Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Slowakije en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Slowakije voor de periode 2012-2015 /* COM/2012/0326 final */
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012
van Slowakije
en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Slowakije voor
de periode 2012-2015 DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4, Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van
de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op
begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
beleid[1],
en met name artikel 5, lid 2, Gezien de aanbeveling van de Europese
Commissie[2], Gezien de resoluties van het Europees
Parlement[3], Gezien de conclusies van de Europese Raad, Gezien het advies van het Comité voor de
werkgelegenheid, Na raadpleging van het Economisch en
Financieel Comité, Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 26 maart 2010 hechtte de
Europese Raad zijn goedkeuring aan het voorstel van de Europese Commissie voor
een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie. Deze Europa 2020-strategie moet
voor betere coördinatie van het economisch beleid zorgen en zich toespitsen op
de sleutelgebieden waarop Europa’s potentieel voor duurzame groei en
concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft. (2) De Raad heeft op 13 juli 2010
een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van
de lidstaten en de Unie (2010–2014) en op 21 oktober 2010 een besluit
betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten[4] aangenomen, die samen de
"geïntegreerde richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in
hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde
richtsnoeren rekening te houden. (3) Op 12 juli 2011 heeft de Raad
een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2011 van Slowakije
aangenomen en een advies over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van
Slowakije voor de periode 2011-2014 uitgebracht. (4) Op 23 november 2011
hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de tweede jaarlijkse groeianalyse en
gaf daarmee de aanzet tot het tweede Europees Semester van voorafgaande en
geïntegreerde beleidscoördinatie, dat op de Europa 2020-strategie berust. Op 14
februari 2012 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU) nr. 1176/2011
het Waarschuwingsmechanismeverslag[5]
aangenomen. Daarin werd Slowakije niet genoemd als een van de lidstaten die aan
een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. (5) Op 2 maart 2012 heeft de
Europese Raad de prioriteiten inzake financiële stabiliteit, begrotingsconsolidatie
en groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij benadrukte de noodzaak
gedifferentieerde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie na te streven, de
kredietverschaffing aan de economie te normaliseren, groei en
concurrentievermogen te bevorderen, werkloosheid en de sociale gevolgen van de
crisis aan te pakken, en de overheidsdiensten te moderniseren. (6) Op 2 maart 2012 verzocht de
Europese Raad voorts de lidstaten die aan het Euro Plus-pact deelnemen hun
toezeggingen tijdig te presenteren om in hun stabiliteits- of
convergentieprogramma's en hun nationale hervormingsprogramma's te kunnen
worden opgenomen. (7) Op 30 april 2012 heeft
Slowakije zijn stabiliteitsprogramma voor de periode 2012–2015 en zijn
nationale hervormingsprogramma 2012 ingediend. Om met de onderlinge verbanden
rekening te houden zijn beide programma's terzelfder tijd geëvalueerd. (8) Op basis van de
overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1466/97 verrichte evaluatie van het
stabiliteitsprogramma komt de Raad tot de conclusie dat het aan de
begrotingsprognoses van het stabiliteitsprogramma ten grondslag liggende
macro-economische scenario aannemelijk is. Het komt grotendeels overeen met de
voorjaarsprognose 2012 van de Commissie, hoewel daarin wordt uitgegaan van een
iets sterkere groei van het bbp voor 2012. De in het programma beschreven
begrotingsstrategie op middellange termijn heeft tot doel om de houdbaarheid
van de overheidsfinanciën op lange termijn te waarborgen. De tussentijdse
stappen die daarvoor moeten worden gezet, zijn een strikte uitvoering van de
begroting voor 2012 en een beperking van het nominale tekort tot minder dan
3 % van het bbp in 2013, de door de Raad vastgestelde uiterste termijn
voor de correctie van het buitensporig tekort. De geplande beperking van het nominale
tekort in 2013 zou evenwel kunnen achterblijven bij de verwachtingen. De
begrotingsdoelstelling voor de middellange termijn (MTD) is in het programma
veranderd van een vrijwel evenwichtige begroting in een structureel tekort van
0,5 % van het bbp, wat naar verwachting niet binnen de programmaperiode
zal worden bereikt. Deze nieuwe MTD is in overeenstemming met de vereisten van
het stabiliteits- en groeipact. Afgaande op het (herberekende) structurele
saldo[6]
bedraagt de geplande gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning 1,3 % van
het bbp in de periode 2010-2013, ruim boven de aanbeveling van de Raad, waarbij
de resterende begrotingsinspanning vooral op 2013 wordt geconcentreerd. De
doelstelling voor 2013 is niet zonder risico's; zo zouden de voorgestelde maatregelen
aan de ontvangstenzijde kunnen achterblijven bij de doelstelling, alle
kleinschalige maatregelen kunnen waarschijnlijk moeilijk tegelijkertijd worden
geïmplementeerd en Slowakije heeft in het verleden zijn doelstellingen voor het
tekort achteraf al vaker aanzienlijk naar boven bijgesteld. Daarnaast kunnen
sectoroverschrijdende bezuinigingen op middellange termijn onhoudbaar blijken.
In 2014 en 2015 bedraagt de gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning
0,3 % van het bbp; dat is lager dan de vereiste aanpassing van 0,5 %
van het bbp voor landen die de MTD nog niet hebben bereikt. Volgens het
programma strookt het groeitempo van de overheidsuitgaven, rekening houdend met
discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde, tegen het einde van de
programmaperiode evenwel met de uitgavenbenchmark van het stabiliteits- en
groeipact. De staatsschuld zou ruim onder de 60 % van het bbp blijven.
Slowakije heeft de wet tot oprichting van de begrotingsraad aangenomen, maar
tot dusver is de raad nog niet opgericht en is de wetgeving inzake
uitgavenplafonds nog niet goedgekeurd. (9) Gezien de kleiner wordende
mogelijkheden voor verdere consolidatie op basis van de uitgaven en de noodzaak
om de convergentie verder te ondersteunen door middel van uitgaven op gebieden
als onderwijs, innovatie en vervoersinfrastructuur is er ruimte voor
maatregelen om de belastinggrondslag te verbreden, belastingontduiking te
beperken en de naleving van de belastingwetgeving te verbeteren, zonder de
groeivooruitzichten op korte termijn in gevaar te brengen. Het aanpakken van
een van de grootste btw-tekorten in de EU zou aanzienlijke aanvullende
inkomsten opleveren. Ook zouden de belastingen die de groei niet in gevaar
brengen, zoals onroerendgoedbelasting en milieuheffingen, kunnen worden
verhoogd. De effectieve belasting op inkomen uit arbeid verschilt naargelang
van het soort werk. Dit stimuleert een overgang naar meer flexibele
arbeidsregelingen, met negatieve gevolgen op korte en lange termijn voor de
overheidsfinanciën. (10) Slowakije heeft de
houdbaarheid op lange termijn van zijn overheidsfinanciën slechts gedeeltelijk
aangepakt, aangezien het de beoogde veranderingen in de pay-as-you-go-pijler
(omslagstelsel) van zijn pensioenstelsel niet heeft doorgevoerd. Er werden
maatregelen genomen om de levensvatbaarheid van de pensioenpijler met volledige
kapitaaldekking te vergroten. Een instabiel juridisch kader met veelvuldige
aanzienlijke wijzigingen bracht in het verleden echter niet te veronachtzamen
aanpassingskosten met zich mee en leidde tot onzekerheid inzake de pijler met
volledige kapitaaldekking. (11) Er zijn geen maatregelen van
belang genomen om het werkgelegenheidsprobleem van Slowakije aan te pakken. Het
is nog steeds nodig om tot een doeltreffender actief arbeidsmarktbeleid te
komen en de capaciteit van de openbare dienst voor arbeidsbemiddeling te
verbeteren. Ook moeten maatregelen worden getroffen om de arbeidsparticipatie
van ouderen en vrouwen te vergroten, met name door uitbreiding van de
kinderopvang. De belastingwig, met inbegrip van alle verplichte betalingen,
blijft voor werknemers met een laag inkomen betrekkelijk hoog en een deel van
de mensen die een baan zoeken, wordt nauwelijks gestimuleerd om bijstand te
verruilen voor een laagbetaalde baan. (12) Er werden slechts beperkte
maatregelen genomen om de lage kwaliteit van het onderwijs- en
beroepsopleidingsstelsel te verbeteren. Om de hoge jeugdwerkeloosheid in
Slowakije aan te pakken, zou het actieplan voor jongeren zo snel mogelijk
moeten worden vastgesteld en uitgevoerd, volgens de conclusies van het
gezamenlijke actieteam van Slowakije en de Commissie, waarbij tevens zowel het
beroepsonderwijs als het hoger onderwijs moeten worden hervormd. Er werd een
geactualiseerde strategie inzake een leven lang leren vastgesteld. Er werden
echter geen bijzondere stimulerende maatregelen ingevoerd om voor hogere
deelnemingspercentages te zorgen. (13) Gemarginaliseerde
gemeenschappen, waaronder de Roma, worden grotendeels uitgesloten van de
arbeidsmarkt en het reguliere onderwijsstelsel; deze gemeenschappen vormen een
arbeidspotentieel in de Slowaakse economie dat onvoldoende wordt benut. Om dit
probleem aan te pakken, zou Slowakije zich meer moeten inspannen om de
onderwijsresultaten van gemarginaliseerde groepen te verbeteren en zijn
re-integratiebeleid voor volwassenen te versterken. (14) Slowakije heeft de
transparantie van de regels inzake overheidsopdrachten en de rechterlijke macht
wezenlijk verbeterd, zij het dat rechterlijke procedures traag en kostbaar
blijven. Desalniettemin blijft de algehele kwaliteit en capaciteit van
overheidsinstellingen zwak. Het openbaar bestuur ontbeert een strategische
benadering en kampt met een groot personeelsverloop en onvoldoende
capaciteitsopbouw, waardoor de ontwikkeling van beleid en de uitvoering en
levering van overheidsdiensten worden belemmerd. (15) Slowakije heeft een aantal
toezeggingen gedaan in het kader van het Euro Plus-pact. Deze toezeggingen en
de nakoming van de in 2011 gedane toezeggingen hebben betrekking op het
bevorderen van werkgelegenheid, het verbeteren van het concurrentievermogen,
het bevorderen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en het versterken
van de financiële stabiliteit. De Commissie heeft de nakoming van de in het
kader van het Euro Plus-pact gedane toezeggingen onderzocht. In de
aanbevelingen is met de resultaten van dit onderzoek rekening gehouden. (16) In de context van het Europees
Semester heeft de Commissie een alomvattende analyse van het economische beleid
van Slowakije verricht. Zij heeft het stabiliteitsprogramma en het nationaal
hervormingsprogramma beoordeeld. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken naar de
relevantie ervan voor een houdbaar budgettair en sociaaleconomisch beleid in
Slowakije, maar ook of de EU-regels en ‑richtsnoeren in acht zijn
genomen, gezien de noodzaak de algemene economische governance van de Europese
Unie te versterken door middel van een EU-inbreng in toekomstige nationale
besluiten. Haar aanbevelingen in het kader van het Europees Semester worden in
de onderstaande aanbevelingen (1) tot en met (7) weergegeven. (17) In het licht van deze
beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma van Slowakije onderzocht.
Zijn advies[7]
daarover is met name in aanbeveling (1) weergegeven, BEVEELT AAN dat Slowakije in de periode
2012-2013 actie onderneemt om: 1. In 2012 aanvullende
maatregelen te treffen en de noodzakelijke maatregelen voor 2013 te
specificeren om het buitensporig tekort op duurzame wijze te corrigeren en
ervoor te zorgen dat de in de aanbevelingen van de Raad in het kader van de
buitensporigtekortprocedure geformuleerde structurele aanpassing wordt
verwezenlijkt. Gericht te bezuinigen en daarbij groeistimulerende uitgaven te
ontzien en meer inspanningen te doen om de efficiëntie van de overheidsuitgaven
te verbeteren. Daarna passende structurele aanpassingen door te voeren om
voldoende vooruitgang te boeken met betrekking tot de
middellangetermijndoelstelling, inclusief het voldoen aan de uitgavenbenchmark.
De oprichting van de begrotingsraad te versnellen en regels inzake
uitgavenplafonds vast te stellen. 2. De naleving van de
belastingwetgeving te verbeteren, met name wat de doeltreffendheid van de
btw-inning betreft; onevenwichtigheden te verminderen bij de heffing van
belasting op arbeid ten aanzien van de verschillende soorten werkgelegenheid,
onder meer door het verminderen van de belastingaftrek; de belasting op
onroerend goed te koppelen aan de marktwaarde van het goed; meer gebruik te
maken van milieuheffingen. 3. De pay-as-you-go-pijler van
het pensioenstelsel verder aan te passen, in hoofdzaak door het
indexatiemechanisme te wijzigen, door het invoeren van een directe koppeling
tussen de pensioengerechtigde leeftijd en de levensverwachting en door bij de
formule voor de pensioenberekening een indexering toe te passen die de
demografische wijziging weerspiegelt. De stabiliteit en de levensvatbaarheid
van de pijler met volledige kapitaaldekking te waarborgen. 4. De administratieve capaciteit
van de openbare diensten voor arbeidsbemiddeling te verbeteren teneinde de
doelgerichte inzet, opzet en evaluatie van actief arbeidsmarktbeleid te
verbeteren om te zorgen voor meer geïndividualiseerde diensten inzake
arbeidsvoorziening voor jongeren, langdurig werklozen, ouderen en vrouwen. De
voorzieningen voor kinderopvang uit te breiden. De belastingwig voor
laagbetaalde werknemers te verminderen en het uitkeringsstelsel aan te passen. 5. Het actieplan voor jongeren
aan te nemen en uit te voeren, met name met betrekking tot de kwaliteit en de
relevantie voor de arbeidsmarkt van onderwijs en beroepsopleiding, onder andere
door de invoering van een leerlingwezen. De kwaliteit van het hoger onderwijs
te verbeteren door betere kwaliteitstoetsing en resultaatgerichtheid. 6. Actieve maatregelen te nemen
om de toegang tot en de kwaliteit van scholing en voorschoolse vorming voor
kwetsbare groepen te verbeteren, onder andere voor de Roma. Te zorgen voor
re-integratie in de arbeidsmarkt van volwassenen door maatregelen op het gebied
van activering en door doelgerichte diensten voor arbeidsbemiddeling,
tweedekansonderwijs en korte programma's voor beroepsopleiding. 7. De kwaliteit van de
overheidsdiensten te versterken, onder andere door het verbeteren van het
personeelsbeheer. Juridische
procedures verder te verkorten en de rol van het bureau voor
overheidsopdrachten als onafhankelijk orgaan te versterken. Gedaan te Brussel, Voor
de Raad De
voorzitter [1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. [2] COM(2012)325 final. [3] P7_TA(2012)0048 en P7_TA(2012)0047. [4] Besluit 2012/238/EU van de Raad van 26 april 2012. [5] COM(2012) 68 final. [6] Conjunctuurgezuiverd saldo, exclusief eenmalige en
tijdelijke maatregelen, herberekend door de diensten van de Commissie op basis
van de in het programma voorkomende informatie, volgens de gezamenlijk
overeengekomen methode. [7] Uit hoofde van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG)
nr. 1466/97 van de Raad.