Wyrok
Opinia z dnia
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
Opinia w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 36.
Ibidem, pkt 37.
przygotowywane lub przyjmowane przez organ na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym lub przygotowywane przez organ do przyjęcia za pośrednictwem procedury ustawodawczej przez parlament lub rząd, i wymagane przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne; […]
Z zastrzeżeniem art. 3 ocenę wpływu na środowisko przeprowadza się w odniesieniu do wszystkich planów i programów,
Wersja z dnia
W rozumieniu niniejszej ustawy za plany i programy uważa się wyłącznie plany i programy przewidziane w przepisach federalnych lub w aktach prawnych Unii Europejskiej: […]
Strategiczną ocenę wpływu na środowisko należy przeprowadzić w przypadku planów i programów:
BGBl. I, s. 2542, zmieniona przez § 1 ustawy z dnia
Ochronie mogą podlegać części przyrody i krajobrazu. […]
Obszary chronionego krajobrazu są obszarami ustanowionymi w sposób prawnie wiążący, w których wymagana jest szczególna ochrona przyrody i krajobrazu: Po przeprowadzeniu rozprawy w niniejszej sprawie do § 22 BNatSchG zostały dodane ustępy 2a i 2b, celem umożliwienia pozostawienia w mocy aktów prawnych określających obszary ochrony przyrody i krajobrazu z naruszeniem dyrektywy SOOŚ, a to ze względu na nieprzeprowadzenie uprzedniej SOOŚ.
GVBl., s. 82, zmieniona przez § 11a ust. 4 ustawy z dnia
Właściwość przysługuje: […] […]
ABl. des Landkreises Rosenheim nr 5 z dnia
Wydanie przez Landratsamt Rosenheim (organ administracyjny powiatu Rosenheim) jako niższego organu odpowiedzialnego za ochronę przyrody (§ 43 ust. 2 pkt 3 BayNatSchG) zgody jest wymagana w odniesieniu do każdej osoby, która na obszarze chronionego krajobrazu zamierza:
Punkty 45, 46 i 49 tego wyroku, w których przytoczono wyroki: z dnia
Artykuł 2 lit. a) określa wymogi, które muszą łącznie spełniać plany i programy, aby dyrektywa miała do nich zastosowanie: a) muszą być Artykuł 3 ust. 2 lit. a) wskazuje warunki określania tych planów i programów, które prawdopodobnie mogą wywierać znaczący wpływ na środowisko i z tego względu podlegają SOOŚ: a) są one przygotowywane w związku z określonymi sektorami i rodzajami działalności gospodarczej (wrażliwymi środowiskowo); oraz b) muszą one
Postanowienie odsyłające, pkt 19.
Wyroki: z dnia
W sprawie Inter-Environnement Bruxelles i in. rzecznik generalna J. Kokott zaproponowała przyjęcie bardziej zawężającej wykładni: SOOŚ jest konieczna tylko w przypadku planów i programów, których przyjęcie jest
Wyrok w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 48.
Wyrok w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 52.
Punkt 10 uwag na piśmie przedstawionych przez Landesanwaltschaft Bayer.
Punkt 19 postanowienia odsyłającego, w którym jako podstawę prawną rozporządzenia przywołano § 12 ust. 1 zdanie pierwsze, § 20 ust. 2 i § 26 BNatSchgG (przepisy regulujące kompetencje do przyjmowania, zmiany lub uchylania rozporządzeń dotyczących obszarów chronionego krajobrazu) w związku z § 51 ust. 1 pkt 3 i § 52 BayNatSchG (przepisy określające odpowiednio właściwy organ administracji – w niniejszym przypadku powiat Rosenheim – oraz procedurę).
Wyrok w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 65.
Dyrektywa Rady z dnia
Jeśli jednak plany i programy w tych wrażliwych sektorach określają użytkowanie małych obszarów na poziomie lokalnym oraz niewielkie modyfikacje wspomnianych planów i programów, wymagają one oceny wpływu na środowisko tylko w przypadku, gdy państwa członkowskie stwierdzają, że mogą one potencjalnie powodować znaczący wpływ na środowisko (art. 3 ust. 3 dyrektywy SOOŚ). Zobacz motyw 10 tej dyrektywy.
Postanowienie odsyłające, pkt 27. Sąd odsyłający wywodzi z motywu 10 dyrektywy SOOŚ, z jej art. 3 ust. 2 lit. a) i art. 5, że przeprowadzenie uprzedniej SOOŚ jest wymagane w przypadku planów i programów, które zostały stworzone i dotyczą wyraźnie jednego z sektorów wymienionych w art. 3 ust. 2 lit. a), do których nie należy sektor będący przedmiotem niniejszego sporu.
czy to czy wystarczy, że plany i programy faktycznie wywierają wpływ na te sektory (w niniejszej sprawie: rolnictwo, leśnictwo i użytkowanie gruntu), nawet jeśli zostały one przygotowane dla innego sektora niewymienionego w owym przepisie (w niniejszej sprawie: ochrony przyrody i zachowania krajobrazu) Postanowienie odsyłające, pkt 29.
Zobacz wyroki: w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 66; z dnia
potwierdził, że odniesienie do Wyrok Inter-Environnement Bruxelles i in., pkt 43. dokonał wykładni, zgodnie z którą dekret ustanawiający obszar miejski podlegający scaleniu, który pozwala na odstępstwa od założeń planów inwestycyjnych i planów zagospodarowania przestrzennego, wchodzi w zakres sektora Wyrok Thybaut i in., pkt 48, 49. stwierdził, że rozporządzenie prezydenckie ustanawiające środki ochrony obszaru masywu górskiego i niektórych parków miejskich Chodziło tu o rozporządzenie prezydenckie nr 187/2011 z dnia Wyrok z dnia
We wniosku dotyczącym dyrektywy Rady w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko [COM(96) 511 wersja ostateczna;
Plany i programy
Postanowienie odsyłające, pkt 27.
Nic nie stałoby na przeszkodzie temu, aby określić, opisać i ocenić zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki, jakie ma dla środowiska naturalnego przyjęcie takiego aktu prawnego jak rozporządzenie (na przykład skutki wynikające ze zmniejszenia jego terytorialnego zakresu stosowania w stosunku do poprzednich aktów prawnych, efektem czego możliwa staje się realizacja przedsięwzięć w zakresie budowy mieszkań na obszarach dotychczas chronionych). Pozostaje to bez uszczerbku dla faktu, że, ze względu na to, iż ów akt prawny nie zawiera rzeczywistych ram odniesienia, niekoniecznie musi podlegać SOOŚ, co przeanalizuję poniżej.
Sąd odsyłający przyznaje (pkt 22 postanowienia odsyłającego), że
W swojej opinii w sprawie
Zdaniem Bund Naturschutz (s. 17 francuskiej wersji jego uwag na piśmie) ten sam artykuł mógłby wpływać na użytkowanie gruntu poprzez oddziaływanie na przyszłe roboty budowlane, ponieważ nie zawiera on
Paragraf 5 ust. 1 pkt 1.
Paragraf 5 ust. 1 pkt 4 i 5.
Paragraf 5 ust. 1 pkt 6.
Paragraf 5 ust. 1 pkt 8, 9 i 10.
Wyroki: z dnia
plany lub programy powinny ustalać ramy dla przyszłego zezwolenia na inwestycję dotyczącego wykonania przedsięwzięć; oraz powinny one dotyczyć przedsięwzięć wymienionych w załącznikach I i II do dyrektywy OOŚ.
wykonanie prac budowlanych lub innych instalacji lub systemów, inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włącznie z wydobywaniem zasobów mineralnych.
Wyroki: z dnia
Wyroki: z dnia
Wyroki: z dnia
Punkt 22 jej uwag na piśmie.
Obejmują one:
Zgodnie z § 4
Punkt 36 niniejszej opinii.
Przedsięwzięcia:
Wyróżnienie moje.
Opinia w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 74.
Wyrok w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 75.
Wyroki: D’Oultremont i in., pkt 49; Inter-Environnement Bruxelles i in., pkt 53; CFE, pkt 61; w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 67.
Wyroki: z dnia
Opinia w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 90. Zobacz wyroki: Inter-Environnement Bruxelles i in., pkt 55; CFE, pkt 64; w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 70.
Pogląd ten podzielają w swoich uwagach na piśmie Komisja oraz rządy niemiecki (pkt 22 jego uwag), czeski (pkt 14, 19 i 23 jego uwag) i Irlandia (pkt 32 i 40 uwag).
przepisy walońskie dotyczące w szczególności Wyrok D’Oultremont i in., pkt 50, w którym Trybunał dodał, że przyjęte w regionie Flandria uregulowania (rozporządzenie i okólnik) zawierające przepisy dotyczące wzniesienia i eksploatacji turbin wiatrowych, w tym środki odnoszące się do rzucania cienia, bezpieczeństwa i norm hałasu Wyrok w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele. przepisy urbanistyczne (regionu stołecznego Bruksela), które zawierały określone wymogi względem wykonywania prac budowlanych, oraz przepisy mające zastosowanie do wszystkich obiektów budowlanych, to znaczy do budynków, bez względu na ich rodzaj, i do całego ich otoczenia, w tym Wyrok Inter-Environnement Bruxelles i in., pkt 48–50.
Postanowienie odsyłające, pkt 25.
Uwagi na piśmie, pkt 33.
Sąd odsyłający uznał, że wyznaczenie obszaru jako SOO wywołuje skutki prawne w odniesieniu do przyjmowania planów i analizy wniosku o wydanie zezwolenia dotyczącego tego obszaru zarówno w odniesieniu do procedury, jak i kryteriów podjęcia decyzji, w związku z czym przyczynia się ono tym samym do określenia ram działań, które co do zasady będą dopuszczane, wspierane lub zakazane, a zatem nie jest niezwiązane z pojęciem planu i programu (wyrok CFE, pkt 63).
Wyrok CFE, pkt 62, 74.
Wyrok CFE, pkt 60.
W ramach niniejszego odesłania prejudycjalnego nie sformułowano żadnego pytania dotyczącego siedlisk przyrodniczych oraz gatunków dzikiej fauny i flory ważnych dla Wspólnoty, które są uregulowane w dyrektywie 92/43. Przepisy dotyczące planów i programów, o których mowa w dyrektywie SOOŚ, nie mogą być po prostu stosowane do systemu prawnego tych siedlisk i gatunków.
gdyby Trybunał ustanowił zgodnie z prawem Unii obowiązek przeprowadzenia SOOŚ lub, w każdym razie, uprzedniego badania zgodnie z przepisami prawa krajowego, jest prawdopodobne, że szereg aktów, na mocy których obszary chronione zostały wyznaczone już po upływie terminu transpozycji dyrektywy SOOŚ, to znaczy po dniu zgodnie z prawem krajowym takie uchybienie oznacza co do zasady, że odpowiedni przepis wykonawczy nie wywołuje żadnych skutków Zdaniem sądu odsyłającego (pkt 16 postanowienia odsyłającego) na brak skutków mogłaby powołać się każda osoba zamierzająca zrealizować przedsięwzięcie na obszarze chronionym. W takim przypadku właściwy sąd byłby zobowiązany do przeprowadzenia incydentalnej analizy ważności rozporządzenia, przy czym prawo krajowe nie ustanawia żadnego terminu, ponieważ, jak dodaje sąd odsyłający, rozporządzenia – w przeciwieństwie do aktów administracyjnych – nie nabierają charakteru ostatecznego. Punkt 16 in fine postanowienia odsyłającego.
Sąd odsyłający podkreśla (pkt 16 postanowienia odsyłającego) znaczenie podniesionych kwestii, ale, co pragnę powtórzyć, nie zwraca się wyraźnie do Trybunału o ograniczenie skutków ewentualnego wyroku, z którego wynikałaby niezgodność rozporządzenia z dyrektywą SOOŚ.
Zwrócili oni również uwagę na obciążenie administracyjne, jakie wynikałoby z ponownego wszczęcia postępowań w celu wyznaczenia obszarów i z przeprowadzenia wstępnych SOOŚ, gdyby okazało się, że są one wymagane.
Wyrok CFE, pkt 41.
Wyroki: w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele, pkt 82 i z dnia
Ta uwaga oraz uwagi, które przedstawiam poniżej, są zgodne z uwagami poczynionymi w opinii w sprawie turbin wiatrowych w Aalter i Nevele.
Zobacz podobnie wyroki: Association France Nature Environnement, pkt 31, 32; z dnia
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wykładnia przepisu prawa Unii, dokonana przez Trybunał w ramach kompetencji przyznanej mu w art. 267 TFUE, wyjaśnia i precyzuje znaczenie oraz zakres tego przepisu, tak jak powinien lub powinien był być rozumiany i stosowany od chwili jego wejścia w życie. Wynika z tego, że sądy mogą i powinny stosować zinterpretowany w ten sposób przepis do stosunków prawnych powstałych przed wydaniem wyroku w sprawie wniosku o dokonanie wykładni, jeżeli spełnione są ponadto wszystkie pozostałe przesłanki wszczęcia przed właściwym sądem postępowania w sprawie związanej ze stosowaniem takiego przepisu (wyroki: z dnia
Wyroki: z dnia
Wyrok CFE, pkt 41. Trybunał orzekł już wcześniej, że dotyczy to oceny wpływu na środowisko przedsięwzięć podlegających dyrektywie OOŚ, w wyroku z dnia
po pierwsze, okoliczność, że brak skutków rozporządzenia w sprawie Inntal Süd mógłby mieć wręcz pozytywny wpływ na środowisko, gdyby – jak twierdzi Bund Naturschutz – wiązałoby się to ze stosowaniem poprzedniego rozporządzenia, co zwiększyłoby dotychczas obowiązujący obszar ochrony, który został zmniejszony przez to rozporządzenie; po drugie, okoliczność, że utrzymanie dla tego obszaru i dla wszystkich podobnych obszarów pozostałych przepisów sektorowych pozwala na kontrolę administracyjną znacznej części rodzajów działalności mogących mieć potencjalny wpływ na środowisko.
Wyroki: z dnia
powierzenie sądom krajowym prawa do przyznawania przepisom krajowym pierwszeństwa w stosunku do stojących im na przeszkodzie przepisów prawa Unii, nawet tymczasowo, godziłoby w zasadę jednolitego stosowania prawa Unii Wyroki: z dnia jeżeli prawo krajowe na to zezwala, sąd krajowy może, w drodze wyjątku i po indywidualnym zbadaniu każdego przypadku, ograniczyć skuteczność w czasie stwierdzenia niezgodności z prawem przepisu prawa krajowego przyjętego z naruszeniem obowiązków wynikających z dyrektywy SOOŚ.
Punkt 50 jego uwag na piśmie.
Uwagi na piśmie Bund Naturschutz, s. 25, który powołuje się na wyrok Bundesverwaltungsgericht (federalnego sądu administracyjnego) z dnia
Już po rozprawie Trybunał został poinformowany o dodaniu do § 22 BNatschGH ustepów 2a i 2b, które umożliwiają utrzymanie obszarów ochrony.
Punkty 59–63. Zobacz podobnie wyrok Association France Nature Environnement, pkt 43.
Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy zgodnie z przepisami prawa krajowego brak przeprowadzenia SOOŚ przed przyjęciem rozporządzenia powoduje jego nieważność, czy też jedynie jego bezskuteczność.
nie miałoby to wpływu na obszary chronione przed wejściem w życie dyrektywy SOOŚ w 2004 r.; na obszarach, dla których ochrona została przyznana po 2004 r., bezskuteczność (lub, w odpowiednim przypadku, nieważność) rozporządzeń przyjętych bez przeprowadzenia uprzedniej SOOŚ może być przynajmniej częściowo jeżeli, jak zauważył sąd odsyłający, rozporządzenia przyjęte bez przeprowadzenia uprzedniej SOOŚ, które jednak nie były przedmiotem bezpośredniej skargi, mogą zostać zakwestionowane w sposób pośredni (zarzut niezgodności z prawem lub skarga wzajemna), nie wykazano, że wyrok kończący postępowanie w przedmiocie tej skargi ma charakter erga omnes Do sądu odsyłającego należy ustalenie, jakie są skutki – erga omnes, czy też ograniczone jedynie do rozpatrywanego nadal obowiązują przepisy federalne i przepisy krajów związkowych transponujące treść dyrektywy SOOŚ, z możliwością wstrzymania realizacji przedsięwzięć negatywnych dla środowiska; nadal istnieją również, zgodnie z przepisami sektorowymi, mechanizmy kontroli działalności potencjalnie szkodliwej dla środowiska poprzez stosowanie przepisów dotyczących planowania przestrzennego i budownictwa, gospodarki wodnej, górnictwa, wykopów i robót ziemnych, rolnictwa, leśnictwa, turystyki i innych podobnych rodzajów działalności.