|
Publicatieblad |
NL L-serie |
|
2025/2600 |
13.12.2025 |
VERORDENING (EU) 2025/2600 VAN DE RAAD
van 12 december 2025
betreffende noodmaatregelen om het hoofd te bieden aan de ernstige economische moeilijkheden veroorzaakt door acties van Rusland in de context van de aanvalsoorlog tegen Oekraïne
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 122, lid 1,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Overwegende hetgeen volgt:
|
(1) |
Op 24 februari 2022 kondigde de president van de Russische Federatie een “speciale militaire operatie” in Oekraïne aan, waarna de Russische strijdkrachten een aanval op Oekraïne zijn begonnen. Die aanval is een flagrante schending van de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne. Sindsdien is de aanvalsoorlog tegen Oekraïne steeds verder geëscaleerd en hebben de Russische destabiliserende activiteiten en hybride campagnes nu ook het grondgebied van lidstaten van de Unie bereikt. |
|
(2) |
Naast het verwoestende effect op de Oekraïense economie, hebben Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de Russische acties tegen de Unie ernstige economische uitdagingen doen ontstaan buiten Oekraïne, en blijven zij dat doen. Vanwege de nabijheid van de Unie tot Rusland en Oekraïne, ondervindt de economie van de Unie de gevolgen van Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne en van de acties van Rusland tegen de Unie, en dit zal waarschijnlijk het geval blijven zolang Rusland volhardt in zijn aanvalsoorlog. Verwacht wordt voorts dat de economie van de Unie zelfs nog zwaarder zal worden getroffen als de situatie in Oekraïne nog verder verslechtert. |
|
(3) |
De ongerechtvaardigde en niet-uitgelokte aanvalsoorlog tegen Oekraïne zorgde voor een schok in de economie van de Unie, met ernstige verstoringen van de aanvoer, hogere onzekerheid, gestegen risicopremies, lagere investeringen en consumentenbestedingen in de Unie. Als gevolg daarvan lag in 2022-2023 de jaarlijkse bbp-groei 1,9 procentpunt lager dan de projecties van de Commissie in haar najaarsprognose 2021 voor de mediane lidstaat. |
|
(4) |
Met name heeft de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 de prijzen voor olie, gas en levensmiddelen sterk opgestuwd, omdat de markten zich moesten aanpassen aan het (potentiële) verlies van uitvoer vanuit twee belangrijke leveranciers van grondstoffen. Die invasie heeft ook direct geleid tot verstoring van de aanvoerketens voor invoer vanuit Oekraïne in de Unie, met name voor granen en plantaardige oliën, alsook van die voor uitvoer vanuit de Unie naar Oekraïne, hetgeen een bijzonder zware impact heeft gehad op de landbouwsector, de levensmiddelenindustrie en de visserij- en aquacultuursector in de Unie. Voor sommige metalen en grondstoffen ontstond er door de militaire agressie en de vergeldingsmaatregelen van Rusland aanbodtekort, wat de kosten voor het bedrijfsleven in de Unie deed oplopen. |
|
(5) |
In het licht van de negatieve impact op de energiemarkten als gevolg van acties van Rusland hebben de lidstaten steunmaatregelen opgetuigd voor huishoudens en ondernemingen. De begrotingsmaatregelen die de lidstaten in de periode 2022-2024 hebben genomen om de macro-economische en sociale effecten van hoge energieprijzen zoveel mogelijk te beperken, beliepen meer dan 365 miljard EUR. Op 17 maart 2023 heeft de Commissie haar mededeling over een tijdelijk crisis- en transitiekader voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van de economie na de Russische agressie tegen Oekraïne (1) aangenomen, die op 4 juli 2025 werd gevolgd door een mededeling over een kader voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van de Clean Industrial Deal (Staatssteunkader Clean Industrial Deal) (2). |
|
(6) |
Door Ruslands agressie tegen Oekraïne en het aanwenden van de energievoorziening als wapen is het voor de Unie des te urgenter geworden haar afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen door sneller hernieuwbare energie uit te rollen, de industrie koolstofvrij te maken en capaciteiten in te zetten in sectoren die van strategisch belang zijn voor de transitie naar een klimaatneutrale economie, ook rekening houdend met de mondiale uitdagingen die het risico inhouden dat investeringen in die sectoren worden verlegd naar derde landen buiten de EER. Op haar niveau heeft de Unie diverse maatregelen genomen om een antwoord te bieden op de energiecrisis, zoals REPowerEU dat inzet op het versnellen van de transitie naar groene energie en het vergroten van de energieonafhankelijkheid van de Unie. In het kader van REPowerEU is, via Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad (3), 20 miljard EUR extra aan de lidstaten beschikbaar gesteld om het hoofd te bieden aan de energiecrisis die voortvloeit uit de impact van Ruslands aanvalsoorlog. |
|
(7) |
Daarnaast heeft Rusland voor een negatieve impact op de economie en het bedrijfsleven in de Unie gezorgd door de ontneming, verbeurdverklaring of gedwongen verkoop van economische activa binnen Rusland die eigendom zijn van investeerders uit de Unie. Die negatieve impact komt bovenop de afzonderlijke betalingen en belastingen geheven ten laste van entiteiten en investeerders uit de Unie, naast aanzienlijke beperkingen op het vrij verkeer van kapitaal, die dan weer zorgen voor verstoringen in investeringen en een negatieve impact hebben op ondernemingen en markten. De risico’s op verdere ontneming van activa blijven groot, gezien de bestaande blootstelling en de onmogelijkheid van de investeerders uit de Unie om de Russische markt te verlaten. In die context heeft de president van de Russische Federatie op 30 september 2025 een decreet ondertekend voor de versnelde verkoop van activa na de ontneming daarvan. |
|
(8) |
Naast het verlies aan economische groei en koopkracht hebben de acties van Rusland geleid tot aanzienlijke directe budgettaire kosten voor de lidstaten. Dit gebeurde in een periode waarin de financiën van lidstaten nog steeds moeten herstellen van de COVID-19-crisis. Een aanzienlijk deel van de Uniebegroting moest ook worden omgebogen naar maatregelen om het hoofd te bieden aan de directe en indirecte gevolgen van Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne. |
|
(9) |
Die verschillende elementen laten zien dat Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne al directe en indirecte negatieve gevolgen heeft gehad — en nog steeds heeft — voor de economie van de Unie en een aanzienlijke impact heeft gehad op de begrotingssituatie van de lidstaten. Ondanks alle maatregelen die op Unie- en lidstaatniveau zijn genomen, hebben de effecten van de verstoringen die worden veroorzaakt door Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne en andere acties van Rusland op het grondgebied van de Unie, direct en indirect invloed gehad op de economische prestaties van de Unie en hebben zij een aanzienlijke impact gehad op de begrotingssituatie van de lidstaten. |
|
(10) |
Deze ongekend urgente situatie, die het gevolg is van externe factoren waarover de lidstaten geen controle hebben, heeft ernstige impact op hun economie. De lidstaten dreigen hierdoor nog meer te worden geraakt indien niet onmiddellijk actie wordt ondernomen om de capaciteit van Rusland te beperken om hybride aanvallen boven het grondgebied van de Unie verder op te voeren. Daarom is een snelle en gecoördineerde reactie op Unieniveau vereist. Die actie moet worden ondernomen in een geest van solidariteit tussen de lidstaten om te vermijden dat een toegenomen dreiging van Rusland ongelijke gevolgen dreigt te hebben voor de lidstaten, en dan met name ten nadele van de lidstaten die het dichtst bij de grenzen van Rusland en Oekraïne liggen. Deze reactie laat passende maatregelen onverlet die de Raad in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid vaststelt met betrekking tot beperkende maatregelen tegen Rusland. |
|
(11) |
De noodzaak om dringend te handelen vloeit voort uit de recente aanzienlijke verslechtering van de veiligheidssituatie in Oekraïne en in de lidstaten, die een reële bedreiging vormt voor de stabiliteit van de economische situatie van de Unie en die sterk afhankelijk is van verschillende parameters en hoe die op termijn verder evolueren. |
|
(12) |
Gezien de urgentie van de bovengenoemde situatie is het passend om, op tijdelijke basis, elke directe of indirecte overdracht van activa en reserves van de centrale bank van Rusland of van iedere rechtspersoon, entiteit of ieder orgaan handelend namens, of op aanwijzing van de centrale bank van Rusland — zoals het Russisch Nationaal Investeringsfonds (“de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten”) te verbieden, om te verzekeren dat de activa en reserves van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten niet worden overgedragen aan of ten behoeve van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten — en uiteindelijk Rusland. |
|
(13) |
De overdracht van middelen aan Rusland moet dringend worden belet om de schade aan de economie van de Unie te beperken. De robuuste groei van Rusland sinds 2022 is grotendeels toe te schrijven aan militaire uitgaven, maar het tempo van de Russische economische expansie is in 2025 opvallend vertraagd. In de vertragingseffecten komt onder meer het ongunstige effect tot uiting van opgebouwde onevenwichtigheden, en met name de hoge inflatie en de hoge rente. De begrotingssituatie van Rusland is verder verslechterd in 2025 aangezien de olieprijzen zijn gedaald, de roebel in waarde is gestegen en de Westerse sanctie-inspanningen nogmaals zijn opgevoerd. Gezien Ruslands begrotingssituatie mag worden verwacht dat eventuele aanvullende ontvangen middelen direct zouden worden gebruikt voor het financieren van zijn ongerechtvaardigde en niet-uitgelokte aanvalsoorlog tegen Oekraïne, met ernstige gevolgen voor de Europese Unie en haar lidstaten. |
|
(14) |
Een en ander zou ook voor de economie van de Unie ernstige moeilijkheden doen ontstaan, en wel om twee redenen. |
|
(15) |
Allereerst zou de overdracht van aanvullende middelen aan Rusland het risico verergeren op een escalatie van hybride oorlogvoering tegen lidstaten en op het grondgebied van de lidstaten, met verdere economische verstoringen en budgettaire en economische kosten tot gevolg, en leidend tot nog meer economische onzekerheid. In zijn conclusies van 26 juni 2025 heeft de Europese Raad met klem alle soorten hybride activiteiten veroordeeld, en met name de aanhoudende hybride campagne van Rusland, waaronder sabotage, verstoring van kritieke infrastructuur, cyberaanvallen, informatiemanipulatie en inmenging, en pogingen om de democratie te ondermijnen, onder meer in het verkiezingsproces. In die conclusies gaf de Europese Raad aan dat de Unie en de lidstaten hun weerbaarheid zullen blijven versterken en Ruslands hybride dreigingen zullen voorkomen, ontmoedigen en erop zullen reageren. |
|
(16) |
Russische hybride activiteiten worden in toenemende mate ingezet in een poging om niet alleen Oekraïne, maar ook de lidstaten en de Unie te destabiliseren (bijvoorbeeld via sabotage, drones, economische spionage, inmenging in verkiezingsprocessen en desinformatiecampagnes). In deze context hebben de Unie, haar lidstaten en bedrijven directe kosten moeten maken om het hoofd te bieden aan de Russische hybride campagne. |
|
(17) |
Zonder een verbod op de overdracht van activa en reserves van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten, bestaat de kans dat die middelen kunnen worden gebruikt om de hybride campagne van Rusland te ondersteunen, en zo de economische moeilijkheden in de Unie te vergroten. Zo is de voorbije weken het luchtruim geschonden boven België, Nederland, Polen, Roemenië, Denemarken, Estland, Duitsland, Litouwen en Letland. Die incidenten vormen een patroon, zijn geen toeval en het risico bestaat dat ze worden verergerd in geval van een overdracht van activa en reserves aan of ten behoeve van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten en uiteindelijk Rusland. |
|
(18) |
In de tweede plaats dreigt de beschikbaarheid van extra tegoeden voor Ruslands aanvalsoorlog de economische onzekerheid te verlengen en te verergeren, en zou die beschikbaarheid een groter budgettair antwoord van de Unie en haar lidstaten vergen om Oekraïne en de economie van de Unie te ondersteunen. |
|
(19) |
De Europese Raad erkende in zijn conclusies van 23 oktober 2025 dat Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de gevolgen daarvan voor de Europese en de mondiale veiligheid in een veranderende omgeving een existentiële uitdaging voor de Unie zijn. In de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger en de Commissie, getiteld “Vrede bewaren — routekaart voor defensiegereedheid 2030 (4)” wordt verklaard dat Oekraïne de eerste verdedigingslinie van Europa blijft en integrerend deel uitmaakt van de Europese defensie- en veiligheidsarchitectuur. |
|
(20) |
In deze context mag, indien Ruslands aanvalsoorlog blijft aanhouden, worden verwacht dat de gevolgen voor de economie van de Unie nog zwaarder zouden zijn mocht Oekraïne niet de begrotingsinspanningen kunnen volhouden die nodig zijn om zijn oorlogsinspanningen voort te zetten. Een nederlaag van Oekraïne zou samengaan met een toegenomen risico van Ruslands agressie, onder andere door middel van hybride activiteiten, tegen een van de lidstaten of een land in de buurt van Oekraïne, waaronder kandidaat-lidstaten, met onmiddellijke directe en indirecte gevolgen van een ongekende omvang voor de veiligheid en economische situatie in de Unie. Een dergelijke situatie zou het onzekerheidsniveau bij economische spelers nog verder doen toenemen. Die impact zou waarschijnlijk des te groter zijn in de lidstaten die dichter bij de grenzen van Oekraïne, Rusland en Belarus liggen. Een recente econometrische analyse door de Commissie lijkt erop te wijzen dat als gevolg van de oorlog de bbp-groei in 2022-2023, vergeleken met het Uniegemiddelde, al 1,4-1,8 procentpunt lager was in lidstaten die grenzen aan de landen in oorlog, waarbij de verliezen slechts licht minder waren wanneer ook 2024 wordt meegenomen. |
|
(21) |
In oktober en november 2025 zijn de Russische luchtaanvallen tegen vervoersnetwerken, woongebieden en energie-infrastructuur in Oekraïne nog verder opgevoerd. Rusland lanceerde zeven grootschalige gecombineerde aanvallen met raketten en langeafstandsdrones, die de energieopwekking in Oekraïne ernstig verstoorden en de behoefte aan extra gasinvoer voor het verwarmingsseizoen deden toenemen. De ergste verwoestende aanvallen vonden plaats tijdens de nachten van 7 november — met meer dan 500 drones en raketten — en 24 november — met 464 drones en 22 raketten. Volgens de cijfers die de VN-waarnemingsmissie voor de mensenrechten in Oekraïne op 25 november 2025 presenteerde, is het aantal burgerdoden in de grote steden in 2025 (januari tot oktober) met 26 % gestegen tegenover het voorgaande jaar, terwijl het aantal burgergewonden met 75 % toenam over diezelfde periode. Sinds het begin van de grootschalige invasie van Rusland zijn ten minste 14 534 burgers omgekomen, onder wie 745 kinderen, en zijn 38 472 burgers gewond geraakt, onder wie 2 349 kinderen. |
|
(22) |
Daarnaast heeft Ruslands militaire agressie tegen Oekraïne ook al grote aantallen Oekraïense burgers ontheemd — zowel in eigen land als in buurlanden – met een ongeziene toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de Unie, met zware humanitaire en economische gevolgen voor de lidstaten. Meer bepaald hebben de Unie en haar lidstaten een belangrijke begrotingsinspanning geleverd — en houden zij die vol — om ontheemden uit Oekraïne op te vangen. Door Ruslands invasie van Oekraïne hebben miljoenen mensen noodgedwongen hun land moeten ontvluchten op zoek naar veiligheid — vooral richting de lidstaten. Eind september 2025 hadden in totaal 4,3 miljoen niet-EU-burgers die Oekraïne ontvlucht waren, tijdelijke bescherming gekregen op grond van Richtlijn 2001/55/EG van de Raad (5). Sinds 2022 wordt de bruto begrotingskostprijs voor de Unie voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne geschat op rond 0,2 % van het bbp per jaar en verschillende schattingen laten zien dat de daaruit voortvloeiende begrotingskosten voor de lidstaten in de periode 2022-2025 kunnen oplopen tot meer dan 155 miljard EUR. Een verdere escalatie van Ruslands aanvalsoorlog zou kunnen leiden tot een plotselinge en massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne of van personen die internationale bescherming nodig hebben. |
|
(23) |
Als gevolg van Ruslands acties in Oekraïne, die een directe bedreiging vormen voor de veiligheidssituatie in de Unie, hebben de Unie en haar lidstaten hun investeringen in defensievermogens fors moeten verhogen. Sinds het begin van Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne in februari 2022 zijn de defensie-uitgaven in de Unie, uitgedrukt als percentage van het bbp, gestegen met rond 0,25 procentpunt, om in 2024 uit te komen op 1,5 % van het bbp (of rond 270 miljard EUR). Op 28 mei 2025 heeft de Raad, als noodmaatregel, Verordening (EU) 2025/1106 van de Raad (6) vastgesteld om lidstaten financiële bijstand te geven zodat zij hun gereedheid van de defensie-industrie kunnen ondersteunen. De najaarsprognose 2025 van de Commissie rekent met een verdere toename van de defensie-uitgaven van rond 0,5 procentpunt vóór het einde van 2027, wanneer deze zouden uitkomen op 2,0 % van het bbp (of rond 405 miljard EUR). Naast die door Ruslands aanvalsoorlog in Oekraïne veroorzaakte economische gevolgen voor de economie van de Unie, veroorzaakt Rusland met zijn acties zelf ook een directe economische impact op de economie van de Unie. Dit zou plotseling en drastisch worden verergerd mocht Rusland zonder een verbod op overdrachten toegang krijgen tot extra tegoeden. |
|
(24) |
In het licht van die verschillende overwegingen is zorgen voor een verbod op de overdracht van activa en reserves van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten aan of ten behoeve van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten — en uiteindelijk Rusland — een maatregel die passend is om verdere gevolgen van een ongekende omvang voor de economische situatie van de Unie door acties van Rusland te vermijden. Voor zover deze maatregel in de tijd beperkt en omkeerbaar is, gaat hij niet verder dan nodig is om die doelstelling na te streven. |
|
(25) |
Het is in de huidige omstandigheden ook passend dat de financiële instellingen die activa en reserves van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten houden, de kasmiddelen die zijn opgebouwd naarmate de activa vervallen, afzonderlijk beheren. |
|
(26) |
De specifieke maatregelen in deze verordening doen geen afbreuk aan de activa van de centrale bank van Rusland, die bestaan uit een vordering op financiële instellingen van de Unie die onderworpen is aan overdrachtsbeperkingen. De eigendom van die activa wordt niet geraakt door de maatregelen waarin deze verordening voorziet. De kasmiddelen die op de balans van de financiële instellingen die activa en reserves van de centrale bank van Rusland houden, ontstaan als gevolg van het verbod op overdrachten aan of ten behoeve van de centrale bank van Rusland, zijn geen eigendom van de Russische centrale bank en vormen geen staatsactiva. Het verbod op overdrachten van de activa en reserves van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten is tijdelijk, omkeerbaar en wordt periodiek herzien. |
|
(27) |
Die aanvullende maatregelen doen voor de financiële instellingen die activa en reserves van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten aanhouden, nieuwe verplichtingen ontstaan met als doel de economische gevolgen voor de Unie van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne te verlichten. Gelet op de context waarin die maatregelen worden genomen en op het feit dat die maatregelen een doelstelling van overheidsbeleid nastreven, namelijk het vermijden van een verslechtering van de economie van de Unie in een veiligheidscrisis, eerbiedigen die maatregelen ten volle de grondrechten en fundamentele vrijheden die zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name artikel 17 gelezen in samenhang met artikel 52 ervan, aangezien ze gerechtvaardigd zijn, en evenredig aan de nagestreefde doelstellingen. |
|
(28) |
De maatregelen met betrekking tot het verbod op overdrachten van de activa of reserves van de centrale bank van Rusland of daaraan verbonden entiteiten moeten tijdelijk blijven. Zij moeten worden gehandhaafd zolang de beschikbaarstelling van aanzienlijke financiële en andere middelen aan Rusland waarmee het zijn acties in het kader van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne kan voortzetten, ernstige economische moeilijkheden binnen de Unie en de lidstaten veroorzaakt of dreigt te veroorzaken en het risico van een verdere ernstige verslechtering van de economische situatie in de Unie en de lidstaten blijft bestaan. Het is daarom passend de maatregelen waarin deze verordening voorziet, te beëindigen indien Rusland zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne staakt, aan Oekraïne herstelbetalingen verstrekt voor zover deze nodig zijn om de wederopbouw mogelijk te maken zonder economische en financiële gevolgen voor de Unie en indien de acties van Rusland in het kader van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne objectief gezien niet langer een ernstig risico op ernstige moeilijkheden voor de economie van de Unie en haar lidstaten vormen. Daartoe moet de Raad, op voorstel van de Commissie, waarin rekening wordt gehouden met het verslag van de Commissie op basis van de jaarlijkse evaluatie van deze verordening, deze verordening wijzigen, onder meer door passende, strikt noodzakelijke en tijdelijke afbouwbepalingen vast te stellen ter bescherming van de legitieme belangen van de marktdeelnemers van de Unie en van de lidstaten, met inbegrip van een passend tijdschema voor de nakoming van de verplichtingen na de beëindiging van de maatregelen. Met name moeten, om rechtszekerheid en een ordelijke afbouw te waarborgen, regels inzake het tijdschema en de concrete voorwaarden voor de terugbetaling van kasmiddelen worden vastgesteld. |
|
(29) |
De noodzaak om de financiële stabiliteit van de Unie te verzekeren en het systemisch belang van centrale effectenbewaarinstellingen veilig te stellen voor het functioneren van effectenmarkten, moet in aanmerking worden genomen bij de toepassing van deze verordening. |
|
(30) |
Gezien de omvang van de crisis, de mate van de maatschappelijke, economische en financiële gevolgen ervan en de noodzaak om zo snel mogelijk te handelen, moet deze verordening dringend in werking treden op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. |
|
(31) |
Daar de doelstellingen van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken, |
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
Onderwerp
Met deze verordening worden uitzonderlijke en tijdelijke noodmaatregelen vastgesteld om het hoofd te bieden aan de ernstige economische moeilijkheden binnen de Unie die veroorzaakt worden door acties van Rusland in het kader van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne, en het risico op een verdere verslechtering van de economische situatie in de Unie. Deze maatregelen hebben tot doel een ernstige verslechtering van de economische stabiliteit in de Unie en haar lidstaten te voorkomen door te voorkomen dat aanzienlijke middelen aan Rusland ter beschikking worden gesteld om zijn acties in het kader van de aanvalsoorlog tegen Oekraïne voort te zetten.
Artikel 2
Verbod op overdrachten
1. Elke directe of indirecte overdracht van activa of reserves van de centrale bank van Rusland, of van rechtspersonen, entiteiten of organen handelend namens, of op aanwijzing van de centrale bank van Rusland — zoals het Russisch Nationaal Investeringsfonds — zijn verboden.
2. Kasmiddelen die overeenstemmen met de in lid 1 bedoelde activa en reserves worden afzonderlijk beheerd.
Artikel 3
Melding
1. Voor zover zulks nog niet wordt voorgeschreven door andere bepalingen van het Unierecht, en niettegenstaande de geldende voorschriften inzake melding, vertrouwelijkheid en beroepsgeheim, verstrekken natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en organen, waaronder de Europese Centrale Bank, nationale centrale banken, entiteiten uit de financiële sector als gedefinieerd in artikel 4 van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (7), verzekerings- en herverzekeringsondernemingen als gedefinieerd in artikel 13 van Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad (8), centrale effectenbewaarinstellingen als gedefinieerd in artikel 2 van Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad (9) en centrale tegenpartijen als gedefinieerd in artikel 2 van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad (10), uiterlijk op 14 maart 2026 aan de Commissie informatie over de in artikel 2 van deze verordening bedoelde activa en reserves die zij houden of die onder hun zeggenschap staan, of waarbij zij tegenpartij zijn. Die informatie wordt om de drie maanden geactualiseerd en houdt ten minste in:
|
a) |
informatie ter identificatie van de natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of organen die eigenaar zijn van, in het bezit zijn van of zeggenschap hebben over dergelijke activa en reserves, met inbegrip van de naam, het adres en het btw- of fiscaal identificatienummer; |
|
b) |
het bedrag of de marktwaarde van dergelijke activa en reserves op de datum van melding; |
|
c) |
de soorten activa of reserves, alsmede cryptoactiva en andere relevante categorieën activa, met inbegrip van niet-monetaire activa. Voor elk van die categorieën worden, voor zover beschikbaar, relevante kenmerken zoals hoeveelheid, locatie, valuta, looptijd en contractuele voorwaarden tussen de meldende entiteit en de eigenaar van het activum vermeld. |
2. Indien de meldende natuurlijke persoon, rechtspersoon of entiteit of het meldende orgaan buitengewone en onvoorziene verliezen of schade aan de in artikel 2 bedoelde activa en reserves heeft vastgesteld, wordt die informatie onmiddellijk gemeld aan de Commissie.
3. De lidstaten, alsmede de natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en organen die onder de in dit artikel bedoelde meldingsplicht vallen, verlenen de Commissie medewerking bij de verificatie van de ontvangen informatie. De Commissie kan om alle aanvullende informatie verzoeken die zij nodig heeft om die verificatie uit te voeren. Wanneer een dergelijk verzoek is gericht tot een natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of orgaan, doet de Commissie dit verzoek gelijktijdig aan de bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat toekomen. Alle door de Commissie ontvangen informatie wordt ter beschikking gesteld van de betrokken lidstaat.
4. Informatie die de Commissie en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten overeenkomstig dit artikel verstrekken of ontvangen, mag door de Commissie en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten uitsluitend worden gebruikt voor de doeleinden waarvoor die informatie is verstrekt of ontvangen.
5. Verwerking van persoonsgegevens geschiedt overeenkomstig deze verordening en de Verordeningen (EU) 2016/679 (11) en (EU) 2018/1725 (12) slechts voor zover dit nodig is voor de toepassing van deze verordening en om te zorgen voor doeltreffende samenwerking tussen de lidstaten en met de Commissie met het oog op de toepassing van deze verordening.
Artikel 4
Garantiemechanismen
1. Vorderingen in verband met contracten of transacties aan de uitvoering waarvan, direct of indirect, geheel of gedeeltelijk, afbreuk is gedaan door de maatregelen die uit hoofde van deze verordening zijn opgelegd, met inbegrip van vorderingen tot schadeloosstelling of andere soortgelijke vorderingen, zoals een vordering tot schadevergoeding of een garantievordering, met name een vordering tot verlenging of uitbetaling van een obligatie, garantie of contragarantie, met name een financiële garantie of contragarantie, ongeacht de vorm daarvan, worden niet toegewezen indien deze vorderingen worden ingesteld door de Russische Federatie, door in artikel 2 bedoelde rechtspersonen, entiteiten en organen, of door personen die namens hen of op hun aanwijzing handelen. Met betrekking tot de in artikel 2 bedoelde maatregelen worden door de Russische Federatie, door in artikel 2 bedoelde rechtspersonen, entiteiten en organen, of door personen die namens hen of op hun aanwijzing handelen, verkregen rechterlijke, scheidsrechterlijke of bestuurlijke beslissingen niet erkend, uitgevoerd of afgedwongen in de Unie zolang deze verordening van kracht is.
2. In elke procedure waartoe de tenuitvoerlegging van een vordering aanleiding geeft, moet het bewijs dat de vordering niet op grond van lid 1 hoort te worden afgewezen, door de eiser worden geleverd.
3. Lid 1 geldt onverminderd het recht van de in lid 1 bedoelde rechtspersonen, entiteiten en organen op rechterlijke toetsing van de rechtmatigheid van de niet-nakoming van contractuele verplichtingen in overeenstemming met deze verordening.
Artikel 5
Evaluatie
Uiterlijk 31 december 2026, en nadien om de twaalf maanden, voert de Commissie een evaluatie uit van deze verordening en presenteert zij een verslag met de voornaamste bevindingen van die evaluatie aan de Raad. Bij die evaluatie wordt ook nagegaan of de beschikbaarstelling van de aanzienlijke middelen aan Rusland om Ruslands acties in het kader van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne voort te zetten, ernstige economische moeilijkheden binnen de Unie en de lidstaten blijft veroorzaken of dreigt te veroorzaken en of het risico van een verdere ernstige verslechtering van de economische situatie in de Unie en de lidstaten blijft bestaan.
Artikel 6
Tijdelijke toepassing van maatregelen
1. De in de artikelen 2 tot en met 4 bedoelde maatregelen zijn van tijdelijke aard. Zij worden gehandhaafd zolang de beschikbaarstelling van de aanzienlijke middelen aan Rusland om zijn acties in het kader van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne voort te zetten, ernstige economische moeilijkheden binnen de Unie en de lidstaten veroorzaakt of dreigt te veroorzaken en het risico van een verdere ernstige verslechtering van de economische situatie in de Unie en de lidstaten blijft bestaan. Daartoe zijn de in deze verordening vastgelegde maatregelen niet langer van toepassing wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan:
|
a) |
Rusland beëindigt zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne; |
|
b) |
Rusland biedt Oekraïne reparaties aan voor zover dat nodig is om de wederopbouw mogelijk te maken zonder nadelige economische of financiële gevolgen voor de Unie; en |
|
c) |
Ruslands acties in het kader van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne vormen objectief gezien niet langer een ernstig risico op ernstige moeilijkheden voor de economie van de Unie en haar lidstaten. |
2. Om de tijdelijke aard van de in de artikelen 2 tot en met 4 bedoelde maatregelen overeenkomstig de voorwaarden van lid 1 te waarborgen, wijzigt de Raad, op voorstel van de Commissie en rekening houdend met het in artikel 5 bedoelde verslag, deze verordening, onder meer door passende, strikt noodzakelijke en tijdelijke bepalingen vast te stellen om de ordelijke afbouw van die maatregelen te waarborgen, rekening houdend met de noodzaak om de legitieme belangen van marktdeelnemers uit de Unie en van de lidstaten te beschermen.
Artikel 7
Slotbepaling
Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.
Gedaan te Brussel, 12 december 2025.
Voor de Raad
De voorzitter
M. BJERRE
(1) (2023/C 101/03).
(2) (C/2025/3602).
(3) Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (PB L 57 van 18.2.2021, blz. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/241/oj).
(4) JOIN(2025) 27 final.
(5) Richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen (PB L 212 van 7.8.2001, blz. 12, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2001/55/oj).
(6) Verordening (EU) 2025/1106 van de Raad van 27 mei 2025 tot vaststelling van het instrument “Optreden voor de veiligheid van Europa (SAFE) door middel van versterking van de Europese defensie-industrie” (PB L, 2025/1106, 28.5.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/1106/oj).
(7) Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/575/oj).
(8) Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) (PB L 335 van 17.12.2009, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/138/oj).
(9) Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende de verbetering van de effectenafwikkeling in de Europese Unie, betreffende centrale effectenbewaarinstellingen en tot wijziging van Richtlijnen 98/26/EG en 2014/65/EU en Verordening (EU) nr. 236/2012 (PB L 257 van 28.8.2014, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2014/909/oj).
(10) Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (PB L 201 van 27.7.2012, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2012/648/oj).
(11) Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj).
(12) Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 45/2001 en Besluit nr. 1247/2002/EG (PB L 295 van 21.11.2018, blz. 39, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/2600/oj
ISSN 1977-0758 (electronic edition)