Κατ' εφαρμογή του άρθρου 177, πρώτη και τρίτη παράγραφος, της Συνθήκης, το Bundesfinanzhof σας υπέβαλε προδικαστικά ερωτήματα που αφορούν:
αφενός
την ερμηνεία και το κύρος του κανονισμού της Επιτροπής της
και αφετέρου
την ερμηνεία της κλάσης 64.02 του κοινού δασμολογίου σε συνδυασμό με το γενικό κανόνα 3 για την ερμηνεία της ονοματολογίας του δασμολογίου.
Τα ερωτήματα αυτά έχουν υποβληθεί στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί μεταξύ της
Θεωρώντας ότι τα υπό κρίση υποδήματα υπάγονταν στη δασμολογική διάκριση 64.02 Α ως Η δασμολογική κλάση 64.02 περιλαμβάνει συγκεκριμένα τα εξής είδη: Το ποσοστό των συμβατικών δασμών που επιβάλλονται στα υποδήματα με επάνω μέρος από φυσικό δέρμα είναι 8 %. Εκείνο που ισχύει για τα υποδήματα που υπάγονται στη διάκριση 64.02 Β είναι 20 ο/ο. Το ανώτατο γερμανικό φορολογικό δικαστήριο σάς ερωτά κατ' αρχάς ως προς το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 1074/80 της Επιτροπής. Περιλαμβάνει ο κανονισμός αυτός και Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, το Bundesfinanzhof θέτει ερώτημα ως προς το κύρος του κανονισμού. Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης στο πρώτο ή στο δεύτερο ερώτημα του, το παρα-πέμπον δικαστήριο σας ερωτά, τέλος, αν τα περιγραφόμενα υποδήματα πρέπει να καταταγούν στη δασμολογική διάκριση 64.02 Β, ενόψει του γενικού κανόνα ερμηνείας 3. Θα απαντήσω διαδοχικά στα ερωτήματα αυτά.
Το Bundesfinanzhof διαπιστώνει ότι ο κανονισμός 1074/80 της Επιτροπής εφαρμόζεται στα αθλητικά υποδήματα των οποίων το επάνω μέρος αποτελείται από υφαντική ύλη, επί της οποίας είναι ραμμένα εξωτερικώς ταινίες ή τεμάχια από δέρμα που επικαλύπτουν ένα κατά το μάλλον ή ήττον μεγάλο μέρος της επιφάνειας, χωρίς όμως περαιτέρω διευκρινίσεις. Ερωτά συνεπώς αν στη ρύθμιση του κανονισμού αυτού περιλαμβάνονται επίσης τα υποδήματα εκείνα, στα οποία το δέρμα
κυριαρχεί τόσο από ποσοτική όσο και από ποιοτική άποψη, εγγυάται, αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο, τη χρησιμοποίηση του υποδήματος σύμφωνα με τη χρήση για την οποία προορίζεται, δηλαδή ως αθλητικού υποδήματος, δεν είναι ραμμένο σε ολόκληρη την επιφάνεια της υφαντικής ύλης.
Η επιχείρηση Schickedanz υποστηρίζει ότι τα υποδήματα που περιγράφονται στην παραπεμπτική διάταξη δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 1074/80 για τρεις λόγους.
Η Επιτροπή απαντά, και σωστά, ότι από την ίδια τη διατύπωση του εν λόγω άρθρου 1 προκύπτει ότι ο κανονισμός 1074/80 καλύπτει τα υποδήματα
Επομένως τα υποδήματα των οποίων το επάνω μέρος κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου από υφαντική ύλη, με την οποία, όπως προκύπτει από την παραπεμπτική διάταξη, συνδέονται τεμάχια από δέρμα τα οποία επικαλύπτουν το 70 % της επιφάνειας, εμπίπτουν στον κανονισμό.
Τα τεμάχια που είναι ραμμένα στην περιοχή της σκληρής μύτης, της φτέρνας, κα8ώς και στο εξωτερικό και εσωτερικό φόντι.
Κατά την Επιτροπή, αντίθετα, η διάκριση αυτή πρέπει να μη γίνει δεκτή, διότι — όπως προκύπτει από το εισηγητικό της σημείωμα στη συνεδρίαση της Επιτροπής Ονοματολογίας του Κοινού Δασμολογίου, η οποία ενέκρινε την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής, η πρόταση που μεταβλήθηκε στον επίδικο κανονισμό — ο τελευταίος πρέπει να εφαρμόζεται σε μεγάλο αριθμό αθλητικών υποδημάτων των οποίων το επάνω μέρος αποτελείται από υφαντική ύλη, επί της οποίας είναι ραμμένα εξωτερικός ταινίες ή τεμάχια από δέρμα ή από υφαντική ύλη επικαλυμμένη από πλαστική ύλη, ή ταινίες ή τεμάχια και των δύο ειδών. Συνεπώς, μια διάκριση μεταξύ των διαφόρων τρόπων ραφής των τεμαχίων ή ταινιών επί της υφαντικής ύλης θα ήταν αλυσιτελής, οι δε εκφράσεις
Στη συζήτηση αυτή, που είναι ουσιαστικά τεχνικής φύσεως, ένα μόνο βέβαιο στοιχείο νομίζω ότι προκύπτει από τη δικογραφία. Από το σημείο 14 του σημειώματος με το οποίο η δανική τελωνειακή διοίκηση ζήτησε από την Επιτροπή Ονοματολογίας να αποφανθεί σχετικά με την κατάταξη των υπό κρίση αθλητικών υποδημάτων, προκύπτει ότι υπάρχουν διάφορες τεχνικές για τη ραφή τεμαχίων ή ταινιών επί της υφαντικής ύλης του επάνω μέρους των υποδημάτων αυτών και ότι οι διαφορές αυτές ως προς τον τρόπο ραφής μπορούν να δικαιολογήσουν διαφορετική δασμολογική κατάταξη.
Κατά τα λοιπά, όμως, η δικογραφία δεν επιτρέπει να εκφρασθεί μια βέβαια κρίση υπέρ της μιας ή της άλλης από τις υποστηριζόμενες απόψεις. Καθόλου δεν αποκλείω ότι οι τεχνικής φύσεως εξηγήσεις της εταιρείας Schickedanz αντιστοιχούν στους διαφορετικούς τρόπους κατασκευής των υποδημάτων. Μου φαίνεται όμως εξίσου πιθανό η έκφραση
εκείνα στα οποία οι ταινίες ή τα τεμάχια αυτά πρέπει να θεωρούνται ως απλά συμπληρώματα ή ενισχύσεις (3η αιτιολογική σκέψη), εκείνα στα οποία οι ταινίες ή τα τεμάχια, λόγω της σπουδαιότητας τους, δεν μπορούν πια να θεωρηθούν ως τέτοια, αλλά ως μία από τις συστατικές ύλες του επάνω μέρους των υποδημάτων αυτών (4η αιτιολογική σκέψη). Στην πρώτη περίπτωση, συμφωνώ με την Επιτροπή στην εκτίμηση ότι η υφαντική ύλη είναι εκείνη που δίνει στο επάνω μέρος των υποδημάτων αυτών τον ουσιώδη χαρακτήρα τους. Συνεπώς, ορθώς, κατά την άποψη μου, ο κανονισμός 1074/80 τα κατατάσσει στη διάκριση 64.02 Β. Πράγματι, η κατάταξη αυτή είναι απόρροια των γενικών κανόνων 36 και 5 για την ερμηνεία της ονοματολογίας του κοινού δασμολογίου. Πράγματι, σύμφωνα με το γενικό κανόνα 36, Στη δεύτερη περίπτωση, είναι αδύνατο, κατά τον κανονισμό, να αποφασιστεί, σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια, ποια είναι η συστατική ύλη που δίνει στο επάνω μέρος των υποδημάτων τον ουσιώδη χαρακτήρα του. Συνεπώς, σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες 3γ και 5, τα υποδήματα αυτά πρέπει να καταταγούν στην ίδια διάκριση 64.02 Β. Όπως γνωρίζετε, ο γενικός κανόνας 3γ ορίζει ότι το εμπόρευμα κατατάσσεται Κατά την άποψη μου όμως, η επιχείρηση Schickedanz έχει προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις περί του ότι αυτή η αδυναμία δεν συνέτρεχε ως προς τα επίδικα υποδήματα και ότι, αντίθετα, κατ' εφαρμογή απλών κριτηρίων και μόνο, τα υποδήματα αυτά τοποθετούνται εκτός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού 1074/80. Τα ακόλουθα δύο αντικειμενικά κριτήρια, συνδυαζόμενα, δίνουν απάντηση στο ερώτημα κατά πόσον το δέρμα είναι εκείνο που προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα στο επάνω μέρος των υποδημάτων αυτού του τύπου: η αναλογία, επί της ορατής επιφάνειας του επάνω μέρους του δέρματος σε σχέση προς το ύφασμα, η διάταξη των τεμαχίων από δέρμα επί του επάνω μέρους, που είναι καθοριστική για να πραγματοποιηθεί μια κατάταξη που να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ιδιότητες των αθλητικών αυτών υποδημάτων. Παραδόξως, η Επιτροπή στηρίζεται σ' αυτό το κείμενο για να αποφανθεί ότι η υφαντική ύλη είναι εκείνη που δίνει στο επάνω μέρος των επίδικων υποδημάτων τον ουσιώδη χαρακτήρα του, διότι το καλύπτει εξ ολοκλήρου και όχι εν μέρει, όπως το δέρμα. Αλλά αυτή η ερμηνεία δεν έχει νόημα παρά αν ληφθεί υπόψη όχι μόνο το ορατό τμήμα του επάνω μέρους, αλλά και η υφαντική ύλη που καλύπτεται κάτω από τα τεμάχια από δέρμα. Νομίζω όμως, αντίθετα, ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη μόνο το ορατό τμήμα. Η εξαίρεση των μη ορατών μερών της επιφάνειας του υποδήματος νομίζω ότι είναι σύμφωνη αφενός με τη γενική κατεύθυνση της νομολογίας σας και αφετέρου ειδικότερα με την απόφαση σας της Βλ. ιδίως τη συνδετική παρουσίαση της νομολογίας σας από το γενικό εισαγγελέα Mancini στις προτάσεις τις οποίες ανέπτυξε στις Υπόθεση Νομίζω λοιπόν ότι πληρούται το κριτήριο αυτό, εφόσον το δέρμα καταλαμβάνει μεγαλύτερο τμήμα της εξωτερικής επιφάνειας του επάνω μέρους των υποδημάτων από ό,τι το ύφασμα. Αν δεν απαιτούνταν η προϋπόθεση αυτή, θα υπήρχε πράγματι κίνδυνος, όπως σωστά υπογράμμισε η Επιτροπή, ορισμένοι κατασκευαστές να επικαλύπτουν τα υποδήματα τους με τεμάχια από δέρμα, αδιαφόρως προς τη θέση τους, με αποκλειστικό σκοπό να καταοάλουν χαμηλότερους δασμούς. Πρέπει να αποκλειστεί η δυνατότητα μιας τέτοιας καταστρατήγησης της τελωνειακής νομοθεσίας.
Το δεύτερο ερώτημα του Bundesfinanzhof, που αναφέρεται στο κύρος του κανονισμού 1074/80, τίθεται μόνο για την περίπτωση καταφατικής απάντησης στο πρώτο ερώτημα. Κρίνοντας, όμως, ότι τα περιγραφόμενα αθλητικά υποδήματα δεν περιλαμβάνονται στον κανονισμό 1074/80, έδωσα αρνητική απάντηση στο ερώτημα αυτό. Θα εξετάσω, συνεπώς, το δεύτερο ερώτημα επικουρικά και μόνο.
Κατά τη γνώμη μου, αν ο κανονισμός επρόκειτο να ερμηνευθεί έτσι ώστε να εφαρμόζεται σε υποδήματα σαν τα επίδικα, τότε θα έπρεπε να ακυρωθεί λόγω μη τηρήσεως κανόνων υπέρτερων στην ιεραρχία των κανόνων της κοινοτικής έννομης τάξης.
Ο κανονισμός της Επιτροπής 1074/80 θεσπίστηκε κατ' εφαρμογή του κανονισμού του Συμβουλίου της Άρθρο 2 και άρθρο 3, παράγραφος 2, δύο πρώτα εδάφια. Άρθρο 3, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο.
Όσον αφορά την ουσία, αντίθετα, η άποψη μου είναι ότι ο κανονισμός 1074/80 είναι ασυμβίβαστος τόσο με το γενικό κανόνα 36 για την ερμηνεία της ονοματολογίας του κοινού δασμολογίου, όσο και με τον κανονισμό 97/69. Στο μέτρο ακριβώς που ο υπό κρίση κανονισμός της Επιτροπής περιλαμβάνει υποδήματα για τα οποία είναι δυνατό να γίνει δεκτό, βάσει των κριτηρίων που ανέφερα απαντώντας στο πρώτο ερώτημα, ότι το δέρμα είναι η συστατική εκείνη ύλη, η οποία προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα στο επάνω μέρος του υποδήματος, είναι αντίθετος στο γενικό κανόνα 36, ο οποίος αποτελεί υπέρτερο κανόνα δικαίου, καθότι περιέχεται στον κανονισμό του Συμβουλίου 950/68 περί του κοινού δασμολογίου, καθώς και στους κανονισμούς που τον τροποποιούν.
Θεωρώντας ότι ήταν αδύνατο, με την εξαίρεση οριακών περιπτώσεων όπου το δέρμα καλύπτει 90 % τουλάχιστον της επιφάνειας του, να προσδιοριστεί ποια ύλη, το δέρμα ή το ύφασμα, είναι εκείνη που προσδίδει στο επάνω μέρος των υποδημάτων τον ουσιώδη του χαρακτήρα κατά την έννοια του γενικού κανόνα 36, η Επιτροπή νομίζω ότι δεν περιορίστηκε στην ερμηνεία των διακρίσεων 64.02 Α και Β νομίζω ότι τροποποίησε την έννοια και την έκταση εφαρμογής τους.
Ενεργώντας κατ' αυτόν τον τρόπο, υπερέβη επίσης τα όρια της εξουσίας η οποία της απονέμεται με τον κανονισμό 97/69. Ο τελευταίος αυτός, όπως συνάγεται σαφώς από τη δεύτερη αιτιολογική του σκέψη, της επιτρέπει Υπογράμμιση της γενικής εισαγγελέως. Βλ. ιδίως το σημείο 3 των ανωτέρω προτάσεων, που αναφέρεται στον κανονισμό 2282/79.
Είτε, όπως και εγώ, κρίνετε ότι τα υποδήματα που περιγράφονται στο πρώτο ερώτημα δεν μπορεί να περιλαμβάνονται στη ρύθμιση του κανονισμού 1074/80, είτε αποφανθείτε ότι ο κανονισμός αυτός είναι άκυρος, η κατάταξη των υποδημάτων αυτών πρέπει να γίνει σε άμεση συνάρτηση με τους γενικούς κανόνες ερμηνείας του κοινού δασμολογίου.
Το Bundesfinanzhof σας υποβάλλει σχετικά το ερώτημα αν τα υπό κρίση υποδήματα πρέπει, ενόψει του γενικού κανόνα ερμηνείας 3, να καταταγούν στη δασμολογική διάκριση 64.02 Β του κοινού δασμολογίου.
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό προφανώς συνάγεται από την απάντηση που έδωσα στα δύο πρώτα ερωτήματα του Bundesfinanzhof. Αθλητικά υποδήματα σαν αυτά που περιγράφονται στο πρώτο ερώτημα δεν μπορούν να καταταγούν στη δασμολογική διάκριση 64.02 Β του κοινού δασμολογίου ως υποδήματα το επάνω μέρος των οποίων αποτελείται από άλλη ύλη, διαφορετική από το δέρμα. Αντίθετα, κατ' εφαρμογή του γενικού κανόνα ερμηνείας 36, υπάγονται στη διάκριση 64.02 Α: Υποδήματα έχοντα το επάνω μέρος εκ δέρματος.
Εν συμπεράσματι, σας προτείνω να απαντήσετε στα ερωτήματα που σας υπέβαλε το Bundesfinanzhof ως εξής :