I.

Daħla

1.

Jista’ ġenitur ta’ wild minuri li huwa ċittadin ta’ pajjiż terz u residenti fi Stat Membru bis-saħħa tad-dritt tiegħu bħala ċittadin tal-Unjoni Ewropea jinvoka din ir-residenza sabiex jingħata status ta’ resident għal żmien twil mill-awtoritajiet ta’ dak l-Istat Membru?

2.

Fil-ġurisprudenza tagħha li tirriżulta mis-sentenzi tat‑8 ta’ Marzu 2011, Ruiz Zambrano  ( 2 ), u tal‑10 ta’ Mejju 2017, Chavez-Vilchez et  ( 3 ), il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li l-ġenituri ta’ wild, li huwa ċittadin tal-Unjoni u li huwa dipendenti fuqhom, igawdu dritt ta’ residenza dderivat mid-drittijiet taċ-ċittadinanza ta’ dak il-wild. Għaldaqstant dawk il-ġenituri jistgħu jibqgħu fit-territorju tal-Istat Membru fejn jirrisjedi l-wild sakemm tibqa’ teżisti din id-dipendenza. Meta din ir-rabta ta’ dipendenza tintemm, id-dritt ta’ residenza dderivat jintemm ukoll b’konsegwenza ta’ dan.

3.

Id-domanda magħmula lill-qorti tar-rinviju hija dwar jekk din ir-residenza tistax tippermetti lil dawn il-ġenituri jinvokaw residenza twila biżżejjed sabiex japplikaw għal status ta’ resident għal żmien twil. Tressqet applikazzjoni bħal din minn E.K., ċittadina tal-Gana li ilha residenti fil-Pajjiżi l-Baxxi għal ħafna snin ma’ binha, li llum huwa ta’ età, quddiem l-iStaatssecretaris van Justitie en Veiligheid (is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà, il-Pajjiżi l-Baxxi). Din l-applikazzjoni ġiet miċħuda u qiegħda tiġi kkontestata quddiem il-qorti tar-rinviju.

4.

Din il-qorti tistaqsi jekk in-natura partikolari tal-imsemmija residenza ma tippermettix li tiġi kklassifikata bħala residenza temporanja fis-sens tal-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/109/KE tal‑25 ta’ Novembru 2003 dwar l-istatus ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu residenti għat-tul  ( 4 ). Jekk dan huwa l-każ, ir-residenza ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva.

5.

F’dawn il-konklużjonijiet, ser ikolli nqis li l-kunċett ta’ residenza temporanja, fis-sens tal-Artikolu 3(2)(e) tal-imsemmija direttiva, huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni u li d-dritt ta’ residenza dderivat, ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE, jaqa’ f’dik il-kategorija.

II.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-Direttiva 2003/109

6.

Il-premessi 4, 6 u 17 tad-Direttiva 2003/109 jgħidu li:

7.

L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva, intitolat “Suġġett”, jistabbilixxi li:

8.

L-Artikolu 3(2)(e) tal-imsemmija Direttiva jipprevedi li:

9.

L-Artikolu 13 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Disposizzjonijiet nazzjonali aktar favorevoli”, huwa fformulat kif ġej:

B.

Id-dritt Olandiż

1.

Il-Vw 2000

10.

L-Artikolu 8(e) tal-Vreemdelingenwet 2000 (il-Liġi tal-2000 dwar il-Barranin)  ( 5 ), tat‑23 ta’ Novembru 2000, jistabbilixxi li:

11.

L-Artikolu 21(1) u (6) tal-Vw 2000 jipprevedi li:

12.

L-Artikolu 45(b) tal-Vw 2000 huwa fformulat kif ġej:

2.

Il-Vreemdelingenbesluit 2000

13.

L-Artikolu 3.51 tal-Vreemdelingenbesluit 2000 (id-Digriet tal‑2000 dwar il-Barranin)  ( 8 ), tat‑23 ta’ Novembru 2000, jiddikjara li:

III.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

14.

Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, E.K., li twieldet fit‑30 ta’ Novembru 1960, hija ċittadina tal-Gana. Għandha tifel wieħed, li twieled fl‑10 ta’ Frar 2002, ta’ ċittadinanza Olandiża. Fid‑9 ta’ Settembru 2013, ingħatat, skont l-Artikolu 20 TFUE, permess ta’ residenza tal-UE bl-indikazzjoni “membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni”.

15.

Fit‑18 ta’ Frar 2019, E.K. ressqet applikazzjoni sabiex tikseb “permess ta’ residenza għal residenti għal żmien twil – UE”. Din l-applikazzjoni ġiet miċħuda fit‑30 ta’ Awwissu 2019 mis-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà, li qies li d-dritt ta’ residenza ta’ E.K., peress li huwa ta’ natura temporanja, ma jikkwalifikax għall-permess li għalih saret l-applikazzjoni.

16.

L-ilment ta’ E.K. ġie ddikjarat bla bażi b’deċiżjoni tat‑12 ta’ Diċembru 2019. E.K. ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.

17.

Din il-qorti tistaqsi, fl-ewwel lok, dwar jekk in-natura temporanja jew le tar-residenza, meta ċittadin ta’ pajjiż terz ikollu dritt ta’ residenza dderivat fuq il-bażi tal-Artikolu 20 TFUE, taqax taħt il-kompetenza tal-Istati Membri jew jekk hijiex kunċett li jrid jiġi interpretat b’mod uniformi ġewwa l-Unjoni.

18.

Fit-tieni lok, jekk il-kunċett ta’ “residenza temporanja” huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni, l-imsemmija qorti tistaqsi dwar jekk ir-residenza taċ-ċittadin ta’ pajjiż terz taħt dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE (iktar ’il quddiem id-“dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE”) hijiex temporanja jew le. Fil-fatt, hija tinnota li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħti l-ebda dritt awtonomu lil ċittadin ta’ pajjiż terz bħal dan. Kull dritt li jista’ jingħata lilhom, skont it-Trattat jew id-dritt sekondarju, huma drittijiet li jirriżultaw biss mill-eżerċizzju tad-dritt ta’ ċittadin tal-Unjoni għal moviment u residenza fit-territorju tal-Unjoni.

19.

L-istess qorti tinnota li, filwaqt li d-Direttiva 2004/38/KE  ( 10 ) tippermetti lid-detentur ta’ dritt ta’ residenza dderivat jikseb dritt ta’ residenza permanenti, din il-leġiżlazzjoni ġiet aċċettata mill-Istati Membri, għall-kuntrarju tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE, li jirriżulta mill-ġurisprudenza.

20.

Il-qorti tar-rinviju tfakkar li l-ewwel parti tal-Artikolu 3(2) u l-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109 jeskludu mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jirrisjedu unikament għal raġunijiet ta’ natura temporanja. Din il-qorti tiddikjara li dawn ir-raġunijiet ikopru sitwazzjonijiet fejn iċ-ċittadin ma jkollux l-intenzjoni li joqgħod fit-tul fil-pajjiż ikkonċernat. Hija tikkonkludi li l-kriterju tal-intenzjoni li wieħed joqgħod fit-tul irid jintuża sabiex tiġi evalwata n-natura temporanja jew le ta’ residenza bbażata fuq l-Artikolu 20 TFUE. L-imsemmija qorti żżid li l-konvenut fil-kawża prinċipali jaċċetta li permess mogħti lill-ġenitur ta’ wild minuri abbażi tar-rispett għall-ħajja tal-familja skont l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali  ( 11 ) ma huwiex ta’ natura temporanja.

21.

Fit-tielet lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar l-implimentazzjoni mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi tal-ewwel parti tal-Artikolu 3(2) u tal-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109, jekk in-natura temporanja tar-residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz abbażi ta’ dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE kellha tiġi aċċettata. Fil-fatt, l-Artikolu 45(b) tal-Vw 2000 jipprevedi li huma biss il-permessi nazzjonali li jintitolaw lid-detentur għal residenza temporanja li jikkostitwixxu raġunijiet għal ċaħda ta’ permess ta’ residenza għal residenti għal żmien twil – UE. Min-naħa l-oħra, id-drittijiet ta’ residenza ta’ natura temporanja, iżda li huma bbażati fuq id-dritt tal-Unjoni, jippermettu li jinkiseb permess ta’ residenza għal residenti għal żmien twil.

22.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag, sedenti f’Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

23.

E.K., il-Gvern Olandiż, Daniż u Ġermaniż, kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea, ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Bl-eċċezzjoni tal-Gvern Daniż, il-partijiet kollha ppreżentaw osservazzjonijiet orali fis-seduta tas‑7 ta’ Diċembru 2021.

IV.

Analiżi

24.

Permezz ta’ dawn id-domandi, il-qorti tar-rinviju qiegħda tfittex li tivverifika jekk ir-residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li għandu dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE, li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet fis-sentenza Ruiz Zambrano u fis-sentenza tal‑10 ta’ Mejju 2017 Chavez-Vilchez et  ( 12 ), hijiex, għal ġenitur ta’ wild minuri ċittadin tal-Unjoni, ta’ natura temporanja jew le, sabiex tiddetermina, b’mod partikolari, jekk is-sitwazzjoni ta’ dik il-persuna taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/109 jew le.

A.

Fuq l-ewwel domanda preliminari, li tikkonċerna l-kwistjoni dwar jekk in-natura temporanja jew le tar-residenza, fis-sens tad-Direttiva 2003/109, meta ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ikollu dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE, għandhiex tiġi interpretata b’mod uniformi u awtonomu ġewwa l-Unjoni

25.

Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “residenza temporanja” fl-ewwel parti tal-Artikolu 3(2) u fl-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109 huwiex kunċett tad-dritt tal-Unjoni jew jekk jaqax taħt il-kompetenza tal-Istati Membri.

26.

Jien inqis, bħalma jagħmlu l-partijiet kollha, bl-eċċezzjoni tal-Gvern Daniż, li dan il-kunċett huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni li jrid jiġi interpretat b’mod awtonomu u uniformi ġewwa l-Unjoni.

27.

Fil-fatt, il-ġurisprudenza konsistenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tippermetti li jiġu stabbiliti żewġ regoli.

28.

Minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja, fl-interpretazzjoni tad-Direttiva 2003/109, indikat li, fir-rigward tas-suġġett tagħha, kif stabbilit fl-Artikolu 1(a), id-determinazzjoni tal-kunċett ta’ “residenza legali” u tal-kundizzjonijiet jew tad-drittijiet relatati mal-imsemmija residenza jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri  ( 13 ). Madankollu, hija ddeċidiet ukoll li l-kliem “fil-każi fejn il-permess tar-residenza tagħhom ikun ġir [ġie] formalment limitat”, li jidher fl-Artikolu 3(2)(e) ta’ din id-Direttiva, irid jitqies li jirreferi għal kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni u jiġi interpretat b’mod uniformi, fin-nuqqas ta’ riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri, sabiex jiġu ddeterminati s-sens u l-portata ta’ dan il-kunċett sabiex jiġu osservati r-rekwiżiti tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni u l-prinċipju tal-ugwaljanza  ( 14 ).

29.

Issa, id-Direttiva 2003/109 ma tagħmel ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex tiġi ddefinita t-tifsira tal-espressjoni inkwistjoni fil-kuntest ta’ din id-domanda preliminari, jiġifieri “[residenza] unikament fuq bażi temporanju”.

30.

Min-naħa l-oħra, l-osservanza tal-applikazzjoni uniformi u tal-prinċipju ta’ ugwaljanza għandu jipprevali speċjalment fir-rigward tal-portata u tan-natura tad-drittijiet li jirriżultaw miċ-ċittadinanza tal-Unjoni  ( 15 ), li huwa l-każ hawnhekk, peress li d-dritt ta’ residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz jirriżulta mid-drittijiet ta’ ċittadin tal-Unjoni.

31.

Għalhekk, nipproponi li nirrispondi għal din l-ewwel domanda billi ngħid li l-kunċett ta’ “residenza temporanja”, fis-sens, b’mod partikolari, tal-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109, huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni li għandu jiġi interpretat b’mod awtonomu u uniformi.

B.

Fuq it-tieni u t-tielet domanda preliminari, dwar in-natura temporanja jew le, fis-sens tal-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109, tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE

32.

Permezz tat-tieni u t-tielet domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex li tivverifika, minn naħa, jekk hemmx distinzjoni bejn id-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE u d-dritt ta’ residenza anċillari mogħti lil membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, previst fid-Direttiva 2004/38, u, min-naħa l-oħra, jekk il-fatt li d-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE huwa r-riżultat ta’ relazzjoni ta’ dipendenza bejn iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li jibbenefika minnu u dak iċ-ċittadin tal-Unjoni huwiex biżżejjed sabiex jikkaratterizza n-natura temporanja tar-residenza. Dawn id-domandi jistgħu jiġu ttrattati flimkien, peress li, essenzjalment, jistaqsu lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar jekk ir-residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li għandu dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE hijiex temporanja fis-sens tal-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109.

33.

Ir-risposta għal dawn id-domandi hija neċessarja għall-qorti tar-rinviju sabiex tiddetermina jekk E.K. tistax tikseb l-istatus ta’ resident għal żmien twil skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/109, li jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jagħtu dan l-istatus liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu rrisjedew legalment u kontinwament fit-territorju tagħhom matul il-ħames snin li jiġu minnufih qabel is-sottomissjoni tal-applikazzjoni rilevanti, filwaqt li huwa mfakkar li l-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva jipprevedi li “[l]-perjodi ta’ residenza għar-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 3(2)(e) […] ma għandux jingħata kont tagħhom gaħll-finijiet tal-kalkolazzjoni tal-perjodu msemmi fil-paragrafu 1”.

34.

Għalhekk, jekk ir-residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li għandu dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE tiġi kkwalifikata bħala temporanja, fis-sens tal-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109, it-tul ta’ din ir-residenza ma jistax jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-perijodu meħtieġ ta’ ħames snin ta’ residenza skont l-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva sabiex jinkiseb status ta’ resident għal żmien twil.

35.

F’din il-kawża, ma huwiex ikkontestat li E.K. kellha dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE matul il-ħames snin qabel ma ressqet l-applikazzjoni għall-istatus ta’ resident għal żmien twil.

36.

Din id-domanda hija distinta minn dik dwar jekk ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali setgħetx tibqa’ tgawdi dritt ta’ residenza dderivat marbut mad-dipendenza ta’ binha fuqha wara li binha, ċittadin tal-Unjoni, laħaq l-età maġġuri, li ma jidhirx li toħloq diffikultà bħala prinċipju fir-rigward tal-ġurisprudenza, bil-kundizzjoni li l-qorti nazzjonali tistabbilixxi dan l-istat ta’ dipendenza, li għandu jiġi evalwat b’mod iktar strett milli fil-każ ta’ wild minuri  ( 16 ).

37.

F’dan ir-rigward, ta’ min jinnota li E.K. attwalment tgawdi, kif ġie rrimarkat waqt is-seduta, minn dritt ta’ residenza abbażi tal-“ħajja privata u tal-familja”, ibbażat fuq l-Artikolu 8 tal-KEDB, li jagħtiha d-dritt għal status ta’ resident għal żmien twil wara perijodu ta’ ħames snin.

38.

L-argumenti inkwistjoni jikkonfliġġu, fir-realtà, fuq il-punt dwar jekk is-soluzzjoni tiddependix biss fuq il-filosofija li fuqha hija bbażata d-Direttiva 2003/109 jew jekk għandhiex titqies l-ispeċifiċità ta’ dan id-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE sabiex jingħata effetti li huma strettament limitati għall-għan prevalenti meta ġie rrikonoxxut fil-ġurisprudenza, jiġifieri li tiġi żgurata t-tgawdija effettiva, miċ-ċittadin tal-Unjoni, tad-drittijiet essenzjali mogħtija mill-istatus tiegħu. L-għan imfittex mill-Qorti tal-Ġustizzja ma kienx li tagħti drittijiet proprji liċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li jakkumpanja u jieħu ħsieb lil dan iċ-ċittadin tal-Unjoni li huwa dipendenti fuqu, u lanqas li toħloq sitwazzjoni li tagħti drittijiet proprji lil dak iċ-ċittadin, lil hinn minn dik ir-relazzjoni ta’ dipendenza.

39.

Jien nipproponi li, l-ewwel, isir użu mill-metodi klassiċi tal-interpretazzjoni, it-tieni, li tiġi evalwata l-ispeċifiċità tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE u, it-tielet, li jitqabbel mad-drittijiet ta’ residenza anċillari li jippermettu aċċess għal permess ta’ residenza għal żmien twil.

1.

In-natura temporanja tar-residenza fis-sens tal-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109 abbażi tal-metodi ta’ interpretazzjoni

40.

Fl-ewwel lok, il-metodu letterali jidher li jwassal għal interpretazzjoni tat-termini “fuq bażi temporanju” għar-residenza li teskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/109 id-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE.

41.

Fil-fatt, in-natura temporanja tikkwalifika dak li jdum biss għal żmien limitat għall-kuntrarju, għaldaqstant, tan-natura permanenti jew definittiva ta’ residenza. Dan ifisser li r-residenza hija prevista, mill-bidu nett, li tkun għal żmien qasir. F’dan is-sens, ma jistax jiġi miċħud li r-residenza li tirriżulta mill-eżerċizzju tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE la hija permanenti u lanqas definittiva, peress li t-tul tagħha huwa marbut mal-eżistenza ta’ stat ta’ dipendenza bejn il-ġenitur li jibbenefika minn dan id-dritt u l-wild tiegħu. Din ir-residenza għalhekk hija “temporanja” fis-sens letterali tat-terminu.

42.

Fit-tieni lok, għall-kuntrarju, mill-perspettiva teleoloġika, l-evalwazzjoni tirriżulta pjuttost fl-oppost. Fil-fatt, mill-għanijiet tad-Direttiva 2003/109, iddikjarati fil-premessi 4 u 6, jirriżulta li l-fatt li persuna toqgħod fit-tul u t-tul ta’ residenza legali kontinwa fit-territorju kkonċernat huma elementi essenzjali għall-kisba tal-istatus ta’ resident għal żmien twil u għall-koeżjoni ekonomika u soċjali.

43.

Ma hemm l-ebda dubju li t-trobbija ta’ wild minuri f’pajjiż jista’ jissarraf, għalkemm mhux dejjem, fil-fatt li persuna toqgħod fit-tul u f’perijodu relattivament twil, jew saħansitra twil ħafna, ta’ residenza, li jista’ jkun itwal mill-ħames snin meħtieġa mid-Direttiva 2003/109 għall-kisba ta’ status ta’ residenti għal żmien twil.

44.

Għandu jsir riferiment wkoll għall-eżempji mogħtija f’din id-direttiva ta’ raġunijiet ta’ natura temporanja għal residenza msemmija fl-Artikolu 3(2)(e) tal-imsemmija direttiva, jiġifieri ħaddiema au pair, ħaddiema staġjonali u ħaddiema kkollokati minn fornitur ta’ servizzi għall-finijiet tal-provvista transkonfinali ta’ servizzi. Dawn l-eżempji juru li r-residenza hija prevista li tkun qasira mill-bidu. Minn dan jista’ jiġi dedott li, minn naħa, it-trobbija ta’ wild f’pajjiż ma hijiex komparabbli ma’ residenza għal xogħol ta’ au pair jew staġjonali u, min-naħa l-oħra, li n-natura temporanja tal-imsemmija residenza ma hijiex l-istess bħan-natura ta’ dawk l-eżempji mogħtija mill-istess direttiva. Għalhekk, fid-dawl tal-għanijiet tad-Direttiva 2003/109, jidher li n-natura temporanja tar-residenza tista’ tiġi interpretata li ma timplikax, mill-bidu nett tar-residenza, il-fatt li l-persuna toqgħod fit-tul.

45.

Hemm diversi elementi li jappoġġjaw dan is-sens. Minn naħa, il-memorandum ta’ spjegazzjoni tal-proposta għal direttiva li wasslet għall-adozzjoni tad-Direttiva 2003/109 issemmi speċifikament, fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, li “[l]-uniċi kategoriji esklużi huma dawk li ma għandhomx l-intenzjoni li joqogħdu fit-tul, b’mod partikolari persuni li jirrisjedu għall-finijiet ta’ studju jew ta’ impjieg staġjonali u dawk li jibbenefikaw minn protezzjoni temporanja” [traduzzjoni mhux uffiċjali]  ( 17 ). Min-naħa l-oħra, ħafna iktar reċentement, il-Kummissjoni, fir-“Rapport dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil”, ippreżentat fid‑29 ta’ Settembru 2021, ħabbret li ser tipproponi reviżjoni tad-Direttiva dwar residenti għal żmien twil sabiex jittejbu d-drittijiet u l-mobilità intra-UE ta’ dawk il-migranti li diġà huma integrati sew fl-Istati Membri  ( 18 ). Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja, meta ntalbet tinterpreta l-kategorija l-oħra ta’ drittijiet ta’ residenza esklużi mid-Direttiva permezz tal-Artikolu 3(2)(e), jiġifieri permessi “formalment limitat[i]”, iddeċidiet fuq “ir-raġunijiet ta’ natura temporanja” u indikat li tali bażi “ma tirriflettix a priori l-intenzjoni […] li jirrisjedu għat-tul fit-territorju tal-Istati Membri”  ( 19 ).

46.

Barra minn hekk, l-implikazzjonijiet soċjali u ekonomiċi tat-trobbija ta’ wild jistgħu jikkontribwixxu għall-integrazzjoni tal-ġenitur, meta wieħed iżomm f’moħħu li l-Istati Membri jidderivaw mill-Artikolu 5(2) tad-Direttiva 2003/109 il-possibbiltà, f’konformità mad-dritt nazzjonali tagħhom, li jivverifikaw il-kundizzjonijiet tal-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Madankollu, ma huwiex fl-istadju tal-eżami tal-kundizzjoni tat-tul u tan-natura tar-residenza li l-Istati Membri jiddeċiedu dwar l-integrazzjoni tal-persuna, anki jekk l-għan tal-integrazzjoni huwa mfittex b’mod ċar mid-Direttiva 2003/109.

47.

Jidher, għalhekk, li hija l-intenzjoni li wieħed joqgħod fit-tul li għandha tippermetti li jiġi ċċarat il-kunċett ta’ “raġunijiet ta’ natura temporanja” li jinsab fl-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109. Għaldaqstant, huwa fil-mument li jingħata d-dritt ta’ residenza temporanja li għandu jiġi analizzat jekk ir-residenza hijiex ser iddum u jekk il-ġenitur li jakkumpanja liċ-ċittadin tal-Unjoni għandux l-intenzjoni li joqgħod fit-tul. Dan ikun ifisser it-tneħħija tal-kunċett suġġettiv ta’ intenzjoni li wieħed joqgħod fit-tul, li jista’ jkun jeżisti għal ċerti drittijiet ta’ residenza temporanji esklużi b’mod espliċitu mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, bħal fil-każ ta’ ħaddiema au pair li eventwalment jista’ jkollhom l-intenzjoni li joqogħdu fit-tul. Min-naħa l-oħra, jidher ċar li persuna li jkollha permess ta’ residenza sabiex taħdem bħala au pair ma’ familja ma jkollhiex l-intenzjoni li toqgħod fit-tul minħabba dan il-fatt. Bl-istess mod, l-integrazzjoni ma għandhiex tiġi kkunsidrata peress li, kif spjegajt fil-punt preċedenti, din hija kundizzjoni oħra għall-kisba ta’ status ta’ resident għal żmien twil li tqis il-mod kif żviluppat ir-residenza u mhux għaliex ġiet awtorizzata.

48.

Fit-tielet lok, l-użu ta’ interpretazzjoni suġġettiva ma jippermettix analiżi ċara favur l-inklużjoni tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/109.

49.

Fil-fatt, għalkemm, mal-ewwel daqqa ta’ għajn, il-memorandum ta’ spjegazzjoni tal-proposta għal direttiva jirreferi għall-intenzjoni tal-familji ta’ ċittadini tal-Unjoni li joqogħdu fit-tul  ( 20 ), għandu madankollu jittieħed kont tal-fatt li din l-affermazzjoni ġiet spjegata biss bil-preżenza inizjali f’din il-proposta tal-Artikolu 3(3) speċifiku għall-familji ta’ dawn iċ-ċittadini tal-Unjoni li kienu eżerċitaw il-libertà ta’ moviment tagħhom  ( 21 ). Dan il-paragrafu tħassar tul il-kors tal-proċedura leġiżlattiva, peress li tqies li ma jinftehimx u li l-kwistjoni għandha tiġi ttrattata fil-kuntest tad-Direttiva dwar il-libertà ta’ moviment  ( 22 ). Għalhekk huwa biss fil-każ ta’ eżerċizzju preċedenti ta’ din il-libertà taċ-ċittadin li s-sitwazzjoni tal-familji ssemmiet, u mbagħad ġiet imwarrba, fil-kuntest tan-negozjar tal-imsemmija dispożizzjoni.

50.

Lanqas ma jista’ jiġi argumentat, fil-fehma tiegħi, li t-test tad-Direttiva ma ġiex emendat bħala riżultat tas-sentenza Ruiz Zambrano. Tabilħaqq, din id-deċiżjoni intervjeniet fl-aħħar stadju tan-negozjati tar-reviżjoni tad-Direttiva 2003/109 permezz tad-Direttiva 2011/51/UE  ( 23 ) u ma setgħetx tittieħed inkunsiderazzjoni (b’xi mod jew ieħor) f’dik l-okkażjoni.

51.

Fir-raba’ lok, l-użu ta’ interpretazzjoni sistematika fil-fatt jistedinna nikkunsidraw in-natura speċifika ħafna tad-dritt ta’ residenza dderivat inkwistjoni.

2.

L-ispeċifiċità tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE

52.

Għandu jitfakkar li, fis-sentenza Ruiz Zambrano, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet il-prinċipju li “l-Artikolu 20 TFUE għandu jiġu interpretat bħala li jipprekludi li Stat Membru, minn naħa, jirrifjuta lil ċittadin ta’ Stat terz, li huwa responsabbli għal uliedu ta’ età żgħira, ċittadini tal-Unjoni, ir-residenza fl-Istat Membru ta’ residenza ta’ dawn tal-aħħar li tiegħu għandhom iċ-ċittadinanza u, min-naħa l-oħra, jirrifjuta lill-imsemmi ċittadin ta’ Stat terz permess ta’ xogħol, sa fejn tali deċiżjonijiet iċaħħdu lill-imsemmija wlied mit-tgawdija effettiva tal-essenzjal tad-drittijiet marbuta mal-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni”  ( 24 ).

53.

Sentenzi sussegwenti ċċaraw li “mill-banda l-oħra, id-dispożizzjonijiet tat-Trattat li jikkonċernaw iċ-ċittadinanza tal-Unjoni ma jagħtu l-ebda dritt awtonomu liċ-ċittadini ta’ Stati terzi” u li d-“drittijiet li jistgħu jingħataw [lil dawn iċ-ċittadini] mid-dispożizzjonijiet tat-trattat li jikkonċernaw iċ-ċittadinanza tal-Unjoni ma humiex drittijiet ta’ dawn iċ-ċittadini stess, iżda drittijiet idderivati minn dawk li minnhom jibbenefika iċ-ċittadin tal-Unjoni”  ( 25 ). Il-Qorti speċifikat li dan jikkonċerna sitwazzjonijiet speċifiċi ħafna fejn l-effett utli ta’ din iċ-ċittadinanza tal-Unjoni jiġi ppreġudikat “jekk, bħala konsegwenza tar-rifjut ta’ tali dritt [ta’ residenza għaċ-ċittadin ta’ pajjiż terz], dan iċ-ċittadin jiġi obbligat, fil-fatt, li jitlaq mit-territorju tal-Unjoni kkunsidrat kollu kemm hu, u b’hekk jiġi mċaħħad mit-tgawdija effettiva tad-drittijiet essenzjali mogħtija b’dan l-istatus”  ( 26 ).

54.

Din il-pożizzjoni ġurisprudenzjali għalhekk ħolqot dritt ta’ residenza dderivat sabiex ikopri sitwazzjonijiet speċifiċi ħafna fil-qasam tad-dritt ta’ residenza ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jaqa’ taħt il-kompetenza tal-Istati Membri. Peress li dan id-dritt ta’ residenza dderivat jingħata biss għall-benefiċċju taċ-ċittadin tal-Unjoni, il-korrispettiv għal dan l-indħil huwa li ma jipprevedi l-ebda dritt proprju għal dan iċ-ċittadin, iżda biss dritt ta’ residenza b’kunsiderazzjoni taċ-ċittadinanza tal-Unjoni tal-wild minuri tiegħu fi stat ta’ dipendenza u għal kemm idum dan l-istat ta’ dipendenza.

55.

Issa, ma jistax jiġi miċħud li d-Direttiva 2003/109 tipprevedi, permezz tal-ħolqien ta’ status ta’ resident għal żmien twil, l-implimentazzjoni ta’ dritt proprju għaċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, bil-kundizzjoni li dawn jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitoli I u II ta’ din id-direttiva. Barra minn hekk, hija ssemmi r-residenza għal “raġunijiet ta’ natura temporanja” eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva biss permezz ta’ eżempji fejn iċ-ċittadini jkollhom dritt personali ta’ residenza (pereżempju ħaddiema au pair). Għalhekk, lanqas il-fatt li wieħed ikollu dritt ta’ residenza proprju  ( 27 ) ma huwa biżżejjed sabiex din ir-residenza taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-istess direttiva u, konsegwentement, sabiex il-persuna tkun tista’, taħt ċerti kundizzjonijiet, tikseb l-istatus ta’ resident għal żmien twil.

56.

Għalhekk, jidhirli li E.K., li, bis-saħħa tas-sentenza Ruiz Zambrano, tibbenefika biss minn dritt ta’ residenza dderivat marbut mal-eżistenza tal-istat ta’ dipendenza ta’ binha, ma għandhiex dritt ta’ residenza proprju tagħha. Huwa dan in-nuqqas ta’ intenzjoni li tibbenefika minn drittijiet proprji tagħha li jrid jitqies fir-rigward tal-intenzjoni li toqgħod fit-tul li fuqha hija bbażata d-Direttiva 2003/109.

57.

Fi kwalunkwe każ, inqis li l-kunsiderazzjoni tal-intenzjoni ta’ E.K. li toqgħod fit-tul fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat sabiex tibbenefika mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2003/109 wara ħames snin ta’ residenza skont id-dritt ta’ residenza dderivat imur lil hinn mill-konsegwenzi li l-Qorti tal-Ġustizzja xtaqet tislet mill-Artikolu 20 TFUE f’dan ir-rigward. Fil-fatt, fil-fehma tiegħi, l-intenzjoni li wieħed joqgħod fit-tul hija parti mid-drittijiet proprji taċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li ma jistax jinvoka minħabba n-natura dderivata tad-dritt ta’ residenza tiegħu. Barra minn hekk, jekk din id-direttiva tiġi interpretata fis-sens mitlub minn E.K. dan ikun ifisser, kif enfasizzat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, li din tkun tista’ tikseb mhux biss l-istatus ta’ resident għal żmien twil, iżda wkoll, permezz ta’ dan, id-dritt ta’ residenza fl-Istati Membri l-oħra  ( 28 ).

58.

Fil-fatt, sakemm tibqa’ teżisti r-rabta ta’ dipendenza mal-wild ċittadin tal-Unjoni, li hija r-responsabbiltà tal-qorti nazzjonali li tivverifika, il-ġenitur jista’ jibqa’ fit-territorju sabiex jiżgura t-tgawdija effettiva tad-drittijiet essenzjali tal-wild tiegħu bħala ċittadin tal-Unjoni.

59.

Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “[s]-sempliċi fatt li jista’ jidher desiderabbli għal ċittadin ta’ Stat Membru, […] sabiex iżomm il-familja tiegħu flimkien fit-territorju tal-Unjoni, li membri tal-familja tiegħu, li ma għandhomx in-nazzjonalità ta’ Stat Membru, ikunu jistgħu jgħixu miegħu fit-territorju tal-Unjoni, ma huwiex suffiċjenti sabiex jiġi kkunsidrat li ċ-ċittadin tal-Unjoni jkun obbligat jitlaq mit-territorju tal-Unjoni jekk tali dritt ma jingħatax”  ( 29 ). Għalhekk, mill-Artikolu 20 TFUE ma jirriżultax dritt ta’ residenza għaż-żamma tal-unità tal-familja meta t-tluq taċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ma jkunx jimplika t-tluq taċ-ċittadin tal-Unjoni nnifsu. Għalhekk, ma huwiex id-dritt għall-unità tal-familja bħala tali li huwa protett, iżda l-possibbiltà li l-imsemmi ċittadin tal-Unjoni jibqa’ fit-territorju.

60.

Bħala konklużjoni intermedja, nirrimarka li, jekk tittieħed inkunsiderazzjoni l-ispeċifiċità tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE, billi l-persuna li tibbenefika minnu ma għandhiex l-intenzjoni li toqgħod fit-tul, din ir-residenza jidhirli li hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/109, peress li l-imsemmija residenza hija bbażata fuq raġuni ta’ natura temporanja.

61.

Jista’ anki jiġi mistoqsi jekk l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva tar-residenza li tirriżulta mid-dritt ta’ residenza dderivat mill-Artikolu 20 TFUE ma hijiex fil-verità dovuta intrinsikament għan-natura tagħha, li ma toħloq l-ebda dritt proprju.

3.

L-ispeċifiċità tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE billi jiġi applikat ir-raġunament b’analoġija

62.

L-argument prinċipali ta’ E.K. u tal-Kummissjoni sabiex id-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE jingħata effetti bil-għan li jinkiseb status ta’ resident għal żmien twil jirriżulta mill-eżistenza, fid-dritt tal-Unjoni, ta’ eżempji ta’ drittijiet ta’ residenza dderivati li jagħtu aċċess għal dritt ta’ residenza permanenti, li huwa dritt proprju. Għalhekk ikun xieraq li jsir raġunament b’analoġija.

63.

Din il-premessa hija l-bażi għat-tieni domanda preliminari, li tirreferi għad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/38, li l-Artikolu 16(2) tagħha jipprevedi li, wara perijodu ta’ ħames snin, dritt ta’ residenza dderivat jagħti aċċess għal dritt ta’ residenza permanenti  ( 30 ). Fl-osservazzjonijiet tagħha, E.K. tagħmel riferiment wkoll għall-Artikolu 15 tad-Direttiva 2003/86/KE  ( 31 ), li jipprevedi permess ta’ residenza awtonomu għall-membri tal-familja tal-isponsor  ( 32 ).

64.

Fir-rigward tad-Direttiva 2004/38, l-analoġija mal-mekkaniżmu implimentat minn din id-direttiva tista’ tidher attraenti mal-ewwel daqqa ta’ għajn peress li ċ-ċirkustanzi fattwali huma l-istess meta jitqiesu mill-perspettiva tal-ġenitur: il-ġenitur, ċittadin ta’ pajjiż terz, jibbenefika minn dritt ta’ residenza dderivat marbut mal-istatus tal-wild tiegħu bħala ċittadin tal-Unjoni, għal perijodu ta’ iktar minn ħames snin. Barra minn hekk, dawn iż-żewġ drittijiet ta’ residenza dderivati japplikaw fil-qasam tal-moviment liberu tal-persuni, peress li d-dritt tal-Unjoni jipproteġi, b’dan il-mod, din il-libertà ta’ dan iċ-ċittadin  ( 33 ). Fil-każijiet koperti mill-imsemmija direttiva u mill-Artikolu 21 TFUE  ( 34 ), dan jippermetti lill-ġenitur jikseb, wara ħames snin, dritt ta’ residenza permanenti.

65.

Madankollu, hemm diversi differenzi notevoli bejn dawn iż-żewġ drittijiet ta’ residenza dderivati.

66.

Minn naħa, id-dritt ta’ residenza dderivat u d-dritt ta’ residenza permanenti li jirriżulta skont id-Direttiva 2004/38 ġew mogħtija b’mod espliċitu lill-membri tal-familja ta’ ċittadini tal-Unjoni li huma ċittadini ta’ pajjiżi terzi mill-Istati Membri, filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja ħadet il-perspettiva taċ-ċittadin tal-Unjoni, li jista’ jiġi prekluż milli jeżerċita d-drittijiet relatati mal-istatus tiegħu, sabiex tat dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE liċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li fuqu jiddependi dak iċ-ċittadin tal-Unjoni.

67.

Min-naħa l-oħra, fir-realtà, is-sitwazzjonijiet fattwali kkunsidrati mill-perspettiva tal-imsemmi ċittadin tal-Unjoni huma differenti. Fil-fatt, id-Direttiva 2004/38 ma tapplikax meta l-istess ċittadin tal-Unjoni qatt ma jkun għamel użu mid-dritt tiegħu għall-moviment liberu u dejjem ikun irrisjeda fl-Istat Membru li huwa ċittadin tiegħu  ( 35 ), li hija s-sitwazzjoni tat-tifel ta’ E.K.. Għalhekk, id-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE li ġie rrikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja huwa ġġustifikat biss sa fejn l-istat ta’ dipendenza bejn il-wild, ċittadin tal-Unjoni, u l-ġenitur tiegħu, ċittadin ta’ pajjiż terz, ikun għadu jeżisti. B’konsegwenza ta’ dan, sabiex tiġi mħarsa t-tgawdija effettiva miċ-ċittadin tal-Unjoni tad-drittijiet essenzjali li jirriżultaw mill-istatus tiegħu, ma huwiex meħtieġ li jiġi estiż id-dritt ta’ residenza dderivat mill-Artikolu 20 TFUE permezz ta’ dritt ta’ residenza permanenti favur il-ġenitur ċittadin ta’ pajjiż terz jekk l-istat ta’ dipendenza jippersisti.

68.

Barra minn hekk, huwa ċar li, bħal fid-Direttiva 2004/38, li ssegwi l-għanijiet tal-protezzjoni tal-ħajja tal-familja u tal-unità tal-familja fl-Istat Membru ospitanti, dawn huma meqjusa mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala sekondarji fil-konfront tal-għan primarju, li huwa li jiġi ffavorit il-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni  ( 36 ). Madankollu, id-drittijiet tat-tifel ta’ E.K. għall-moviment liberu u għar-residenza ma humiex mxekkla sakemm jibqa’ l-istat ta’ dipendenza tat-tifel fuq il-ġenitur tiegħu u, konsegwentement, fuq id-dritt ta’ residenza dderivat tal-ġenitur. Meta jintemm dan l-istat ta’ dipendenza, it-tluq possibbli tal-ġenitur ma jinvolvix awtomatikament it-tluq tat-tifel ċittadin tal-Unjoni.

69.

Ċertament, teżisti analoġija li saret mill-Qorti tal-Ġustizzja bejn ir-restrizzjonijiet fuq il-moviment liberu għal raġunijiet ta’ politika pubblika, sigurtà pubblika u saħħa pubblika, minn naħa, previsti fl-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38 u, min-naħa l-oħra, dawk li dejjem jistgħu jiġu invokati mill-Istati Membri fil-kuntest taċ-ċittadinanza tal-Unjoni, kif stabbilit mill-Artikolu 20 TFUE  ( 37 ).

70.

Dan ir-raġunament b’analoġija lanqas ma huwa biżżejjed sabiex jikkonvinċini, peress li din ir-referenza għat-theddida għall-ordni pubbliku tirrigwarda l-possibbiltà jew in-nuqqas tagħha li jiġi llimitat id-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE, filwaqt li, f’din il-kawża, E.K. qiegħda titlob li tingħata dritt ta’ residenza proprju għall-benefiċjarju ta’ dan id-dritt ta’ residenza dderivat. Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-kundizzjoni ta’ riżorsi suffiċjenti, li tista’ sservi wkoll sabiex tillimita d-dritt ta’ residenza dderivat, il-Qorti tal-Ġustizzja rrifjutat li tirraġuna b’analoġija bejn is-sistema li tirriżulta mid-Direttiva 2004/38 u dik li tirriżulta mill-Artikolu 20 TFUE, u ddikjarat li “meta tkun teżisti relazzjoni ta’ dipendenza […] bejn ċittadin tal-Unjoni u ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz, membru tal-familja tiegħu, l-Artikolu 20 TFUE jipprekludi li Stat Membru jipprevedi eċċezzjoni għad-dritt ta’ residenza dderivat li dan l-artikolu jirrikonoxxi lil dan iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz, għas-sempliċi raġuni li l-imsemmi ċittadin tal-Unjoni ma jkollux riżorsi suffiċjenti”  ( 38 ). Għalhekk, anki fl-evalwazzjoni tal-limiti tad-dritt ta’ residenza dderivat (li ma huwiex ikkontestat f’din il-kawża), il-Qorti tal-Ġustizzja tirrifjuta li tipproċedi awtomatikament permezz ta’ raġunament b’analoġija.

71.

Fir-rigward tad-Direttiva 2003/86 invokata minn E.K., l-analoġija saħansitra trid tiġi kkunsidrata b’iktar delikatezza. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement fakkret li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li huma konjuġi ta’ ċittadin tal-Unjoni u dawk li jisfaw vittmi ta’ vjolenza domestika mill-konjuġi tagħhom ma humiex f’sitwazzjoni komparabbli, fir-rigward taż-żamma tad-dritt ta’ residenza tagħhom fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, skont jekk is-sitwazzjoni tagħhom hijiex koperta mid-Direttiva 2004/38 jew mid-Direttiva 2003/86  ( 39 ). Barra minn hekk, il-membri tal-familja ta’ dawn iċ-ċittadini tal-Unjoni huma esklużi b’mod espliċitu mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva  ( 40 ). Fl-aħħar nett, filwaqt li s-sitwazzjoni ta’ dawk iċ-ċittadini tal-Unjoni li ma eżerċitawx il-libertà ta’ moviment tagħhom kienet inkluża fil-proposta inizjali għal direttiva dwar id-dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja, din ma nżammitx fil-verżjoni adottata  ( 41 ).

72.

Għalhekk, ir-raġunament b’analoġija ma’ dispożizzjonijiet ta’ dritt idderivat ma jippermettix li jitqies li jeżisti dritt proprju taċ-ċittadin li jikkonsolida d-dritt ta’ residenza tiegħu dderivat mill-Artikolu 20 TFUE.

73.

Madankollu, għandu jiġi speċifikat li l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2003/109 jipprevedi li l-Istati Membri jistgħu joħorġu permessi ta’ residenza b’validità permanenti jew illimitata li jkunu iktar favorevoli minn dawk preskritti f’din id-direttiva. Fuq dan il-punt, mill-proċess jirriżulta li l-amministrazzjoni Olandiża setgħet toħroġ permess ta’ residenza abbażi tal-Artikolu 8 tal-KEDB u ammettiet, waqt is-seduta, li dan il-permess seta’ jagħti d-dritt għall-istatus ta’ resident għal żmien twil wara ħames snin. Għandu jiġi nnotat li dan il-permess ma jagħtix aċċess għal dritt ta’ residenza fl-Istati Membri l-oħra.

74.

B’kont meħud tal-ispeċifiċità tad-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE u tal-fatt li din ir-residenza ma turix intenzjoni li wieħed joqgħod fit-tul, u għalhekk tista’ tiġi kkwalifikata bħala residenza għal raġunijiet ta’ natura temporanja li tiġġustifika l-esklużjoni tagħha mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva, inqis li dan id-dritt ta’ residenza dderivat, minħabba n-natura temporanja tiegħu, ma jippermettix li jingħata l-istatus ta’ resident għal żmien twil previst fl-Artikolu 4 tal-istess direttiva.

75.

Għalhekk, l-Artikolu 3(2)(e) tad-Direttiva 2003/109 għandu jiġi interpretat fis-sens li r-residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li għandu dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE tikkostitwixxi residenza unikament għal raġunijiet ta’ natura temporanja.

C.

Fuq ir-raba’ domanda preliminari dwar il-konformità mad-Direttiva 2003/109 tad-dritt nazzjonali li jeskludi biss il-permessi nazzjonali għal żmien qasir mill-kisba tal-istatus ta’ resident għal żmien twil – UE

76.

Il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kompatibbiltà tad-dritt nazzjonali mad-Direttiva 2003/109, sa fejn id-dritt nazzjonali huwa iktar favorevoli minn din id-direttiva, peress li jeskludi, fir-rigward tal-permessi ta’ residenza għal żmien twil – UE, biss il-permessi nazzjonali għal żmien qasir.

77.

Fid-dawl tar-risposti proposti għad-domandi l-oħra, li minnhom jirriżulta li d-dritt ta’ residenza dderivat ibbażat fuq l-Artikolu 20 TFUE ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, ma huwiex meħtieġ li tingħata risposta għal din id-domanda.

V.

Konklużjoni

78.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mir-Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag, sedenti f’Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi), kif ġej: