1.

Il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja) tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk, skont ir-Regolament (KE) Nru 4/2009  ( 2 ), il-qrati Ġermaniżi għandhomx ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar ir-rikors ippreżentat minn entità pubblika ta’ dan il-pajjiż, issurrogata legalment fil-pożizzjoni tal-kreditur ta’ manteniment, kontra d-debitur ta’ dan il-manteniment, residenti fl-Awstrija.

2.

Mal-ewwel ħarsa, jidher li dan id-dubju kien diġà ġie ċċarat mill-Qorti tal-Ġustizzja meta hija rrispondiet, fl‑2014, għal domanda preliminari oħra simili. Fis-sentenza Blijdenstein  ( 3 ), ġie miċħud li l-entità pubblika ssurrogata tista’ titlob l-għoti ta’ manteniment quddiem il-qrati tar-residenza abitwali tal-kreditur ta’ manteniment. Il-leġiżlazzjoni applikabbli dak iż-żmien kienet l-Artikolu 5(2) tal-Konvenzjoni ta’ Brussell tal-1968  ( 4 ).

3.

Minkejja l-identiċità formali tal-kriterju ta’ ġurisdizzjoni analizzat fis-sentenza Blijdenstein u dak tal-Artikolu 3(b) tar-Regolament Nru 4/2009, illum hemm raġunijiet favur interpretazzjoni differenti.

4.

Fil-fatt, il-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968 [(u s-suċċessur tagħha, ir-Regolament (KE) Nru 44/2001)]  ( 5 ) wasslet għar-Regolament Nru 4/2009, li ma huwiex sempliċi riproduzzjoni tat-testi preċedenti. Sabiex jiżgura l-iktar possibbli l-istess għanijiet, ir-regolament il-ġdid jadatta r-regoli dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali bejn l-Istati Membri, b’mod li dan għandu jiġi interpretat b’teħid inkunsiderazzjoni ta’ dan il-kuntest il-ġdid

5.

Il-Qorti tal-Ġustizzja hija għalhekk mogħtija l-opportunità tirrevedi l-ġurisprudenza preċedenti tagħha, sa fejn din ma hijiex konformi mal-kuntest leġiżlattiv eżistenti.

I.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt tal-Unjoni. Ir-Regolament Nru 4/2009

6.

Skont il-premessa 15 tiegħu:

7.

Il-premessa 44 tipprovdi:

8.

L-Artikolu 2(1) jistabbilixxi:

9.

Skont l-Artikolu 3:

10.

L-Artikolu 64 jindika:

B.

Id-dritt Ġermaniż

11.

Skont l-Artikolu 1601 tal-Bürgerliches Gesetzbuch  ( 6 ):

12.

L-ewwel sentenza tal-Artikolu 94(1) tat-Tnax-il Ktieb tas-Sozialgesetzbuch  ( 7 ) tipprovdi:

13.

It-tielet sentenza tal-Artikolu 94(5) tas-SGB XII tipprovdi:

II.

Il-fatti tal-kawża u d-domanda preliminari

14.

Omm WV, imwielda fl‑1948, ilha sa mill‑2009 tgħix f’residenza għal persuni anzjani f’Köln (il-Ġermanja). Peress li d-dħul u l-patrimonju tagħha ma humiex biżżejjed sabiex ikopru kompletament l-ispejjeż ta’ residenza, hija tirċievi b’mod kontinwu għajnuna soċjali mil-Landkreis Harburg (id-Distrett Amministrattiv ta’ Harburg, il-Ġermanja), skont il-Ktieb XII tas-SGB.

15.

WV, it-tifel li għandu l-obbligu jipprovdi manteniment, jirrisjedi fi Vjenna (l-Awstrija).

16.

Il-Landkreis Harburg qiegħed jitlob mingħand WV il-ħlas tal-arrettrati relatati mal-manteniment, li jikkorrispondu għall-perijodu ta’ bejn April 2017 u April 2018, kif ukoll il-ħlas ta’ manteniment kontinwu sa minn Mejju 2018.

17.

Din it-talba tressqet quddiem l-Amtsgericht Köln (il-Qorti Distrettwali ta’ Köln, il-Ġermanja) u fiha l-entità pubblika affermat li, skont l-Artikolu 94(1) tas-SGB XII, hija kienet issurrogat fil-kreditu ta’ manteniment li omm WV għandha kontra dan tal-aħħar. Hija allegat li, matul dan il-perijodu, hija pprovdiet lill-omm benefiċċji ta’ għajnuna soċjali, li l-ammont tagħhom jeċċedi b’mod ċar dak tal-manteniment mitlub.

18.

WV oġġezzjona li l-qrati Ġermanizi ma kellhomx ġurisdizzjoni internazzjonali.

19.

Il-qorti tal-ewwel istanza ta’ Köln ikkonstatat li hija ma kellhiex ġurisdizzjoni internazzjonali u ddikjarat ir-rikors inammissibbli. Fl-opinjoni tagħha, skont l-Artikolu 3(b) tar-Regolament Nru 4/2009, biss il-persuna li lilha huwa dovut il-manteniment tista’ tkun “kreditur” u mhux entità pubblika ssurrogata f’dan il-kreditu.

20.

L-entità pubblika rikorrenti appellat quddiem l-Oberlandesgericht (il-Qorti Reġjonali Superjuri, il-Ġermanja), qorti li annullat is-sentenza appellata u bagħtet lura l-kawża lill-qorti tal-ewwel istanza sabiex din tiddeċidiha mill-ġdid.

21.

Skont il-qorti tal-appell, il-qrati Ġermaniżi għandhom ġurisdizzjoni internazzjonali għaliex il-kreditur ta’ manteniment jista’ jagħżel, skont l-Artikolu 3(a) u (b) tar-Regolament Nru 4/2009, jew li jitlob dan il-manteniment quddiem il-qorti li għandha ġurisdizzjoni li tkun tinsab fil-post ta’ residenza tiegħu (il-Ġermanja) jew quddiem il-qorti li għandha ġurisdizzjoni li tkun tinsab fil-post ta’ residenza tal-konvenut (l-Awstrija, f’dan il-każ). Din l-għażla tappartjeni wkoll lill-entità pubblika ssurrogata fil-kreditu ta’ manteniment.

22.

WV ippreżenta rikors quddiem il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja), li qiegħda tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari sussegwenti:

III.

Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

23.

Ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari ġie ppreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fis‑16 ta’ Lulju 2019.

24.

Il-Gvern tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u dak tar-Renju ta’ Spanja kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.

25.

Ma tqisx neċessarju li tinżamm seduta.

IV.

Analiżi

A.

Kumment preliminari

26.

Il-garanzija ta’ rkupru effettiv u malajr tal-obbligu ta’ manteniment hija fundamentali għall-benesseri ta’ numru ta’ persuni fl-Ewropa  ( 8 ). Sabiex din tissaħħaħ f’sitwazzjonijiet transkonfinali, il-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968 kienet diġà tinkludi dispożizzjoni speċjali fil-qasam tal-ġurisdizzjoni internazzjonali  ( 9 ). Abbażi tagħha (Artikolu 5(2) tal-Konvenzjoni), il-kreditur ta’ manteniment seta’ jindirizza t-talba tiegħu jew lill-qorti li għandha ġurisdizzjoni tal-Istat Membru tad-domiċilju tad-debitur jew lil dik tal-Istat Membru fejn huwa stess kellu d-domiċilju jew ir-residenza abitwali tiegħu. Din ir-regola ġiet inkorporata fir-Regolament Nru 44/2001.

27.

Il-Kunsill Ewropew li ltaqa’ f’Tampere fil‑15 u fis‑16 ta’ Ottubru 1999 stieden lill-Kunsill ifassal, abbażi ta’ proposti tal-Kummissjoni, regoli proċedurali komuni sabiex tiġi ssimplifikata u mħaffa r-riżoluzzjoni tat-tilwim transkonfinali relatat mal-obbligu ta’ manteniment. L-ispinta finali ngħatat mill-Programm ta’ Den Haag u mill-pjan ta’ azzjoni sussegwenti ( 10 ), li wasslu f’dan il-qasam għar-Regolament attwali Nru 4/2009.

28.

Sabiex jipproteġi l-interessi tal-kredituri ta’ manteniment u jippromwovi amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja fi ħdan l-Unjoni Ewropea, ir-Regolament Nru 4/2009 jadatta r-regoli preċedentement eżistenti relatati mal-ġurisdizzjoni. B’mod partikolari, dan jinkludi regolamentazzjoni speċifika tat-talbiet għal manteniment li, anki jekk hija marbuta mal-kumplament tal-istrumenti ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja ċivili, għandha l-għanijiet tagħha stess u sistema wkoll tagħha stess.

29.

Kif ser nindika iktar ’il quddiem, dawn l-elementi għandhom jipprevalu fl-interpretazzjoni tat-test (il-ġdid), li jikkontribwixxu sabiex tiġi ggarantita l-uniformità tal-applikazzjoni tiegħu, li għandha tkun awtonoma.

B.

Is-sitwazzjoni attwali. Il-ġurisprudenza preċedenti

30.

Sa mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 4/2009  ( 11 ) il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ġiet adita b’diversi domandi preliminari, kemm dwar l-Artikolu 3 tiegħu  ( 12 ) kif ukoll b’mod partikolari dwar l-Artikolu 3(b) tiegħu  ( 13 ), minkejja li minn perspettiva differenti minn dik ta’ din il-kawża.

31.

Ir-Regolament Nru 4/2009 ma jipprovdix risposta diretta għad-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, fatt li kien qajjem xi kummenti dwar in-nuqqas ta’ ċarezza tiegħu fir-rigward ta’ dan il-punt  ( 14 ).

32.

Fl-opinjoni tiegħi, f’dan ir-regolament jistgħu jinstabu elementi suffiċjenti sabiex tingħata risposta fl-affermattiv għad-domanda preliminari. Ser nipprova nindika għaliex organu pubbliku li pprovda benefiċċji ta’ għajnuna soċjali lil kreditur ta’ manteniment jista’ jitlob, quddiem il-qrati tal-post ta’ residenza abitwali ta’ dan tal-aħħar, kontra d-debitur ta’ dan il-manteniment, il-kreditu ta’ manteniment  ( 15 ) li ġie ttrasferit lilu permezz ta’ surroga legali.

33.

Din ir-risposta timplika li wieħed imur lil hinn mis-sentenza Blijdenstein, li fiha, kif diġà semmejt, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, skont l-Artikolu 5(2) tal-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968, il-forum tar-residenza abitwali tal-kreditur ta’ manteniment jibbenefika biss lil min ikun “personalment rikorrent”  ( 16 ).

34.

F’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja:

–

wara li rreferiet għall-prinċipju, komuni fil-qasam tal-ġurisdizzjoni internazzjonali, li r-regoli li jidderogaw mill-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat tad-domiċilju tal-konvenut għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv, u għall-ostilità tal-Konvenzjoni tal‑1968 kontra l-ġurisdizzjoni tal-qrati tad-domiċilju tar-rikorrent  ( 17 ), ikklassifikat lill-kreditur ta’ manteniment bħala “l-parti l-iktar dgħajfa”, fil-proċeduri intiżi għall-irkupru ta’ dan il-manteniment;

–

iddeċidiet, abbażi ta’ din il-premessa, li “organu pubbliku li jeżerċita azzjoni ta’ rkupru kontra debitur ta’ manteniment ma jinsabx f’sitwazzjoni ta’ inferjorità fir-rigward ta’ dan tal-aħħar”  ( 18 );

–

spjegat li, mill-perspettiva tad-debitur, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni tal‑1968 (li bħala regola ġenerali jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat tad-domiċilju tal-konvenut) iservi sabiex “jipproteġi lill-konvenut, sa fejn ġeneralment dan huwa l-parti l-iktar dgħajfa, minħabba li l-azzjoni tar-rikorrent tkun diretta kontrih”  ( 19 );

–

fl-aħħar nett, żgurat li l-qorti tad-domiċilju tal-konvenut “tinsab fl-aħjar pożizzjoni sabiex tevalwa r-riżorsi ta’ dan tal-aħħar”  ( 20 ).

35.

F’sentenzi sussegwenti, li diġà jirrigwardaw l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 4/2009, il-Qorti tal-Ġustizzja żammet, mill-ġurisprudenza preċedenti tagħha:

–

ir-rilevanza tagħha sabiex tanalizza d-dispożizzjonijiet tar-regolament il-ġdid, inkwantu dawn issostitwixxew dawk tar-Regolament Nru 44/2001  ( 21 );

–

il-konvinzjoni li l-possibbiltà ta’ għażla mogħtija lill-kreditur ta’ manteniment (Artikolu 3 tar-Regolament Nru 4/2009) hija ispirata mill-kwalità tiegħu ta’ “parti dgħajfa” meta huwa jaġixxi bħala rikorrent  ( 22 ).

C.

Argumenti favur bidla fil-ġurisprudenza

36.

Sussegwentement ser nindika l-motivi li, flimkien  ( 23 ), jistgħu jiġġustifikaw l-abbandun tal-kriterju tas-sentenza Blijdenstein, fid-dawl tal-kuntest leġiżlattiv il-ġdid (ir-Regolament Nru 4/2009). F’dan ir-rigward, naqbel mal-Gvern Ġermaniż u ma’ dak Spanjol, kif ukoll mal-Kummissjoni, li jissuġġerixxu din l-istess soluzzjoni.

1.

Sistema ġdida ta’ regoli dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali

a)

Sistema kompleta

37.

L-ewwel nett, l-argument tal-kontinwità bejn strumenti konsekuttivi la hija assoluta u lanqas awtomatika  ( 24 ). It-tkomplija tal-ġurisprudenza preċedenti tkun raġonevoli jekk ma jkunx hemm bidliet leġiżlattivi. Fir-Regolament Nru 4/2009 hemm tali bidliet, anki jekk ma dawn ma humiex evidenti minn sempliċi qari tad-dispożizzjoni applikabbli, jiġifieri, tal-Artikolu 3(b).

38.

B’differenza mill-Konvenzjoni ta’ Brussell u mir-Regolament Nru 44/2001, ir-Regolament Nru 4/2009 ma jissuġġettax l-applikabbiltà tar-regoli tiegħu dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali għar-rekwiżit tad-domiċilju tal-konvenut fi Stat Membru  ( 25 ).

39.

Minn dan l-element normattiv jista’ jiġi dedott l-ewwel argument favur l-aċċess tal-entitajiet pubbliċi legalment issurrogati fil-kreditu ta’ manteniment għall-qrati tal-Istat ta’ residenza tal-kreditur: il-protezzjoni tad-dritt tiegħu  ( 26 ).

40.

Fil-fatt, hekk kif tirrileva l-Kummissjoni  ( 27 ), jekk id-debitur ta’ manteniment ikun iddomiċiljat fi Stat terz, in-nuqqas ta’ ammissibbiltà tat-talba tal-entità pubblika ssurrogata quddiem il-qrati tal-Istat ta’ residenza abitwali tal-kreditur ikun jimplika, b’livell għoli ta’ probabbiltà, li hija jkollha tressaq talba barra mill-Unjoni Ewropea.

41.

Sabiex dan ma jkunx il-każ, ikunu meħtieġa jew ftehim dwar l-għażla tal-forum favur Stat Membru (Artikolu 4), jew is-sottomissjoni taċita għall-qrati ta’ Stat Membru mill-konvenut (Artikolu 5), jew li dan tal-aħħar u l-entità pubblika jkollhom in-nazzjonalità komuni ta’ Stat Membru (Artikolu 6). Il-forum necessitatis tal-Artikolu 7 japplika biss f’każijiet eċċezzjonali, hekk kif jindika dan l-artikolu stess.

42.

L-entità pubblika obbligata tressaq it-talba tagħha quddiem Stat barrani għall-Unjoni Ewropea mhux biss ikollha diffikultajiet addizzjonali fir-rigward tal-proċedura fuq il-mertu  ( 28 ), iżda probabbilment ukoll wara, jekk hija jkollha titlob ir-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni tas-sentenza mogħtija fi Stat ieħor. F’tali ipoteżi, is-sistema applikabbli ma tkunx iktar waħda minn dawk previsti mir-Regolament Nru 4/2009, iżda sistema konvenzjonali (multilaterali jew bilaterali) jew dik stess tal-qorti fejn għandhom jiġu mitluba r-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni ( 29 ).

b)

Sistema li tinkludi kriterji ta’ ġurisdizzjoni internazzjonali alternattivi  ( 30 )

43.

Ir-Regolament Nru 4/2009, minbarra li jneħħi r-rekwiżit ta’ domiċilju tal-konvenut fi Stat Membru għall-applikabbiltà tar-regoli tiegħu, jabbanduna s-sistema tar-regola/eċċezzjoni fis-seħħ fil-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968 u fir-Regolament Nru 44/2001, li kienet tagħti preferenza lill-qorti tad-domiċilju tal-konvenut u kienet timponi interpretazzjoni stretta ta’ forum oħra, b’mod partikolari ta’ dawk li jattribwixxu ġurisdizzjoni minħabba s-suġġett tat-tilwima.

44.

Fir-Regolament Nru 4/2009, ir-residenza abitwali tal-konvenut hija, ċertament, l-ewwel għażla offruta mill-Artikolu 3, madankollu dawk li jsegwuha jikkostitwixxu alternattivi għaliha  ( 31 ).

45.

It-tqegħid tal-kriterji kollha ta’ ġurisdizzjoni tal-Artikolu 3 fuq l-istess livell jippermetti li jitwarrbu, fil-kuntest leġiżlattiv il-ġdid, ir-raġunamenti preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja bbażati fuq il-kontestazzjoni fir-rigward tal-forum tar-rikorrent u fuq il-klasslifikazzjoni tal-konvenut, bħala regola ġenerali, bħala l-parti l-iktar dgħajfa  ( 32 ).

2.

“Kreditur” ma huwiex ekwivalenti għal “rikorrent”

46.

Fis-sentenza R, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-kreditur ta’ manteniment, bħala rikorrent, għandu għad-dispożizzjoni tiegħu diversi forum ta’ ġurisdizzjoni; hija spjegat dan minħabba n-natura tiegħu ta’ “parti dgħajfa” u għaliex l-għan tar-Regolament Nru 4/2009 huwa li jipproteġi l-interessi tiegħu  ( 33 ).

47.

Dawn l-affermazzjonijiet ma jimplikawx li rikorrenti oħra ma jkollhomx l-istess possibbiltà li jagħżlu minn fost il-qrati msemmija fl-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament. Fir-realtà, l-argumentazzjoni tas-sentenza R kienet tikkorrispondi għall-fatti tal-kawża li fir-rigward tagħhom din ingħatat, iżda ma hemmx lok li din is-sentenza tinqara (u, b’estensjoni, ir-Regolament Nru 4/2009 nnifsu) fis-sens li din tillimita l-kriterji ta’ ġurisdizzjoni tal-Artikolu 3 tiegħu biss għall-proċedura li tibda en persona “parti dgħajfa”.

48.

Fir-Regolament Nru 4/2009 ma hemmx ekwivalenza bejn “kreditur” u “rikorrent”  ( 34 ) u lanqas bejn “debitur” u “konvenut”. Fil-fatt, l-Artikolu 8(1) jiddeskrivi sitwazzjoni li fiha d-debitur huwa r-rikorrent u jillimita l-possibbiltà ta’ azzjoni tiegħu għall-Istat Membru ta’ residenza abitwali tal-kreditur (taħt ċerti kundizzjonijiet).

49.

Id-definizzjoni ta’ kreditur – bħal dik ta’ debitur – fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 4/2009 tkopri biss il-persuni fiżiċi, iżda, kif għadni kif għidt, ma hemmx identiċità neċessarja bejn il-figuri ta’ “kreditur” u ta’ “rikorrent”.

50.

Fi kliem ieħor, mill-Artikolu 2(1)(10) tar-Regolament Nru 4/2009 ma jirriżultax li l-organi pubbliċi ssurrogati fil-pożizzjoni tal-kreditur ma għandhomx għad-dispożizzjoni tagħhom iktar forum minn dak tar-residenza abitwali tal-konvenut. L-esklużjoni tal-entità pubblika mid-definizzjoni tal-Artikolu 2(1)(10) tfisser biss li l-indikazzjoni tar-residenza abitwali tagħha (jew sede) f’ċertu Stat Membru ma tiġġustifikax il-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati ta’ dan l-Istat skont l-Artikolu 3(b)  ( 35 ).

51.

Il-possibbiltà li l-kriterji ta’ ġurisdizzjoni jiġu llimitati fir-rigward ta’ organi pubbliċi ġiet ikkunsidata f’mument tal-proċedura leġiżlattiva, iżda ma għaddietx għad-dokument finali. Il-Parlament, fir-Riżoluzzjoni leġiżlattiva tiegħu tat‑13 ta’ Diċembru 2007  ( 36 ), ippropona żewġ testi rilevanti għal dak li huwa rilevanti hawnhekk: (a) fl-Artikolu 2(9) kienu inklużi l-entitajiet pubbliċi fil-kunċett ta’ “debitur”; u (b) f’artikolu ġdid, l-Artikolu 2a, kien previst li dawn l-entitajiet ma kellhomx ikollhom aċċess għal forum differenti mir-residenza abitwali tal-konvenut. Sussegwentement, dawn iż-żewġ proposti tneħħew  ( 37 ).

52.

L-Artikolu 64 tar-Regolament Nru 4/2009 jipprovdi sostenn addizzjonali għall-argument li qiegħed nipproponi, meta jirreferi għall-organi pubbliċi li jitolbu l-ħlas ta’ benefiċċji mogħtija fir-rigward ta’ manteniment:

–

L-Artikolu 64(1), fuq il-linja tal-premessa 14  ( 38 ), jestendi l-kunċett ta’ “kreditur” għal entitajiet pubbliċi, li jistgħu jressqu talbiet għal rikonoxximent jew għal eżekuzzjoni, jew għal exequatur, jekk ikun il-każ  ( 39 ).

–

L-Artikolu 64(3), li jitlaq minn din il-premessa, jikkorrispondi l-locus standi mogħti ma’ żewġ tipi ta’ sentenzi, li fosthom dik ta’ interess hawnhekk hija dik “mogħtija kontra debitur wara l-applikazzjoni ta’ korp pubbliku li jitlob il-ħlas ta’ benefiċċji pprovduti minflok manteniment”. Peress li każ normali jkun li t-talba għal rikonoxximent, għal eżekuzzjoni jew għal exequatur titressaq fl-Istat ta’ residenza abitwali tal-konvenut, is-sentenza inkwistjoni tkun ingħatat, attwalment, fi Stat ieħor.

53.

B’hekk, ir-Regolament Nru 4/2009 jippermetti, anki jekk b’mod impliċitu, li l-entitajiet pubbliċi jużaw forum ta’ ġurisdizzjoni differenti mir-residenza abitwali tad-debitur.

3.

L-għanijiet tar-Regolament Nru 4/2009

54.

Hekk kif diġà enfasizzajt, ir-Regolament Nru 4/2009 huwa intiż, b’mod ġenerali, li jipproteġi lill-kreditur ta’ manteniment. Dan huwa stabbilit fil-premessa 15 tiegħu, li torbot dan l-għan ma’ dak li jiġi żgurat l-irkupru effettiv tal-krediti ta’ manteniment f’każijiet transkonfinali  ( 40 ).

55.

Għal dan il-għan, ikun aħjar li l-azzjoni ta’ rkupru jew ta’ rimbors tal-entitajiet pubbliċi ssurrogati legalment fil-pożizzjoni tal-kreditur ta’ manteniment tkun tista’ titressaq fil-post ta’ residenza abitwali ta’ dan tal-aħħar. L-irkupru tal-krediti ta’ manteniment jiġi għalhekk iffaċilitat peress li, ta’ spiss, dan il-post ikun ukoll dak tas-sede tal-entità pubblika  ( 41 ).

56.

Jista’ jiġi argumentat li l-fatt li tkun permessa f’dawn it-termini l-azzjoni proċedurali tal-organi pubbliċi ma jiffavorixxix lill-kreditur innifsu; lanqas ma huwa probabbli li b’dan il-mod jiġi inċentivat il-ħlas ta’ ħlasijiet bil-quddiem fir-rigward tad-dritt ta’ manteniment tal-kreditur. Infakkar li dan kien ġie allegat mill-qorti tar-rinviju fil-kawża Blijdenstein u li l-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet dan l-argument, filwaqt li enfasizzat li l-organi pubbliċi jagħtu ħlasijiet bil-quddiem bi twettiq tal-obbligi legali tagħhom  ( 42 ).

57.

Ir-Regolament Nru 4/2009 jiffoka, l-ewwel nett, fuq il-kreditur persuna fiżika, iżda dan ma jfissirx li, bilfors, dan jillimita l-għan li jiġi żgurat l-irkupru tal-krediti (f’każijiet transkonfinali) għal dawk li huma dovuti lil dan il-kreditur, meta tkun seħħet surroga legali favur entità pubblika.

58.

Barra minn hekk, l-interpretazzjoni li qiegħed nissuġġerixxi ssaħħaħ il-protezzjoni tal-kreditur, billi tagħti lir-regoli ta’ ġurisdizzjoni tar-Regolament Nru 4/2009 ċertu effett dissważiv fir-rigward tad-debitur, li jkun konxju mill-fatt li huwa jista’ jiġi mħarrek barra mir-residenza abitwali tiegħu, inkluż minn entità pubblika.

59.

B’dan il-mod ikun hemm bidla kwalitattiva fir-rigward tax-xenarju preċedenti, previst fis-sentenza Blijdenstein. F’dik is-sitwazzjoni, filwaqt li l-entità pubblika kienet tipprovdi l-benefiċċji ta’ għajnuna lill-kreditur ta’ manteniment, id-debitur (imħarrek għaliex ma kienx iħallashom) ibbenefika mill-vantaġġ tal-forum. Dan l-iżbilanċ jista’, u għandu, jiġi kkoreġut.

60.

Hekk kif diġà ġie indikat  ( 43 ) fil-kummenti relatati mas-sentenza Blijdenstein u hekk kif ifakkru l-partijiet fl-osservazzjonijiet tagħhom, il-fatt li l-entità pubblika tiġi pprojbita milli tressaq it-talba tagħha fil-post ta’ residenza tal-kreditur tal-manteniment ma jinċentivax lid-debitur iwettaq, b’mod volontarju, l-obbligi tiegħu  ( 44 ).

4.

Argumenti addizzjonali oħra

61.

Favur l-argument li qiegħed nipproponi timmilita raġuni oħra, forsi ta’ inqas importanza teoretika, madankollu ta’ traxxendenza prattika: li jiġi żgurat li, sa fejn ikun possibbli, il-qorti tapplika l-liġi tagħha stess.

62.

Invokat ukoll fil-kuntest tas-sentenza Blijdenstein  ( 45 ), dan l-argument ma kienx għaldaqstant ġie aċċettat mill-Qorti tal-Ġustizzja, peress li dak iż-żmien ma kienx jeżisti strument dwar il-liġi applikabbli fil-qasam ta’ obbligu ta’ manteniment komuni għall-Istati Membri  ( 46 ).

63.

Illum, fir-rigward ta’ dawn l-Istati (bl-eċċezzjoni tad-Danimarka) japplika l-Protokoll ta’ Den Haag dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi ta’ manteniment, approvat mill-Unjoni, li l-Artikolu 3 tiegħu jipprevedi, bħala regola, l-applikazzjoni tal-liġi tal-Istat tar-residenza abitwali tal-kreditur ta’ manteniment  ( 47 ).

64.

Bl-istess mod, il-fatt li l-entità pubblika titħalla tressaq talba fil-post ta’ residenza abitwali tal-kreditur ta’ manteniment iwassal għall-paralleliżmu forum/ius, għaliex, hekk kif diġà indikajt, normalment dan il-post ikun ukoll is-sede tal-entità. Infakkar li, skont l-Artikolu 64(2) tar-Regolament Nru 4/2009, “[i]d-dritt ta’ korp pubbliku li jaġixxi minflok individwu li lilu huwa dovut manteniment jew li jfittex ir-rimborż ta’ benefiċċji pprovduti lill-kreditur minflok manteniment għandu jkun irregolat mil-liġi li għaliha huwa soġġett il-korp”.

65.

Fl-aħħar nett, il-fatt li f’dawn il-każijiet jiġi aċċettat bħala kriterju ta’ ġurisdizzjoni dak tar-residenza abitwali tal-kreditur huwa ġġustifikat għal raġunijiet proċedurali ta’ prossimità u ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, bl-istess mod bħall-forum tar-residenza abitwali tad-debitur: huma alternattivi għal xi raġuni. Dawn ir-raġunijiet ma jispiċċawx meta ma jkunx il-kreditur innifsu li jkun qiegħed iressaq it-talba, iżda persuna oħra (pubblika) li ssurrogat fid-drittijiet tiegħu.

66.

Il-qorti tal-post ta’ residenza abitwali tal-kreditur tinsab fl-aħjar pożizzjoni sabiex tiddetermina l-ħtiġijiet ta’ dan tal-aħħar; għalhekk, hija tinsab ukoll fl-aħjar pożizzjoni sabiex tiddetermina dak li tista’, b’mod partikolari, titlob l-entità ssurrogata fil-kreditu tal-kreditur ta’ manteniment  ( 48 ).

5.

Konsegwenzi fuq id-debitur?

67.

Fl-aħħar nett, inżid preċiżazzjoni dwar l-effetti, fir-rigward tad-debitur, tal-fatt li l-organu pubbliku ssurrogat fil-kreditu tal-kreditur jista’ jressaq talba fl-Istat tar-residenza abitwali ta’ dan tal-aħħar. Għaliha jirreferu wkoll il-partijiet li intervenew fil-proċedura preliminari.

68.

Il-fatt li tiġi aċċettata din il-possibbiltà ma jpoġġix lid-debitur konvenut f’pożizzjoni ta’ żvantaġġ addizzjonali: il-qorti adita bit-talba imressqa kontrih tkun, fl-aħħar mill-aħħar, l-istess bħal dik li setgħet tiġi adita mill-kreditur ta’ manteniment, bħala persuna kkonċernata direttament.

D.

Kunsiderazzjonijiet sussidjarji

69.

Jekk, kontra l-argument li qiegħed insostni, il-Qorti tal-Ġustizzja tagħżel li tikkonferma l-linja tas-sentenza Blijdenstein, naħseb, sussidjarjament, li hija jkollha tippreċiża l-portata tagħha f’żewġ aspetti:

–

il-forum tar-residenza abitwali tal-kreditur ta’ manteniment ma għandux ikun limitat għall-azzjoni li huwa jressaq personalment  ( 49 ). Tali limitazzjoni, fil-qari l-iktar litterali tagħha, twassal għar-riżultat illoġiku li jiġi eskluż, pereżempju, fir-rigward tal-kustodju legali tal-persuna inabilitata (il-kustodju jista’ jkun persuna fiżika jew ġuridika) il-benefiċċju li jkun jista’ jitlob manteniment fil-post ta’ residenza abitwali tal-persuna taħt kustodja;

–

ma għandux jiġi kkonfermat li “il-kreditur ta’ manteniment, li l-ħtiġijiet tiegħu tkoprew permezz tal-benefiċċji ta’ dan l-organu pubbliku, ma jinsabx iktar f’sitwazzjoni finanzjarja prekarja”  ( 50 ). Din l-affermazzjoni tista’ twassal sabiex il-kriterju ta’ ġurisdizzjoni jkun jiddependi fuq ir-riżorsi tar-rikorrent (jew il-kreditur ta’ manteniment, jew it-terz li jissuroga fil-kreditu tiegħu, kemm jekk dan ikun persuna fiżika kif ukoll jekk dan ikun persuna ġuridika), sakemm ikollha tiġi evalwata, każ b’każ, is-sitwazzjoni ta’ prekarjetà tiegħu.

V.

Konklużjoni

70.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li tingħata r-risposta li ġejja lill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja):