<TI><P><HT TYPE="ITALIC">Ο κανονισμός 2271/96</HT></P></TI>3Οι έξι πρώτες αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού 2271/96 έχουν ως εξής:[Εκτιμώντας] ότι στους στόχους της [Ευρωπαϊκής Ένωσης] περιλαμβάνεται η συμβολή στην αρμονική ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου και την προοδευτική κατάργηση των περιορισμών στις διεθνείς συναλλαγές·
[εκτιμώντας] ότι η [Ένωση] επιδιώκει την επίτευξη, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, του στόχου της ελεύθερης κίνησης των κεφαλαίων μεταξύ των κρατών μελών και τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της άρσης των ενδεχόμενων περιορισμών στις άμεσες επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε ακίνητα, [στην εγκατάσταση], [στην παροχή] χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ή [στην εισδοχή] τίτλων σε κεφαλαιαγορές·
[εκτιμώντας] ότι μια τρίτη χώρα έχει θεσπίσει ορισμένους νόμους, κανονισμούς και άλλες νομοθετικές πράξεις που σκοπό έχουν να ρυθμίσουν τις δραστηριότητες φυσικών και νομικών προσώπων που υπόκεινται στη δικαιοδοσία των κρατών μελών·
[εκτιμώντας] ότι η εξωεδαφική εφαρμογή των εν λόγω νόμων, κανονισμών και άλλων νομοθετικών πράξεων παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και εμποδίζει την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων·
[εκτιμώντας] ότι οι εν λόγω νόμοι, κανονισμοί και άλλες νομοθετικές πράξεις, και τα μέτρα που βασίζονται σ’ αυτούς ή απορρέουν από αυτούς, θίγουν ή δύνανται να θίξουν την κατεστημένη έννομη τάξη και να βλάψουν τα συμφέροντα της [Ένωσης] και τα συμφέροντα των φυσικών και νομικών προσώπων που ασκούν τα δικαιώματά τους δυνάμει της συνθήκης [ΛΕΕ]·
[εκτιμώντας] ότι, δεδομένων αυτών των εξαιρετικών περιστάσεων, είναι ανάγκη να αναληφθεί δράση σε [ενωσιακό] επίπεδο ώστε να προστατευθούν η έννομη τάξη και τα συμφέροντα της [Ένωσης] και των εν λόγω φυσικών ή νομικών προσώπων, ιδίως με εξάλειψη, εξουδετέρωση, παρεμπόδιση ή άλλη αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της προκειμένης αλλοδαπής νομοθεσίας.
4Το άρθρο 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού ορίζει τα εξής:Ο παρών κανονισμός παρέχει προστασία από την εξωεδαφική εφαρμογή των νόμων που προσδιορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των κανονισμών και άλλων νομοθετικών πράξεων, και των μέτρων που βασίζονται σ’ αυτούς ή απορρέουν από αυτούς, αποβλέπει δε στην εξουδετέρωση των συνεπειών τους οσάκις η εφαρμογή αυτή θίγει τα συμφέροντα των αναφερόμενων στο άρθρο 11 προσώπων, τα οποία μετέχουν στο διεθνές εμπόριο, ή/και την κίνηση κεφαλαίων και τις σχετικές εμπορικές δραστηριότητες μεταξύ της [Ένωσης] και τρίτων χωρών.
5Το άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει τα εξής:Ουδεμία απόφαση δικαστηρίου ή διοικητικής αρχής ευρισκομένης εκτός της [Ένωσης], ληφθείσα κατ’ εφαρμογή, άμεση ή έμμεση, των νόμων που προσδιορίζονται στο παράρτημα και των μέτρων που βασίζονται σ’ αυτούς ή απορρέουν από αυτούς, αναγνωρίζεται ή κηρύσσεται εκτελεστή καθ’ οιονδήποτε τρόπο.
6Κατά το άρθρο 5 του ίδιου κανονισμού:Κανένα πρόσωπο από όσα αναφέρονται στο άρθρο 11 δεν πρέπει να συμμορφώνεται, είτε άμεσα είτε μέσω αντιπροσώπου ή ενδιαμέσου προσώπου, με πράξη ή εκούσια παράλειψη, προς απαιτήσεις ή απαγορεύσεις, συμπεριλαμβανομένων των αιτήσεων αλλοδαπών δικαστηρίων, που βασίζονται ή απορρέουν, αμέσως ή εμμέσως, από τους νόμους που προσδιορίζονται στο παράρτημα και τα μέτρα που βασίζονται σ’ αυτούς ή απορρέουν από αυτούς.Είναι δυνατόν να επιτραπεί στους ενδιαφερομένους, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στα άρθρα 7 και 8, να συμμορφώνονται πλήρως ή μερικώς, στον βαθμό που η μη συμμόρφωση θα έβλαπτε σοβαρά τα συμφέροντα των ιδίων ή της [Ένωσης]. Τα κριτήρια εφαρμογής της παρούσας διάταξης αποφασίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 8. Όταν υφίστανται επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η μη συμμόρφωση θα έθιγε σοβαρά ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο, η [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή υποβάλλει ταχέως στην επιτροπή του άρθρου 8 σχέδιο των ληπτέων μέτρων υπό τους όρους του παρόντος κανονισμού.
7Το άρθρο 6, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 2271/96 ορίζει τα εξής:Όλα τα αναφερόμενα στο άρθρο 11 πρόσωπα που μετέχουν σε δραστηριότητα που προβλέπεται στο άρθρο 1 έχουν το δικαίωμα να ζητούν αποζημίωση, συμπεριλαμβανομένων των δικαστικών εξόδων, για τις ζημίες που υπέστησαν συνεπεία της εφαρμογής των νόμων που προσδιορίζονται στο παράρτημα ή των μέτρων που βασίζονται σ’ αυτούς ή απορρέουν από αυτούς.Η αποζημίωση αυτή μπορεί να ζητηθεί από το φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή άλλη οντότητα που προκάλεσε τις ζημίες ή από οποιοδήποτε πρόσωπο ενήργησε για λογαριασμό των ανωτέρω, ή από ενδιάμεσο πρόσωπο.
8Το άρθρο 7, στοιχεία βʹ και δʹ, του κανονισμού αυτού προβλέπει τα εξής:Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή:
[…]
- β)παρέχει άδειες υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 5, και, όταν θέτει προθεσμία γνωμοδότησης στην επιτροπή, συνεκτιμά πλήρως και το χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να κινηθούν τα πρόσωπα που θα αποτελέσουν το αντικείμενο της άδειας·
[…]
- δ)δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα [της Ευρωπαϊκής Ένωσης] σημείωμα για τις δικαστικές και άλλες αποφάσεις στις οποίες εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 6.
9Κατά το άρθρο 8 του εν λόγω κανονισμού:1.Για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 7 στοιχείο β), η Επιτροπή επικουρείται από την Επιτροπή Εξωεδαφικής Νομοθεσίας. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου. Η επιτροπή αυτή είναι επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ 2011, L 55, σ. 13)].2.Όποτε γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού [182/2011].
10Το άρθρο 9 του κανονισμού 2271/96 ορίζει τα εξής:Κάθε κράτος μέλος ορίζει τις επιβλητέες κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης διατάξεων του παρόντος κανονισμού. Οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες προς την παράβαση και αποτρεπτικές.
11Κατά το άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96:Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε:
- 1)κάθε φυσικό πρόσωπο που έχει την κατοικία του εντός της [Ένωσης] και είναι υπήκοος κράτους μέλους·
- 2)κάθε νομικό πρόσωπο συσταθέν εντός της [Ένωσης]·
- 3)κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4055/86 [του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1986, για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών (ΕΕ 1986, L 378, σ. 1)]·
- 4)κάθε άλλο φυσικό πρόσωπο που έχει την κατοικία του εντός της [Ένωσης], εκτός εάν ευρίσκεται στη χώρα της οποίας είναι υπήκοος·
- 5)κάθε άλλο φυσικό πρόσωπο που ευρίσκεται στην [Ένωση], συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων και του εναερίου χώρου της, και σε οποιοδήποτε αεροσκάφος ή σκάφος που υπόκειται στη δικαιοδοσία ή τον έλεγχο κράτους μέλους, εφόσον το πρόσωπο αυτό ενεργεί με την επαγγελματική του ιδιότητα.
12Στο σχετικό με τις Ηνωμένες Πολιτείες τμήμα του, το παράρτημα του κανονισμού 2271/96, το οποίο επιγράφεται Νόμοι, κανονισμοί και άλλες νομοθετικές πράξεις, έχει ως εξής:[…]
- 4.Iran Freedom and Counter-Proliferation Act of 2012
Απαιτούμενη συμμόρφωση:
Απαγορεύεται η εν γνώσει:
- i)παροχή σημαντικής στήριξης, μεταξύ άλλων μέσω της διευκόλυνσης σημαντικών χρηματοοικονομικών συναλλαγών, ή αγαθών ή υπηρεσιών προς ορισμένα πρόσωπα ή εξ ονόματος προσώπων που δραστηριοποιούνται στους τομείς των λιμένων, της ενέργειας, της ναυτιλίας ή της ναυπηγικής βιομηχανίας στο Ιράν, ή προς οποιοδήποτε πρόσωπο από το Ιράν που περιλαμβάνεται στον κατάλογο των ειδικώς σεσημασμένων υπηκόων και των προσώπων για τα οποία ισχύουν απαγορεύσεις·
- ii)διεξαγωγή εμπορίου με το Ιράν σε σημαντικά αγαθά και υπηρεσίες σε σχέση με τους τομείς της ενέργειας, της ναυτιλίας ή της ναυπηγικής βιομηχανίας του Ιράν·
- iii)αγορά πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από το Ιράν και διεξαγωγή σχετιζόμενων με αυτά χρηματοοικονομικών συναλλαγών σε ειδικές περιστάσεις·
- iv)διεξαγωγή ή διευκόλυνση συναλλαγών για το εμπόριο φυσικού αερίου από ή προς το Ιράν (ισχύει για αλλοδαπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα)·
- v)διεξαγωγή με το Ιράν εμπορίου πολύτιμων μετάλλων, γραφίτη, ακατέργαστων ή ημικατεργασμένων μετάλλων, ή λογισμικού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συγκεκριμένους τομείς ή με τη συμμετοχή ορισμένων προσώπων· επίσης η διευκόλυνση σημαντικής χρηματοοικονομικής συναλλαγής σε σχέση με τέτοιου είδους εμπόριο·
- vi)παροχή υπηρεσιών αναδοχής της έκδοσης τίτλων, ασφάλισης και αντασφάλισης που συνδέονται με συγκεκριμένες δραστηριότητες οι οποίες περιλαμβάνουν, αλλά όχι περιοριστικά, αυτές που αναφέρονται στα σημεία i) και ii) ανωτέρω, ή σε συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων·
[…].
<TI><P><HT TYPE="ITALIC">Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2018/1101</HT></P></TI>14Το άρθρο 4 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2018/1101 της Επιτροπής, της 3ης Αυγούστου 2018, για τον καθορισμό των κριτηρίων εφαρμογής του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 5 του κανονισμού αριθ. 2271/96 (ΕΕ 2018, L 199 I, σ. 7), προβλέπει τα εξής:Κατά την αξιολόγηση του κατά πόσο μπορεί να προκληθεί σοβαρή ζημία στα προστατευόμενα συμφέροντα όπως αναφέρεται στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 5 του κανονισμού [2271/96], η Επιτροπή εξετάζει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μη σωρευτικά κριτήρια, κατά περίπτωση:
- α)εάν το προστατευόμενο συμφέρον ενδέχεται να απειλείται ειδικά, με βάση τις περιστάσεις, τη φύση και την προέλευση της ζημίας στο προστατευόμενο συμφέρον·
- β)την ύπαρξη τρέχουσας διοικητικής ή δικαστικής έρευνας κατά του [προσώπου που αναφέρεται στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, το οποίο ζήτησε την άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού] από τρίτη χώρα, ή εάν υπάρχει προηγούμενη συμφωνία διευθέτησης με τρίτη χώρα, η οποία είναι η χώρα προέλευσης της εξωεδαφικής νομοθεσίας·
- γ)την ύπαρξη σημαντικού δεσμού σύνδεσης με την τρίτη χώρα από την οποία προέρχονται η καταχωρημένη εξωεδαφική νομοθεσία ή οι επακόλουθες ενέργειες· για παράδειγμα [το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, το οποίο ζήτησε την άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού] διαθέτει μητρικές ή θυγατρικές εταιρείες, ή πρόκειται για τη συμμετοχή φυσικών ή νομικών προσώπων που υπάγονται στην κύρια δικαιοδοσία της τρίτης χώρας από την οποία προέρχονται η καταχωρημένη εξωεδαφική νομοθεσία ή οι επακόλουθες ενέργειες·
- δ)κατά πόσον [το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, το οποίο ζήτησε την άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού] θα μπορούσε να λάβει ευλόγως μέτρα για να αποτρέψει ή να περιορίσει τη ζημία·
- ε)τις δυσμενείς επιπτώσεις στην άσκηση οικονομικής δραστηριότητας, ιδίως κατά πόσον [το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, το οποίο ζήτησε την άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού] θα αντιμετώπιζε [σημαντικές] οικονομικές ζημίες, οι οποίες θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να απειλήσουν τη βιωσιμότητά του ή να αποτελέσουν σοβαρό κίνδυνο πτώχευσης·
- στ)κατά πόσον η δραστηριότητα [του προσώπου που αναφέρεται στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, το οποίο ζήτησε την άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού] θα καθίστατο υπερβολικά δυσχερής λόγω απώλειας βασικών εισροών ή πόρων, που δεν μπορούν εύλογα να αντικατασταθούν·
- ζ)αν η άσκηση των ατομικών δικαιωμάτων [του προσώπου που αναφέρεται στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, το οποίο ζήτησε την έγκριση που προβλέπεται στο άρθρο 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού] θα εμποδιζόταν σημαντικά·
- η)κατά πόσον υπάρχει απειλή κατά της ασφάλειας, της προστασίας της ζωής και της υγείας των ανθρώπων και της προστασίας του περιβάλλοντος·
- θ)κατά πόσον υπάρχει απειλή κατά της ικανότητας της Ένωσης να ασκεί την ανθρωπιστική, αναπτυξιακή και εμπορική πολιτική της ή τις εξωτερικές πτυχές των εσωτερικών πολιτικών της·
- ι)την ασφάλεια του εφοδιασμού σε στρατηγικά αγαθά ή υπηρεσίες εντός της Ένωσης ή κράτους μέλους ή στην Ένωση ή σε κράτος μέλος και τις επιπτώσεις τυχόν ελλείψεων ή διαταράξεων του εφοδιασμού·
- ια)τις συνέπειες για την εσωτερική αγορά όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων, καθώς και τη χρηματοπιστωτική και οικονομική σταθερότητα ή βασικές υποδομές της Ένωσης·
- ιβ)τις συστημικές συνέπειες της ζημίας, ιδίως όσον αφορά τις δευτερογενείς επιπτώσεις της ζημίας σε άλλους τομείς·
- ιγ)τον αντίκτυπο στην αγορά εργασίας ενός ή περισσότερων κρατών μελών και τις διασυνοριακές συνέπειές του εντός της Ένωσης·
- ιδ)κάθε άλλο σχετικό παράγοντα.