Bruksela, dnia 16.5.2025

COM(2025) 235 final

2025/0114(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Rady Światowej Organizacji Celnej w odniesieniu do zalecenia WCO, przyjętego na podstawie art. 16 konwencji HS, w sprawie zmiany systemu zharmonizowanego


UZASADNIENIE

1.    Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji ustalającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii na forum Rady Światowej Organizacji Celnej w związku z zamierzonym przyjęciem projektu zalecenia dotyczącego zmiany nomenklatury systemu zharmonizowanego (HS).

2.    Kontekst wniosku

2.1.    Międzynarodowa konwencja w sprawie zharmonizowanego systemu określania i kodowania towarów

Międzynarodowa konwencja w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów („umowa”) ma na celu ułatwianie handlu międzynarodowego oraz gromadzenia, porównywania i analizy danych statystycznych, w szczególności tych dotyczących handlu międzynarodowego. Zawiera ona jako załącznik nomenklaturę HS, stanowiącą międzynarodowy zharmonizowany system, który umożliwia uczestniczącym państwom klasyfikowanie towarów będących przedmiotem handlu do celów celnych na wspólnej podstawie. W szczególności nomenklatura HS obejmuje opis towarów pojawiających się w pozycjach i podpozycjach oraz związane z nimi kody numeryczne oparte na systemie 6-cyfrowym. Nomenklatura HS jest poddawana przeglądowi co pięć lat 1 . Jest ona stosowana przez ponad 190 administracji na całym świecie; w związku z tym ponad 98 % wszystkich towarów będących przedmiotem obrotu na świecie jest klasyfikowanych według tej nomenklatury.

Umowa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1988 r.

Unia Europejska i wszystkie państwa członkowskie są stronami tej umowy 2 .

2.2.    Światowa Organizacja Celna (WCO)

Światowa Organizacja Celna (WCO), utworzona w 1952 r. jako Rada Współpracy Celnej, jest niezależnym organem międzyrządowym, którego zadaniem jest zwiększanie skuteczności i efektywności administracji celnych. WCO oferuje swoim członkom szereg konwencji i innych instrumentów międzynarodowych, jak również pomoc techniczną i usługi szkoleniowe. Obecnie WCO reprezentuje 186 administracji celnych z całego świata.

Organem zarządzającym WCO jest Rada, która przy realizacji swojej misji opiera się na kompetencjach i umiejętnościach Sekretariatu oraz szeregu komitetów technicznych i doradczych.

Komitetem technicznym WCO odpowiedzialnym za prace przygotowawcze związane z umową jest Komitet Systemu Zharmonizowanego. Jego główne zadania są następujące:

·zapewnienie jednolitej interpretacji i jednolitego stosowania tekstów prawnych systemu zharmonizowanego, w tym poprzez rozstrzyganie sporów dotyczących klasyfikacji między umawiającymi się stronami, a tym samym ułatwianie handlu;

·proponowanie zmian i aktualizacji systemu zharmonizowanego w celu odzwierciedlenia rozwoju technologii i zmian w strukturze handlu, jak również innych potrzeb użytkowników systemu zharmonizowanego;

·promowanie szerokiego stosowania systemu zharmonizowanego oraz analizowanie kwestii ogólnych i zagadnień politycznych z nim związanych.

Rada WCO rozpatruje wnioski w sprawie zmian w umowie przygotowywane przez Komitet Systemu Zharmonizowanego i może zalecać te zmiany umawiającym się stronom. Zmiany zalecane przez Radę WCO uznaje się za przyjęte, jeżeli żadna z umawiających się stron nie zgłosi sprzeciwu w terminie sześciu miesięcy od otrzymania powiadomienia.

Stanowiska, jakie ma zająć Unia w WCO w odniesieniu do HS, są koordynowane z państwami członkowskimi. Unia i jej państwa członkowskie mają w Radzie WCO wspólnie tylko jeden głos.

2.3.    Planowany akt Rady WCO

Na swojej 145./146. sesji (w dniach 26–28 czerwca 2025 r.) Rada WCO ma przyjąć zalecenie dotyczące zmian w nomenklaturze HS zgodnie z art. 16 konwencji HS („planowany akt”). Zmieniona nomenklatura HS wejdzie w życie w 2028 r.

Zalecenie przygotowano na siedemdziesiątej piątej sesji Komitetu Systemu Zharmonizowanego w dniach 10–21 marca 2025 r.

Projekt zalecenia obejmuje 299 zestawów zmian w nomenklaturze HS, które mają na celu odzwierciedlenie ewolucji struktur handlu, rozwoju nowych technologii oraz potrzeby modernizacji lub dostosowania nomenklatury, aby uwzględnić kwestie społeczne, środowiskowe i związane z bezpieczeństwem oraz ułatwić kontrolę i monitorowanie konkretnych produktów. W szczególności proponowane zmiany:

–uproszczą nomenklaturę dzięki usunięciu pozycji i podpozycji charakteryzujących się niskim poziomem wymiany handlowej, co pozwoli na utrzymanie systemu HS w stanie uaktualnionym i zgodnym z trendami rozwoju produktów;

–zapewnią wsparcie w dziedzinach wykraczających poza obszar ceł, takich jak administracja, przemysł i ochrona społeczeństwa (przepisy dotyczące odpadów z tworzyw sztucznych, uwzględnienie szczepionek i grup produktów związanych ze zdrowiem, które bezpośrednio zaspakajają potrzeby uwydatnione podczas pandemii, grup produktów o rosnącym znaczeniu dla przemysłu rolnego, mieszanek wzbogacających żywność itp.);

–ułatwią klasyfikację zgodnie z mającymi zastosowanie normami międzynarodowymi poprzez uwzględnienie nowych produktów lub zmian w składzie produktów (suplementy diety, rowery elektryczne, półprzewodniki i przetworniki, roboty sprzątające, drony itp.);

–doprowadzą do lepszego wzajemnego dostosowania francuskiej i angielskiej wersji nomenklatury w celu zapewnienia jej jednolitego stosowania i ograniczenia istniejących lub potencjalnych rozbieżności w klasyfikacji;

–ułatwią zwalczanie nadużyć finansowych i nielegalnego handlu oraz ochronę zdrowia i środowiska poprzez utworzenie pozycji i podpozycji w różnych obszarach (nielegalna produkcja środków odurzających, produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, szczepionki, pompy ciepła, automaty do zwrotu opakowań itd.).

Propozycje zmian zostały przedłożone przez organizacje międzynarodowe (FAO, konwencję bazylejską, konwencję rotterdamską, WHO, OECD, dialog WTO na temat zanieczyszczenia tworzywami sztucznymi, Międzynarodowy Organ Kontroli Środków Odurzających przy ONZ itp.), umawiające się strony oraz Sekretariat WCO. Kilka z tych propozycji przedstawiła UE (np. w odniesieniu do suplementów diety, kauczuku i proszków pochodzących z opon wycofanych z eksploatacji, odpadów z włókien szklanych, półprzewodników i rowerów elektrycznych).

Projekt zalecenia znajduje się w załączniku Q do sprawozdania z 75. posiedzenia Komitetu Systemu Zharmonizowanego z marca 2025 r. (dok. NC3358Ba-HSC/75/March 2025).

3.    Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Proponowane stanowisko ma na celu wyrażenie poparcia dla projektu zalecenia dotyczącego zmiany nomenklatury HS.

Dla UE jest ważne, by takie zalecenie zostało przyjęte, ponieważ jego celem jest aktualizacja i modernizacja nomenklatury HS oraz uproszczenie i ułatwienie klasyfikacji produktów. Należy również zauważyć, że UE była jednym z podmiotów, które w dużej mierze przyczyniły się do tej modernizacji, gdyż w ramach obecnego cyklu przeglądu przedłożyła ona dużą część propozycji w tym względzie.

Prowadzono stałe konsultacje z państwami członkowskimi w ramach Grupy Ekspertów Celnych ds. Koordynacji HS i WCO oraz w Radzie, a w razie potrzeby również w służbach Komisji.

Proponowane stanowisko jest zatem następujące:

–Jeśli chodzi o zalecenie, Unia powinna poprzeć przyjęcie zalecenia.

–W zależności od przypadku Unia powinna również poprzeć dalsze poprawki redakcyjne, jakie mogą zostać zaproponowane przez Sekretariat WCO.

Proponowane stanowisko UE jest zgodne z utrwaloną polityką celną i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którymi klasyfikowanie towarów przy przywozie odbywa się zgodnie z ich obiektywnymi cechami i właściwościami.

Proponowane stanowisko jest konieczne, aby UE mogła zająć stanowisko podczas najbliższego posiedzenia Rady WCO.

4.    Podstawa prawna

4.1.    Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.    Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 3 .

W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji określającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii w odniesieniu do planowanego aktu, jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.1.2.    Zastosowanie w niniejszej sprawie

Rada WCO jest organem utworzonym na mocy umowy, a mianowicie Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej z dnia 15 grudnia 1950 r. Do zadań tego organu – na podstawie Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów – należy wydawanie zaleceń dla umawiających się stron w sprawie zmian tej konwencji.

Oczekuje się, że Rada WCO na swoim posiedzeniu w czerwcu 2025 r. – zgodnie z art. 16 konwencji HS – zaleci umawiającym się stronom systemu zharmonizowanego dokonanie zmiany załącznika do wspomnianej konwencji (do nomenklatury HS), która to zmiana zostanie uznana za przyjętą w ciągu sześciu miesięcy, chyba że któraś umawiająca się strona wyrazi swój sprzeciw. Przyjęte zmiany stają się po wejściu w życie wiążące na mocy prawa międzynarodowego dla wszystkich umawiających się stron, co oznacza, że nomenklatura celna/statystyczna każdej z umawiających się stron musi zostać dostosowana do zmienionego systemu zharmonizowanego. Po przyjęciu przedmiotowe zalecenie zostanie zatem włączone do prawodawstwa UE, a mianowicie załącznika 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. Wynika to z faktu, że art. 1 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia stanowi: „2. Nomenklatura scalona obejmuje: a) nomenklaturę systemu zharmonizowanego”.

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.

W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.    Materialna podstawa prawna

4.2.1.    Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie poboczny charakter, decyzja przyjęta w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, a mianowicie podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

4.2.2.    Zastosowanie w niniejszej sprawie

Ponieważ głównym celem i treścią planowanego aktu jest przyjęcie taryfy i zawarcie umowy międzynarodowej w ramach wspólnej polityki handlowej, a także terminowe włączenie nomenklatury HS w Nomenklaturę scaloną UE, materialną podstawą prawną proponowanej decyzji są art. 31 i art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE.

4.3. Podsumowanie

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinny być art. 31 i art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

5.    Wpływ na budżet

Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii Europejskiej.

6.    Publikacja planowanego aktu

Brak.

2025/0114 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Rady Światowej Organizacji Celnej w odniesieniu do zalecenia WCO, przyjętego na podstawie art. 16 konwencji HS, w sprawie zmiany systemu zharmonizowanego

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 31 i art. 207 ust. 4 akapit pierwszy, w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Międzynarodowa konwencja w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów („konwencja HS”), zawarta przez Unię na mocy decyzji Rady 87/369/EWG 4 1, weszła w życie w dniu 1 stycznia 1988 r.

(2)Zgodnie z art. 7 konwencji HS Komitet Systemu Zharmonizowanego może przedłożyć Radzie Światowej Organizacji Celnej (WCO) propozycje zmiany nomenklatury systemu zharmonizowanego („nomenklatury HS”). Na podstawie art. 16 konwencji HS Rada WCO może zalecić umawiającym się stronom wprowadzenie zmian.

(3)Oczekuje się, że podczas sesji w czerwcu 2025 r. Rada WCO podejmie decyzję w sprawie zalecenia dla umawiających się stron dotyczącego zmiany nomenklatury HS. Takie zalecenie zostanie przyjęte na podstawie wniosku przygotowanego przez Komitet Systemu Zharmonizowanego i sfinalizowanego na jego 75. posiedzeniu w dniach 10–21 marca 2025 r. Wejdzie ono w życie w dniu 1 stycznia 2028 r.

(4)Jest niezmiernie ważne, by nomenklatura HS była aktualizowana i była zgodna ze zmianami w strukturach handlu i rozwojem nowych technologii oraz by jak najdokładniej odzwierciedlała potrzeby użytkowników. Proponowane zalecenie zawiera liczne zestawy poprawek, które uwzględniają potrzebę modernizacji lub dostosowania nomenklatury do jej środowiska.

(5)Jako że zalecenie w sprawie zmiany nomenklatury HS ma zostać przyjęte przez Radę WCO, należy ustalić stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii, gdyż zalecenie to – po jego przyjęciu na podstawie art. 16 konwencji HS – będzie dla Unii wiążące i będzie mogło mieć decydujący wpływ na treść prawa unijnego, a mianowicie na załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 5 2.

(6)Należy poprzeć projekt zmian w nomenklaturze HS oraz wszelkie niewielkie zmiany redakcyjne, jakie mogą okazać się konieczne,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii polega na poparciu projektu zalecenia przyjętego na podstawie art. 16 konwencji HS dotyczącego zmiany systemu zharmonizowanego, jak określono w załączniku Q do dokumentu NC3358Ba (sprawozdanie HSC/75/March 2025).

Przedstawiciele Unii mogą akceptować niewielkie zmiany redakcyjne w projekcie zalecenia przyjętego na podstawie art. 16 konwencji HS stosownie do rozwoju wypadków na nadchodzącej sesji Rady WCO w porozumieniu z państwami członkowskimi lub podczas posiedzeń koordynacyjnych na miejscu, bez konieczności podejmowania kolejnej decyzji przez Radę. 

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1)    Od chwili jej wprowadzenia w 1988 r. nomenklatura HS była zmieniana sześciokrotnie. Zmiany te weszły w życie w latach 1996, 2002, 2007, 2012, 2017 i 2022.
(2)    Decyzja Rady 87/369 z dnia 7 kwietnia 1987 r. dotycząca zawarcia Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów oraz Protokołu zmian do tej Konwencji (Dz.U. L 198 z 20.7.1987, s. 1).
(3)    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r., Niemcy przeciwko Radzie, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, pkt 64.
(4) 1    Decyzja Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia 1987 r. dotycząca zawarcia Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów oraz Protokołu zmian do tej Konwencji (Dz.U. L 198 z 20.7.1987, s. 1).
(5) 2    Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256 z 7.9.1987, s. 1).