 3 812 εκατ. EUR). Αυτό συνάδει με τον κύκλο ζωής του ΕΤΑ και συνδέεται επίσης με την εξέλιξη του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων (βλ. σημείωση 2.2).
5. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Οι παρακάτω γνωστοποιήσεις σχετικά με τη διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου του ΕΤΑ αφορούν τις ταμειακές πράξεις που πραγματοποιήθηκαν από την Επιτροπή για λογαριασμό του ΕΤΑ με σκοπό την εκτέλεση των πόρων του.
5.1. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ
Οι κανόνες και οι αρχές για τη διαχείριση των ταμειακών πράξεων ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό του 11ου ΕΤΑ και στην εσωτερική συμφωνία.
Βάσει του ανωτέρω κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθες βασικές αρχές:
|
α) |
Οι συνεισφορές των ΕΤΑ καταβάλλονται από τα κράτη μέλη σε ειδικούς λογαριασμούς οι οποίοι ανοίγονται στην εξουσιοδοτημένη για την έκδοση/κοπή χρήματος τράπεζα εκάστου κράτους μέλους ή σε χρηματοπιστωτικό οργανισμό που αυτή υποδεικνύει. Τα ποσά των συνεισφορών παραμένουν σε αυτούς τους ειδικούς λογαριασμούς μέχρις ότου οι πληρωμές των ΕΤΑ πρέπει να πραγματοποιηθούν. |
|
β) |
Οι συνεισφορές των ΕΤΑ καταβάλλονται από τα κράτη μέλη σε ευρώ, ενώ οι πληρωμές των ΕΤΑ πραγματοποιούνται σε ευρώ και σε άλλα νομίσματα. |
|
γ) |
Δεν επιτρέπεται η υπερανάληψη από τραπεζικούς λογαριασμούς που ανοίγονται από την Επιτροπή για λογαριασμό των ΕΤΑ. |
Εκτός από αυτούς τους ειδικούς λογαριασμούς, ανοίγονται από την Επιτροπή άλλοι τραπεζικοί λογαριασμοί εξ ονόματος των ΕΤΑ, σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (κεντρικές τράπεζες ή εμπορικές τράπεζες), με σκοπό την εκτέλεση πληρωμών ή την είσπραξη εσόδων άλλων από τις συνεισφορές των κρατών μελών στον προϋπολογισμό.
Οι ταμειακές πράξεις και οι πληρωμές είναι αυτοματοποιημένες σε πολύ μεγάλο βαθμό και εξαρτώνται από σύγχρονα συστήματα πληροφορικής. Υπάρχουν ειδικές διαδικασίες που εξασφαλίζουν ασφάλεια στα συστήματα αυτά και διαχωρισμό καθηκόντων βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού, των προτύπων εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής και των αρχών που διέπουν τις ελεγκτικές διαδικασίες.
Η διαχείριση των ταμειακών πράξεων και των πληρωμών διέπεται από γραπτές κατευθυντήριες γραμμές και διαδικασίες, στόχος των οποίων είναι ο περιορισμός του επιχειρησιακού και του χρηματοοικονομικού κινδύνου και η εξασφάλιση επαρκούς ελέγχου. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές και διαδικασίες καλύπτουν τους διάφορους τομείς λειτουργίας, ενώ η συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες γραμμές και τις διαδικασίες ελέγχεται σε τακτική βάση.
5.2. ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ
Έκθεση του ΕΤΑ σε συναλλαγματικό κίνδυνο στο τέλος του έτους — καθαρή θέση
|
σε εκατ. EUR |
||||||||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
||||||
|
|
USD |
EUR |
Λοιπά |
Σύνολο |
USD |
EUR |
Λοιπά |
Σύνολο |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος |
15 |
5 |
5 |
25 |
10 |
4 |
7 |
21 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος |
37 |
54 |
1 |
92 |
42 |
61 |
9 |
112 |
|
Απαιτήσεις |
5 |
4 |
|
9 |
6 |
5 |
– |
11 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
6 |
280 |
— |
286 |
11 |
400 |
– |
411 |
|
|
63 |
343 |
6 |
412 |
69 |
470 |
16 |
555 |
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δημοσιονομικές προβλέψεις και υποχρέωση από οικονομικές εγγυήσεις |
– |
(5 ) |
– |
(5 ) |
– |
(3 ) |
— |
(3 ) |
|
|
— |
(5 ) |
– |
(5 ) |
– |
(3 ) |
— |
(3 ) |
|
Σύνολο |
63 |
338 |
6 |
407 |
69 |
467 |
16 |
552 |
Όλες οι συνεισφορές τηρούνται σε ευρώ. Άλλα νομίσματα αγοράζονται όταν αυτό απαιτείται για την εκτέλεση πληρωμών. Κατά συνέπεια, οι ταμειακές πράξεις των ΕΤΑ δεν εκτίθενται σε συναλλαγματικό κίνδυνο.
5.3. ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ
Το ΕΤΑ δεν δανείζεται χρήματα και, κατά συνέπεια, δεν εκτίθεται σε κίνδυνο επιτοκίου.
Εισπράττονται τόκοι από τα υπόλοιπα των διαφόρων τραπεζικών του λογαριασμών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έχει θεσπίσει, για λογαριασμό του ΕΤΑ, μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι αντανακλούν συστηματικά τα επιτόκια της αγοράς, καθώς και τις ενδεχόμενες διακυμάνσεις τους.
Οι συνεισφορές στον προϋπολογισμό του ΕΤΑ πιστώνονται από κάθε κράτος μέλος σε ειδικό λογαριασμό ο οποίος τηρείται στο πιστωτικό ίδρυμα που ορίζει το κράτος μέλος. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου αρνητικών αμοιβών, ο οποίος υπήρχε πριν από μερικά χρόνια, έχουν θεσπιστεί διαδικασίες διαχείρισης μετρητών προκειμένου να ελαχιστοποιούνται τα υπόλοιπα που τηρούνται στους οικείους λογαριασμούς. Επίσης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/888 του Συμβουλίου (7), τυχόν αρνητικές αμοιβές στους λογαριασμούς αυτούς επιβαρύνουν το οικείο κράτος μέλος.
Τα ημερήσια υπόλοιπα που τηρούνται σε λογαριασμούς εμπορικών τραπεζών αποφέρουν τόκους σε καθημερινή βάση. Οι τόκοι που αποφέρουν τα υπόλοιπα αυτών των λογαριασμών βασίζονται σε κυμαινόμενα επιτόκια της αγοράς στα οποία εφαρμόζεται (θετικό ή αρνητικό) συμβατικό περιθώριο. Για τους περισσότερους λογαριασμούς, ο υπολογισμός των τόκων εξαρτάται από ένα επιτόκιο αναφοράς της αγοράς και προσαρμόζεται ανάλογα με τις διακυμάνσεις του εν λόγω επιτοκίου. Κατά συνέπεια, το ΕΤΑ δεν διατρέχει κανέναν κίνδυνο να εφαρμοστούν στα υπόλοιπά του επιτόκια χαμηλότερα από εκείνα της αγοράς.
5.4. ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥ)
Μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο:
Όσον αφορά τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, τα αναφερόμενα ποσά είναι τα καθαρά λογιστικά ποσά και αντιπροσωπεύουν την έκθεση των ΕΤΑ σε πιστωτικό κίνδυνο στο τέλος της περιόδου αναφοράς.
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
|
|
|
Δάνεια |
25 |
21 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
286 |
411 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές (*1) |
9 |
11 |
|
Χορηγηθείσες εγγυήσεις |
|
|
|
Συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων |
13 |
12 |
|
Σύνολο στις 31.12.2025 |
333 |
454 |
|
(*1) Εκτός των προεισπραχθέντων εξόδων |
||
Δάνεια χρηματοοικονομικών μέσων: πιστωτική ποιότητα
|
σε εκατ. EUR |
|||||
|
|
31.12.2025 |
||||
|
|
Στάδιο 1 |
Στάδιο 2 |
Στάδιο 3 |
POCI |
Σύνολο |
|
Αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας |
|
|
|
|
|
|
Εξαίρετου και υψηλού βαθμού |
– |
– |
– |
– |
– |
|
Άνω μεσαίου βαθμού |
– |
– |
– |
– |
– |
|
Χαμηλού μεσαίου βαθμού |
– |
– |
– |
– |
– |
|
Μη επενδυτικού βαθμού και βαθμού αθέτησης |
23 |
4 |
7 |
— |
33 |
|
Ακαθάριστη λογιστική αξία |
23 |
4 |
7 |
— |
33 |
|
Μείον πρόβλεψη ζημίας |
2 |
1 |
5 |
– |
8 |
|
Καθαρή λογιστική αξία |
21 |
3 |
2 |
– |
25 |
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους: πιστωτική ποιότητα
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας |
|
|
|
Εξαίρετου και υψηλού βαθμού |
266 |
314 |
|
Άνω μεσαίου βαθμού |
15 |
91 |
|
Χαμηλού μεσαίου βαθμού |
5 |
6 |
|
Μη επενδυτικού βαθμού και βαθμού αθέτησης |
– |
– |
|
Ακαθάριστη λογιστική αξία |
286 |
411 |
|
Μείον πρόβλεψη ζημίας |
- |
- |
|
Καθαρή λογιστική αξία |
286 |
411 |
Απαιτήσεις: πιστωτική ποιότητα
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
31.12.2025 |
|||||
|
|
Μη οφειλόμενες |
Ληξιπρόθεσμες |
Ληξιπρόθεσμες |
Ληξιπρόθεσμες |
Ληξιπρόθεσμες |
Σύνολο |
|
|
0-30 ημέρες |
31-90 ημέρες |
91 ημέρες - 1 έτος |
> 1 έτος |
||
|
Ακαθάριστη λογιστική αξία |
9 |
– |
– |
– |
– |
9 |
|
Μείον πρόβλεψη ζημίας |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
|
Καθαρή λογιστική αξία |
9 |
– |
– |
– |
– |
9 |
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος: πιστωτική ποιότητα
Το 2025 τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος που περιλαμβάνονται στις παρούσες οικονομικές καταστάσεις αφορούν επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (βλ. σημείωση 2.1).
5.5. ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ
Ανάλυση ληκτότητας των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με βάση τον χρόνο που απομένει μέχρι τη λήξη των συμβατικών προθεσμιών
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και οι οφειλές του παρόντος τομέα γνωστοποιούνται ανά λογιστικές αξίες από τον ισολογισμό.
|
σε εκατ. EUR |
||||
|
|
< 1 έτος |
1-5 έτη |
> 5 έτη |
Σύνολο |
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στις 31.12.2025 |
187 |
0 |
— |
187 |
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στις 31.12.2024 |
256 |
0 |
— |
256 |
Οι αρχές του προϋπολογισμού που εφαρμόζονται στο ΕΤΑ εξασφαλίζουν ότι το σύνολο των ταμειακών πόρων για την περίοδο προϋπολογισμού είναι πάντα επαρκές για την εκτέλεση των πληρωμών. Πράγματι, το σύνολο των συνεισφορών των κρατών μελών ισούται με το συνολικό ποσό των πιστώσεων πληρωμών για τη σχετική περίοδο προϋπολογισμού.
Ωστόσο, οι συνεισφορές των κρατών μελών στο ΕΤΑ καταβάλλονται σε τρεις δόσεις ετησίως, ενώ οι πληρωμές μπορεί να έχουν εποχιακό χαρακτήρα.
Για να εξασφαλιστεί ότι οι ταμειακοί πόροι είναι πάντα επαρκείς για την κάλυψη των πληρωμών που πρέπει να γίνονται κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου μήνα, ανταλλάσσονται τακτικά πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων μεταξύ του λογιστηρίου της Επιτροπής και των σχετικών υπηρεσιών πληρωμής.
Εκτός των ανωτέρω, στο πλαίσιο των ταμειακών πράξεων του ΕΤΑ, αυτοματοποιημένα εργαλεία διαχείρισης μετρητών εξασφαλίζουν επαρκή ρευστότητα σε κάθε έναν από τους τραπεζικούς λογαριασμούς του ΕΤΑ, σε καθημερινή βάση.
6. ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
Τα συνδεδεμένα μέρη του ΕΤΑ είναι το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι συναλλαγές μεταξύ αυτών των οντοτήτων λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο των συνήθων πράξεων του ΕΤΑ και, ως εκ τούτου, δεν χρειάζονται συγκεκριμένες απαιτήσεις γνωστοποίησης για τις συναλλαγές αυτές σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες της ΕΕ.
Το ΕΤΑ δεν διαθέτει ξεχωριστή διαχείριση, διότι τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής. Τα δικαιώματα των βασικών διοικητικών στελεχών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής, δημοσιοποιήθηκαν στους ενοποιημένους ετήσιους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα 7.2 «Δικαιώματα των βασικών διοικητικών στελεχών».
7. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Κατά την ημερομηνία υπογραφής των παρόντων λογαριασμών, δεν περιήλθε στην προσοχή του υπολόγου του ΕΤΑ ούτε αναφέρθηκε σε αυτήν κανένα σημαντικό θέμα που θα απαιτούσε ειδική γνωστοποίηση στο πλαίσιο της παρούσας ενότητας. Οι ετήσιοι λογαριασμοί και οι σχετικές σημειώσεις καταρτίστηκαν με βάση τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες και αντανακλώνται στα παραπάνω.
8. ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Το οικονομικό αποτέλεσμα του έτους υπολογίζεται βάσει των αρχών της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση. Το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, όμως, βασίζεται στις αρχές της ταμειακής λογιστικής. Δεδομένου ότι το οικονομικό αποτέλεσμα και το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού λαμβάνουν ως βάση τις ίδιες υποκείμενες επιχειρησιακές πράξεις, είναι σκόπιμο να εξασφαλίζεται η μεταξύ τους συμφωνία. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τη συμφωνία αυτή, με τη μορφή κατανομής των στοιχείων συμφωνίας σε έσοδα και δαπάνες. Οι σημειώσεις του πίνακα παρέχουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τη φύση των βασικών στοιχείων συμφωνίας.
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ |
(1 094 ) |
(1 240 ) |
|
Έσοδα |
|
|
|
Απαιτήσεις που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού |
(5 ) |
(25 ) |
|
Απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν κατά το τρέχον έτος και δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί |
(10 ) |
(4 ) |
|
Απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα έτη και εισπράχθηκαν κατά το τρέχον έτος |
13 |
18 |
|
Έσοδα που μειώνουν την κατανάλωση |
44 |
38 |
|
Δεδουλευμένα έσοδα (καθαρά) |
(25 ) |
(98 ) |
|
Λοιπά |
– |
– |
|
Έξοδα |
|
|
|
Έξοδα του τρέχοντος έτους που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί |
10 |
65 |
|
Έξοδα προηγούμενων χρήσεων που καταβλήθηκαν το τρέχον έτος |
(48 ) |
(176 ) |
|
Καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων |
730 |
1 147 |
|
Δεδουλευμένα έξοδα (καθαρά) |
(509 ) |
(1 070 ) |
|
Λοιπά |
|
|
|
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ |
(893 ) |
(1 345 ) |
8.1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ - ΕΣΟΔΑ
Τα έσοδα ενός οικονομικού έτους αντιστοιχούν στα έσοδα που εισπράχθηκαν επί απαιτήσεων που βεβαιώθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους και στα ποσά που εισπράχθηκαν επί απαιτήσεων που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα οικονομικά έτη.
Οι απαιτήσεις που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού καταχωρίζονται στο οικονομικό αποτέλεσμα, αλλά από δημοσιονομική άποψη δεν μπορούν να θεωρηθούν έσοδα, δεδομένου ότι το εισπραχθέν ποσό μεταφέρεται σε αποθεματικά και δεν μπορεί να δεσμευθεί εκ νέου χωρίς απόφαση του Συμβουλίου.
Οι απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν κατά το τρέχον έτος και δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί πρέπει να αφαιρεθούν από το οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας, δεδομένου ότι δεν αποτελούν μέρος των εσόδων του προϋπολογισμού. Ωστόσο, οι απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα έτη και εισπράχθηκαν κατά το τρέχον έτος πρέπει να προστεθούν στο οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών.
Το καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων αναφέρεται στον συμψηφισμό των προχρηματοδοτήσεων με ποσά εισπραχθέντα από τους δικαιούχους. Τα εν λόγω έσοδα σε μετρητά αντιπροσωπεύουν έσοδα του προϋπολογισμού, αλλά δεν έχουν αντίκτυπο στο οικονομικό αποτέλεσμα και πρέπει συνεπώς να προστεθούν για λόγους συμφωνίας.
Τα καθαρά δεδουλευμένα έσοδα συνίστανται κυρίως σε καταληκτικές πράξεις στο τέλος του έτους. Λαμβάνεται υπόψη μόνον το καθαρό αποτέλεσμα, δηλαδή τα δεδουλευμένα έσοδα του τρέχοντος έτους μείον τα αντιλογισθέντα δεδουλευμένα έσοδα του προηγούμενου έτους.
8.2. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ – ΔΑΠΑΝΕΣ
Τα έξοδα του τρέχοντος έτους που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί πρέπει να προστεθούν για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών διότι περιλαμβάνονται στο οικονομικό αποτέλεσμα, αλλά δεν αποτελούν μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού. Ωστόσο, τα έξοδα προηγούμενων χρήσεων που καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους πρέπει να αφαιρεθούν από το οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών, δεδομένου ότι αποτελούν μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού του τρέχοντος έτους, αλλά είτε δεν έχουν καμία επίπτωση στο οικονομικό αποτέλεσμα είτε μειώνουν τα έξοδα σε περίπτωση διορθώσεων.
Τα έσοδα σε μετρητά από ακυρώσεις πληρωμών δεν επηρεάζουν το οικονομικό αποτέλεσμα, αν και επηρεάζουν το αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού.
Το καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων είναι ο συνδυασμός των νέων ποσών προχρηματοδότησης που καταβλήθηκαν το τρέχον έτος (τα οποία αναγνωρίσθηκαν ως δαπάνες προϋπολογισμού του έτους) και του συμψηφισμού των ποσών προχρηματοδότησης που καταβλήθηκαν κατά το τρέχον έτος ή προηγούμενα έτη με την αποδοχή επιλέξιμων δαπανών. Τα τελευταία αυτά ποσά αντιπροσωπεύουν έξοδα από την άποψη της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση αλλά όχι από την άποψη της λογιστικής του προϋπολογισμού, διότι η πληρωμή της αρχικής προχρηματοδότησης είχε ήδη ληφθεί υπόψη ως δαπάνη του προϋπολογισμού κατά τον χρόνο της καταβολής της.
Τα καθαρά δεδουλευμένα έξοδα περιλαμβάνουν κυρίως καταληκτικές πράξεις στα τέλη του έτους, δηλαδή επιλέξιμα έξοδα που πραγματοποίησαν δικαιούχοι χρηματοδοτήσεων ΕΤΑ που δεν έχουν ακόμη δηλωθεί στο ΕΤΑ. Μόνον το καθαρό αποτέλεσμα λαμβάνεται υπόψη, δηλαδή τα δεδουλευμένα έξοδα του τρέχοντος έτους μείον τα αντιλογισθέντα δεδουλευμένα έξοδα του προηγούμενου έτους.
ΜΕΡΟΣ I.2
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ «BÊKOU» ΤΗΣ ΕΕ 2025 (8)
ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Γενικές πληροφορίες για τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης
Σύσταση
Σύμφωνα με τα άρθρα 238 και 239 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (9) και το άρθρο 35 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (10), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να συστήσει καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης για εξωτερικές δράσεις (καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ). Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται στο πλαίσιο συμφωνίας που συνάπτεται με άλλους δωρητές για ενέργειες έκτακτης ανάγκης και ενέργειες μετά την περίοδο έκτακτης ανάγκης οι οποίες συνιστούν αναγκαία αντίδραση σε μια κρίση ή για θεματικές ενέργειες.
Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με απόφαση κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή έγκρισης από τα εν λόγω θεσμικά όργανα. Η εν λόγω απόφαση περιλαμβάνει την καταστατική συμφωνία με άλλους δωρητές.
Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται και εφαρμόζονται μόνον όταν πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
|
— |
υπάρχει προστιθέμενη αξία της παρέμβασης της Ένωσης: οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης, ιδίως λόγω της κλίμακας ή των δυνητικών αποτελεσμάτων τους, μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης από ό,τι σε εθνικό επίπεδο και η χρήση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων δεν θα επαρκούσε για την υλοποίηση των στόχων πολιτικής της Ένωσης· |
|
— |
τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης οδηγούν σε σαφή πολιτική προβολή για την Ένωση και σε διαχειριστικά πλεονεκτήματα, καθώς και σε βελτιωμένο έλεγχο, από πλευράς της Ένωσης, όσον αφορά τους κινδύνους και τις εκταμιεύσεις των συνεισφορών της Ένωσης και άλλων δωρητών· |
|
— |
τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης δεν συστήνονται εάν αναπαράγουν άλλους υπάρχοντες διαύλους χρηματοδότησης ή παρόμοια μέσα χωρίς καμία προσθετικότητα· |
|
— |
οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του μέσου της Ένωσης ή της θέσης του προϋπολογισμού από όπου χρηματοδοτούνται. |
Υφιστάμενα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ
Μέχρι σήμερα η Επιτροπή έχει ιδρύσει τέσσερα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ:
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ, στόχος του οποίου είναι να στηρίξει όλες τις πτυχές της εξόδου της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας από την κρίση και τις προσπάθειες ανασυγκρότησής της. Ιδρύθηκε στις 15 Ιουλίου 2014· |
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο «Madad» της ΕΕ, ένα περιφερειακό καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την αντιμετώπιση της συριακής κρίσης. Ιδρύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2014· |
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική, ένα καταπιστευματικό ταμείο έκτακτης ανάγκης για τη σταθερότητα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αντικανονικής μετανάστευσης και του εκτοπισμού ατόμων στην Αφρική. Ιδρύθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2015· |
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Κολομβία με σκοπό να στηρίξει την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας κατά τα πρώτα στάδια της ανάκαμψης και σταθεροποίησης έπειτα από τις συγκρούσεις. Ιδρύθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2016. |
Αποστολή
Το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ συστάθηκε με σκοπό να προωθήσει τη σταθεροποίηση και την ανασυγκρότηση της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας (ΚΑΔ). Κύριος στόχος του ταμείου, όπως ορίζεται στην καταστατική συμφωνία του, είναι «να παρέχει συνεκτική και στοχευμένη βοήθεια για την ανθεκτικότητα των ευάλωτων ομάδων και υποστήριξη για την από κάθε άποψη έξοδο της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας από την κρίση και για την ανασυγκρότηση της χώρας, να συντονίζει δράσεις βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, καθώς και να βοηθά τις γειτονικές χώρες να αντεπεξέλθουν στις συνέπειες της κρίσης».
Κύριες επιχειρησιακές δραστηριότητες
Το καταπιστευματικό ταμείο της Ένωσης συγκεντρώνει πόρους από διάφορους δωρητές για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων με βάση τους συμφωνημένους στόχους. Από τη σύστασή του τον Ιούλιο του 2014, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ έχει εγκρίνει 22 προγράμματα και έχει ωφελήσει περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια δικαιούχους. Τα προγράμματα προορίζονται να συνδράμουν την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ) και τον πληθυσμό της μετά την κρίση του 2013. Ειδικότερα, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ αποσκοπεί στη διασφάλιση της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες (κυρίως στον τομέα της υγείας, της ύδρευσης και της αποχέτευσης), στη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας και στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και της συμφιλίωσης.
Διακυβέρνηση
Η διαχείριση του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ διασφαλίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία λειτουργεί επίσης ως γραμματεία των δύο διοικητικών οργάνων του — του διοικητικού συμβουλίου του καταπιστευματικού ταμείου και της επιχειρησιακής επιτροπής. Το διοικητικό συμβούλιο του καταπιστευματικού ταμείου και η επιχειρησιακή επιτροπή του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ απαρτίζονται από εκπροσώπους των δωρητών, Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έναν εκπρόσωπο των αρχών της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας και παρατηρητές. Οι κανόνες που διέπουν τη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου και τον εσωτερικό κανονισμό του θεσπίζονται στην καταστατική συμφωνία του καταπιστευματικού ταμείου της Ένωσης.
Κύριο καθήκον του συμβουλίου είναι να θεσπίζει και να αναθεωρεί τη συνολική στρατηγική του καταπιστευματικού ταμείου. Το επιχειρησιακό συμβούλιο είναι αρμόδιο για την επιλογή των δράσεων που χρηματοδοτούνται από το ταμείο και επιβλέπει την υλοποίησή τους. Εγκρίνει επίσης τους ετήσιους λογαριασμούς και τις ετήσιες εκθέσεις για τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το καταπιστευματικό ταμείο.
Πηγές χρηματοδότησης
Το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ χρηματοδοτείται από συνεισφορές δωρητών.
Ετήσιοι λογαριασμοί
Βάση κατάρτισης
Το νομικό πλαίσιο και οι προθεσμίες για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών καθορίζονται από τη συμφωνία για τη σύσταση του καταπιστευματικού ταμείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ), και του εσωτερικού κανονισμού του (καταστατική συμφωνία). Σύμφωνα με την εν λόγω καταστατική συμφωνία, οι ετήσιοι λογαριασμοί καταρτίζονται σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίζει ο υπόλογος της Επιτροπής («λογιστικοί κανόνες της ΕΕ» ή «κανόνες EAR»), οι οποίοι βασίζονται σε διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα του δημόσιου τομέα (IPSAS).
Υπόλογος
Ο υπόλογος της Επιτροπής υπηρετεί και ως υπόλογος των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης. Ο υπόλογος είναι υπεύθυνος για τον καθορισμό λογιστικών διαδικασιών και λογιστικού σχεδίου που θα είναι κοινά για όλα τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης. Ο εσωτερικός ελεγκτής της Επιτροπής, η OLAF και το Ελεγκτικό Συνέδριο ασκούν τις ίδιες εξουσίες πάνω στα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης όπως και σε σχέση με τις λοιπές ενέργειες που διεξάγει η Επιτροπή. Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης υπόκεινται ετησίως σε ανεξάρτητο εξωτερικό έλεγχο.
Σύνθεση των ετήσιων λογαριασμών
Οι ετήσιοι λογαριασμοί καλύπτουν την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου και περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και τις εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Ενώ οι οικονομικές καταστάσεις και οι συμπληρωματικές σημειώσεις καταρτίζονται βάσει της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση, οι εκθέσεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού βασίζονται κατά κύριο λόγο στις ταμειακές μεταβολές.
Διαδικασία από τους προσωρινούς λογαριασμούς έως την απαλλαγή
Οι ετήσιοι λογαριασμοί υπόκεινται σε ανεξάρτητο εξωτερικό έλεγχο. Οι προσωρινοί ετήσιοι λογαριασμοί που καταρτίζει ο υπόλογος διαβιβάζονται, έως τις 15 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους, στην επιχειρησιακή επιτροπή, η οποία στη συνέχεια τους διαβιβάζει στην ελεγκτική εταιρεία που επέλεξε η οντότητα μετά από διαδικασία υποβολής προσφορών. Μετά τον έλεγχο, ο υπόλογος καταρτίζει τους οριστικούς ετήσιους λογαριασμούς και τους υποβάλλει στην επιχειρησιακή επιτροπή για έγκριση [άρθρο 8.3.4 στοιχείο γ)].
Οι ετήσιοι λογαριασμοί του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» της ΕΕ ενοποιούνται στους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.
Επιχειρησιακά σημαντικά γεγονότα
Επιτεύγματα του οικονομικού έτους
Η ΕΕ ίδρυσε, τον Ιούλιο του 2014, το πρώτο καταπιστευματικό ταμείο της, καλούμενο «Bêkou» (που σημαίνει «ελπίδα» στη γλώσσα Sango), με σκοπό να βοηθήσει την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και τον πληθυσμό της στον απόηχο της κρίσης του 2013. Το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ αποσκοπεί στη διασφάλιση της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες (κυρίως στους τομείς της υγείας, της ύδρευσης και της αποχέτευσης), στη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και της οικονομικής ανάκαμψης και στην προώθηση της συμφιλίωσης. Από τότε που συστάθηκε, το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει 22 προγράμματα που απαρτίζονται από 125 έργα και έχει ωφελήσει πάνω από τον μισό πληθυσμό της χώρας.
Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία εξακολουθεί να είναι ένα εύθραυστο κράτος από πολλές απόψεις, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διακυβέρνηση και τις τοπικές ικανότητες.
Η κατάσταση ασφάλειας έχει βελτιωθεί σταδιακά. Ωστόσο, η υποπεριφέρεια εξακολουθεί να πλήττεται από την αστάθεια που προκαλούν οι συγκρούσεις στο Σουδάν, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) και το Τσαντ. Η κατάσταση αυτή προκαλεί προσφυγικές ροές προς την ΚΑΔ, επιδεινώνοντας την επισιτιστική ανασφάλεια.
Το 2025 η οικονομία της Κεντρικής Αφρικής χαρακτηρίστηκε από υψηλό πληθωρισμό και ελλείψεις. Ωστόσο, η κατάσταση στη χώρα βελτιώνεται σταδιακά με βάση το εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο (ΕΑΣ 2024-2028), το οποίο αποτελεί χάρτη πορείας για τον κοινωνικό και οικονομικό μετασχηματισμό της ΚΑΔ. Το εν λόγω σχέδιο τίθεται σταδιακά σε εφαρμογή. Αυτό αποδεικνύεται από τις επιτυχίες της Στρογγυλής Τράπεζας Δωρητών που πραγματοποιήθηκε στην Καζαμπλάνκα τον Σεπτέμβριο του 2025.
Το 2025 χαρακτηρίστηκε επίσης από την παράλληλη διεξαγωγή γενικών εκλογών (προεδρικές, δημοτικές, περιφερειακές και βουλευτικές) που πραγματοποιήθηκαν τον Δεκέμβριο με την υλικοτεχνική υποστήριξη της MINUSCA (Mission Multidimensionnelle intégrée des Nations Unies pour la Stabilisation en République Centrafricaine) και τη χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ (εκλογικοί κατάλογοι, εθνική υπηρεσία εκλογών). Η σχέση με την ΕΕ παραμένει εγκάρδια και σταθερή.
Η φάση του τερματισμού της λειτουργίας του Ταμείου —η οποία περιλαμβάνει περατώσεις και αποδεσμεύσεις, ενώ οι έλεγχοι και οι αξιολογήσεις απομένει να ολοκληρωθούν έως το 2026— ξεκινά με το τέλος της επιχειρησιακής υλοποίησης των τελευταίων έργων. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η συνέχεια των δράσεων θα διαφυλαχθεί (ιδίως στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης) στο μέτρο του δυνατού, μέσω έργων του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (NDICI), με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν κατά την υλοποίηση του Ταμείου, σε διαβούλευση με την κυβέρνηση και τους τεχνικούς και χρηματοδοτικούς εταίρους σύμφωνα με το εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο.
Βασικά επιτεύγματα σε συγκεκριμένους τομείς εστίασης
Τα βασικά επιτεύγματα του 2025 που παρουσιάζονται παρακάτω αντικατοπτρίζουν τους κύριους ειδικούς στόχους/τομείς παρέμβασης του καταπιστευματικού ταμείου.
Στον τομέα της πρόσβασης σε υπηρεσίες, αποκαταστάθηκαν 21 γεωτρήσεις, με συνέπεια τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες ύδρευσης, υγιεινής και αποχέτευσης για 10 500 επιπλέον άτομα το 2025· ο συνολικός αριθμός των επιπλέον δικαιούχων ανέρχεται σε 1 197 087 από την έναρξη λειτουργίας του Ταμείου.
Στον τομέα της κοινωνικής συνοχής, 1 450 γυναίκες και κορίτσια επωφελήθηκαν από δραστηριότητες οικονομικής χειραφέτησης, όλες στο πλαίσιο του έργου DEVRUR II που υλοποιήθηκε από την Enabel το 2025. Εξ αυτών, 865 έλαβαν κατάρτιση σε θέματα οικονομικής διαχείρισης, 575 έλαβαν κατάρτιση για την εύρεση εργασίας και 10 έλαβαν στήριξη για να ξεκινήσουν δραστηριότητα που θα τους αποφέρει εισόδημα. Έτσι, ο αριθμός των γυναικών και των κοριτσιών που έχουν συμμετάσχει σε δραστηριότητες κοινωνικοοικονομικής χειραφέτησης ανέρχεται σε 174 850 κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του Ταμείου.
Όσον αφορά τη στήριξη της ανάκαμψης των οικονομικών και παραγωγικών τομέων, 3 770 άτομα έλαβαν τεχνική και επαγγελματική κατάρτιση, όλα στους πόλους αγροτικής ανάπτυξης («Agropoles») που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του έργου DEVRUR II, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των επωφελούμενων από δραστηριότητες ανάπτυξης δεξιοτήτων χάρη στη χρηματοδότηση του καταπιστευματικού ταμείου «Bêkou» να ανέλθει σε 121 900 άτομα. Επιπλέον, το 2025, χάρη στη στήριξη του έργου DEVRUR, 32 άτομα βρήκαν εργασία, 23 ξεκίνησαν ένα επιχειρηματικό έργο και 17 ανέπτυξαν μια δραστηριότητα που αποφέρει εισόδημα.
Επιπλέον, το 2025 η Enabel δημιούργησε επίσης 4 114 θέσεις εργασίας THIMO (Travaux à Haute intensité de main-d’œuvre), με τις οποίες κατέστη δυνατή η ολοκλήρωση των τελευταίων εργασιών για την κατασκευή των «Agropoles», ενώ εκπαίδευσε τα τελευταία 58 άτομα του προσωπικού (διοικητικό, τεχνικό προσωπικό και εκπαιδευτές), με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός ατόμων του διοικητικού προσωπικού ή των παρόχων υπηρεσιών των οποίων οι ικανότητες ενισχύθηκαν από το Ταμείο να ανέλθει σε 20 675.
Προϋπολογισμός και εκτέλεση του προϋπολογισμού
Έως το τέλος του 2025, οι συνεισφορές στο καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ ανέρχονταν σε πάνω από 310 εκατ. EUR, όπως και το προηγούμενο έτος 2024. Πέραν του ποσού αυτού, υπήρχαν 2,3 εκατ. EUR για λοιπά έσοδα (εισπραχθέντες τόκοι και εκτελεσμένα εντάλματα είσπραξης). Το καταπιστευματικό ταμείο οριστικοποίησε τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τη σύναψη συμβάσεων για όλες τις ληφθείσες συνεισφορές στις 31 Δεκεμβρίου 2021, με εξαίρεση τα κονδύλια που προορίζονται για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, τον έλεγχο και την επικοινωνία, για τα οποία μπορούν ακόμη να συναφθούν συμβάσεις μετά την ημερομηνία αυτή.
Το 2025 βρίσκονταν σε εξέλιξη 5 συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού περίπου 43,9 εκατ. EUR, συμπεριλαμβανομένων 3 επιχειρησιακών έργων (DEVRUR II Enabel, PAPEUR Rural & WASH PEPEV).
Αντίκτυπος των δραστηριοτήτων στις οικονομικές καταστάσεις
Στις οικονομικές καταστάσεις, ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων που προαναφέρθηκαν είναι περισσότερο εμφανής στα στοιχεία που αφορούν:
|
— |
προχρηματοδότηση: μειώθηκε κατά 2 183 000 EUR ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του καταπιστευματικού ταμείου και της ολοκλήρωσης επιχειρησιακών έργων το 2025: Δεδομένου ότι το καταπιστευματικό ταμείο έφθασε στο τέλος της περιόδου υλοποίησής του στις 31 Δεκεμβρίου 2025, όλες οι επιχειρησιακές συμβάσεις έληξαν, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η εκκαθάριση των υπολοίπων προχρηματοδότησης. Το ανεξόφλητο υπόλοιπο αφορά έργα των οποίων οι τελικές οικονομικές εκθέσεις δεν είχαν ακόμη παραληφθεί στο τέλος του έτους. |
|
— |
χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις: μειώθηκαν κατά 10 676 000 EUR, κυρίως λόγω της απουσίας εισπραχθεισών συνεισφορών κατά τη διάρκεια του έτους· |
|
— |
λειτουργικά έξοδα: αυξήθηκαν κατά 3 914 000 EUR, κυρίως λόγω των υψηλότερων πραγματικών και δεδουλευμένων εξόδων που αναγνωρίστηκαν κατά το κλείσιμο των έργων, της εφαρμογής υψηλότερων ποσοστών εκτέλεσης και επιλεξιμότητας του καταπιστευματικού ταμείου και της περάτωσης αρκετών έργων μετά τη λήξη της περιόδου υλοποίησης του καταπιστευματικού ταμείου. |
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
|
σε χιλιάδες EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
Προχρηματοδότηση |
– |
– |
|
|
– |
– |
|
ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
Προχρηματοδότηση |
436 |
2 619 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
1 496 |
2 267 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
14 498 |
23 465 |
|
|
16 430 |
28 350 |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ |
16 430 |
28 350 |
|
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις |
(13 431 ) |
(24 108 ) |
|
|
(13 431 ) |
(24 108 ) |
|
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
Οφειλές |
(1 927 ) |
(2 536 ) |
|
Δεδουλευμένα έξοδα |
(1 072 ) |
(1 707 ) |
|
|
(2 998 ) |
(4 243 ) |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ |
(16 430 ) |
(28 350 ) |
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
– |
– |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
|
σε χιλιάδες EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
ΕΣΟΔΑ |
|
|
|
Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
Έσοδα από δωρεές |
10 676 |
6 894 |
|
Είσπραξη εξόδων |
448 |
183 |
|
|
11 125 |
7 076 |
|
Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
Χρηματοοικονομικά έσοδα |
400 |
884 |
|
|
400 |
884 |
|
Σύνολο εσόδων |
11 525 |
7 961 |
|
ΕΞΟΔΑ |
|
|
|
Λειτουργικά έξοδα |
(10 224 ) |
(6 310 ) |
|
Χρηματοοικονομικό κόστος |
(2 ) |
(166 ) |
|
Λοιπά έξοδα |
(1 300 ) |
(1 485 ) |
|
Σύνολο εξόδων |
(11 525 ) |
(7 961 ) |
|
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ |
– |
– |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ
|
σε χιλιάδες EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
|
(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων |
2 183 |
1 126 |
|
(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
771 |
1 196 |
|
Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων |
(10 676 ) |
(6 894 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) οφειλών |
(609 ) |
2 536 |
|
Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων |
(635 ) |
(2 919 ) |
|
ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ |
(8 967 ) |
(4 955 ) |
|
Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους |
(8 967 ) |
(4 955 ) |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους |
23 465 |
28 420 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους |
14 498 |
23 465 |
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ 2025 (11)
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ
Γενικές πληροφορίες για τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης
Σύσταση
Σύμφωνα με τα άρθρα 238 και 239 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (12) και το άρθρο 35 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (13), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να συστήσει καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης για εξωτερικές δράσεις (καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ). Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται στο πλαίσιο συμφωνίας που συνάπτεται με άλλους δωρητές για ενέργειες έκτακτης ανάγκης και ενέργειες μετά την περίοδο έκτακτης ανάγκης οι οποίες συνιστούν αναγκαία αντίδραση σε μια κρίση ή για θεματικές ενέργειες.
Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με απόφαση κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή έγκρισης από τα εν λόγω θεσμικά όργανα. Η εν λόγω απόφαση περιλαμβάνει την καταστατική συμφωνία με άλλους δωρητές.
Τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης συστήνονται και εφαρμόζονται μόνον όταν πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
|
— |
υπάρχει προστιθέμενη αξία της παρέμβασης της Ένωσης: οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης, ιδίως λόγω της κλίμακας ή των δυνητικών αποτελεσμάτων τους, μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης από ό,τι σε εθνικό επίπεδο και η χρήση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων δεν θα επαρκούσε για την υλοποίηση των στόχων πολιτικής της Ένωσης· |
|
— |
τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης οδηγούν σε σαφή πολιτική προβολή για την Ένωση και σε διαχειριστικά πλεονεκτήματα, καθώς και σε βελτιωμένο έλεγχο, από πλευράς της Ένωσης, όσον αφορά τους κινδύνους και τις εκταμιεύσεις των συνεισφορών της Ένωσης και άλλων δωρητών· |
|
— |
τα καταπιστευματικά ταμεία της Ένωσης δεν συστήνονται εάν αναπαράγουν άλλους υπάρχοντες διαύλους χρηματοδότησης ή παρόμοια μέσα χωρίς καμία προσθετικότητα· |
|
— |
οι στόχοι των καταπιστευματικών ταμείων της Ένωσης ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του μέσου της Ένωσης ή της θέσης του προϋπολογισμού από όπου χρηματοδοτούνται. |
Υφιστάμενα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ
Μέχρι σήμερα η Επιτροπή έχει ιδρύσει τέσσερα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ:
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο «Bêkou» της ΕΕ, στόχος του οποίου είναι να στηρίξει όλες τις πτυχές της εξόδου της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας από την κρίση και τις προσπάθειες ανασυγκρότησής της. Ιδρύθηκε στις 15 Ιουλίου 2014· |
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο «Madad» της ΕΕ, ένα περιφερειακό καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την αντιμετώπιση της συριακής κρίσης. Ιδρύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2014· |
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική, ένα καταπιστευματικό ταμείο έκτακτης ανάγκης για τη σταθερότητα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αντικανονικής μετανάστευσης και του εκτοπισμού ατόμων στην Αφρική. Ιδρύθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2015· |
|
— |
το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Κολομβία με σκοπό να στηρίξει την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας κατά τα πρώτα στάδια της ανάκαμψης και σταθεροποίησης έπειτα από τις συγκρούσεις. Ιδρύθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2016. |
Αποστολή
Οι βασικοί στόχοι του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική είναι να στηρίξει όλες τις πτυχές της σταθερότητας και να συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης, καθώς και να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτια της αποσταθεροποίησης, του αναγκαστικού εκτοπισμού και της αντικανονικής μετανάστευσης, ιδίως προωθώντας την ανθεκτικότητα, τις οικονομικές ευκαιρίες και τις ίσες ευκαιρίες, την ασφάλεια και την ανάπτυξη και αντιμετωπίζοντας τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κύριες επιχειρησιακές δραστηριότητες
Το καταπιστευματικό ταμείο της Ένωσης συγκεντρώνει πόρους από διάφορους δωρητές για τη χρηματοδότηση δράσεων με βάση τους συμφωνημένους στόχους. Το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική λειτουργεί σε τρεις βασικές γεωγραφικές περιοχές, δηλαδή στην περιοχή Σαχέλ και στην περιοχή της λίμνης Τσαντ, στο Κέρας της Αφρικής και στη Βόρεια Αφρική. Οι γειτονικές χώρες των επιλέξιμων χωρών μπορούν να επωφεληθούν, κατά περίπτωση, από τα έργα του καταπιστευματικού ταμείου. Το καταπιστευματικό ταμείο έχει θεσπιστεί για περιορισμένη διάρκεια, προκειμένου να ανταποκριθεί βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα στις προκλήσεις των περιοχών αυτών.
Διακυβέρνηση
Η διαχείριση του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική διασφαλίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία λειτουργεί επίσης ως γραμματεία των δύο διοικητικών οργάνων του — του διοικητικού συμβουλίου του καταπιστευματικού ταμείου και της επιχειρησιακής επιτροπής. Το διοικητικό συμβούλιο και η επιχειρησιακή επιτροπή του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική απαρτίζονται από εκπροσώπους των δωρητών και της Επιτροπής, καθώς και από εκπροσώπους μη συνεισφερόντων κρατών μελών της ΕΕ, αρχών των επιλέξιμων χωρών και περιφερειακών οργανώσεων, με την ιδιότητα του παρατηρητή. Οι κανόνες που διέπουν τη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου και τον εσωτερικό κανονισμό του θεσπίζονται στην καταστατική συμφωνία του καταπιστευματικού ταμείου της Ένωσης.
Κύριο καθήκον του συμβουλίου είναι να θεσπίζει και να αναθεωρεί τη συνολική στρατηγική του καταπιστευματικού ταμείου. Το επιχειρησιακό συμβούλιο είναι αρμόδιο για την επιλογή των δράσεων που χρηματοδοτούνται από το ταμείο και επιβλέπει την υλοποίησή τους. Εγκρίνει επίσης τους ετήσιους λογαριασμούς και τις ετήσιες εκθέσεις για τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το καταπιστευματικό ταμείο.
Πηγές χρηματοδότησης
Το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική χρηματοδοτείται από συνεισφορές δωρητών.
Βάση κατάρτισης
Το νομικό πλαίσιο και οι προθεσμίες για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών καθορίζονται από τη συμφωνία για τη θέσπιση του καταπιστευματικού ταμείου έκτακτης ανάγκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη σταθερότητα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αντικανονικής μετανάστευσης και του εκτοπισμού ατόμων στην Αφρική και του εσωτερικού κανονισμού του (καταστατική συμφωνία). Σύμφωνα με την εν λόγω καταστατική συμφωνία, οι ετήσιοι λογαριασμοί καταρτίζονται σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίζει ο υπόλογος της Επιτροπής («λογιστικοί κανόνες της ΕΕ» ή «κανόνες EAR»), οι οποίοι βασίζονται σε διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα του δημόσιου τομέα (IPSAS).
Υπόλογος
Σύμφωνα με την καταστατική συμφωνία, ο υπόλογος της Επιτροπής υπηρετεί και ως υπόλογος του καταπιστευματικού ταμείου.
Σύνθεση των ετήσιων λογαριασμών
Οι ετήσιοι λογαριασμοί καλύπτουν την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου και περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και τις εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Ενώ οι οικονομικές καταστάσεις και οι συμπληρωματικές σημειώσεις καταρτίζονται βάσει της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση, οι εκθέσεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού βασίζονται κατά κύριο λόγο στις ταμειακές μεταβολές.
Διαδικασία από τους προσωρινούς λογαριασμούς έως την απαλλαγή
Οι ετήσιοι λογαριασμοί υπόκεινται σε ανεξάρτητο εξωτερικό έλεγχο. Οι προσωρινοί ετήσιοι λογαριασμοί που καταρτίζει ο υπόλογος διαβιβάζονται, έως τις 15 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους, στην επιχειρησιακή επιτροπή, η οποία στη συνέχεια τους διαβιβάζει στην ελεγκτική εταιρεία που επέλεξε η οντότητα μετά από διαδικασία υποβολής προσφορών. Μετά τον έλεγχο, ο υπόλογος καταρτίζει τους οριστικούς ετήσιους λογαριασμούς και τους υποβάλλει στην επιχειρησιακή επιτροπή για έγκριση.
Οι ετήσιοι λογαριασμοί του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ενοποιούνται στους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.
Επιχειρησιακά σημαντικά γεγονότα
Επιτεύγματα του οικονομικού έτους
Με βάση τη λήξη της περιόδου σύναψης συμβάσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2021, από τον Ιανουάριο του 2022 το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική δεν χρηματοδότησε νέες χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις ή συμπληρωματικές δημοσιονομικές ενισχύσεις. Οι χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις που σχετίζονται με διοικητικές δραστηριότητες, όπως οι έλεγχοι, οι αξιολογήσεις, οι δραστηριότητες παρακολούθησης και προβολής, είναι οι μόνες που αποτέλεσαν αντικείμενο συμβάσεων. Τα προγράμματα του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική συνέχισαν να υλοποιούνται έως το τέλος του 2025. Το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ θα εισέλθει στο στάδιο κλεισίματος από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Κατά τη διάρκεια του 2025, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική απέδειξε περαιτέρω ότι αποτελεί ένα ευέλικτο και αποτελεσματικό εργαλείο υλοποίησης, το οποίο διευκολύνει τον πολιτικό διάλογο με τις αφρικανικές χώρες-εταίρους, εφαρμόζει καινοτόμες προσεγγίσεις και παράγει απτά αποτελέσματα στις τρεις περιφέρειες (Σαχέλ και λίμνη Τσαντ, Κέρας της Αφρικής και Βόρεια Αφρική).
Το 2025 η περιοχή του Κέρατος της Αφρικής παραμένει μία από τις σφοδρότερα πληγείσες περιοχές στον κόσμο αντιμετωπίζοντας τις αθροιστικές επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων μεγάλης κλίμακας, της συνεχιζόμενης ξηρασίας που οφείλεται στην κλιματική αλλαγή, του μαζικού εκτοπισμού και της επιδεινούμενης ανθρωπιστικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Σε αυτό το πολύπλοκο περιφερειακό πλαίσιο, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ συνέχισε να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο που εκφράζεται μέσω των τεσσάρων στρατηγικών στόχων του (ΣΣ). Ενώ κατά το τελευταίο έτος υλοποίησης σημειώθηκε φυσικά μείωση του αριθμού των ενεργών έργων και δεικτών, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ συνέχισε να υλοποιεί στοχευμένες δράσεις για την αντιμετώπιση αυτών των συγκεκριμένων προκλήσεων.
Μέσω πρωτοβουλιών όπως η ILED στη Σομαλία, το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ επέκτεινε τις οικονομικές ευκαιρίες και τις ευκαιρίες απασχόλησης (σύμφωνα με τον στρατηγικό στόχο 1) στηρίζοντας δραστηριότητες που αποφέρουν εισόδημα, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, συμβάλλοντας σε ευρύτερες προσπάθειες βιοπορισμού.
Στο δύσκολο σουδανικό πλαίσιο, έργα όπως το STARS MDTE και το RDPP SD συνέχισαν να παρέχουν βασικές κοινωνικές υπηρεσίες στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγειονομικής περίθαλψης, παράλληλα με βοήθεια για επισιτιστική ασφάλεια, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την ανθεκτικότητα των κοινοτήτων (σύμφωνα με τον στρατηγικό στόχο 2).
Το έργο PROTECT στο Σουδάν ενίσχυσε τη διαχείριση της μετανάστευσης (στρατηγικός στόχος 3) μέσω της προστασίας ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από συγκρούσεις, παρέχοντας βοήθεια σε μετανάστες υπό καθεστώς διέλευσης, πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα σε καταφύγια με τρόφιμα και μη επισιτιστικά είδη. Ενίσχυσε επίσης την ικανότητα των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και του προσωπικού υποδοχής να στηρίζουν επιζώντες και επιζώσες έμφυλης βίας και εμπορίας ανθρώπων και να αποτρέπουν τη σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση.
Στον τομέα της διακυβέρνησης και της πρόληψης συγκρούσεων (στρατηγικός στόχος 4), το έργο STABILITY στην περιοχή Τιγκράι, για παράδειγμα, στήριξε την ανάκαμψη της κοινότητας παρέχοντας εκπαίδευση σε θρησκευτικούς ηγέτες ώστε να βοηθήσουν τις κοινότητες να θεραπευτούν από το τραύμα του πρόσφατου πολέμου.
Με την ολοκλήρωση της υλοποίησης του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ, τα προγράμματα στην περιοχή του Κέρατος της Αφρικής έχουν αποφέρει σημαντικά σωρευτικά αποτελέσματα την τελευταία δεκαετία. Κατά τη διάρκεια ζωής του χαρτοφυλακίου του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ, οι παρεμβάσεις που χρηματοδότησε δημιούργησαν ή στήριξαν περισσότερες από 150 000 θέσεις εργασίας (δείκτης 1.1 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ) και βοήθησαν περίπου 750 000 άτομα να αναπτύξουν δραστηριότητες που αποφέρουν εισόδημα (δείκτης 1.3 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ), συμπεριλαμβανομένης της παροχής σημαντικής στήριξης στους πληθυσμούς προσφύγων. Δημιουργήθηκαν ή έλαβαν στήριξη κάτι λιγότερο από 15 000 πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (δείκτης 1.2 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ). Στον τομέα της υγείας, τα προγράμματα του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ έχουν παράσχει περισσότερες από 11 εκατομμύρια υπηρεσίες σχετιζόμενες με την υγεία (δείκτης 2.2 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ) και έχουν βελτιώσει την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας για 3,7 εκατομμύρια άτομα (δείκτης 2.9 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ). Έχει παρασχεθεί διατροφική βοήθεια σε 3 εκατομμύρια άτομα (δείκτης 2.3 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ), ενώ σχεδόν 195 000 μετανάστες και εκτοπισμένα άτομα έχουν λάβει κρίσιμη βοήθεια και προστασία, ενώ η διαχείριση της μετανάστευσης βελτιώθηκε. Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για την οικοδόμηση της ειρήνης, πάνω από 1,39 εκατομμύρια άτομα συμμετείχαν σε δραστηριότητες για την πρόληψη των συγκρούσεων και για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τόσο την κλίμακα υλοποίησης που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ όσο και το γεγονός ότι οι εν λόγω παρεμβάσεις εξακολουθούν να είναι σημαντικές σε ένα πλαίσιο όπου οι ανάγκες παραμένουν υψηλές και εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές προκλήσεις.
Το 2025 η περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ συνέχισε να βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλά επίπεδα αστάθειας, λόγω των συνεχιζόμενων ένοπλων συγκρούσεων, του εντεινόμενου πολιτικού κατακερματισμού, των κλιματικών κλυδωνισμών και της επιδεινούμενης ανθρωπιστικής κρίσης.
Δεδομένου ότι οι περισσότερες δραστηριότητες στο πλαίσιο των έργων του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ στην περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ είχαν ολοκληρωθεί στο τέλος του 2024, ελάχιστα επιτεύγματα μπορούν να αναφερθούν για το 2025.
Για τον στρατηγικό στόχο 1 (μεγαλύτερες οικονομικές ευκαιρίες και ευκαιρίες απασχόλησης), το πρόγραμμα «Επιτάχυνση στο Σαχέλ» συνέχισε να στηρίζει την πρόσβαση σε μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για τους επιχειρηματίες και τις πολύ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΠΜΜΕ) στη Δυτική Αφρική. Το έργο έχει επιτύχει τους στόχους του όσον αφορά τον αριθμό των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν από τους επιχειρηματίες και τις ΠΜΜΕ που έλαβαν στήριξη.
Στο πλαίσιο του στρατηγικού στόχου 4 (βελτίωση της διακυβέρνησης και πρόληψη των συγκρούσεων), το έργο «Programme d’appui au renforcement du système d’information de l’état civil au Sénégal», σκοπός του οποίου ήταν να στηρίξει την ενίσχυση του πληροφοριακού συστήματος ληξιαρχικών καταχωρίσεων και την ενοποίηση ενός εθνικού αρχείου βιομετρικών ταυτοτήτων στη Σενεγάλη, κατέδειξε ορισμένα αποτελέσματα το 2025 με την αποκατάσταση κυβερνητικών υποδομών που έλαβαν στήριξη με σκοπό την ενίσχυση της διακυβέρνησης και με την παροχή εξοπλισμού για τις υποδομές δύο δημαρχείων που έλαβαν στήριξη για την ενίσχυση της διακυβέρνησης.
Κατά τη διάρκεια ζωής του προγράμματος, οι παρεμβάσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ στήριξαν περισσότερα από 839 927 άτομα για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που αποφέρουν εισόδημα (δείκτης 1.3 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ), κατά μεγάλο μέρος στην Γκάνα (πρόγραμμα GrEEn (14)) και σε σημαντικό αριθμό στο Μαλί, τον Νίγηρα, το Τσαντ και την Μπουρκίνα Φάσο· αφορούσαν την παροχή τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΤΕΕΚ) και την ανάπτυξη δεξιοτήτων για περισσότερους από 240 000 δικαιούχους (δείκτης 1.4 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ) σε όλες τις χώρες που υποστηρίζονται από το σκέλος του ταμείου που καλύπτει την περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ, χάρη σε σχεδόν 50 προγράμματα, μεταξύ των οποίων το Développer l’Emploi au Sénégal (15), το INTEGRA (16) στην Γκάνα, το ARCHIPELAGO (17) ή το GrEEn (18).
Στις δραστηριότητες οικοδόμησης της ειρήνης και πρόληψης των συγκρούσεων συμμετείχαν 7,1 εκατομμύρια άτομα (δείκτης 4.3 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ), κυρίως στην Μπουρκίνα Φάσο χάρη στα προγράμματα PEV (19) και PDU (20), αλλά και στον Νίγηρα (PDU, PAIERA (21) και SHIMODU (22)), ενώ 21 000 άτομα έχουν εκπαιδευτεί στη διαχείριση της μετανάστευσης και την προστασία σε όλες τις χώρες που υποστηρίζονται από το σκέλος του ταμείου που καλύπτει την περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ (δείκτης 3.7 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ). Η βοήθεια που σχετίζεται με την επισιτιστική ασφάλεια έχει ανέλθει στα 3,6 εκατομμύρια άτομα (δείκτης 2.4 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ), ιδίως στην Μπουρκίνα Φάσο, το Μαλί, τη Νιγηρία και το Τσαντ, και η διατροφική βοήθεια έχει ωφελήσει 2,8 εκατομμύρια άτομα στην Μπουρκίνα Φάσο, τη Σενεγάλη, το Μαλί, το Καμερούν και τον Νίγηρα (δείκτης 2.3 του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ). Τα επιτεύγματα αυτά αντικατοπτρίζουν τη σημαντική συμβολή του ταμείου στην ανθεκτικότητα και τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής, παρότι το ανθρωπιστικό πλαίσιο εξακολουθεί να παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες και η ανάγκη για συνεχή διεθνή ανάμιξη καθίσταται ολοένα και πιο κρίσιμη.
Η περιοχή της Βόρειας Αφρικής συνέχισε να αντιμετωπίζει σύνθετες γεωπολιτικές, κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, οι οποίες επηρέασαν περαιτέρω τη δυναμική των μεταναστευτικών ροών. Οι χώρες της Βόρειας Αφρικής παραμένουν βασικά σημεία προέλευσης, διέλευσης και προορισμού μεταναστών, ενώ αρκετές από αυτές φιλοξενούν επίσης μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς.
Τον Μάιο του 2025 (23), από τις αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 4,94 δισ. EUR του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική, στην περιοχή της Βόρειας Αφρικής αντιστοιχούσαν 905 εκατ. EUR, τα οποία διοχετεύθηκαν μέσω 118 συμβάσεων (90 για επιχειρησιακή και 28 για τεχνική υποστήριξη). Οι παρεμβάσεις αυτές συνέβαλαν στην επίτευξη απτών αποτελεσμάτων στη Βόρεια Αφρική από το 2017 έως τον Μάιο του 2025. Λαμβανομένων υπόψη των στρατηγικών στόχων του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ, το σκέλος που καλύπτει τη Βόρεια Αφρική επικεντρώνεται στον ΣΣ3 «βελτιωμένη διαχείριση της μετανάστευσης στις χώρες καταγωγής, διέλευσης και προορισμού» σε τέσσερις στρατηγικές προτεραιότητες. Στο πλαίσιο της στρατηγικής προτεραιότητας 1 (Προστασία των ευάλωτων μεταναστών, των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων), οι παρεμβάσεις του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ επέκτειναν την προστασία και τη σταθεροποίηση των κοινοτήτων με την υλοποίηση 64 συμβάσεων, μέσω των οποίων αποκαταστάθηκαν ή κατασκευάστηκαν 1 600 υποδομές. Μέσω της στρατηγικής προτεραιότητας 3 (Στήριξη της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού), η χρηματοδότηση ύψους 35 εκατ. EUR στήριξε τη διακυβέρνηση της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού με την ενίσχυση 23 φορέων, την ανάπτυξη 19 εθνικών στρατηγικών και τη διευκόλυνση της νόμιμης κινητικότητας για περισσότερα από 7 000 άτομα σε ολόκληρη την περιοχή της Βόρειας Αφρικής.
Συνολικά, παρά το πολύπλοκο περιβάλλον, οι εταίροι του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ ανέφεραν βελτίωση της πρόσβασης 5,49 εκατ. ατόμων σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες, παροχή 2,78 εκατ. βασικών κοινωνικών υπηρεσιών και παροχή βοήθειας μετά την επιστροφή σε 4 510 επαναπατριζόμενους μετανάστες. Επιπλέον, συνεχίστηκαν οι προσπάθειες ευαισθητοποίησης με την προσέγγιση 10,4 εκατομμυρίων δυνητικών μεταναστών μέσω εκστρατειών για την ανθεκτικότητα και τα βασικά δικαιώματα και με τη συμμετοχή 27 688 δικαιούχων σε επαγγελματική κατάρτιση.
Προϋπολογισμός και εκτέλεση του προϋπολογισμού
Το 2025 (24) δεν πραγματοποιήθηκαν νέα προγράμματα ή συμπληρωματικές δημοσιονομικές ενισχύσεις σε καμία από τις τρεις περιφέρειες του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική, με βάση το τέλος της περιόδου σύναψης συμβάσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Το συνολικό ποσό που δεσμεύτηκε για επιχειρησιακές και διοικητικές δαπάνες από την έναρξη λειτουργίας του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ανέρχεται σε 5 053,56 εκατ. EUR. Το ποσό των εγκεκριμένων επιχειρησιακών προγραμμάτων από την έναρξη του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ανέρχεται σε 1 810 εκατ. EUR για την περιοχή του Κέρατος της Αφρικής· 2 217,8 εκατ. EUR για την περιοχή του Σαχέλ και της λίμνης Τσαντ και 907,3 εκατ. EUR για την περιοχή της Βόρειας Αφρικής.
Το 2025 συνάφθηκαν 37 νέες συμβάσεις συνολικού ύψους 139 562 266 EUR, λαμβανομένων υπόψη του καθαρού δεσμευμένου ποσού και των ποσών που δεν έχουν αποδεσμευτεί. Οι συμβάσεις αυτές αφορούσαν μόνο διοικητικές δραστηριότητες (έλεγχος, αξιολόγηση, επικοινωνία, παρακολούθηση), καθώς τα επιχειρησιακά προγράμματα ή οι δραστηριότητες δεν μπορούν πλέον να χρηματοδοτηθούν από τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
Οι πληρωμές το 2025 ανήλθαν σε 84,32 εκατ. EUR, ποσό που ήταν κατά 78,68 εκατ. EUR μειωμένο σε σύγκριση με το 2024. Οι πληρωμές ήταν χαμηλότερες το 2025, λόγω του ότι αρκετά έργα έφθαναν στο τέλος της περιόδου υλοποίησής τους.
Αντίκτυπος των δραστηριοτήτων στις οικονομικές καταστάσεις
Στις οικονομικές καταστάσεις, ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων που προαναφέρθηκαν είναι περισσότερο εμφανής στα στοιχεία που αφορούν:
|
— |
προχρηματοδότηση: μειώθηκε κατά 107 330 000 EUR ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του καταπιστευματικού ταμείου και της ολοκλήρωσης επιχειρησιακών έργων το 2025. Δεδομένου ότι το καταπιστευματικό ταμείο έφθασε στο τέλος της περιόδου υλοποίησής του στις 31 Δεκεμβρίου 2025, όλες οι επιχειρησιακές συμβάσεις έληξαν, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η εκκαθάριση των υπολοίπων προχρηματοδότησης. Το ανεξόφλητο υπόλοιπο αφορά έργα των οποίων οι τελικές οικονομικές εκθέσεις δεν είχαν ακόμη παραληφθεί στο τέλος του έτους· |
|
— |
χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις: μειώθηκαν κατά 138 236 000 EUR, κυρίως λόγω της απουσίας εισπραχθεισών συνεισφορών κατά τη διάρκεια του έτους· |
|
— |
λειτουργικά έξοδα: μειώθηκαν κατά 38 674 000 EUR ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης του καταπιστευματικού ταμείου, η οποία οδήγησε σε μείωση του αριθμού των εκκρεμών συμβάσεων και, ως εκ τούτου, σε μείωση των εξόδων. |
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
|
σε χιλιάδες EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
3 014 |
3 950 |
|
Προχρηματοδότηση |
123 |
— |
|
|
3 137 |
3 950 |
|
ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
Προχρηματοδότηση |
24 436 |
131 889 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
16 651 |
24 314 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
120 097 |
187 539 |
|
|
161 185 |
343 742 |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ |
164 322 |
347 691 |
|
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις |
(113 103 ) |
(251 339 ) |
|
|
(113 103 ) |
(251 339 ) |
|
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
Οφειλές |
(14 500 ) |
(13 774 ) |
|
Δεδουλευμένα έξοδα |
(36 719 ) |
(82 578 ) |
|
|
(51 219 ) |
(96 352 ) |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ |
(164 322 ) |
(347 691 ) |
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
– |
– |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
|
σε χιλιάδες EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
ΕΣΟΔΑ |
|
|
|
Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
Έσοδα από δωρεές |
138 236 |
169 603 |
|
Είσπραξη εξόδων |
532 |
245 |
|
|
138 768 |
169 848 |
|
Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
Χρηματοοικονομικά έσοδα |
3 087 |
6 690 |
|
Άλλα έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές |
10 546 |
13 551 |
|
|
13 634 |
20 240 |
|
Σύνολο εσόδων |
152 402 |
190 089 |
|
ΕΞΟΔΑ |
|
|
|
Λειτουργικά έξοδα |
(123 195 ) |
(161 869 ) |
|
Χρηματοοικονομικό κόστος |
(971 ) |
(28 ) |
|
Λοιπά έξοδα |
(28 235 ) |
(28 191 ) |
|
Σύνολο εξόδων |
(152 402 ) |
(190 089 ) |
|
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ |
– |
– |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ
|
σε χιλιάδες EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
|
Λειτουργικές δραστηριότητες |
|
|
|
(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων |
107 329 |
64 732 |
|
(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
7 662 |
(1 917 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων |
(138 236 ) |
(13 216 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) οφειλών |
726 |
(486 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων |
(45 859 ) |
(39 126 ) |
|
Επενδυτικές δραστηριότητες |
|
|
|
Αύξηση/μείωση μη παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος |
936 |
(0 ) |
|
ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ |
(67 442 ) |
9 986 |
|
Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους |
(67 442 ) |
9 986 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους |
187 539 |
177 553 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους |
120 097 |
187 539 |
ΜΕΡΟΣ I.3
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ (25)
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
119 |
131 |
|
Προχρηματοδότηση |
492 |
500 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές |
5 |
5 |
|
|
616 |
637 |
|
ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
1 |
5 |
|
Προχρηματοδότηση |
556 |
876 |
|
Απαιτήσεις από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέα ποσά από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
56 |
63 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
420 |
622 |
|
|
1 034 |
1 566 |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ |
1 649 |
2 203 |
|
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις |
(40 ) |
(88 ) |
|
|
(40 ) |
(88 ) |
|
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ |
|
|
|
Προβλέψεις |
(0 ) |
(2 ) |
|
Οφειλές |
(204 ) |
(272 ) |
|
Δεδουλευμένα έξοδα και προεισπραχθέντα έσοδα |
(733 ) |
(858 ) |
|
|
(936 ) |
(1 132 ) |
|
ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ |
(976 ) |
(1 220 ) |
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
673 |
983 |
|
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ |
|
|
|
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ |
56 488 |
55 704 |
|
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει |
2 252 |
2 252 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα μεταφερθέν από προηγούμενες χρήσεις |
(56 973 ) |
(55 733 ) |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
(1 094 ) |
(1 240 ) |
|
ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
673 |
983 |
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
ΕΣΟΔΑ |
|
|
|
Έσοδα από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
Δραστηριότητες είσπραξης |
13 |
42 |
|
Έσοδα από δωρεές σε καταπιστευματικά ταμεία |
48 |
59 |
|
|
60 |
100 |
|
Έσοδα από ανταλλακτικές συναλλαγές |
|
|
|
Χρηματοοικονομικά έσοδα |
11 |
26 |
|
Άλλα έσοδα |
31 |
85 |
|
|
42 |
111 |
|
Σύνολο εσόδων |
102 |
211 |
|
ΕΞΟΔΑ |
|
|
|
Μέσα ενίσχυσης |
(942 ) |
(1 119 ) |
|
Έξοδα που πραγματοποιήθηκαν από άλλες οντότητες |
(4 ) |
(4 ) |
|
Έξοδα που πραγματοποιήθηκαν από καταπιστευματικά ταμεία |
(133 ) |
(168 ) |
|
Έξοδα συγχρηματοδότησης |
(1 ) |
(17 ) |
|
Χρηματοοικονομικό κόστος |
(41 ) |
(3 ) |
|
Λοιπά έξοδα |
(75 ) |
(140 ) |
|
Σύνολο εξόδων |
(1 196 ) |
(1 451 ) |
|
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ |
(1 094 ) |
(1 240 ) |
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ
|
σε εκατ. EUR |
||
|
|
2025 |
2024 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
(1 094 ) |
(1 240 ) |
|
Λειτουργικές δραστηριότητες |
|
|
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
784 |
1 138 |
|
(Αύξηση)/μείωση των συνεισφορών του καταπιστευματικού ταμείου |
— |
– |
|
(Αύξηση)/μείωση προχρηματοδοτήσεων |
328 |
352 |
|
(Αύξηση)/μείωση απαιτήσεων από ανταλλακτικές συναλλαγές και εισπρακτέων ποσών από μη ανταλλακτικές συναλλαγές |
8 |
(13 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) προβλέψεων |
(2 ) |
2 |
|
Αύξηση/(μείωση) χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων |
(48 ) |
3 |
|
Αύξηση/(μείωση) οφειλών |
(68 ) |
(134 ) |
|
Αύξηση/(μείωση) δεδουλευμένων εξόδων και προεισπραχθέντων εσόδων |
(126 ) |
(252 ) |
|
Άλλες μη ταμειακές μεταβολές |
— |
- |
|
Επενδυτικές δραστηριότητες |
|
|
|
(Αύξηση)/μείωση μη παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος |
16 |
(42 ) |
|
ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ |
(201 ) |
(185 ) |
|
Καθαρή αύξηση/(μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους |
(201 ) |
(185 ) |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους |
622 |
807 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους |
420 |
622 |
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ
|
σε εκατ. EUR |
||||||
|
|
Κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Α) |
Μη αιτηθέντα κεφάλαια - ενεργά ΕΤΑ (Β) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου - ενεργά ΕΤΑ (Γ) = (Α)-(Β) |
Σωρευτικά αποθεματικά (Δ) |
Αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου που μεταφέρθηκαν από ΕΤΑ που έχουν κλείσει (Ε) |
Σύνολο καθαρού ενεργητικού (Γ)+(Δ)+(Ε)+(ΣΤ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2023 |
60 607 |
6 040 |
54 566 |
(55 733 ) |
2 252 |
1 086 |
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
(62 ) |
(1 200 ) |
1 138 |
– |
– |
1 138 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(1 240 ) |
– |
(1 240 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2024 |
60 544 |
4 840 |
55 704 |
(56 973 ) |
2 252 |
983 |
|
Αύξηση του κεφαλαίου - συνεισφορές |
(16 ) |
(800 ) |
784 |
— |
– |
784 |
|
Οικονομικό αποτέλεσμα του έτους |
– |
– |
– |
(1 094 ) |
— |
(1 094 ) |
|
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 31.12.2025 |
60 528 |
4 040 |
56 488 |
(58 067 ) |
2 252 |
673 |
ΜΕΡΟΣ I.4
ΕΚΘΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
|
1. |
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ | 70 |
| ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΑ | 70 |
| 10ο ΚΑΙ 11ο ΕΤΑ | 71 |
|
2. |
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ | 72 |
| ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ | 72 |
| ΠΟΡΟΙ | 79 |
| ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ | 79 |
|
3. |
ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ | 89 |
1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Το ΕΤΑ, το οποίο συστάθηκε το 1959, είναι το κυριότερο μέσο της ΕΕ για την παροχή βοήθειας με σκοπό την αναπτυξιακή συνεργασία στις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και στις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ). Πρωταρχικός στόχος της είναι η μείωση και, μακροπρόθεσμα, η εξάλειψη της φτώχειας.
Το ΕΤΑ ιδρύεται με εσωτερική συμφωνία των αντιπροσώπων των κρατών μελών και τελεί υπό τη διαχείριση ειδικής επιτροπής. Οι πόροι ΕΤΑ συνίστανται σε συνεισφορές ad hoc από τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία αποφασίζουν σχετικά με ένα συνολικό ποσό που θα διατεθεί στο ταμείο (για περίοδο πέντε ετών). Εκτός από τις εν λόγω συνεισφορές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συνάπτουν συμφωνίες συγχρηματοδότησης ή να καταβάλλουν εθελούσιες οικονομικές συνεισφορές στο ΕΤΑ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εκτέλεση των πράξεων που υλοποιούνται με πόρους ΕΤΑ. Η ΕΤΕπ διαχειρίζεται την Επενδυτική Διευκόλυνση.
Το ΕΤΑ είναι ένα ταμείο που λειτουργεί σε πολυετή βάση. Κάθε ΕΤΑ έχει διάρκεια περίπου πέντε ετών και διέπεται από τον οικείο δημοσιονομικό κανονισμό. Η εσωτερική συμφωνία για τη σύσταση του 11ου και τελευταίου ΕΤΑ (2014-2020) άρχισε να ισχύει την 1η Μαρτίου 2015. Από το 2021, η συνεργασία με τις χώρες ΑΚΕ περιλαμβάνεται στον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (NDICI). Ωστόσο, τα έργα που ήταν ήδη σε εξέλιξη με χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΕΤΑ θα συνεχίσουν να υλοποιούνται βάσει της αντίστοιχης νομικής βάσης του ΕΤΑ.
Η παρούσα έκθεση συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 39 του δημοσιονομικού κανονισμού του 11ου ΕΤΑ (26). Παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις πράξεις εσόδων και εξόδων του ΕΤΑ, με έμφαση σε σημαντικά γεγονότα που είχαν σοβαρό αντίκτυπο στη δημοσιονομική εκτέλεση του 2025.
Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν πράξεις σε εξέλιξη στο πλαίσιο προηγούμενων ΕΤΑ (27), η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει στοιχεία μόνο για το 10ο και το 11ο ΕΤΑ.
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΑ
6ο ΚΑΙ 7ο ΕΤΑ
Το 6ο ΕΤΑ ολοκληρώθηκε το 2006 και το 7ο ΕΤΑ ολοκληρώθηκε το 2008.
Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) της εσωτερικής συμφωνίας του 9ου ΕΤΑ, τα υπόλοιπα και οι αποδεσμεύσεις προηγούμενων ΕΤΑ μεταβιβάστηκαν στο 9ο ΕΤΑ.
8ο ΚΑΙ 9ο ΕΤΑ
Το 2021 σηματοδότησε το οικονομικό και επιχειρησιακό κλείσιμο του 8ου ΕΤΑ για συνολικό ποσό δαπανών ύψους 10 374 εκατ. EUR. Η Επιτροπή ανακοίνωσε στα κράτη μέλη το κλείσιμο του 8ου ΕΤΑ στην ανακοίνωση που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο τον Οκτώβριο του 2021.
Και οι οκτώ δραστηριότητες του ΕΤΑ έχουν πλέον ολοκληρωθεί και όλες οι εξακριβώσεις και οι δικλίδες έχουν εφαρμοστεί. Στους λογαριασμούς των ΕΤΑ όλες οι συμβάσεις έχουν περατωθεί και όλες οι αποφάσεις χρηματοδότησης έχουν κλείσει. Όλα τα εντάλματα είσπραξης, τα οποία εξακολουθούσαν να εκκρεμούν μετά το επιχειρησιακό κλείσιμο, εισπράχθηκαν ή ανακλήθηκαν, με εξαίρεση τέσσερα εντάλματα είσπραξης τα οποία παρακολουθεί η Νομική Υπηρεσία της Επιτροπής. Σύμφωνα με την απόφαση C(2003) 19044 της Επιτροπής, τα εν λόγω εντάλματα είσπραξης μεταφέρθηκαν στο 9ο ΕΤΑ.
Το κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ προχωρεί ικανοποιητικά. Παραμένουν εκκρεμείς 4 συμβάσεις, εκ των οποίων οι 2 αφορούν έλεγχο και αξιολογήσεις στο Νότιο Σουδάν (απόφαση 2011/315/ΕΕ του Συμβουλίου). Οι εν λόγω δράσεις αποφασίστηκαν μετά τη ρήτρα λήξης ισχύος του 9ου ΕΤΑ και θα καταλήξουν στην περάτωσή τους εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, συμβάλλοντας στην ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων και των έργων που συνδέονται με το 9ο ΕΤΑ. Το πλήρες κλείσιμο του 9ου ΕΤΑ μπορεί να επιτευχθεί μόνο μετά την περάτωση όλων των συμβάσεων και μετά την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων και των ελέγχων τους.
Από το 2015 έως το 2025, η Επιτροπή πραγματοποίησε επτά επιστροφές πιστώσεων του 8ου και 9ου ΕΤΑ συνολικού ύψους 1 925,19 εκατ. EUR (28). Υπόλοιπο ύψους 1,2 εκατ. EUR επιστράφηκε τον Ιανουάριο του 2026 (29) στο πλαίσιο της καταβολής της πρώτης δόσης των συνεισφορών των κρατών μελών στο ΕΤΑ για το 2026.
10ο ΚΑΙ 11ο ΕΤΑ
Η συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ (επίσης γνωστή ως συμφωνία της Κοτονού) υπογράφηκε στις 23 Ιουνίου 2000 στην Κοτονού από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και τα κράτη ΑΚΕ. Άρχισε να ισχύει την 1η Απριλίου 2003 (σύσταση του 9ου ΕΤΑ). Η συμφωνία της Κοτονού τροποποιήθηκε δύο φορές, πρώτον, με τη συμφωνία που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουνίου 2005 (σύσταση του 10ου ΕΤΑ) και, δεύτερον, με τη συμφωνία που υπογράφηκε στην Ουαγκαντούγκου στις 22 Ιουνίου 2010 (σύσταση του 11ου ΕΤΑ).
Η απόφαση 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2001, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών (ΥΧΕ) με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα («Overseas association») (30) άρχισε να ισχύει στις 2 Δεκεμβρίου 2001. Η εν λόγω απόφαση τροποποιήθηκε στις 19 Μαρτίου 2007 (απόφαση 2007/249/ΕΚ του Συμβουλίου (31)).
Η εσωτερική συμφωνία για τη χρηματοδότηση της κοινοτικής ενίσχυσης βάσει του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020 σύμφωνα με την αναθεωρημένη συμφωνία της Κοτονού, που εγκρίθηκε από τους αντιπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τον Αύγουστο του 2013, άρχισε να ισχύει τον Μάρτιο του 2015.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας της Κοτονού, για τη δεύτερη περίοδο (2008-2013), το 10ο ΕΤΑ διέθετε συνολικό προϋπολογισμό ύψους 22 682 εκατ. EUR. Από το ποσό αυτό:
|
— |
21 966 εκατ. EUR διατέθηκαν στις χώρες ΑΚΕ, |
|
— |
286 εκατ. EUR στις χώρες ΑΚΕ, και |
|
— |
430 εκατ. EUR στην Επιτροπή ως δαπάνες στήριξης για τον προγραμματισμό και την εκτέλεση του ΕΤΑ. |
Το ποσό για τις χώρες ΑΚΕ κατανέμεται ως εξής:
|
— |
ποσό 17 766 εκατ. EUR διατίθεται σε εθνικά και περιφερειακά ενδεικτικά προγράμματα, |
|
— |
ποσό 2 700 εκατ. EUR διατίθεται για τη συνεργασία εντός χωρών ΑΚΕ και τη διαπεριφερειακή συνεργασία, και |
|
— |
ποσό 1 500 εκατ. EUR διατίθεται σε επενδυτικές διευκολύνσεις. |
Συγκεκριμένα, αυξημένο μερίδιο του προϋπολογισμού διατέθηκε σε περιφερειακά προγράμματα, τονίζοντας έτσι τη σημασία της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης ως βασικού πλαισίου για την εθνική και την τοπική ανάπτυξη. Μια καινοτομία στο 10ο ΕΤΑ ήταν η δημιουργία «κονδυλίων κινήτρων» για κάθε χώρα.
Βάσει της συμφωνίας της Κοτονού, η τρίτη περίοδος (2014-2020) των κοινοτικών ενισχύσεων στις χώρες ΑΚΕ και ΥΧΕ χρηματοδοτείται μέσω του 11ου ΕΤΑ για ποσό ύψους 30 506 εκατ. EUR, εκ των οποίων:
|
— |
29 089 εκατ. EUR χορηγούνται στις χώρες ΑΚΕ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) και το άρθρο 2 στοιχείο δ) της εσωτερικής συμφωνίας, εκ των οποίων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαχειρίστηκε τα 27 955 εκατ. EUR, |
|
— |
364,5 εκατ. EUR χορηγούνται στις χώρες ΥΧΕ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) και το άρθρο 3 παράγραφος 1 της εσωτερικής συμφωνίας, εκ των οποίων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαχειρίστηκε τα 359,5 εκατ., και |
|
— |
1 052,5 εκατ. EUR προορίζονται για τη χρηματοδότηση από την Επιτροπή των δαπανών που προκύπτουν από τον προγραμματισμό και την εκτέλεση πόρων του 11ου ΕΤΑ, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) της εσωτερικής συμφωνίας. |
2. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ 10ου ΕΤΑ
10Ο ΕΤΑ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ: 31 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2025 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑ ΜΕΣΟ
|
(σε εκατ. EUR) |
||||||
|
ΜΕΣΟ |
ΑΡΧΙΚΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ |
ΑΥΞΗΣΕΙΣ/ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΩΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024 |
ΑΥΞΗΣΗ Ή ΜΕΙΩΣΗ ΠΟΡΩΝ ΤΟ 2025 |
Σημειώσεις |
ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ |
|
|
|
Συγχρηματοδότηση |
0 |
202 |
(9 ) |
|
193 |
|
ΑΚΕ |
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
21 326 |
(710 ) |
(86 ) |
|
20 530 |
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΑΚΕ |
21 326 |
(508 ) |
(95 ) |
|
20 723 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΧΕ |
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
0 |
236 |
(1 ) |
|
236 |
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΥΧΕ |
0 |
236 |
(1 ) |
|
236 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ 10ου ΕΤΑ |
21 326 |
(272 ) |
(95 ) |
|
20 959 |
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ 11ου ΕΤΑ
11Ο ΕΤΑ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ: 31 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2025 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑ ΜΕΣΟ
|
(σε εκατ. EUR) |
||||||
|
ΜΕΣΟ |
ΑΡΧΙΚΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ |
ΑΥΞΗΣΕΙΣ/ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΩΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2024 |
ΑΥΞΗΣΗ Ή ΜΕΙΩΣΗ ΠΟΡΩΝ ΤΟ 2025 |
Σημειώσεις |
ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ |
|
|
|
Συγχρηματοδότηση |
0 |
91 |
|
|
91 |
|
ΑΚΕ |
Εσωτερική ΣΕΥ ΕΚ |
0 |
1 |
|
|
1 |
|
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
30 060 |
(855 ) |
74 |
|
29 279 |
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΑΚΕ |
30 060 |
(763 ) |
|
|
29 372 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Συγχρηματοδότηση |
0 |
0 |
|
|
0 |
|
ΥΧΕ |
Εσωτερική ΣΕΥ ΕΚ |
0 |
0 |
|
|
0 |
|
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
0 |
354 |
1 |
|
354 |
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ ΥΧΕ |
0 |
354 |
|
|
354 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ 11ου ΕΤΑ |
30 060 |
(409 ) |
75 |
|
29 726 |
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 10ο ΕΤΑ
ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025 ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
ΑΚΕ + ΥΧΕ – 10o ΕΤΑ
|
(σε εκατ. EUR) |
||||||||||||
|
|
ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ |
ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ |
ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΕΣ ΠΟΡΟΙ |
ΠΛΗΡΩΜΕΣ |
||||||||
|
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ |
ΕΤΗΣΙΕΣ |
% |
ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ |
ΕΤΗΣΙΟΙ |
% |
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ |
ΕΤΗΣΙΕΣ |
% |
||||
|
(1) |
(2) |
|
(2): (1) |
(3) |
|
(3): (2) |
(4) |
|
(4): (3) |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χορηγήσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
12 247 |
12 245 |
(23) |
100 % |
12 231 |
(24) |
100 % |
12 204 |
3 |
100 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
1 960 |
1 960 |
0 |
100 % |
1 960 |
0 |
100 % |
1 960 |
0 |
100 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ |
341 |
481 |
(0 ) |
141 % |
471 |
(12) |
98 % |
407 |
52 |
87 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ |
526 |
526 |
|
100 % |
526 |
0 |
100 % |
522 |
|
99 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ |
3 550 |
3 538 |
(42 ) |
100 % |
3 535 |
(26) |
100 % |
3 492 |
0 |
99 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
1 905 |
1 760 |
(3 ) |
92 % |
1 755 |
(0) |
100 % |
1 704 |
9 |
97 % |
||
|
Συγχρηματοδότηση |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Χορηγήσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
178 |
175 |
(0 ) |
99 % |
175 |
(0) |
100 % |
175 |
0 |
100 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ |
5 |
5 |
|
110 % |
5 |
|
100 % |
5 |
|
100 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ |
11 |
11 |
|
100 % |
11 |
|
100 % |
11 |
|
100 % |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χορηγήσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
182 |
181 |
(1) |
100 % |
180 |
0 |
99 % |
172 |
|
96 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
14 |
14 |
|
100 % |
14 |
|
100 % |
14 |
|
100 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ |
5 |
5 |
|
100 % |
5 |
|
100 % |
5 |
|
100 % |
||
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
34 |
34 |
0 |
100 % |
34 |
0 |
99 % |
34 |
|
100 % |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ: ΑΚΕ + ΥΧΕ (ΣΥΜΠΕΡ. ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ) (Α + B) |
20 959 |
20 937 |
(69) |
100 % |
20 902 |
(62) |
100 % |
20 705 |
65 |
99 % |
|
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 11ο ΕΤΑ
ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025 ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
ΑΚΕ + ΥΧΕ – 11ο ΕΤΑ
|
(σε εκατ. EUR) |
|||||||||||
|
|
ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ |
ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ |
ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΕΣ ΠΟΡΟΙ |
ΠΛΗΡΩΜΕΣ |
|||||||
|
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ |
ΕΤΗΣΙΕΣ |
% |
ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ |
ΕΤΗΣΙΟΙ |
% |
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ |
ΕΤΗΣΙΕΣ |
% |
|||
|
(1) |
(2) |
|
(2): (1) |
(3) |
|
(3): (2) |
(4) |
|
(4): (3) |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χορηγήσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
14 977 |
14 915 |
(217) |
100 % |
14 696 |
(107) |
99 % |
13 280 |
452 |
90 % |
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
1 053 |
1 053 |
(2) |
100 % |
1 052 |
0 |
100 % |
1 027 |
4 |
98 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ |
112 |
112 |
0 |
100 % |
112 |
0 |
100 % |
50 |
7 |
44 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ |
1 076 |
1 062 |
(2) |
99 % |
1 059 |
(1) |
100 % |
1 008 |
41 |
95 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ |
3 938 |
3 846 |
(13) |
98 % |
3 910 |
(24) |
102 % |
3 635 |
120 |
93 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
7 135 |
7 114 |
(54) |
100 % |
7 051 |
(31) |
99 % |
6 415 |
196 |
91 % |
|
|
Συγχρηματοδότηση |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χορηγήσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
46 |
45 |
(0) |
98 % |
45 |
(0) |
100 % |
43 |
|
97 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ |
4 |
4 |
|
100 % |
4 |
|
100 % |
4 |
|
100 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΑΚΕ |
33 |
33 |
0 |
100 % |
33 |
0 |
100 % |
32 |
3 |
100 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
10 |
10 |
4 |
100 % |
10 |
4 |
100 % |
9 |
3 |
95 % |
|
|
Μη εκταμιεύσιμο αποθεματικό |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Αποθεματικά |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 10ου ΕΤΑ |
287 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 11ου ΕΤΑ |
699 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εσωτερική ΣΕΥ ΕΚ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Αποθεματικά |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
1 |
1 |
|
52 % |
1 |
|
100 % |
1 |
|
100 % |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τακτικές συνεισφορές κρατών μελών |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χορηγήσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Α — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
211 |
210 |
(1) |
100 % |
193 |
(0) |
92 % |
193 |
|
100 % |
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΚΟΝΔΥΛΙΟ Β — ΕΘΝΙΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
12 |
12 |
0 |
100 % |
12 |
0 |
100 % |
12 |
|
100 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ |
7 |
7 |
0 |
100 % |
6 |
0 |
95 % |
6 |
0 |
98 % |
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ |
102 |
102 |
0 |
100 % |
102 |
0 |
99 % |
85 |
1 |
83 % |
|
|
Μη εκταμιεύσιμο αποθεματικό |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Αποθεματικά |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 10ου ΕΤΑ |
19 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΠΟΣΥΝΟΛΟ: ΜΗ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΙΜΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 11ου ΕΤΑ |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ: ΑΚΕ + ΥΧΕ (ΣΥΜΠΕΡ. ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ) (Α + B) |
29 726 |
28 525 |
(285) |
96 % |
28 284 |
(160) |
99 % |
25 800 |
828 |
91 % |
ΠΟΡΟΙ
Είδη εσόδων
Οι βασικοί πόροι του ΕΤΑ είναι οι συνεισφορές των κρατών μελών. Τρεις φορές τον χρόνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων καλούν τα κράτη μέλη να συνεισφέρουν στο ΕΤΑ. Το ποσό των συνεισφορών που ζητούνται κάθε έτος αντικατοπτρίζει το ποσό των πληρωμών που θα πρέπει να καλύπτονται κατά τη διάρκεια του έτους.
Επισκόπηση των συνεισφορών ανά κράτος μέλος
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
Είδη δαπανών
Το διαθέσιμο ποσό στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο αποτελείται από 3 % που χορηγείται στην Επιτροπή για τις δαπάνες στήριξης και 97 % που χορηγείται για την υλοποίηση των έργων του ΕΤΑ. Τα ποσά καθορίζονται από κάθε εσωτερική συμφωνία και μπορούν να αυξηθούν με εθελοντικές συνεισφορές και έσοδα που προέρχονται από πράξεις.
Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά είδος δαπανών:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ (10ο και 11ο ΕΤΑ) 2025 |
|||||||||
|
|
|
|
ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ |
ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ |
ΧΟΡΗΓΗΘΕΝΤΕΣ ΠΟΡΟΙ |
ΠΛΗΡΩΜΕΣ |
||||||
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ |
ΕΤΗΣΙΕΣ |
% |
ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ |
ΕΤΗΣΙΟΙ |
% |
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ |
ΕΤΗΣΙΕΣ |
% |
|
|
|
|
|
(1) |
(2) |
|
(2): (1) |
(3) |
|
(3): (2) |
(4) |
|
(4): (3) |
|
ΕΞΟΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ 10ου + 11ου ΕΤΑ |
1 622 |
1 608 |
(2) |
99,1 % |
1 605 |
(1) |
99,8 % |
1 550 |
41 |
96,6 % |
||
|
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ (A + B) 10ου + 11ου ΕΤΑ |
50 685 |
49 461 |
(353) |
97,6 % |
49 186 |
(222) |
99,4 % |
46 506 |
893 |
94,5 % |
||
Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά περιοχή και χώρα
|
ΣΩΡΕΥΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025 ΑΝΑ ΧΩΡΑ % ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ |
|
|||||||
|
10ο + 11ο ΕΤΑ |
ΣΥΝΟΛΟ 10ου και 11ου ΕΤΑ (εκατ. EUR) |
|||||||
|
Σωρευτικά στοιχεία 2025 |
Πιστώσεις |
Αποφάσεις |
% πιστώσεων |
Χορηγηθέντες πόροι |
% πιστώσεων |
Πληρωμές |
% πιστώσεων |
|
|
ΑΚΕ |
Γενικό/διοικητικό κονδύλιο/τόκοι |
1 629 |
1 610 |
99 % |
1 612 |
99 % |
1 547 |
95 % |
|
Αποθεματικό/Μη διανεμηθέν ανά χώρα |
3 540 |
2 553 |
72 % |
2 553 |
72 % |
2 553 |
72 % |
|
|
Όλες οι χώρες ΑΚΕ |
5 169 |
4 163 |
81 % |
4 165 |
81 % |
4 100 |
79 % |
|
|
Ανγκόλα |
346 |
345 |
100 % |
344 |
99 % |
330 |
95 % |
|
|
Μπενίν |
732 |
731 |
100 % |
730 |
100 % |
702 |
96 % |
|
|
Μποτσουάνα |
126 |
126 |
100 % |
126 |
100 % |
126 |
100 % |
|
|
Μπουρκίνα Φάσο |
1 277 |
1 277 |
100 % |
1 274 |
100 % |
1 264 |
99 % |
|
|
Μπουρούντι |
564 |
564 |
100 % |
562 |
100 % |
550 |
97 % |
|
|
Καμερούν |
520 |
520 |
100 % |
519 |
100 % |
492 |
95 % |
|
|
Πράσινο Ακρωτήριο |
144 |
144 |
100 % |
144 |
100 % |
144 |
100 % |
|
|
Κομόρες |
77 |
77 |
100 % |
76 |
98 % |
75 |
97 % |
|
|
Κονγκό (Μπραζαβίλ) |
163 |
163 |
100 % |
161 |
99 % |
156 |
96 % |
|
|
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό |
1 401 |
1 399 |
100 % |
1 385 |
99 % |
1 317 |
94 % |
|
|
Ακτή Ελεφαντοστού |
702 |
702 |
100 % |
700 |
100 % |
690 |
98 % |
|
|
Τζιμπουτί |
175 |
175 |
100 % |
173 |
99 % |
165 |
94 % |
|
|
Ερυθραία |
195 |
195 |
100 % |
195 |
100 % |
165 |
85 % |
|
|
Αιθιοπία |
1 596 |
1 596 |
100 % |
1 592 |
100 % |
1 425 |
89 % |
|
|
Γκαμπόν |
33 |
31 |
95 % |
31 |
94 % |
31 |
94 % |
|
|
Γκάμπια |
302 |
302 |
100 % |
300 |
99 % |
291 |
96 % |
|
|
Γκάνα |
784 |
784 |
100 % |
781 |
100 % |
741 |
94 % |
|
|
Γουινέα Μπισάου |
184 |
184 |
100 % |
182 |
99 % |
180 |
98 % |
|
|
Γουινέα (Κόνακρι) |
500 |
500 |
100 % |
495 |
99 % |
444 |
89 % |
|
|
Μαυρίκιος |
82 |
82 |
100 % |
82 |
100 % |
82 |
100 % |
|
|
Κένυα |
853 |
840 |
98 % |
839 |
98 % |
784 |
92 % |
|
|
Λεσότο |
247 |
246 |
100 % |
246 |
99 % |
215 |
87 % |
|
|
Λιβερία |
485 |
485 |
100 % |
483 |
99 % |
456 |
94 % |
|
|
Μαδαγασκάρη |
774 |
774 |
100 % |
754 |
97 % |
685 |
89 % |
|
|
Μαλάουι |
1 018 |
1 015 |
100 % |
1 007 |
99 % |
932 |
92 % |
|
|
Μαλί |
1 295 |
1 295 |
100 % |
1 291 |
100 % |
1 257 |
97 % |
|
|
Μαυριτανία |
343 |
341 |
100 % |
340 |
99 % |
333 |
97 % |
|
|
Μοζαμβίκη |
1 431 |
1 424 |
100 % |
1 413 |
99 % |
1 240 |
87 % |
|
|
Ναμίμπια |
187 |
186 |
100 % |
185 |
99 % |
177 |
95 % |
|
|
Νίγηρας |
1 261 |
1 256 |
100 % |
1 254 |
99 % |
1 251 |
99 % |
|
|
Νιγηρία |
1 085 |
1 085 |
100 % |
1 085 |
100 % |
1 050 |
97 % |
|
|
Ουγκάντα |
928 |
912 |
98 % |
905 |
98 % |
851 |
92 % |
|
|
Κεντροαφρικανική Δημοκρατία |
609 |
609 |
100 % |
608 |
100 % |
595 |
98 % |
|
|
Ρουάντα |
831 |
831 |
100 % |
831 |
100 % |
828 |
100 % |
|
|
Σάο Τομέ και Πρίνσιπε |
55 |
55 |
100 % |
53 |
98 % |
51 |
93 % |
|
|
Σενεγάλη |
662 |
662 |
100 % |
659 |
100 % |
637 |
96 % |
|
|
Σεϋχέλλες |
22 |
22 |
100 % |
22 |
100 % |
22 |
100 % |
|
|
Σιέρα Λεόνε |
652 |
652 |
100 % |
650 |
100 % |
634 |
97 % |
|
|
Σομαλία |
896 |
895 |
100 % |
893 |
100 % |
892 |
100 % |
|
|
Σουδάν |
298 |
298 |
100 % |
298 |
100 % |
298 |
100 % |
|
|
Νότιο Σουδάν |
91 |
91 |
100 % |
91 |
100 % |
91 |
100 % |
|
|
Εσουατίνι (Σουαζιλάνδη) |
121 |
121 |
100 % |
121 |
100 % |
115 |
95 % |
|
|
Τανζανία |
1 171 |
1 171 |
100 % |
1 160 |
99 % |
1 102 |
94 % |
|
|
Τσαντ |
930 |
926 |
99 % |
910 |
98 % |
841 |
90 % |
|
|
Τόγκο |
373 |
373 |
100 % |
373 |
100 % |
370 |
99 % |
|
|
Ζάμπια |
825 |
825 |
100 % |
814 |
99 % |
734 |
89 % |
|
|
Ζιμπάμπουε |
461 |
461 |
100 % |
459 |
100 % |
457 |
99 % |
|
|
* Σύνολο Αφρικής |
27 809 |
27 748 |
100 % |
27 598 |
99 % |
26 268 |
94 % |
|
|
Αντίγκουα και Μπαρμπούντα |
15 |
15 |
100 % |
15 |
100 % |
15 |
98 % |
|
|
Μπαρμπέιντος |
22 |
22 |
100 % |
22 |
100 % |
21 |
98 % |
|
|
Μπελίζ |
42 |
42 |
100 % |
41 |
96 % |
37 |
87 % |
|
|
Ντομίνικα |
40 |
40 |
100 % |
40 |
100 % |
40 |
100 % |
|
|
Γρενάδα |
20 |
20 |
100 % |
20 |
100 % |
20 |
100 % |
|
|
Γουιάνα |
79 |
79 |
100 % |
78 |
99 % |
77 |
98 % |
|
|
Αϊτή |
995 |
991 |
100 % |
923 |
93 % |
822 |
83 % |
|
|
Τζαμάικα |
235 |
235 |
100 % |
233 |
99 % |
226 |
96 % |
|
|
Δομινικανή Δημοκρατία |
281 |
281 |
100 % |
279 |
99 % |
279 |
99 % |
|
|
Αγία Λουκία |
32 |
32 |
100 % |
32 |
100 % |
32 |
100 % |
|
|
Άγιος Χριστόφορος και Νέβις |
6 |
6 |
100 % |
6 |
99 % |
6 |
99 % |
|
|
Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες |
26 |
26 |
99 % |
26 |
99 % |
24 |
92 % |
|
|
Σουρινάμ |
27 |
26 |
96 % |
26 |
96 % |
26 |
96 % |
|
|
Τρίνινταντ και Τομπέιγκο |
28 |
28 |
100 % |
28 |
99 % |
28 |
99 % |
|
|
* Σύνολο Καραϊβικής |
1 850 |
1 845 |
100 % |
1 769 |
96 % |
1 653 |
89 % |
|
|
Φίτζι |
48 |
48 |
100 % |
48 |
100 % |
48 |
100 % |
|
|
Νήσοι Κουκ |
5 |
5 |
100 % |
5 |
100 % |
5 |
100 % |
|
|
Νήσοι Σολομώντος |
66 |
66 |
100 % |
66 |
100 % |
66 |
100 % |
|
|
Κιριμπάτι |
42 |
42 |
99 % |
41 |
98 % |
41 |
97 % |
|
|
Νήσοι Μάρσαλ |
17 |
17 |
100 % |
17 |
100 % |
17 |
100 % |
|
|
Μικρονησία |
23 |
22 |
97 % |
22 |
97 % |
18 |
78 % |
|
|
Ναούρου |
4 |
4 |
100 % |
4 |
100 % |
4 |
100 % |
|
|
Νιούε |
3 |
3 |
100 % |
3 |
100 % |
3 |
100 % |
|
|
Παλάου |
4 |
4 |
100 % |
4 |
100 % |
4 |
100 % |
|
|
Παπούα-Νέα Γουινέα |
239 |
239 |
100 % |
233 |
98 % |
227 |
95 % |
|
|
Δυτική Σαμόα |
67 |
66 |
99 % |
66 |
99 % |
66 |
99 % |
|
|
Ανατολικό Τιμόρ |
166 |
166 |
100 % |
166 |
100 % |
161 |
97 % |
|
|
Τόνγκα |
28 |
28 |
100 % |
28 |
100 % |
28 |
100 % |
|
|
Τουβαλού |
13 |
13 |
100 % |
13 |
100 % |
13 |
100 % |
|
|
Βανουάτου |
55 |
55 |
100 % |
54 |
99 % |
53 |
97 % |
|
|
* Σύνολο Ειρηνικού |
779 |
777 |
100 % |
770 |
99 % |
752 |
97 % |
|
|
Χορηγήσεις εντός ΑΚΕ |
7 967 |
7 862 |
99 % |
7 908 |
99 % |
7 473 |
94 % |
|
|
PALOP |
59 |
59 |
100 % |
58 |
99 % |
58 |
98 % |
|
|
Περιφέρεια Μεσημβρινής Αφρικής FED 10 |
129 |
129 |
100 % |
129 |
100 % |
127 |
98 % |
|
|
Περιφέρεια Κεντρικής Αφρικής |
546 |
543 |
100 % |
539 |
99 % |
451 |
83 % |
|
|
Περιφέρεια Ανατολικής Αφρικής και Αυστραλία |
2 989 |
2 981 |
100 % |
2 960 |
99 % |
2 650 |
89 % |
|
|
Περιφέρεια Δυτικής Αφρικής |
1 919 |
1 918 |
100 % |
1 901 |
99 % |
1 737 |
91 % |
|
|
Περιφέρεια Καραϊβικής |
533 |
527 |
99 % |
522 |
98 % |
439 |
82 % |
|
|
Περιοχή Ειρηνικού |
322 |
318 |
99 % |
298 |
93 % |
259 |
81 % |
|
|
* Σύνολο περιφερειακής συνεργασίας ΑΚΕ |
14 464 |
14 338 |
99 % |
14 316 |
99 % |
13 195 |
91 % |
|
|
ΑΚΕ |
50 070,99 |
48 871,60 |
98 % |
48 617,47 |
97 % |
45 968,94 |
92 % |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΥΧΕ |
Αποθεματικό/Μη διανεμηθέν ανά χώρα/έδαφος |
34 |
12 |
34 % |
11 |
33 % |
11 |
33 % |
|
Όλες οι χώρες ΥΧΕ |
34 |
12 |
34 % |
11 |
33 % |
11 |
33 % |
|
|
Ανγκουίλα |
27 |
27 |
100 % |
27 |
100 % |
27 |
100 % |
|
|
Νήσοι Φόκλαντ |
10 |
10 |
100 % |
10 |
100 % |
10 |
100 % |
|
|
Νήσοι Πίτκερν |
5 |
5 |
100 % |
5 |
100 % |
5 |
100 % |
|
|
Νήσοι Τερκς και Κάικος |
32 |
32 |
100 % |
32 |
100 % |
32 |
100 % |
|
|
Βρετανικές Παρθένες Νήσοι |
2 |
2 |
100 % |
2 |
100 % |
2 |
100 % |
|
|
Μοντσεράτ |
33 |
33 |
100 % |
33 |
100 % |
33 |
100 % |
|
|
Αγία Ελένη |
38 |
38 |
100 % |
38 |
100 % |
38 |
100 % |
|
|
* Σύνολο βρετανικών ΥΧΕ |
146 |
146 |
100 % |
146 |
100 % |
146 |
100 % |
|
|
Ολλανδικές Αντίλλες |
38 |
37 |
98 % |
20 |
54 % |
20 |
54 % |
|
|
Ολλανδικές Αντίλλες – Μπονέρ |
4 |
4 |
98 % |
4 |
98 % |
4 |
98 % |
|
|
Ολλανδικές Αντίλλες – Σάμπα |
3 |
3 |
100 % |
3 |
100 % |
3 |
100 % |
|
|
Ολλανδικές Αντίλλες – Άγιος Ευστάθιος |
2 |
2 |
100 % |
2 |
100 % |
2 |
100 % |
|
|
Αρούμπα |
21 |
21 |
98 % |
21 |
98 % |
21 |
98 % |
|
|
Άγιος Μαρτίνος (Sint Maarten) |
14 |
14 |
100 % |
13 |
95 % |
5 |
39 % |
|
|
* Σύνολο ολλανδικών ΥΧΕ |
83 |
82 |
99 % |
64 |
77 % |
56 |
68 % |
|
|
Ουάλις και Φουτούνα |
39 |
38 |
99 % |
37 |
95 % |
29 |
76 % |
|
|
Μαγιότ |
29 |
29 |
100 % |
29 |
100 % |
29 |
100 % |
|
|
Νέα Καληδονία |
50 |
50 |
100 % |
50 |
100 % |
50 |
100 % |
|
|
Γαλλική Πολυνησία |
49 |
49 |
100 % |
49 |
100 % |
49 |
100 % |
|
|
Σεν Πιερ και Μικελόν |
47 |
47 |
100 % |
47 |
100 % |
47 |
100 % |
|
|
* Σύνολο γαλλικών ΥΧΕ |
214 |
213 |
100 % |
212 |
99 % |
204 |
96 % |
|
|
περιφέρεια |
137 |
137 |
100 % |
136 |
99 % |
119 |
87 % |
|
|
* Σύνολο περιφερειακής συνεργασίας ΥΧΕ |
137 |
137 |
100 % |
136 |
99 % |
119 |
87 % |
|
|
ΥΧΕ |
613,69 |
589,78 |
96 % |
569,00 |
93 % |
536,59 |
87 % |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ: ΑΚΕ + ΥΧΕ |
|
50 684,68 |
49 461,38 |
98 % |
49 186,47 |
97 % |
46 505,53 |
92 % |
Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά τομέα δαπανών για το 11ο ΕΤΑ
Κατανομή του ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά τομέα δαπανών για το 11ο ΕΤΑ (κωδικοί τομέα της DAC)
|
(σε εκατ. EUR) |
|||
|
Τομέας |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
Συμβάσεις |
Πληρωμές |
|
Κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες |
|
|
|
|
110-Εκπαίδευση |
1 177,56 |
1 162,86 |
1 067,50 |
|
120-Υγεία |
2 125,44 |
2 519,13 |
2 370,49 |
|
130-Πολιτικές/προγράμματα για τον πληθυσμό και αναπαραγωγική υγεία |
352,44 |
49,94 |
43,95 |
|
140-Ύδρευση και αποχέτευση |
785,55 |
861,63 |
632,91 |
|
150-Κυβέρνηση και κοινωνία των πολιτών |
5 700,30 |
5 940,90 |
5 772,26 |
|
160-Λοιπές κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες |
964,74 |
1 403,10 |
1 643,11 |
|
Κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες ΣΥΝΟΛΟ |
11 106,04 |
11 937,55 |
11 530,22 |
|
Οικονομικές υποδομές και υπηρεσίες |
|
|
|
|
210-Μεταφορές και αποθήκευση |
1 401,54 |
2 091,05 |
1 378,12 |
|
220-Επικοινωνίες |
140,58 |
147,05 |
137,97 |
|
230-Ενέργεια |
2 011,97 |
2 049,24 |
1 474,99 |
|
240-Τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες |
484,68 |
533,73 |
503,53 |
|
250-Επιχειρηματικές και άλλες υπηρεσίες |
339,92 |
329,60 |
288,28 |
|
Οικονομικές υποδομές και υπηρεσίες ΣΥΝΟΛΟ |
4 378,70 |
5 150,66 |
3 782,88 |
|
Τομείς παραγωγής |
|
|
|
|
310-Γεωργία, δασοκομία και αλιεία |
3 317,10 |
3 144,49 |
2 649,43 |
|
320-Βιομηχανία, ορυκτοί πόροι και εξορυκτικές δραστηριότητες, κατασκευές |
632,36 |
525,39 |
384,77 |
|
330-Εμπόριο και τουρισμός |
502,26 |
434,74 |
338,86 |
|
Τομείς παραγωγής ΣΥΝΟΛΟ |
4 451,72 |
4 104,61 |
3 373,06 |
|
Πολυτομεακές/οριζόντιες |
|
|
|
|
410-Γενική προστασία του περιβάλλοντος |
984,89 |
843,66 |
756,56 |
|
430-Άλλες πολυτομεακές |
3 881,80 |
2 617,61 |
1 947,95 |
|
Πολυτομεακές/οριζόντιες ΣΥΝΟΛΟ |
4 866,68 |
3 461,26 |
2 704,51 |
|
Επισιτιστική βοήθεια και γενική ενίσχυση του προγράμματος βοήθειας |
|
|
|
|
510-Γενική δημοσιονομική στήριξη |
3 113,40 |
3 176,31 |
2 531,91 |
|
520-Αναπτυξιακή επισιτιστική βοήθεια |
611,90 |
390,58 |
365,68 |
|
Επισιτιστική βοήθεια και γενική ενίσχυση του προγράμματος βοήθειας ΣΥΝΟΛΟ |
3 725,30 |
3 566,89 |
2 897,59 |
|
Δράση που σχετίζεται με χρεωστικούς τίτλους |
|
|
|
|
600-Δράση που σχετίζεται με χρεωστικούς τίτλους |
183,00 |
183,00 |
183,00 |
|
Δράση που σχετίζεται με χρεωστικούς τίτλους ΣΥΝΟΛΟ |
183,00 |
183,00 |
183,00 |
|
Ανθρωπιστική βοήθεια |
|
|
|
|
720-Αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης |
743,62 |
452,44 |
447,63 |
|
730-Βοήθεια για ανασυγκρότηση και αποκατάσταση |
137,53 |
65,06 |
42,39 |
|
740-Ετοιμότητα για την αντιμετώπιση καταστροφών |
72,49 |
110,12 |
101,07 |
|
Ανθρωπιστική βοήθεια ΣΥΝΟΛΟ |
953,63 |
627,61 |
591,09 |
|
Διοικητικές δαπάνες δωρητών / Μη κατανεμηθείσες / Μη προσδιορισθείσες |
|
|
|
|
910-Διοικητικές δαπάνες δωρητών |
993,19 |
948,32 |
896,03 |
|
998-Μη κατανεμηθείσες / Μη προσδιορισθείσες |
183,74 |
41,61 |
27,23 |
|
μ.δ.-Μη διαθέσιμα στοιχεία |
245,98 |
1,57 |
1,15 |
|
Διοικητικές δαπάνες δωρητών / Μη κατανεμηθείσες / Μη προσδιορισθείσες ΣΥΝΟΛΟ |
1 422,91 |
991,50 |
924,42 |
|
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 11ου ΕΤΑ |
31 087,97 |
30 023,09 |
25 986,75 |
Εξέλιξη του σωρευτικού ποσού των αναλήψεων υποχρεώσεων, των συμβάσεων και των πληρωμών ανά τομέα δαπανών για το 11ο ΕΤΑ
3. ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ
Ακυρωθείσες πιστώσεις
Οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις ακυρώνονται στο τέλος του οικονομικού έτους. Η ακύρωση περιλαμβάνει την πλήρη ή εν μέρει ακύρωση της έγκρισης πραγματοποίησης δαπανών και/ή κάλυψης υποχρεώσεων όπως αντιπροσωπεύονται από μια πίστωση.
Για τις κοινές επιχειρήσεις (και το EIT), όπως ορίζεται στους δημοσιονομικούς τους κανόνες, τυχόν μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις μπορούν να εγγράφονται στην πρόβλεψη εσόδων και δαπανών έως και τα επόμενα τρία οικονομικά έτη (ο λεγόμενος κανόνας «N+3»). Ως εκ τούτου, οι ακυρωθείσες πιστώσεις για τις κοινές επιχειρήσεις μπορούν να ενεργοποιηθούν εκ νέου έως το οικονομικό έτος «N+3».
Ακύρωση πιστώσεων
Οι πιστώσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί έως το τέλος του οικονομικού έτους και δεν μπορούν να μεταφερθούν ακυρώνονται.
Αποδέσμευση
Πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης ακυρώνει εν όλω ή εν μέρει την κράτηση πιστώσεων που πραγματοποιήθηκε προγενέστερα με δημοσιονομική δέσμευση.
Αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού
Η διαφορά μεταξύ των εισπραχθέντων εσόδων και των καταβληθέντων ποσών, συμπεριλαμβανομένων προσαρμογών για μεταφορές στο επόμενο οικονομικό έτος, ακυρώσεις και συναλλαγματικές διαφορές.
Για τους οργανισμούς, το ποσό που προκύπτει θα πρέπει να επιστρέφεται στην αρχή χρηματοδότησης.
Βεβαιωθείσες απαιτήσεις
Δικαίωμα είσπραξης εισοδήματος από οφειλέτη όπως αναγνωρίζεται μέσω της έκδοσης εντάλματος είσπραξης.
Δαπάνες
Όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή του τρόπου με τον οποίο δαπανάται ο προϋπολογισμός από όλα τα είδη πηγών χρηματοδότησης.
Δημοσιονομική δέσμευση
Πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης κρατά στον προϋπολογισμό τις απαραίτητες πιστώσεις για την εκτέλεση μεταγενέστερων πληρωμών προς εκπλήρωση νομικών δεσμεύσεων.
Διαχωριζόμενες πιστώσεις
Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση πολυετών πράξεων· καλύπτουν, για το τρέχον οικονομικό έτος, το συνολικό κόστος των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται για πράξεις των οποίων η εκτέλεση εκτείνεται σε περισσότερα του ενός οικονομικά έτη.
Διοικητικές πιστώσεις
Οι πιστώσεις καλύπτουν τις δαπάνες λειτουργίας των οντοτήτων (προσωπικό, κτίρια, εξοπλισμός γραφείου).
Διορθωτικός προϋπολογισμός
Απόφαση που λαμβάνεται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την τροποποίηση (αύξηση, μείωση, μεταφορά) πτυχών του εγκριθέντος προϋπολογισμού του ιδίου έτους.
Εγκριθείς προϋπολογισμός
Το σχέδιο προϋπολογισμού μετατρέπεται σε εγκριθέντα προϋπολογισμό μόλις εγκριθεί από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.
Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων
Οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων [ή υπόλοιπο προς εκκαθάριση (ΥΠΕ), από τον γαλλικό όρο «reste à liquider» (RAL)] ορίζονται ως το ποσό των πιστώσεων για τις οποίες έχει αναληφθεί υποχρέωση αλλά οι οποίες δεν έχουν ακόμη καταβληθεί. Προκύπτουν άμεσα από την ύπαρξη πολυετών προγραμμάτων και την αποσύνδεση μεταξύ των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων και των πιστώσεων πληρωμών.
Εκτέλεση του προϋπολογισμού
Ανάλωση του προϋπολογισμού μέσω πράξεων δαπανών και εσόδων.
Επιχειρησιακές πιστώσεις
Οι επιχειρησιακές πιστώσεις χρηματοδοτούν τις διάφορες πολιτικές, κυρίως υπό μορφή επιχορηγήσεων ή δημόσιων συμβάσεων.
Επιχορηγήσεις
Άμεσες χρηματοδοτικές συνεισφορές από τον προϋπολογισμό σε τρίτους δικαιούχους που συμμετέχουν σε δραστηριότητες οι οποίες εξυπηρετούν τις πολιτικές της Ένωσης.
Έσοδα με ειδικό προορισμό
Έσοδα ειδικά για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων δαπανών.
Θέση του προϋπολογισμού / Γραμμή του προϋπολογισμού / Δημοσιονομική θέση
Τα έσοδα και οι δαπάνες παρουσιάζονται στη δομή του προϋπολογισμού σύμφωνα με μια δεσμευτική ονοματολογία, η οποία αντικατοπτρίζει τη φύση και τον σκοπό κάθε στοιχείου, όπως επιβάλλεται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Οι επιμέρους επικεφαλίδες (τίτλος, κεφάλαιο, άρθρο ή θέση) παρέχουν επίσημη περιγραφή της ονοματολογίας.
Μεταφορά μεταξύ γραμμών του προϋπολογισμού
Οι μεταφορές μεταξύ γραμμών του προϋπολογισμού υποδηλώνουν τη μετατόπιση πιστώσεων από μία γραμμή του προϋπολογισμού σε μία άλλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και, ως εκ τούτου, συνιστούν εξαίρεση από τη δημοσιονομική αρχή της ειδικότητας.
Μεταφορά πιστώσεων
Εξαίρεση από την αρχή της ετήσιας διάρκειας υπό την έννοια ότι πιστώσεις που δεν κατέστη δυνατό να χρησιμοποιηθούν εντός ενός συγκεκριμένου οικονομικού έτους δύνανται, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, να μεταφερθούν κατ’ εξαίρεση για χρήση κατά τη διάρκεια του επόμενου οικονομικού έτους.
Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις
Πιστώσεις που ανταποκρίνονται στις ετήσιες ανάγκες και, ως εκ τούτου, πρέπει να δεσμευτούν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους. Μόνο τα ποσά που είναι επιλέξιμα για αυτόματη μεταφορά μπορούν να εκταμιευθούν το επόμενο έτος. Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί, δηλαδή δεν έχουν δεσμευτεί, έως το τέλος του έτους, ακυρώνονται (εκτός εάν εγκριθεί, κατ’ εξαίρεση, μη αυτόματη μεταφορά με απόφαση της Επιτροπής). Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις ισχύουν για τις διοικητικές δαπάνες και οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων ισούνται με τις πιστώσεις πληρωμών.
Νομική βάση / βασική πράξη
Η νομική πράξη που εκδίδεται από τη νομοθετική αρχή (κατά κανόνα, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) για τον καθορισμό του στόχου ενός προγράμματος δαπανών της Ένωσης, τον σκοπό των πιστώσεων, τους κανόνες παρέμβασης, την ημερομηνία λήξης και τους σχετικούς δημοσιονομικούς κανόνες που θα χρησιμεύσουν ως νομική βάση για την εκτέλεση του προγράμματος δαπανών.
Νομική δέσμευση
Η νομική πράξη με την οποία ο διατάκτης αναλαμβάνει μια υποχρέωση έναντι τρίτων, η οποία συνεπάγεται επιβάρυνση του προϋπολογισμού της Ένωσης.
Κοινές μορφές νομικών δεσμεύσεων είναι οι συμβάσεις στην περίπτωση δημόσιων συμβάσεων, συμφωνιών επιχορήγησης και αποφάσεων επιχορήγησης.
Οικονομικό αποτέλεσμα
Ο αντίκτυπος που έχουν στον ισολογισμό οι δαπάνες και τα έσοδα βάσει των κανόνων της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση.
Πιστώσεις
Χρηματοδότηση προϋπολογισμού.
Στον προϋπολογισμό προβλέπονται τόσο οι αναλήψεις υποχρεώσεων (νομικές δεσμεύσεις για την παροχή χρηματοδότησης) όσο και οι πληρωμές (μετρητά ή τραπεζικά εμβάσματα στους δικαιούχους). Οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμών συχνά διαφέρουν —διαχωριζόμενες πιστώσεις— επειδή για τα πολυετή προγράμματα και έργα οι υποχρεώσεις συνήθως αναλαμβάνονται πλήρως εντός του έτους κατά το οποίο αποφασίζονται, ενώ οι πληρωμές πραγματοποιούνται σε περισσότερα έτη, παράλληλα με την πρόοδο της υλοποίησης των προγραμμάτων και των έργων.
Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων
Οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων καλύπτουν τη συνολική αξία των νομικών υποχρεώσεων (συμβάσεις, συμφωνίες ή αποφάσεις επιχορήγησης) που μπορούν να αναληφθούν κατά το τρέχον οικονομικό έτος.
Πιστώσεις πληρωμών
Οι πιστώσεις πληρωμών καλύπτουν δαπάνες κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους και προκύπτουν από νομικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν κατά το τρέχον έτος και/ή σε προηγούμενα έτη.
Πλεόνασμα
Θετική διαφορά μεταξύ εσόδων και δαπανών, η οποία πρέπει να επιστραφεί στην αρχή χρηματοδότησης. Βλ. Αποτέλεσμα εκτέλεσης του προϋπολογισμού
Συναλλαγματική διαφορά
Η διαφορά που προκύπτει από τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που εφαρμόζονται στις συναλλαγές που αφορούν χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ ή από την αναπροσαρμογή στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε ξένο νόμισμα κατά την ημερομηνία των λογαριασμών.
Υπόλοιπο προς εκκαθάριση (ΥΠΕ)
Ποσό που απομένει να καταβληθεί για δημοσιονομική δέσμευση σε μια δεδομένη στιγμή. Βλ. Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων
ΜΕΡΟΣ II
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ - ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025
|
1) |
Έκθεση ανεξάρτητου ελεγκτή |
|
2) |
Κατάσταση οικονομικής θέσης |
|
3) |
Κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων |
|
4) |
Κατάσταση μεταβολών όσον αφορά τους πόρους χρηματοδοτών |
|
5) |
Κατάσταση ταμειακών ροών |
|
6) |
Σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
Σημειώσεις |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
|
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
5 |
1 665 129 |
1 638 604 |
|
Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες |
9/16 |
- |
7 482 |
|
Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
10 |
- |
- |
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
6 |
7 819 |
783 |
|
Δάνεια και προκαταβολές |
7.1 |
1 063 511 |
1 498 048 |
|
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
8 |
745 934 |
834 621 |
|
Άλλα στοιχεία ενεργητικού |
11 |
36 833 |
- |
|
Σύνολο στοιχείων ενεργητικού |
|
3 519 226 |
3 979 538 |
|
ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΡΟΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΩΝ |
|
|
|
|
ΠΑΘΗΤΙΚΟ |
|
|
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
6 |
411 |
39 210 |
|
Προεισπραχθέντα έσοδα |
12 |
44 845 |
47 725 |
|
Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις |
13 |
17 585 |
18 320 |
|
Οφειλές έναντι τρίτων |
14 |
658 146 |
566 083 |
|
Άλλα στοιχεία παθητικού |
15 |
3 044 |
3 289 |
|
Σύνολο παθητικού |
|
724 031 |
674 627 |
|
Πόροι χρηματοδοτών |
16/17 |
2 795 195 |
3 304 911 |
|
Σύνολο υποχρεώσεων και πόρων χρηματοδοτών |
|
3 519 226 |
3 979 538 |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΈΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
Σημειώσεις |
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
Τόκοι και συναφή έσοδα (*2) |
19 |
116 470 |
156 601 |
|
Τόκοι και συναφή έξοδα |
19 |
-1 700 |
-1 805 |
|
Καθαρά έσοδα από τόκους και συναφή έσοδα |
|
114 770 |
154 796 |
|
Έσοδα από αμοιβές και προμήθειες |
20 |
4 103 |
20 |
|
Έξοδα από αμοιβές και προμήθειες |
20 |
-88 |
- 212 |
|
Καθαρά έσοδα από αμοιβές και προμήθειες |
|
4 015 |
- 192 |
|
Μεταβολή εύλογης αξίας παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων |
6 |
45 836 |
-94 192 |
|
Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης |
21 |
24 877 |
-34 096 |
|
Καθαρό αποτέλεσμα από δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
7.1 |
-6 948 |
-5 436 |
|
Καθαρό συναλλαγματικό αποτέλεσμα |
22 |
-90 703 |
81 907 |
|
Καθαρό αποτέλεσμα χρηματοοικονομικών πράξεων |
|
-26 938 |
-51 817 |
|
Μεταβολή απομείωσης επί δανείων και προκαταβολών, καθαρή από αντιλογισμούς |
7.2 |
8 915 |
12 145 |
|
Μεταβολή προβλέψεων για δανειακές δεσμεύσεις, καθαρή από αντιλογισμούς |
13 |
735 |
718 |
|
Γενικά διοικητικά έξοδα |
23 |
-19 942 |
-24 794 |
|
Κέρδη χρήσης |
|
81 555 |
90 856 |
|
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα (κέρδη) χρήσης |
|
81 555 |
90 856 |
|
(*2) Για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2025, στους τόκους και στα παρεμφερή έσοδα περιλαμβάνονται 109,7 εκατ. EUR (2024: 144,3 εκατ. EUR) τα οποία υπολογίζονται επί των στοιχείων ενεργητικού που διακρατούνται στο αποσβεσμένο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. |
|||
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||||
|
|
Σημειώσεις |
Αιτηθείσα συνεισφορά |
Διαθέσιμες επανεισροές |
Παρακρατηθέντα κέρδη |
Σύνολο |
|
Την 1η Ιανουαρίου 2025 |
|
3 721 695 |
- 897 690 |
480 906 |
3 304 911 |
|
Αιτηθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους |
16 |
- |
- |
- |
- |
|
Διαθέσιμες επανεισροές σε σχέση με το 2024 |
17 |
- |
- 591 271 |
- |
- 591 271 |
|
Κέρδη χρήσης 2025 |
|
- |
- |
81 555 |
81 555 |
|
Μεταβολές στους πόρους χρηματοδοτών |
|
- |
- 591 271 |
81 555 |
- 509 716 |
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 |
|
3 721 695 |
-1 488 961 |
562 461 |
2 795 195 |
|
|
|
Αιτηθείσα συνεισφορά |
Διαθέσιμες επανεισροές |
Παρακρατηθέντα κέρδη |
Σύνολο |
|
Την 1η Ιανουαρίου 2024 |
|
3 721 695 |
- 587 913 |
390 050 |
3 523 832 |
|
Αιτηθείσα συνεισφορά από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους |
16 |
- |
- |
- |
- |
|
Διαθέσιμες επανεισροές σε σχέση με το 2023 |
17 |
- |
- 309 777 |
- |
- 309 777 |
|
Κέρδη χρήσης 2024 |
|
- |
- |
90 856 |
90 856 |
|
Μεταβολές στους πόρους χρηματοδοτών |
|
- |
- 309 777 |
90 856 |
- 218 921 |
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2024 |
|
3 721 695 |
- 897 690 |
480 906 |
3 304 911 |
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
Σημειώσεις |
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ |
|
|
|
|
Κέρδη χρήσης (*3) |
|
81 555 |
90 856 |
|
Προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν για: |
|
|
|
|
Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης |
|
-5 176 |
52 265 |
|
Μεταβολή απομείωσης επί δανείων και προκαταβολών, καθαρή από αντιλογισμούς |
7.2 |
-8 915 |
-12 145 |
|
Καθαρό αποτέλεσμα από δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
7 |
6 948 |
5 436 |
|
Μεταβολή όσον αφορά δεδουλευμένους τόκους και αποσβεσμένο κόστος από δάνεια και προκαταβολές |
|
-3 776 |
-2 229 |
|
Καθαρή μεταβολή προβλέψεων για δανειακές δεσμεύσεις, καθαρή από αντιλογισμούς |
|
- 735 |
- 718 |
|
Μεταβολές εύλογης αξίας παραγώγων |
13 |
-45 836 |
94 192 |
|
Μεταβολή προεισπραχθέντων εσόδων |
12 |
-2 880 |
- 790 |
|
Αποτελέσματα συναλλαγματικής ισοτιμίας σε δάνεια |
|
95 552 |
-78 744 |
|
Αποτελέσματα μεταβολών συναλλαγματικής ισοτιμίας σε μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης |
|
58 444 |
-23 199 |
|
Αποτελέσματα μεταβολών συναλλαγματικής ισοτιμίας σε καταθέσεις μετρητών |
|
11 405 |
-5 282 |
|
Κέρδη / (Ζημίες) από λειτουργικές δραστηριότητες πριν από τις μεταβολές του ενεργητικού και του παθητικού λειτουργίας |
|
186 586 |
119 642 |
|
Εκταμιεύσεις δανείων |
7 |
- 106 653 |
- 101 394 |
|
Αποπληρωμή δανείων |
7 |
398 998 |
371 568 |
|
Μεταβολή δεδουλευμένων τόκων επί ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους |
5 |
-2 331 |
- 646 |
|
Εκταμιεύσεις για μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης |
8 |
-51 701 |
-69 392 |
|
Καθαρά έσοδα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης |
|
90 480 |
23 033 |
|
Εισπραχθέντα μερίσματα |
21 |
18 573 |
16 548 |
|
Μείωση άλλων στοιχείων ενεργητικού |
|
- |
616 |
|
(Μείωση) άλλων στοιχείων παθητικού |
|
- 245 |
-49 |
|
(Μείωση) των καταβλητέων ποσών στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων |
|
-44 913 |
- 985 |
|
Καθαρές ταμειακές ροές (που χρησιμοποιήθηκαν σε) / από λειτουργικές δραστηριότητες |
|
488 794 |
358 941 |
|
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ |
|
|
|
|
Εισπραχθέντα ποσά από τα κράτη μέλη σε σχέση με επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια |
|
7 482 |
286 800 |
|
Καταβληθέντα ποσά για λογαριασμό κρατών μελών σε σχέση με επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια |
|
- 108 597 |
-68 256 |
|
Καταβληθείσες συνεισφορές για λογαριασμό κρατών μελών |
|
- 347 418 |
- 309 777 |
|
Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες |
|
- 448 533 |
-91 233 |
|
Καθαρή αύξηση ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους |
|
40 261 |
267 708 |
|
Συνοπτική κατάσταση των ταμειακών ροών: |
|
|
|
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους |
|
1 633 830 |
1 371 404 |
|
Καθαρές ταμειακές ροές (που χρησιμοποιήθηκαν σε) / από: |
|
|
|
|
Λειτουργικές δραστηριότητες |
|
488 794 |
358 941 |
|
Χρηματοδοτικές δραστηριότητες |
|
- 448 533 |
-91 233 |
|
Αποτελέσματα των συναλλαγματικών μεταβολών όσον αφορά τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους |
|
-11 405 |
-5 282 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους |
|
1 662 686 |
1 633 830 |
|
Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους συνίστανται σε: |
|
|
|
|
Μετρητά |
5 |
146 087 |
212 466 |
|
Προθεσμιακές καταθέσεις (εξαιρουμένων των δεδουλευμένων τόκων) |
5 |
556 329 |
304 538 |
|
Εμπορικά χρεόγραφα |
5 |
960 270 |
1 116 826 |
|
|
|
1 662 686 |
1 633 830 |
|
(*3) Τα κέρδη του οικονομικού έτους περιλαμβάνουν εισπραχθέντες τόκους ύψους 109,8 εκατ. EUR (2024: 149,1 εκατ. EUR) και καταβληθέντες τόκους ύψους 1,8 εκατ. EUR (2024: 1,9 εκατ. EUR). |
|||
Σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων την 31η Δεκεμβρίου 2025
1 Γενικές πληροφορίες
Η Επενδυτική Διευκόλυνση (Διευκόλυνση) θεσπίστηκε βάσει της συμφωνίας της Κοτονού (συμφωνία) για τη συνεργασία και την αναπτυξιακή βοήθεια η οποία υπογράφηκε την 23η Ιουνίου 2000 μεταξύ της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (χώρες ΑΚΕ), αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφετέρου, αναθεωρήθηκε την 25η Ιουνίου 2005 και την 22α Ιουνίου 2010. Η συμφωνία της Σαμόα, η οποία αντικαθιστά τη συμφωνία της Κοτονού ως το νέο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού Κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΟΚΑΚΕ) [απόφαση (ΕΕ) 2023/2862 του Συμβουλίου της 30ής Οκτωβρίου 2023], υπογράφηκε στις 15 Νοεμβρίου 2023 και άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2024. Διαδέχεται τη συμφωνία της Κοτονού, η οποία ρύθμιζε τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των κρατών ΑΚΕ από το 2000. Η μετάβαση αυτή διασφαλίζει τη συνέχεια των εταιρικών σχέσεων αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις.
Η Διευκόλυνση δεν είναι χωριστή νομική οντότητα και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ ή Τράπεζα) διαχειρίζεται τις συνεισφορές για λογαριασμό των κρατών μελών (δωρητές) σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας και ενεργεί ως διαχειριστής της Διευκόλυνσης.
Δεν καθορίζεται η διάρκεια της Διευκόλυνσης. Η εσωτερική συμφωνία για τη σύσταση του 11ου ΕΤΑ παραμένει σε ισχύ (σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3 αυτής) για όσο διάστημα χρειάζεται για την πλήρη εκτέλεση όλων των ενεργειών που χρηματοδοτούνται βάσει της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ, της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ και του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
Βάσει της συμφωνίας, προβλέπεται χρηματοδότηση από τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών της ΕΕ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συνεισφέρουν με τα ποσά που χορηγούνται για τη χρηματοδότηση της Επενδυτικής Διευκόλυνσης και με επιχορηγήσεις για τη χρηματοδότηση των επιδοτήσεων επιτοκίου, όπως προβλέπεται βάσει των πολυετών δημοσιονομικών πλαισίων (πρώτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που καλύπτει την περίοδο 2000-2007 και αναφέρεται ως το 9ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), δεύτερο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που καλύπτει την περίοδο 2008-2013 και αναφέρεται ως το 10ο ΕΤΑ και τρίτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που καλύπτει την περίοδο 2014-2020 και αναφέρεται ως το 11ο ΕΤΑ). Στην ΕΤΕπ έχει ανατεθεί η διαχείριση:
|
i) |
της Διευκόλυνσης, δηλαδή ενός ανανεώσιμου επιχειρηματικού κεφαλαίου ύψους 3 685,5 εκατ. EUR με σκοπό τη στήριξη επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα σε χώρες ΑΚΕ, εκ των οποίων 48,5 εκατ. EUR χορηγούνται σε Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (χώρες ΥΧΕ), |
|
ii) |
επιχορηγήσεων για τη χρηματοδότηση επιδοτήσεων επιτοκίου μέγιστης αξίας 1 220,85 εκατ. EUR για χώρες ΑΚΕ και 8,5 εκατ. EUR για χώρες ΥΧΕ. Ποσοστό μέχρι 15 % αυτών των επιδοτήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση τεχνικής βοήθειας κατά την εκτέλεση των εκάστοτε έργων. |
Στις 23 Δεκεμβρίου 2020 το Συμβούλιο αποφάσισε την παράταση της περιόδου ανάληψης υποχρεώσεων για την Επενδυτική Διευκόλυνση κατά τουλάχιστον έξι μήνες. Μετά την παράταση, η Τράπεζα ενέκρινε πράξεις σύμφωνα με την εντολή της έως τις 30 Ιουνίου 2021 [απόφαση (ΕΕ) 2020/2233 του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 2020, σχετικά με τη δέσμευση των κεφαλαίων που απορρέουν από επανεισροές στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης ΑΚΕ από πράξεις βάσει του 9ου, 10ου και 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (32)].
Η ΕΕ και οι χώρες ΑΚΕ συμφώνησαν να τροποποιήσουν την απόφαση σχετικά με μεταβατικά μέτρα προκειμένου να παραταθεί η εφαρμογή των διατάξεων της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 ή έως την έναρξη ισχύος της νέας συμφωνίας ή έως την προσωρινή εφαρμογή της νέας συμφωνίας μεταξύ της Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ, αναλόγως ποιο θα συμβεί πρώτο [απόφαση αριθ. 2/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ που τροποποιήθηκε ακολούθως με την απόφαση αριθ. 3/2021 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ (33) της 26ης Νοεμβρίου 2021, την απόφαση (ΕΕ) 2022/970 του Συμβουλίου (34) της 16ης Ιουνίου 2022 και την απόφαση αριθ. 2/2023 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ (35) της 25ης Οκτωβρίου 2023].
Ο κανονισμός NDICI - Global Europe, ο οποίος άρχισε να ισχύει στις 14 Ιουνίου 2021 [κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (36) της 9ης Ιουνίου 2021], παρέχει την κύρια νομική βάση για τη συνδρομή της ΕΕ εκτός της ΕΕ κατά την περίοδο 2021-2027 και τη διακυβέρνηση της νέας θεσμικής εντολής της Τράπεζας για πράξεις εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής ΑΚΕ. Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει την ενσωμάτωση του τρέχοντος ΕΤΑ, το οποίο είναι εκτός προϋπολογισμού, στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Ο κανονισμός NDICI παρέχει τη νομική βάση για την ανάθεση μελλοντικών εντολών της ΕΕ από την Επιτροπή στην ΕΤΕπ για τη δραστηριότητά της εκτός ΕΕ. Θα παρέχει επίσης το πλαίσιο των εξωτερικών επενδύσεων για τη συνεργασία της Ένωσης με ιδρύματα-εταίρους μέσω επιχορηγήσεων ή εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Στο μέλλον, οι επανεισροές από την Επενδυτική Διευκόλυνση θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο του NDICI με τον συνδυασμό ενός ειδικού σκέλους του ιδιωτικού τομέα ΑΚΕ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (ΕΤΒΑ+) και ενός καταπιστευματικού ταμείου. Στις 15 Φεβρουαρίου 2023 υπογράφηκε συμφωνία μεταφοράς μεταξύ της ΕΤΕπ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (συμφωνία μεταφοράς). Σκοπός της συμφωνίας αυτής είναι η μεταφορά των κεφαλαίων που προέρχονται από επανεισροές, στο πλαίσιο της Διευκόλυνσης, όπως καθίστανται διαθέσιμα, σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2020/2233 (επανεισροές στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης ΑΚΕ) και την απόφαση (ΕΕ) 2021/1764 του Συμβουλίου (37) («επανεισροές από το Επενδυτικό Μέσο ΥΧΕ» και, από κοινού με τις επανεισροές στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης, «επανεισροές»). Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. σημείωση 2.4.6 και σημείωση 17.
Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις καλύπτουν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως την 31η Δεκεμβρίου 2025.
Κατόπιν πρότασης της Διευθύνουσας Επιτροπής, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τις οικονομικές καταστάσεις, στις 25 Μαρτίου 2026, και επέτρεψε την υποβολή τους για έγκριση στο Συμβούλιο των Διοικητών μέχρι τις 24 Απριλίου 2026.
2 Σημαντικές λογιστικές πολιτικές
2.1 Βάσεις για την κατάρτιση των καταστάσεων – Δήλωση συμμόρφωσης
Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί στη βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, κάτι που προϋποθέτει ότι η Διευκόλυνση θα είναι σε θέση να καλύψει όλα τα οφειλόμενα ποσά στο πλαίσιο κάθε πράξης για το άμεσο μέλλον, και σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) και έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ). Οι οικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2025 περιλαμβάνουν την κατάσταση οικονομικής θέσης, την κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων, την κατάσταση μεταβολών όσον αφορά τους πόρους χρηματοδοτών, την κατάσταση ταμειακών ροών και τις σημειώσεις.
2.2 Σημαντικές αποφάσεις, παραδοχές και εκτιμήσεις λογιστικού χαρακτήρα
Για την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων απαιτείται να γίνονται εκτιμήσεις και παραδοχές οι οποίες επηρεάζουν τα έσοδα, τα έξοδα, τα στοιχεία ενεργητικού, τα στοιχεία παθητικού και τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αναφέρονται. Η χρήση διαθέσιμων πληροφοριών και η εφαρμογή κριτικού πνεύματος είναι στοιχεία συνυφασμένα με τη διατύπωση εκτιμήσεων. Τα πραγματικά αποτελέσματα στο μέλλον μπορεί να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές και οι διαφορές ενδέχεται να είναι σημαντικές για τις οικονομικές καταστάσεις. Οι εκτιμήσεις και οι υποκείμενες παραδοχές επανεξετάζονται σε διαρκή βάση. Οι εκτιμήσεις των αναθεωρήσεων αναγνωρίζονται μελλοντικά.
Η εφαρμογή κριτικού πνεύματος και εκτιμήσεων απαιτείται κυρίως στους ακόλουθους τομείς:
— Εύλογη αξία χρηματοοικονομικών μέσων
Όταν η εύλογη αξία των χρηματοδοτικών μέσων που εγγράφονται στον ισολογισμό δεν μπορεί να προκύψει από ενεργές αγορές, καθορίζεται με βάση διάφορες τεχνικές αποτίμησης που συνεπάγονται τη χρησιμοποίηση μαθηματικών τύπων. Τα δεδομένα των υποδειγμάτων αυτών προέρχονται, στο μέτρο του δυνατού, από παρατηρήσιμες αγορές. Ωστόσο, όταν αυτό δεν είναι δυνατό, ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας απαιτεί έναν βαθμό εκτίμησης. Οι αποτιμήσεις ταξινομούνται σε διάφορα επίπεδα της κλίμακας ιεράρχησης της εύλογης αξίας με βάση τις παραμέτρους που χρησιμοποιούνται στις τεχνικές αποτίμησης οι οποίες περιγράφονται και παρουσιάζονται
στις σημειώσεις 2.4.2 και 4.
— Ζημίες απομείωσης από δάνεια και προκαταβολές
Η μέτρηση βάσει αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών προϋποθέτει τη λήψη σημαντικών αποφάσεων από τη διοίκηση και, κυρίως, την εκτίμηση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου μετά την αρχική αναγνώριση, την ενσωμάτωση μελλοντοστραφών πληροφοριών και την περαιτέρω εκτίμηση του ποσού και της χρονικής στιγμής των μελλοντικών ταμειακών ροών και των αξιών των εξασφαλίσεων κατά τον καθορισμό των ζημιών απομείωσης. Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε σειρά από παράγοντες που μπορεί να επιφέρουν σημαντικές μεταβολές της χρονικής στιγμής και του ποσού των προβλέψεων για πιστωτικές ζημίες προς αναγνώριση (σημείωση 2.4.2). Οι σχετικές παραδοχές σχετικά με τις επιπτώσεις στην απομείωση που προκύπτουν από το γενικό πλαίσιο αβεβαιότητας και οι αναταράξεις που προέκυψαν το 2024 και συνεχίστηκαν το 2025 περιγράφονται αναλυτικά στη σημείωση 2.4.2.2 και στη σημείωση 3.2.3.7.
— Αποτίμηση μη εισηγμένων επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου
Η αποτίμηση μη εισηγμένων επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου βασίζεται κανονικά σε ένα από τα παρακάτω στοιχεία:
|
— |
σε πρόσφατες συναλλαγές σύμφωνα με τους συνήθεις όρους της αγοράς, |
|
— |
στην τρέχουσα εύλογη αξία άλλων μέσων που στην ουσία είναι τα ίδια, |
|
— |
σε αναμενόμενες ταμειακές ροές που προεξοφλούνται στις τρέχουσες τιμές για στοιχεία με ανάλογες προθεσμίες και παρόμοια χαρακτηριστικά κινδύνου, |
|
— |
σε μέθοδο προσαρμογής της αξίας των καθαρών στοιχείων ενεργητικού, ή |
|
— |
σε άλλα υποδείγματα αποτίμησης. |
Ο προσδιορισμός των ταμειακών ροών και των συντελεστών προεξόφλησης όσον αφορά μη εισηγμένες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εκτιμήσεις. Η Διευκόλυνση διορθώνει τις τεχνικές αποτίμησης σε τακτά χρονικά διαστήματα και ελέγχει την εγκυρότητά τους είτε με βάση την τιμή παρατηρήσιμων τρεχουσών συναλλαγών της αγοράς που αφορούν το ίδιο μέσο είτε με βάση οποιαδήποτε άλλα διαθέσιμα παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς.
— Ενοποίηση οντοτήτων στις οποίες η Διευκόλυνση έχει συμφέροντα
Η ΕΤΕπ αποφάνθηκε ότι καμία από τις οντότητες στις οποίες έχει συμφέροντα δεν ελέγχονται από την ίδια. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι σε όλες αυτές τις οντότητες, ο ομόρρυθμος εταίρος ή ο διαχειριστής του ταμείου ή το διοικητικό συμβούλιο έχουν την αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων και των υποθέσεων της εταιρικής σχέσης και είναι αρμόδιοι και εξουσιοδοτημένοι να προβαίνουν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την εκτέλεση των σκοπών και των στόχων της εταιρικής σχέσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές επενδύσεων και πολιτικής.
2.3 Μεταβολές των λογιστικών προτύπων
Εκτός από τις κατωτέρω μεταβολές, η Διευκόλυνση εφαρμόζει συστηματικά τις λογιστικές μεθόδους που ορίζονται στη σημείωση 2.4 για όλες τις περιόδους που αναφέρονται στις παρούσες οικονομικές καταστάσεις. Η Διευκόλυνση έχει υιοθετήσει τα ακόλουθα νέα πρότυπα και τις ακόλουθες τροποποιήσεις προτύπων.
Νέα και τροποποιημένα πρότυπα που υιοθετήθηκαν από τη Διευκόλυνση
Οι ακόλουθες τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων άρχισαν να ισχύουν για τις οικονομικές καταστάσεις της Διευκόλυνσης από την 1η Ιανουαρίου 2025:
|
— |
Τροποποιήσεις του ΔΛΠ 21 Οι επιδράσεις μεταβολών των τιμών συναλλάγματος: Έλλειψη ανταλλαξιμότητας. |
Οι τροποποιήσεις που αναφέρονται ανωτέρω δεν είχαν ουσιώδη αντίκτυπο στις οικονομικές καταστάσεις της Διευκόλυνσης.
Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις και διερμηνείες που δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμα από τη Διευκόλυνση
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, είχαν εκδοθεί οι ακόλουθες τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων, αλλά δεν ήταν υποχρεωτικές για τις ετήσιες περιόδους αναφοράς που έληγαν στις 31 Δεκεμβρίου 2025:
Τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων που εγκρίθηκαν από την ΕΕ και ισχύουν για τις ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2026 ή μετά την ημερομηνία αυτή:
|
— |
Τροποποιήσεις στην ταξινόμηση και επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών μέσων (τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 1, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 9 και στο ΔΛΠ 7)· |
|
— |
Ετήσιες βελτιώσεις, τόμος 11· |
|
— |
Συμβάσεις που αφορούν ηλεκτρική ενέργεια εξαρτώμενη από τη φύση — Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9 και στο ΔΠΧΑ 7. |
Νέα πρότυπα και τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων που δεν έχουν εγκριθεί ακόμα από την ΕΕ:
|
— |
ΔΠΧΑ 18 Παρουσίαση και γνωστοποίηση στις οικονομικές καταστάσεις |
|
— |
ΔΠΧΑ 19 Θυγατρικές που δεν υπόκεινται σε δημόσια λογοδοσία: Γνωστοποιήσεις· |
Κατά την ημερομηνία έγκρισης αυτών των οικονομικών καταστάσεων, κανένα από τα προαναφερθέντα πρότυπα ή τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων δεν έχει υιοθετηθεί πρώιμα από τη Διευκόλυνση και δεν έχουν εκδοθεί διερμηνείες που να ισχύουν και να πρέπει να ληφθούν υπόψη από τη Διευκόλυνση σε οποιαδήποτε από τις δύο ημερομηνίες του ισολογισμού. Η διοίκηση αναμένει ότι όλες οι σχετικές δηλώσεις θα εκδοθούν για την πρώτη περίοδο που αρχίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόφασης ή μετά από αυτήν και ότι δεν θα υπάρξουν ουσιώδεις επιπτώσεις στις οικονομικές καταστάσεις της Διευκόλυνσης.
2.4 Συνοπτική παρουσίαση των σημαντικών λογιστικών πολιτικών
Η κατάσταση οικονομικής θέσης παρουσιάζει τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού κατά φθίνουσα σειρά ρευστότητας και δεν κάνει διάκριση μεταξύ βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στοιχείων.
2.4.1
Για την κατάρτιση των οικονομικών της καταστάσεων, η Διευκόλυνση χρησιμοποιεί το ευρώ το οποίο είναι επίσης και το νόμισμα λειτουργίας. Εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, οι χρηματοοικονομικές πληροφορίες που παρουσιάζονται σε ευρώ έχουν στρογγυλευτεί στην πλησιέστερη χιλιάδα.
Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία κατά την ημερομηνία της σχετικής συναλλαγής.
Τα χρηματικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού σε άλλα νομίσματα εκτός από το ευρώ μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία που ισχύει την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης. Τα κέρδη ή οι ζημίες που προκύπτουν από τη μετατροπή αυτή εγγράφονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων.
Τα μη νομισματικά στοιχεία, τα μετρούμενα στο ιστορικό τους κόστος σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν κατά τις ημερομηνίες των αρχικών συναλλαγών. Τα μη νομισματικά στοιχεία, τα επιμετρούμενα σε εύλογη αξία σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν την ημερομηνία προσδιορισμού της εύλογης αξίας.
Οι συναλλαγματικές διαφορές που ενδέχεται να προκύψουν από τον διακανονισμό συναλλαγών βάσει συναλλαγματικών ισοτιμιών διαφορετικών από αυτών της ημερομηνίας συναλλαγής, καθώς και οι μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές σχετικά με εκκρεμή χρηματικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού σε ξένο νόμισμα, αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων.
2.4.2
Τα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται αρχικά βάσει της ημερομηνίας διακανονισμού.
Ταξινόμηση και επιμέτρηση
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού
Κατά την αρχική αναγνώριση, το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού ταξινομείται ως επιμετρηθέν στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και η χρηματοοικονομική υποχρέωση ταξινομείται ως επιμετρηθείσα στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.
Βάσει του ΔΠΧΑ 9, η ταξινόμηση ξεκινά με τον καθορισμό του κατά πόσον το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού θα θεωρηθεί χρέος ή συμμετοχικός τίτλος. Το ΔΠΧΑ 9 αναφέρεται στους ορισμούς του ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση.
Χρεωστικοί τίτλοι είναι οι τίτλοι οι οποίοι εμπίπτουν στον ορισμό της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης από την πλευρά του αντισυμβαλλομένου, τα δάνεια και τα χρεόγραφα συμπεριλαμβανομένων των ομολόγων, των γραμματίων ή των πιστοποιητικών που εκδίδονται από δομημένες οντότητες, κρατικές ή εταιρικές.
Ο χρεωστικός τίτλος ταξινομείται στο αποσβεσμένο κόστος εφόσον πληροί και τις δύο ακόλουθες προϋποθέσεις και δεν χαρακτηρίζεται ως επιμετρηθείς στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων:
|
— |
το περιουσιακό στοιχείο διατηρείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου, στόχος του οποίου είναι η διακράτηση περιουσιακών στοιχείων για είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών· και |
|
— |
βάσει των συμβατικών όρων που διέπουν το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, δημιουργούνται σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου (κριτήρια SPPI). |
Οι ανωτέρω προϋποθέσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται σε ολόκληρο το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, ακόμη και αν περιέχει ενσωματωμένο παράγωγο.
Μετοχικοί τίτλοι είναι οι τίτλοι οι οποίοι εμπίπτουν στον ορισμό του μετοχικού κεφαλαίου από την πλευρά του εκδότη· πρόκειται, δηλαδή, για τίτλους που δεν περιέχουν συμβατική υποχρέωση πληρωμής και αποδεικνύουν υπολειμματικό δικαίωμα επί των καθαρών στοιχείων ενεργητικού του εκδότη. Οι μετοχικοί τίτλοι επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.
Κατά την αρχική αναγνώριση ενός μέσου μετοχικού κεφαλαίου το οποίο δεν διακρατείται για διαπραγμάτευση, η Διευκόλυνση δύναται να επιλέξει αμετάκλητα να παρουσιάσει τις επερχόμενες μεταβολές στα λοιπά συνολικά έσοδα. Αυτή η επιλογή γίνεται στη βάση της μεμονωμένης επένδυσης.
Όλα τα λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως επιμετρηθέντα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.
Αξιολόγηση επιχειρηματικού μοντέλου
Η ΕΤΕπ, ως διαχειριστής της Διευκόλυνσης, προβαίνει σε αξιολόγηση του στόχου του επιχειρηματικού μοντέλου στο πλαίσιο του οποίου διακρατείται ένας χρεωστικός τίτλος σε επίπεδο χαρτοφυλακίου, καθώς αυτό αντικατοπτρίζει με τον καλύτερο τρόπο πώς γίνεται η διαχείριση της επιχείρησης και πώς διαβιβάζονται οι πληροφορίες στη διοίκηση. Στις πληροφορίες που εξετάστηκαν περιλαμβάνονται τα εξής:
|
— |
οι αναφερόμενες πολιτικές και οι στόχοι του χαρτοφυλακίου, καθώς και η εφαρμογή των πολιτικών αυτών στην πράξη. Ειδικότερα, κατά πόσον η στρατηγική της διοίκησης επικεντρώνεται στην εξασφάλιση συμβατικών εσόδων από τόκους, διατηρώντας συγκεκριμένο προφίλ επιτοκίου, με αντιστοίχιση της διάρκειας των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με τη διάρκεια των υποχρεώσεων που χρηματοδοτούν τα εν λόγω στοιχεία ενεργητικού ή με πραγματοποίηση ταμειακών ροών μέσω της πώλησης των περιουσιακών στοιχείων· |
|
— |
πώς αξιολογείται η απόδοση του χαρτοφυλακίου και πώς αναφέρεται αυτή στη διοίκηση της Διευκόλυνσης· |
|
— |
τους κινδύνους που επηρεάζουν την απόδοση του επιχειρηματικού μοντέλου (και των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που διακρατούνται στο πλαίσιο του εν λόγω επιχειρηματικού μοντέλου) και πώς γίνεται η διαχείριση των λόγω κινδύνων· και |
|
— |
η συχνότητα, ο όγκος και η χρονική στιγμή των πωλήσεων στις προηγούμενες περιόδους, οι λόγοι αυτών των πωλήσεων και οι εκτιμήσεις σχετικά με τη μελλοντική δραστηριότητα πωλήσεων. |
Ωστόσο, οι πληροφορίες σχετικά με τη δραστηριότητα πωλήσεων δεν αντιμετωπίζονται μεμονωμένα, αλλά στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης του τρόπου με τον οποίον επιτυγχάνεται ο δεδηλωμένος στόχος της Διευκόλυνσης για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιούνται οι ταμειακές ροές.
Το επιχειρηματικό μοντέλο για τις πράξεις άμεσης δανειοδότησης του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο περιγράφεται και αναφέρεται στη σημείωση 25.
Κριτήρια πληρωμών αποκλειστικά κεφαλαίου και τόκων (SPPI)
Για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης, ο όρος «κεφάλαιο» ορίζεται ως η εύλογη αξία του χρεωστικού τίτλου κατά την αρχική αναγνώριση. Ο όρος «τόκοι» ορίζεται ως ο υπολογισμός της διαχρονικής αξίας του χρήματος και του πιστωτικού κινδύνου που συνδέεται με το ανεξόφλητο υπόλοιπο κεφαλαίου κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης χρονικής περιόδου και των λοιπών βασικών κινδύνων και του κόστους δανεισμού (π.χ. κίνδυνος ρευστότητας και διοικητικό κόστος), καθώς και ενός περιθωρίου κέρδους.
Κατά την αξιολόγηση του κατά πόσον οι συμβατικές ταμειακές ροές συνιστούν αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων, λαμβάνονται υπόψη οι συμβατικοί όροι του τίτλου. Σε αυτή περιλαμβάνεται η αξιολόγηση του κατά πόσον το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού περιέχει συμβατικό όρο ο οποίος θα μπορούσε να αλλάξει τη χρονική στιγμή ή το ύψος των συμβατικών ταμειακών ροών με αποτέλεσμα να μην εκπληρώνεται αυτός ο όρος.
Παύση αναγνώρισης
Η Διευκόλυνση παύει να αναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού όταν τα συμβατικά δικαιώματα επί των ταμειακών ροών από το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού εκπνέουν ή όταν τα δικαιώματα είσπραξης των συμβατικών ταμειακών ροών μεταφέρονται σε συναλλαγή στην οποία η Διευκόλυνση είτε μεταβιβάζει τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από την κυριότητα του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού είτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από την κυριότητα αλλά δεν διατηρεί τον έλεγχο του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού.
Κατά την παύση αναγνώρισης ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού ή μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης (σημείωση 2.4.4), η διαφορά ανάμεσα στην καθαρή λογιστική αξία του στοιχείου ενεργητικού ή της υποχρέωσης (ή στην καθαρή λογιστική αξία του τμήματος του στοιχείου ενεργητικού ή της υποχρέωσης που παύει να αναγνωρίζεται) και στο άθροισμα i) του τιμήματος που εισπράχθηκε ή καταβλήθηκε και ii) τυχόν σωρευτικών κερδών ή ζημιών που έχουν αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκτός από τα σωρευτικά κέρδη και ζημίες που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα για επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων που μεταφέρονται στο αποθεματικό, αντί για τα αποτελέσματα προς διάθεση.
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του IBOR, η Διευκόλυνση αξιολογεί αν είναι σημαντική μια μεταβολή σε χρηματοοικονομικό μέσο στο αποσβεσμένο κόστος, μετά την εφαρμογή της πρακτικής λύσης που εισήγαγε η φάση 2 της μεταρρύθμισης του IBOR. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις που εξέδωσε το IASB, η Διευκόλυνση δεν παύει να αναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό μέσο του οποίου οι συμβατικές ταμειακές ροές τροποποιούνται ως άμεση συνέπεια της μεταρρύθμισης και η μεταβολή είναι οικονομικά ισοδύναμη με την προηγούμενη βάση για τον προσδιορισμό των συμβατικών ταμειακών ροών (δηλαδή τη βάση αμέσως πριν από τη μεταβολή).
Αναταξινόμηση
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού δεν αναταξινομούνται μετά την αρχική τους αναγνώριση, με εξαίρεση το διάστημα που έπεται της αλλαγής επιχειρηματικού μοντέλου της Διευκόλυνσης για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού.
Τροποποίηση
Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού που επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος θεωρείται τροποποιημένο όταν οι συμβατικές ταμειακές ροές του αποτελούν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης ή τροποποίησης με άλλον τρόπο. Η επαναδιαπραγμάτευση ή η τροποποίηση μπορεί να οδηγεί ή να μην οδηγεί στην παύση αναγνώρισης του παλαιού και στην αναγνώριση του νέου χρηματοοικονομικού μέσου.
Ουσιώδης συμβατική τροποποίηση των ταμειακών ροών χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού που επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος η οποία έχει ως αποτέλεσμα την παύση αναγνώρισης του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού οδηγεί στην αναγνώριση του νέου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού στην εύλογη αξία του, καθώς και στην καταγραφή του κέρδους ή της ζημίας που προκύπτει από την τροποποίηση στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων στο «Αποτέλεσμα χρηματοοικονομικών πράξεων».
Μια συμβατική τροποποίηση θεωρείται ουσιώδης όταν η προεξοφλημένη παρούσα αξία των ταμειακών ροών βάσει των αναθεωρημένων όρων (προεξοφλημένη με χρήση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου) διαφέρει τουλάχιστον κατά 10 % από την προεξοφλημένη παρούσα αξία των υπόλοιπων ταμειακών ροών του αρχικού χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού. Λαμβάνονται επίσης υπόψη ποιοτικοί παράγοντες, όπως η μεταβολή του νομίσματος στο οποίο εκφράζεται το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού και τα χαρακτηριστικά της μετατροπής.
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του IBOR, η Διευκόλυνση αξιολογεί αν είναι σημαντική μια μεταβολή σε χρηματοοικονομικό μέσο στο αποσβεσμένο κόστος, μετά την εφαρμογή της πρακτικής λύσης που εισήγαγε η φάση 2 της μεταρρύθμισης του IBOR. Η Διευκόλυνση επικαιροποιεί το πραγματικό επιτόκιο, χωρίς να τροποποιεί τη λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού μέσου εάν η βάση για τον προσδιορισμό των συμβατικών ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού μέσου, επιμετρούμενες στο αποσβεσμένο κόστος, μεταβάλλεται ως άμεση συνέπεια της μεταρρύθμισης και εάν η μεταβολή είναι οικονομικά ισοδύναμη με την προηγούμενη βάση (δηλαδή τη βάση αμέσως πριν από τη μεταβολή).
Επιμέτρηση εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών μέσων
Εύλογη αξία είναι η τιμή που μπορεί να ληφθεί για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή να καταβληθεί για τη μεταβίβαση υποχρέωσης σε κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης στη βασική αγορά, ή ελλείψει αυτής, στην πλέον συμφέρουσα αγορά στην οποία η Διευκόλυνση έχει πρόσβαση κατά την ημερομηνία αυτή.
Κατά περίπτωση, η ΕΤΕπ επιμετρά, για λογαριασμό της Διευκόλυνσης, την εύλογη αξία ενός μέσου με τη χρήση της επίσημης χρηματιστηριακής τιμής σε μια ενεργό αγορά για το εν λόγω μέσο. Η αγορά θεωρείται ενεργή αν οι συναλλαγές για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση λαμβάνουν χώρα με επαρκή συχνότητα και όγκο ώστε να παρέχονται συνεχώς πληροφορίες τιμολόγησης.
Όταν η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που είναι εγγεγραμμένα στην κατάσταση οικονομικής θέσης δεν μπορεί να προκύψει από ενεργές αγορές, καθορίζεται με βάση διάφορες τεχνικές αποτίμησης που συνεπάγονται τη χρησιμοποίηση μαθηματικών υποδειγμάτων. Τα δεδομένα των υποδειγμάτων αυτών προέρχονται, στο μέτρο του δυνατού, από παρατηρήσιμες αγορές. Ωστόσο, όταν αυτό δεν είναι δυνατό, ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας απαιτεί έναν βαθμό εκτίμησης. Η επιλεγμένη τεχνική αποτίμησης ενσωματώνει όλους τους παράγοντες που οι συμμετέχοντες στην αγορά θα λάμβαναν υπόψη κατά την τιμολόγηση συναλλαγής.
Αυτές οι τεχνικές αποτίμησης είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν υποδείγματα καθαρής παρούσας αξίας και προεξοφλημένων ταμειακών ροών, συγκρίσεις με παρόμοια μέσα για τα οποία υπάρχουν παρατηρήσιμες τιμές της αγοράς, το υπόδειγμα Black-Scholes και πολυωνυμικά υποδείγματα τιμολόγησης δικαιωμάτων προαίρεσης, καθώς και άλλα υποδείγματα αποτίμησης. Οι παραδοχές και οι παράμετροι που χρησιμοποιούνται στις τεχνικές αποτίμησης περιλαμβάνουν επιτόκια άνευ κινδύνου και επιτόκια αναφοράς, πιστωτικά περιθώρια που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση προεξοφλητικών επιτοκίων, τιμές ομολόγων και μετοχών, συναλλαγματικές ισοτιμίες, μετοχές και τιμές χρηματιστηριακών δεικτών, καθώς και προβλεπόμενες διακυμάνσεις και συσχετισμούς τιμών.
Στόχος των τεχνικών αποτίμησης είναι η επιμέτρηση της εύλογης αξίας που αντικατοπτρίζει την τιμή που μπορεί να ληφθεί για την πώληση του περιουσιακού στοιχείου ή που μπορεί να καταβληθεί για τη μεταβίβαση της υποχρέωσης σε μια κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης.
Η Τράπεζα χρησιμοποιεί ευρέως αναγνωρισμένα υποδείγματα αποτίμησης για τον καθορισμό της εύλογης αξίας κοινών και πιο απλών χρηματοοικονομικών μέσων, όπως οι συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων και νομισμάτων που χρησιμοποιούν μόνο παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς και απαιτούν σε περιορισμένο βαθμό κρίσεις και εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων. Οι παρατηρήσιμες τιμές και οι παράμετροι υποδειγμάτων είναι συνήθως διαθέσιμες στην αγορά εισηγμένων χρεογράφων και μετοχικών τίτλων, καθώς και στην αγορά παραγώγων διαπραγματεύσιμων σε χρηματιστήριο και απλών εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, όπως οι συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων. Η διαθεσιμότητα παρατηρήσιμων αγοραίων τιμών και παραμέτρων υποδειγμάτων μειώνει την ανάγκη για κρίσεις και εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων, καθώς και την αβεβαιότητα που συνδέεται με τον προσδιορισμό των εύλογων αξιών. Η διαθεσιμότητα παρατηρήσιμων αγοραίων τιμών και παραμέτρων κυμαίνεται ανάλογα με τα προϊόντα και τις αγορές και υπόκειται στις αλλαγές που προκύπτουν από τα ειδικά γεγονότα και τις γενικές συνθήκες που διέπουν τις χρηματοοικονομικές αγορές.
Όσον αφορά τα πιο σύνθετα μέσα, η Τράπεζα χρησιμοποιεί εσωτερικά υποδείγματα αποτίμησης, τα οποία έχουν αναπτυχθεί με βάση αναγνωρισμένα υποδείγματα αποτίμησης. Ορισμένες ή όλες οι σημαντικές παράμετροι των υποδειγμάτων αυτών είναι δυνατό να μην είναι παρατηρήσιμες στην αγορά και προκύπτουν από τιμές ή συντελεστές της αγοράς ή εκτιμώνται βάσει παραδοχών. Ορισμένα δάνεια και ορισμένες εγγυήσεις για τις οποίες δεν υφίσταται ενεργός αγορά αποτελούν παραδείγματα μέσων με σημαντικές μη παρατηρήσιμες παραμέτρους. Τα υποδείγματα αποτίμησης που χρησιμοποιούν σημαντικές μη παρατηρήσιμες παραμέτρους απαιτούν υψηλότερο βαθμό κρίσης και εκτίμησης στον τομέα της διαχείρισης για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας. Στον τομέα της διαχείρισης απαιτείται συνήθως κρίση και εκτίμηση για την επιλογή του κατάλληλου υποδείγματος αποτίμησης που πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών του υπό αποτίμηση χρηματοοικονομικού μέσου, για τον προσδιορισμό της πιθανότητας αθέτησης υποχρέωσης ή εκ των προτέρων καταβολής εκ μέρους αντισυμβαλλομένου, καθώς και για την επιλογή κατάλληλων προεξοφλητικών επιτοκίων.
Η Διευκόλυνση επιμετρά εύλογες αξίες με τη χρήση της ακόλουθης ιεράρχησης εύλογης αξίας που αντικατοπτρίζει τη σημασία των παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για αυτές τις επιμετρήσεις:
|
— |
Επίπεδο 1: παράμετροι που είναι μη προσαρμοσμένες χρηματιστηριακές αγοραίες τιμές σε ενεργές αγορές για ταυτόσημα μέσα στα οποία η Διευκόλυνση έχει πρόσβαση. |
|
— |
Επίπεδο 2: παράμετροι πέραν των επίσημων χρηματιστηριακών τιμών που περιλαμβάνονται στο Επίπεδο 1, οι οποίες είναι παρατηρήσιμες είτε άμεσα (δηλαδή ως τιμές) είτε έμμεσα (δηλαδή προερχόμενες από τιμές). Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει μέσα αποτιμώμενα με βάση χρηματιστηριακές αγοραίες τιμές σε ενεργές αγορές για παρόμοια μέσα, χρηματιστηριακές τιμές για πανομοιότυπα ή παρόμοια μέσα σε αγορές που θεωρούνται λιγότερο από ενεργές ή άλλες τεχνικές αποτίμησης, εφόσον όλες οι σημαντικές παράμετροι είναι άμεσα ή έμμεσα παρατηρήσιμες βάσει δεδομένων της αγοράς. |
|
— |
Επίπεδο 3: μη παρατηρήσιμες παράμετροι. Αυτή η κατηγορία περιέχει όλα τα μέσα για τα οποία η τεχνική αποτίμησης περιλαμβάνει παραμέτρους που δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα και οι μη παρατηρήσιμες παράμετροι έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην αποτίμηση του μέσου. Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει μέσα που αποτιμώνται με βάση χρηματιστηριακές τιμές για παρόμοια μέσα για τα οποία απαιτούνται σημαντικές μη παρατηρήσιμες προσαρμογές ή παραδοχές ώστε να αντικατοπτρίζονται οι διαφορές μεταξύ των μέσων. |
Η Διευκόλυνση αναγνωρίζει μεταβιβάσεις μεταξύ επιπέδων της ιεράρχησης εύλογης αξίας στο τέλος της περιόδου αναφοράς κατά τη διάρκεια της οποίας έχει επέλθει η μεταβολή.
Απομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού
Το ΔΠΧΑ 9 βασίζεται σε ένα μελλοντοστραφές υπόδειγμα αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Η ΕΤΕπ έχει θεσπίσει ένα πλαίσιο για τον υπολογισμό των «αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών» το οποίο εξαρτάται από την κατάσταση της μακροοικονομίας. Περιλαμβάνει την κατασκευή παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου σε χρονικό σημείο (PIT) (Πιθανότητα αθέτησης — PD και ζημία σε περίπτωση αθέτησης — LGD) βάσει ενός συστηματικού παράγοντα (πιστωτικού κύκλου) που καθοδηγείται από τη μακροοικονομία και προβλέπεται μέσω μακροοικονομικών προβλέψεων ή σεναρίων. Οι τελικές αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες είναι ένας σταθμισμένος βάσει πιθανοτήτων μέσος όρος των αντίστοιχων αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών του μακροοικονομικού σεναρίου. Το μελλοντοστραφές υπόδειγμα απομείωσης εφαρμόζεται σε χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος, σε συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων, καθώς και σε αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού.
Στο πλαίσιο του ΔΠΧΑ 9, οι προβλέψεις ζημιών μετρώνται με έναν από τους δύο ακόλουθους τρόπους:
|
— |
αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δωδεκαμήνου: πρόκειται για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες που προκύπτουν από πιθανά γεγονότα αθέτησης εντός 12 μηνών μετά την ημερομηνία του ισολογισμού· και |
|
— |
αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής: πρόκειται για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες που προκύπτουν από όλα τα πιθανά γεγονότα αθέτησης καθ’ όλη την αναμενόμενη διάρκεια ζωής ενός χρηματοοικονομικού μέσου. |
Το ΔΠΧΑ 9 ορίζει ένα υπόδειγμα απομείωσης «τριών σταδίων» που βασίζεται σε μεταβολές στην πιστωτική ποιότητα από την αρχική αναγνώριση. Τα χρηματοοικονομικά μέσα ταξινομούνται στο στάδιο 1, εκτός από εκείνα τα μέσα για τα οποία εντοπίζεται σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την αρχική αναγνώριση. Στο πλαίσιο αυτό, περιλαμβάνεται τόσο η ποσοτική όσο και η ποιοτική πληροφόρηση και ανάλυση, με βάση την εμπειρογνωσία της Τράπεζας, συμπεριλαμβανομένων μελλοντοστραφών πληροφοριών.
Αγορασμένα ή δημιουργημένα στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας (POCI) είναι τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τα οποία, από την πρώτη αναγνώριση, θεωρείται ότι ταξινομούνται στο στάδιο 3. Για τα αγορασμένα ή δημιουργημένα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας, οι σωρευτικές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μετά την αρχική αναγνώριση αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
Η αξιολόγηση της Τράπεζας για τα στάδια του ΔΠΧΑ 9 βασίζεται σε μια διαδοχική προσέγγιση η οποία χρησιμοποιεί πληροφορίες που αφορούν ειδικά τον αντισυμβαλλόμενο ή το μέσο και συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές και τις διαδικασίες για τα εσωτερικά σήματα έγκαιρης προειδοποίησης (ΣΕΠ), τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ) και τη ρύθμιση.
Η ΕΤΕπ θεωρεί ότι το υφιστάμενο μελλοντοστραφές υπόδειγμα αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών θεωρείται επαρκώς ισχυρό ώστε να συνυπολογίζει τέτοια ακραία φαινόμενα, τα οποία αποτυπώνονται άμεσα μέσω των μακροοικονομικών προβολών και της χρονικής διάρθρωσης της πιθανότητας αθέτησης.
Σε περίπτωση που έχει επέλθει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, το χρηματοοικονομικό μέσο μεταφέρεται στο στάδιο 2, αλλά δεν θεωρείται ακόμη απομειωμένης πιστωτικής αξίας. Σε περίπτωση που το χρηματοοικονομικό μέσο είναι απομειωμένης πιστωτικής αξίας, μεταφέρεται στη συνέχεια στο στάδιο 3.
Για τον προσδιορισμό του σταδίου 3, η Τράπεζα καθορίζει κατά πόσον υφίσταται αντικειμενικό τεκμήριο μη εξυπηρετούμενου ανοίγματος. Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού θεωρείται ότι υπόκειται σε αθέτηση όταν ο δανειολήπτης δεν αναμένεται να εξυπηρετήσει πλήρως τις πιστωτικές του υποχρεώσεις στη Διευκόλυνση ή όταν ο δανειολήπτης έχει καθυστερήσει να αποπληρώσει οποιαδήποτε ουσιαστική υποχρέωσή του προς τη Διευκόλυνση τουλάχιστον κατά 90 ημέρες.
Υπό αυτή την έννοια, το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού θεωρείται απομειωμένης αξίας όταν διαπιστώνεται ότι είναι πιθανό η Διευκόλυνση να μην κατορθώσει να εισπράξει όλα τα οφειλόμενα ποσά σύμφωνα με τους αρχικούς συμβατικούς όρους ή ισοδύναμη αξία. Τα μεμονωμένα πιστωτικά ανοίγματα αξιολογούνται βάσει των χαρακτηριστικών του δανειολήπτη, της γενικής οικονομικής κατάστασης, των πόρων και του ιστορικού πληρωμών, των προοπτικών υποστήριξης από οικονομικά υπεύθυνους εγγυητές και, κατά περίπτωση, βάσει της αξίας ρευστοποίησης τυχόν εξασφάλισης.
Όλες οι απαιτήσεις απομειωμένης αξίας αναθεωρούνται και αναλύονται τουλάχιστον ανά εξάμηνο. Τυχόν επακόλουθες αλλαγές στα ποσά ή στη χρονική στιγμή των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις θα επιφέρουν μεταβολή της πρόβλεψης για πιστωτικές ζημίες και θα χρεωθούν ή θα πιστωθούν στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η πρόβλεψη απομείωσης αντιλογίζεται μόνον όταν η πιστωτική ποιότητα έχει βελτιωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να δικαιολογεί την εύλογη διασφάλιση της έγκαιρης είσπραξης του κεφαλαίου και των τόκων σύμφωνα με τους αρχικούς συμβατικούς όρους της συμφωνίας από την οποία απορρέει η απαίτηση. Διαγραφή πραγματοποιείται όταν το σύνολο ή μέρος μιας απαίτησης θεωρείται μη εισπρακτέο ή όταν γίνεται άφεση. Οι διαγραφές χρεώνονται έναντι των απομειώσεων που είχαν καθοριστεί προηγουμένως ή απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων και μειώνουν το ποσό του κεφαλαίου μιας απαίτησης. Οι ανακτήσεις του συνόλου ή μέρους ποσών που είχαν προηγουμένως διαγραφεί πιστώνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που διαγράφονται θα μπορούσαν να συνεχίσουν να υπόκεινται σε διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης για λόγους συμμόρφωσης με τις διαδικασίες της Τράπεζας για την ανάκτηση των οφειλόμενων ποσών.
Επιμέτρηση αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών – Δεδομένα, παραδοχές και τεχνικές
Η επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής εφαρμόζεται σε περιουσιακά στοιχεία του σταδίου 2 και του σταδίου 3, ενώ η επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών δωδεκαμήνου εφαρμόζεται σε περιουσιακά στοιχεία του σταδίου 1.
Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες υπολογίζονται βάσει των ακόλουθων μεταβλητών:
|
— |
Πιστοληπτική διαβάθμιση και πιθανότητα αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο (PD), |
|
— |
Ζημία σε περίπτωση αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο (LGD), |
|
— |
Άνοιγμα σε αθέτηση (EAD). |
Η πιστοληπτική διαβάθμιση ενός αντισυμβαλλομένου καθορίζεται σε συγκεκριμένη ημερομηνία, με τη χρήση υποδειγμάτων δελτίων βαθμολόγησης προσαρμοσμένων στις διάφορες κατηγορίες αντισυμβαλλομένων και ανοιγμάτων.
Κάθε πιστοληπτική διαβάθμιση χαρτογραφείται σε συγκεκριμένη πιθανότητα αθέτησης που αντιπροσωπεύει το ενδεχόμενο αθέτησης οικονομικής υποχρέωσης του αντισυμβαλλομένου, είτε εντός των επόμενων 12 μηνών είτε κατά την υπολειπόμενη διάρκεια ζωής της υποχρέωσης. Ως εκ τούτου, οι πιστοληπτικές διαβαθμίσεις αποτελούν τα πρωταρχικά δεδομένα για τον προσδιορισμό της χρονικής διάρθρωσης της πιθανότητας αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο για ανοίγματα. Η ΕΤΕπ συλλέγει πληροφορίες απόδοσης και αθέτησης για τα ανοίγματα πιστωτικού κινδύνου της Διευκόλυνσης. Τα δεδομένα που συγκεντρώνονται κατηγοριοποιούνται ανά είδος κλάδου και ανά κατηγορία περιφέρειας. Διαφορετικοί κλάδοι και περιφέρειες με ομοιογενή αντίδραση σε πιστωτικούς κύκλους αναλύονται παράλληλα.
Η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί στατιστικά υποδείγματα για την ανάλυση των δεδομένων που έχει συγκεντρώσει και για την κατάρτιση εκτιμήσεων σχετικά με την υπολειπόμενη διάρκεια ζωής της πιθανότητας αθέτησης ανοιγμάτων, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αναμένεται να μεταβληθούν λόγω παρέλευσης του χρόνου και με δεδομένα μακροοικονομικά σενάρια.
Η ζημία λόγω αθέτησης (LGD) αντιπροσωπεύει την πρόβλεψη της ΕΤΕπ όσον αφορά τον λόγο της ζημίας από άνοιγμα εξαιτίας αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους ενός αντισυμβαλλομένου προς το ποσό που είναι ανεξόφλητο κατά τον χρόνο της αθέτησης. Η LGD μπορεί, επίσης, να οριστεί ως «1 - Ποσοστό ανάκτησης». Η εκτιμώμενη ζημία σε περίπτωση αθέτησης ορίζεται κυρίως ανά γεωγραφική περιοχή και ανά είδος αντισυμβαλλομένου, με πέντε κύριες κατηγορίες ανοιγμάτων: κρατικό χρέος, δημόσιοι οργανισμοί, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εταιρικές χρηματοδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις έργου. Το ύψος της ζημίας σε περίπτωση αθέτησης μπορεί να προσαρμοστεί περαιτέρω βάσει των ειδικών χαρακτηριστικών του προϊόντος και της σύμβασης του ανοίγματος.
Η ΕΤΕπ ενσωματώνει πληροφορίες σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο και μελλοντοστραφείς πληροφορίες στην εκτίμησή της αν ο πιστωτικός κίνδυνος ενός τίτλου έχει αυξηθεί σημαντικά μετά την αρχική του αναγνώριση και στην επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών.
Για τη μέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η ΕΤΕπ έχει αναπτύξει μια υπό όρους προσέγγιση διαμόρφωσης υποδειγμάτων, η οποία ονομάζεται υπόδειγμα της πιθανότητας αθέτησης σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο (PIT PD), για τον υπολογισμό της χρονικής διάρθρωσης της πιθανότητας αθέτησης, η οποία περιλαμβάνει:
|
— |
τον ορισμό μιας οικονομικά εύλογης σχέσης συνάρτησης μεταξύ του πιστωτικού κύκλου και των μακροοικονομικών μεταβλητών, και |
|
— |
μια δέσμη τριών μακροοικονομικών σεναρίων (ένα βασικό σενάριο και δύο σενάρια που αντικατοπτρίζουν την ύφεση και την ανάκαμψη της οικονομίας) με πολυετή δυνητική υλοποίηση του ΑΕΠ και των συναφών πιθανοτήτων. |
Για τη δημιουργία των μακροοικονομικών σεναρίων, η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί ένα μακρο-ημιδομημένο υπόδειγμα πολλαπλών εξισώσεων της παγκόσμιας οικονομίας πολλαπλών χωρών με ειδικές ανά χώρα δέσμες. Το κεντρικό/βασικό σενάριο σχεδιάστηκε έτσι ώστε να συνάδει με τις πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα θετικά και αρνητικά σενάρια σχεδιάζονται με βάση το κεντρικό σενάριο με την ανάπτυξη του υποδείγματος πολλαπλών χωρών/πολλαπλών εξισώσεων. Τα σενάρια προκύπτουν από τον κλυδωνισμό του ΑΕΠ, το οποίο αποτελεί τον βασικό δείκτη μέτρησης της οικονομικής δραστηριότητας. Οι κλυδωνισμοί του πραγματικού ΑΕΠ βαθμονομούνται ώστε να αναπαράγουν την παρατηρούμενη μεταβλητότητα της μεταβλητής. Επίσης, εφαρμόζεται η γνώμη εμπειρογνωμόνων, κατά περίπτωση, για τη βελτίωση του μεγέθους και της επιμονής των κλυδωνισμών του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, οι κλυδωνισμοί προσδιορίζονται μαζί με μια συνάρτηση απόσβεσης με σκοπό να προσδιοριστεί ο αντίκτυπος των κλυδωνισμών διαχρονικά. Οι πιθανότητες που συνδέονται με κάθε σενάριο καθορίζονται λαμβάνοντας υπόψη τους δείκτες (μεταβλητότητας) της αγοράς και τους εσωτερικά ανεπτυγμένους δείκτες/τα μέσα παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται με συνεπή τρόπο διαχρονικά για την αποτύπωση της αβεβαιότητας.
Τα υποδείγματα PIT PD και PIT LGD της ΕΤΕπ χρησιμοποιούν τις ίδιες προβλεπόμενες τιμές του πιστωτικού κύκλου με τις κύριες εισροές βάσει διαφορετικών μακροοικονομικών σεναρίων. Ο πιστωτικός κύκλος υπολογίζεται με βάση τα ποσοστά υποβάθμισης του εξωτερικού οργανισμού αξιολόγησης και τις προβολές των ετήσιων ρυθμών αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, καθώς και τη διαφορά μεταξύ μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων επιτοκίων.
Το άνοιγμα σε αθέτηση (EAD) αντιπροσωπεύει το αναμενόμενο άνοιγμα σε περίπτωση αθέτησης και βασίζεται στο τρέχον άνοιγμα στον αντισυμβαλλόμενο και σε πιθανές μεταβολές του τρέχοντος ποσού που επιτρέπονται από τη σύμβαση, συμπεριλαμβανομένης της απόσβεσης. Το EAD ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού είναι η μεικτή λογιστική αξία του. Όσον αφορά τις δεσμεύσεις δανειοδότησης και τις οικονομικές εγγυήσεις, το EAD περιλαμβάνει το ποσό που αναλήφθηκε.
2.4.2.1 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους
Η Διευκόλυνση εξομοιώνει τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους με λογαριασμούς όψεως, βραχυπρόθεσμες καταθέσεις ή εμπορικά χρεόγραφα των οποίων η προθεσμία λήξης δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους εμφανίζονται αποτιμούμενα στο αποσβεσμένο κόστος στην κατάσταση οικονομικής θέσης
2.4.2.2 Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού
Τα ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού περιλαμβάνουν εισηγμένα και μη εισηγμένα ομόλογα για τα οποία υπάρχει πρόθεση να διακρατηθούν μέχρι τη λήξη τους και εμπορικά χρεόγραφα με ληκτότητα άνω των τριών μηνών και, ως εκ τούτου, ταξινομούνται επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος.
Αυτά τα ομόλογα και εμπορικά χρεόγραφα αρχικά επιμετρώνται στο κόστος, που είναι η εύλογη αξία τους συν κάθε άμεσα καταλογιστέο κόστος συναλλαγής. Η διαφορά μεταξύ τιμής εισόδου και αξίας εξόφλησης αποσβένεται σύμφωνα με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου κατά την εναπομένουσα διάρκεια ζωής του μέσου.
2.4.2.3 Δάνεια και προκαταβολές
Το χαρτοφυλάκιο δανείων και προκαταβολών μπορεί να αποτελείται από χρεωστικούς τίτλους, όπως δάνεια και χρεόγραφα, συμπεριλαμβανομένων των ομολόγων, των γραμματίων ή των πιστοποιητικών που εκδίδονται από δομημένες οντότητες με την πρόθεση να τα διακρατούν μέχρι τη λήξη τους και να συγκεντρώνουν τις συμβατικές ταμειακές ροές.
Τα δάνεια και οι προκαταβολές περιλαμβάνουν:
|
— |
δάνεια και προκαταβολές που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος, |
|
— |
δάνεια και προκαταβολές που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. |
Τα δάνεια που προέρχονται από τη Διευκόλυνση εγγράφονται στα στοιχεία του ενεργητικού της Διευκόλυνσης όταν γίνεται μεταβίβαση μετρητών στους δανειολήπτες. Τα μη εκταμιευθέντα τμήματα των δανείων καταχωρίζονται στην ονομαστική τους αξία, εκτός ισολογισμού. Τα δάνεια τα οποία πληρούν τις προϋποθέσεις των κριτηρίων SPPI, καταχωρίζονται αρχικά στο κόστος (στα καθαρά εκταμιευθέντα ποσά τους), που συνιστά την εύλογη αξία των ταμειακών διαθεσίμων που διατέθηκαν για να χορηγηθεί το δάνειο, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εξόδων συναλλαγής, και στη συνέχεια επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου.
Τα χρεόγραφα αναγνωρίζονται στα στοιχεία ενεργητικού της Διευκόλυνσης όταν γίνεται μεταβίβαση μετρητών στον εκδότη και μπορούν να λάβουν τη μορφή συμβατικά συνδεδεμένου χρεωστικού τίτλου ή χρεωστικού τίτλου ενιαίας δόσης. Τα μη εκταμιευθέντα τμήματα των χρεογράφων καταχωρίζονται στην ονομαστική τους αξία, εκτός ισολογισμού. Τα χρεόγραφα επιμετρώνται αρχικά στο κόστος, το οποίο συνίσταται στην εύλογη αξία συν τυχόν άμεσα καταλογιστέο κόστος συναλλαγής, και στη συνέχεια επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Η διαφορά μεταξύ τιμής εισόδου και αξίας εξόφλησης αποσβένεται σύμφωνα με τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου κατά την εναπομένουσα διάρκεια ζωής του μέσου.
Η πολιτική απομείωσης για τα δάνεια και τις προκαταβολές περιγράφεται στη σημείωση 2.4.2.
Τα δάνεια και οι προκαταβολές που δεν πληρούν το επιχειρηματικό μοντέλο ή το κριτήριο SPPI επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η τεχνική επιμέτρησης της εύλογης αξίας που χρησιμοποιείται βασίζεται σε μια τεχνική προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή στην αξία ρευστοποίησης.
Για τον αντίκτυπο της μεταρρύθμισης του IBOR στην επανεπιμέτρηση δανείων και προκαταβολών στο αποσβεσμένο κόστος, ανατρέξτε στις ειδικές παραγράφους της σημείωσης 2.4.2 — Ταξινόμηση και επιμέτρηση / Τροποποίηση.
2.4.2.4 Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης
Η Διευκόλυνση διατηρεί δύο είδη επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου: i) άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου και ii) επενδύσεις σε ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων. Οι μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους συν το κόστος συναλλαγών. Μετέπειτα οι μεταβολές της εύλογης αξίας, συμπεριλαμβανομένων των κερδών και ζημιών από τη μετατροπή ξένων νομισμάτων, αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Καθαρό αποτέλεσμα μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης».
Το μη αναληφθέν αλλά δεσμευμένο τμήμα αυτών των επενδύσεων εγγράφεται ως ενοποιημένες αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού στην ονομαστική τους αξία.
Επιμέτρηση εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών μέσων
Η εύλογη αξία προσδιορίζεται με την εφαρμογή της μεθόδου της αθροιστικής καθαρής αξίας ενεργητικού («ΚΑΕ») (με την παραδοχή ότι, παρά την απουσία άμεσα εξακριβώσιμης αγοραίας αξίας, η ΚΑΕ είναι η βέλτιστη εκτίμηση της εύλογης αξίας). Για μη εισηγμένες επενδύσεις, όταν η εύλογη αξία δεν μπορεί να αντληθεί από την ενεργό αγορά, καθορίζεται μέσω της εφαρμογής αναγνωρισμένων τεχνικών αποτίμησης (σημείωση 4.2.1).
Η αποδοτέα ΚΑΕ προσαρμόζεται με βάση τα γεγονότα από την ημερομηνία της τελευταίας διαθέσιμης ΚΑΕ έως την ημερομηνία του ισολογισμού, στον βαθμό που η Διευθύνουσα Επιτροπή θεωρεί σημαντική την εν λόγω προσαρμογή. Οι σημαντικές προσαρμογές τροποποιούνται έως ότου το Διοικητικό Συμβούλιο εγκρίνει τις οικονομικές καταστάσεις του έτους. Στο πλαίσιο αυτό, λόγω του γενικού πλαισίου αβεβαιότητας, της συσσώρευσης διαφόρων κινδύνων ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και της μεταβλητότητας που παρατηρήθηκε όσον αφορά τις επιδόσεις, η Τράπεζα ενίσχυσε τις οικείες τεχνικές αποτίμησης για να εκτιμήσει κάθε προσαρμογή στην εύλογη αξία των επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου για τις ΚΑΕ που δεν αναφέρθηκαν από τους διαχειριστές κεφαλαίων κατά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων της Διευκόλυνσης.
Για συγκεκριμένες επενδύσεις για τις οποίες δεν είναι εύκολο να προσδιοριστούν οι ΚΑΕ, ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν άλλες κατευθυντήριες γραμμές, για παράδειγμα, οι κατευθυντήριες γραμμές αποτίμησης των διεθνών κεφαλαίων ιδιωτικών συμμετοχών και επιχειρηματικών κεφαλαίων (IPEV), όπως έχουν δημοσιευθεί από το διοικητικό συμβούλιο IPEV, και θα απαιτηθούν λεπτομερέστερη παρακολούθηση και επανεξέταση. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, τα ταμεία ταξινομούνται εσωτερικά σε τρεις κατηγορίες:
|
— |
κατηγορία I — κεφάλαια που έχουν υιοθετήσει τις απαιτήσεις εύλογης αξίας του ΔΠΧΑ 13 ή τις κατευθυντήριες γραμμές IPEV, για τα οποία διενεργείται ειδική επανεξέταση προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ΚΑΕ αποτελεί αξιόπιστη εκτίμηση της εύλογης αξίας· |
|
— |
κατηγορία ΙΙ — κεφάλαια που έχουν υιοθετήσει άλλες κατευθυντήριες γραμμές αποτίμησης (όπως της πρώην EVCA του 2001) ή πρότυπα που μπορούν να θεωρηθούν εναρμονισμένα με το ΔΠΧΑ 13, για τα οποία μπορεί να υπολογιστεί ισοδύναμη ΚΑΕ· και |
|
— |
κατηγορία ΙΙΙ — κεφάλαια που δεν έχουν υιοθετήσει τις απαιτήσεις εύλογης αξίας του ΔΛΠ 13 ή άλλες κατευθυντήριες γραμμές αποτίμησης εναρμονισμένες με το ΔΛΠ 13. |
Αξιολόγηση της σημαντικής επιρροής
Οι συμμετοχές που αποκτώνται από τη Διευκόλυνση αντιπροσωπεύουν κατά κανόνα επενδύσεις σε ταμεία ιδιωτικών συμμετοχών ή επιχειρηματικών κεφαλαίων. Σύμφωνα με την πρακτική του κλάδου, οι επενδύσεις αυτές είναι γενικά επενδύσεις στις οποίες έχουν από κοινού συνεισφέρει διάφοροι επενδυτές, εκ των οποίων κανένας δεν είναι σε θέση να επηρεάσει μεμονωμένα τις καθημερινές πράξεις και την επενδυτική δραστηριότητα του ταμείου. Κατά συνέπεια, η συμμετοχή ενός επενδυτή σε διοικητικό όργανο τέτοιου ταμείου, καταρχήν, δεν του παρέχει το δικαίωμα να επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες του ταμείου. Επίσης, οι μεμονωμένοι επενδυτές ενός ταμείου ιδιωτικών συμμετοχών ή επιχειρηματικών κεφαλαίων δεν προσδιορίζουν τις πολιτικές ενός ταμείου, όπως την πολιτική διανομής μερίσματος ή άλλων στοιχείων. Οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονται κατά κανόνα από τη διοίκηση του ταμείου με βάση τη συμφωνία μετόχων που διέπει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της διοίκησης και όλων των μετόχων του ταμείου. Επίσης, η συμφωνία μετόχων εμποδίζει, κατά κανόνα, μεμονωμένους επενδυτές να προβαίνουν σε διμερή εκτέλεση σημαντικών συναλλαγών με το ταμείο, να ανταλλάσσουν διοικητικό προσωπικό ή να έχουν προνομιακή πρόσβαση σε ουσιώδεις τεχνικές πληροφορίες. Οι επενδύσεις της Διευκόλυνσης εκτελούνται σύμφωνα με την προαναφερθείσα πρακτική του κλάδου, εξασφαλίζοντας ότι αυτή δεν ασκεί έλεγχο ούτε κάποια μορφή σημαντικής επιρροής κατά την έννοια του ΔΠΧΑ 10 και του ΔΛΠ 28 σε καμία από αυτές τις επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων στις οποίες η Διευκόλυνση κατέχει πάνω από το 20 % των δικαιωμάτων ψήφου.
2.4.3
Τα συμβόλαια οικονομικών εγγυήσεων είναι συμβόλαια βάσει των οποίων απαιτείται από τη Διευκόλυνση να πραγματοποιήσει συγκεκριμένες πληρωμές για την αποζημίωση του κατόχου, λόγω ζημίας που υφίσταται από την αδυναμία συγκεκριμένου οφειλέτη να καταβάλει εγκαίρως οφειλόμενες πληρωμές, σύμφωνα με τους όρους ενός χρεωστικού τίτλου.
Οι οικονομικές εγγυήσεις καταλογίζονται βάσει του ΔΠΧΑ 9 – Χρηματοοικονομικά μέσα, είτε ως «Παράγωγα» είτε ως «Οικονομικές εγγυήσεις», ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητές τους, όπως ορίζονται από το ΔΠΧΑ 9.
Η λογιστική πολιτική για τα παράγωγα αναφέρεται στη σημείωση 2.4.5.
Οι οικονομικές εγγυήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην κατάσταση οικονομικής θέσης στην ενότητα «Προβλέψεις για εκδοθείσες εγγυήσεις» στην εύλογη αξία συν το κόστος συναλλαγών το οποίο αποδίδεται απευθείας στην έκδοση των οικονομικών εγγυήσεων. Στην αρχική αναγνώριση, η υποχρέωση καταβολής αντιστοιχεί στην καθαρή παρούσα αξία των αναμενόμενων εισροών προμηθειών εγγύησης ή των αρχικών αναμενόμενων ζημιών.
Μετά την αρχική αναγνώριση, οι οικονομικές εγγυήσεις αποτιμώνται στο υψηλότερο από τα ακόλουθα ποσά:
|
— |
Το ποσό της πρόβλεψης ζημίας όπως καθορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9· και |
|
— |
Οι προμήθειες εγγύησης που αναγνωρίστηκαν αρχικά μείον τα έσοδα που αναγνωρίστηκαν σύμφωνα με τις αρχές του ΔΠΧΑ 15. |
Τυχόν αύξηση ή μείωση της καθαρής υποχρέωσης (όπως επιμετράται βάσει του ΔΠΧΑ 9) που απορρέει από χρηματοοικονομικές εγγυήσεις πέραν της καταβολής καταπτώσεων εγγυήσεων αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Μεταβολή προβλέψεων για εγγυήσεις».
Η εισπραχθείσα προμήθεια της εγγύησης αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Έσοδα από αμοιβές και προμήθειες» βάσει πίνακα απόσβεσης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15 για τη διάρκεια της οικονομικής εγγύησης.
2.4.4
Ταξινόμηση και επιμέτρηση
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος εκτός από τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις οι οποίες:
|
— |
επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (π.χ. υποχρεώσεις σε παράγωγα)· και |
|
— |
προσδιορίζονται ως επιμετρούμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. |
Η Διευκόλυνση παύει την αναγνώριση μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης όταν οι συμβατικές υποχρεώσεις της εκπληρώνονται, ακυρώνονται ή εκπνέουν.
2.4.5
Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα περιλαμβάνουν συναλλαγματικές ανταλλαγές σε διαφορετικά νομίσματα, συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων σε διαφορετικά νομίσματα και βραχυπρόθεσμες συμφωνίες συναλλαγματικών ανταλλαγών («FX swaps»).
Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται αρχικά βάσει της ημερομηνίας της διαπραγμάτευσης.
Στο πλαίσιο των συνήθων δραστηριοτήτων της, η Διευκόλυνση μπορεί να συνάπτει συμβάσεις ανταλλαγής (swap contracts) για την κάλυψη ειδικών δανειοδοτικών πράξεων ή προθεσμιακές συμβάσεις συναλλάγματος με σκοπό την αντιστάθμιση των συναλλαγματικών της θέσεων, που εκφράζονται σε άλλα νομίσματα εκτός από το ευρώ και τα οποία αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ενεργό αγορά, με σκοπό την αντιστάθμιση κερδών ή ζημιών που προκαλούνται από διακυμάνσεις συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Όλα τα παράγωγα επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και αναφέρονται ως παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα. Η εύλογη αξία προκύπτει κατά κύριο λόγο από τα υποδείγματα προεξοφλημένων ταμειακών ροών, από τα υποδείγματα καθορισμού τιμών δικαιωμάτων προαίρεσης και από τις προσφορές τιμών τρίτων.
Τα παράγωγα εγγράφονται στην εύλογη αξία και καταχωρίζονται ως στοιχεία ενεργητικού όταν η εύλογη αξία τους είναι θετική και ως στοιχεία παθητικού όταν η εύλογη αξία τους είναι αρνητική. Οι μεταβολές της εύλογης αξίας παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων υπό τη «Μεταβολή εύλογης αξίας παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων».
Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, οι απαιτήσεις διαχωρισμού όσον αφορά τα ενσωματωμένα παράγωγα έχουν καταργηθεί για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ή τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και, ως εκ τούτου, η υβριδική σύμβαση αντιμετωπίζεται ως σύνολο για την ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης, αντίστοιχα.
2.4.6
Οι συνεισφορές των κρατών μελών αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης ως απαιτήσεις την ημερομηνία της απόφασης του Συμβουλίου για τον καθορισμό της χρηματοοικονομικής συνεισφοράς που πρέπει να καταβάλουν τα κράτη μέλη στη Διευκόλυνση.
Οι συνεισφορές των κρατών μελών πληρούν τους ακόλουθους όρους και, επομένως, ταξινομούνται ως συμμετοχικοί τίτλοι:
|
— |
όπως ορίζεται στη συμφωνία συνεισφοράς, δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να αποφασίσουν για τη χρησιμοποίηση των καθαρών στοιχείων ενεργητικού της Διευκόλυνσης σε περίπτωση εκκαθάρισης της Διευκόλυνσης, |
|
— |
ανήκουν στην κατηγορία μέσων που υπάγεται σε όλες τις άλλες κατηγορίες μέσων, |
|
— |
όλα τα χρηματοοικονομικά μέσα στην κατηγορία μέσων που υπάγονται σε όλες τις άλλες κατηγορίες μέσων έχουν πανομοιότυπα χαρακτηριστικά, |
|
— |
το μέσο δεν περιέχει κανένα στοιχείο που να απαιτεί ταξινόμηση ως υποχρέωση, και |
|
— |
οι συνολικές αναμενόμενες ταμειακές ροές καταλογιστέες στο μέσο κατά τη διάρκεια ισχύος του βασίζονται ουσιαστικά στα κέρδη ή τις ζημίες, τη μεταβολή στα αναγνωριζόμενα καθαρά περιουσιακά στοιχεία ή τη μεταβολή στην εύλογη αξία των αναγνωρισμένων και μη αναγνωρισμένων καθαρών περιουσιακών στοιχείων της Διευκόλυνσης κατά τη διάρκεια ισχύος του μέσου. |
Οι συνεισφορές ταξινομούνται και επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος στις οικονομικές καταστάσεις.
Οι καταβληθείσες συνεισφορές από τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύουν τις διαθέσιμες επανεισροές που καταβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με τη συμφωνία μεταφοράς, από το 2024 και έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου κάθε έτους, η ΕΤΕπ αναφέρει γραπτώς το ποσό των διαθέσιμων επανεισροών στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης ΑΚΕ και το ποσό των διαθέσιμων επανεισροών από το Επενδυτικό Μέσο ΥΧΕ, που έχουν συσσωρευτεί αντίστοιχα στις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους (έκθεση για τις διαθέσιμες επανεισροές). Στην έκθεση για τις διαθέσιμες επανεισροές γίνεται διάκριση μεταξύ των επανεισροών που πρόκειται να μεταφερθούν στην Επιτροπή (επανεισροές ΑΚΕ και ΥΧΕ) και των επανεισροών που πρόκειται να μεταφερθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι διαθέσιμες επανεισροές αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης κατά την αποστολή της αντίστοιχης αίτησης πληρωμής στη Διευκόλυνση.
2.4.7
Οι τόκοι δανείων που προέρχονται από τη Διευκόλυνση εγγράφονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων («Τόκοι και συναφή έσοδα») και στην κατάσταση οικονομικής θέσης («Δάνεια και προκαταβολές») σύμφωνα με τη λογιστική σε δεδουλευμένη βάση και σύμφωνα με το αποτελεσματικό επιτόκιο, το οποίο είναι το επιτόκιο που προεξοφλεί επακριβώς τις εκτιμώμενες μελλοντικές πληρωμές ή εισπράξεις μετρητών που αντιστοιχούν στην αναμενόμενη διάρκεια του δανείου στην καθαρή λογιστική αξία του. Όταν η εγγεγραμμένη αξία δανείου μειωθεί λόγω απομείωσης, η αναγνώριση εσόδων από τόκους συνεχίζεται με βάση το αποτελεσματικό αρχικό επιτόκιο που ισχύει για τη νέα λογιστική αξία.
Οι τόκοι των αγορασμένων ή δημιουργημένων δανείων απομειωμένης πιστωτικής αξίας καταχωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων («Τόκοι και συναφή έσοδα») και στην κατάσταση οικονομικής θέσης («Δάνεια και απαιτήσεις») σύμφωνα με τη λογιστική σε δεδουλευμένη βάση και σύμφωνα με το προσαρμοσμένο στον κίνδυνο πραγματικό επιτόκιο, σε όλη τη διάρκεια ζωής του δανείου, το οποίο είναι το επιτόκιο που προεξοφλεί επακριβώς τις εκτιμώμενες μελλοντικές πληρωμές ή εισπράξεις μετρητών που αντιστοιχούν στην αναμενόμενη διάρκεια του δανείου στο αποσβεσμένο κόστος του δανείου.
Οι επιδοτήσεις επιτοκίου που εισπράττονται για τους πόρους της Διευκόλυνσης αναβάλλονται και αναγνωρίζονται ως προσαρμογή της πραγματικής απόδοσης, ενώ καταγράφονται στην κατηγορία «Τόκοι και συναφή έσοδα» της κατάστασης εσόδων για την περίοδο από την εκταμίευση έως την αποπληρωμή του επιδοτούμενου δανείου.
Οι προμήθειες ανάληψης υποχρεώσεων προεισπράττονται και αναγνωρίζονται ως έσοδα με βάση τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου για την περίοδο από την εκταμίευση του δανείου μέχρι την αποπληρωμή του και παρουσιάζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στη θέση «Τόκοι και συναφή έσοδα».
2.4.8
Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, η Διευκόλυνση διαχειρίζεται επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια (ΤΒ) για λογαριασμό των κρατών μελών.
Το μέρος των συνεισφορών των κρατών μελών που διατίθενται για την πληρωμή επιδοτήσεων επιτοκίου και ΤΒ δεν καταχωρίζονται στους πόρους χρηματοδοτών της Διευκόλυνσης αλλά ταξινομούνται ως οφειλές έναντι τρίτων. Η Διευκόλυνση πραγματοποιεί εκταμιεύσεις υπέρ των τελικών δικαιούχων και στη συνέχεια μειώνει τις οφειλές έναντι τρίτων.
Όταν ποσά που συνεισφέρονται για επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια δεν χορηγούνται εξ ολοκλήρου, τότε αναταξινομούνται ως συνεισφορά στη Διευκόλυνση.
2.4.9
Έσοδα από τόκους ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων της Διευκόλυνσης σύμφωνα με τη λογιστική σε δεδουλευμένη βάση.
2.4.10
Οι αμοιβές που εισπράττονται έναντι υπηρεσιών παρεχόμενων για δεδομένη χρονική περίοδο αναγνωρίζονται ως έσοδα κατά την περίοδο παροχής των υπηρεσιών, ενώ οι αμοιβές που εισπράττονται από την εκτέλεση μιας σημαντικής πράξης αναγνωρίζονται ως έσοδα μετά την ολοκλήρωση της σημαντικής πράξης. Οι αμοιβές αυτές παρουσιάζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Έσοδα από αμοιβές και προμήθειες».
Τα μερίσματα που αφορούν μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης αναγνωρίζονται κατά τη δήλωσή τους και παρουσιάζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία «Καθαρά πραγματοποιηθέντα κέρδη από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης».
2.4.11
Το πρωτόκολλο περί προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προσαρτήθηκε στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορίζει ότι τα στοιχεία ενεργητικού, τα έσοδα και τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία των θεσμικών οργάνων της Ένωσης απαλλάσσονται από όλους τους άμεσους φόρους.
3 Διαχείριση κινδύνων
Στην παρούσα σημείωση παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την έκθεση της Διευκόλυνσης σε πιστωτικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους και τη δυνατότητά της να τους διαχειρίζεται και να τους ελέγχει, κυρίως όσον αφορά τους βασικούς κινδύνους που συνδέονται με τη χρησιμοποίηση χρηματοοικονομικών μέσων. Πρόκειται για τους ακόλουθους κινδύνους:
|
— |
πιστωτικός κίνδυνος: ο κίνδυνος ζημίας λόγω αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους πελάτη ή αντισυμβαλλομένου, με αποτέλεσμα πιστωτικό άνοιγμα κάθε μορφής, περιλαμβανομένου του κινδύνου διακανονισμού (38), |
|
— |
κίνδυνος ρευστότητας: ο κίνδυνος μια οντότητα να μην είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει τις αυξήσεις στοιχείων ενεργητικού και να καλύψει υποχρεώσεις που καθίστανται ληξιπρόθεσμες, χωρίς να προκληθούν απαράδεκτες ζημίες, |
|
— |
κίνδυνος αγοράς: ο κίνδυνος οι μεταβολές των αγοραίων τιμών και των συντελεστών, όπως επιτόκια, τιμές μετοχών και συναλλαγματικές ισοτιμίες να επηρεάσουν τα έσοδα ή την αξία των μετοχών μιας οντότητας σε χρηματοοικονομικά μέσα. |
3.1 Οργάνωση της διαχείρισης κινδύνων
Η ΕΤΕπ προσαρμόζει διαρκώς το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.
Η διεύθυνση διαχείρισης κινδύνων και κανονιστικής συμμόρφωσης του ομίλου ΕΤΕπ (GR&C) αναγνωρίζει, αξιολογεί, παρακολουθεί και υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με τους κινδύνους στους οποίους εκτίθεται η Διευκόλυνση, κατά τρόπο ανεξάρτητο. Στο πλαίσιο της διαφύλαξης του διαχωρισμού των καθηκόντων, η διεύθυνση GR&C είναι ανεξάρτητη από το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών (Front Office) και παρέχει δεύτερη γνώμη σχετικά με όλες τις προτάσεις του τμήματος εξυπηρέτησης πελατών που έχουν συνέπειες στους κινδύνους.
Σε επίπεδο ΕΤΕπ, ο υπεύθυνος διαχείρισης κινδύνων του ομίλου (GCRO) υποβάλλει έκθεση σχετικά με τους κινδύνους του ομίλου στη Διευθύνουσα Επιτροπή της ΕΤΕπ υπό την εποπτεία του μέλους της Διευθύνουσας Επιτροπής που είναι αρμόδιο για τη διαχείριση κινδύνων. Ο GCRO έχει άμεση πρόσβαση στην Επιτροπή Πολιτικής Κινδύνων και μπορεί να απευθύνεται απευθείας στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΤΕπ και να επικοινωνεί μαζί του για οποιοδήποτε ζήτημα που εμπίπτει στον τομέα αρμοδιότητάς του.
3.2 Πιστωτικός κίνδυνος
Πιστωτικός κίνδυνος είναι η δυνητική ζημία που μπορεί να προκύψει λόγω αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους πελάτη ή αντισυμβαλλομένου, με αποτέλεσμα πιστωτικό άνοιγμα κάθε μορφής, περιλαμβανομένου του διακανονισμού.
3.2.1
Κατά την πιστωτική ανάλυση επί συμβαλλομένων μερών στο πλαίσιο δανείων, η ΕΤΕπ αξιολογεί τον πιστωτικό κίνδυνο και την αναμενόμενη ζημία με σκοπό τον ποσοτικό προσδιορισμό και την τιμολόγηση του κινδύνου. Η ΕΤΕπ έχει αναπτύξει μια μέθοδο εσωτερικής διαβάθμισης (IRM) με σκοπό να προσδιορίζει τις εσωτερικές διαβαθμίσεις των αντισυμβαλλομένων δανειοληπτών/εγγυητών που σχετίζονται με τον πιστωτικό κίνδυνο. Η μέθοδος αυτή είναι ειδικά σχεδιασμένη για κάθε βασικό είδος πιστωτικού αντισυμβαλλομένου (π.χ. επιχειρήσεις, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί κ.λπ.). Αν ληφθούν υπόψη τόσο η βέλτιστη τραπεζική πρακτική που εφαρμόζεται στην ΕΤΕπ όσο και οι αρχές που διατυπώνονται στο πλαίσιο του κανονισμού για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΚΚΑ), όλοι οι αντισυμβαλλόμενοι που είναι σημαντικοί για το πιστωτικό προφίλ μιας συγκεκριμένης συναλλαγής ταξινομούνται σε κατηγορίες εσωτερικής διαβάθμισης με βάση τη μέθοδο IRM για το εκάστοτε ειδικό είδος αντισυμβαλλομένου. Κάθε αντισυμβαλλόμενος έχει τη δυνατότητα εσωτερικής διαβάθμισης η οποία αντανακλά την πιθανότητα αθέτησης υποχρεώσεών του έπειτα από εμπεριστατωμένη ανάλυση του προφίλ επιχειρηματικού και χρηματοοικονομικού κινδύνου του ίδιου του αντισυμβαλλομένου και του πλαισίου κινδύνου χώρας εντός του οποίου λειτουργεί. Οι προσαρμογές από εμπειρογνώμονες πραγματοποιούνται όταν είναι αναγκαίο λαμβάνοντας υπόψη τη στήριξη που παρέχουν οι μητρικές εταιρείες ή οι κυβερνήσεις των νομικών οντοτήτων, και η τελική διαβάθμιση επιτρέπει παρεκκλίσεις με σκοπό να αντανακλά πληροφορίες (π.χ. τιμολόγηση στην αγορά) που δεν λαμβάνονται υπόψη στο υπόδειγμα.
Η πιστοληπτική αξιολόγηση της χρηματοδότησης έργων και άλλων δομημένων πράξεων με περιορισμένους πόρους χρησιμοποιεί εργαλεία πιστωτικού κινδύνου ειδικά για τον κλάδο και εστιασμένα κατά κύριο λόγο στη διαθεσιμότητα ταμειακών ροών και στην ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους. Μεταξύ των εργαλείων αυτών περιλαμβάνεται η ανάλυση του συμβατικού πλαισίου του εκάστοτε έργου, η ανάλυση αντισυμβαλλομένου και οι προσομοιώσεις ταμειακών ροών. Όπως για τις επιχειρήσεις και τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, κάθε έργο υποβάλλεται σε εσωτερική διαβάθμιση κινδύνου. Τέλος, τα κράτη εκτός ΕΕ αξιολογούνται από το Τμήμα Οικονομικών βάσει ενός στατιστικού υποδείγματος.
Όλες οι εσωτερικές διαβαθμίσεις παρακολουθούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του δανείου και επικαιροποιούνται σε περιοδική βάση.
Προκειμένου να μετριαστεί ο πιστωτικός κίνδυνος, η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί κατά περίπτωση διάφορα μέσα πιστωτικής ενίσχυσης που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εξασφαλίσεις αντισυμβαλλομένου ή σχετικές με το εκάστοτε έργο, εγγυήσεις και συμβατικές ρήτρες, ανάλογα με τη φύση του δανειολήπτη και το είδος της πράξης.
Η Διευκόλυνση δεν χρησιμοποιεί πιστωτικά παράγωγα για να μετριάσει τον πιστωτικό κίνδυνο.
3.2.2
Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τη μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο για τις συνιστώσες της κατάστασης οικονομικής θέσης, συμπεριλαμβανομένων των παραγώγων. Η μέγιστη έκθεση εμφανίζεται ακαθάριστη, πριν από το αποτέλεσμα μετριασμού μέσω της χρήσης εμπράγματων ασφαλειών.
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
Μέγιστη έκθεση |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
||
|
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ |
|
|
||
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
1 665 129 |
1 638 604 |
||
|
Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες |
- |
7 482 |
||
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
7 819 |
783 |
||
|
Δάνεια και προκαταβολές |
1 063 511 |
1 498 048 |
||
|
Άλλα στοιχεία ενεργητικού |
36 833 |
- |
||
|
Σύνολο |
2 773 292 |
3 144 917 |
||
|
Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις |
-17 585 |
-18 320 |
||
|
ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ |
|
|
||
|
Ενδεχόμενες υποχρεώσεις |
|
|
||
|
- |
- |
||
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
|
|
||
|
354 187 |
676 229 |
||
|
2 500 |
2 500 |
||
|
Σύνολο εκτός ισολογισμού |
356 687 |
678 729 |
||
|
Σύνολο πιστωτικού ανοίγματος |
3 112 394 |
3 805 326 |
||
3.2.3
3.2.3.1 Επιμέτρηση του πιστωτικού κινδύνου από δάνεια και προκαταβολές
Δάνεια και προκαταβολές ή εγγυήσεις που αναλαμβάνονται από τη Διευκόλυνση τυγχάνουν ολοκληρωμένης εκτίμησης κινδύνου και ποσοτικής εκτίμησης των αναμενόμενων ζημιών, που αντικατοπτρίζονται στην αξιολόγηση δανείου. Πράξεις στο πλαίσιο κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο (όπως περιγράφεται στη σημείωση 25), εξαιρουμένων των δανείων από ενδιάμεσους, υπόκεινται στις αρχές διαχείρισης κινδύνου της γενικής εντολής, όπως προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΤΕπ για τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο μετοχών. Οι αξιολογήσεις δανείων καταρτίζονται σύμφωνα με γενικώς αποδεκτά κριτήρια, με βάση την ποιότητα του δανειολήπτη, τη λήξη του δανείου, το είδος της εγγύησης και, κατά περίπτωση, τον εγγυητή.
Το σύστημα αξιολόγησης δανείων περιλαμβάνει τις μεθόδους, τις διαδικασίες, τις βάσεις δεδομένων και τα συστήματα πληροφορικής που στηρίζουν την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου στο πλαίσιο δανειοδοτικών πράξεων και την ποσοτική εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών. Συνοψίζει πολυάριθμες πληροφορίες με σκοπό τη σχετική κατάταξη των πιστωτικών κινδύνων των δανείων. Οι αξιολογήσεις δανείων αντανακλούν την παρούσα αξία του εκτιμώμενου ύψους των «αναμενόμενων ζημιών», που συνίσταται στην πιθανότητα αθέτησης εκ μέρους των βασικών οφειλετών, στο άνοιγμα σε αθέτηση και στη σοβαρότητα των ζημιών σε περίπτωση αθέτησης. Αξιολογήσεις δανείων χρησιμοποιούνται για τους ακόλουθους σκοπούς:
|
— |
ως βοήθεια για λεπτομερέστερη και περισσότερο ποσοτική αξιολόγηση των κινδύνων δανεισμού, |
|
— |
ως δείκτης των διακυμάνσεων του πιστωτικού κινδύνου για τους σκοπούς της ιεράρχησης των προσπαθειών παρακολούθησης, |
|
— |
ως περιγραφή της ποιότητας χαρτοφυλακίου του δανείου σε οποιαδήποτε δεδομένη ημερομηνία, και |
|
— |
ως στοιχείο για τις αποφάσεις σχετικά με την αποτίμηση των κινδύνων. |
Για τον προσδιορισμό της αξιολόγησης δανείων χρησιμοποιούνται οι ακόλουθοι παράγοντες:
|
i) |
Η πιστοληπτική ικανότητα του δανειολήπτη: η μονάδα «Διαχείριση κινδύνου» εξετάζει με ανεξάρτητο τρόπο τους δανειολήπτες και αξιολογεί την πιστοληπτική τους ικανότητα με βάση εσωτερικές μεθόδους και εξωτερικά δεδομένα. Σύμφωνα με την προσέγγιση των εσωτερικών διαβαθμίσεων της Βασιλείας ΙΙΙ που επιλέχθηκε, η ΕΤΕπ έχει αναπτύξει μια μέθοδο εσωτερικής διαβάθμισης (IRM) για την εσωτερική διαβάθμιση δανειοληπτών και εγγυητών. Η μέθοδος αυτή βασίζεται σε μια σειρά εξειδικευμένων δελτίων βαθμολόγησης για συγκεκριμένους τύπους αντισυμβαλλομένων. |
|
ii) |
Η συσχέτιση αθέτησης: ποσοτικοποιεί τις πιθανότητες να προκύψουν ταυτόχρονα οικονομικές δυσκολίες τόσο από την πλευρά του δανειολήπτη όσο και από την πλευρά του εγγυητή. Όσο μεγαλύτερη είναι η συσχέτιση μεταξύ των πιθανοτήτων αθέτησης του δανειολήπτη και του εγγυητή, τόσο μικρότερη είναι η αξία της εγγύησης και, ως εκ τούτου, τόσο χαμηλότερη (ή χειρότερη) η αξιολόγηση των δανείων. |
|
iii) |
Η αξία των μέσων εγγύησης και των εξασφαλίσεων: η αξία αυτή αξιολογείται με βάση τον συνδυασμό της πιστοληπτικής ικανότητας του εγγυητή και το είδος του χρησιμοποιούμενου μέσου. |
|
iv) |
Το ισχύον ποσοστό ανάκτησης: εφόσον πρόκειται για το ποσό που αναμενόταν να ανακτηθεί μετά την αθέτηση του αντίστοιχου αντισυμβαλλομένου, εκφράζεται ως ποσοστό επί της αντίστοιχης δανειακής έκθεσης. |
|
v) |
Το συμβατικό πλαίσιο: ένα υγιές συμβατικό πλαίσιο αυξάνει την ποιότητα του δανείου και ενισχύει την αξιολόγηση του δανείου. |
|
vi) |
Η διάρκεια του δανείου ή, γενικότερα, οι ταμειακές ροές του δανείου: ανεξαρτήτως των υπολοίπων παραγόντων, όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του δανείου, τόσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος να προκύψουν δυσκολίες στην εξυπηρέτησή του. |
Η αναμενόμενη ζημία δανείου υπολογίζεται με βάση τον συνδυασμό των έξι ανωτέρω στοιχείων. Ανάλογα με το ύψος της αναμενόμενης ζημίας, ένα δάνειο κατατάσσεται σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:
|
«A» |
Δάνεια πρώτης ποιότητας:
|
|
«B» |
Δάνεια υψηλής ποιότητας: τα δάνεια αυτά αντιπροσωπεύουν κατηγορία στοιχείων ενεργητικού τα οποία η Τράπεζα εμπιστεύεται, μολονότι το ενδεχόμενο κάποιας μικρής αρνητικής εξέλιξης δεν μπορεί να αποκλεισθεί στο μέλλον. Οι υποκατηγορίες B+ και B- χρησιμοποιούνται για να υποδηλώσουν το ενδεχόμενο τέτοιας επιδείνωσης. |
|
«C» |
Δάνεια καλής ποιότητας: ένα παράδειγμα θα μπορούσε να είναι τα ατομικά (μη εξασφαλισμένα) δάνεια προς εύρωστες επιχειρήσεις (π.χ. ισοδύναμη εσωτερική διαβάθμιση Baa1/BBB+), με εύλογη ληκτότητα και κατάλληλες προστατευτικές ρήτρες. |
|
«D» |
Αυτή η κατηγορία διαβάθμισης αντιπροσωπεύει (εκτός από δάνεια που εγκρίθηκαν αρχικά σε αυτό το επίπεδο) το οριακό άνοιγμα που έχει προφίλ κινδύνου γενικά αποδεκτό από την Τράπεζα. Αυτό το σημείο καμπής όσον αφορά την αξιολόγηση δανείων προσδιορίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια με τις υποκατηγορίες D+ και D-. |
|
«E» |
Αυτή η κατηγορία διαβάθμισης περιλαμβάνει δάνεια με μεγαλύτερο προφίλ κινδύνου από το συνήθως αποδεκτό. Περιλαμβάνει επίσης δάνεια τα οποία, κατά τη διάρκειά τους, έχουν αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα και το ενδεχόμενο να καταστούν ζημιογόνα δεν μπορεί να αποκλεισθεί. Για τον λόγο αυτό, τα δάνεια αυτά αποτελούν αντικείμενο στενής και συστηματικής παρακολούθησης. Οι υποκατηγορίες E+ και E- διαφοροποιούν την ένταση αυτής της ειδικής διαδικασίας παρακολούθησης, δεδομένου ότι τα δάνεια με βαθμολόγηση E- βρίσκονται σε τέτοια θέση που υπάρχουν πολλές πιθανότητες το χρέος να μην μπορέσει να εξυπηρετηθεί σε εγκαίρως και επομένως να απαιτηθεί κάποια μορφή αναδιάρθρωσής του που μπορεί, ενδεχομένως, να οδηγήσει σε απομείωση αξίας. |
|
«F» |
Το γράμμα F (fail-αποτυχία) υποδηλώνει δάνεια που αντιπροσωπεύουν απαράδεκτους κινδύνους. Δάνεια με διαβάθμιση F- μπορούν να προκύψουν μόνο από εκκρεμείς συναλλαγές οι οποίες ήλθαν αντιμέτωπες με απρόβλεπτες, έκτακτες και δραματικά δυσμενείς συνθήκες μετά την υπογραφή τους. Όλες οι πράξεις που χαρακτηρίζονται από απώλεια κεφαλαίου στο πλαίσιο της Διευκόλυνσης διαβαθμίζονται στην κατηγορία F και εφαρμόζεται ειδική διάταξη. |
Στην ενότητα 3.2.3.3, ο πίνακας δείχνει την ανάλυση πιστωτικής ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων της Διευκόλυνσης το οποίο βασίζεται στις διάφορες κατηγορίες αξιολόγησης δανείων που περιγράφονται ανωτέρω.
3.2.3.2 Ανάλυση της έκθεσης των δανειοδοτήσεων σε πιστωτικό κίνδυνο
Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τη μέγιστη έκθεση (καθαρή λογιστική αξία) σε πιστωτικό κίνδυνο όσον αφορά δάνεια και προκαταβολές που υπογράφηκαν (είτε εκταμιεύθηκαν είτε δεν εκταμιεύθηκαν) ανά κατηγορία δανειολήπτη, λαμβανομένων υπόψη των εγγυήσεων που χορηγήθηκαν από εγγυητές:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
Στις 31.12.2025 |
Εγγυημένα ποσά |
Μη εγγυημένα ποσά |
Σύνολο |
% συνόλου εκταμιεύσεων |
|
Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα |
37 020 |
590 941 |
627 961 |
59 % |
|
Επιχειρήσεις |
117 547 |
125 812 |
243 359 |
23 % |
|
Δημόσιες αρχές |
- |
- |
- |
0 % |
|
Κράτη |
- |
192 191 |
192 191 |
18 % |
|
Σύνολο εκταμιεύσεων |
154 567 |
908 944 |
1 063 511 |
100 % |
|
Μη εκταμιευθέντα |
19 023 |
317 579 |
336 602 |
|
|
Σύνολο εκταμιευθέντων και μη εκταμιευθέντων |
173 590 |
1 226 523 |
1 400 113 |
|
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
Στις 31.12.2024 |
Εγγυημένα ποσά |
Μη εγγυημένα ποσά |
Σύνολο |
% συνόλου εκταμιεύσεων |
|
Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα |
45 015 |
879 963 |
924 978 |
62 % |
|
Επιχειρήσεις |
164 680 |
193 836 |
358 516 |
24 % |
|
Δημόσιες αρχές |
- |
- |
- |
0 % |
|
Κράτη |
- |
214 554 |
214 554 |
14 % |
|
Σύνολο εκταμιεύσεων |
209 695 |
1 288 353 |
1 498 048 |
100 % |
|
Μη εκταμιευθέντα |
42 259 |
615 650 |
657 909 |
|
|
Σύνολο εκταμιευθέντων και μη εκταμιευθέντων |
251 954 |
1 904 003 |
2 155 957 |
|
Η διεύθυνση «Διαχείριση και παρακολούθηση χαρτοφυλακίου» έχει αναλάβει την ευθύνη για την παρακολούθηση οφειλετών και εγγυητών, καθώς και για τη διενέργεια των σχετικών οικονομικών και συμβατικών ελέγχων. Κατά συνέπεια, η αξιοπιστία των δανείων, των δανειοληπτών και των εγγυητών της Διευκόλυνσης υπόκειται σε διαρκή παρακολούθηση, τουλάχιστον μία φορά το έτος, αλλά ακόμη πιο συχνά κατά περίπτωση, ανάλογα με τα πιστωτικά γεγονότα που επέρχονται. Ειδικότερα, η διεύθυνση «Διαχείριση και παρακολούθηση χαρτοφυλακίου» επανεξετάζει αν πληρούνται τα συμβατικά δικαιώματα και, σε περίπτωση πιστοληπτικής υποβάθμισης και/ή αθέτησης συμβατικής υποχρέωσης, λαμβάνονται μέτρα αποκατάστασης. Μέτρα μετριασμού λαμβάνονται, όποτε κρίνεται αναγκαίο, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Επίσης, στην περίπτωση ανανέωσης τραπεζικών εγγυήσεων που έχουν ληφθεί για τα δάνειά της, εξασφαλίζεται η αντικατάστασή τους ή η έγκαιρη λήψη μέτρων.
3.2.3.3 Ανάλυση πιστωτικής ποιότητας ανά είδος δανειολήπτη
Οι πίνακες που ακολουθούν δείχνουν την ανάλυση πιστωτικής ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων της Διευκόλυνσης την 31η Δεκεμβρίου 2025 και την 31η Δεκεμβρίου 2024, σύμφωνα με τις εφαρμογές αξιολόγησης δανείων, βάσει των δανείων που έχουν υπογραφεί (είτε έχουν εκταμιευτεί είτε όχι):
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||||
|
Στις 31.12.2025 |
|
Υψηλή ποιότητα |
Συνήθης ποιότητα |
Ελάχιστος αποδεκτός κίνδυνος |
Υψηλός κίνδυνος |
Χωρίς διαβάθμιση (*4) |
Σύνολο |
% επί του συνόλου |
|
|
|
A έως B- |
C |
D+ |
D- και παρακάτω |
|
|
|
|
Δανειολήπτης |
Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα |
327 807 |
10 542 |
90 260 |
250 875 |
- |
679 484 |
48 % |
|
|
Επιχειρήσεις |
32 538 |
1 696 |
- |
131 661 |
109 628 |
275 523 |
20 % |
|
|
Δημόσιες αρχές |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
0 % |
|
|
Κράτη |
- |
948 |
14 223 |
429 935 |
- |
445 106 |
32 % |
|
Σύνολο |
|
360 345 |
13 186 |
104 483 |
812 471 |
109 628 |
1 400 113 |
100 % |
|
(*4) *Πράξεις δανειοδότησης επιμετρούμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. |
||||||||
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||||
|
Στις 31.12.2024 |
|
Υψηλή ποιότητα |
Συνήθης ποιότητα |
Ελάχιστος αποδεκτός κίνδυνος |
Υψηλός κίνδυνος |
Χωρίς διαβάθμιση (*5) |
Σύνολο |
% επί του συνόλου |
|
|
|
A έως B- |
C |
D+ |
D- και παρακάτω |
|
|
|
|
Δανειολήπτης |
Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα |
234 681 |
299 526 |
218 172 |
387 621 |
- |
1 140 000 |
53 % |
|
|
Επιχειρήσεις |
41 934 |
3 318 |
- |
189 403 |
195 031 |
429 686 |
20 % |
|
|
Δημόσιοι οργανισμοί |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
0 % |
|
|
Κράτη |
51 820 |
2 929 |
22 375 |
509 147 |
- |
586 271 |
27 % |
|
Σύνολο |
|
328 435 |
305 773 |
240 547 |
1 086 171 |
195 031 |
2 155 957 |
100 % |
|
(*5) *Πράξεις δανειοδότησης επιμετρούμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. |
||||||||
3.2.3.4 Συγκέντρωση κινδύνων σχετικά με δάνεια και προκαταβολές
3.2.3.4.1
Με βάση τη χώρα του δανειολήπτη, το χαρτοφυλάκιο δανείων της Διευκόλυνσης καταμερίζεται στις ακόλουθες γεωγραφικές περιφέρειες (σε χιλιάδες EUR):
|
Χώρα δανειολήπτη |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Κένυα |
170 406 |
246 455 |
|
Αίγυπτος |
146 658 |
224 074 |
|
Μπαρμπέιντος |
111 951 |
67 426 |
|
Αιθιοπία |
109 593 |
117 954 |
|
Ζάμπια |
76 553 |
84 336 |
|
Νιγηρία |
70 645 |
119 847 |
|
Μαυρίκιος |
62 459 |
86 850 |
|
Καμερούν |
48 915 |
58 577 |
|
Ρουάντα |
43 013 |
67 061 |
|
Ουγκάντα |
28 936 |
37 062 |
|
Ζιμπάμπουε |
24 124 |
35 885 |
|
Περιφέρεια χωρών ΑΚΕ |
24 317 |
75 060 |
|
Τόγκο |
22 566 |
91 324 |
|
Σενεγάλη |
17 710 |
18 052 |
|
Κονγκό (Λαϊκή Δημοκρατία) |
16 513 |
23 820 |
|
Νέα Καληδονία |
15 760 |
21 166 |
|
Τανζανία |
9 462 |
16 233 |
|
Μπενίν |
8 702 |
16 208 |
|
Μαυριτανία |
6 123 |
8 717 |
|
Γουινέα |
6 076 |
10 337 |
|
Ακτή Ελεφαντοστού |
4 934 |
7 440 |
|
Δομινικανή Δημοκρατία |
4 850 |
11 006 |
|
Μαδαγασκάρη |
4 815 |
9 122 |
|
Σεϋχέλλες |
4 731 |
5 018 |
|
Εσουατίνι |
4 660 |
5 673 |
|
Αγία Λουκία |
4 253 |
4 864 |
|
Μαλί |
3 730 |
5 707 |
|
Νήσοι Κέιμαν |
2 983 |
5 588 |
|
Μαλάουι |
2 255 |
3 586 |
|
Πράσινο Ακρωτήριο |
1 696 |
3 318 |
|
Μικρονησία |
1 536 |
2 062 |
|
Μοζαμβίκη |
1 048 |
3 126 |
|
Μπουρκίνα Φάσο |
887 |
2 348 |
|
Γαλλική Πολυνησία |
590 |
1 193 |
|
Σαμόα |
61 |
198 |
|
Γκάνα |
- |
1 304 |
|
Αϊτή |
- |
51 |
|
Σύνολο |
1 063 511 |
1 498 048 |
3.2.3.4.2
Ο πίνακας που ακολουθεί αναλύει το χαρτοφυλάκιο δανείων της Διευκόλυνσης ανά κλάδο δραστηριότητας του δανειολήπτη. Δανειοδοτικές πράξεις στις οποίες προηγείται η εκταμίευση προς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς πριν από την εκταμίευση προς τον τελικό δικαιούχο, εγγράφονται στον «Τριτογενή τομέα και λοιπά» (σε χιλιάδες EUR):
|
Κλάδος δραστηριότητας δανειολήπτη |
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες |
627 960 |
924 947 |
|
Δημόσια διοίκηση |
192 191 |
214 554 |
|
Ηλεκτρική ενέργεια |
137 746 |
170 632 |
|
Χημικές ουσίες |
54 806 |
81 046 |
|
Ρυθμιζόμενα δίκτυα |
14 571 |
5 441 |
|
Επιχειρηματικές υπηρεσίες, ΤΠ και μέσα επικοινωνίας |
10 920 |
33 926 |
|
Φαρμακευτικά προϊόντα και ιατρικός εξοπλισμός |
8 305 |
13 227 |
|
Επενδυτικά αγαθά |
6 057 |
7 244 |
|
Μέταλλα και εξόρυξη |
5 175 |
7 157 |
|
Καταναλωτικά αγαθά και λιανικό εμπόριο |
3 499 |
- |
|
Ανάκτηση και ανακύκλωση αποβλήτων |
2 281 |
3 041 |
|
Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη |
- |
36 833 |
|
Σύνολο |
1 063 511 |
1 498 048 |
3.2.3.5 Έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο για κάθε εσωτερική διαβάθμιση κινδύνου
Η ΕΤΕπ χρησιμοποιεί μια μεθοδολογία εσωτερικής διαβάθμισης η οποία εναρμονίζεται με την προσέγγιση βάσει εσωτερικών διαβαθμίσεων σύμφωνα με τη Βασιλεία ΙΙΙ. Στην πλειονότητα των αντισυμβαλλομένων της Διευκόλυνσης έχει αποδοθεί μια εσωτερική διαβάθμιση σύμφωνα με αυτή τη μεθοδολογία. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται αναλυτικά το δανειακό χαρτοφυλάκιο της Διευκόλυνσης ξεκινώντας από την καλύτερη εσωτερική διαβάθμιση του δανειολήπτη ή του εγγυητή, ανάλογα με την περίπτωση. Στις περιπτώσεις όπου δεν διατίθεται εσωτερική διαβάθμιση, χρησιμοποιείται η εξωτερική διαβάθμιση για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης.
Στον πίνακα παρουσιάζονται τόσο τα ανοίγματα σε δάνεια που έχουν υπογραφεί (εκταμιευθέντα και μη εκταμιευθέντα) όσο και τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο ανοίγματα, σύμφωνα με μια εσωτερική μεθοδολογία την οποία χρησιμοποιεί η Διευκόλυνση για τη διαχείριση ορίων.
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||
|
|
|
2025 |
||||
|
|
Ισοδύναμη βαθμίδα Moody’s |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
Σύνολο |
|
Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
|
|
Εσωτερική διαβάθμιση 1 - ελάχιστος πιστωτικός κίνδυνος |
Aaa |
- |
30 258 |
- |
- |
30 258 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος |
Aa1 - Aa3 |
111 954 |
- |
- |
- |
111 954 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 3 - χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος |
A1 - A3 |
8 704 |
- |
- |
- |
8 704 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος |
Baa1 - Baa3 |
163 126 |
- |
2 281 |
- |
165 407 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος |
Ba1 - Ba3 |
42 793 |
4 794 |
- |
- |
47 587 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
B1 - B3 |
319 758 |
54 209 |
- |
- |
373 967 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
κάτω από Caa1 |
38 565 |
216 042 |
- |
- |
254 607 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση |
κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση |
- |
- |
15 553 |
- |
15 553 |
|
Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
- |
- |
- |
148 669 |
148 669 |
|
Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας |
|
-7 186 |
-13 764 |
-2 471 |
-69 774 |
-93 195 |
|
Λογιστική αξία δανείων και προκαταβολών |
|
677 714 |
291 539 |
15 363 |
78 895 |
1 063 511 |
|
Δανειακές δεσμεύσεις |
|
|
|
|
|
|
|
Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος |
Aa1 - Aa3 |
24 971 |
- |
- |
- |
24 971 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος |
Baa1 - Baa3 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος |
Ba1 - Ba3 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
B1 - B3 |
11 397 |
254 999 |
- |
- |
266 396 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
κάτω από Caa1 |
12 500 |
19 582 |
- |
- |
32 082 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση |
κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Χωρίς εσωτερική διαβάθμιση (*6) |
|
- |
- |
- |
- |
- |
|
Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
- |
- |
- |
30 738 |
30 738 |
|
Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας |
|
- 566 |
-17 019 |
- |
- |
-17 585 |
|
Λογιστική αξία δανειακών δεσμεύσεων |
|
48 302 |
257 562 |
- |
30 738 |
336 602 |
|
(*6) Συμφωνίες υπηρεσιών για τις οποίες δεν υπάρχουν υποκείμενοι αντισυμβαλλόμενοι κατά την ημερομηνία αναφοράς. |
||||||
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||
|
|
|
2024 |
||||
|
|
Ισοδύναμη βαθμίδα Moody’s |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
Σύνολο |
|
Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
|
|
Εσωτερική διαβάθμιση 1 - ελάχιστος πιστωτικός κίνδυνος |
Aaa |
- |
38 896 |
- |
- |
38 896 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος |
Aa1 - Aa3 |
67 436 |
- |
- |
- |
67 436 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 3 - χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος |
A1 - A3 |
10 501 |
- |
- |
- |
10 501 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος |
Baa1 - Baa3 |
246 650 |
- |
3 041 |
- |
249 691 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος |
Ba1 - Ba3 |
66 050 |
- |
- |
- |
66 050 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
B1 - B3 |
588 657 |
29 996 |
16 233 |
- |
634 886 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
κάτω από Caa1 |
74 924 |
229 726 |
- |
- |
304 650 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση |
κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση |
- |
- |
22 307 |
- |
22 307 |
|
Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
- |
- |
- |
200 677 |
200 677 |
|
Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας |
|
-9 675 |
-12 576 |
-12 431 |
-62 364 |
-97 046 |
|
Λογιστική αξία δανείων και προκαταβολών |
|
1 044 543 |
286 042 |
29 150 |
138 313 |
1 498 048 |
|
Δανειακές δεσμεύσεις |
|
|
|
|
|
|
|
Εσωτερική διαβάθμιση 2 - πολύ χαμηλός πιστωτικός κίνδυνος |
Aa1 - Aa3 |
86 796 |
- |
- |
- |
86 796 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 4 - μέτριος πιστωτικός κίνδυνος |
Baa1 - Baa3 |
10 000 |
- |
- |
- |
10 000 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 5 - οικονομικά αδύναμος αντισυμβαλλόμενος |
Ba1 - Ba3 |
81 500 |
- |
- |
- |
81 500 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 6 - υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
B1 - B3 |
20 000 |
270 990 |
- |
- |
290 990 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 7 - πολύ υψηλός πιστωτικός κίνδυνος |
κάτω από Caa1 |
12 500 |
11 329 |
- |
- |
23 829 |
|
Εσωτερική διαβάθμιση 8 - αντισυμβαλλόμενος σε αθέτηση |
κάτω από Caa1, αλλά σε αθέτηση |
- |
- |
111 000 |
- |
111 000 |
|
Χωρίς εσωτερική διαβάθμιση (*7) |
|
15 445 |
- |
- |
- |
15 445 |
|
Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
- |
- |
- |
56 669 |
56 669 |
|
Πρόβλεψη ζημίας και προσαρμογή εύλογης αξίας |
|
-1 491 |
-16 829 |
- |
- |
-18 320 |
|
Λογιστική αξία δανειακών δεσμεύσεων |
|
224 750 |
265 490 |
111 000 |
56 669 |
657 909 |
|
Η ΕΤΕπ παρακολουθεί σε διαρκή βάση τα γεγονότα τα οποία επηρεάζουν τους δανειολήπτες και τους εγγυητές της. Ειδικότερα, η ΕΤΕπ αξιολογεί σε μεμονωμένη βάση τα συμβατικά της δικαιώματα σε περίπτωση πιστοληπτικής υποβάθμισης και αναζητά μέτρα μετριασμού. Επίσης, παρακολουθεί στενά τις ανανεώσεις τραπεζικών εγγυήσεων που έχουν ληφθεί για τα δάνειά της ώστε να εξασφαλίζεται η αντικατάστασή τους ή η έγκαιρη λήψη μέτρων εάν χρειάζεται. |
||||||
|
(*7) Συμφωνίες υπηρεσιών για τις οποίες δεν υπάρχουν υποκείμενοι αντισυμβαλλόμενοι κατά την ημερομηνία αναφοράς. |
||||||
3.2.3.6 Καθυστερούμενες οφειλές στο πλαίσιο χορηγηθέντων δανείων και απομειώσεις
Τα ποσά καθυστερούμενων οφειλών εντοπίζονται, παρακολουθούνται και αναφέρονται σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στις «Κατευθυντήριες γραμμές και διαδικασίες για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων παρακολούθησης» και ισχύουν για όλο τον τραπεζικό τομέα. Οι διαδικασίες αυτές συνάδουν με τις βέλτιστες τραπεζικές πρακτικές και εγκρίνονται για όλα τα δάνεια που τελούν υπό τη διαχείριση της ΕΤΕπ.
Η διαδικασία παρακολούθησης είναι δομημένη κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται ότι i) οι δυνητικές καθυστερήσεις οφειλών εντοπίζονται και αναφέρονται δεόντως στις αρμόδιες υπηρεσίες με ελάχιστη καθυστέρηση· ii) οι περιπτώσεις κρίσιμης σημασίας παραπέμπονται αμέσως στο κατάλληλο επιχειρησιακό επίπεδο λήψης αποφάσεων· iii) προβλέπεται τακτική υποβολή εκθέσεων στη διοίκηση της Διευκόλυνσης σχετικά με το γενικό καθεστώς.
Οι καθυστερήσεις και οι απομειώσεις σχετικά με δάνεια και προκαταβολές μπορούν να αναλυθούν ως εξής (σε χιλιάδες EUR):
|
|
Δάνεια και προκαταβολές 31.12.2025 |
Δάνεια και προκαταβολές 31.12.2024 |
|
Λογιστική αξία |
1 063 511 |
1 498 048 |
|
|
|
|
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
|
|
|
Ακαθάριστο ποσό |
15 553 |
22 307 |
|
Απομείωση - Πρόβλεψη ζημίας |
-2 471 |
-12 431 |
|
Λογιστική αξία των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
13 082 |
9 876 |
|
Ληξιπρόθεσμα αλλά μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
|
|
|
Ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις |
|
|
|
0-30 ημέρες |
201 |
229 |
|
30-90 ημέρες |
- |
26 |
|
90-180 ημέρες |
- |
- |
|
άνω των 180 ημερών |
- |
25 |
|
Λογιστική αξία ληξιπρόθεσμων αλλά μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
201 |
280 |
|
Λογιστική αξία μη ληξιπρόθεσμων και μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
1 050 228 |
1 487 892 |
|
Σύνολο λογιστικής αξίας δανείων και προκαταβολών |
1 063 511 |
1 498 048 |
3.2.3.7 Ευαισθησία των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών σε μελλοντικές οικονομικές συνθήκες (σε χιλιάδες EUR)
Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες εμφανίζουν ευαισθησία σε κρίσεις και παραδοχές που πραγματοποιούνται όσον αφορά τη διατύπωση μελλοντοστραφών σεναρίων. Η ΕΤΕπ διενεργεί ανάλυση ευαισθησίας των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών που αναγνωρίζονται σε σημαντικές κατηγορίες των στοιχείων ενεργητικού της.
Οι προβλέψεις των μελλοντικών οικονομικών συνθηκών (μέσω μακροοικονομικών σεναρίων) αποτελούν στοιχεία για το υπόδειγμα πρόβλεψης που παράγει παραμέτρους κινδύνου υπό όρους, οι οποίες αποτελούν στοιχείο για τον υπολογισμό της πρόβλεψης ζημίας.
Τα σενάρια προκύπτουν από τον κλυδωνισμό του ΑΕΠ, το οποίο αποτελεί τον βασικό δείκτη μέτρησης της οικονομικής δραστηριότητας. Οι κλυδωνισμοί του πραγματικού ΑΕΠ βαθμονομούνται ώστε να αναπαράγουν την προηγούμενη μεταβλητότητα της μεταβλητής. Επιπλέον, εφαρμόζεται η γνώμη εμπειρογνωμόνων, κατά περίπτωση, για τη βελτίωση του μεγέθους και της επιμονής των κλυδωνισμών του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, οι κλυδωνισμοί προσδιορίζονται μαζί με μια συνάρτηση απόσβεσης με σκοπό να προσδιοριστεί ο αντίκτυπος των κλυδωνισμών διαχρονικά. Οι πιθανότητες που συνδέονται με κάθε σενάριο καθορίζονται λαμβάνοντας υπόψη τους δείκτες (μεταβλητότητας) της αγοράς και τους εσωτερικά ανεπτυγμένους δείκτες/τα μέσα παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται με συνεπή τρόπο διαχρονικά για την αποτύπωση της αβεβαιότητας. Η στάθμιση των θετικών και αρνητικών κλυδωνισμών εξαρτάται από το ισοζύγιο των κινδύνων στην οικονομία· εφαρμόστηκαν αρνητικοί και θετικοί κλυδωνισμοί με πιθανότητα 40 % και 5 %, αντιστοίχως, σε τριμηνιαίες προβολές στην προηγούμενη διαδικασία.
Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η πρόβλεψη ζημίας από δάνεια και προκαταβολές των σταδίων 1 και 2. Κάθε μελλοντοστραφές σενάριο (π.χ. βασικό σενάριο, θετικό και αρνητικό) σταθμίστηκε κατά 100 % αντί της εφαρμογής συντελεστών στάθμισης πιθανότητας στα τρία σενάρια.
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
2025 |
||
|
|
Θετικό |
Βασικό |
Αρνητικό |
|
Μεικτό άνοιγμα |
1 306 210 |
1 306 210 |
1 306 210 |
|
Πρόβλεψη ζημίας |
29 944 |
31 693 |
33 605 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
2024 |
||
|
|
Θετικό |
Βασικό |
Αρνητικό |
|
Μεικτό άνοιγμα |
1 851 153 |
1 851 153 |
1 851 153 |
|
Πρόβλεψη ζημίας |
28 883 |
30 301 |
31 819 |
3.2.3.8 Επαναδιαπραγμάτευση και ρύθμιση δανείων
Η ΕΤΕπ θεωρεί ότι τα δάνεια (δηλαδή δάνεια, χρεωστικοί τίτλοι και δανειακές δεσμεύσεις) είναι σε ρύθμιση όταν έχουν παραταθεί μέτρα ρύθμισης. Τα μέτρα ρύθμισης συνίστανται σε «παραχωρήσεις» τις οποίες αποφασίζει να χορηγήσει η ΕΤΕπ σε οφειλέτη ο οποίος θεωρείται ότι αδυνατεί να συμμορφωθεί με τους συμβατικούς όρους και τις προϋποθέσεις εξυπηρέτησης του χρέους λόγω των οικονομικών δυσχερειών του, προκειμένου να μπορέσει ο οφειλέτης να εξυπηρετήσει το χρέος ή να αναχρηματοδοτήσει, εν όλω ή εν μέρει, τη σύμβαση. Τα ανοίγματα αντιμετωπίζονται ως ανοίγματα σε ρύθμιση όταν έχει χορηγηθεί παραχώρηση, ανεξάρτητα από το αν κάποιο ποσό είναι ληξιπρόθεσμο ή αν το άνοιγμα ταξινομείται ως άνοιγμα σε αθέτηση. Τα ανοίγματα δεν αντιμετωπίζονται ως ανοίγματα σε ρύθμιση όταν ο οφειλέτης δεν αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες.
Κατά τη συνήθη πορεία των επιχειρηματικών εργασιών, η επιδείνωση των εν λόγω δανείων θα είχε εντοπιστεί μέσω των διατάξεων των κατευθυντήριων γραμμών και των διαδικασιών της Τράπεζας και θα είχε αποτελέσει αντικείμενο παρακολούθησης πριν από την επαναδιαπραγμάτευση. Μετά την επαναδιαπραγμάτευση, η ΕΤΕπ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τα δάνεια αυτά. Στην περίπτωση χρηματοδοτικού μέσου απομειωμένης πιστωτικής αξίας, θα μεταφερθεί στο στάδιο 3. Το δάνειο θα παρακολουθείται τακτικά σύμφωνα με το πλαίσιο της Τράπεζας.
Στα μέτρα και στις πρακτικές ρύθμισης που εφάρμοσε η ΕΤΕπ στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων αναδιάρθρωσης κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, η παράταση της προθεσμίας λήξης, η αναστολή καταβολής του κεφαλαίου μόνο, η αναστολή της καταβολής κεφαλαίου και τόκων, η παραίτηση από σημαντικές ρήτρες και η κεφαλαιοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Οι πράξεις που υπόκεινται σε μέτρα ρύθμισης αναφέρονται στον πίνακα που ακολουθεί:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
||
|
|
Εξυπηρετούμενα |
Μη εξυπηρετούμενα |
Εξυπηρετούμενα |
Μη εξυπηρετούμενα |
|
Αριθμός συμβάσεων που υπόκεινται σε πρακτικές ρύθμισης |
1 |
9 |
3 |
7 |
|
Λογιστικές αξίες (περιλ. τόκων και καθυστερούμενων οφειλών) |
9 569 |
71 509 |
60 223 |
35 718 |
|
Αναγνώριση πρόβλεψης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες |
106 |
45 760 |
622 |
11 156 |
|
Έσοδα από τόκους σε σχέση με συμβάσεις ρύθμισης |
687 |
1 601 |
3 353 |
1 717 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||||||
|
|
|
|
Μέτρα ρύθμισης |
|
|
|
|
|
|
31.12.2024 |
Παράταση προθεσμίας λήξης |
Αναστολή καταβολής κεφαλαίου και τόκων |
Παράβαση σημαντικών χρηματοοικονομικών ρητρών |
Λοιπά |
Συμβατική αποπληρωμή, καταγγελία και/ή διαγραφές |
31.12.2025 |
|
Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα |
22 382 |
- |
- |
-9 643 |
- |
-1 460 |
11 279 |
|
Επιχειρήσεις |
73 559 |
13 767 |
6 580 |
4 154 |
- |
-28 261 |
69 799 |
|
Σύνολο |
95 941 |
13 767 |
6 580 |
-5 489 |
- |
-29 721 |
81 078 |
3.2.4
Τα διαθέσιμα κεφάλαια επενδύονται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της Διευκόλυνσης σχετικά με τις συμβατικές υποχρεώσεις εκταμίευσης. Την 31η Δεκεμβρίου 2025 και την 31η Δεκεμβρίου 2024 οι επενδύσεις είχαν τη μορφή τραπεζικών καταθέσεων, πιστοποιητικών κατάθεσης και εμπορικών χρεογράφων.
Οι εγκεκριμένες οντότητες έχουν πιστοληπτική διαβάθμιση παρόμοια με τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες διαβαθμίσεις που απαιτούνται για τις τοποθετήσεις ταμειακών διαθεσίμων της ίδιας της ΕΤΕπ. Σε περίπτωση που έχουν χορηγηθεί διαφορετικές πιστοληπτικές διαβαθμίσεις από περισσότερους από έναν οργανισμούς πιστοληπτικής αξιολόγησης, υπερισχύει η χαμηλότερη διαβάθμιση. Το μέγιστο εγκεκριμένο όριο για κάθε εγκεκριμένη τράπεζα είναι επί του παρόντος 50 εκατ. EUR (πενήντα εκατομμύρια ευρώ). Εξαίρεση από τον κανόνα αυτόν παραχωρήθηκε στη Societe Generale S. A., στην οποία η Διευκόλυνση τηρεί τους οικείους επιχειρησιακούς λογαριασμούς διαθεσίμων. Το όριο βραχυπρόθεσμων πιστώσεων για τη Societe Generale S. A. στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και στις 31 Δεκεμβρίου 2024 ανερχόταν σε 110 000 000 EUR (εκατόν δέκα εκατομμύρια ευρώ). Το αυξημένο όριο ισχύει για το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων που τηρούνται στους επιχειρησιακούς λογαριασμούς διαθεσίμων και των μέσων που εκδίδονται από τον ίδιο αντισυμβαλλόμενο και τηρούνται στο ταμειακό χαρτοφυλάκιο.
Όλες οι επενδύσεις εκτελέστηκαν με εγκεκριμένες οντότητες και έχουν μέγιστη επιτρεπόμενη διάρκεια τριών μηνών από την ημερομηνία αξίας. Κάθε υπέρβαση του ορίου πιστωτικών ανοιγμάτων αναφέρθηκε στους εντολείς. Την 31η Δεκεμβρίου 2025 και την 31η Δεκεμβρίου 2024 όλες οι προθεσμιακές καταθέσεις, τα εμπορικά χρεόγραφα και τα μετρητά που διακρατούνταν στο ταμειακό χαρτοφυλάκιο της Διευκόλυνσης είχαν ελάχιστη διαβάθμιση P-2 (ισοδύναμη Moody’s) κατά την ημερομηνία διακανονισμού.
Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει την κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων και των ισοδυνάμων τους, καθώς και τους δεδουλευμένους τόκους (σε χιλιάδες EUR):
|
Ελάχιστη βραχυπρόθεσμη πιστοληπτική διαβάθμιση (Moody’s) |
Ελάχιστη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική διαβάθμιση (Moody’s) |
31.12.2025 |
|
31.12.2024 |
|
|
P-1 |
Aaa |
210 685 |
13 % |
124 532 |
8 % |
|
P-1 |
Aa1 |
113 868 |
7 % |
173 639 |
11 % |
|
P-1 |
Aa2 |
99 792 |
6 % |
- |
0 % |
|
P-1 |
Aa3 |
- |
0 % |
149 239 |
9 % |
|
P-1 |
A1 |
475 191 |
28 % |
309 342 |
19 % |
|
P-1 |
A2 |
444 741 |
26 % |
280 035 |
17 % |
|
P-1 |
A3 |
176 036 |
11 % |
367 211 |
22 % |
|
P-2 |
A3 |
144 816 |
9 % |
154 829 |
9 % |
|
P-2 |
Baa1 |
- |
0 % |
79 777 |
5 % |
|
Σύνολο |
|
1 665 129 |
100 % |
1 638 604 |
100 % |
3.2.5
3.2.5.1 Πολιτική πιστωτικού κινδύνου παράγωγων προϊόντων
Ο πιστωτικός κίνδυνος όσον αφορά παράγωγα προϊόντα είναι η ζημία που μπορεί να υποστεί ένα δεδομένο συμβαλλόμενο μέρος, όταν το άλλο συμβαλλόμενο μέρος δεν μπορεί να τηρήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Ο πιστωτικός κίνδυνος που συνδέεται με παράγωγα προϊόντα ποικίλλει ανάλογα με ορισμένους παράγοντες (όπως επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες) και γενικά ανταποκρίνεται μόνο σε μικρό μέρος της τεκμαρτής τους αξίας.
Στο πλαίσιο των συνήθων δραστηριοτήτων της, η Διευκόλυνση μπορεί να συνάπτει συμβάσεις ανταλλαγής (swap) για την κάλυψη ειδικών δανειοδοτικών πράξεων ή προθεσμιακές συμβάσεις συναλλάγματος με σκοπό την αντιστάθμιση των συναλλαγματικών της θέσεων, που εκφράζονται σε άλλα νομίσματα πλην του ευρώ και τα οποία αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ενεργό αγορά. Όλες οι ανταλλαγές (swaps) εκτελούνται από την ΕΤΕπ με εξωτερικό αντισυμβαλλόμενο. Οι ανταλλαγές ρυθμίζονται από τις ίδιες κύριες συμφωνίες ανταλλαγής και τα παραρτήματα πιστωτικής στήριξης που έχουν υπογραφεί μεταξύ της ΕΤΕπ και των εξωτερικών αντισυμβαλλομένων της.
3.2.5.2 Επιμέτρηση πιστωτικού κινδύνου για παράγωγα προϊόντα
Όλες οι εκτελούμενες ανταλλαγές από την ΕΤΕπ που έχουν σχέση με τη Διευκόλυνση υπόκεινται στο ίδιο συμβατικό πλαίσιο και τις ίδιες μεθόδους που εφαρμόζονται για τα παράγωγα προϊόντα τα οποία διαπραγματεύεται η ΕΤΕπ για τους δικούς της σκοπούς. Συγκεκριμένα, η επιλεξιμότητα αντισυμβαλλομένων ανταλλαγής προσδιορίζεται από την ΕΤΕπ με βάση τους ίδιους όρους επιλεξιμότητας που εφαρμόζονται για τους γενικούς σκοπούς της ανταλλαγής.
Η ΕΤΕπ μετρά την έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο που έχει σχέση με ανταλλαγές (swaps) και παράγωγα προϊόντα με βάση την προσέγγιση τρέχοντος μη εξασφαλισμένου ανοίγματος και δυνητικού μελλοντικού ανοίγματος για τους σκοπούς της υποβολής εκθέσεων και της παρακολούθησης της τήρησης ορίων. Οι εν λόγω δείκτες μέτρησης περιλαμβάνουν εξολοκλήρου τα παράγωγα προϊόντα που έχουν σχέση με την Επενδυτική Διευκόλυνση.
Η Διευκόλυνση συνάπτει βραχυπρόθεσμες συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων («FX swaps») με σκοπό να αντισταθμιστεί ο συναλλαγματικός κίνδυνος σχετικά με εκταμιεύσεις δανείων σε νομίσματα άλλα από το ευρώ. Οι βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές νομισμάτων (FX swaps) έχουν μέγιστη προθεσμία λήξης τριών μηνών και ανανεώνονται συστηματικά. Το τεκμαρτό ποσό των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε 1 060,0 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2025 έναντι 1 330,0 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024. Η εύλογη αξία των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε 6,0 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2025 έναντι -38,9 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024.
Η Διευκόλυνση συνάπτει διασυναλλαγματικές συμφωνίες ανταλλαγής με σκοπό την αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου από εκταμιεύσεις δανείων σε άλλα νομίσματα εκτός του ευρώ. Οι διασυναλλαγματικές ανταλλαγές έχουν μακροπρόθεσμη λήξη. Το τεκμαρτό ποσό των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε 22,9 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2025 έναντι 33,1 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024. Η εύλογη αξία των συναλλαγματικών ανταλλαγών ανήλθε σε 1,4 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2025 έναντι 0,5 εκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024.
3.2.6
Το ταμειακό χαρτοφυλάκιο απαρτίζεται εξ ολοκλήρου από εμπορικά χρεόγραφα εκδοθέντα από υποκρατικούς φορείς, τράπεζες και μη τραπεζικές οντότητες με διάρκεια άνω των τριών μηνών. Τα κράτη μέλη της ΕΕ, οι οργανισμοί τους, οι τράπεζες και οι μη τραπεζικές οντότητες είναι αποδεκτοί εκδότες. Το μέγιστο εγκεκριμένο όριο για κάθε εγκεκριμένο εκδότη είναι 50 000 000 EUR (πενήντα εκατομμύρια ευρώ). Επενδύσεις σε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ομόλογα θα μπορούσαν να είναι επίσης επιλέξιμες, ανάλογα με τις απαιτήσεις ρευστότητας. Την 31η Δεκεμβρίου 2024 και την 31η Δεκεμβρίου 2025 δεν υπήρχαν ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού.
3.3 Κίνδυνος ρευστότητας
Οι κίνδυνος ρευστότητας αφορά την ικανότητα της οντότητας να χρηματοδοτεί αυξήσεις στοιχείων ενεργητικού και να καλύπτει υποχρεώσεις που καθίστανται ληξιπρόθεσμες, χωρίς να προκαλούνται απαράδεκτες ζημίες. Ο κίνδυνος αυτός μπορεί να κατανεμηθεί περαιτέρω σε κίνδυνο χρηματοδότησης της ρευστότητας και σε κίνδυνο ρευστότητας της αγοράς.
Ο κίνδυνος χρηματοδότησης της ρευστότητας συνδέεται με τον κίνδυνο μια οντότητα να μην είναι σε θέση να αναχρηματοδοτήσει την πλευρά του ενεργητικού του ισολογισμού της και να ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις πληρωμής, από άμεσα διαθέσιμους πόρους ρευστότητας. Κίνδυνος ρευστότητας της αγοράς είναι η μεταβλητότητα που παρατηρείται στην οικονομική αξία ή στα έσοδα που προκύπτουν από τις θέσεις μιας οντότητας λόγω της πιθανής αδυναμίας της να εκτελέσει μια συναλλαγή που χρησιμεύει για την αντιστάθμιση, την εξάλειψη ή τη μείωση των εν λόγω εκκρεμών θέσεων σε εύλογες τιμές της αγοράς.
3.3.1
Η Διευκόλυνση χρηματοδοτείται κατά πρώτον με ετήσιες συνεισφορές των κρατών μελών, καθώς και με επανεισροές που προκύπτουν από πράξεις της Διευκόλυνσης. Σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2020/2233, οι επανεισροές από την Επενδυτική Διευκόλυνση ΑΚΕ αναπτύσσονται στο πλαίσιο του NDICI. Ωστόσο, η διαθεσιμότητα αυτών των επανεισροών που πρόκειται να μεταφερθούν εξαρτάται από τη διατήρηση επαρκούς επιπέδου ρευστότητας στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.
Η Διευκόλυνση διαχειρίζεται τον κίνδυνο χρηματοδότησης της ρευστότητάς της κυρίως με τον προγραμματισμό των καθαρών της αναγκών σε ρευστότητα. Για να μειωθεί περισσότερο ο κίνδυνος ρευστότητας, η Διευκόλυνση διατηρεί επαρκές αποθεματικό ρευστότητας ώστε να καλύπτει σε κάθε συγκεκριμένη χρονική στιγμή προβλεπόμενες εκταμιεύσεις μετρητών, όπως κοινοποιούνται περιοδικά από το τμήμα δανεισμού της ΕΤΕπ. Επενδύονται κεφάλαια στη χρηματαγορά και σε αγορές ομολόγων με τη μορφή διατραπεζικών καταθέσεων και άλλων βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών μέσων λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων εκταμίευσης μετρητών της Διευκόλυνσης. Τα ρευστά στοιχεία ενεργητικού της Διευκόλυνσης τελούν υπό τη διαχείριση του τμήματος ταμειακών διαθεσίμων της Τράπεζας με σκοπό να διατηρείται επαρκής ρευστότητα ώστε να μπορεί η Διευκόλυνση να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της.
Αξίζει να επισημανθεί ότι η διαχείριση του κεφαλαίου πραγματοποιείται αποκλειστικά από την άποψη της ρευστότητας, όπως περιγράφεται ανωτέρω.
Σύμφωνα με την αρχή του διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ του τμήματος εξυπηρέτησης πελατών και του τμήματος διαχείρισης συναλλαγών (Front and Back Office), οι εργασίες διακανονισμού που σχετίζονται με την επένδυση αυτών των στοιχείων ενεργητικού υπόκεινται στην αρμοδιότητα της υπηρεσίας της ΕΤΕπ για τον σχεδιασμό και διακανονισμό πράξεων. Επιπλέον, η έγκριση αντισυμβαλλομένων και ορίων όσον αφορά επενδύσεις ταμειακών διαθεσίμων, καθώς και η παρακολούθηση των ορίων αυτών, εναπόκειται στην αρμοδιότητα της διεύθυνσης GR&C της Τράπεζας.
3.3.2
Οι πίνακες στο παρόν τμήμα αναφέρουν αναλυτικά τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της Διευκόλυνσης ανά ληκτότητα με βάση το διάστημα που απομένει μεταξύ της ημερομηνίας του ισολογισμού και της ημερομηνίας συμβατικής ληκτότητας (με βάση συμβατικές απροεξόφλητες ταμειακές ροές).
Όσον αφορά τις μη παράγωγες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, οι υποχρεώσεις της Διευκόλυνσης έχουν τη μορφή μη εκταμιευθέντων ποσών στο πλαίσιο ήδη υπογεγραμμένων δανειακών συμφωνιών, μη εκταμιευθέντων τμημάτων συμφωνιών προεγγραφής στο κεφάλαιο ή επενδυτικών συμφωνιών που έχουν ήδη συναφθεί, χορηγηθεισών δανειακών εγγυήσεων ή επιδοτήσεων επιτοκίου και τεχνικής βοήθειας.
Τα δάνεια στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης έχουν προθεσμία εκταμίευσης. Ωστόσο, οι εκταμιεύσεις πραγματοποιούνται σε χρονικές περιόδους και σε ποσά που αντικατοπτρίζουν την πρόοδο των σχετικών επενδυτικών έργων. Επιπλέον, τα δάνεια της Επενδυτικής Διευκόλυνσης αποτελούν πράξεις που λαμβάνουν χώρα σε σχετικά ευμετάβλητο επιχειρησιακό περιβάλλον και, ως εκ τούτου, το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσής τους εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από κριτήρια αβεβαιότητας.
Οι κεφαλαιακές επενδύσεις καθίστανται απαιτητές όταν και μόλις οι διαχειριστές κεφαλαίων ζητήσουν με θεμελιωμένο τρόπο την καταβολή κεφαλαίων λόγω της προόδου που σημείωσαν στις επενδυτικές τους δραστηριότητες. Η περίοδος εκταμίευσης διαρκεί συνήθως 3 έτη, με συχνές παρατάσεις ενός ή δύο ετών. Συνήθως, ορισμένες υποχρεώσεις εκταμίευσης διατηρούνται και μετά το τέλος της περιόδου αναλήψεων μέχρις ότου διατεθούν πλήρως όλες οι υποκείμενες επενδύσεις του ταμείου, δεδομένου ότι η ρευστότητα του ταμείου μπορεί να είναι ανεπαρκής κατά καιρούς για την κάλυψη υποχρεώσεων πληρωμής που προκύπτουν σχετικά με αμοιβές ή άλλες δαπάνες.
Οι εγγυήσεις δεν υπόκεινται σε ειδικές υποχρεώσεις εκταμίευσης εκτός αν η εγγύηση καταπέσει. Το ποσό των υπόλοιπων εγγυήσεων μειώνεται παράλληλα με το χρονοδιάγραμμα εξόφλησης εγγυημένων δανείων.
Ταμειακές εκροές χορηγηθεισών επιδοτήσεων επιτοκίου συμβαίνουν στην περίπτωση επιδοτούμενων δανείων χρηματοδοτούμενων από τους ιδίους πόρους της Τράπεζας. Οι αναφερόμενες «Εκροές για χορηγηθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου» αντιπροσωπεύουν μόνο δεσμεύσεις που αφορούν τα δάνεια αυτά και όχι το συνολικό ποσό των επιδοτήσεων επιτοκίου που δεν έχει εκταμιευτεί. Όπως και στην περίπτωση δανείων, το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης είναι αβέβαιο.
Οι «μεικτές ονομαστικές εκροές» για χορηγηθείσα τεχνική βοήθεια στο «προφίλ ληκτότητας μη παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων» αντιστοιχούν στο συνολικό ποσό υπογεγραμμένων συμβάσεων τεχνικής βοήθειας που δεν έχει εκταμιευτεί. Το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης χαρακτηρίζεται από σοβαρό βαθμό αβεβαιότητας. Οι ταμειακές εκροές που ταξινομούνται στη χρονική περίοδο «κάτω των 3 μηνών» αντιπροσωπεύουν το ποσό των εκκρεμών τιμολογίων που παραλήφθηκαν μέχρι την ημερομηνία αναφοράς.
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για μη παράγωγες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις για τις οποίες δεν υπάρχει καθορισμένη συμβατική ημερομηνία ληκτότητας ταξινομούνται υπό την «Απροσδιόριστη ληκτότητα». Οι αναλήψεις υποχρεώσεων, για τις οποίες υπάρχει εγγεγραμμένο αίτημα εκταμίευσης μετρητών την ημερομηνία αναφοράς, ταξινομούνται στο πλαίσιο της σχετικής χρονικής περιόδου.
Όσον αφορά τις παράγωγες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, το προφίλ ρευστότητας αντιπροσωπεύει τις συμβατικές απροεξόφλητες ακαθάριστες ταμειακές ροές συμβάσεων ανταλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα (CCS), των πράξεων ανταλλαγής επιτοκίου σε διαφορετικά νομίσματα (CCIRS), των βραχυπρόθεσμων συμφωνιών ανταλλαγής συναλλάγματος και των πράξεων ανταλλαγής επιτοκίου.
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||
|
Προφίλ ληκτότητας μη παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31.12.2025 |
3 μήνες ή λιγότερο |
Από 3 μήνες έως 1 έτος |
Από 1 έτος έως 5 έτη |
Πάνω από 5 έτη |
Απροσδιόριστη ληκτότητα |
Μεικτές ονομαστικές εκροές |
|
Εκροές για χορηγηθέντα αλλά μη εκταμιευθέντα δάνεια |
122 352 |
- |
- |
- |
231 835 |
354 187 |
|
Εκροές για χορηγηθέντα επενδυτικά κεφάλαια και προεγγραφή μετοχών |
165 |
- |
- |
- |
184 676 |
184 841 |
|
Άλλα (υπογεγραμμένες μη χορηγηθείσες εγγυήσεις, χορηγηθείσες εγγυήσεις) |
- |
- |
- |
- |
2 500 |
2 500 |
|
Εκροές για χορηγηθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου |
- |
- |
- |
- |
239 148 |
239 148 |
|
Εκροές για ποσά οφειλόμενα στην ΕΤΕπ |
3 199 |
19 942 |
- |
- |
- |
23 141 |
|
Εκροές για ποσά οφειλόμενα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
- |
243 853 |
- |
- |
- |
243 853 |
|
Εκροές για χορηγηθείσα τεχνική βοήθεια |
844 |
- |
- |
- |
10 465 |
11 309 |
|
Σύνολο |
126 560 |
263 795 |
- |
- |
668 624 |
1 058 979 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||
|
Προφίλ ληκτότητας μη παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31.12.2024 |
3 μήνες ή λιγότερο |
Από 3 μήνες έως 1 έτος |
Από 1 έτος έως 5 έτη |
Πάνω από 5 έτη |
Απροσδιόριστη ληκτότητα |
Μεικτές ονομαστικές εκροές |
|
Εκροές για χορηγηθέντα αλλά μη εκταμιευθέντα δάνεια |
80 913 |
20 208 |
- |
- |
575 108 |
676 229 |
|
Εκροές για χορηγηθέντα επενδυτικά κεφάλαια και προεγγραφή μετοχών |
4 190 |
- |
- |
- |
233 696 |
237 886 |
|
Άλλα (υπογεγραμμένες μη χορηγηθείσες εγγυήσεις, χορηγηθείσες εγγυήσεις) |
- |
- |
- |
- |
2 500 |
2 500 |
|
Εκροές για χορηγηθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου |
- |
- |
- |
- |
334 754 |
334 754 |
|
Εκροές για χορηγηθείσα τεχνική βοήθεια |
1 859 |
- |
- |
- |
18 341 |
20 200 |
|
Σύνολο |
86 962 |
20 208 |
- |
- |
1 164 399 |
1 271 569 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||||
|
Προφίλ ληκτότητας παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31.12.2025 |
3 μήνες ή λιγότερο |
Από 3 μήνες έως 1 έτος |
Από 1 έτος έως 5 έτη |
Πάνω από 5 έτη |
Μεικτές ονομαστικές εισροές/εκροές |
|
CCS και CCIRS – Εισροές |
131 |
10 242 |
13 126 |
- |
23 499 |
|
CCS και CCIRS – Εκροές |
-81 |
-10 451 |
-13 026 |
- |
-23 558 |
|
Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εισροές |
1 060 000 |
- |
- |
- |
1 060 000 |
|
Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εκροές |
-1 056 455 |
- |
- |
- |
-1 056 455 |
|
Σύνολο |
3 595 |
- 209 |
100 |
- |
3 486 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||||
|
Προφίλ ληκτότητας παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31.12.2024 |
3 μήνες ή λιγότερο |
Από 3 μήνες έως 1 έτος |
Από 1 έτος έως 5 έτη |
Πάνω από 5 έτη |
Μεικτές ονομαστικές εισροές/εκροές |
|
CCS και CCIRS – Εισροές |
157 |
10 405 |
22 613 |
832 |
34 007 |
|
CCS και CCIRS – Εκροές |
-87 |
-12 310 |
-24 852 |
- 899 |
-38 148 |
|
Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εισροές |
1 330 000 |
- |
- |
- |
1 330 000 |
|
Βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές συναλλάγματος – Εκροές |
-1 371 666 |
- |
- |
- |
-1 371 666 |
|
Σύνολο |
-41 596 |
-1 905 |
-2 239 |
-67 |
-45 807 |
3.3.3
Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθενται μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που αναμένεται να ανακτηθούν ή να διακανονιστούν σε περίοδο μεγαλύτερη των 12 μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού.
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού: |
|
|
|
Δάνεια και προκαταβολές |
1 126 057 |
1 551 776 |
|
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
745 934 |
834 621 |
|
Σύνολο |
1 871 991 |
2 386 397 |
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις: |
|
|
|
Οφειλές έναντι τρίτων (*8) |
797 |
534 569 |
|
Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις |
17 585 |
18 320 |
|
Σύνολο |
18 382 |
552 889 |
|
(*8) Τα ποσά που οφείλονται σε τρίτους περιλαμβάνουν τις επιδοτήσεις επιτοκίου και την τεχνική βοήθεια που δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί και που οφείλονται σε κράτη μέλη, όπου η ληκτότητα είναι κυρίως απροσδιόριστη. |
||
3.4 Κίνδυνος αγοράς
Ο κίνδυνος αγοράς αντιπροσωπεύει τον κίνδυνο οι μεταβολές των αγοραίων τιμών και συντελεστών, όπως επιτόκια, τιμές μετοχών και συναλλαγματικές ισοτιμίες, να επηρεάσουν τα έσοδα ή την αξία των μετοχών μιας οντότητας σε χρηματοοικονομικά μέσα.
3.4.1
Ο κίνδυνος επιτοκίου προκύπτει από τη μεταβλητότητα της οικονομικής αξίας, ή των σχετικών εσόδων, των θέσεων τοκοφόρου επιτοκίου λόγω δυσμενών διακυμάνσεων των επιτοκίων.
Η Διευκόλυνση δεν επηρεάζεται άμεσα από τη διακύμανση της οικονομικής αξίας της ή τις αναντιστοιχίες ως προς την τιμολόγηση μεταξύ των διαφόρων στοιχείων ενεργητικού, στοιχείων παθητικού και μέσων αντιστάθμισης κινδύνου διότι δεν έχει έντοκα στοιχεία παθητικού. Η Διευκόλυνση επιμετρά τον κίνδυνο επιτοκίου της, σε ετήσια βάση, εφαρμόζοντας τυποποιημένα σενάρια κλυδωνισμών της ΕΑΤ (39) που δείχνουν τις επιπτώσεις τόσο στην οικονομική αξία των μετοχών όσο και στα καθαρά έσοδα τόκων από δυσμενείς διακυμάνσεις των επιτοκίων.
Κίνδυνος επιτοκίου για την οικονομική αξία των μετοχών
Για να προσδιοριστεί η καθαρή παρούσα αξία (ΚΠΑ) των ταμειακών ροών των δανείων και των ανταλλαγών αντιστάθμισης σε ευρώ, η Διευκόλυνση χρησιμοποιεί την καμπύλη EURIBOR 3 μηνών. Η ΚΠΑ των ταμειακών ροών των δανείων σε νομίσματα εκτός του ευρώ καθορίζεται με τη χρήση της καμπύλης EURIBOR 3 μηνών προσαρμοσμένης για το αντίστοιχο νόμισμα με τη διαφορά επιτοκίου μεταξύ διαφορετικών νομισμάτων. Για τα νομίσματα εκτός ευρώ για τα οποία δεν υπάρχει αξιόπιστη και επαρκώς πλήρης καμπύλη προεξόφλησης, χρησιμοποιείται η καμπύλη προεξόφλησης σε EUR ή USD.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ο χειρότερος αντίκτυπος των εποπτικών σεναρίων ακραίων τιμών της ΕΑΤ θα μείωνε την οικονομική αξία των μετοχών κατά 60,2 εκατ. EUR (2024: 81,0 εκατ. EUR).
Κίνδυνος επιτοκίου επί των κερδών
Ποσοτικοποιεί το ύψος των καθαρών εσόδων από τόκους που θα μεταβληθούν κατά τους επόμενους 12 μήνες εάν όλες οι καμπύλες επιτοκίων μειωθούν κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες και εάν δεν εκταμιευθούν στην πράξη οι υφιστάμενες αναλήψεις υποχρεώσεων. Με τις θέσεις σε ισχύ από την 31 Δεκεμβρίου 2025, τα καθαρά έσοδα από τόκους θα μειωθούν κατά 33,3 εκατ. EUR (2024: 34,7 εκατ. EUR), εάν τα επιτόκια μειωθούν κατά 200 μονάδες βάσης.
Για να εμπλουτιστεί η ανάλυση της ευαισθησίας των καθαρών εσόδων από τόκους, τα καθαρά έσοδα από τόκους θα αυξηθούν κατά 33,7 εκατ. EUR (2024: 35,1 εκατ. EUR) εάν τα επιτόκια αυξηθούν κατά 200 μονάδες βάσης.
3.4.2
Συναλλαγματικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος για την οικονομική αξία ή για τα έσοδα που προκύπτουν από τις θέσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης λόγω δυσμενών διακυμάνσεων συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Δεδομένης της ύπαρξης λογιστικού νομίσματος αναφοράς (του ευρώ για την Επενδυτική Διευκόλυνση), η Διευκόλυνση εκτίθεται σε συναλλαγματικό κίνδυνο σε περίπτωση αναντιστοιχίας νομισμάτων μεταξύ στοιχείων ενεργητικού, στοιχείων παθητικού και μέσων αντιστάθμισης.
3.4.2.1 Συναλλαγματικός κίνδυνος και ταμειακά διαθέσιμα
Τα ταμειακά διαθέσιμα της Επενδυτικής Διευκόλυνσης εκφράζονται είτε σε ευρώ είτε σε δολάρια ΗΠΑ (USD).
Ο συναλλαγματικός κίνδυνος αντισταθμίζεται με άμεσες συναλλαγματικές πράξεις ή προθεσμιακές πράξεις, ανταλλαγές νομισμάτων ή ανταλλαγές συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα. Το τμήμα διαχείρισης ταμειακών διαθεσίμων της ΕΤΕπ μπορεί, όταν κρίνεται αναγκαίο και σκόπιμο, να χρησιμοποιήσει κάθε άλλο μέσο, σύμφωνο με την πολιτική της Τράπεζας, που παρέχει προστασία έναντι κινδύνων αγοράς σε σχέση με τις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.
3.4.2.2 Συναλλαγματικός κίνδυνος και πράξεις που χρηματοδοτούνται ή τυγχάνουν εγγύησης από την Επενδυτική Διευκόλυνση
Οι συνεισφορές των κρατών μελών προς την Επενδυτική Διευκόλυνση εισπράττονται σε ευρώ. Οι πράξεις που χρηματοδοτούνται ή τυγχάνουν εγγύησης από την Επενδυτική Διευκόλυνση, καθώς και οι επιδοτήσεις επιτοκίου μπορούν να εκφράζονται σε ευρώ, δολάρια ΗΠΑ ή σε κάθε άλλο αναγνωρισμένο νόμισμα.
Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο (έναντι του ευρώ ως νομίσματος αναφοράς) προκύπτει οσάκις δεν αντισταθμίζονται συναλλαγές εκφρασμένες σε νομίσματα άλλα εκτός από το ευρώ. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου της Επενδυτικής Διευκόλυνσης παρατίθενται κατωτέρω.
3.4.2.2.1.
Ο συναλλαγματικός κίνδυνος που προκύπτει από τις πράξεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης οι οποίες είναι εκφρασμένες σε δολάρια ΗΠΑ καλύπτεται σε συγκεντρωτική βάση μέσω της χρήσης συναλλαγματικών ανταλλαγών EUR/USD, που ανανεώνονται και αναπροσαρμόζονται ως προς το ποσό σε περιοδική βάση. Η χρήση των συναλλαγματικών ανταλλαγών επιτελεί διττό σκοπό. Από τη μία πλευρά, παρέχει την απαραίτητη ρευστότητα για τις νέες εκταμιεύσεις (δάνεια και ίδια κεφάλαια) και, από την άλλη πλευρά, διατηρείται η μακροπρόθεσμη αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου.
Στην αρχή κάθε περιόδου, ταμειακές ροές εισπρακτέες ή πληρωτέες σε δολάρια ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της επόμενης περιόδου εκτιμώνται βάσει των προβλεπόμενων ή αναμενόμενων επανεισροών/εκταμιεύσεων. Στη συνέχεια, οι ληξιπρόθεσμες συναλλαγματικές ανταλλαγές ανανεώνονται και το ύψος τους προσαρμόζεται για να καλύψει τουλάχιστον τις ανάγκες ρευστότητας σε δολάρια ΗΠΑ, όπως προβλέπονται για την επόμενη περίοδο.
Σε μηνιαία βάση, η συναλλαγματική θέση σε δολάρια ΗΠΑ αποτελεί αντικείμενο αντιστάθμισης, εάν υπερβαίνει τα σχετικά όρια, μέσω άμεσης ή προθεσμιακής συναλλαγής.
Κατά την περίοδο ανανέωσης, μη αναμενόμενα ελλείμματα ρευστότητας σε δολάρια ΗΠΑ καλύπτονται με συναλλαγματικές ανταλλαγές ad hoc, ενώ πλεονάσματα ρευστότητας επενδύονται σε ταμειακά διαθέσιμα ή μετατρέπονται σε ευρώ, εάν οφείλονται σε αύξηση της συναλλαγματικής θέσης.
3.4.2.2.2.
Οι πράξεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης σε άλλα νομίσματα εκτός από το ευρώ και το δολάριο ΗΠΑ αντισταθμίζονται με συμβάσεις ανταλλαγής συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα με το ίδιο χρηματοοικονομικό προφίλ όπως το υποκείμενο δάνειο, υπό την προϋπόθεση ότι η αγορά ανταλλαγών λειτουργεί.
Κάποιες πράξεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης είναι εκφρασμένες σε νομίσματα για τα οποία οι δυνατότητες αντιστάθμισης κινδύνου είτε δεν είναι διαθέσιμες είτε είναι διαθέσιμες με υψηλό κόστος. Αυτές οι πράξεις εκφράζονται σε τοπικά νομίσματα (LCs), όμως τακτοποιούνται σε ευρώ ή σε δολάρια ΗΠΑ. Το πλαίσιο χρηματοοικονομικών κινδύνων της Επενδυτικής Διευκόλυνσης, το οποίο εγκρίθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2015 από την επιτροπή της Επενδυτικής Διευκόλυνσης, παρέχει τη δυνατότητα αντιστάθμισης του κινδύνου των ανοιγμάτων σε τοπικά νομίσματα, τα οποία παρουσιάζουν υψηλό θετικό συσχετισμό με το δολάριο ΗΠΑ, μέσω συνθετικών προϊόντων τα οποία περιλαμβάνουν παράγωγα εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ. Τα τοπικά νομίσματα που αποτελούν αντικείμενο αντιστάθμισης μέσω συνθετικών προϊόντων τα οποία περιλαμβάνουν παράγωγα εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ εμφανίζονται στον πίνακα της ενότητας 3.4.2.2.3. κατωτέρω, στο στοιχείο «Τοπικά νομίσματα (αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)», ενώ τα τοπικά νομίσματα που δεν αποτελούν αντικείμενο αντιστάθμισης μέσω συνθετικών προϊόντων τα οποία περιλαμβάνουν παράγωγα εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ εμφανίζονται στον ίδιο πίνακα στο στοιχείο «Τοπικά νομίσματα (χωρίς αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)».
Επιπλέον, για δάνεια εκφρασμένα σε νομίσματα πλην του ευρώ, του δολαρίου ΗΠΑ ή νομισμάτων για τα οποία δεν είναι δυνατή η αντιστάθμιση με συμβάσεις ανταλλαγής συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα, η Επενδυτική Διευκόλυνση χρεώνει ένα πρόσθετο στοιχείο επιτοκίου, τη λεγόμενη «προσαύξηση συναλλάγματος», για τον μετριασμό του κινδύνου πιθανής υποτίμησης του τοπικού νομίσματος.
3.4.2.2.3
Οι πίνακες της παρούσας σημείωσης απεικονίζουν τη συναλλαγματική θέση της Διευκόλυνσης.
Η συναλλαγματική θέση παρουσιάζεται στους κατωτέρω πίνακες σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου της Επενδυτικής Διευκόλυνσης (όπως περιγράφονται στο πλαίσιο χρηματοοικονομικών κινδύνων της Επενδυτικής Διευκόλυνσης). Η συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου βασίζεται στα λογιστικά στοιχεία και ορίζεται ως το υπόλοιπο μεταξύ επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. Τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που ορίζονται στη συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου επιλέγονται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα κέρδη θα μετατρέπονται στο νόμισμα υποβολής αναφορών (ευρώ) μόνο κατά την είσπραξή τους.
Η μεταβολή της εύλογης αξίας των μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης συμπεριλαμβάνεται στη συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου, όπως και οι απομειώσεις επί δανείων και προκαταβολών. Τα παράγωγα που περιλαμβάνονται στη συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου λαμβάνονται υπόψη στην ονομαστική και όχι στην εύλογη αξία τους, ώστε να ευθυγραμμιστούν με την αξία των στοιχείων ενεργητικού που χρησιμοποιήθηκε ως βάση. Τα εν λόγω στοιχεία του ενεργητικού λαμβάνονται επίσης υπόψη με την ονομαστική τους αξία, προσαρμοσμένη με την απομείωση αξίας για τα δάνεια.
Στους πίνακες που ακολουθούν, το υπολειπόμενο μέρος των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, το οποίο περιλαμβάνει κυρίως δεδουλευμένους τόκους δανείων, παράγωγα και επιδοτήσεις, παρουσιάζεται στη «Συναλλαγματική θέση η οποία εξαιρείται από τις πολιτικές κινδύνου».
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 |
Στοιχεία ενεργητικού και παθητικού |
Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων |
||
|
Νομίσματα |
Συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου |
Συναλλαγματική θέση η οποία εξαιρείται από τις πολιτικές κινδύνου |
Συναλλαγματική θέση ισολογισμού |
|
|
USD |
1 294 |
-31 642 |
-30 348 |
164 405 |
|
Τοπικά νομίσματα (αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα)* |
|
|
|
|
|
TZS |
- |
- |
- |
- |
|
DOP |
4 775 |
82 |
4 857 |
- |
|
Τοπικά νομίσματα (χωρίς αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα) (*9) |
|
|
|
|
|
BWP, HTG, JMD, KES, MUR, MZN, NGN, RWF, UGX, XOF, ZAR, ZMW |
146 528 |
-2 514 |
144 014 |
- |
|
Σύνολο νομισμάτων εκτός ευρώ |
152 597 |
-34 074 |
118 523 |
164 405 |
|
EUR |
|
2 676 672 |
2 676 672 |
636 494 |
|
Σύνολο σε ευρώ και εκτός ευρώ |
152 597 |
2 642 598 |
2 795 195 |
800 899 |
|
(*9) Βλέπε ενότητα 3.4.2.2.2 για επεξηγήσεις σχετικά με την αντιστάθμιση μέσω συνθετικών προϊόντων. |
||||
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2024 |
Στοιχεία ενεργητικού και παθητικού |
Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων |
||
|
Νομίσματα |
Συναλλαγματική θέση σύμφωνα με τις πολιτικές κινδύνου |
Συναλλαγματική θέση η οποία εξαιρείται από τις πολιτικές κινδύνου |
Συναλλαγματική θέση ισολογισμού |
|
|
USD |
-45 774 |
-21 740 |
-67 514 |
235 603 |
|
Τοπικά νομίσματα (αντιστάθμιση με συνθετικά προϊόντα) (*10) |
|
|
|
|
|
DOP |
10 884 |
133 |
11 017 |
- |
|
KES, RWF, UGX, HTG, MUR, MZN, XOF, ZMW, BWP, JMD, NGN, ZAR |
225 877 |
-3 763 |
222 114 |
- |
|
Σύνολο νομισμάτων εκτός ευρώ |
190 987 |
-25 370 |
165 617 |
235 603 |
|
EUR |
- |
3 139 294 |
3 139 294 |
1 043 860 |
|
Σύνολο σε ευρώ και εκτός ευρώ |
190 987 |
3 113 924 |
3 304 911 |
1 279 463 |
|
(*10) Βλέπε ενότητα 3.4.2.2.2 για επεξηγήσεις σχετικά με την αντιστάθμιση μέσω συνθετικών προϊόντων. |
||||
3.4.2.3 Ανάλυση συναλλαγματικής ευαισθησίας
Την 31η Δεκεμβρίου 2025 μια υποτίμηση του ευρώ κατά 10 % σε σχέση με όλα τα άλλα νομίσματα θα οδηγούσε σε αύξηση των πόρων χρηματοδοτών και του κέρδους κατά 13,2 εκατ. EUR (31 Δεκεμβρίου 2024: 18,4 εκατ. EUR). Η ανατίμηση του ευρώ κατά 10 % σε σχέση με όλα τα άλλα νομίσματα θα οδηγούσε σε μείωση των πόρων χρηματοδοτών και του κέρδους κατά – 10,8 εκατ. EUR (31 Δεκεμβρίου 2024:
-15,1 εκατ. EUR).
3.4.2.4 Συντελεστές μετατροπής
Για την κατάρτιση του ισολογισμού την 31η Δεκεμβρίου 2025 και την 31η Δεκεμβρίου 2024 χρησιμοποιήθηκαν οι ακόλουθοι συντελεστές μετατροπής:
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Νομίσματα εκτός ΕΕ |
|
|
|
Πούλα Μποτσουάνας (BWP) |
16,18 |
14,49 |
|
Δομινικανά πέσος (DOP) |
73,78 |
63,09 |
|
Δολάρια Φίτζι (FJD) |
2,62 |
2,38 |
|
Γκουρντ Αϊτής (HTG) |
153,14 |
135,09 |
|
Δολάριο Τζαμάικας (JMD) |
185,35 |
161,15 |
|
Σελίνια Κένυας (KES) |
151,20 |
133,69 |
|
Ουγκίγια Μαυριτανίας (MRU) |
46,70 |
41,30 |
|
Ρουπίες Μαυρικίου (MUR) |
54,08 |
48,56 |
|
Μετικάλ Μοζαμβίκης (MZN) |
74,22 |
65,65 |
|
Νάιρα Νιγηρίας (NGN) |
1 693,57 |
1 591,68 |
|
Φράγκα Ρουάντας (RWF) |
1 698,60 |
1 419,85 |
|
Σελίνια Τανζανίας (TZS) |
2 862,12 |
2 490,24 |
|
Σελίνια Ουγκάντας (UGX) |
4 240,00 |
3 812,00 |
|
Δολάρια ΗΠΑ (USD) |
1,18 |
1,04 |
|
Φράγκα CFA (XAF/XOF) |
655,96 |
655,96 |
|
Ραντ Νότιας Αφρικής (ZAR) |
19,44 |
19,62 |
|
Κουάτσα Ζάμπιας (ZMW) |
25,98 |
28,87 |
3.4.3
Κίνδυνος τιμής συμμετοχικών τίτλων είναι ο κίνδυνος οι εύλογες αξίες επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου να μειωθούν λόγω μεταβολών στα επίπεδα τιμών μετοχών και/ή στην αξία επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου.
Η Επενδυτική Διευκόλυνση εκτίθεται σε κίνδυνο μέσω των άμεσων επενδύσεων σε συμμετοχικούς τίτλους και σε ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων.
Η αξία των μη εισηγμένων μετοχικών τίτλων δεν είναι άμεσα διαθέσιμη για τον σκοπό της παρακολούθησης και του ελέγχου σε συνεχή βάση. Για τις θέσεις αυτές, μεταξύ των καλύτερων διαθέσιμων ενδείξεων είναι οι τιμές που προκύπτουν από όλες τις σχετικές τεχνικές αποτίμησης.
Οι επιπτώσεις στους πόρους των χρηματοδοτών της Διευκόλυνσης (ως αποτέλεσμα της μεταβολής της εύλογης αξίας του χαρτοφυλακίου μετοχικών τίτλων) λόγω της κατά +/-10 % μεταβολής της αξίας μεμονωμένων άμεσων επενδύσεων σε ίδια κεφάλαια και επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια, με όλες τις λοιπές μεταβλητές σταθερές, είναι 74,6 εκατ. EUR και – 74,6 εκατ. EUR, αντίστοιχα την 31η Δεκεμβρίου 2025 (83,5 εκατ. EUR και – 83,5 εκατ. EUR, αντίστοιχα, την 31η Δεκεμβρίου 2024).
4 Εύλογες αξίες χρηματοοικονομικών μέσων
4.1 Λογιστικές ταξινομήσεις και εύλογες αξίες
Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τις λογιστικές αξίες και τις εύλογες αξίες χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων ιεράρχησης της εύλογης αξίας. Οι λογιστικές αυτές αξίες δεν περιλαμβάνουν πληροφορίες για την εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που έχουν επιμετρηθεί στο αποσβεσμένο κόστος, καθώς η λογιστική αξία είναι λογικός κατ’ εκτίμηση υπολογισμός της εύλογης αξίας.
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||||||
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 |
Λογιστική αξία |
Εύλογη αξία |
||||||||
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Μετρητά, δάνεια και προκαταβολές |
Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
Άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού/υποχρεώσεις |
Σύνολο |
Επίπεδο 1 |
Επίπεδο 2 |
Επίπεδο 3 |
Σύνολο |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
7 819 |
- |
- |
- |
- |
7 819 |
- |
7 819 |
- |
7 819 |
|
Ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων |
- |
550 528 |
- |
- |
- |
550 528 |
- |
- |
550 528 |
550 528 |
|
Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου |
- |
195 406 |
- |
- |
- |
195 406 |
- |
- |
195 406 |
195 406 |
|
Δάνεια και προκαταβολές |
- |
- |
77 287 |
- |
- |
77 287 |
- |
- |
77 287 |
77 287 |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
7 819 |
745 934 |
77 287 |
- |
- |
831 040 |
- |
7 819 |
823 221 |
831 040 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
- |
- |
1 665 129 |
- |
- |
1 665 129 |
89 790 |
1 575 339 |
- |
1 665 129 |
|
Δάνεια και προκαταβολές |
- |
- |
986 224 |
- |
- |
986 224 |
- |
953 612 |
- |
953 612 |
|
Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Άλλα στοιχεία ενεργητικού |
- |
- |
- |
- |
36 833 |
36 833 |
- |
- |
- |
- |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος |
- |
- |
2 651 353 |
- |
36 833 |
2 688 186 |
89 790 |
2 528 951 |
- |
2 618 741 |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού |
7 819 |
745 934 |
2 728 640 |
- |
36 833 |
3 519 226 |
|
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
- 411 |
- |
- |
- |
- |
- 411 |
- |
- 411 |
- |
- 411 |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
- 411 |
- |
- |
- |
- |
- 411 |
- |
- 411 |
- |
- 411 |
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις |
- |
- |
- |
- |
-17 585 |
-17 585 |
|
|
|
|
|
Οφειλές έναντι τρίτων |
- |
- |
- |
- |
- 658 146 |
- 658 146 |
|
|
|
|
|
Άλλα στοιχεία παθητικού |
- |
- |
- |
- |
-3 044 |
-3 044 |
|
|
|
|
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος |
- |
- |
- |
- |
- 678 775 |
- 678 775 |
|
|
|
|
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων |
- 411 |
- |
- |
- |
- 678 775 |
- 679 186 |
|
|
|
|
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||||||||
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2024 |
Λογιστική αξία |
Εύλογη αξία |
||||||||
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Μετρητά, δάνεια και προκαταβολές |
Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
Άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού/υποχρεώσεις |
Σύνολο |
Επίπεδο 1 |
Επίπεδο 2 |
Επίπεδο 3 |
Σύνολο |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
783 |
- |
- |
- |
- |
783 |
- |
783 |
- |
783 |
|
Ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων |
- |
655 817 |
- |
- |
- |
655 817 |
- |
- |
655 817 |
655 817 |
|
Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου |
- |
178 804 |
- |
- |
- |
178 804 |
- |
- |
178 804 |
178 804 |
|
Δάνεια και προκαταβολές |
- |
- |
136 983 |
- |
- |
136 983 |
- |
- |
136 983 |
136 983 |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
783 |
834 621 |
136 983 |
- |
- |
972 387 |
- |
783 |
971 604 |
972 387 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
- |
- |
1 638 604 |
- |
- |
1 638 604 |
- |
1 638 604 |
- |
1 638 604 |
|
Δάνεια και προκαταβολές |
- |
- |
1 361 065 |
- |
- |
1 361 065 |
- |
1 321 715 |
- |
1 321 715 |
|
Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες |
- |
- |
7 482 |
- |
- |
7 482 |
- |
- |
- |
- |
|
Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Άλλα στοιχεία ενεργητικού |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος |
- |
- |
3 007 151 |
- |
- |
3 007 151 |
- |
2 960 319 |
- |
2 960 319 |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού |
783 |
834 621 |
3 144 134 |
- |
- |
3 979 538 |
|
|
|
|
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
-39 210 |
- |
- |
- |
- |
-39 210 |
- |
-39 210 |
- |
-39 210 |
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
-39 210 |
- |
- |
- |
- |
-39 210 |
- |
-39 210 |
- |
-39 210 |
|
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις |
- |
- |
- |
- |
-18 320 |
-18 320 |
|
|
|
|
|
Οφειλές έναντι τρίτων |
- |
- |
- |
- |
- 566 083 |
- 566 083 |
|
|
|
|
|
Άλλα στοιχεία παθητικού |
- |
- |
- |
- |
-3 289 |
-3 289 |
|
|
|
|
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος |
- |
- |
- |
- |
- 587 692 |
- 587 692 |
|
|
|
|
|
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων |
-39 210 |
- |
- |
- |
- 587 692 |
- 626 902 |
|
|
|
|
4.2 Επιμέτρηση εύλογων αξιών
4.2.1
Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται πληροφορίες σχετικά με τις τεχνικές αποτίμησης και τις σημαντικές μη παρατηρήσιμες παραμέτρους που έχουν χρησιμοποιηθεί για την επιμέτρηση χρηματοοικονομικών μέσων, ταξινομημένων στο επίπεδο 2 και 3 της ιεράρχησης της εύλογης αξίας:
|
|
Τεχνική αποτίμησης |
Σημαντικές μη παρατηρήσιμες παράμετροι |
Σχέση μεταξύ μη παρατηρήσιμων παραμέτρων και επιμέτρησης της εύλογης αξίας |
|
Χρηματοοικονομικά μέσα καταλογισμένα σε εύλογη αξία |
|
|
|
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
Προεξοφλημένες ταμειακές ροές: Οι μελλοντικές ταμειακές ροές εκτιμώνται βάσει προθεσμιακών πράξεων συναλλάγματος / επιτοκίων (από παρατηρήσιμες συναλλαγματικές ισοτιμίες και καμπύλες απόδοσης στο τέλος της περιόδου αναφοράς) και σύμβασης συναλλαγματικής ισοτιμίας/επιτοκίων, με επιτόκιο προεξόφλησης που αντικατοπτρίζει τον πιστωτικό κίνδυνο διαφόρων αντισυμβαλλομένων. |
Οι καμπύλες που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση και την προεξόφληση των ταμειακών ροών βαθμονομούνται με βάση τα δεδομένα της αγοράς και οι συμφωνίες ανταλλαγής στο χαρτοφυλάκιο έχουν ληκτότητες οι οποίες δεν υπερβαίνουν τη μεγαλύτερη διάρκεια που διατίθεται στις παραμέτρους. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν μη παρατηρήσιμες παράμετροι. |
Άνευ αντικειμένου. |
|
Ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων (VCF) |
Μέθοδος προσαρμογής της αξίας των καθαρών στοιχείων ενεργητικού: Η εύλογη αξία προσδιορίζεται είτε με βάση το ποσοστό που κατέχει η Διευκόλυνση στο σχετικό υποκείμενο μέσο καθαρής αξίας του ενεργητικού, όπως προκύπτει από την πλέον πρόσφατη σχετική έκθεση που έχει προσαρμοστεί για λόγους ταμειακών ροών, είτε με τη συνεκτίμηση, στο μέτρο του δυνατού, της ακριβούς αξίας του μεριδίου την ίδια ημερομηνία, όπως έχει υποβληθεί από τον διαχειριστή του αντίστοιχου ταμείου. Για την κάλυψη του κενού μεταξύ της τελευταίας διαθέσιμης καθαρής αξίας ενεργητικού (ΚΑΕ) και της περιόδου αναφοράς στο τέλος του έτους, εκτελείται μεταγενέστερη διαδικασία επανεξέτασης και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, το σχετικό ΚΑΕ προσαρμόζεται. |
Στην προσαρμογή για τον χρόνο που έχει παρέλθει μεταξύ της τελευταίας ημερομηνίας υποβολής έκθεσης της VCF και της ημερομηνίας επιμέτρησης, λαμβάνονται υπόψη: λειτουργικά έξοδα και αμοιβές διαχείρισης, μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία των υποκείμενων στοιχείων ενεργητικού της VCF, πρόσθετες υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν, μεταβολές της αγοράς ή άλλες μεταβολές της οικονομικής κατάστασης. |
Όσο μεγαλύτερη είναι η περίοδος μεταξύ της ημερομηνίας επιμέτρησης της εύλογης αξίας και της τελευταίας ημερομηνίας υποβολής έκθεσης της VCF, τόσο μεγαλύτερη είναι η προσαρμογή για το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει. |
|
Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου |
Προσαρμογή της αξίας των καθαρών στοιχείων ενεργητικού. |
Στην προσαρμογή για τον χρόνο που έχει παρέλθει μεταξύ της τελευταίας ημερομηνίας υποβολής έκθεσης της εκδότριας και της ημερομηνίας επιμέτρησης, λαμβάνονται υπόψη: λειτουργικά έξοδα, μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία των υποκείμενων στοιχείων ενεργητικού της εκδότριας, πρόσθετες υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν, μεταβολές της αγοράς ή άλλες μεταβολές της οικονομικής κατάστασης, αύξηση κεφαλαίου, πώληση/αλλαγή ελέγχου. |
Όσο μεγαλύτερη είναι η έκπτωση εμπορευσιμότητας, τόσο μικρότερη είναι η εύλογη αξία. |
|
|
|
Η μείωση λόγω έλλειψης εμπορευσιμότητας (ρευστότητας) προσδιορίζεται σε σχέση με τιμές προηγούμενων συναλλαγών για παρόμοιες μετοχές στη χώρα/περιφέρεια, που κυμαίνεται μεταξύ 5 % έως 30 %. |
|
|
Δάνεια στην εύλογη αξία (IFE) |
Για τους δανειολήπτες με συνεχιζόμενη δραστηριότητα: Προεξοφλημένες ταμειακές ροές με τη χρήση συμβατικών/αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, προεξοφλούμενων με κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο προσαρμοσμένο στον κίνδυνο, το οποίο καλύπτει τον κίνδυνο που ενυπάρχει στο δάνειο (συμπεριλαμβανομένου του πιστωτικού κινδύνου του δανειολήπτη). Το προεξοφλητικό επιτόκιο συγκρίνεται/αξιολογείται σε σχέση με οποιοδήποτε σχετικό επιτόκιο αναφοράς της αγοράς. Για τους δανειολήπτες που δεν θα συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους: Προσέγγιση των καθαρών στοιχείων ενεργητικού (προσέγγιση βάσει της αξίας ρευστοποίησης). |
Τα συστατικά στοιχεία του προεξοφλητικού επιτοκίου πρέπει να αντικατοπτρίζουν τον πιστωτικό κίνδυνο του δανειολήπτη σε σύγκριση με τα επιτόκια μηδενικού κινδύνου της αγοράς. |
Όσο υψηλότερο είναι το προεξοφλητικό επιτόκιο, τόσο χαμηλότερη είναι η εύλογη αξία. |
|
|
Τεχνική αποτίμησης |
Σημαντικές μη παρατηρήσιμες παράμετροι |
Σχέση μεταξύ μη παρατηρήσιμων παραμέτρων και επιμέτρησης της εύλογης αξίας |
|
Χρηματοοικονομικά μέσα μη καταχωρισμένα σε εύλογη αξία |
|
|
|
|
Δάνεια και προκαταβολές |
Προεξοφλημένες ταμειακές ροές: Το υπόδειγμα αποτίμησης χρησιμοποιεί προσαρμοσμένη μέθοδο προεξόφλησης ταμειακών ροών, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των χρηματοοικονομικών μέσων, όπως τον χρόνο και τον κίνδυνο μελλοντικών ταμειακών ροών. |
Άνευ αντικειμένου. |
Άνευ αντικειμένου. |
|
Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού |
Προεξοφλημένες ταμειακές ροές. |
Άνευ αντικειμένου. |
Άνευ αντικειμένου. |
Με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 13, οι προσαρμογές αποτίμησης συμπεριλαμβάνονται στην εύλογη αξία των παραγώγων την 31η Δεκεμβρίου 2025 και 2024, και συγκεκριμένα:
|
— |
οι προσαρμογές πιστωτικής αποτίμησης (ΠΠΑ), οι οποίες αντανακλούν τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυμβαλλομένου στις συναλλαγές παραγώγων, ανέρχονταν σε – 17 500 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2025 και σε – 2 800 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024, |
|
— |
οι προσαρμογές χρεωστικής αποτίμησης (ΠΧΑ), οι οποίες αντανακλούν τον ίδιο πιστωτικό κίνδυνο στις συναλλαγές παραγώγων, ανέρχονταν σε +1 300 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2025 και σε +3 600 EUR την 31η Δεκεμβρίου 2024. |
4.2.2
Η πολιτική της Διευκόλυνσης είναι να αναγνωρίζονται οι μεταφορές μεταξύ επιπέδων κατά την ημερομηνία του περιστατικού ή της μεταβολής σε περιστάσεις που προκάλεσαν τη μεταφορά.
Το 2025 και το 2024 η Διευκόλυνση δεν προέβη σε μεταφορές από το επίπεδο 1 στο επίπεδο 2 ή από το επίπεδο 2 στο επίπεδο 1 της ιεράρχησης της εύλογης αξίας.
4.2.3
Συμφωνία εύλογων αξιών επιπέδου 3
Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τις αλλαγές στα μέσα που υπάγονται στο επίπεδο 3 για τα έτη που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και στις 31 Δεκεμβρίου 2024:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Δάνεια και προκαταβολές |
Σύνολο |
|
Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2025 |
834 621 |
136 983 |
971 604 |
|
Κέρδη ή ζημίες που περιλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων: |
|
|
|
|
Παύση αναγνώρισης της προσαρμογής της εύλογης αξίας λόγω πωλήσεων/αποχωρήσεων |
15 848 |
- |
15 848 |
|
Καθαρή μεταβολή εύλογης αξίας |
6 787 |
-6 948 |
- 161 |
|
Σύνολο |
22 635 |
-6 948 |
15 687 |
|
Εκταμιεύσεις |
51 701 |
17 812 |
69 513 |
|
Αποπληρωμές |
-89 352 |
-28 712 |
- 118 064 |
|
Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι |
- |
835 |
835 |
|
Πωλήσεις/Αποχωρήσεις |
-15 227 |
- |
-15 227 |
|
Καταπτώσεις εγγυήσεων |
- |
-36 833 |
-36 833 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
-58 444 |
-5 850 |
-64 294 |
|
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
745 934 |
77 287 |
823 221 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Δάνεια και προκαταβολές |
Σύνολο |
|
Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2024 |
820 713 |
124 323 |
945 036 |
|
Κέρδη ή ζημίες που περιλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων: |
|
|
|
|
Παύση αναγνώρισης της προσαρμογής της εύλογης αξίας λόγω πωλήσεων/αποχωρήσεων |
14 051 |
- |
14 051 |
|
Καθαρή μεταβολή της εύλογης αξίας μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης |
-45 698 |
-5 436 |
-51 134 |
|
Σύνολο |
-31 647 |
-5 436 |
-37 083 |
|
Εκταμιεύσεις |
69 392 |
15 888 |
85 280 |
|
Αποπληρωμές |
-21 413 |
-3 185 |
-24 598 |
|
Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι |
- |
2 243 |
2 243 |
|
Πωλήσεις/Αποχωρήσεις |
-25 623 |
- |
-25 623 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
23 199 |
3 150 |
26 349 |
|
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
834 621 |
136 983 |
971 604 |
Το 2025 και το 2024 η Διευκόλυνση δεν προέβη σε μεταφορές από ή προς το επίπεδο 3 της ιεράρχησης της εύλογης αξίας.
Ανάλυση ευαισθησίας
Οι επιπτώσεις στους πόρους των χρηματοδοτών της Διευκόλυνσης και στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων λόγω της κατά +/– 10 % μεταβολής της αξίας των άμεσων επενδύσεων σε ίδια κεφάλαια και επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια, με όλες τις λοιπές μεταβλητές σταθερές, είναι 74,6 εκατ. EUR και – 74,6 εκατ. EUR, αντίστοιχα, την 31η Δεκεμβρίου 2025 (83,5 εκατ. EUR και – 83,5 εκατ. EUR, αντίστοιχα, την 31η Δεκεμβρίου 2024).
5 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους
Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους συνίστανται σε:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Μετρητά |
146 087 |
212 466 |
|
Προθεσμιακές καταθέσεις |
556 329 |
304 538 |
|
Εμπορικά χρεόγραφα |
960 270 |
1 116 826 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην κατάσταση ταμειακών ροών |
1 662 686 |
1 633 830 |
|
Δεδουλευμένοι τόκοι |
2 443 |
4 774 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην κατάσταση οικονομικής θέσης |
1 665 129 |
1 638 604 |
6 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα
Οι κύριες συνιστώσες παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων, που έχουν ταξινομηθεί ως προοριζόμενες για εμπορική εκμετάλλευση, έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 |
Εύλογη αξία |
Τεκμαρτό ποσό |
|
|
|
Ενεργητικό |
Παθητικό |
|
|
Διασυναλλαγματικές πράξεις ανταλλαγής |
1 829 |
- 411 |
22 896 |
|
Συναλλαγματικές ανταλλαγές |
5 990 |
- |
1 060 000 |
|
Σύνολο παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων |
7 819 |
- 411 |
1 082 896 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
Στις 31 Δεκεμβρίου 2024 |
Εύλογη αξία |
Τεκμαρτό ποσό |
|
|
|
Ενεργητικό |
Παθητικό |
|
|
Συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων σε διαφορετικά νομίσματα |
783 |
- 268 |
33 073 |
|
Συναλλαγματικές ανταλλαγές |
- |
-38 942 |
1 330 000 |
|
Σύνολο παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων |
783 |
-39 210 |
1 363 073 |
7 Δάνεια και προκαταβολές
7.1 Δάνεια και προκαταβολές
Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η συμφωνία ανάμεσα στα υπόλοιπα έναρξης και κλεισίματος των δανείων και των προκαταβολών:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
|
Συνολικά δάνεια (*11) |
Εξασφαλισμένα δάνεια |
Δάνεια μειωμένης εξασφάλισης |
Σύνολο |
|
Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 1η Ιανουαρίου 2025 |
995 328 |
387 349 |
- |
1 382 677 |
|
Εκταμιεύσεις |
18 913 |
69 928 |
- |
88 841 |
|
Διαγραφές |
- |
- |
- |
- |
|
Αποπληρωμές |
- 303 792 |
-66 494 |
- |
- 370 286 |
|
Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι |
- |
- |
- |
- |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
-69 811 |
-30 899 |
- |
- 100 710 |
|
Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
640 638 |
359 884 |
- |
1 000 522 |
|
Απομείωση – Πρόβλεψη ζημίας την 1η Ιανουαρίου 2025 |
-17 386 |
-17 125 |
- |
-34 511 |
|
Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών 12μήνου |
690 |
766 |
- |
1 456 |
|
Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- 896 |
- 808 |
- |
-1 704 |
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- |
- |
- |
- |
|
Αντιλογισμός αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
4 248 |
4 915 |
- |
9 163 |
|
Διαγραφές |
- |
- |
- |
- |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
1 145 |
1 030 |
- |
2 175 |
|
Απομείωση – Πρόβλεψη ζημίας την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
-12 199 |
-11 222 |
- |
-23 421 |
|
Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
628 439 |
348 662 |
- |
977 101 |
|
Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 1η Ιανουαρίου 2025 |
1 080 |
116 688 |
79 620 |
197 388 |
|
Εκταμιεύσεις |
- |
3 631 |
14 181 |
17 812 |
|
Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι |
- |
- |
835 |
835 |
|
Αποπληρωμές |
- |
-28 712 |
- |
-28 712 |
|
Καταπτώσεις εγγυήσεων |
- |
- |
-36 833 |
-36 833 |
|
Διαγραφές |
- |
- |
- |
- |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
- |
-4 042 |
-2 363 |
-6 405 |
|
Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
1 080 |
87 565 |
55 440 |
144 085 |
|
Προσαρμογή εύλογης αξίας την 1η Ιανουαρίου 2025 |
-1 080 |
-34 395 |
-24 930 |
-60 405 |
|
Μεταβολή καθαρής εύλογης αξίας |
- |
-1 029 |
-5 919 |
-6 948 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
- |
438 |
117 |
555 |
|
Προσαρμογή εύλογης αξίας την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
-1 080 |
-34 986 |
-30 732 |
-66 798 |
|
Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
- |
52 579 |
24 708 |
77 287 |
|
Αποσβεσμένο κόστος |
-2 614 |
-3 290 |
- |
-5 904 |
|
Τόκος |
7 209 |
7 256 |
562 |
15 027 |
|
Δάνεια και προκαταβολές την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
633 034 |
405 207 |
25 270 |
1 063 511 |
|
(*11) Περιλαμβάνονται και οι συμφωνίες υπηρεσιών. |
||||
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
|
Συνολικά δάνεια (*12) |
Εξασφαλισμένα δάνεια |
Δάνεια μειωμένης εξασφάλισης |
Σύνολο |
|
Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 1η Ιανουαρίου 2024 |
1 098 121 |
495 337 |
- |
1 593 458 |
|
Εκταμιεύσεις |
68 519 |
16 987 |
- |
85 506 |
|
Διαγραφές |
-4 945 |
- |
- |
-4 945 |
|
Αποπληρωμές |
- 226 719 |
- 141 664 |
- |
- 368 383 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
60 352 |
16 689 |
- |
77 041 |
|
Ονομαστική αξία δανείων στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
995 328 |
387 349 |
- |
1 382 677 |
|
Απομείωση – Πρόβλεψη ζημίας την 1η Ιανουαρίου 2024 |
-32 398 |
-17 199 |
- |
-49 597 |
|
Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών 12μήνου |
2 081 |
124 |
- |
2 205 |
|
Καθαρές μεταβολές των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
7 071 |
5 567 |
- |
12 638 |
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- 581 |
-5 205 |
- |
-5 786 |
|
Αντιλογισμός αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
2 796 |
292 |
- |
3 088 |
|
Διαγραφές |
4 945 |
- |
- |
4 945 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
-1 300 |
- 704 |
- |
-2 004 |
|
Απομείωση – Πρόβλεψη ζημίας την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
-17 386 |
-17 125 |
- |
-34 511 |
|
Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
977 942 |
370 224 |
- |
1 348 166 |
|
Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 1η Ιανουαρίου 2024 |
1 080 |
106 576 |
70 453 |
178 109 |
|
Εκταμιεύσεις |
- |
7 851 |
8 037 |
15 888 |
|
Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι |
- |
1 675 |
568 |
2 243 |
|
Αποπληρωμές |
- |
-3 185 |
- |
-3 185 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
- |
3 771 |
562 |
4 333 |
|
Ονομαστική αξία δανείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
1 080 |
116 688 |
79 620 |
197 388 |
|
Προσαρμογή εύλογης αξίας την 1η Ιανουαρίου 2024 |
-1 080 |
-34 983 |
-17 723 |
-53 786 |
|
Μεταβολή καθαρής εύλογης αξίας |
- |
1 724 |
-7 160 |
-5 436 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
- |
-1 136 |
-47 |
-1 183 |
|
Προσαρμογή εύλογης αξίας την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
-1 080 |
-34 395 |
-24 930 |
-60 405 |
|
Δάνεια και προκαταβολές στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
- |
82 293 |
54 690 |
136 983 |
|
Αποσβεσμένο κόστος |
-3 079 |
-3 681 |
- |
-6 760 |
|
Τόκος |
10 766 |
8 429 |
464 |
19 659 |
|
Δάνεια και προκαταβολές την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
985 629 |
457 265 |
55 154 |
1 498 048 |
|
(*12) Περιλαμβάνονται και οι συμφωνίες υπηρεσιών. |
||||
7.2 Απομείωση δανείων και προκαταβολών — Προβλέψεις ζημιών
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
|
2025 |
|||
|
|
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής |
|
|
|
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Σύνολο |
|
Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2025 |
9 675 |
12 576 |
12 260 |
34 511 |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
- |
- |
- |
- |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- 575 |
1 598 |
-38 |
985 |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- |
- |
- |
- |
|
Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών |
71 |
143 |
-9 013 |
-8 799 |
|
Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εκδόθηκαν ή αγοράστηκαν |
8 |
- |
- |
8 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται |
- 961 |
-35 |
- 113 |
-1 109 |
|
Διαγραφές |
- |
- |
- |
- |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
-1 032 |
- 518 |
- 625 |
-2 175 |
|
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
7 186 |
13 764 |
2 471 |
23 421 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
|
2024 |
|||
|
|
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής |
|
|
|
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Σύνολο |
|
Δάνεια και προκαταβολές στο αποσβεσμένο κόστος |
|
|
|
|
|
Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2024 |
10 964 |
24 674 |
13 959 |
49 597 |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
2 271 |
-9 511 |
- |
-7 240 |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- 288 |
948 |
- |
660 |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- |
-1 428 |
5 786 |
4 358 |
|
Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών |
-3 160 |
-2 394 |
-3 088 |
-8 642 |
|
Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εκδόθηκαν ή αγοράστηκαν |
- |
- |
- |
- |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται |
-1 028 |
- 253 |
- |
-1 281 |
|
Διαγραφές |
- |
- |
-4 945 |
-4 945 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
916 |
540 |
548 |
2 004 |
|
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
9 675 |
12 576 |
12 260 |
34 511 |
8 Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης
Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η συμφωνία ανάμεσα στα υπόλοιπα έναρξης και κλεισίματος των επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
Ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων |
Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου |
Σύνολο |
|
Κόστος την 1η Ιανουαρίου 2025 |
663 881 |
93 835 |
757 716 |
|
Αναταξινόμηση |
- |
- |
- |
|
Εκταμιεύσεις |
51 701 |
- |
51 701 |
|
Αποπληρωμές |
-87 319 |
-2 033 |
-89 352 |
|
Πωλήσεις/Αποχωρήσεις |
-11 227 |
-4 000 |
-15 227 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
-57 991 |
-2 287 |
-60 278 |
|
Κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
559 045 |
85 515 |
644 560 |
|
Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 1η Ιανουαρίου 2025 |
-8 064 |
84 969 |
76 905 |
|
Αναταξινόμηση |
- |
- |
- |
|
Καθαρή μεταβολή όσον αφορά μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες |
-16 118 |
22 905 |
6 787 |
|
Παύση αναγνώρισης της προσαρμογής της εύλογης αξίας λόγω πωλήσεων/αποχωρήσεων |
11 534 |
4 314 |
15 848 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
4 131 |
-2 297 |
1 834 |
|
Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
-8 517 |
109 891 |
101 374 |
|
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
550 528 |
195 406 |
745 934 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||
|
|
Ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων |
Άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου |
Σύνολο |
|
Κόστος την 1η Ιανουαρίου 2024 |
633 347 |
73 455 |
706 802 |
|
Αναταξινόμηση* |
-25 059 |
25 059 |
- |
|
Εκταμιεύσεις |
69 392 |
- |
69 392 |
|
Αποπληρωμές / πωλήσεις |
-21 181 |
- 232 |
-21 413 |
|
Πωλήσεις/Αποχωρήσεις |
-22 992 |
-2 631 |
-25 623 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
30 374 |
-1 816 |
28 558 |
|
Κόστος την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
663 881 |
93 835 |
757 716 |
|
Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 1η Ιανουαρίου 2024 |
59 695 |
54 216 |
113 911 |
|
Αναταξινόμηση* |
- 395 |
395 |
- |
|
Καθαρή μεταβολή όσον αφορά μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες |
-77 795 |
32 097 |
-45 698 |
|
Παύση αναγνώρισης της προσαρμογής της εύλογης αξίας λόγω πωλήσεων/αποχωρήσεων |
11 202 |
2 849 |
14 051 |
|
Διαφορές συναλλαγματικών ισοτιμιών |
- 771 |
-4 588 |
-5 359 |
|
Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
-8 064 |
84 969 |
76 905 |
|
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
655 817 |
178 804 |
834 621 |
9 Ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες
Για το 2025 δεν υπήρχαν ποσά προς είσπραξη από χρηματοδότες, τα οποία αφορούν εξολοκλήρου αιτηθείσες αλλά μη καταβληθείσες συνεισφορές κρατών μελών (2024: 7,5 εκατ. EUR).
10 Ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού
Το ταμειακό χαρτοφυλάκιο αποτελείται από εισηγμένα ομόλογα με εναπομένουσα διάρκεια κάτω των τριών μηνών την ημερομηνία αναφοράς. Δεν υπήρχαν ταμειακά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ούτε το 2025 ούτε το 2024.
11 Άλλα στοιχεία ενεργητικού
Οι κύριες συνιστώσες άλλων στοιχείων ενεργητικού έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Ποσό προς είσπραξη από την ΕΤΕπ |
- |
- |
|
Απαίτηση από κατάπτωση εγγύησης |
36 833 |
- |
|
Σύνολο άλλων στοιχείων ενεργητικού |
36 833 |
- |
12 Προεισπραχθέντα έσοδα
Οι κύριες συνιστώσες των προεισπραχθέντων εσόδων έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Προεισπραχθείσες επιδοτήσεις επιτοκίου |
44 718 |
46 461 |
|
Προεισπραχθείσες προμήθειες από δάνεια και προκαταβολές |
127 |
1 264 |
|
Σύνολο προεισπραχθέντων εσόδων |
44 845 |
47 725 |
13 Προβλέψεις για δανειακές δεσμεύσεις
Στους ακόλουθους πίνακες παρουσιάζεται η συμφωνία ανάμεσα στα υπόλοιπα έναρξης και κλεισίματος της πρόβλεψης ζημιών για μη εκταμιευθέντα δάνεια (δανειακές δεσμεύσεις):
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
|
2025 |
|||
|
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Σύνολο |
|
Δανειακές δεσμεύσεις |
|
|
|
|
|
Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου |
1 491 |
16 829 |
- |
18 320 |
|
Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών |
- 659 |
190 |
- |
- 469 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται |
- 266 |
- |
- |
- 266 |
|
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου |
566 |
17 019 |
- |
17 585 |
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
|
2024 |
|||
|
|
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
Σύνολο |
|
Δανειακές δεσμεύσεις |
|
|
|
|
|
Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου |
2 715 |
16 323 |
- |
19 038 |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου |
13 |
- 279 |
- |
- 266 |
|
Μεταφορά σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας |
- 853 |
15 386 |
- |
14 533 |
|
Καθαρή επιμέτρηση των προβλέψεων ζημιών |
761 |
-1 330 |
- |
- 569 |
|
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που έχουν παύσει να αναγνωρίζονται |
-1 145 |
-13 271 |
- |
-14 416 |
|
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου |
1 491 |
16 829 |
- |
18 320 |
14 Οφειλές έναντι τρίτων
Οι κύριες συνιστώσες των οφειλών έναντι τρίτων έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Καθαρά γενικά διοικητικά έξοδα καταβλητέα στην ΕΤΕπ |
19 942 |
24 794 |
|
Άλλα ποσά πληρωτέα στην ΕΤΕπ |
3 199 |
43 260 |
|
Επιδοτήσεις επιτοκίων και τεχνικής βοήθειας που δεν έχουν ακόμα εκταμιευθεί και που οφείλονται σε κράτη μέλη |
391 152 |
498 029 |
|
Διαθέσιμες επανεισροές πληρωτέες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή* |
243 853 |
- |
|
Σύνολο οφειλών έναντι τρίτων |
658 146 |
566 083 |
15 Άλλα στοιχεία παθητικού
Οι κύριες συνιστώσες άλλων στοιχείων παθητικού έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Προκαταβληθείσες αποπληρωμές δανείων |
3 044 |
3 289 |
|
Σύνολο άλλων στοιχείων παθητικού |
3 044 |
3 289 |
16 Συνεισφορά που ζητήθηκε από τα κράτη μέλη
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||||
|
Κράτη μέλη |
Συνεισφορά στη Διευκόλυνση |
Συνεισφορά σε επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια |
Συνολική συνεισφορά |
Αιτηθείσες αλλά μη καταβληθείσες συνεισφορές |
|
Αυστρία |
94 677 |
45 267 |
139 944 |
- |
|
Βέλγιο |
138 169 |
26 952 |
165 121 |
- |
|
Βουλγαρία |
2 660 |
28 898 |
31 558 |
- |
|
Κροατία |
1 126 |
173 578 |
174 704 |
- |
|
Κύπρος |
1 566 |
4 528 |
6 094 |
- |
|
Τσεχική Δημοκρατία |
9 697 |
3 028 |
12 725 |
- |
|
Δανία |
77 279 |
5 108 |
82 387 |
- |
|
Εσθονία |
992 |
5 141 |
6 133 |
- |
|
Φινλανδία |
55 115 |
66 602 |
121 717 |
- |
|
Γαλλία |
818 754 |
196 514 |
1 015 268 |
- |
|
Γερμανία |
823 467 |
43 762 |
867 229 |
- |
|
Ελλάδα |
50 271 |
3 672 |
53 943 |
- |
|
Ουγγαρία |
9 230 |
2 422 |
11 652 |
- |
|
Ιρλανδία |
27 921 |
18 598 |
46 519 |
- |
|
Ιταλία |
470 233 |
38 318 |
508 551 |
- |
|
Λετονία |
1 364 |
7 630 |
8 994 |
- |
|
Λιθουανία |
2 248 |
105 253 |
107 501 |
- |
|
Λουξεμβούργο |
10 395 |
1 242 |
11 637 |
- |
|
Μάλτα |
526 |
2 273 |
2 799 |
- |
|
Κάτω Χώρες |
187 913 |
10 236 |
198 149 |
- |
|
Πολωνία |
24 591 |
16 732 |
41 323 |
- |
|
Πορτογαλία |
39 250 |
12 058 |
51 308 |
- |
|
Ρουμανία |
7 734 |
5 701 |
13 435 |
- |
|
Σλοβακία |
4 231 |
2 293 |
6 524 |
- |
|
Σλοβενία |
3 137 |
2 717 |
5 854 |
- |
|
Ισπανία |
250 314 |
28 943 |
279 257 |
- |
|
Σουηδία |
102 760 |
29 704 |
132 464 |
- |
|
Ηνωμένο Βασίλειο |
506 075 |
150 826 |
656 901 |
- |
|
Σύνολο την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
3 721 695 |
1 037 996 |
4 759 691 |
- |
|
Σύνολο την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
3 721 695 |
1 037 996 |
4 759 691 |
7 482 |
17 Διαθέσιμες επανεισροές
|
(σε χιλιάδες EUR) |
|||||
|
|
Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Ηνωμένο Βασίλειο |
Σύνολο |
||
|
ΑΚΕ |
ΥΧΕ |
Σύνολο |
|||
|
Διαθέσιμες επανεισροές σε σχέση με το 2021 |
251 000 |
7 000 |
258 000 |
44 386 |
302 386 |
|
Διαθέσιμες επανεισροές σε σχέση με το 2022 |
236 883 |
6 732 |
243 615 |
41 912 |
285 527 |
|
Διαθέσιμες επανεισροές σε σχέση με το 2023 |
257 152 |
7 154 |
264 306 |
45 471 |
309 777 |
|
Διαθέσιμες επανεισροές σε σχέση με το 2024 |
498 818 |
5 663 |
504 481 |
86 790 |
591 271 |
|
Συνολικές διαθέσιμες επανεισροές την 31η Δεκεμβρίου 2025 |
1 243 853 |
26 549 |
1 270 402 |
218 559 |
1 488 961 |
|
Συνολικές διαθέσιμες επανεισροές την 31η Δεκεμβρίου 2024 |
745 035 |
20 886 |
765 921 |
131 769 |
897 690 |
Βάσει της συμφωνίας μεταφοράς, από το 2024 και έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η Διευκόλυνση ενημερώνει σε ετήσια βάση την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις διαθέσιμες επανεισροές. Τα διαθέσιμα ποσά μεταφέρονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά την παραλαβή του χρεωστικού σημειώματος. Στον ανωτέρω πίνακα παρουσιάζεται η κατανομή των διαθέσιμων επανεισροών ανά έτος. Για τις πληρωτέες διαθέσιμες επανεισροές, ανατρέξτε στη σημείωση 14.
18 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
|
|
|
Μη εκταμιευθέντα δάνεια |
354 187 |
676 229 |
|
Μη εκταμιευθείσα ανάληψη υποχρέωσης έναντι μετοχών και άλλων τίτλων μεταβλητής απόδοσης |
184 841 |
237 886 |
|
Επιδοτήσεις επιτοκίου και τεχνική βοήθεια |
259 371 |
362 848 |
|
Ενδεχόμενες υποχρεώσεις |
|
|
|
Υπογεγραμμένες μη χορηγηθείσες εγγυήσεις |
2 500 |
2 500 |
|
Σύνολο ενδεχόμενων υποχρεώσεων και αναλήψεων υποχρεώσεων |
800 899 |
1 279 463 |
19 Τόκοι και συναφή έσοδα και έξοδα
Οι κύριες συνιστώσες τόκων και συναφών εσόδων έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
38 549 |
56 083 |
|
Δάνεια και προκαταβολές |
67 751 |
90 034 |
|
Επιδοτήσεις επιτοκίου |
10 170 |
10 484 |
|
Σύνολο εσόδων από τόκους και συναφών εσόδων |
116 470 |
156 601 |
Οι κύριες συνιστώσες τόκων και συναφών εξόδων έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
-1 700 |
-1 805 |
|
Σύνολο τόκων και συναφών εξόδων |
-1 700 |
-1 805 |
20 Έσοδα και έξοδα από αμοιβές και προμήθειες
Οι κύριες συνιστώσες των εσόδων από αμοιβές και προμήθειες είναι οι εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
Αμοιβές και προμήθειες από δάνεια και προκαταβολές |
4 070 |
- |
|
Αμοιβές και προμήθειες από χρηματοοικονομικές εγγυήσεις |
33 |
20 |
|
Σύνολο εσόδων από αμοιβές και προμήθειες |
4 103 |
20 |
Οι κύριες συνιστώσες των εξόδων από αμοιβές και προμήθειες είναι οι εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
Προμήθεια που καταβλήθηκε σε τρίτους αναφορικά με μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης |
-88 |
- 212 |
|
Σύνολο εξόδων από αμοιβές και προμήθειες |
-88 |
- 212 |
21 Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης
Οι κύριες συνιστώσες του καθαρού αποτελέσματος από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης έχουν ως εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
Καθαρά έσοδα |
- 483 |
-4 946 |
|
Έσοδα από μερίσματα |
18 573 |
16 548 |
|
Καθαρή μεταβολή εύλογης αξίας |
6 787 |
-45 698 |
|
Καθαρό αποτέλεσμα από μετοχές και άλλους τίτλους μεταβλητής απόδοσης |
24 877 |
-34 096 |
22 Καθαρά συναλλαγματικά αποτελέσματα
Οι κύριες συνιστώσες των καθαρών συναλλαγματικών αποτελεσμάτων είναι οι εξής:
|
(σε χιλιάδες EUR) |
||
|
|
Από 1.1.2025 έως 31.12.2025 |
Από 1.1.2024 έως 31.12.2024 |
|
Αναπροσαρμογή συναλλαγματικών θέσεων |
|
|
|
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους |
-11 405 |
6 821 |
|
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα |
108 761 |
- 773 |
|
Δάνεια και προκαταβολές |
- 108 386 |
78 744 |
|
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
-58 444 |
23 199 |
|
Λοιπά |
3 345 |
-2 231 |
|
Συνολική αναπροσαρμογή συναλλαγματικών θέσεων |
-66 129 |
105 760 |
|
Επιτευχθέντα αποτελέσματα σε συμφωνίες συναλλαγματικών ανταλλαγών (κόστος αντιστάθμισης) |
-24 574 |
-23 853 |
|
Καθαρό συναλλαγματικό αποτέλεσμα |
-90 703 |
81 907 |
23 Γενικά διοικητικά έξοδα
Τα γενικά διοικητικά έξοδα αντιπροσωπεύουν τα πραγματικά έξοδα που καταβάλλει η ΕΤΕπ για τη διαχείριση της Διευκόλυνσης, μείον τα έσοδα που προκύπτουν από τις συνήθεις αμοιβές αξιολόγησης οι οποίες χρεώνονται απευθείας από την ΕΤΕπ στους πελάτες της Διευκόλυνσης.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 το σύνολο των γενικών διοικητικών εξόδων ανερχόταν σε – 19,9 εκατ. EUR (31 Δεκεμβρίου 2024: -24,8 εκατ. EUR).
24 Συμμετοχή σε μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες (σε χιλιάδες EUR)
Ορισμός δομημένης οντότητας
Δομημένη οντότητα νοείται η οντότητα που έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε τα δικαιώματα ψήφου ή παρόμοια δικαιώματα να μην αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα για τον έλεγχο της οντότητας. Στο ΔΠΧΑ 12 σημειώνεται ότι συχνά μια δομημένη οντότητα παρουσιάζει ορισμένα ή όλα τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
|
— |
περιορισμένες δραστηριότητες, |
|
— |
περιορισμένο και σαφώς καθορισμένο σκοπό, όπως η πραγματοποίηση μιας φορολογικής αποδοτικής μίσθωσης, η άσκηση δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης, η παροχή πηγής κεφαλαίου ή χρηματοδότησης μιας οντότητας ή η παροχή επενδυτικών ευκαιριών για επενδυτές μέσω μεταβίβασης κινδύνων και ανταμοιβών που συνδέονται με τα στοιχεία ενεργητικού της δομημένης οντότητας σε επενδυτές, |
|
— |
ανεπαρκές μετοχικό κεφάλαιο που δεν επιτρέπει στη δομημένη οντότητα να χρηματοδοτεί τις δραστηριότητές της χωρίς οικονομική στήριξη μειωμένης εξασφάλισης, |
|
— |
χρηματοδότηση με τη μορφή πολλαπλών συμβατικά συνδεδεμένων τίτλων σε επενδυτές που δημιουργούν συγκεντρώσεις πίστωσης ή άλλους κινδύνους (δόσεις). |
Μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες
Ο όρος «μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες» παραπέμπει στο σύνολο των δομημένων οικονομικών οντοτήτων που δεν ελέγχονται από τη Διευκόλυνση και περιλαμβάνει συμμετοχές σε μη ενοποιημένες δομημένες οντότητες.
Ορισμός των συμμετοχών σε δομημένες οντότητες:
Το ΔΠΧΑ 12 ορίζει τις «συμμετοχές» με την ευρεία έννοια του όρου, ώστε να περιλαμβάνεται κάθε συμβατική και μη συμβατική εμπλοκή που εκθέτει την αναφέρουσα οντότητα σε μεταβλητότητα των αποδόσεων σε σχέση με την απόδοση της οντότητας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτών των συμμετοχών είναι η κατοχή συμμετοχικών τίτλων και άλλων μορφών συμμετοχής, όπως η χορήγηση χρηματοδότησης, η υποστήριξη της ρευστότητας, οι πιστωτικές ενισχύσεις, οι δεσμεύσεις και η παροχή εγγυήσεων στην άλλη οντότητα. Το ΔΠΧΑ 12 ορίζει ότι μια αναφέρουσα οντότητα δεν έχει κατ' ανάγκη συμφέροντα σε μιαν άλλη οντότητα απλώς και μόνο επειδή διατηρεί μαζί της τυπική σχέση πελάτη-προμηθευτή.
Στον πίνακα που ακολουθεί περιγράφονται τα είδη δομημένων οντοτήτων τα οποία η Διευκόλυνση δεν ενοποιεί αλλά στα οποία έχει συμμετοχή.
|
Είδος δομημένης οντότητας |
Χαρακτήρας και σκοπός |
Συμμετοχές της Διευκόλυνσης |
|
Χρηματοδότηση έργων - δανειοδότηση φορέων ειδικού σκοπού («ΦΕΣ») |
Οι συναλλαγές χρηματοδότησης έργων (πράξεις χρηματοδότησης έργων) είναι συναλλαγές στις οποίες στηρίζεται η Διευκόλυνση για την εξυπηρέτηση του χρέους της έναντι δανειστή του οποίου η αποκλειστική ή κύρια πηγή εσόδων παράγεται από ένα μόνο στοιχείο ενεργητικού ή από περιορισμένο αριθμό στοιχείων ενεργητικού που χρηματοδοτούνται από το εν λόγω χρέος ή άλλα προϋπάρχοντα στοιχεία ενεργητικού που έχουν συμβατική σχέση με το έργο. Οι πράξεις χρηματοδότησης έργων χρηματοδοτούνται συχνά μέσω φορέων ειδικού σκοπού. |
Καθαρά εκταμιευθέντα ποσά· Έσοδα από τόκους. |
|
Πράξεις επιχειρηματικών κεφαλαίων |
Η Διευκόλυνση χρηματοδοτεί επιχειρηματικά κεφάλαια και επενδυτικά κεφάλαια. Τα επιχειρηματικά κεφάλαια και τα επενδυτικά κεφάλαια συγκεντρώνουν και διαχειρίζονται κονδύλια από επενδυτές που επιδιώκουν ιδιωτική συμμετοχή στο κεφάλαιο μικρομεσαίων επιχειρήσεων με ισχυρό δυναμικό ανάπτυξης, καθώς και χρηματοδότηση έργων υποδομής. |
Επενδύσεις σε μερίδια που εκδίδονται από την οντότητα επιχειρηματικού κεφαλαίου· Μερίσματα που εισπράχθηκαν ως έσοδα από μερίσματα. |
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τη λογιστική αξία μη ενοποιημένων δομημένων οντοτήτων στις οποίες η Διευκόλυνση έχει συμμετοχή κατά την ημερομηνία αναφοράς, καθώς και τη μέγιστη έκθεση σε ζημία της Διευκόλυνσης σε σχέση με τις εν λόγω οντότητες. Η μέγιστη έκθεση σε ζημία περιλαμβάνει τις λογιστικές αξίες και τις σχετικές μη εκταμιευθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων.
|
|
|
31.12.2025 |
31.12.2024 |
||
|
Είδος δομημένης οντότητας |
Τίτλος |
Λογιστική αξία |
Μέγιστη έκθεση σε ζημία |
Λογιστική αξία |
Μέγιστη έκθεση σε ζημία |
|
Ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων |
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
550 528 |
550 528 |
655 817 |
667 832 |
|
Σύνολο |
|
550 528 |
550 528 |
655 817 |
667 832 |
Η Διευκόλυνση δεν παρέχει στήριξη σε δομημένες οντότητες πέραν της σχετικής χρηματοδότησης.
25 Κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο (σε χιλιάδες EUR)
Τον Ιούνιο του 2013 το κοινό υπουργικό συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΕ ενέκρινε το νέο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο για το 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), το οποίο καλύπτει την περίοδο 2014-2020.
Συμφωνήθηκε η χρηματοδότηση της Επενδυτικής Διευκόλυνσης κατά 500 εκατ. EUR, για το αποκαλούμενο «κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο» ή «IFE», το οποίο επιτρέπει στη Διευκόλυνση να στηρίξει έργα τα οποία υπόσχονται ιδιαίτερα υψηλό αναπτυξιακό αντίκτυπο και να αναλάβει τους μεγαλύτερους εγγενείς κινδύνους τέτοιων επενδύσεων. Από αυτό το κονδύλιο προκύπτουν νέες δυνατότητες ενίσχυσης της δανειοδότησης του ιδιωτικού τομέα από τη Διευκόλυνση, μέσω επενδύσεων στα ακόλουθα μέσα:
Μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια με κοινωνικό αντίκτυπο - που προωθούνται από ολοένα και περισσότερους διαχειριστές ιδιωτικών αμοιβαίων κεφαλαίων οι οποίοι επικεντρώνουν την επενδυτική στρατηγική των κεφαλαίων τους στον περιορισμό κοινωνικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων, ενώ παράλληλα στοχεύουν στη βιωσιμότητα τόσο του κεφαλαίου όσο και των εταιρειών στις οποίες πραγματοποιούνται οι επενδύσεις.
Δάνεια σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς - (π.χ. ιδρύματα μικροχρηματοδότησης, τοπικές τράπεζες και πιστωτικές ενώσεις) που λειτουργούν σε χώρες ΑΚΕ όπου η ΕΤΕπ δεν μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο χρηματοδότησης –ειδικά σε τοπικό νόμισμα– σύμφωνα με τις υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο, π.χ. λόγω υψηλού κινδύνου χώρας, μεταβλητότητας του νομίσματος ή έλλειψης δεικτών αναφοράς για την τιμολόγηση. Βασικός στόχος τέτοιου είδους δανείων είναι η χρηματοδότηση έργων με υψηλό αναπτυξιακό αντίκτυπο, ειδικότερα στον τομέα της παροχής στήριξης σε πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις και στον κλάδο της γεωργίας, που συνήθως δεν πληρούν τα κριτήρια χρηματοδότησης από την Επενδυτική Διευκόλυνση.
Μέσα διευκόλυνσης επιμερισμού των κινδύνων - τα οποία έχουν τη μορφή εγγυήσεων πρώτης ζημίας («τμήματα απορρόφησης πρώτης ζημίας») και διευκολύνουν πράξεις επιμερισμού των κινδύνων της ΕΤΕπ με τους τοπικούς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (κυρίως εμπορικές τράπεζες) προς όφελος των μη επαρκώς εξυπηρετούμενων ΜΜΕ και μικρών έργων που πληρούν τα κριτήρια της χρηματοδότησης με αντίκτυπο σε περιπτώσεις όπου εντοπίζεται κενό στην αγορά όσον αφορά την πρόσβαση των ΜΜΕ/μικρών έργων σε χρηματοδότηση. Τα τμήματα απορρόφησης πρώτης ζημίας θα είναι δομημένα ως αντεγγύηση υπέρ των τμημάτων με υψηλότερη εγγυητική διαβάθμιση τα οποία χρηματοδοτούνται από την ΕΤΕπ –στο πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης– και από άλλους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς/αναπτυξιακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, δημιουργώντας έτσι ουσιαστικό αποτέλεσμα μόχλευσης.
Άμεση χρηματοδότηση - μέσω χρεωστικών τίτλων (δηλ. δανείων) ή μέσων μετοχικού κεφαλαίου σε έργα με ισχυρούς και έμπειρους φορείς και υψηλό αναπτυξιακό αντίκτυπο, τα οποία, ωστόσο, θα ενέχουν επίσης υψηλότερες αναμενόμενες ζημίες και δυσκολίες στην ανάκτηση της επένδυσης (κίνδυνος συμμετοχικών τίτλων με υψηλότερες από τις συνήθεις αναμενόμενες ζημίες). Η ΕΤΕπ εφαρμόζει αυστηρά κριτήρια επιλογής και επιλεξιμότητας για αυτό το μέσο, καθώς αυτά τα έργα, με εξαίρεση τον υψηλό αναπτυξιακό τους αντίκτυπο, δεν θα ήταν σε θέση να εκπληρώσουν τα αποδεκτά κριτήρια χρηματοδότησης (δηλαδή χαμηλή προσδοκία ανάκτησης της επένδυσης ή αντιστάθμισης των ζημιών μέσω των επιτοκίων/αποδόσεων μετοχών).
Το κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο επιτρέπει επίσης τη διαφοροποίηση σε νέους τομείς, όπως η υγεία και η εκπαίδευση, η γεωργία και η επισιτιστική ασφάλεια, καθώς και την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων μέσων επιμερισμού του κινδύνου. Το 2016 η χρηματοδοτική ικανότητα του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο αυξήθηκε σε 800 εκατ. EUR με μερική ανανέωση του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο.
Από οικονομική και λογιστική άποψη, το κονδύλιο χρηματοδότησης με αντίκτυπο αποτελεί μέρος του χαρτοφυλακίου της Επενδυτικής Διευκόλυνσης και καταχωρίζεται στις συνολικές ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης.
Στον πίνακα που ακολουθεί εμφανίζονται οι καθαρές λογιστικές αξίες και τα δεσμευμένα, αλλά μη εκταμιευμένα ποσά, ανά είδος στοιχείου ενεργητικού:
|
Είδος επένδυσης κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο |
Τίτλος |
Επιμέτρηση |
Ακαθάριστη λογιστική αξία στις 31.12.2025 |
Προβλέψεις ζημιών / ποσό προσαρμοσμένο στην εύλογη αξία στις 31.12.2025 |
Λογιστική αξία την 31.12.2025 |
Μη εκταμιευμένο ποσό την 31.12.2025 |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες εκτός ισολογισμού, ποσό προσαρμοσμένο στις 31.12.2025 |
||
|
Δάνεια σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς |
Δάνεια και προκαταβολές |
Αποσβεσμένο κόστος |
33 388 |
-1 135 |
32 253 |
5 000 |
- 352 |
||
|
Πράξεις άμεσης δανειοδότησης |
Δάνεια και προκαταβολές |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
87 723 |
-68 525 |
19 198 |
30 738 |
- |
||
|
Μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια με κοινωνικό αντίκτυπο |
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
132 348 |
-17 966 |
114 382 |
21 438 |
- |
||
|
Άμεσοι συμμετοχικοί τίτλοι |
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
53 994 |
82 626 |
136 620 |
14 |
- |
||
|
Σύνολο |
|
|
307 453 |
-5 000 |
302 453 |
57 190 |
- 352 |
||
|
|||||||||
|
Είδος επένδυσης κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο |
Τίτλος |
Επιμέτρηση |
Ακαθάριστη λογιστική αξία στις 31.12.2024 |
Προβλέψεις ζημιών / ποσό προσαρμοσμένο στην εύλογη αξία στις 31.12.2024 |
Λογιστική αξία την 31.12.2024 |
Μη εκταμιευμένο ποσό την 31.12.2024 |
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες εκτός ισολογισμού, ποσό προσαρμοσμένο στις 31.12.2024 |
||
|
Δάνεια σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς |
Δάνεια και προκαταβολές |
Αποσβεσμένο κόστος |
59 209 |
- |
59 209 |
5 000 |
- 225 |
||
|
Πράξεις άμεσης δανειοδότησης |
Δάνεια και προκαταβολές |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
158 880 |
- |
158 880 |
56 669 |
- |
||
|
Μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια με κοινωνικό αντίκτυπο |
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
134 595 |
-1 559 |
133 036 |
34 686 |
- |
||
|
Άμεσοι συμμετοχικοί τίτλοι |
Μετοχές και άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης |
Επιμέτρηση εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων |
59 843 |
61 686 |
121 529 |
14 |
- |
||
|
Σύνολο |
|
|
412 527 |
60 127 |
472 654 |
96 369 |
- 225 |
||
|
|||||||||
Η ΕΤΕπ εφαρμόζει τις αρχές διαχείρισης κινδύνου της γενικής εντολής στις πράξεις άμεσης δανειοδότησης του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο (εξαιρουμένων των δανείων σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς), όπως προβλέπεται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΤΕπ για τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο μετοχών, καθώς και να παρακολουθεί και να αναφέρει τον κίνδυνο που συνδέεται με τις πράξεις άμεσης δανειοδότησης του κονδυλίου χρηματοδότησης με αντίκτυπο βάσει της εύλογης αξίας τους. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία αυτή, η Τράπεζα διενεργεί ποιοτική αξιολόγηση κινδύνου με στόχο την αξιολόγηση της ορθότητας του επενδυτικού σκεπτικού και της εύλογης επιχειρηματικής βιωσιμότητας αυτών των πράξεων.
26 Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών
Η Διευκόλυνση έχει προσδιορίσει την ΕΤΕπ ως συνδεδεμένο μέρος στο πλαίσιο του ΔΛΠ 24, δεδομένου ότι η ΕΤΕπ έχει λάβει εντολή από τα κράτη μέλη της ΕΕ να διαχειρίζεται τη Διευκόλυνση σύμφωνα με τις διατάξεις του ισχύοντος νομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των πράξεών της έως την πλήρη επιστροφή των εξόδων, και παρέχει υπηρεσίες βασικών διοικητικών στελεχών (Διευθύνουσα Επιτροπή της ΕΤΕπ και Ελεγκτική Επιτροπή της ΕΤΕπ). Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΤΕπ έχει δικαίωμα να ανακτά τα πραγματικά έξοδα που καταβάλλει για τη διαχείριση της Διευκόλυνσης, μείον τα έσοδα που προκύπτουν από τις συνήθεις αμοιβές αξιολόγησης οι οποίες χρεώνονται απευθείας από την ΕΤΕπ στους πελάτες της Διευκόλυνσης. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις αμοιβές, βλ. σημείωση 23.
27 Μεταγενέστερα γεγονότα
Δεν υπήρξαν σημαντικά γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού που θα απαιτούσαν προσαρμογή ή γνωστοποίηση στις οικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2025.
(1) Κανονισμός (EE, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου, της 2ας Δεκεμβρίου 2013, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 884, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1311/oj).
(2) ΕΕ L 83 της 1.4.2003, σ. 27.
(3) Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε εκατομμύρια ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους παρακάτω πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.
(4) Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε εκατομμύρια ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.
(5) Σύμφωνα με το άρθρο 53 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, τα ταμειακά διαθέσιμα περιλαμβάνονται στον ισολογισμό του 11ου ΕΤΑ. Η φύση των διαφόρων τραπεζικών λογαριασμών περιγράφεται στο κεφάλαιο 5 «Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου».
(6) Απόφαση (ΕΕ) 2025/2324 του Συμβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 2025, για τον καθορισμό των χρηματοδοτικών συνεισφορών που πρέπει να καταβάλουν τα μέρη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για τη χρηματοδότηση του εν λόγω ταμείου, με καθορισμό του ανώτατου ορίου του ετήσιου ποσού της συνεισφοράς για το 2027, του ετήσιου ποσού της συνεισφοράς για το 2026, του ποσού της πρώτης δόσης της συνεισφοράς για το 2026 και ενδεικτικής, μη δεσμευτικής πρόβλεψης για τα αναμενόμενα ετήσια ποσά των συνεισφορών για τα έτη 2028 και 2029 (ΕΕ L, 2025/2324, 14.11.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/2324/oj).
(7) Κανονισμός (ΕΕ) 2016/888 του Συμβουλίου, της 6ης Ιουνίου 2016, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2015/323 σχετικά με τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης όσον αφορά την καταβολή των δόσεων (ΕΕ L 149 της 7.6.2016, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/888/oj).
(8) Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε χιλιάδες ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.
(9) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).
(10) Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1877 του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2015/323 (ΕΕ L 307 της 3.12.2018, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1877/oj).
(11) Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε χιλιάδες ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.
(12) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.
(13) Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1877.
(14) T05-EUTF-SAH-GH-02.
(15) T05-EUTF-SAH-SN-04.
(16) T05-EUTF-SAH-GN-01.
(17) T05-EUTF-SAH-REG-15.
(18) T05-EUTF-SAH-GH-02.
(19) T05- T05-EUTF-SAH-BF-08.
(20) T05-EUTF-SAH-REG-18.
(21) T05-EUTF-SAH-NE-08.
(22) T05-EUTF-SAH-NE-10.
(23) Στοιχεία από την έκθεση MLS για τη Βόρεια Αφρική (που καλύπτει την περίοδο από το 2017 έως το 2025).
(24) Στοιχεία από την έκθεση MLS για τη Βόρεια Αφρική (που καλύπτει την περίοδο από το 2017 έως το 2025).
(25) Επισημαίνεται ότι εξαιτίας της στρογγυλοποίησης των στοιχείων σε εκατομμύρια ευρώ, ορισμένα οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους πίνακες μπορεί να μην ανταποκρίνονται στο ακριβές άθροισμα.
(26) Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1877.
(27) Με εξαίρεση τις πράξεις στο Νότιο Σουδάν.
(28) 1 402,57 εκατ. EUR στο πλαίσιο του μεταβατικού μηχανισμού [απόφαση (ΕΕ) 2015/0246 του Συμβουλίου], 200 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2017/1206 του Συμβουλίου], 223 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2020/1708 του Συμβουλίου], 43 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2021/1941 του Συμβουλίου], 42,5 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2022/2242 του Συμβουλίου], 7,8 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2023/2586 του Συμβουλίου] και 6,3 εκατ. EUR [απόφαση (ΕΕ) 2024/2906 του Συμβουλίου].
(29) Απόφαση (ΕΕ) 2025/2324.
(30) ΕΕ L 314 της 30.11.2001, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2001/822(1)/oj.
(31) Απόφαση 2007/249/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 2007, για τροποποίηση της απόφασης 2001/822/ΕΚ για τη σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΕ L 109 της 26.4.2007, σ. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2007/249/oj).
(32) ΕΕ L 437 της 28.12.2020, σ. 188, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2020/2233/oj.
(33) Απόφαση αριθ. 3/2021 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ, της 26ης Νοεμβρίου 2021, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 3/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ [2021/2175] (ΕΕ L 441 της 9.12.2021, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/2175/oj).
(34) Απόφαση (ΕΕ) 2022/970 του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2022, για τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ όσον αφορά την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 3/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ (ΕΕ L 166 της 22.6.2022, σ. 145, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2022/970/oj).
(35) Απόφαση αριθ. 2/2023 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ, της 25ης Οκτωβρίου 2023, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 3/2019 της Επιτροπής των Πρέσβεων ΑΚΕ-ΕΕ για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων βάσει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ [2023/2453] (ΕΕ L, 2023/2453, 31.10.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2453/oj).
(36) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 209 της 14.6.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).
(37) Απόφαση (ΕΕ) 2021/1764 του Συμβουλίου, της 5ης Οκτωβρίου 2021, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και της Γροιλανδίας και του Βασιλείου της Δανίας, αφετέρου (Απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας) (ΕΕ L 355 της 7.10.2021, σ. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/1764/oj).
(38) Ο κίνδυνος διακανονισμού ορίζεται ως ο κίνδυνος δυνητικών ζημιών λόγω συναλλαγών οι οποίες παραμένουν μη διακανονισθείσες μετά την προβλεπόμενη ημερομηνία παράδοσής τους και/ή λόγω συναλλαγών που διακανονίζονται αργότερα από το ισχύον πρότυπο της αγοράς. Λόγω της φύσης των δραστηριοτήτων της Διευκόλυνσης, τα σημαντικότερα μέσα που επηρεάζονται από τον κίνδυνο διακανονισμού είναι τα παράγωγα που συνάπτονται από την Τράπεζα και συνεπάγονται την ανταλλαγή ξένων νομισμάτων. Η διαχείριση του κινδύνου διακανονισμού καλύπτεται από τις κατευθυντήριες γραμμές για τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους.
(39) EBA/RTS/2022/10.
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/4817/oj
ISSN 1977-0901 (electronic edition)