Eagrán sealadach
ORDÚ LEAS-UACHTARÁN NA CÚIRTE BREITHIÚNAIS
29 Meán Fómhair 2026 (*)
(Bearta eatramhacha – Airteagal 263 CFAE – Caingean chun gníomh de chuid an Aontais Eorpaigh a neamhniú – Airteagal 278 CFAE – Iarratas ar oibriú an ghnímh sin a chur ar fionraí – Cinneadh (AE) 2026/183 – Cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Trádála Eatramhaigh idir an tAontas agus Mercosur – Práinn – Easpa)
I gCás C‑460/26 R,
IARRATAS ar oibriú a chur ar fionraí, faoi Airteagal 278 CFAE, arna thabhairt an 10 Bealtaine 2026
Poblacht na Polainne, dá ndéanann B. Majczyna, i gcáil Gníomhaire, ionadaíocht,
iarratasóir,
v
Comhairle an Aontais Eorpaigh, dá ndéanann A. Antoniadis, B. Driessen, L. Hamtcheva agus J. Rurarz, i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht,
cosantóir,
le tacaíocht ó:
Poblacht Chónaidhme na Gearmáine, dá ndéanann J. Möller, N. Scheffel agus R. Wolfe, i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht,
Ríocht na hÍsiltíre, dá ndéanann P. Huurnink agus J. Langer, i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht,
Poblacht na Fionlainne, dá ndéanann A. Laine agus M. Pere i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht,
an Coimisiún Eorpach, dá ndéanann L. Baumgart, C. Hermes, M. Kocjan agus R. Vidal Puig, i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht,
idiragraithe,
tugann LEAS-UACHTARÁN NA CÚIRTE,
tar éis dó an tAbhcóide Ginearálta, M. D. Spielmann, a éisteacht,
an tOrdú seo a leanas:
Ordú
1 Ina iarratas ar bhearta eatramhacha, iarrann Poblacht na Polainne ar an gCúirt Bhreithiúnais go gcuirfí oibriú Chinneadh (AE) 2026/1683 ón gComhairle an 9 Eanáir 2026 maidir le síniú agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh maidir le Trádáil idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus an Cómhargadh Theas, Poblacht na hAirgintíne, Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle, Poblacht Pharagua agus Poblacht Oirthearach Uragua, den pháirt eile (IO L 2026/183, ‘an cinneadh atá faoi chonspóid’) ar fionraí go dtí go dtí go dtabharfar an cinneadh lena gcuirfear deireadh leis an nós imeachta i gCás C‑460/26.
2 Rinneadh an iarraidh sin i gcomhthráth le caingean a bheith tionscanta ag an mBallstát sin, an 10 Bealtaine 2026, faoi Airteagal 263 CFAE, chun an cinneadh atá faoi chonspóid a chur ar neamhní.
An dlí lena mbaineann
An cinneadh atá faoi chonspóid
3 Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 1 go 3 agus 5 go 7 den chinneadh atá faoi chonspóid:
‘(1) An 13 Meán Fómhair 1999, thug [Comhairle an Aontais Eorpaigh] údarú don Choimisiún [Eorpach] tús a chur leis an gcaibidlíocht leis an gCómhargadh Theas (“Mercosur”) agus lena Stáit is Páirtithe maidir le comhaontú ina mbeidh codanna polaitiúla, comhair agus trádála. Tugadh an chaibidlíocht i gcrích go rathúil an 6 Nollaig 2024.
(2) D’eascair dhá ionstraim dhlíthiúla chomhthreomhara as an gcaibidlíocht. Is é an chéad ionstraim an Comhaontú Comhpháirtíochta idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus an Cómhargadh Theas, Poblacht na hAirgintíne, Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle, Poblacht Pharagua agus Poblacht Oirthearach Uragua, den pháirt eile (“an Comhaontú Comhpháirtíochta”) , lena n‑áirítear an colún polaitiúil agus comhair, agus an colún trádála agus infheistíochta. Is é an dara ionstraim an Comhaontú Eatramhach maidir le Trádáil idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus an Cómhargadh Theas, Poblacht na hAirgintíne, Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle, Poblacht Pharagua agus Poblacht Oirthearach Uragua, den pháirt eile (“an Comhaontú Eatramhach”), lena gcumhdaítear léirscaoileadh trádála agus infheistíochta. Scoirfidh an Comhaontú Eatramhach d’éifeacht a bheith aige agus cuirfear an Comhaontú Comhpháirtíochta ina ionad ar a theacht i bhfeidhm dó.
(3) Go dtí go nglacfar gníomh reachtach sonrach de chuid an Aontais lena gcuirtear chun feidhme clásal coimirce déthaobhach an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus an Chomhaontaithe Eatramhaigh le haghaidh táirgí talmhaíochta agus go dtí go dtiocfaidh sé i bhfeidhm, agus d’fhonn a chur ar a chumas don Aontas gníomhú go tapa agus go héifeachtach chun a leasanna a chosaint faoin gComhaontú Comhpháirtíochta nó faoin gComhaontú Eatramhach, de réir mar is iomchuí, ba cheart an chumhacht a thabhairt don Choimisiún bearta coimirce déthaobhacha talmhaíochta a ghlacadh (“bearta coimirce déthaobhacha”), trí bhíthin rialacháin cur chun feidhme, a bheidh i gcomhréir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta nó leis an gComhaontú Eatramhach, de réir mar is iomchuí. Maidir le táirgí talmhaíochta íogaire, ba cheart don Choimisiún bearta coimirce déthaobhacha a ghlacadh freisin i gcomhréir leis na coinníollacha faoin gCinneadh seo.
[...]
(5) Ba cheart do Bhallstát amháin nó níos mó a bheith in ann a iarraidh ar an gCoimisiún bearta coimirce déthaobhacha a ghlacadh faoi na coinníollacha a leagtar síos sa Chomhaontú Eatramhach agus, maidir le táirgí talmhaíochta íogaire, sa Chinneadh seo. Má dhiúltaíonn an Coimisiún don iarraidh sin, ba cheart dó na cúiseanna lena dhiúltú a chur in iúl don Chomhairle go tráthúil.
(6) Dá bhrí sin, ba cheart an Comhaontú Eatramhach a shíniú.
(7) Ba cheart feidhm sealadach a bheith ag an gComhaontú Eatramhach, go dtí go dtiocfaidh sé i bhfeidhm, idir an tAontas, de pháirt, agus ceann amháin nó níos mó de Stáit Sínithe Mercosur (“Stáit Sínithe Mercosur”), den pháirt eile [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4 Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 1 den Chinneadh sin:
‘Leis seo, údaraítear síniú an Comhaontaithe Eatramhaigh maidir le Trádáil idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus an Cómhargadh Theas, Poblacht na hAirgintíne, Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle, Poblacht Pharagua agus Poblacht Oirthearach Uragua, den pháirt eile, faoi réir thabhairt i gcrích an Chomhaontaithe sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 2 den Chinneadh sin:
‘1. Go dtí go nglacfar gníomh reachtach sonrach de chuid an Aontais lena gcuirfear chun feidhme clásal coimirce déthaobhach an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus an Chomhaontaithe Eatramhaigh le haghaidh táirgí talmhaíochta agus go dtí go dtiocfaidh sé i bhfeidhm, féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin rialacháin cur chun feidhme, bearta coimirce déthaobhacha a ghlacadh a bheidh i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos i gCaibidil 9 den Chomhaontú Eatramhach agus sa Chinneadh seo.
2. Déanfaidh an Coimisiún dlúthfhaireachán ar an margadh le haghaidh táirgí talmhaíochta íogaire, is iad sin, táirgí atá faoi réir tharaif-chuótaí an Aontais i gcomhréir le Roinn B d’Iarscríbhinn 2-A (Sceideal um Dhíchur Taraife) a ghabhann leis an gComhaontú Eatramhach, go háirithe a mhéid a bhaineann le treochtaí allmhairiúcháin agus onnmhairiúcháin a bhaineann le Mercosur, le táirgeadh agus le forbairt praghsanna.
Déanfaidh an Coimisiún measúnú tapa ar staid an mhargaidh de bhun an fhaireacháin sin, trí aon mhéadú a d’fhéadfadh teacht ar allmhairí i gcás na dtáirgí íogaire ábhartha talmhaíochta a nascadh le héabhlóid na táirgeachta agus/nó an tomhaltais, na n‑onnmhairí, an phraghais agus an sciar den mhargadh ar mhargadh an Aontais, chomh maith le honnmhairí ón Aontas.
Cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faireacháin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, gach 6 mhí, ina ndéanfar measúnú ar an tionchar a bhíonn ag allmhairiú táirgí talmhaíochta íogaire, lena n‑áirítear ar Bhallstát amháin nó ar roinnt Ballstát.
3. I gcás inarb ann d’fhianaise leordhóthanach prima facie, a fuarthas go háirithe trí bhíthin an fhaireacháin agus an mheasúnaithe ar staid an mhargaidh dá dtagraítear i mír 2, ar mhórdhíobháil, nó bagairt mórdhíobhála, do thionscal an Aontais le haghaidh táirgí talmhaíochta íogaire, lena n‑áirítear i gcásanna ina bhfuil an mórdhíobháil nó an bagairt mórdhíobhála sin comhchruinnithe go geografach i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát, déanfaidh an Coimisiún, gan mhoill, imscrúdú a thionscnamh arna iarraidh sin do Bhallstát amháin nó do roinnt Ballstát nó d’aon duine dlítheanach nó comhlachas atá ag gníomhú thar ceann thionscal an Aontais atá gníomhach sa tionscal lena mbaineann.
4. Chun críocha an Airteagail seo, ciallaíonn ‘tionscal an Aontais’ táirgeoirí an Aontais a tháirgeann táirgí ábhartha comhchosúla nó díriomaíocha.
5. Scrúdóidh an Coimisiún, mar ábhar tosaíochta, an ann d’fhianaise prima facie ar mhórdhíobháil, nó bagairt mórdhíobhála, do thionscal an Aontais i gcásanna ina bhfuil borradh faoi allmhairí nó laghdú ar phraghsanna atá comhchruinnithe i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát, nó i gcás ina bhfuil borradh faoi allmhairí nó laghdú ar phraghas táirge agus gur i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát atá tionscal an Aontais bunaithe.
Caithfidh an Coimisiún, in éagmais léirithe dá mhalairt, le méadú is mó ná 5 % bliain ar bhliain, mar riail, ar mhéid allmhairí táirge áirithe ó Stáit Sínithe Mercosur atá faoi théarmaí fabhracha agus atá faoi réir taraif-chuóta mar fhianaise prima facie ar mhórdhíobháil nó baol mórdhíobhála do thionscal an Aontais, ar choinníoll, san am céanna, go bhfuil meánphraghas allmhairiúcháin na n‑allmhairí sin ó Stáit Sínithe Mercosur 5 % ar a laghad, mar riail, faoi bhun an mheánphraghais intíre ábhartha ar tháirge comhchosúil nó díriomaíoch le linn na tréimhse céanna.
6. Caithfidh an Coimisiún, in éagmais léirithe dá mhalairt, le laghdú is mó ná 5 % bliain ar bhliain, mar riail, ar an meánphraghas allmhairiúcháin ar tháirge ar leith ó Stáit Sínithe Mercosur a allmhairítear isteach san Aontas faoi théarmaí fabhracha atá faoi réir taraif-chuóta mar fhianaise prima facie ar mhórdhíobháil nó bagairt mórdhíobhála do thionscal an Aontais, ar choinníoll, san am céanna, go bhfuil meánphraghas allmhairiúcháin an táirge sin ó Stáit Sínithe Mercosur 5 % ar a laghad, mar riail, faoi bhun an mheánphraghais intíre ábhartha ar tháirge comhchosúil nó díriomaíoch le linn na tréimhse céanna.
7. Déanfaidh an Coimisiún bearta coimirce déthaobhacha sealadacha a fhorchur gan mhoill gan drogall, agus, i gcás táirgí talmhaíochta íogaire, faoi cheann 21 lá ar a dhéanaí tar éis dó iarraidh dá dtagraítear i mír 3 a fháil, chun aon díobháil do thionscal an Aontais ar deacair a leigheas a sheachaint, lena n‑áirítear i gcás ina bhfuil an díobháil sin comhchruinnithe go geografach i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát.
8. Ós rud é gur ghné bhuan de ghníomhaíochtaí an Choimisiúin in earnáil na talmhaíochta é an faireachán mionsonraithe ar an margadh, féachfaidh an Coimisiún le haon imscrúdú a dhéanfar i leith táirgí talmhaíochta íogaire a mhéid a bhaineann le bearta coimirce déthaobhacha a thabhairt i gcrích a luaithe is féidir, agus é mar aidhm aige cinneadh críochnaitheach a dhéanamh faoi cheann 4 mhí tar éis dó iarraidh dá dtagraítear i mír 3 den Airteagal seo a fháil. Féadfar an tréimhse sin a fhadú agus ní rachaidh sí thar an tréimhse bliana dá bhforáiltear in Airteagal 9.13 den Chomhaontú Eatramhach.
9. Féadfar beart coimirce a fhorchur i gcás ina ndéantar táirge ábhartha de thionscnamh Stáit Sínithe Mercosur a allmhairiú isteach san Aontas sna cásanna seo a leanas:
(a) i gcainníochtaí atá méadaithe an oiread sin, i glanfhigiúirí nó i gcoibhneas le táirgeacht nó tomhaltas an Aontais, agus faoi chúinsí de shórt a fhágann go bhfuil siad in gcúis le mórdhíobháil, nó go mbagraíonn siad a bheith ina gcúis le mórdhíobháil, do thionscal an Aontais, lena n‑áirítear i gcás ina bhfuil an díobháil sin nó an bhagairt ina leith comhchruinnithe go geografach i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát; agus
(b) gur ann don mhéadú ar allmhairí de thoradh na n‑oibleagáidí faoin gComhaontú Eatramhach, lena n‑áirítear laghdú nó díothú na ndleachtanna custaim ar an táirge sin.
10. Féadfar beart coimirce a dhéanamh i bhfoirm fionraí sealadach ar sceideal an laghdaithe taraife don táirge ábhartha, nó laghdú ar an bhfabhar taraife ar ais go dtí leibhéal an náisiúin barrfhabhair nó go dtí leibhéal an bhonnráta, cibé acu is ísle.
11. Beidh feidhm ag aon bhearta coimirce ar feadh tréimhse 2 bhliain, ar féidir í a fhadú 2 bhliain ar a mhéad i gcomhréir le hAirteagal 9.9 den Chomhaontú Eatramhach, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha ábhartha lena dtugtar údar leis an bhfadú sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 3 den Chinneadh céanna:
‘1. Go dtí go dtiocfaidh sé i bhfeidhm, beidh feidhm sealadach ag an gComhaontú Eatramhach idir an tAontas, de pháirt, agus ceann amháin nó níos mó de Stáit Sínithe Mercosur, den pháirt eile, i gcomhréir le hAirteagal 23.3 de, ón gcéad lá den dara mí tar éis an dáta a thugann Stát sínithe Mercosur nó Stáit sínithe Mercosur, de réir mar a bheidh, fógra don Aontas go bhfuil na nósanna imeachta inmheánacha dá chuid nó dá gcuid is gá chun an Comhaontú Eatramhach a chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach tugtha i gcrích acu agus a dhearbhaíonn siad go gcomhaontaíonn siad go gcuirfí an Comhaontú Eatramhach i bhfeidhm ar bhonn sealadach.
2. Déanfar an dáta óna gcuirfear an Comhaontú Eatramhach i bhfeidhm ar bhonn sealadach a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An Comhaontú Eatramhach
7 Áirítear le Caibidil 6 den Chomhaontú Eatramhach, dar teideal ‘Bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta’, inter alia, Airteagail 6.1, 6.4, 6.6 agus 6.14 den Chomhaontú sin.
8 Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 6.1 den Chomhaontú sin, dar teideal ‘Cuspóirí’:
‘Tá sé de chuspóir ag an gCaibidil seo:
(a) beatha nó sláinte daoine, ainmhithe nó plandaí a chosaint i gcríoch na bPáirtithe agus trádáil idir na Páirtithe a éascú a mhéid a bhaineann le bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta (dá ngairtear “SPS” anseo feasta);
(b) comhar a bhunú maidir le cur chun feidhme [an Chomhaontaithe maidir le Bearta Sláintíochta agus Fíteashláintíochta a Chur i bhFeidhm, atá in Iarscríbhinn IA a ghabhann leis an gComhaontú lena mbunaítear an Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT), arna fhormheas le Cinneadh 94/800/CE ón gComhairle an 22 Nollaig 1994 maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, i ndáil le hábhair a thagann faoina inniúlacht, na gcomhaontuithe ar thángthas orthu faoi Bhabhta Uragua den chaibidlíocht iltaobhach (1986-1994) (IO 1994 L 336, lch. 40 (“an Comhaontú SPS”);
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 6.4 den Chomhaontú sin, dar teideal ‘Cearta agus oibleagáidí’,:
‘Dearbhaíonn na Páirtithe na cearta atá acu agus na hoibleagáidí atá orthu faoi Chomhaontú SPS. Ní dhéanfaidh aon ní sa Chaibidil seo difear do chearta ná d’oibleagáidí gach Páirtí faoi Chomhaontú SPS.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 6.6(1) den Chomhaontú céanna, dar teideal ‘Oibleagáidí ghinearálta’:
‘Comhlíonfaidh táirgí a onnmhairítear ó Pháirtí ceanglais SPS is infheidhme an Pháirtí is allmhaireoir.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 6.14 den Chomhaontú Eatramhach, dar teideal ‘Bearta éigeandála’, i míreanna 2 agus 4 de:
‘2. Féadfaidh an Páirtí is allmhaireoir, i gcás rioscaí tromchúiseacha do bheatha nó do shláinte an duine, ainmhithe nó plandaí, bearta éigeandála a ghlacadh in aghaidh rioscaí den sórt sin.
[...]
4. Féadfar na bearta dá dtagraítear i mír 2 a ghlacadh gan réamhfhógra de bhun Airteagal 6.12. Tabharfaidh an Páirtí a ghlacfaidh bearta éigeandála fógra don Pháirtí eile a luaithe is féidir faoi ghlacadh na mbeart sin agus, in aon chás, tráth nach déanaí ná 48 n-uair an chloig (ocht n‑uair an chloig is daichead) ina dhiaidh sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
12 I gCaibidil 9 den Chomhaontú sin, dar teideal ‘Bearta Coimirce Déthaobhacha’, áirítear, inter alia, Airteagail 9.3, atá i Roinn C de, agus 9.15, atá i Roinn F de.
13 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 9.3 den Chomhaontú sin, dar teideal ‘Bearta coimirce déthaobhacha a chur i bhfeidhm’:
‘1. Gan dochar do na cearta agus na hoibleagáidí dá dtagraítear i gCaibidil 8, féadfaidh Páirtí, in imthosca eisceachtúla, i gcás earraí seachas feithiclí a aicmítear faoi cheannteidil CC 8703 agus 8704 den [Córas Comhchuibhithe um Thuairisciú agus um Chódú Tráchtearraí, a bunaíodh leis an gCoinbhinsiún Idirnáisiúnta ar an gCóras Comhchuibhithe um Thuairisciú agus um Chódú Tráchtearraí, a tugadh i gcrích sa Bhruiséil an 14 Meitheamh 1983, faoi chuimsiú na hEagraíochta Domhanda Custaim (EDC), agus a formheasadh thar ceann Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa, lena Prótacal Leasaithe an 24 Meitheamh 1986, le Cinneadh 87/369/CEE ón gComhairle an 7 Aibreán 1987 (IO 1987 L 198, lch. 1)], bearta coimirce déthaobhacha a chur i bhfeidhm faoi na coinníollacha a bhunaítear sa Roinn seo más rud é, tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, go bhfuil méadú tagtha ar chainníochtaí allmhairí táirge faoi théarmaí fabhracha ón bPáirtí eile, i ndearbhthéarmaí nó i gcoibhneas le táirgeadh nó tomhaltas intíre, agus faoi choinníollacha a fhágann go bhfuil siad ina gcúis le mórdhíobháil nó ina mbagairt mórdhíobhála dá thionscal intíre nó do na táirgí comhchosúla nó díriomaíocha.
2. I gcás earraí a liostaítear i mír 1, ní chuirfear bearta coimirce déthaobhacha i bhfeidhm ach amháin a mhéid is gá chun mórdhíobháil nó bagairt mórdhíobhála a chosc nó a leigheas.
3. Cuirfear bearta coimirce déthaobhacha i bhfeidhm tar éis d’údaráis inniúla imscrúdúcháin an Pháirtí is allmhaireoir imscrúdú a dhéanamh faoi na nósanna imeachta a bhunaítear sa Chaibidil seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
14 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 9.15 den Chomhaontú céanna, dar teideal ‘Bearta coimirce sealadacha’, i mír 1 de:
‘In imthosca criticiúla ina bhféadfadh moill a bheith ina cúis le damáiste a bheadh deacair a leigheas, féadfaidh Páirtí, tar éis fógra cuí a thabhairt, beart coimirce sealadach a dhéanamh de bhun réamhchinnidh go bhfuil fianaise shoiléir ann go bhfuil méadú tagtha ar allmhairí faoi théarmaí fabhracha agus go bhfuil na hallmhairí sin ina gcúis le mórdhíobháil nó le bagairt mórdhíobhála. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
15 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 23.3 den Chomhaontú Eatramhach, dar teideal ‘Cur i bhfeidhm roimh theacht i bhfeidhm’, i mír 1 de:
‘Féadfar an Comhaontú seo a chur i bhfeidhm go sealadach. Féadfaidh an tAontas Eorpach, de pháirt, agus MERCOSUR agus/nó ceann amháin nó níos mó de Stáit Sínithe MERCOSUR, den pháirt eile, an cur i bhfeidhm sealadach sin a dhéanamh i gcomhréir lena nósanna imeachta inmheánacha, faoi seach.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Cúlra na díospóide
16 Is léir ón iarratas ar bhearta eatramhacha gur cuireadh tús leis an gcaibidlíocht chun comhaontú idir an tAontas agus Mercosur a thabhairt i gcrích in 1999. An 13 Meán Fómhair 1999, ghlac an Chomhairle treoracha caibidlíochta agus d’údaraigh sí don Choimisiún tús a chur le caibidlíocht chun ‘Comhaontú Comhlachais Idir-Réigiúnach’ a thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach agus Mercosur, atá ceaptha teacht in ionad an Chreat‑Chomhaontaithe arna fhormheas le Cinneadh ón gComhairle an 22 Márta 1999 maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, an Chreat‑Chomhaontaithe Idir-Réigiúnaigh Comhair idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus an Cómhargadh Theas agus a Stáit is Páirtithe, den pháirt eile (IO 1999 L 112, lch. 65). Leis na treoracha caibidlíochta sin, tugtar údarú don Choimisiún Comhaontú Comhlachais aonair a chaibidliú, lena n‑áireofaí cuid a bhaineann le trádáil agus cuid a bhaineann le hidirphlé polaitiúil agus comhar. Agus é ag gníomhú ar bhonn an údaraithe sin, chuir an Coimisiún tús leis an gcaibidlíocht.
17 De réir na hiarrata sin, tugadh comhaontú trádála idir an tAontas Eorpach agus Mercosur i gcrích an 28 Meitheamh 2019 mar thoradh ar an gcaibidlíocht sin. Áiríodh sa chomhaontú sin, inter alia, forálacha maidir le trádáil earraí. Rinne an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) an chuid pholaitiúil den Chomhaontú Comhlachais a chaibidliú agus rinneadh í a thabhairt chun críche an 18 Meitheamh 2020. Tugadh an chaibidlíocht i gcrích an 6 Nollaig 2024.
18 Is léir freisin ón iarratas ar bhearta eatramhacha gur sheol an Coimisiún, an 3 Meán Fómhair 2025, dhá thogra chuig an gComhairle, ar an gcéad dul síos, a bhaineann le síniú agus tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus, ar an dara dul síos, dhá thogra eile a bhaineann le síniú agus tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Eatramhaigh. An tráth céanna, mhol an Coimisiún nach n‑áireofaí an cinneadh maidir le cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh maidir le Trádáil ach amháin sa dréachtchinneadh maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe, agus ní sa chinneadh maidir le síniú an Chomhaontaithe.
19 Dá bhrí sin, rinne an Coimisiún an Comhaontú Comhlachais le Mercosur a roinnt ina dhá chomhaontú ar leith, is iad sin an Comhaontú Comhpháirtíochta agus an Comhaontú Eatramhach, a bhfuil an dara ceann acu teoranta do chúrsaí trádála agus ina bhfuil, go bunúsach, na hoibleagáidí céanna agus a eascraíonn as an gcuid trádála den Chomhaontú Comhpháirtíochta.
20 D’fhágfadh an roinnt sin go bhféadfadh an Chomhairle an Comhaontú Eatramhach a thabhairt i gcrích, ar bhonn inniúlacht eisiach an Aontais i réimse an chomhbheartais tráchtála, tar éis di toiliú a fháil ón bParlaimint. Ar an taobh eile, chuirfí an Comhaontú Comhpháirtíochta i láthair mar chomhaontú measctha agus bheadh gá le toiliú ó Pharlaimint na hEorpa chomh maith lena dhaingniú ag gach ceann de na 27 mBallstát sular féidir leis an gComhairle an cinneadh maidir lena thabhairt i gcrích a ghlacadh.
21 Is léir, thairis sin, ón iarratas ar bhearta eatramhacha gur ghlac an Chomhairle an cinneadh atá faoi chonspóid, d’ainneoin chur i gcoinne na hÉireann, Phoblacht na Fraince, na hUngáire, Phoblacht na hOstaire agus Phoblacht na Polainne agus mhainneachtain Ríocht na Beilge gníomhú, gur ghlac an Chomhairle an cinneadh atá faoi chonspóid, lenar thug sí údarú le síniú an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus lenar fhorchuir sí a chur i bhfeidhm sealadach. Leis an gcinneadh sin, d’fhéadfaí an Comhaontú Eatramhach a chur i bhfeidhm fiú sula dtiocfadh sé i bhfeidhm go cinntitheach, agus é á shonrú go bhfuil forálacha an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta mar chuid den Chomhaontú Eatramhach freisin. Bheifí ag súil, a luaithe a thabharfaidh na páirtithe uile i gcrích é, go dtiocfadh an Comhaontú Comhpháirtíochta in ionad an Chomhaontaithe Eatramhaigh, a scoirfeadh de bheith i bhfeidhm ansin, a mhéid a bhaineann le forálacha trádála.
22 An 19 Eanáir 2026, d’iarr an Chomhairle ar an bParlaimint a toiliú a thabhairt chun an Comhaontú Eatramhach agus an Comhaontú Comhpháirtíochta a thabhairt i gcrích.
23 An 21 Eanáir 2026, ghlac an Pharlaimint rún inar iarradh tuairim ón gCúirt maidir le comhoiriúnacht an Chomhaontaithe Eatramhaigh agus an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta leis na Conarthaí.
24 De réir Phoblacht na Polainne, d’fhógair Uachtarán an Choimisiúin, an 27 Feabhra 2026 ‘go rachadh an Coimisiún ar aghaidh anois le cur i bhfeidhm sealadach [an Chomhaontaithe sin]’, tar éis do Phoblacht na hAirgintíne agus do Phoblacht Oirthearach Uragua ‘an Comhaontú idir an tAontas agus Mercosur’ a dhaingniú, agus i bhfianaise dhaingniú an Chomhaontaithe sin ag Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle agus ag Poblacht Pharagua atá ar na bacáin.
25 Ón 1 Bealtaine 2026, tá an Comhaontú Eatramhach á chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach.
Nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais agus argóintí na bpáirtithe
26 Le cinntí Leas-Uachtarán na Cúirte an 8, 17 agus 19 Meitheamh 2026, tugadh cead do Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine, do Phoblacht na Fionlainne, do Ríocht na hÍsiltíre agus don Choimisiún Eorpach, faoi seach, idiragairt a dhéanamh chun tacú leis an ordú atá á lorg ag an gComhairle.
27 I gcomhréir le hAirteagal 160(5) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte, rinne an Chomhairle barúlacha i scríbhinn a thíolacadh an 12 Meitheamh 2026.
28 Rinne Poblacht Chónaidhme na Gearmáine, Poblacht na Fionlainne agus an Coimisiún a ráitis idiragartha a thíolacadh, faoi seach, an 1 agus an 3 Iúil 2026. I litir dar dáta an 26 Meitheamh 2026, chaill an Ríocht Aontaithe an fhéidearthacht barúlacha i scríbhinn a thíolacadh.
29 Iarrann Poblacht na Polainne ar an gCúirt a ordú go gcuirfí forghníomhú an chinnidh atá faoi dhíospóid ar fionraí go dtí go dtí go dtabharfar breithiúnas críochnaitheach sna príomhimeachtaí.
30 Iarrann an Chomhairle, le tacaíocht ó Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine, Poblacht na Fionlainne agus ón gCoimisiún, ar an gCúirt:
– an t‑iarratas ar oibriú an chinnidh atá faoi chonspóid a chur ar fionraí a dhiúltú agus
– a ordú do Phoblacht na Polainne na costais a íoc.
An t‑iarratas ar bhearta eatramhacha
31 Ní mór a mheabhrú, mar réamhphointe, i gcomhréir le hAirteagal 160(3) de na Rialacha Nós Imeachta, nach mór go sonrófaí in iarratais ar fhorghníomhú aon bhirt arna ghlacadh ag institiúid a chur ar fionraí agus ar bhearta eatramhacha eile, dá bhforáiltear in Airteagail 278 agus 279 CFAE, ábhar na díospóide, na himthosca is bonn lena bheith práinneach, agus na saincheisteanna fíorais agus dlí a dhéanann cás prima facie le haghaidh an bhirt eatramhaigh a iarrtar.
32 De réir cásdlí socair, féadfaidh an breitheamh a éisteann iarratas ar bhearta eatramhacha a ordú go gcuirfear oibriú gnímh nó beart eatramhach eile ar fionraí, má shuitear go bhfuil údar le hordú den sórt sin, prima facie, i bhfíoras agus i ndlí agus go bhfuil sé práinneach a mhéid, chun dochar tromchúiseach doleasaithe do leasanna an iarratasóra a sheachaint, nach mór é a dhéanamh agus a éifeachtaí a bheith aige sula ndéanfar cinneadh sa phríomhchaingean. Ní mór don chúirt a éisteann iarratas ar bhearta eatramhacha, i gcás inarb iomchuí, na leasanna lena mbaineann a mheas freisin. Tá na coinníollacha sin de chineál carnach, sa mhéid nach mór go ndiúltófaí don iarratas ar bhearta eatramhacha i gcás nach gcomhlíontar ceann amháin acu (Ordú Leas-Uachtarán na Cúirte an 11 Aibreán 2024, Vivendi v an Coimisiún, C‑90/24 P(R), EU:C:2024:318, mír 56 agus an cásdlí dá dtagraítear).
33 I gcomhthéacs an scrúdaithe ar na coinníollacha sin, tá lánrogha leathan ag an mbreitheamh a éisteann an t‑iarratas ar bhearta eatramhacha agus tá sé de shaoirse aige a chinneadh, ag féachaint d’imthosca sonracha an cháis, an bealach agus an t‑ord ina ndéanfar scrúdú ar na coinníollacha éagsúla sin, nach bhfuil aon riail de dhlí an Aontais ann lena bhforchuirtear córas anailíse réamhbhunaithe faoina gcaithfear measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le bearta eatramhacha a ordú (Ordú Leas-Uachtarán na Cúirte an 13 Aibreán 2021, an Liotuáin v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑541/20 R, EU:C:2021:264, mír 13 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34 Sa chás seo, ní mór a fhíorú, ar dtús, ar comhlíonadh an coinníoll a bhaineann le práinn.
Argóint
35 Ar an gcéad dul síos, measann Poblacht na Polainne go dtugann na himthosca inar glacadh an cinneadh atá faoi chonspóid, go háirithe na sáruithe follasacha ar na Conarthaí a rinneadh ag an am sin, údar lena oibriú a chur ar fionraí go dtí go mbeidh cinneadh tugtha chun deireadh a chur leis na príomhimeachtaí. Ghníomhaigh institiúidí an Aontais, a fhéachann leis an gComhaontú Eatramhach a chur chun feidhme a luaithe is féidir, de shárú ar na Conarthaí, bhain siad mí-úsáid as a gcumhachtaí, sháraigh siad prionsabal an chomhair dhílis agus thug siad tús áite do leasanna eacnamaíocha roghnaitheacha seachas comhlíonadh na gConarthaí agus bhunphrionsabail an Aontais Eorpaigh. Dá bhrí sin, dá gceadófaí an Comhaontú Eatramhach a chur i bhfeidhm, d’fhéadfaí iad a spreagadh chun gníomhaíochtaí comhchosúla eile a dhéanamh amach anseo.
36 Sa dara háit, maíonn Poblacht na Polainne go bhfuil údar freisin le fionraí fhorghníomhú an chinnidh atá faoi chonspóid toisc go n‑údaraítear leis cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh, lena gcuirtear leis an bhféidearthacht táirgí talmhaíochta eile a thagann ó thíortha Mercosur a chur ar mhargadh an Aontais. Níl ‘clásail chomhuaineacha’, mar a thugtar orthu, sa Chomhaontú sin lena bhforchuirtear an oibleagáid ar fheirmeoirí i dtíortha Mercosur na caighdeáin táirgthe chéanna a chomhlíonadh, go háirithe a mhéid a bhaineann leis an gcomhshaol, leis an tsláinte nó le leas ainmhithe agus a bhfuil feidhm acu maidir le táirgeoirí an Aontais.
37 Leagann an Ballstát sin béim go háirithe ar an dianúsáid a bhaintear as táirgí cosanta plandaí sa talmhaíocht i dtíortha Mercosur agus ar an bhfíoras go bhfuil substaintí gníomhacha in go leor de na táirgí a tarraingíodh siar ó mhargadh an Aontais mar gheall ar an mbaol a bhaineann leo do bheatha agus do shláinte an duine, na n‑ainmhithe agus an chomhshaoil. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh táirgí talmhaíochta allmhairithe ina bhfuil iarmhair substaintí gníomhacha nach bhfuil údaraithe san Aontas Eorpach a bheith ar mhargadh an Aontais a luaithe a bheidh an Comhaontú Eatramhach á chur i bhfeidhm.
38 De réir Phoblacht na Polainne, níl aon amhras ann, dá bhrí sin, go bhféadfadh riosca iarbhír a bheith ag baint le táirgí talmhaíochta ó thíortha Mercosur do shláinte nó do bheatha an duine agus plandaí, agus go mbeadh brú do-ghlactha ar chomhshaol an Aontais Eorpaigh mar thoradh ar a dtáirgeadh. Mura mbeadh fíorbhagairt thromchúiseach ag baint leis na substaintí gníomhacha sin, ní dhéanfaí an Coimisiún iad a tharraingt siar ó mhargadh an Aontais.
39 Thairis sin, maíonn an Ballstát sin go bhfuil an díobháil líomhnaithe tromchúiseach agus doleasaithe. Go deimhin, a luaithe a chuirfí ar mhargadh an Aontais iad, bheadh éifeachtaí diúltacha ag táirgí talmhaíochta ina bhfuil substaintí gníomhacha díobhálacha ar shláinte an duine agus ar shláinte ainmhithe agus ar an gcomhshaol nach bhféadfaí a aisiompú ina dhiaidh sin.
40 Sa tríú háit, maíonn Poblacht na Polainne go mbeidh díobháil thromchúiseach dho-aisiompaithe mar thoradh ar chur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh, rud a fhágfaidh go mbeidh laghdú ar ioncam feirmeoirí agus go gcuirfear isteach ar fheidhmiú mhargadh na dtáirgí talmhaíochta éagsúla, trí chead a thabhairt táirgí níos saoire a bheith ar an margadh sin, ar táirgí iad a fhástar nó a mhonaraítear le ceimiceáin a bhfuil toirmeasc orthu san Aontas.
41 Maíonn an Ballstát sin gur féidir le táirgeoirí talmhaíochta i dtíortha Mercosur táirgí cosanta plandaí a úsáid atá díobhálach do dhaoine, d’ainmhithe agus don chomhshaol, ach atá níos saoire agus níos éifeachtaí. Bheadh éifeachtúlachtaí níos airde agus costais níos ísle mar thoradh air sin, rud a chuirfeadh ar a gcumas a dtáirgí a thairiscint ar phraghas níos ísle. Is ionann na táirgí sin agus iomaíocht éagórach d’fheirmeoirí an Aontais, rud a laghdaíonn a n‑ioncam agus a chuireann cobhsú an mhargaidh inmheánaigh agus slándáil an tsoláthair i mbaol.
42 De réir Phoblacht na Polainne, d’fhéadfaí díobháil thromchúiseach dholeasaithe a dhéanamh leis an laghdú ar ioncaim fheirmeoirí an Aontais, cur isteach ar fheidhmiú mhargadh na dtáirgí talmhaíochta éagsúla, easáitiú táirgí talmhaíochta níos sláintiúla agus ar chaighdeán níos fearr, ach níos costasaí, toisc go bhfuarthas iad i gcomhréir leis na rialacha agus na ceanglais dhiana a leagtar síos le dlí an Aontais, i bhfabhar táirgí níos saoire, ach ina bhfuil iarmhair táirgí ceimiceacha arna gcosc san Aontas Eorpach.
43 Go háirithe, ní bheadh sé indéanta an díobháil arna déanamh ag féimheachtaí gabháltas talmhaíochta mar gheall ar insreabhadh géar táirgí níos saoire ó thíortha Mercosur. D’fhéadfadh athbhunú fheidhmiú cuí na margaí talmhaíochta blianta fada a thógáil, rud a chuirfeadh isteach ar insreabhadh na dtáirgí sin, agus d’fhéadfaí slándáil bia san Aontas a chur i mbaol mar gheall air sin.
44 Cuireann an Chomhairle i gcoinne na hargóinte sin. De réir na Comhairle, níor shuigh Poblacht na Polainne go bhféadfaí díobháil thromchúiseach agus dholeasaithe a dhéanamh, ar bhealach intuartha agus le leibhéal leordhóthanach dóchúlachta, mar thoradh ar chur i bhfeidhm an chinnidh atá faoi chonspóid go dtí go dtabharfar an breithiúnas lena gcuirfí clabhsúr leis na himeachtaí i gCás C‑460/26, agus níor shuigh sí ach oiread go gcomhlíontar an coinníoll maidir le práinn.
45 Measann Poblacht Chónaidhme na Gearmáine, Poblacht na Fionlainne agus an Coimisiún freisin nár comhlíonadh an coinníoll a bhaineann le práinn.
Measúnú na Cúirte
46 De réir cásdlí socair, is é is cuspóir le himeachtaí le haghaidh bearta eatramhacha éifeachtacht iomlán an chinnidh chríochnaithigh a ráthú, chun bearna sa chosaint dhlíthiúil a thugann an Chúirt a sheachaint. Chun an cuspóir sin a bhaint amach, ní mór measúnú a dhéanamh ar phráinn i bhfianaise an ghá atá le hordú idirbhreitheach, d’fhonn díobháil thromchúiseach dholeasaithe don pháirtí a bhfuil an chosaint eatramhach á lorg aige a sheachaint. Is faoin bpáirtí sin atá sé a chruthú nach féidir leis fanacht go dtí deireadh na bpríomhimeachtaí gan díobháil den chineál sin a fhulaingt. Chun a shuí gurb ann do dhíobháil thromchúiseach agus dholeasaithe den sórt sin, ní gá tarlú na díobhála a léiriú le cinnteacht iomlán. Is leor a bheith intuartha ar leibhéal leordhóthanach dóchúlachta (Ordú Leas-Uachtarán na Cúirte an 23 Iúil 2025, an Coimisiún v Ortis, C‑54/25 P-R, EU:C:2025:590, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
47 I gcomhréir leis an gcásdlí sin, is faoin bpáirtí atá ag iarraidh go nglacfaí beart eatramhach atá sé i gcónaí an dóchúlacht go ndéanfaí díobháil thromchúiseach agus dholeasaithe a leagan amach agus a shuí. I ndáil leis sin, ní mór do na cúirteanna a éisteann iarratais ar bhearta eatramhacha, le tacaíocht ó dhoiciméid mhionsonraithe lenar féidir scrúdú a dhéanamh ar na hiarmhairtí beachta a d’fhéadfadh a bheith ann mura ndeonófaí na bearta atá á n‑iarraidh (féach, chuige sin, Ordú Leas-Uachtarán na Cúirte an 13 Aibreán 2021, an Liotuáin v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑541/20 R, EU:C:2021:264, míreanna 19 agus 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48 Leanann sé ón méid sin gur faoi Phoblacht na Polainne atá sé, sa chás seo, a shuíomh go bhféadfadh díobháil thromchúiseach dholeasaithe a bheith mar thoradh ar chur i bhfeidhm an chinnidh atá faoi chonspóid le linn na tréimhse idir síniú an ordaithe seo agus tabhairt an bhreithiúnais lena gcuirtear clabhsúr leis na himeachtaí i gCás C‑460/26, ar bhealach atá intuartha ar leibhéal leordhóthanach dóchúlachta.
49 Sa chéad áit, mar is léir ón iarratas ar bhearta eatramhacha, braitheann an Ballstát sin ar shárú ar na Conarthaí, ar mhí-úsáid cumhachta agus ar shárú ar phrionsabal an chomhair dhílis chun a mhaíomh go bhfuil an cinneadh atá faoi chonspóid curtha ó bhail ag neamhdhleathacht agus go bhféadfadh cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe Eatramhaigh, fiú ar bhonn sealadach, institiúidí an Aontais a spreagadh chun dul i mbun ‘gníomhaíochtaí comhchosúla eile’ amach anseo.
50 I ndáil leis sin, a mhéid is cosúil go bhfuil Poblacht na Polainne ag bunú na práinne ar an gcaoi go bhfuil an cinneadh atá faoi chonspóid neamhdhleathach, ba cheart a thabhairt faoi deara nach léirítear le himthoisc den sórt sin, fiú má shuitear é, ann féin, an baol go ndéanfaí díobháil thromchúiseach dholeasaithe.
51 Go deimhin, de réir cásdlí socair, cé go bhféadfaí amhras a chaitheamh ar bhailíocht gnímh le sárú ar riail dlí níos airde le gníomh de chuid an Aontais, i bprionsabal, ní leor neamhdhleathacht fhéideartha an ghnímh sin, ann féin, chun tromchúis agus cineál doleigheasta aon díobhála a shuí (Ordú Leas-Uachtarán na Cúirte an 27 Feabhra 2018, Poblacht na Seice v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑482/17 R, EU:C:2018:119, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
52 Ina theannta sin, ní leor a mhaíomh, ar bhonn teibí, go ndearnadh sárú ar fhorálacha na gConarthaí agus ar bhunphrionsabail an Aontais Eorpaigh, go háirithe sa chás seo prionsabal an chomhair dhílis a leagtar síos in Airteagal 4(3) CAE, chun a shuíomh gur gá go mbeadh an díobháil a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh air doleigheasta (féach, chuige sin, Ordú Leas-Uachtarán na Cúirte an 13 Aibreán 2021, an Liotuáin v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑541/20 R, EU:C:2021:264, mír 25 agus an cásdlí dá dtagraítear).
53 Ní bhraitheann Poblacht na Polainne ach, ar bhealach ginearálta agus teibí, go bhfágfadh cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh go mbeadh institiúidí an Aontais i bhfabhar leasanna eacnamaíocha roghnaitheacha chun dochair do chomhlíonadh na gConarthaí agus bhunphrionsabail an Aontais Eorpaigh, gan an léiriú nithiúil is lú a thabhairt chun a shuí gur dócha go ndéanfar díobháil thromchúiseach agus dholeasaithe.
54 In aon chás, ní féidir leis an gCúirt Bhreithiúnais an cheist an raibh glacadh an chinnidh atá faoi chonspóid curtha ó bhail iarbhír mar gheall ar neamhdhleathacht mar thoradh ar shárú ar na Conarthaí, ar mhí-úsáid cumhachta nó ar shárú ar phrionsabal an chomhair dhílis a réiteach ach amháin i gcomhthéacs na n‑imeachtaí a bhaineann leis an gcaingean lena n‑iarrtar go sonrach an cinneadh sin a neamhniú.
55 Maidir le héileamh Phoblacht na Polainne, go háirithe, go ndéanfaí institiúidí an Aontais a ‘spreagadh’ chun sáruithe ar na Conarthaí a dhéanamh amach anseo ós rud é go bhféadfaidís gníomhartha dlí atá curtha ó bhail ag neamhdhleathacht a chur i bhfeidhm go sealadach go dtí go gcuirfear ar neamhní iad le breithiúnas, is leor a thabhairt faoi deara gurb é atá san éileamh sin damáiste de chineál hipitéiseach amháin a agairt agus, dá bhrí sin, nach féidir leis an damáiste sin, i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i mír 47 den Ordú seo, údar a thabhairt le fionraí an oibrithe atá á lorg a dheonú.
56 Sa dara háit, chun údar a thabhairt leis an bpráinn a bhaineann le hoibriú an chinnidh atá faoi chonspóid a chur ar fionraí, braitheann Poblacht na Polainne ar an díobháil a eascraíonn as éifeachtaí an chinnidh sin ar staid eacnamaíoch agus shóisialta feirmeoirí san Aontas, ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh, ar shláinte an duine agus ar shláinte ainmhithe agus ar an gcomhshaol san Aontas.
57 I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, go bhféadfaidh Poblacht na Polainne brath ar na cineálacha éagsúla damáiste sin chun bearta eatramhacha a fháil, ós rud é go bhfuil na Ballstáit freagrach as na leasanna a mheastar a bheith ina leasanna ginearálta ar an leibhéal náisiúnta agus go bhféadfaidh siad iad a chosaint in imeachtaí le haghaidh bearta eatramhacha (féach, chuige sin, Orduithe Leas-Uachtarán na Cúirte an 3 Meitheamh 2022, an Bhulgáir v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑545/20 R, EU:C:2022:445, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 18 Meán Fómhair 2023, an Pholainn v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑445/23 R, EU:C:2023:703, mír 30).
58 Dá bhrí sin, is gá a chinneadh an bhfágann an fhianaise a chuir Poblacht na Polainne isteach gur féidir a shuíomh, ar an gcéad dul síos, go bhfuil tarlú ceann amháin nó níos mó de na cineálacha damáiste sin intuartha ar leibhéal leordhóthanach dóchúlachta agus, ar an dara dul síos, go bhfuil an díobháil chéanna tromchúiseach agus doleasaithe.
59 I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú nach bhfuil na himeachtaí le haghaidh bearta eatramhacha deartha chun fírinne na bhfíoras casta atá thar a bheith conspóideach a shuíomh. Níl na hacmhainní is gá ag an gcúirt a éisteann an t‑iarratas ar bhearta eatramhacha chun na seiceálacha is gá a dhéanamh agus, in go leor cásanna, bheadh sé deacair dó é sin a dhéanamh in am trátha (Ordú an 20 Samhain 2017, an Coimisiún v an Pholainn, C‑441/17 R, EU:C:2017:877, mír 54 agus an cásdlí dá dtagraítear).
60 Sa chás seo, is léir ón iarratas ar bhearta eatramhacha go measann Poblacht na Polainne go gceadófaí le cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh, arna údarú leis an gcinneadh atá faoi chonspóid, táirgí talmhaíochta ó thíortha Mercosur ina bhfuil substaintí díobhálacha a bhféadfadh éifeachtaí díobhálacha do-aisiompaithe a bheith acu ar shláinte agus ar bheatha an duine agus ainmhithe agus ar an gcomhshaol a thabhairt isteach i margadh an Aontais. Cuireann an Ballstát sin in iúl, inter alia, nach n‑áirítear aon ‘chlásail chomhuaineacha’, mar a thugtar orthu, sa Chomhaontú Eatramhach lena bhforchuirfí an oibleagáid ar fheirmeoirí i dtíortha Mercosur na caighdeáin táirgthe chéanna a chomhlíonadh, go háirithe a mhéid a bhaineann leis an gcomhshaol, leis an tsláinte nó le leas ainmhithe, agus a bhfuil feidhm acu maidir le feirmeoirí an Aontais.
61 Mar sin féin, ní leor an fhéidearthacht go gceadófaí leis an gComhaontú Eatramhach táirgí a allmhairiú isteach san Aontas Eorpach ó thíortha Mercosur a bhféadfadh iarmhair substaintí gníomhacha a bheith iontu nach bhfuil a n‑úsáid údaraithe san Aontas mar gheall ar rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe agus don chomhshaol chun a shuí go ndearnadh díobháil thromchúiseach dholeasaithe.
62 Ina theannta sin agus níos tábhachtaí fós, tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara nach gciallaíonn easpa ‘clásail chomhuaineacha’ sa Chomhaontú Eatramhach nach bhfuil feidhm ag bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta an Aontais, ag rialacháin sábháilteachta bia ná ag caighdeáin sláinte agus chomhshaoil maidir le táirgí a allmhairítear ó thíortha Mercosur faoin gComhaontú Eatramhach.
63 Mar a chuir an Chomhairle in iúl ina barúlacha i scríbhinn, le tacaíocht ón gCoimisiún, tá táirgí talmhaíochta allmhairithe faoi réir rialacháin maidir le sláinte plandaí agus sábháilteacht bia atá analógach leis na rialacháin is infheidhme maidir le táirgí a mhonaraítear san Aontas Eorpach. I ndáil leis an méid sin, ghlac an tAontas reachtaíocht, is infheidhme ar fud an mhargaidh inmheánaigh, chun ardchaighdeáin bhia agus sláinte a áirithiú do tháirgí talmhaíochta, go háirithe a mhéid a bhaineann le substaintí díobhálacha nó iarmhair dhíobhálacha a bheith ann ó úsáid leasachán nó táirgí cosanta plandaí. Beidh feidhm ag na caighdeáin sin sa chaoi chéanna maidir le táirgí talmhaíochta a mhonaraítear san Aontas agus maidir le táirgí allmhairithe.
64 Go sonrach, mar is léir ó bharúlacha i scríbhinn ón gComhairle, tá feidhm ag Rialachán (AE) 2019/6 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le táirgí íocshláinte tréidliachta agus lena n‑aisghairtear Treoir 2001/82/CE (IO 2019 L 4, lch. 43), lena gcuirtear toirmeasc ar úsáid ábhar frithmhiocróbach in ainmhithe chun a bhfás a spreagadh nó a dtáirgeacht a mhéadú, maidir le hoibreoirí an Aontais agus oibreoirí ó thríú tíortha a onnmhairíonn chuig an Aontas Eorpach. Ina theannta sin, i gcás iarmhair lotnaidicídí i dtáirgí talmhaíochta nó i mbia, beidh feidhm ag na huasleibhéil chéanna iarmhar maidir le táirgí a tháirgtear san Aontas agus maidir le táirgí allmhairithe araon, agus leanfar an nós imeachta céanna um measúnú a dhéanamh maidir le hiarratais chun uasleibhéil iarmhar a bhunú is infheidhme maidir le táirgí a tháirgtear san Aontas agus maidir le táirgí allmhairithe.
65 I gcomhréir le hAirteagal 6.4 den Chomhaontú Eatramhach, a leagtar amach i gCaibidil 6 de, níl aon fhoráil sa Chaibidil sin lena ndéantar difear do na cearta ná do na hoibleagáidí a bhaineann le comhlíonadh rialacha sláintíochta agus fíteashláintíochta agus comhshaoil dá bhforáiltear le Comhaontú SPS. I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, go háirithe, go bhforáiltear go sainráite in Airteagal 6.6(1) den Comhaontú Comhpháirtíochta ‘go gcomhlíonfaidh táirgí a onnmhairítear ó Pháirtí ceanglais SPS an Pháirtí is allmhaireoir’. Dá bhrí sin, le comhaontuithe idirnáisiúnta arna dtabhairt i gcrích ag an Aontas, go háirithe Comhaontú SPS, ráthaítear an ceart don Aontas caighdeáin a fhorchur ar tháirgí bia allmhairithe agus ceadaítear dó bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta agus bearta comhshaoil leordhóthanacha a fhorchur.
66 Leanann sé ón méid sin go bhfuil cumhachtaí ag an Aontas Eorpach bearta a fhorchur lena gcuirtear cosc ar tháirgí talmhaíochta nach gcomhlíonann na caighdeáin sláintíochta, fíteashláintíochta agus chomhshaoil atá i bhfeidhm teacht isteach i gcríoch an Aontais Eorpaigh.
67 Ba cheart a lua freisin, i gcomhréir le hAirteagal 6.14(2) den Chomhaontú Eatramhach, go bhféadfaidh an páirtí allmhairiúcháin, i gcás rioscaí tromchúiseacha do shláinte nó do bheatha an duine, ainmhithe nó plandaí, bearta éigeandála a ghlacadh i gcoinne na rioscaí sin.
68 In aon chás, ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, fiú sular glacadh an cinneadh atá faoi chonspóid, nár cuireadh toirmeasc le reachtaíocht an Aontais ar allmhairiú táirgí, lena n‑áirítear táirgí talmhaíochta, ó thíortha Mercosur, ar choinníoll gur chomhlíon na táirgí sin rialacha an Aontais is infheidhme maidir le táirgí allmhairithe. Ní fhoráiltear leis an gComhaontú Eatramhach ach do mhéadú teoranta ar tharaifchuótaí agus do laghdú ar tharaifí agus laghdaítear bacainní neamhtharaife ar thrádáil, go háirithe d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh méadú cainníochtúil ar allmhairí áirithe a bheith mar thoradh ar an gComhaontú Eatramhach ar a mhéad. Ní mhíníonn Poblacht na Polainne conas a bheadh baol díobhála tromchúisí agus doleasaithe ag baint le haon mhéadú ar allmhairí atá údaraithe cheana féin go dtí seo.
69 Dá bhrí sin, níor éirigh le Poblacht na Polainne a léiriú gurb ann do riosca, intuartha ar leibhéal leordhóthanach dóchúlachta, go ndéanfaí díobháil thromchúiseach dholeasaithe, mar thoradh ar éifeachtaí an chinnidh atá faoi chonspóid ar shláinte agus ar bheatha an duine, agus ainmnithe agus ar chomhshaol an Aontais Eorpaigh, mar thoradh ar allmhairí táirgí ó thíortha Mercosur ar dócha go mbeidh iarmhair substaintí gníomhacha iontu nach bhfuil a n‑úsáid údaraithe san Aontas Eorpach.
70 Sa tríú háit, maíonn Poblacht na Polainne go mbeidh díobháil thromchúiseach dho-aisiompaithe mar thoradh ar chur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh, rud a fhágfaidh go mbeidh laghdú ar ioncam feirmeoirí agus go gcuirfear isteach ar fheidhmiú mhargadh na dtáirgí talmhaíochta éagsúla, trí chead a thabhairt táirgí níos saoire a bheith ar an margadh sin, ar táirgí iad a fhástar nó a mhonaraítear le ceimiceáin a bhfuil toirmeasc orthu san Aontas, rud a chuirfeadh i bhféimheacht oibreoirí eacnamaíocha a bhíonn i mbun gníomhaíochtaí talmhaíochta.
71 I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú nach féidir a mheas, ach amháin in imthosca eisceachtúla, go bhfuil díobháil de chineál airgid doleasaithe, ós rud é go bhfuil cúiteamh airgid, mar riail ghinearálta, in ann an duine díobhálaithe a athbhunú sa staid sula ndearnadh an damáiste. D’fhéadfaí díobháil den sórt sin a chúiteamh, inter alia, i gcaingean le haghaidh damáistí arna tabhairt ar bhonn Airteagail 268 agus 340 CFAE (ordú Leas-Uachtarán na Cúirte an 13 Aibreán 2021, an Liotuáin v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑541/20 R, EU:C:2021:264, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
72 Ní leor go bhféadfadh iomaíocht ó tháirgí a allmhairítear ó thíortha Mercosur a bheith roimh fheirmeoirí an Aontais, fiú dá mbunófaí é, chun a léiriú, in éagmais fianaise níos beaichte maidir le staid airgeadais na bhfeirmeoirí sin agus in éagmais anailís ar na taraif-chuótaí arna mbunú leis an gComhaontú Eatramhach, nach mbeadh na feirmeoirí sin in ann aghaidh a thabhairt ar an iomaíocht sin agus, dá bhrí sin, go gcuirfí iallach orthu deireadh a chur lena ngníomhaíocht (féach, de réir analaí, Orduithe Leas Uachtarán na Cúirte an 3 Meitheamh 2022, an Bhulgáir v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑545/20 R, EU:C:2022:445, mír 51, agus an 18 Meán Fómhair 2023, an Pholainn v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑445/23 R, EU:C:2023:703, mír 39).
73 Ar an gcaoi chéanna, maidir le maímh ghinearálta agus theibí Phoblacht na Polainne ar dá réir go mbeadh ‘iomaíocht éagórach’ ann le haghaidh táirgí talmhaíochta a fhaightear san Aontas Eorpach mar thoradh ar chur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh, rud a laghdódh ioncaim fheirmeoirí an Aontais agus a chuirfeadh cobhsaíocht an mhargaidh inmheánaigh agus slándáil an tsoláthair i mbaol, níl aon fhianaise ag gabháil leo lena bhféadfaí a shuí gurb ann do riosca, atá intuartha ar leibhéal leordhóthanach dóchúlachta, go ndéanfar díobháil thromchúiseach dholeasaithe go luath.
74 I ndáil leis sin, ní mór a chur i bhfios go bhforáiltear le hAirteagal 2(1) den chinneadh atá faoi chonspóid, arna léamh i bhfianaise aithris 3 den chinneadh sin, go dtí go nglacfar gníomh reachtach sonrach de chuid an Aontais lena gcuirfear chun feidhme clásal coimirce déthaobhach an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus an Chomhaontaithe Eatramhaigh le haghaidh táirgí talmhaíochta agus go dtí go dtiocfaidh sé i bhfeidhm, féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin rialacháin cur chun feidhme, bearta coimirce déthaobhacha a ghlacadh a bheidh i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos i gCaibidil 9 den Chomhaontú Eatramhach agus sa Chinneadh seo. Chuige sin, ceanglaítear leis an gcinneadh sin ar an gCoimisiún faireachán mionsonraithe a dhéanamh ar mhargadh na dtáirgí talmhaíochta, ar gné bhuan é dá ghníomhaíochtaí in earnáil na talmhaíochta.
75 Go háirithe, ceanglaítear le hAirteagal 2(3) den chinneadh atá faoi chonspóid, arna léamh i gcomhar le haithris 5 de, ar an gCoimisiún imscrúdú a thionscnamh gan mhoill arna iarraidh sin do Bhallstát amháin nó níos mó, nó d’aon duine dlítheanach nó comhlachas atá ag gníomhú thar ceann thionscal an Aontais atá gníomhach san earnáil lena mbaineann, i gcás ina bhfuil fianaise leordhóthanach ann, a fuarthas go háirithe trí dhlúthfhaireachán ar an margadh dá dtagraítear sa mhír roimhe seo den ordú seo, go bhfuil mórdhíobháil nó bagairt mórdhíobhála ann do thionscal an Aontais nó do tháirgí talmhaíochta íogaire, lena n‑áirítear cásanna ina bhfuil an díobháil nó an bhagairt sin comhchruinnithe go geografach i mBallstát amháin nó níos mó.
76 Ar an gcaoi chéanna, le hAirteagal 2(7) den Chinneadh sin tugtar an chumhacht don Choimisiún bearta coimirce déthaobhacha sealadacha a fhorchur gan mhoill gan drogall, agus, i gcás táirgí talmhaíochta íogaire, faoi cheann 21 lá ar a dhéanaí tar éis dó iarraidh dá dtagraítear in Airteagal 2(3) a fháil, chun aon díobháil do thionscal an Aontais ar deacair a leigheas a sheachaint, lena n‑áirítear i gcás ina bhfuil an díobháil sin comhchruinnithe go geografach i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát.
77 Ar deireadh, ba cheart a shoiléiriú, i gcomhréir le hAirteagal 2(9) den Chinneadh sin, go bhféadfar bearta coimirce a fhorchur má allmhairítear táirgí de thionscnamh Stáit Mercosur isteach san Aontas sna cainníochtaí méadaithe sin, i gcainníochtaí atá méadaithe an oiread sin, i nglanfhigiúirí nó i gcoibhneas le táirgeacht nó tomhaltas an Aontais, agus faoi chúinsí de shórt a fhágann go bhfuil siad ina gcúis le mórdhíobháil, nó go mbagraíonn siad a bheith ina gcúis le mórdhíobháil, do thionscal an Aontais, lena n‑áirítear i gcás ina bhfuil an díobháil sin nó an bhagairt ina leith comhchruinnithe go geografach i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát. Féadfar na coinníollacha sin a ghlacadh ar an gcoinníoll gur ann don mhéadú ar allmhairí de thoradh na n‑oibleagáidí faoin gComhaontú Eatramhach, lena n‑áirítear laghdú nó díothú na ndleachtanna custaim ar na táirgí sin. De réir Airteagal 2(10) den Chinneadh céanna, féadfar na bearta sin a dhéanamh i bhfoirm fionraí sealadach ar sceideal an laghdaithe taraife do na táirgí ábhartha, nó laghdú ar an bhfabhar taraife ar ais go dtí leibhéal an náisiúin barrfhabhair nó go dtí leibhéal an bhonnráta, cibé acu is ísle.
78 Leanann sé ó na breithnithe uile roimhe seo go dtugtar, leis an gCinneadh atá faoi chonspóid, na cumhachtaí don Choimisiún lena gceadaítear dó cosc a chur ar dhíobháil thromchúiseach agus dholeasaithe a eascraíonn as na rioscaí do shlándáil an tsoláthair bia agus as meath ar staid eacnamaíoch agus shóisialta feirmeoirí san Aontas.
79 Thairis sin, ní chuireann Poblacht na Polainne an fhianaise is gá ar fáil chun a shuí le leibhéal leordhóthanach dóchúlachta go gcuirfeadh an cinneadh atá faoi chonspóid, ann féin, isteach go mór ar iomaíocht chóir sa mhargadh inmheánach do tháirgí talmhaíochta, sula dtabharfaí an breithiúnas lena gcuirtear clabhsúr leis na himeachtaí i gCás C‑460/26, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le féimheacht fheirmeoirí an Aontais, ná, a fortiori, measúnú a dhéanamh ar mhéid na díobhála sin a bheadh intuartha sula dtabharfaí an breithiúnas sin.
80 Go deimhin, ní mhaíonn Poblacht na Polainne ach, ar bhealach teibí, go bhfuil ann do nasc idir an Comhaontú Eatramhach agus meathlú staid eacnamaíoch agus shóisialta na bhfeirmeoirí san Aontas Eorpach. Leis an bhfaisnéis a chuir an Ballstát sin ar fáil, ní féidir a chinneadh an bhfuil na hathruithe a bhfuiltear ag brath orthu sa mhargadh do tháirgí talmhaíochta mar thoradh ar chur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh nó ar eilimintí eile den mhargadh, go háirithe luaineacht i bpraghsanna fuinnimh, costais arda leasacháin, iomaíocht ó thríú tíortha seachas tíortha Mercosur nó roghanna custaiméirí.
81 Dá bhrí sin, ní féidir, i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i mír 47 den Ordú seo, oibriú an chinnidh atá faoi chonspóid a chur ar fionraí, ós rud é nár léirigh Poblacht na Polainne de réir an chaighdeáin is gá go bhféadfadh cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Eatramhaigh go dtí go dtabharfar an breithiúnas lena ndúntar na himeachtaí i gCás C‑460/26 díobháil thromchúiseach dholeasaithe a dhéanamh go hintuartha ar leibhéal leordhóthanach dóchúlachta.
82 Dá bhrí sin, níor thaispeáin an Ballstát sin an phráinn lena dtugtar údar le feidhmiú an chinnidh atá faoi chonspóid a chur ar fionraí.
83 Ós rud é go bhfuil na coinníollacha maidir le bearta eatramhacha a dheonú carnach, ní mór, dá bhrí sin, an t‑iarratas ar bhearta eatramhacha a dhíbhe, gan é a bheith riachtanach scrúdú a dhéanamh ar na coinníollacha a bhaineann le cás prima facie agus le cothromú na leasanna.
84 I gcomhréir le hAirteagal 137 de na Rialacha Nós Imeachta, tá breith maidir le costais le tabhairt sa bhreithiúnas nó san ordú lena gcuirtear clabhsúr leis na himeachtaí.
Ar na forais sin, ordaíonn Leas-Uachtarán na Cúirte mar seo a leanas:
1. Diúltaítear don iarratas ar bhearta eatramhacha.
2. Déantar na costais a fhorchoimeád.
Sínithe
* Teanga an cháis: an Pholainnis.