02003L0099 — NL — 01.07.2013 — 003.001
Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document
|
RICHTLIJN 2003/99/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 17 november 2003 (PB L 325 van 12.12.2003, blz. 31) |
Gewijzigd bij:
|
|
|
Publicatieblad |
||
|
nr. |
blz. |
datum |
||
|
L 363 |
352 |
20.12.2006 |
||
|
VERORDENING (EG) Nr. 219/2009 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 11 maart 2009 |
L 87 |
109 |
31.3.2009 |
|
|
L 155 |
30 |
18.6.2009 |
||
|
L 158 |
234 |
10.6.2013 |
||
RICHTLIJN 2003/99/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
van 17 november 2003
inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad
HOOFDSTUK I
INLEIDENDE BEPALINGEN
Artikel 1
Doel en toepassingsgebied
Deze richtlijn betreft:
de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers;
de bewaking van daarmee samenhangende antimicrobiële resistentie;
het epidemiologisch onderzoek van uitbraken van door voedsel overgedragen zoönoses; en
de uitwisseling van informatie over zoönoses en zoönoseverwekkers.
Artikel 2
Definities
In deze richtlijn worden de volgende definities gebruikt:
de definities van Verordening (EG) nr. 178/2002 en
de onderstaande definities:
„zoönose”: ziekte en/of besmetting die langs natuurlijke weg direct of indirect tussen dieren en mensen kan worden overgedragen;
„zoönoseverwekker”: virus, bacterie, schimmel, parasiet of andere biologische entiteit waardoor een zoönose kan worden veroorzaakt;
„antimicrobiële resistentie”: het vermogen van micro-organismen van bepaalde soorten om te overleven of zelfs in aantal toe te nemen in aanwezigheid van een bepaalde concentratie van een antimicrobiële stof, die doorgaans voldoende is om de groei van micro-organismen van dezelfde soort te remmen of deze te doden;
„uitbraak van een door voedsel overgedragen zoönose”: het vóórkomen, onder bepaalde omstandigheden, van twee of meer gevallen van dezelfde ziekte en/of besmetting bij de mens, of een situatie waarbij meer ziektegevallen worden geconstateerd dan normaal zou mogen worden verwacht, waarbij er een (waarschijnlijk) oorzakelijk verband bestaat met eenzelfde voedselbron; en
„bewaking”: een systeem voor het verzamelen, analyseren en bekendmaken van gegevens inzake het vóórkomen van zoönoses, zoönoseverwekkers en daarmee samenhangende antimicrobiële resistentie.
Artikel 3
Algemene verplichtingen
Elke lidstaat wijst een bevoegde autoriteit of bevoegde autoriteiten in het kader van deze richtlijn aan en stelt de Commissie daarvan in kennis. Indien een lidstaat meer dan één bevoegde autoriteit aanwijst:
deelt hij de Commissie mee welke bevoegde autoriteit als aanspreekpunt voor de contacten met de Commissie zal fungeren; en
ziet hij erop toe dat de bevoegde autoriteiten samenwerken opdat de voorschriften van deze richtlijn correct worden toegepast.
De lidstaten zorgen voor een doelmatige en permanente samenwerking op basis van een vrije uitwisseling van algemene informatie en, indien nodig, van specifieke gegevens tussen de in het kader van deze richtlijn aangewezen bevoegde autoriteit of autoriteiten en:
de in het kader van de communautaire regelgeving inzake diergezondheid bevoegde autoriteiten,
de in het kader van de communautaire regelgeving inzake diervoeding bevoegde autoriteiten,
de in het kader van de communautaire regelgeving inzake voedselhygiëne bevoegde autoriteiten,
de in artikel 1 van Beschikking 2119/98/EG bedoelde structuren en/of autoriteiten,
de overige betrokken autoriteiten en organisaties.
HOOFDSTUK II
BEWAKING VAN ZOÖNOSES EN ZOÖNOSEVERWEKKERS
Artikel 4
Algemene voorschriften inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers
De bewaking vindt plaats in het stadium of de stadia van de voedselketen dat/die naar gelang van de betreffende zoönose of zoönoseverwekker het meest geschikt is/zijn, dat wil zeggen:
in het stadium van de primaire productie, en/of
in andere stadia van de voedselketen, waaronder ook in levensmiddelen en diervoeders.
►M2 Bijlage I kan door de Commissie worden gewijzigd, teneinde zoönoses of zoönoseverwekkers aan de in die bijlage opgenomen lijsten toe te voegen, respectievelijk daaruit te schrappen, met name op grond van de volgende criteria: ◄
het vóórkomen ervan bij dierpopulaties en menselijke populaties, in diervoeders en levensmiddelen,
de ernst ervan voor de mens,
de economische gevolgen op het gebied van de dierlijke en menselijke gezondheidszorg, en voor levensmiddelen- en diervoederbedrijven,
de epidemiologische tendensen bij dierpopulaties en menselijke populaties, alsmede in diervoeders en levensmiddelen.
Deze maatregelen, die niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn beogen te wijzigen, worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 4, bedoelde urgentieprocedure.
In die nadere bepalingen worden minimumeisen vastgesteld voor de bewaking van bepaalde zoönoses en zoönoseverwekkers. Zij kunnen met name betrekking hebben op:
de dierpopulatie of subpopulaties, dan wel de stadia van de voedselketen waarop de bewaking betrekking moet hebben,
de aard en het type van de te verzamelen gegevens,
de gevalsdefinities,
de te gebruiken bemonsteringsplannen,
de door de laboratoria te gebruiken testmethoden, en
de rapportagefrequentie, inclusief richtsnoeren voor rapportage tussen de lokale, regionale en centrale autoriteiten.
Artikel 5
Gecoördineerde bewakingsprogramma's
Artikel 6
Verplichtingen voor exploitanten van levensmiddelenbedrijven
De lidstaten zien erop toe dat, wanneer exploitanten van levensmiddelenbedrijven een onderzoek doen naar de aanwezigheid van zoönoses en zoönoseverwekkers die overeenkomstig artikel 4, lid 2, worden bewaakt, zij
de resultaten bijhouden en ervoor zorgen dat relevante isolaten gedurende een door de bevoegde autoriteit te bepalen periode bewaard worden, en
de resultaten of isolaten desgevraagd ter beschikking stellen van de bevoegde autoriteit.
HOOFDSTUK III
ANTIMICROBIËLE RESISTENTIE
Artikel 7
Bewaking van antimicrobiële resistentie
HOOFDSTUK IV
UITBRAKEN VAN DOOR VOEDSEL OVERGEDRAGEN ZOÖNOSES
Artikel 8
Epidemiologisch onderzoek van uitbraken van door voedsel overgedragen zoönoses
HOOFDSTUK V
UITWISSELING VAN INFORMATIE
Artikel 9
Evaluatie van tendensen en bronnen van zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie
Elke lidstaat zendt de Commissie jaarlijks voor eind mei - Bulgarije en Roemenië, voor het eerst voor eind mei 2008, en Kroatië voor het eerst voor eind mei 2014 - een verslag over de tendensen en bronnen van zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie, dat alle gegevens bevat die in het voorafgaande jaar uit hoofde van de artikelen 4, 7 en 8 zijn verzameld. De verslagen, en eventueel samenvattingen daarvan, worden openbaar gemaakt.
De verslagen bevatten ook de informatie als bedoeld in artikel 3, lid 2, onder b), van Verordening (EG) nr. 2160/2003.
De minimumeisen waaraan de verslagen moeten voldoen, worden vastgesteld in bijlage IV. Nadere voorschriften inzake de beoordeling van deze verslagen, met inbegrip van de vormvoorschriften en de in de verslagen op te nemen minimumgegevens, kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure.
Wanneer de omstandigheden dit rechtvaardigen, kan de Commissie om specifieke aanvullende informatie verzoeken. De lidstaten dienen naar aanleiding van een dergelijk verzoek of op eigen initiatief verslagen in bij de Commissie.
Bij de opstelling van het samenvattend verslag kan de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid andere gegevens in aanmerking nemen die worden verstrekt in het kader van de communautaire regelgeving, zoals:
HOOFDSTUK VI
LABORATORIA
Artikel 10
Communautaire en nationale referentielaboratoria
HOOFDSTUK VII
UITVOERING
Artikel 11
Wijziging van de bijlagen en overgangs- of uitvoeringsmaatregelen
De bijlagen II, III en IV kunnen door de Commissie worden gewijzigd. Deze maatregelen, die niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn beogen te wijzigen, worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 3, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing.
Overgangsmaatregelen van algemene strekking die beogen niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn te wijzigen onder meer door haar aan te vullen met nieuwe niet-essentiële onderdelen, en in het bijzonder verdere preciseringen van de vereisten die in deze richtlijn zijn vastgelegd, worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 3, vermelde regelgevingsprocedure met toetsing.
Andere uitvoerings- of overgangsmaatregelen kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde regelgevingsprocedure.
Artikel 12
Comitéprocedure
De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden.
Artikel 13
Raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid
De Commissie raadpleegt de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid over alle aangelegenheden binnen de werkingssfeer van deze richtlijn die belangrijke gevolgen voor de volksgezondheid kunnen hebben. Zij doet dit met name voordat zij een wijziging van bijlage I of II voorstelt of een gecoördineerd bewakingsprogramma overeenkomstig artikel 5 vaststelt.
Artikel 14
Omzetting
De lidstaten passen deze bepalingen uiterlijk op 12 juni 2004 toe.
Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor de verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.
HOOFDSTUK VIII
SLOTBEPALINGEN
Artikel 15
Intrekking
Richtlijn 92/117/EEG wordt met ingang van 12 juni 2004 ingetrokken.
De maatregelen die de lidstaten hebben vastgesteld op grond van artikel 8, lid 1, en die welke zijn uitgevoerd overeenkomstig artikel 10, lid 1, van Richtlijn 92/117/EEG en de overeenkomstig artikel 8, lid 3, van die richtlijn goedgekeurde programma's, blijven echter van kracht totdat de overeenkomstige bestrijdingsprogramma's zijn goedgekeurd overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EG) nr. 2160/2003.
▼M3 —————
Artikel 17
Inwerkingtreding
Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Artikel 18
Adressaten
Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.
BIJLAGE I
A. Zoönoses en zoönoseverwekkers waarop de bewaking betrekking moet hebben
B. Lijst van zoönoses en zoönoseverwekkers die moeten worden bewaakt naar gelang van de epidemiologische situatie
1. Virale zoönoses
2. Bacteriële zoönoses
3. Parasitaire zoönoses
4. Andere zoönoses en zoönoseverwekkers
BIJLAGE II
Voorschriften inzake de bewaking van antimicrobiële resistentie op grond van artikel 7
A. Algemene voorschriften
De lidstaten moeten erop toezien dat het in artikel 7 bedoelde bewakingssysteem inzake antimicrobiële resistentie ten minste de onderstaande gegevens bevat:
diersoorten waarop de bewaking betrekking heeft,
bacteriesoorten en/of -stammen waarop de bewaking betrekking heeft,
bemonsteringsstrategie in het kader van de bewaking,
antimicrobiële stoffen waarop de bewaking betrekking heeft,
laboratoriummethoden voor de opsporing van resistentie,
laboratoriummethoden voor de identificatie van microbiële isolaten,
methoden voor het verzamelen van de gegevens.
B. Specifieke voorschriften
De lidstaten moeten erop toezien dat het bewakingssysteem ten minste relevante informatie oplevert met betrekking tot een representatief aantal isolaten van Salmonella spp., Campylobacter jejuni en Campylobacter coli van runderen, varkens en pluimvee, alsmede van levensmiddelen van dierlijke oorsprong welke uit die diersoorten verkregen zijn.
BIJLAGE III
Gecoördineerde bewakingsprogramma's als bedoeld in artikel 5
Bij de vaststelling van een gecoördineerd bewakingsprogramma moeten ten minste de volgende kenmerken van het programma worden aangegeven:
BIJLAGE IV
Voorschriften inzake de op grond van artikel 9, lid 1, in te dienen verslagen
Het in artikel 9, lid 1, bedoelde verslag moet ten minste de hieronder vermelde informatie bevatten. De delen A tot en met D zijn van toepassing op verslagen betreffende bewaking uitgevoerd overeenkomstig artikel 4 of 7. Deel E is van toepassing op verslagen betreffende bewaking uitgevoerd overeenkomstig artikel 8.
|
A. |
Voor elke zoönose en zoönoseverwekker moeten de eerste keer de volgende gegevens worden vermeld (later hoeven alleen wijzigingen te worden meegedeeld):
a)
bewakingssystemen (bemonsteringsstrategie, bemonsteringsfrequentie, aard van het monster, gevalsdefinitie, gebruikte diagnostische methoden);
b)
vaccinatiebeleid en andere preventieve maatregelen;
c)
bestrijdingsmechanismen en indien van toepassing bestrijdingsprogramma's;
d)
maatregelen bij een positief resultaat of in individuele gevallen;
e)
geldende meldingsregelingen;
f)
voorgeschiedenis van de ziekte en/of besmetting in het betrokken land. |
|
B. |
Elk jaar moeten worden meegedeeld:
a)
de voor de zoönose vatbare dierpopulatie (samen met de datum waarop de cijfers betrekking hebben):
—
aantal beslagen of koppels,
—
totaal aantal dieren, en
—
in voorkomend geval, de betreffende productiemethoden;
b)
aantal en algemene beschrijving van de bij de bewaking betrokken laboratoria en instituten. |
|
C. |
Elk jaar moeten voor elke betrokken zoönoseverwekker en gegevenscategorie de onderstaande bijzonderheden en de gevolgen daarvan worden vermeld:
a)
wijzigingen in de reeds beschreven systemen;
b)
wijzigingen in vroeger beschreven methoden;
c)
resultaten van het onderzoek en van de verdere typering of een andere methode van karakterisering in de laboratoria (apart voor elke vermelde categorie);
d)
nationale evaluatie van de recente situatie, de tendens en de besmettingsbronnen;
e)
relevantie als zoönose;
f)
relevantie voor ziektegevallen bij de mens — als bron van besmetting van de mens — van bij dieren en in levensmiddelen gedane bevindingen;
g)
erkende bestrijdingsstrategieën die kunnen worden gebruikt om overdracht van de zoönoseverwekker op mensen te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken;
h)
waar nodig, specifieke maatregelen waartoe in de lidstaten besloten wordt of die voor de hele Gemeenschap worden voorgesteld op basis van de recente situatie. |
|
D. |
Rapportage inzake de resultaten van het onderzoek Bij de resultaten moet steeds melding worden gemaakt van het aantal onderzochte epidemiologische eenheden (beslagen, koppels, monsters, partijen) en van het aantal positieve monsters volgens de gevalsdefinitie. Indien nodig moeten de resultaten zo worden gepresenteerd dat daaruit de geografische spreiding van de zoönose of de zoönoseverwekker blijkt. |
|
E. |
Gegevens inzake een uitbraak van een door voedsel overgedragen zoönose:
a)
het totale aantal uitbraken in de loop van een jaar;
b)
het aantal sterfgevallen en ziektegevallen bij mensen als gevolg van de uitbraken;
c)
het oorzakelijke agens van de uitbraken, voorzover mogelijk met inbegrip van het serotype of een andere beschrijving van het agens. Wanneer het oorzakelijke agens niet kan worden geïdentificeerd, moet de reden daarvoor worden vermeld;
d)
bij de uitbraak betrokken levensmiddelen en andere mogelijke vectoren;
e)
beschrijving van de aard van de plaats waar het betrokken levensmiddel is geproduceerd/aangekocht/verkregen/geconsumeerd;
f)
secundaire factoren, bijvoorbeeld ontoereikende hygiëne bij de levensmiddelenbereiding. |
( 1 ) PB C 304 E van 30.10.2001, blz. 250.
( 2 ) PB C 94 van 18.4.2002, blz. 18.
( 3 ) Advies van het Europees Parlement van 15 mei 2002 (PB C 180 E van 31.7.2003, blz. 161), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 20 februari 2003 (PB C 90 E van 15.4.2003, blz. 9) en standpunt van het Europees Parlement van 19 juni 2003 (nog niet verschenen in het Publicatieblad).
( 4 ) PB L 62 van 15.3.1993, blz. 38. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2003/806/EG (PB L 122 van 16.5.2003, blz. 1).
( 5 ) PB 121 van 29.7.1964, blz. 1977/64. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1226/2002 van de Commissie (PB L 179 van 9.7.2002, blz. 13).
( 6 ) PB L 46 van 19.2.1991, blz. 19. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Beschikking 2003/708/EG van de Commissie van 7 oktober 2003 (PB L 258 van 10.10.2003, blz. 11).
( 7 ) PB L 268 van 3.10.1998, blz. 1.
( 8 ) Zie bladzijde 1 van dit Publicatieblad.
( 9 ) PB L 31 van 1.2.2002, blz. 1.
( 10 ) PB L 147 van 31.5.2001, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1494/2002 van de Commissie (PB L 225 van 22.8.2002, blz. 3).
( 11 ) PB L 224 van 18.8.1990, blz. 19. Beschikking laatstelijk gewijzigd bij Beschikking 2001/572/EG van de Commissie (PB L 203 van 28.7.2001, blz. 16).
( 12 ) PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.
( 13 ) Richtlijn 89/397/EEG van de Raad van 14 juni 1989 inzake de officiële controle op levensmiddelen (PB L 186 van 30.6.1989, blz. 23).