European flag

Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EL

Σειρά L


2024/856

24.4.2024

ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2024/856 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 1ης Δεκεμβρίου 2023

για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τον καθορισμό των εποπτικών σεναρίων διαταραχών, των κοινών παραδοχών για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων και του τι συνιστά μεγάλη μείωση

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων, την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 98 παράγραφος 5α τρίτο εδάφιο,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Τα εποπτικά σενάρια διαταραχών έχουν καθοριστεί από την Επιτροπή της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία (BCBS) (2) και αντικατοπτρίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών σχετικά με τη διαχείριση του κινδύνου επιτοκίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών (3), οι οποίες εφαρμόζονται από τις 30 Ιουνίου 2019. Είναι σκόπιμο τα εποπτικά σενάρια διαταραχών που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό να βασίζονται στον εν λόγω καθορισμό και στην αντίστοιχη μεθοδολογία.

(2)

Για τους σκοπούς του υπολογισμού της οικονομικής αξίας των μετοχών και των καθαρών εσόδων από τόκους, είναι αναγκαίο να καθοριστούν κοινές παραδοχές για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων που θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα ιδρύματα. Προς τον σκοπό αυτόν, για τον υπολογισμό των καθαρών εσόδων από τόκους θα πρέπει να χρησιμοποιείται παραδοχή σταθερού ισολογισμού για περίοδο ενός έτους, ενώ για τον υπολογισμό της οικονομικής αξίας των μετοχών θα πρέπει να χρησιμοποιείται παραδοχή εκκαθαρισμένου ισολογισμού, στον οποίο οι θέσεις που λήγουν δεν αντικαθίστανται. Οι παραδοχές αυτές έχουν ως στόχο την επίτευξη ικανοποιητικής ισορροπίας όσον αφορά την ακρίβεια του υπολογισμού, την αξιοπιστία των εκτιμήσεων και τη λειτουργική πολυπλοκότητα.

(3)

Για να επιτευχθεί κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της εξασφάλισης της συγκρισιμότητας των αποτελεσμάτων και της παροχής της αναγκαίας ευελιξίας λόγω του μακροπρόθεσμου χρονικού ορίζοντα και της εγγενούς λειτουργικής πολυπλοκότητας, στον υπολογισμό των καθαρών εσόδων από τόκους θα πρέπει να περιλαμβάνονται τα εμπορικά περιθώρια και οι συνιστώσες περιθωρίου, αλλά για τον υπολογισμό της οικονομικής αξίας των μετοχών, τα ιδρύματα θα πρέπει να ακολουθούν την εσωτερική τους προσέγγιση διαχείρισης και μέτρησης για τον κίνδυνο επιτοκίου εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών.

(4)

Σύμφωνα με τα πρότυπα της BCBS, κάθε δοκιμή ακραίων τιμών που επιβάλλεται, επιπλέον της δοκιμής που αφορά την οικονομική αξία των μετοχών, θα πρέπει να χρησιμοποιεί ένα όριο για τον προσδιορισμό των τραπεζών με τον μεγαλύτερο βαθμό διακινδύνευσης, το οποίο να είναι τουλάχιστον εξίσου αυστηρό με το όριο που εφαρμόζεται στη δοκιμή που αφορά την οικονομική αξία των μετοχών (15 % του κεφαλαίου της κατηγορίας 1). Το εν λόγω όριο θα πρέπει να αντικατοπτρίζει πράγματι το υφιστάμενο περιβάλλον με ορθό από άποψη προληπτικής εποπτείας και αναλογικό τρόπο, ώστε να συμβάλλει στην ασφάλεια δικαίου και στην επίτευξη εναρμόνισης σε ολόκληρη την Ένωση, λαμβανομένου επίσης υπόψη του γεγονότος ότι η υπέρβαση των ορίων των δοκιμών ακραίων τιμών που αφορούν την οικονομική αξία των μετοχών και τα καθαρά έσοδα από τόκους δεν θα απαιτεί κατ’ ανάγκη από τα ιδρύματα να προβαίνουν σε αναπροσαρμογή των εσωτερικών ρυθμίσεων, διαδικασιών ή μηχανισμών τους και των αντίστοιχων υποδειγμάτων και προσεγγίσεων, ούτε θα συνεπάγεται την αυτόματη άσκηση εποπτικών εξουσιών, σε περίπτωση που η διαχείριση, εκ μέρους του ιδρύματος, του κινδύνου επιτοκίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών είναι επαρκής, αναλογική προς το επιχειρηματικό μοντέλο και το ίδρυμα δεν παρουσιάζει υπερβολικό άνοιγμα στον εν λόγω κίνδυνο.

(5)

Για την εξασφάλιση εναρμονισμένων μεθοδολογιών για την εποπτική δοκιμή ακραίων τιμών σχετικά με το τι συνιστά μεγάλη μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους ως αποτέλεσμα αιφνίδιας και μη αναμενόμενης μεταβολής των επιτοκίων, θα πρέπει να θεσπιστεί όριο αναφοράς, το οποίο να είναι τουλάχιστον εξίσου αυστηρό με το όριο της εποπτικής δοκιμής ακραίων τιμών που αφορά την οικονομική αξία των μετοχών και να καθοριστεί ο τρόπος υπολογισμού των καθαρών εσόδων από τόκους.

(6)

Ο παρών κανονισμός βασίζεται στα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών στην Επιτροπή.

(7)

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών διενήργησε ανοικτή δημόσια διαβούλευση σχετικά με τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στα οποία βασίζεται ο παρών κανονισμός, ανέλυσε τα ενδεχόμενα συναφή κόστη και τις ωφέλειες και ζήτησε τη συμβουλή της ομάδας τραπεζικών συμφεροντούχων που συγκροτήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Εποπτικά σενάρια διαταραχών

1.   Τα έξι εποπτικά σενάρια διαταραχών που αναφέρονται στο άρθρο 98 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) της οδηγίας 2013/36/ΕΕ είναι τα ακόλουθα:

α)

παράλληλη ανοδική αιφνίδια διακύμανση, όταν υπάρχει παράλληλη ανοδική μετατόπιση της καμπύλης απόδοσης με την ίδια θετική αιφνίδια διακύμανση των επιτοκίων για όλες τις ημερομηνίες λήξης·

β)

παράλληλη καθοδική αιφνίδια διακύμανση, όταν υπάρχει παράλληλη καθοδική μετατόπιση της καμπύλης απόδοσης με την ίδια αρνητική αιφνίδια διακύμανση των επιτοκίων για όλες τις ημερομηνίες λήξης·

γ)

αιφνίδια διακύμανση με αύξηση κλίσης, όταν υπάρχει αιφνίδια μετατόπιση της καμπύλης απόδοσης με αύξηση της κλίσης, με αρνητικές διακυμάνσεις των επιτοκίων για τις μικρότερες ληκτότητες και θετικές διακυμάνσεις των επιτοκίων για τις μεγαλύτερες ληκτότητες·

δ)

αιφνίδια διακύμανση με μείωση κλίσης, όταν υπάρχει αιφνίδια μετατόπιση της καμπύλης απόδοσης με μείωση της κλίσης, με θετικές διακυμάνσεις των επιτοκίων για τις μικρότερες ληκτότητες και αρνητικές διακυμάνσεις των επιτοκίων για τις μεγαλύτερες ληκτότητες·

ε)

ανοδική αιφνίδια διακύμανση βραχυπρόθεσμων επιτοκίων, με μεγαλύτερες θετικές αιφνίδιες διακυμάνσεις των επιτοκίων για τις μικρότερες ληκτότητες ώστε να συγκλίνουν με το βασικό σενάριο για τις μεγαλύτερες ληκτότητες·

στ)

καθοδική αιφνίδια διακύμανση βραχυπρόθεσμων επιτοκίων, με μεγαλύτερες αρνητικές αιφνίδιες διακυμάνσεις των επιτοκίων για τις μικρότερες ληκτότητες ώστε να συγκλίνουν με το βασικό σενάριο για τις μεγαλύτερες ληκτότητες.

2.   Τα δύο εποπτικά σενάρια διαταραχών που αναφέρονται στο άρθρο 98 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο στοιχείο β) της οδηγίας 2013/36/ΕΕ είναι τα ακόλουθα:

α)

παράλληλη ανοδική αιφνίδια διακύμανση, όταν υπάρχει παράλληλη ανοδική μετατόπιση της καμπύλης απόδοσης με τις ίδιες θετικές αιφνίδιες διακυμάνσεις των επιτοκίων για όλες τις ημερομηνίες λήξης·

β)

παράλληλη καθοδική αιφνίδια διακύμανση, όταν υπάρχει παράλληλη καθοδική μετατόπιση της καμπύλης απόδοσης με τις ίδιες αρνητικές αιφνίδιες διακυμάνσεις των επιτοκίων για όλες τις ημερομηνίες λήξης.

3.   Τα ιδρύματα προσδιορίζουν τα εποπτικά σενάρια διαταραχών που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 με βάση τις αιφνίδιες διακυμάνσεις των επιτοκίων που συνδέονται με το εκάστοτε νόμισμα και προβλέπονται στο μέρος Α του παραρτήματος ή, για τα νομίσματα που δεν προσδιορίζονται στο εν λόγω παράρτημα, με βάση τις αιφνίδιες διακυμάνσεις των επιτοκίων που κατόπιν αναπροσαρμογής σύμφωνα με το μέρος Β του παραρτήματος.

Τα ιδρύματα προβαίνουν στην αναπροσαρμογή των αιφνίδιων διακυμάνσεων των επιτοκίων σύμφωνα με το μέρος Β του παραρτήματος τουλάχιστον ανά πενταετία.

4.   Τα εποπτικά σενάρια διαταραχών που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 εφαρμόζονται στο άνοιγμα των ιδρυμάτων στον κίνδυνο επιτοκίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών που εκφράζεται χωριστά σε κάθε νόμισμα για το οποίο το ίδρυμα διαθέτει σχετικές θέσεις, ήτοι όταν η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού που εκφράζονται στο εν λόγω νόμισμα ανέρχεται σε οποιοδήποτε από τα ακόλουθα ποσοστά:

α)

5 % ή περισσότερο του συνόλου των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού του χαρτοφυλακίου συναλλαγών·

β)

λιγότερο από το 5 % του συνόλου των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού του χαρτοφυλακίου συναλλαγών, εάν το άθροισμα των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού που περιλαμβάνονται στον υπολογισμό είναι χαμηλότερο από το 90 % του συνόλου των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού, πλην των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων, ή παθητικού του χαρτοφυλακίου συναλλαγών.

Άρθρο 2

Καθορισμός των εποπτικών σεναρίων διαταραχών

Με δεδομένο, για κάθε νόμισμα c, το καθορισμένο μέγεθος των παράλληλων, βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων αιφνίδιων διακυμάνσεων στο επιτόκιο «χωρίς κίνδυνο», θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ακόλουθες παραμετροποιήσεις των έξι εποπτικών σεναρίων διαταραχών:

1)

Παράλληλη αιφνίδια διακύμανση για το νόμισμα c: Διαρκής παράλληλη ανοδική ή καθοδική αιφνίδια διακύμανση για όλες τις χρονικές περιόδους:

Formula

2)

Βραχυπρόθεσμη αιφνίδια διακύμανση για το νόμισμα c:

Formula

Όπου tk είναι το μέσο (χρονικό) σημείο της k th χρονικής περιόδου.

3)

Μακροπρόθεσμη αιφνίδια διακύμανση για το νόμισμα c:

Formula

4)

Εναλλασσόμενες αιφνίδιες διακυμάνσεις για το νόμισμα c:

Formula
·

Formula

Άρθρο 3

Μεταβολές στην οικονομική αξία των μετοχών ιδρύματος

1.   Τα ιδρύματα αντανακλούν στους οικείους υπολογισμούς της οικονομικής αξίας των μετοχών τις κοινές παραδοχές για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων που καθορίζονται στις παραγράφους 2 έως 10.

2.   Τα ιδρύματα περιλαμβάνουν στους οικείους υπολογισμούς της οικονομικής αξίας των μετοχών τα ακόλουθα:

α)

όλες τις θέσεις εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών από μέσα ευαίσθητα σε μεταβολές επιτοκίου·

β)

μικρές δραστηριότητες του χαρτοφυλακίου συναλλαγών κατά την έννοια του άρθρου 94 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), εκτός εάν ο κίνδυνος επιτοκίου τους αποτυπώνεται σε άλλο μέτρο κινδύνου·

γ)

αυτόματα και συμπεριφορικά δικαιώματα προαίρεσης·

δ)

συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις και περιουσιακά στοιχεία συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, εκτός εάν ο κίνδυνος επιτοκίου τους αποτυπώνεται σε άλλο μέτρο κινδύνου·

ε)

τις ταμειακές ροές από μέσα ευαίσθητα σε μεταβολές επιτοκίου, που περιλαμβάνουν οποιαδήποτε αποπληρωμή του κεφαλαίου, τυχόν ανατιμολόγηση του κεφαλαίου και τυχόν συναφείς πληρωμές τόκων·

στ)

ανώτατα και κατώτατα όρια επιτοκίων που σχετίζονται με συγκεκριμένα μέσα.

Για τους σκοπούς του στοιχείου γ), τα ιδρύματα προσαρμόζουν τις βασικές συμπεριφορικές παραδοχές για την ανάπτυξη υποδειγμάτων, όσον αφορά τα μέσα που είναι ευαίσθητα σε μεταβολές επιτοκίου, στα χαρακτηριστικά των διαφόρων σεναρίων επιτοκίων, λαμβάνοντας υπόψη τα όρια αναλογικότητας και σημαντικότητας που ορίζονται στο άρθρο 8 παράγραφος 10, στο άρθρο 9 παράγραφος 2, στο άρθρο 10 παράγραφος 4, στο άρθρο 12 παράγραφος 2 και στο άρθρο 23 παράγραφος 1 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2024/857 της Επιτροπής (6).

3.   Όλα τα μέσα CET1 και λοιπά ίδια κεφάλαια αόριστης διάρκειας χωρίς ημερομηνία άσκησης του δικαιώματος πρόωρης εξόφλησης εξαιρούνται από τους υπολογισμούς.

4.   Τα ιδρύματα με αναλογία μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων 2 % και άνω περιλαμβάνουν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα ως μέσα ευαίσθητα σε γενικό κίνδυνο επιτοκίου, για τα οποία η ανάπτυξη υποδειγμάτων θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τις αναμενόμενες ταμειακές ροές και το χρονοδιάγραμμά τους. Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα περιλαμβάνονται χωρίς τις προβλέψεις. Για τους σκοπούς αυτούς, ως μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα νοούνται χρεωστικοί τίτλοι, δάνεια και προκαταβολές που χαρακτηρίζονται ως μη εξυπηρετούμενα σύμφωνα με το άρθρο 47α παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, ενώ η αναλογία μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων υπολογίζεται ως το ποσό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων διαιρούμενο με το συνολικό ποσό των ακαθάριστων χρεωστικών τίτλων, δανείων και προκαταβολών που υπολογίζονται στο επίπεδο του ιδρύματος.

5.   Τα εμπορικά περιθώρια και άλλες συνιστώσες περιθωρίου στις πληρωμές τόκων όσον αφορά την εξαίρεσή τους από τις ταμειακές ροές ή τη συμπερίληψή τους στις ταμειακές ροές αντιμετωπίζονται σύμφωνα με την εσωτερική προσέγγιση διαχείρισης και μέτρησης του κινδύνου επιτοκίου εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών των ιδρυμάτων. Εάν εξαιρούνται τα εμπορικά περιθώρια και άλλες συνιστώσες περιθωρίου, τα ιδρύματα:

α)

χρησιμοποιούν διαφανή μεθοδολογία για τον προσδιορισμό του επιτοκίου χωρίς κίνδυνο κατά την έναρξη κάθε μέσου·

β)

χρησιμοποιούν μεθοδολογία που εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλες τις επιχειρηματικές μονάδες·

γ)

διασφαλίζουν ότι η εξαίρεση των εμπορικών περιθωρίων και άλλων συνιστωσών περιθωρίου από τις ταμειακές ροές συνάδει με τον τρόπο με τον οποίο το ίδρυμα διαχειρίζεται και αντισταθμίζει τον κίνδυνο επιτοκίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών·

δ)

κοινοποιούν την εξαίρεσή τους στην αρμόδια αρχή.

6.   Η μεταβολή της οικονομικής αξίας των μετοχών υπολογίζεται με την παραδοχή εκκαθαρισμένου ισολογισμού, στον οποίο οι υφιστάμενες θέσεις λήγουν και δεν αντικαθίστανται.

7.   Για κάθε νόμισμα εφαρμόζεται ένα κατώτατο όριο επιτοκίου κατόπιν αιφνίδιας διακύμανσης που εξαρτάται από τη ληκτότητα, ξεκινώντας από –150 μονάδες βάσης για τις άμεσες ημερομηνίες λήξης. Το εν λόγω κατώτατο όριο αυξάνεται ετησίως κατά 3 μονάδες βάσης, φτάνοντας τελικά στο 0 % για ημερομηνίες λήξης σε βάθος 50 ετών και άνω. Εάν τα παρατηρούμενα επιτόκια είναι χαμηλότερα από το κατώτατο επιτόκιο κατόπιν αιφνίδιας διακύμανσης, τα ιδρύματα εφαρμόζουν το χαμηλότερο παρατηρούμενο επιτόκιο.

8.   Κατά τον υπολογισμό της συνολικής μεταβολής για κάθε σενάριο αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου, τα ιδρύματα αθροίζουν τυχόν αρνητικές και θετικές μεταβολές σε κάθε νόμισμα. Νομίσματα πλην του νομίσματος αναφοράς μετατρέπονται στο νόμισμα αναφοράς με βάση την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά την ημερομηνία αναφοράς. Οι θετικές μεταβολές σταθμίζονται με συντελεστή 50 % ή 80 % στην περίπτωση νομισμάτων του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ) με επισήμως συμφωνηθέν περιθώριο διακύμανσης το οποίο είναι μικρότερο από το σύνηθες περιθώριο διακύμανσης του +/– 15 %. Τα σταθμισμένα κέρδη αναγνωρίζονται έως το μεγαλύτερο από α) την απόλυτη τιμή των αρνητικών μεταβολών σε EUR ή σε νομίσματα του ΜΣΙ ΙΙ και β) το αποτέλεσμα της εφαρμογής συντελεστή 50 % στις θετικές μεταβολές νομισμάτων του ΜΣΙ ΙΙ ή του EUR, αντίστοιχα.

9.   Όσον αφορά την προεξόφληση, εφαρμόζεται κατάλληλη γενική καμπύλη απόδοσης «χωρίς κίνδυνο» ανά νόμισμα. Η εν λόγω καμπύλη απόδοσης δεν περιλαμβάνει πιστωτικά περιθώρια ή περιθώρια ρευστότητας για συγκεκριμένα μέσα, συγκεκριμένους τομείς ή συγκεκριμένες οντότητες.

10.   Κατά την εκτίμηση του κινδύνου ευαίσθητων σε μεταβολές επιτοκίου προϊόντων που συνδέονται με τον πληθωρισμό ή άλλους παράγοντες της αγοράς, εφαρμόζονται συνετές παραδοχές. Οι παραδοχές αυτές βασίζονται στην τρέχουσα/τελευταία παρατηρούμενη τιμή, σε προβλέψεις οικονομικού ερευνητικού ιδρύματος αναγνωρισμένου κύρους ή σε άλλες γενικώς αποδεκτές πρακτικές της αγοράς και είναι, κατά γενικό κανόνα, ανεξάρτητες από σενάρια.

Άρθρο 4

Μεταβολές των καθαρών εσόδων από τόκους

1.   Τα ιδρύματα αντανακλούν στους υπολογισμούς τους όσον αφορά τα καθαρά έσοδα από τόκους τις κοινές παραδοχές για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφοι 2, 3, 4 και 7 έως 10. Επιπλέον, τα ιδρύματα αντανακλούν στους υπολογισμούς τους όσον αφορά τα καθαρά έσοδα από τόκους τις κοινές παραδοχές για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων που καθορίζονται στις παραγράφους 2 έως 4 του παρόντος άρθρου.

2.   Τα ιδρύματα λαμβάνουν υπόψη στους υπολογισμούς τους έσοδα από τόκους και έξοδα από τόκους για περίοδο ενός έτους, ανεξάρτητα από την ημερομηνία λήξης και τη λογιστική αντιμετώπιση των σχετικών ευαίσθητων σε μεταβολές του επιτοκίου μέσων του χαρτοφυλακίου συναλλαγών.

3.   Τα ιδρύματα περιλαμβάνουν στους υπολογισμούς τους τα εμπορικά περιθώρια και άλλες συνιστώσες περιθωρίου.

4.   Τα ιδρύματα υπολογίζουν τη μεταβολή στα καθαρά έσοδα από τόκους βάσει της παραδοχής σταθερού ισολογισμού, το συνολικό μέγεθος και η σύνθεση του οποίου, συμπεριλαμβανομένων των εντός και εκτός ισολογισμού στοιχείων, διατηρούνται αντικαθιστώντας μέσα με υπό λήξη ή υπό ανατιμολόγηση ταμειακές ροές με νέα μέσα που έχουν συγκρίσιμα χαρακτηριστικά όσον αφορά το νόμισμα, το ύψος και την περίοδο ανατιμολόγησης των μέσων που παράγουν τις υπό ανατιμολόγηση ταμειακές ροές. Τα περιθώρια των νέων μέσων βασίζονται στα περιθώρια προϊόντων που αγοράστηκαν ή πωλήθηκαν πρόσφατα με παρόμοια χαρακτηριστικά. Στην περίπτωση μέσων με παρατηρήσιμες αγοραίες τιμές χρησιμοποιούνται πρόσφατα περιθώρια και όχι ιστορικά περιθώρια της αγοράς.

Άρθρο 5

Μεγάλη μείωση

1.   Ως μεγάλη μείωση για τους σκοπούς του άρθρου 98 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο στοιχείο β) της οδηγίας 2013/36/ΕΕ νοείται η μείωση των ετήσιων καθαρών εσόδων από τόκους ενός ιδρύματος κατά περισσότερο από 5 % του κεφαλαίου της κατηγορίας 1, η οποία προκύπτει από αιφνίδια και μη αναμενόμενη μεταβολή των επιτοκίων, όπως ορίζεται σε οποιοδήποτε από τα δύο εποπτικά σενάρια διαταραχών που καθορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2.

2.   Η μεγάλη μείωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 υπολογίζεται σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

Formula

Άρθρο 6

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 1η Δεκεμβρίου 2023.

Για την Επιτροπή

Η Πρόεδρος

Ursula VON DER LEYEN


(1)   ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 338.

(2)  ΔΕΕ — Διαδικασία εποπτικού ελέγχου — ΔΕΕ 31 — Κίνδυνος επιτοκίου στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών (σύνδεσμος).

(3)  EBA/GL/2018/02 της 18ης Ιουλίου 2018 (σύνδεσμος).

(4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/78/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 12).

(5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 1).

(6)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2024/857 της Επιτροπής, της 1ης Δεκεμβρίου 2023, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που καθορίζουν την τυποποιημένη και την απλουστευμένη τυποποιημένη μεθοδολογία για την αξιολόγηση των κινδύνων που προκύπτουν από δυνητικές μεταβολές επιτοκίων που επηρεάζουν τόσο την οικονομική αξία των μετοχών όσο και τα καθαρά έσοδα από τόκους από τις δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών του ιδρύματος (ΕΕ L, 2024/857, 24.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2024/857/oj).


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Μέρος Α: Αιφνίδιες διακυμάνσεις επιτοκίων

Formula

 

ARS

AUD

BGN

BRL

CAD

CHF

CNY

CZK

DKK

EUR

GBP

Παράλληλη

400

300

250

400

200

100

250

200

200

200

250

Βραχυπρόθεσμη

500

450

350

500

300

150

300

250

250

250

300

Μακροπρόθεσμη

300

200

150

300

150

100

150

100

150

100

150


 

HKD

HUF

IDR

INR

JPY

KRW

MXN

PLN

RON

RUB

SAR

Παράλληλη

200

300

400

400

100

300

400

250

350

400

200

Βραχυπρόθεσμη

250

450

500

500

100

400

500

350

500

500

300

Μακροπρόθεσμη

100

200

350

300

100

200

300

150

250

300

150


 

SEK

SGD

TRY

USD

ZAR

Παράλληλη

200

150

400

200

400

Βραχυπρόθεσμη

300

200

500

300

500

Μακροπρόθεσμη

150

100

300

150

300


ARS

Πέσο Αργεντινής

INR

Ινδική ρουπία

AUD

Δολάριο Αυστραλίας

JPY

Ιαπωνικό γιεν

BGN

Βουλγαρικό λεβ

KRW

Γουόν Νότιας Κορέας

BRL

Ρεάλ Βραζιλίας

MXN

Πέσο Μεξικού

CAD

Δολάριο Καναδά

PLN

Πολωνικό ζλότι

CHF

Ελβετικό φράγκο

RON

Ρουμανικό λέου

CNY

Γιουάν Κίνας

RUB

Ρωσικό ρούβλι

CZK

Τσεχική κορόνα

SAR

Ριάλ Σαουδικής Αραβίας

DKK

Δανική κορόνα

SEK

Σουηδική κορόνα

EUR

ευρώ

SGD

Δολάριο Σινγκαπούρης

GBP

Λίρα στερλίνα

TRY

Τουρκική λίρα

HKD

Δολάριο Χονγκ Κονγκ

USD

Δολάριο ΗΠΑ

HUF

Ουγγρικό φιορίνι

ZAR

Νοτιοαφρικανικό ραντ

IDR

Ρουπία Ινδονησίας

 

 

Μέρος Β: Αναπροσαρμογή των αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίων για νομίσματα που δεν αναφέρονται στο μέρος Α

1.

Τα ιδρύματα υπολογίζουν πρώτα το ημερήσιο μέσο επιτόκιο συλλέγοντας σε χρονοσειρά βάθους 16 ετών ημερήσια επιτόκια «χωρίς κίνδυνο», χωρίς πιστωτικά περιθώρια ή περιθώρια ρευστότητας ειδικά για συγκεκριμένο μέσο ή συγκεκριμένη οντότητα, για κάθε νόμισμα για τις ληκτότητες 3M, 6M, 1Y, 2Y, 5Y, 7Y, Y, 10Y, Y, 15Y και 20Y και στη συνέχεια υπολογίζουν τον αριθμητικό μέσο όρο του επιτοκίου για κάθε νόμισμα c με βάση όλες τις παρατηρούμενες τιμές στη χρονοσειρά και για όλες τις ληκτότητες. Το αποτέλεσμα είναι μία μέτρηση ανά νόμισμα.

2.

Όταν το μέσο επιτόκιο που υπολογίζεται σύμφωνα με το σημείο 1 για τα πρώτα επτά έτη είναι μεγαλύτερο από 700 μονάδες βάσης, χρησιμοποιούνται τα δεδομένα των τελευταίων 10 ετών, εφόσον είναι διαθέσιμα. Όταν το μέσο επιτόκιο που υπολογίζεται σύμφωνα με το σημείο 1 για τα πρώτα επτά έτη είναι ίσο ή μικρότερο από 700 μονάδες βάσης, χρησιμοποιούνται τα δεδομένα της πλήρους χρονοσειράς βάθους 16 ετών.

3.

Η παράλληλη, βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη αιφνίδια διακύμανση των επιτοκίων ανά νόμισμα προκύπτει από την εφαρμογή της σχετικής παραμέτρου παγκόσμιας αιφνίδιας διακύμανσης από τον πίνακα 1 στο μέσο επιτόκιο που υπολογίζεται σύμφωνα με τα σημεία 1 και 2.

Πίνακας 1

Παράμετροι αναφοράς παγκόσμιας αιφνίδιας διακύμανσης επιτοκίων

Παράλληλη

Formula

60 %

Βραχυπρόθεσμη

Formula

85 %

Μακροπρόθεσμη

Formula

40 %

4.

Τα ιδρύματα εφαρμόζουν κατώτατο όριο 100 μονάδων βάσης, καθώς και μεταβλητά ανώτατα όρια 500 μονάδων βάσης για τη βραχυπρόθεσμη αιφνίδια διακύμανση, 400 μονάδων βάσης για την παράλληλη αιφνίδια διακύμανση και 300 μονάδων βάσης για τη μακροπρόθεσμη αιφνίδια διακύμανση, αντίστοιχα.

5.

Στη συνέχεια, η δέσμη των αιφνίδιων διακυμάνσεων των επιτοκίων ανά νόμισμα στρογγυλοποιείται στις πλησιέστερες 50 μονάδες βάσης.

ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2024/856/oj

ISSN 1977-0669 (electronic edition)