<TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT>Opmerkingen van verzoekster in het hoofdgeding (mevrouw de Cavel)</TXT></NP></TI>De eerste vraag
Verzoekster in het hoofdgeding is van oordeel dat het EEG-Executieverdrag, gezien de juridische aard van het recht op onderhoud, op de tenuitvoerlegging van het litigieuze verzoek toepasselijk is. Onderhoudsuitkeringen zijn in principe een burgerlijke zaak in de zin van artikel 1, eerste alinea, Executieverdrag, en worden in de tweede alinea, sub 1, van dit artikel niet van het toepassingsgebied van het Verdrag uitgesloten.
Dat blijkt uit de uitdrukkelijke vermelding van de onderhoudsverplichtingen in artikel 5, sub 2, Executieverdrag en wordt bevestigd door de commentaren van verscheidene auteurs en met name door het rapport over het EEG-Executieverdrag, hierna: rapport-Jen ard (PB C 59 van 1979, blz. 1), door de tekst van het Verdrag van 9 oktober 1978 inzake de toetreding van het Koninkrijk Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland tot het Verdrag betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (PB L 304 van 1978, blz. 1), en door het deskundigenrapport inzake het Toetredingsverdrag, het zogenaamde rapport-Schlosser (PB C 59 van 1979, biz. 71).
Verzoekster in het hoofdgeding beroept zich tevens op de beslissingen van verscheidene nationale rechterlijke instanties, onder meer op het arrest van het Oberlandesgericht te Karlsruhe van 4 juni 1976 (Overzicht van de rechtspraak, uitgave van de documentatiedienst van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, aflevering 2, 1978, nr. 54) en op het arrest van het Hof van Beroep te Brussel van 1 april 1977 (Journal des Tribunaux 1978, biz. 119), alsook op de opmerkingen van de Commissie, het Verenigd Koninkrijk en de Bondsrepubliek Duitsland en de conclusie van advocaatgeneraal Warner in zaak 143/78 (De Cavel I, Jurispr. 1979, blz. 1055). Ten slotte is zij van mening dat de gegrondheid van haar standpunt rechtstreeks volgt uit artikel 42 Executieverdrag.
De tweede vraag
Verzoekster in het hoofdgeding merkt op, dat een antwoord op de tweede vraag niet noodzakelijk is om het Bundesgerichtshof in staat te stellen het aldaar aanhangige geschil te beslechten, en meent derhalve dat deze vraag niet thuishoort in de procedure voor het Hof van Justitie.
Verzoekster meent dat het Bundesgerichtshof de vraag kan hebben gesteld om een aanwijzing te krijgen met het oog op een tweede geding of op een verwijzing naar een lagere Duitse rechter en verklaart dat zij het toejuicht, dat die vraag wordt gesteld.
Samenvattend geeft verzoekster het Hof van Justitie in overweging, te antwoorden dat de toekenning van een onderhoudsuitkering in de Ordonnance de non-conciliation, volgens de bepalingen van het EEG-Executicverdrag kan worden erkend en in de andere verdragsluitende staten uitvoerbaar worden verklaard.
<TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT>Opmerkingen van verweerder in bet hoofdgeding (de heer de Cavel)</TXT></NP></TI>Verzoeker in het hoofdgeding legt 's Hofs arrest van 29 maart 1979 (zaak 143/78, de Cavel, voornoemd) aldus uit, dat dit arrest — dat het geheel van de vermogensrechtelijke betrekkingen tussen echtelieden op het oog had — de verzoeken tot naleving van onderhoudsverplichtingen op één lijn stelt met die welke samenhangen met een vordering betreffende de staat van personen. Onder verwijzing naar het rapport-Schlosser, nr. 31 e.V., is hij van oordeel dat het antwoord op de vragen van het Bundesgerichtshof omtrent de met een echtscheidingsprocedure samenhangende onderhoudsuitkering, hetzelfde moet zijn als 's Hofs antwoord — in zijn arrest van 27 maart 1979 — inzake de met een echtscheidingsprocedure samenhangende conservatoire maatregelen inzake de materiële goederen. Uit de algemeenheid van de in 's Hofs antwoord in zaak 143/78 gebezigde termen kan men afleiden dat het ook een verzoek om onderhoudsuitkering dekt.
Verweerder in het hoofdgeding concludeert dat het Hof verkläre voor recht:
rechterlijke beslissingen waarbij voorlopige of definitieve maatregelen worden toegestaan, in het kader van een echtscheidingsprocedure, vallen buiten het — in artikel 1 omschreven — toepassingsgebied van het Verdrag van 27 september 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, wanneer zij betreffen — c.q. nauw samenhangen met — vragen aangaande de staat der bij de echtscheidingsprocedure betrokken partijen clan wel de vermogensrechtelijke betrekkingen welke rechtstreeks uit de huwelijksband, of uit het slaken van die band, voortvloeien.
<TI><NP><NO.P>C —</NO.P><TXT>Opmerkingen van de Commissie</TXT></NP></TI>Hoewel in de beschikking van het Bundesgerichtshof niet wordt uitgelegd waarom een beslissing over de tweede prejudiciële vraag — de toepassing van het EEG-Executieverdrag op een bij een echtscheidingsvonnis krachtens de artikelen 270 e.v. van de Franse Code Civil toegekende overbruggingstoelage — voor een uitspraak noodzakelijk is, is de Commissie van mening dat men uit het vrij korte overzicht van de feiten in de beschikking van het Bundesgerichtshof geenszins kan afleiden dat het verwijzende Hof niet ook een antwoord op deze vraag nodig kan hebben. Zij stelt bijgevolg voor, beide vragen te beantwoorden.
Krachtens artikel 5, sub 2, Executieverdrag kan de verweerder die woonplaats heeft op het grondgebied van een verdragsluitende staat, in een andere verdragsluitende staat ten aanzien van onderhoudsverplichtingen worden opgeroepen voor het gerecht van de plaats, waaide tot onderhoud gerechtigde zijn woonplaats of zijn gewone verblijfplaats heeft. Daaruit volgt dat het Verdrag van toepassing is op onderhoudsverplichtingen, ook wanneer die samenhangen met geschillen betreffende de staat van natuur-, lijke personen of het huwelijksgoederenrecht, hoewel deze geschillen zelf luidens artikel 1, tweede alinea, sub 1, van het toepassingsgebied van het EEG-Executieverdrag zijn uitgesloten.
Om te bepalen of het in casu gaat om een onderhoudsverplichting in de zin van artikel 5, lid 2, moet volgens de Commissie niet worden gezien naar de kwalificatie volgens het recht van de betrokken staten, maar — overeenkomstig 's Hofs arrest van 14 oktober 1976 (zaak 29/76, LTU, Jurispr. 1976, blz. 1541) — naar de doeleinden en de systematiek van het Verdrag, en naar de algemene rechtsbeginselen die in alle nationale rechtsstelsels worden gevonden.
Op grond van het rapport-Schlossei; nummer 96, onderscheidt de Commissie twee mogelijkheden. Indien de boedelscheiding tussen echtgenoten geen onderhoudskarakter heeft, is artikel 5, sub 2, Executieverdrag niet van toepassing. Indien een in het kader van de echtscheidingsprocedure vastgestelde uitkering daarentegen bestemd is voor het levensonderhoud van de behoeftige echtgenoot, gaat het om een onderhoudsverplichting in de zin van het EEG-Executieverdrag. Met toepassing van dit criterium beschouwt de Commissie de onderhoudsuitkering, vastgesteld volgens de behoeften van de echtgenoot aan wie zij wordt betaald en de bestaansmiddelen van de andere (artikel 271 van de Franse Code Civil), als een onderhoudsverplichting in de zin van artikel 5, sub 2, Executieverdrag. Ditzelfde geldt ook voor de vroegere maatregel, krachtens welke aan één der partijen voorlopig een maandelijkse onderhoudsuitkering wordt toegekend voor de duur van de echtscheidingsprocedure.
De Commissie betwist het door het Oberlandesgericht te Frankfurt/Main op 2 mei 1978 ingenomen standpunt, dat het EEG-Executieverdrag niet mag worden toegepast op een vraagstuk betreffende een onderhoudsuitkering in het kader van een echtscheidingsprocedure omdat het hierbij zou gaan om de staat van natuurlijke personen in de zin van artikel 1, tweede alinea, sub 1, Executieverdrag.
Zij voert hiertegen de volgende argumenten aan:
1.In de loop van de onderhandelingen over de toetreding van de nieuwe Lid-Staten tot het Executieverdrag sprak het rapport-Schlosser (nummers 32-34) zich uit ten gunste van de onbeperkte toepassing van het Toetredingsverdrag op accessoire beslissingen inzake onderhoudsverplichtingen, en de Lid-Staten hebben door de overeengekomen wijziging van artikel 5, sub 2, die oplossing goedgekeurd.2.Uitgaande van artikel 42 Executieverdrag (de tenuitvoerlegging moet voor ieder punt afzonderlijk worden onderzocht) en van artikel 5, sub 4, (accessoire beslissingen van burgerlijk recht, gegeven in het kader van een strafgeding, vallen binnen het toepassingsgebied van het Verdrag), is de Commissie van oordeel dat, hoewel het EEG-Executieverdrag accessoire beslissingen inzake onderhoudsverplichtingen níet uitdrukkelijk regelt, dit soort beslissingen, gegeven in het kader van cen echtscheidingsprocedure, nu reeds moet worden geacht binnen de werkingssfeer van het EEG-Executieverdrag te vallen. Deze opvatting wordt gestaafd door de toelichtingen in het rapport-Jenard (hoofdstuk III, paragraaf IV). Wat de overeenkomstig artikel 1, tweede alinea, Executieverdrag uitgesloten onderwerpen betreft, wordt daar uiteengezet dat deze alleen zijn uitgesloten wanneer zij het hoofdonderwerp van het rechtsgeding uitmaken, maar niet wanneer zij incidenteel en als prealabele vragen aan de rechter worden voorgelegd (PB C 59 van 1970, blz. 10). Overigens is het geval waarin cen in artikel 1, tweede alinea, Executieverdrag vermeld onderwerp voorkomt in een vraag voorafgaande aan een rechterlijke beslissing die zelf binnen het toepassingsgebied van het Verdrag valt, uitdrukkelijk geregeld in artikel 27, lid 4, van dit Verdrag. Dat artikel bepaalt immers dat een binnen het toepassingsgebied van het Verdrag vallende beslissing waarbij een onderwerp vermeld in artikel 1, tweede alinea, als prealabele vraag wordt voorgelegd, niet moet worden erkend wanneer de prealabele beslissing een regel van internationaal privaatrecht van de aangezochte staat heeft geschonden.3.In rechtspraak en doctrine wordt het Verdrag in de meeste gevallen toepasselijk geacht op beslissingen inzake onderhoudsverplichtingen, gegeven in het kader van echtscheidingsprocedures, althans op het gebied van de erkenning en de tenuitvoerlegging van die beslissingen. Zo bepaalde auteurs van oordeel zijn dat wat betreft de bevoegdheid van de krachtens artikel 5, sub 2, geadieerde rechter een bijzondere oplossing moet worden gezocht voor accessoire onderhoudsvorderingen, dan betreft die opvatting toch slechts het probleem van de bevoegdheid van de geadieerde rechter en niet dat van de tenuitvoerlegging van een accessoire beslissing inzake onderhoudsverplichtingen, waarop het Verdrag unaniem toepasselijk wordt geacht.4.De Commissie is ten slotte van mening dat haar stelling niet in tegenspraak is met het arrest in zaak 143/78 (de Cavel). In die zaak ging het om voorlopige maatregelen in verband met het vermogen (verzegeling en beslaglegging) in het kader van een echtscheidingsprocedure. Het Verdrag geeft geen uitdrukkelijk antwoord op de vraag of dergelijke maatregelen al dan niet vallen onder de uitgesloten onderwerpen van artikel 1, tweede alinea, Executieverdrag, terwijl daarentegen geschillen inzake onderhoudsverplichtingen uitdrukkelijk worden geregeld in artikel 5, sub 2, Executieverdrag, waaruit blijkt dat zij geen deel uitmaken van de uitgesloten onderwerpen bedoeld in artikel 1, tweede alinea.De Commissie concludeert dat de in het kader van de echtscheidingsprocedure voor het Tribunal de Grande Instance gegeven beslissingen betreffende een maandelijkse voorlopige onderhoudsuitkering en een overbruggingstoelage overeenkomstig de artikelen 270 e.v. van de Franse Code Civil, voor wat de erkenning en de tenuitvoerlegging in liet kader van het EEG-Executieverdrag betreft, los van de echtscheidingsprocedure moeten worden beoordeeld. Aangezien zij beide beslissingen inzake onderhoudsverplichtingen zijn in de zin van artikel 5, sub 2, Executieverdrag, is dit toepasselijk zonder dat men in het kader van de exequaturprocedure moet onderzoeken of het Tribunal de Grande Instance te Parijs zich terecht bevoegd verklaarde inzake beslissingen over onderhoudsuitkeringen (artikel 28, derde alinea, Executieverdrag).
Gelet op de voorgaande overwegingen stelt de Commissie voor, de prejudiciële vragen te beantwoorden als volgt:
1.De tenuitvoerlegging van een in een echtscheidingsprocedure bevolen voorlopige maatregel waarbij aan een der partijen voor de duur van de echtscheidingsprocedure een maandelijkse onderhoudsuitkering wordt toegekend, wordt door artikel 1, tweede alinea, sub 1, niet uitgesloten van het Verdrag van 27 september 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken.2.Artikel 1, tweede alinea, sub 1, van het Verdrag van 27 september 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken sluit de tenuitvoerlegging van een in een Frans echtscheidingsvonnis krachtens de artikelen 270 e.v. Code Civil aan een partij toegekende, maandelijks te betalen voorlopige overbruggingstoelage niet uit.