2025/0331 (NLE)
Voorstel voor een
UITVOERINGSBESLUIT VAN DE RAAD
tot wijziging van Uitvoeringsbesluit (EU) (ST 12319/21 INIT; ST 12319/21 ADD 1) van 29 oktober 2021 betreffende de goedkeuring van de beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan voor Roemenië
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, en met name artikel 20, lid 1,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)Nadat Roemenië op 31 mei 2021 zijn nationale herstel- en veerkrachtplan had ingediend, heeft de Commissie de Raad een voorstel voor een positieve beoordeling voorgelegd. Op 29 oktober 2021 heeft de Raad de positieve beoordeling goedgekeurd door middel van een uitvoeringsbesluit (“het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021”). Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 is gewijzigd bij het uitvoeringsbesluit van de Raad van 8 december 2023.
(2)Op 12 september 2025 heeft Roemenië bij de Commissie een met redenen omkleed verzoek ingediend om een voorstel te doen tot wijziging van het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 overeenkomstig artikel 21, lid 1, van Verordening (EU) 2021/241, omdat het herstel- en veerkrachtplan vanwege objectieve omstandigheden gedeeltelijk niet langer haalbaar was. Op basis daarvan heeft Roemenië een gewijzigd herstel- en veerkrachtplan ingediend.
Wijzigingen op basis van artikel 21 van Verordening (EU) 2021/241
(3)De wijzigingen van het herstel- en veerkrachtplan die Roemenië op grond van objectieve omstandigheden heeft ingediend, hebben betrekking op 147 maatregelen.
(4)Roemenië heeft toegelicht dat één maatregel vanwege prijsstijgingen gedeeltelijk niet langer haalbaar is. Dit betreft C13.I1. Op basis hiervan heeft Roemenië verzocht deze maatregel te wijzigen. Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(5)Roemenië heeft toegelicht dat vijf maatregelen vanwege verstoringen in de toeleveringsketen gedeeltelijk niet langer haalbaar zijn. Dit betreft C6.I4; C15.I9; C15.I11; C15.I16; C16.I5. Op basis hiervan heeft Roemenië verzocht deze maatregelen te wijzigen. Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(6)Roemenië heeft toegelicht dat 62 maatregelen gedeeltelijk niet langer haalbaar zijn vanwege onvoorziene omstandigheden of aanzienlijke vertragingen in de uitvoering die buiten de macht van de lidstaat vallen, waaronder kwesties in verband met prestaties van de contractanten en belemmeringen voor de voortgang van de maatregelen die ertoe hebben geleid dat de oorspronkelijke planning niet haalbaar was. Hierbij gaat het om maatregelen die in hun huidige vorm gedeeltelijk niet langer haalbaar zijn vanwege een gebrek aan of onvoldoende vraag. Dit betreft C1.R2; C1.I1; C1.I2; C1.I4; C1.I5; C2.I1; C2.I2; C2.I3; C2.I4; C3.I1; C3.I2; C3.I3; C4.I1; C4.I2; C4.I3; C5.I1; C5.I2; C5.I4; C6.I2; C6.I3; C7.I3; C7.I4; C7.I9; C8.I1; C8.I3; C8.I4; C8.I5; C8.I7; C8.I10; C9.R1; C9.I4; C10.R5; C10.I2; C10.I4; C11.R1; C11.I1; C11.I2; C11.I4; C11.I5; C11.I6; C11.I7; C12.I1; C12.I2; C13.I2; C13.I4; C14.R4; C14.R6; C14.I4; C15.R2; C15.R4; C15.I1; C15.I2; C15.I3; C15.I4; C15.I6; C15.I8; C15.I10; C15.I13; C15.I14; C15.I17; C15.I18 en C16.I7. Op basis hiervan heeft Roemenië verzocht deze maatregelen te wijzigen. Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(7)Roemenië heeft toegelicht dat 12 maatregelen zijn gewijzigd om betere alternatieven uit te voeren, om zo de oorspronkelijke ambitie ervan te bereiken. Dit betreft C5.R1; C6.I5; C8.I8; C8.R1; C9.R2; C9.R4; C9.I2; C9.I3; C9.I5; C14.R5; C15.R7; C16.I4. Op basis hiervan heeft Roemenië verzocht de bovengenoemde maatregelen te wijzigen. Aangezien die omstandigheden een wijziging van de maatregelen rechtvaardigen, moet het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(8)Roemenië heeft toegelicht dat 52 maatregelen zijn gewijzigd om betere alternatieven uit te voeren waarmee de administratieve last kan worden verminderd en het uitvoeringsbesluit van de Raad kan worden vereenvoudigd, maar waarmee de doelstellingen van die maatregelen nog steeds worden gehaald. Dit betreft C1.I6; C2.R1; C2.R2; C3.R1; C4.R1; C4.R2; C6.R1; C6.R2; C6.R3; C6.R4; C6.R6; C7.I2; C7.I5; C7.I6; C7.I8; C7.I10; C7.I11; C7.I12; C7.I13; C7.I14; C7.I15; C7.I16; C7.I17; C7.I18; C7.I19; C9.I1; C9.I8; C9.I9; C9.I10; C10.R1; C10.R2; C10.R3; C10.R4; C10.I1; C10.I3; C11.R3; C12.R1; C12.R3; C13.R1; C13.R2; C13.R3; C13.R4; C13.I3; C14.R1; C14.R2; C14.R3; C14.R7; C14.R8; C15.R1; C15.I5; C16.R1 en C16.R2. Op basis hiervan heeft Roemenië verzocht deze maatregelen te wijzigen. Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(9)Roemenië heeft verzocht vanwege objectieve omstandigheden 15 maatregelen te schrappen. Dit betreft C1.I3; C1.I7; C4.I4; C5.I3; C9.I6; C9.I7; C14.I1; C14.I2; C14.I3; C15.I7; C15.I12; C15.I15; C16.I1; C16.I3 en C16.I6. Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(10)Naar aanleiding van de wijzigingen van maatregelen overeenkomstig artikel 21 van Verordening (EU) 2021/241 en de daarmee verband houdende vermindering van de onderliggende kosten, heeft Roemenië verzocht de middelen te mogen gebruiken die zijn vrijgekomen door de schrapping van maatregelen en de verlaging van het uitvoeringsniveau ervan. Op basis hiervan heeft Roemenië verzocht 20 nieuwe maatregelen toe te voegen: C3.I1a (Bouw van centra voor vrijwillige afvalinzameling op districtsniveau of op het niveau van de stad/gemeente); C4.I3a (Duurzamer maken van de wegeninfrastructuur op het TEN-T-netwerk, tolheffing, verkeersbeheer en verkeersveiligheid); C5.I1a (Oprichting van een renovatiegolffonds ter financiering van werkzaamheden ter verhoging van de energie-efficiëntie van het bestaande gebouwenbestand); C6.I4a (Nieuwe opslagcapaciteit voor elektriciteit); C6.I5a (Het waarborgen van energie-efficiëntie in de industriële sector); C7.I19a (Regelingen voor bij- en omscholing van werknemers in bedrijven); C8.I11 (Kapitaalinjectie in de Nationale Ontwikkelingsbank), C9.R2a (Stroomlijning van de governance van onderzoek, ontwikkeling en innovatie); C9.I2.2a (Financiële instrumenten voor de particuliere sector); C9.I3.1a (Steunregelingen voor de particuliere sector); C9.I5a (Oprichting van kenniscentra); C10.I3a (Renovatie van openbare gebouwen ter ondersteuning van een betere openbare dienstverlening door bestuurlijke territoriale eenheden); C11.R3a (Hervorming van het financieringssysteem voor de culturele sector); C12.I3 (Openbare ziekenhuizen); C12.I4 (Modernisering van de dringende medische zorg), C15.I1a (Bouw en uitrusting van crèches); C15.I10a (Aanleg van het netwerk van groene scholen); C15.I16a (Digitalisering van universiteiten en hun voorbereiding op de digitale beroepen van de toekomst); C16.I4a (Subsidievoucherregeling om de uitrol van hernieuwbare energie door huishoudens te versnellen); C16.I8 (Toewijzing voor “Contracts for Difference”). Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.
Verdeling van mijlpalen en streefdoelen
(11)De verdeling van mijlpalen en streefdoelen in tranches moet worden gewijzigd om rekening te houden met de door Roemenië voorgestelde wijzigingen van het herstel- en veerkrachtplan en het door Roemenië voorgestelde indicatieve tijdschema.
Beoordeling door de Commissie
(12)De Commissie heeft het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan beoordeeld aan de hand van de criteria van artikel 19, lid 3, van Verordening (EU) 2021/241.
Bijdrage aan het groeipotentieel, het scheppen van banen en de economische, sociale en institutionele veerkracht
(13)Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt c), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.3 van bijlage V daarbij, zal het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan naar verwachting een hoge impact (score A) hebben op de versterking van het groeipotentieel, op het scheppen van banen en op de economische, sociale en institutionele veerkracht van Roemenië, waarmee wordt bijgedragen tot de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten, onder meer door de bevordering van beleid inzake kinderen en jongeren, en op het verzachten van de economische en sociale gevolgen van de COVID-19-crisis, waardoor de economische, sociale en territoriale cohesie en de convergentie binnen de Unie worden bevorderd.
(14)De wijzigingen van de bijdrage aan de economische, sociale en institutionele veerkracht hebben betrekking op de toewijzing voor de nieuwe maatregelen C8.I11 (Kapitaalinjectie in de Nationale Ontwikkelingsbank) en C12.I4 (Modernisering van de dringende medische zorg), met name door maatregelen op te nemen om het groeipotentieel te ondersteunen door het beschikbare niveau van overheidssteun structureel aan te passen om marktfalen aan te pakken, en respectievelijk maatregelen om de veerkracht op het gebied van gezondheid te ondersteunen door de dringende medische zorg te moderniseren.
Bijdrage aan de groene transitie, met inbegrip van biodiversiteit
(15)Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt e), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.5 van bijlage V daarbij, bevat het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan maatregelen die in hoge mate (score A) bijdragen aan de groene transitie, met inbegrip van biodiversiteit, of aan de aanpak van de daaruit voortvloeiende uitdagingen. De maatregelen ter ondersteuning van de klimaatdoelstellingen vertegenwoordigen 40,6 % van de totale toewijzing voor het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan en 97,6 % van de totale geraamde kosten van de maatregelen in het REPowerEU-hoofdstuk, berekend volgens de in bijlage VI bij Verordening (EU) 2021/241 beschreven methode. Overeenkomstig artikel 17 van Verordening (EU) 2021/241 is het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan in overeenstemming met de informatie die is opgenomen in het nationaal energie- en klimaatplan 2021-2030.
(16)De wijzigingen van de bijdrage aan de groene transitie hebben betrekking op de wijzigingen van 39 maatregelen: C1.I4, C1.I5, C2.I1, C2.I2, C2.I3, C3.I1, C3.I2, C3.I3, C4.I1, C4.I2, C4.I3, C4.I4, C5.I1, C5.I3, C6.I2, C6.I3, C6.I4, C6.I5, C9.I2, C10.I1, C10.I2, C10.I3, C11.I2, C11.I4, C12.I1, C12.I2, C13.I1, C13.I2, C15.I1, C15.I6, C15.I7, C15.I10, C15.I12, C15.I17, C16.I1, C16.I3, C16.I4, C16.I5 en C16.I7. In het algemeen leiden de wijzigingen van het herstel- en veerkrachtplan van Roemenië als gevolg van de verschillen in klimaattagging van de verhoogde maatregel en de verlaagde maatregelen tot een nettoverlaging van de totale bijdrage aan het klimaatstreefdoel van het plan met 3,5 procentpunten, van 44,1 % tot 40,61 %. De maatregelen met betrekking tot de groene transitie, met inbegrip van biodiversiteit, in het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan, met inbegrip van het REPowerEU-hoofdstuk, hebben een blijvend effect, aangezien de maatregelen gericht zijn op structurele veranderingen om de algehele afhankelijkheid van Roemenië van fossiele brandstoffen te verminderen en op grotere energiebesparingen door over te schakelen op groene technologieën, met name technologieën met betrekking tot hernieuwbare energiebronnen en bevordering van duurzame praktijken in verschillende sectoren. Hierdoor dragen ze ook bij aan het behalen van de streefdoelen voor 2030-2050 en de doelstelling van klimaatneutraliteit van de EU tegen 2050. De beperkte reikwijdte van deze wijzigingen verandert niets aan de algemene beoordeling van dit criterium.
Bijdrage aan de digitale transitie
(17)Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt f), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.6 van bijlage V daarbij, bevat het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan maatregelen die in hoge mate (score A) bijdragen tot de digitale transitie of tot de aanpak van de daaruit voortvloeiende uitdagingen. De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen inzake digitalisering zijn goed voor 21,30 % van de totale toewijzing voor het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan, berekend volgens de in bijlage VII bij die verordening beschreven methode.
(18)De wijzigingen van de bijdrage aan de digitale transitie hebben betrekking op de verlaging van de toewijzing voor 29 maatregelen: C1.I4, C1.I7, C3.I1, C3.I3, C4.I1, C4.I2, C4.I3, C6.I.4, C7.I3, C7.I4, C7.I5, C7.I8, C7.I9, C7.I15, C7.I17, C7.I18, C7.I19, C9.I2, C9.I3, C10.I2, C10.I4, C11.I1, C12.I2, C15.I2, C15.I4, C15.I6, C15.I13, C15.I14 en C16.I5. In het algemeen leiden de wijzigingen van het herstel- en veerkrachtplan van Roemenië als gevolg van de verschillen in digitale tagging van de verhoogde maatregel en de verlaagde maatregelen tot een nettoverlaging van de totale bijdrage aan het digitale streefdoel van het plan met 0,5 procentpunten, van 21,8 % tot 21,3 %. De beperkte reikwijdte van deze wijzigingen verandert niets aan de algemene beoordeling van dit criterium.
Bijdrage aan de REPowerEU-doelstellingen
(19)Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt d bis), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.12 van bijlage V daarbij, zal het REPowerEU-hoofdstuk naar verwachting daadwerkelijk en in hoge mate (score A) bijdragen tot de energiezekerheid, de diversificatie van de energievoorziening van de Unie, een toename van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en van de energie-efficiëntie, een verhoging van de opslagcapaciteit voor energie of tot de noodzakelijke vermindering van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vóór 2030.
(20)De wijzigingen van de bijdrage aan de REPowerEU-doelstellingen hebben betrekking op de toewijzing voor de nieuwe maatregel C16.I8 (Toewijzing voor “Contracts for Difference”), door investeringen ter ondersteuning van projecten voor de opwekking van hernieuwbare energie op te nemen, die de snelle uitrol van schone-energietechnologieën stimuleren en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen.
Kosten
(21)Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt i), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.9 van bijlage V daarbij, is de in het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan verstrekte motivering voor het bedrag van de geraamde totale kosten van het herstel- en veerkrachtplan in redelijke mate (score B) redelijk en aannemelijk, in overeenstemming met het kostenefficiëntiebeginsel, en staan de kosten in verhouding tot de verwachte nationale economische en sociale gevolgen.
(22)Uit de verstrekte informatie blijkt dat de beoordeling van de kostenramingen voor de nieuwe maatregelen en voor de bestaande maatregelen waarvan de wijzigingen een nieuwe kostenbeoordeling met zich meebrachten, aantoont dat de meeste kosten redelijk en aannemelijk zijn. Slechts in enkele gevallen waren de details over de methode en aannames die werden gebruikt om de kostenramingen te maken beperkt, deels vanwege de nieuwheid van de maatregelen. Hierdoor is een score A voor dit beoordelingscriterium uitgesloten. Bovendien waren de wijzigingen in de kostenramingen voor de andere gewijzigde maatregelen gerechtvaardigd, evenredig met de nieuwe herziene streefdoelen en onderbouwd met gedetailleerde berekeningen en bewijzen, en als zodanig werden de redelijkheid en aannemelijkheid van deze kostenramingen niet gewijzigd ten opzichte van het oorspronkelijke herstel- en veerkrachtplan. Tot slot stroken de geraamde totale kosten van het herstel- en veerkrachtplan met het kostenefficiëntiebeginsel en staan zij in verhouding tot de verwachte nationale economische en sociale gevolgen.
Eventuele andere beoordelingscriteria
(23)De Commissie is van oordeel dat de door Roemenië voorgestelde wijzigingen geen invloed hebben op de positieve beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan in het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 betreffende de goedkeuring van de beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan voor Roemenië met betrekking tot de relevantie, doeltreffendheid, efficiëntie en samenhang van het herstel- en veerkrachtplan aan de hand van de beoordelingscriteria van artikel 19, lid 3, punten a), b), d), d bis), g), h), j) en k).
Positieve beoordeling
(24)De Commissie heeft het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan positief beoordeeld en concludeert dat het plan op bevredigende wijze voldoet aan de beoordelingscriteria van Verordening (EU) 2021/241. Nu moeten, overeenkomstig artikel 20, lid 2, van en bijlage V bij die verordening, de hervormings- en investeringsprojecten die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan worden vastgelegd, alsook de relevante mijlpalen, streefdoelen en indicatoren en het bedrag dat door de Unie beschikbaar wordt gesteld voor de uitvoering van het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan.
(25)Dit besluit moet eventuele procedures met betrekking tot verstoringen van de werking van de interne markt onverlet laten, en met name krachtens de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Het doet geen afbreuk aan het vereiste dat de lidstaten de maatregelen overeenkomstig het Unie- en nationale recht uitvoeren en met name, uit hoofde van artikel 108 van het Verdrag, de Commissie op de hoogte brengen van voorgenomen steunmaatregelen.
Financiële bijdrage
(26)De totale kosten van het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan van Roemenië worden geraamd op 21 410 527 593 EUR. Aangezien het bedrag van de geraamde totale kosten van het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan hoger is dan de geactualiseerde maximale financiële bijdrage die voor Roemenië beschikbaar is, moet de overeenkomstig artikel 4 bis van Verordening (EU) 2021/1755 van het Europees Parlement en de Raad en artikel 20, lid 4, en artikel 21 bis, lid 6, van Verordening (EU) 2021/241 bepaalde financiële bijdrage die aan het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan van Roemenië is toegewezen, gelijk zijn aan 13 566 055 514 EUR. De aan Roemenië ter beschikking gestelde financiële bijdrage blijft derhalve ongewijzigd.
Leningen
(27)Om aanvullende hervormingen en investeringen te ondersteunen, werd krachtens het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 een steun via leningen van in totaal 14 931 380 419 EUR ter beschikking gesteld aan Roemenië. Na de schrapping of de verlaging van het uitvoeringsniveau van C1.I1; C1.I2; C1.I3; C1.I4a; C1.I7; C2.I4a; C3.I2; C4.I3; C4.I4; C5.I1; C5.I3; C6.I2; C6.I3; C6.I4; C7.I18; C9.I2a; C9.I6; C9.I7; C10.I2; C10.I3; C10.I4; C11.I1; C15.I13; C15.I15; C15.I17 en C16.I6 heeft Roemenië op grond van artikel 21 van Verordening 2021/241 verzocht een deel van de vrijgekomen leningsmiddelen te gebruiken om nieuwe maatregelen te ondersteunen of om het uitvoeringsniveau van bestaande maatregelen van het herstel- en veerkrachtplan te verhogen. Het bedrag van de geraamde totale kosten van het herstel- en veerkrachtplan ligt lager dan de gecombineerde financiële bijdrage die ter beschikking van Roemenië is gesteld en de steun via leningen die krachtens het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 ter beschikking van Roemenië was gesteld. De totale steun via leningen die ter beschikking van Roemenië is gesteld, moet dan ook worden verlaagd tot 7 844 472 079 EUR.
(28)Het bedrag van de financiële bijdrage voor Roemenië moet in dit besluit worden bepaald overeenkomstig artikel 20 van Verordening (EU) 2021/241 en het bedrag van de lening moet in dit besluit worden vastgesteld overeenkomstig artikel 20, lid 5, punt h), van Verordening (EU) 2021/241. Op grond van het overeenkomstig artikel 24, lid 8, van Verordening (EU) 2021/241 vastgestelde uitvoeringsbesluit van de Commissie van 18 december 2024 tot verlaging van het bedrag van de tweede tranche van de steun via leningen voor Roemenië is de lening echter met 10 772 581 EUR verlaagd en kan Roemenië de Commissie niet om betaling ervan verzoeken.
(29)Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. Ter wille van de duidelijkheid moet de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 volledig worden vervangen,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Goedkeuring van de beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan
De beoordeling van het gewijzigde herstel- en veerkrachtplan van Roemenië op grond van de criteria van artikel 19, lid 3, van Verordening (EU) 2021/241 wordt goedgekeurd.
Artikel 2
Wijzigingen
Het uitvoeringsbesluit van de Raad van 29 oktober 2021 betreffende de goedkeuring van de beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan voor Roemenië wordt als volgt gewijzigd:
1) in artikel 3 wordt lid 1 vervangen door:
“1. De Unie stelt Roemenië een lening van maximaal 7 844 472 079 EUR ter beschikking”;