KOMUNIKAZZJONI TAL-APPROVAZZJONI TA’ EMENDA STANDARD

(Artikolu 24 tar-Regolament (UE) 2024/1143)

“Lessona”

Numru ta’ referenza tal-UE: PDO-IT-A1191-AM02 — 16.7.2026

1.   Isem il-prodott

Lessona

2.   Tip ta’ indikazzjoni ġeografika

☑

DOP

☐

IĠP

3.   Settur

☐	Prodotti agrikoli

☑

Inbejjed

☐	Xarbiet spiritużi

4.   Pajjiż li għalih tappartjeni ż-żona ġeografika

L-Italja

5.   Awtorità tal-Istat Membru li tikkomunika l-emenda standard

Isem

Il-Ministeru għall-Agrikoltura, għas-Sovranità tal-Ikel u għall-Foresti – id-Dipartiment għas-Sovranità tal-Ikel u għall-Isport Ekwestri – id-Direttorat Ġenerali għall-Promozzjoni tal-Kwalità Agroalimentari – PQA I

6.   Kwalifika bħala emenda standard

L-approvazzjoni u l-komunikazzjoni ta’ din l-emenda standard jissodisfaw ir-rekwiżiti għall-approvazzjoni ta’ emenda standard skont ir-Regolament (UE) 2024/1143 u d-dispożizzjonijiet adottati skontu.

Din l-emenda taqa’ taħt id-definizzjoni ta’ emenda standard imsemmija fl-Artikolu 24(4) tar-Regolament (UE) Nru 2024/1143, billi:

—	ma tinkludix bidla fl-isem jew fl-użu tal-isem, jew fil-kategorija ta’ prodott jew prodotti ddeżinjati bl-indikazzjoni ġeografika;

—	ma tirriskjax li jxejjen ir-rabta maż-żona ġeografika deskritta fid-dokument uniku;

—	ma tinvolvix restrizzjonijiet ulterjuri fuq il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodott.

7.   Deskrizzjoni tal-emenda/i standard approvata/i

Titolu

Żieda fil-qawwa alkoħolika naturali minima skont il-volum tal-għeneb

Deskrizzjoni

Il-qawwa alkoħolika naturali minima skont il-volum tal-għeneb żdiedet minn 11,50 % vol. għal 12 % vol.

Din l-emenda tikkonċerna l-Artikolu 4 tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott.

☐	L-emenda taffettwa d-dokument uniku.

Titolu

Possibbiltà li l-Lessona jiġi prodott bit-terminu “vigna” (vinja)

Deskrizzjoni

Għat-tipi kollha previsti, żdiedet il-possibbiltà li l-Lessona jiġi prodott bit-terminu “vigna” minn vinji b’età minima ta’ tħawwil ta’ mqar 3 snin.

Din l-emenda tikkonċerna l-Artikoli 4 u 7 tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott.

Din l-emenda tikkonċerna t-taqsima “Rekwiżiti oħra applikabbli” tad-dokument uniku.

☑	L-emenda taffettwa d-dokument uniku.

Titolu

Tqaddim tal-Lessona Riserva

Deskrizzjoni

Il-perjodu tat-tqaddim tal-Lessona Riserva tnaqqas minn 46 għal 42 xahar, filwaqt li l-perjodu minimu tat-tqaddim f’reċipjenti tal-injam baqa’ l-istess.

Din l-emenda tikkonċerna l-Artikolu 5 tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott.

Din l-emenda tikkonċerna wkoll it-taqsima dwar “Prattiki tal-produzzjoni tal-inbid” tad-dokument uniku.

☑	L-emenda taffettwa d-dokument uniku.

Titolu

Antiċipar tad-data tat-tqegħid fis-suq tal-Lessona Riserva

Deskrizzjoni

Id-data tat-tqegħid fis-suq tal-Lessona Riserva tiġi antiċipata b’4 xhur (mill-1 ta’ Settembru għall-1 ta’ Mejju ta’ kull sena).

Din l-emenda tikkonċerna l-Artikolu 5 tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott.

Din l-emenda tikkonċerna wkoll it-taqsima dwar “Prattiki tal-produzzjoni tal-inbid” tad-dokument uniku.

☑	L-emenda taffettwa d-dokument uniku.

Titolu

Emendi formali tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott li ma jaffettwawx il-kontenut tat-test

Deskrizzjoni

Saru emendi formali fir-rigward tal-artikoli tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott li ma jaffettwawx il-kontenut tat-test. Dawn huma aġġornamenti għar-referenzi legali, emenda tat-titoli tal-artikoli, iddaħħlet speċifikazzjoni li tinkludi kollox, korrezzjonijiet ta’ żbalji editorjali jew żbalji tipografiċi (rendiment tal-inbid u termini fir-rabta mal-ambjent).

☐	L-emenda taffettwa d-dokument uniku.

Titolu

Aġġornament tal-indikazzjonijiet tal-Korp ta’ kontroll

Deskrizzjoni

Wara l-emendi li saru fir-rigward tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 bid-dħul fis-seħħ tar-Regolament (UE) 2024/1143, il-kontenut obbligatorju tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott ma għadux jinkludi l-isem u l-indirizz tal-awtoritajiet jew tal-korpi li jivverifikaw il-konformità mad-dispożizzjonijiet tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott u s-setgħat tagħhom.

Barra minn hekk, skont l-Artikolu 40(1) tar-Regolament (UE) 2024/1143, l-Istati Membri għandhom jippubblikaw l-ismijiet u l-indirizzi tal-awtoritajiet kompetenti, tal-korpi delegati u tal-persuni fiżiċi msemmija fl-Artikolu 39(3) ta’ dak ir-Regolament għal kull prodott iddeżinjat b’indikazzjoni ġeografika u għandhom jaġġornaw dik l-informazzjoni.

Għalhekk, ġie emendat l-artikolu b’referenzi għall-korp ta’ kontroll, u din l-informazzjoni ġiet sostitwita b’referenza għall-pubblikazzjoni fis-sit web uffiċjali tal-awtorità kompetenti tal-Istat Membru.

Din l-emenda tikkonċerna l-Artikolu 10 tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott.

Din l-emenda ma taffettwax id-dokument uniku.

☐	L-emenda taffettwa d-dokument uniku.

Titolu

Possibbiltà li l-inbejjed ikollhom noti tal-injam

Deskrizzjoni

Żdiedet l-ispeċifikazzjoni li ġejja: “B’rabta mal-inbejjed li eventwalment jinħażnu f’reċipjenti tal-injam, jista’ jkollhom riħa u/jew togħma kemxejn tal-injam.”

Din l-emenda tikkonċerna l-Artikolu 6 tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott.

Din l-emenda tikkonċerna t-taqsima “Deskrizzjoni tal-inbid jew tal-inbejjed” tad-dokument uniku.

☑	L-emenda taffettwa d-dokument uniku.

DOKUMENT UNIKU

Denominazzjonijiet ta’ oriġini u indikazzjonijiet ġeografiċi tal-inbid

“Lessona”

Numru ta’ referenza tal-UE: PDO-IT-A1191-AM02 — 16.7.2026

1.   Isem/Ismijiet għar-reġistrazzjoni

Lessona

2.   Tip ta’ indikazzjoni ġeografika

☑

DOP

☐

IĠP

3.   Pajjiż li għalih tappartjeni ż-żona ġeografika definita

L-Italja

4.   Klassifikazzjoni tal-prodott agrikolu f’konformità mal-intestatura u l-kodiċi tan-Nomenklatura Magħquda, kif imsemmi fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament (UE) 2024/1143

2204 – Inbejjed mill-għeneb frisk, inkluż l-inbejjed imqawwija; most tal-għeneb għajr dak tal-intestatura 2009

5.   Kategoriji ta’ prodotti tad-dwieli kif elenkati fil-Parti II tal-Anness VII tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013

1.

Inbid

6.   Deskrizzjoni tal-inbid jew tal-inbejjed

Prodott tad-dwieli

Lessona anke bit-terminu “Riserva”

Karatteristiċi organolettiċi

Apparenza viżiva

Lewn: aħmar lewn il-granata, bi sfumaturi oranġjo bit-tqaddim.

Aroma

Riħa: riħa karatteristika li tfakkar fil-vjola, fina u intensa.

Togħma

Togħma: xotta, pjaċevolment tannika, b’sapidità karatteristika u pjaċevoli, persistenti fil-ħalq.

Informazzjoni addizzjonali dwar il-karatteristiċi organolettiċi

B’rabta mal-inbejjed li eventwalment jinħażnu f’reċipjenti tal-injam, jista’ jkollhom riħa u/jew togħma kemxejn tal-injam.

Karatteristiċi analitiċi

Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum):	—
Qawwa alkoħolika effettiva minima (f’% tal-volum):	—
Aċidità totali minima:	5,0
Unità ta’ aċidità totali minima:	fi grammi għal kull litru, espressa bħala aċidu tartariku
Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru):	—
Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru):	—

Informazzjoni addizzjonali dwar il-karatteristiċi analitiċi

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 12,00 % vol. anke għal-Lessona Riserva bit-terminu “vigna”.

Estratt minimu mingħajr zokkor: 22,0 g/l.

☑	Kwalunkwe karatteristika analitika li mhijiex indikata f’din it-taqsima hija fil-limiti stipulati mil-leġiżlazzjoni applikabbli tal-UE.

7.   Prattiki tal-produzzjoni tal-inbid

7.1.   Prattiki enoloġiċi speċifiċi użati biex isir l-inbid jew l-inbejjed u r-restrizzjonijiet rilevanti għall-produzzjoni tagħhom

Prattika tal-produzzjoni tal-inbid

Tqaddim f’reċipjenti tal-injam

Tip ta’ prattika enoloġika

Prattika enoloġika speċifika

Deskrizzjoni

L-inbejjed li ġejjin iridu jgħaddu minn perjodu ta’ tqaddim:

Lessona: 22 xahar, inkluż 12-il xahar f’reċipjenti tal-injam

Lessona Riserva: 42 xahar, inkluż 30 xahar f’reċipjenti tal-injam

Prattika tal-produzzjoni tal-inbid

Rilaxx għall-konsum

Tip ta’ prattika enoloġika

Prattika enoloġika speċifika

Deskrizzjoni

Lessona: L-1 ta’ Settembru tat-tieni sena wara dik li fiha nħasad l-għeneb.

Lessona Riserva: L-1 ta’ Mejju tar-raba’ sena wara dik li fiha nħasad l-għeneb.

7.2.   Rendimenti massimi

L-inbejjed /Il-kategoriji / Il-varjetajiet / It-tipi kollha

Lessona

Rendiment massimu

Rendiment massimu:	8 000
Unità ta’ rendiment massimu:	kilogrammi ta’ għeneb għal kull ettaru

L-inbejjed /Il-kategoriji / Il-varjetajiet / It-tipi kollha

Lessona Riserva:

Rendiment massimu

Rendiment massimu:	7 200
Unità ta’ rendiment massimu:	kilogrammi ta’ għeneb għal kull ettaru

8.   Indikazzjoni tal-varjetà jew tal-varjetajiet ta’ għeneb tal-inbid li minnhom jiġi prodott l-inbid jew jiġu prodotti l-inbejjed

—	Nebbiolo N. - Spanna

—	Uva rara N.

—	Vespolina N. - Ughetta

9.   Definizzjoni qasira taż-żona ġeografika definita

Iż-żona tal-produzzjoni tal-għeneb maħsub għall-produzzjoni tal-inbejjed bid-denominazzjoni ta’ oriġini kkontrollata Lessona tinkludi t-territorju kollu tal-muniċipalità ta’ Lessona.

10.   Rabta maż-żona ġeografika

Kategorija ta’ prodotti tad-dwieli

1.

Inbid

Sommarju tar-rabta

Iż-żona tal-produzzjoni tal-Lessona tinsab fit-Tramuntana tal-Piemonte u tifforma l-parti mill-Punent taż-żona. L-għeruq storiċi diġà ġew attestati b’atti uffiċjali rreġistrati fl-1436. It-territorju jinsab fuq ilsien ta’ sedimenti tal-baħar mirfud fuq blat profond tal-porfirju. Ħamrija alluvjali pjuttost laxka, ramel aċiduż ħafna, ħamrani, minerali ħafna. Il-prossimità tal-Monte Rosa tikkontribwixxi biex tagħti kenn mill-kurrenti tat-Tramuntana u b’hekk ikun hemm klima pjuttost moderata. It-terroirs ta’ Lessona għandhom djalogu kbir mal-karattru nobbli tan-Nebbiolo, u l-kumpless aromatiku tad-dwieli jsir iktar għani b’mineralità rustika tipika, u b’sapidità minerali li tispikka u ċara.

11.   Rekwiżiti oħra applikabbli

Titolu tar-rekwiżit/tad-deroga

Użu tat-terminu “vigna”

Qafas legali

Fil-leġiżlazzjoni nazzjonali

Tip ta’ rekwiżit/deroga ulterjuri

Dispożizzjonijiet addizzjonali tat-tikkettar

Deskrizzjoni tar-rekwiżit/tad-deroga

Fid-deżinjazzjoni tal-inbejjed Lessona u Lessona Riserva, id-denominazzjoni ta’ oriġini tista’ tkun akkumpanjata mit-terminu “vigna” segwit mill-isem tal-post jew l-isem tradizzjonali rilevanti, diment li:

—	l-għeneb kollu jiġi mill-istess vinja;

—	dan it-terminu jidher fil-lista reġjonali xierqa skont it-tifsira tal-leġiżlazzjoni fis-seħħ;

—	dawk li, fid-deżinjazzjoni u l-preżentazzjoni tal-inbid Lessona Riserva, ikun beħsiebhom jakkumpanjaw id-denominazzjoni ta’ oriġini bit-terminu “vigna”, ikunu wettqu l-produzzjoni u l-ibbottiljar tal-inbid;

—	il-produzzjoni tal-inbid u t-tqaddim tal-inbid ikunu saru f’reċipjenti separati u t-terminu “vigna” segwit mill-isem tal-post jew mill-isem tradizzjonali rilevanti ikun iddaħħal fir-rapport dwar il-produzzjoni tal-inbid, fir-reġistri u fid-dokumenti ta’ akkumpanjament;

—	it-terminu “vigna” segwit mill-isem tal-post rilevanti jidher b’tipa ta’ daqs ugwali jew iżgħar minn 50 % tad-daqs tat-tipa użata għad-denominazzjoni ta’ oriġini.

Referenza elettronika (url) għall-pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott

https://www.masaf.gov.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/24186

---

(1)  Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2025/27 tat-30 ta’ Ottubru 2024 li jissupplimenta r-Regolament (UE) 2024/1143 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill b’regoli dwar ir-reġistrazzjoni u l-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, speċjalitajiet tradizzjonali garantiti u termini tal-kwalità mhux obbligatorji u li jħassar ir-Regolament Delegat (UE) Nru 664/2014 (ĠU L, 2025/27, 15.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2025/27/oj).