Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Tríú Dlísheomra)
1 Deireadh Fómhair 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Treoir 2011/7/AE – Cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála – Airteagal 1(1) agus (2) – Raon feidhme – Airteagal 2, pointe (4) – An coincheap ‘íocaíocht dhéanach’ – Airteagal 6 – Íosmhéid socraithe EUR 40 mar chúiteamh don chreidiúnaí as na costais aisghabhála a thabhaigh sé – Coinníollacha – Prionsabal ginearálta dhlí an Aontais lena dtoirmisctear mí-úsáid ceart)
I gCás C‑209/25,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie (an Chúirt Dúiche, Vársá, an Pholainn), trí bhreith an 1 Iúil 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 18 Márta 2025, sna himeachtaí
Premium Food Kebab sp. z o.o.
v
Cydonia sp. z o.o.,
tugann AN CHÚIRT (an Tríú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán an Dlísheomra, O. Spineanu Matei, S. Rodin, N. Piçarra (Rapóirtéir) agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
– Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna agus D. Lutostańska, i gcáil Gníomhairí,
– an Coimisiún Eorpach, ag D. Milanowska agus M. Owsiany-Hornung, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1 Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála (IO 2011 L 48, lch. 1), agus ar phrionsabal ginearálta an dlí nach féidir brath go calaoiseach nó go mí-úsáideach ar fhorálacha de dhlí an Aontais.
2 Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Premium Food Kebab sp. z o.o (‘PFK’) agus Cydonia sp. z o.o, dhá chuideachta atá corpraithe faoi dhlí na Polainne, maidir le hiarratas PFK ar ordú go n‑íocfadh Cydonia suim sheasta EUR 40 mar gheall ar íocaíocht dhéanach sonraisc.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3 Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 12, 16 go 19 agus 28 de Threoir 2011/7:
‘(12) Is ionann íocaíochtaí déanacha agus sárú ar chonradh atá tarraingteach ó thaobh airgeadais de d’fhéichiúnaithe i bhformhór na mBallstát, mar gheall ar ús ar íocaíochtaí déanacha a sonrascadh a bheith íseal nó gan a bheith ann agus/nó mar gheall ar nósanna imeachta achomhairc malla. Tá gá le hathrú cinntitheach i dtreo cultúr íocaíochta tapa, inar cheart a mheas i gcónaí go bhfuil téarma conarthach nó cleachtas lena n‑eisiatar an ceart chun ús a éileamh éagórach go follasach, chun an treocht sin a aisiompú agus chun íocaíochtaí déanacha a dhíspreagadh. Ba cheart go n‑áireofaí leis an athrú sin freisin forálacha sonracha a thabhairt isteach maidir le tréimhsí íocaíochta agus maidir le creidiúnaithe a chúiteamh as na costais a thabhaítear agus ba cheart foráil a dhéanamh leis, inter alia, go dtoimhdeofar go bhfuil eisiamh an chirt chun cúitimh as costais aisghabhála fíoréagórach.
[...]
(16) Níor cheart oibleagáid a chur ar chreidiúnaí leis an Treoir seo ús a ghearradh ar íocaíochtaí déanacha. I gcás íocaíochtaí déanacha, ba cheart go gceadódh sé don chreidiúnaí ús a ghearradh ar íocaíocht dhéanach gan aon réamhfhógra a thabhairt don fhéichiúnaí maidir le neamhíocaíocht ná fógra comhchosúil a thabhairt dó á mheabhrú dó go bhfuil sé d’oibleagáid air íocaíocht a dhéanamh.
(17) Ba cheart a mheas go bhfuil íocaíocht féichiúnaí déanach, chun críocha inmhuirireacht úis ar íocaíocht dhéanach, mura bhfuil an méid dlite ag an gcreidiúnaí ar an dáta comhaontaithe, cé go bhfuil a oibleagáidí conarthacha agus dlíthiúla comhlíonta aige.
(18) Déantar iarrataí ar íocaíocht a thionscnamh le sonraisc agus is doiciméid thábhachtacha iad i slabhra na n‑idirbheart le haghaidh soláthar earraí agus seirbhísí, inter alia, nuair a bhíonn sprioc-amanna íocaíochta á gcinneadh. [...]
(19) Is gá costais aisghabhála arna dtabhú de dheasca íocaíochtaí déanacha a chúiteamh le creidiúnaithe ar bhonn cothrom d’fhonn íocaíochtaí déanacha a dhíspreagadh. Is éard ba cheart a áireamh sna costais aisghabhála freisin aisghabháil na gcostas riaracháin maille leis an gcúiteamh ar chostais inmheánacha arna dtabhú de thoradh íocaíochtaí déanacha ar cheart suim íosta shocraithe a chinneadh ina leith leis an Treoir seo, suim a fhéadfar a charnadh de thoradh an úis ar íocaíochtaí déanacha. Is é an aidhm ba cheart a bheith i gceist le cúiteamh i bhfoirm suim shocraithe teorainn a chur leis na costais riaracháin agus inmheánacha a bhaineann leis an aisghabháil. Ba cheart cúiteamh i leith na gcostas aisghabhála a chinneadh gan dochar d’fhorálacha náisiúnta ar dá réir a fhéadfaidh cúirt náisiúnta cúiteamh a dhámhachtain don chreidiúnaí i leith aon damáiste breise a bhaineann le híocaíocht dhéanach an fhéichiúnaí.’
[...]
(28) Leis an Treoir seo, ba cheart cosc a chur ar mhí-úsáid na saoirse conartha chun míbhuntáiste an chreidiúnaí. [...] Níor cheart don Treoir seo difear a dhéanamh d’fhorálacha náisiúnta maidir leis na modhanna chun conarthaí a thabhairt i gcrích nó chun bailíocht téarmaí conarthacha a rialáil, ar téarmaí iad atá éagórach ar an bhféichiúnaí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4 Foráiltear le hAirteagal 1 den Treoir sin, dar teideal ‘Ábhar agus raon feidhme’:
‘1. Is é an cuspóir leis an Treoir seo ná cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála, d’fhonn dea-fheidhmiú an mhargaigh inmheánaigh a áirithiú, trí iomaíochas gnóthas a fheabhsú, go háirithe na [fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna)].
2. Beidh feidhm ag an Treoir sin maidir le gach íocaíocht arna déanamh mar luach saothair ar idirbheart tráchtála.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5 De réir Airteagal 2 den Treoir sin:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1) ciallaíonn “idirbhearta tráchtála” idirbhearta idir gnóthais nó idir gnóthais agus údaráis phoiblí as a dtagann seachadadh earraí nó soláthar seirbhísí ar luach saothair;
[...]
(4) ciallaíonn “íocaíocht dhéanach” íocaíocht nach ndéantar laistigh den tréimhse íocaíochta chonarthach nó reachtúil agus i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 3(1) nó in Airteagal 4(1);
[...]’
6 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 3 den Treoir sin, dar teideal ‘Idirbhearta idir gnóthais’:
‘1. Áiritheoidh na Ballstáit, in idirbhearta tráchtála idir gnóthais, go mbeidh an creidiúnaí i dteideal úis ar íocaíocht dhéanach gan gá le meabhrúchán, i gcás ina gcomhlíonfar na coinníollacha seo a leanas:
(a) go bhfuil a oibleagáidí conarthacha agus dlíthiúla comhlíonta ag an gcreidiúnaí; agus
(b) nach bhfuair an creidiúnaí an tsuim atá dlite ar an dáta dlite, ach amháin más rud é nach bhfuil an féichiúnaí freagrach as an moill.
[...]
3. I gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach i mír 1, áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas:
(a) go bhfuil an creidiúnaí i dteideal úis ar íocaíocht dhéanach ón lá tar éis dháta nó dheireadh na tréimhse le haghaidh íocaíochta atá socraithe sa chonradh;
[...]
5. Áiritheoidh na Ballstáit nach rachaidh an tréimhse le haghaidh íocaíochta a leagtar síos sa chonradh thar 60 lá féilire, mura bhfuil sé sonraithe go sainráite ar bhealach eile le conradh agus ar choinníoll nach ionann sin agus mí-úsáid fhollasach maidir leis an gcreidiúnaí [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7 Foráiltear le hAirteagal 6 de Threoir 2011/7, dar teideal ‘Cúiteamh as costais aisghabhála’:
‘1. Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina dtiocfaidh ús ar íocaíocht dhéanach chun bheith iníoctha in idirbhearta tráchtála i gcomhréir le hAirteagal 3 nó le hAirteagal 4 go mbeidh an creidiúnaí i dteideal suim shocraithe EUR 40 a fháil ón bhféichiúnaí, ar a laghad.
2. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh an chnapshuim dá dtagraítear i mír 1 iníoctha gan gá le meabhrúchán agus mar chúiteamh ar chostais aisghabhála an chreidiúnaí féin.
3. Sa bhreis ar an tsuim shocraithe dá dtagraítear i mír 1 beidh an creidiúnaí i dteideal cúiteamh réasúnach a fháil ón bhféichiúnaí ar aon chostais aisghabhála is mó ná an tsuim shocraithe sin agus arna dtabhú de thairbhe íocaíocht dhéanach an fhéichiúnaí. Féadfar a áireamh ar na costais sin, go háirithe, speansais arna dtabhú trí dhlíodóir nó trí ghníomhaireacht bailithe fiachais a úsáid. ’
8 Foráiltear le hAirteagal 7(1) den Treoir sin, dar teideal ‘Téarmaí agus cleachtais chonarthacha éagóracha’:
‘Forálfaidh na Ballstáit nach mbeidh téarma conarthach nó cleachtas a bhaineann leis an dáta nó an tréimhse le haghaidh íocaíochta, leis an ráta úis ar íocaíochtaí déanacha nó leis an gcúiteamh ar chostais aisghabhála in‑fhorfheidhmithe nó go n‑eascróidh éileamh ar dhamáistí as más fíoréagórach ar an gcreidiúnaí é.
Chun a chinneadh an ionann téarma conarthach nó cleachtas agus mí-úsáid fhollasach maidir leis an gcreidiúnaí, de réir bhrí na chéad mhíre, cuirtear gnéithe uile an cháis san áireamh, lena n‑áirítear:
[...]
(c) má tá aon chúis oibiachtúil ag an bhféichiúnaí imeacht ón tsuim sheasta dá dtagraítear in Airteagal 6(1).
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Polainne
9 Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 7(1) den ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dlí maidir le moilleanna iomarcacha in idirbhearta tráchtála a chomhrac) an 8 Márta 2013 (Dz. U. de 2013, mír 403), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (Dz. U. de 2022, mír 893), lenar trasuíodh Treoir 2011/7 i ndlí na Polainne:
‘In idirbhearta tráchtála, cé is moite d’idirbhearta inar eintiteas poiblí é an féichiúnaí, beidh an creidiúnaí i dteideal, gan fógra foirmiúil, ús reachtúil a fháil ar an moill ar idirbhearta tráchtála, mura rud é gur chomhaontaigh na páirtithe ar ús níos airde, le haghaidh na tréimhse ón lá dliteannais na híocaíochta go dtí dáta na híocaíochta, má chomhlíontar na coinníollacha seo a leanas go carnach:
(1) gur chomhlíon an creidiúnaí a chuid oibleagáidí conarthacha;
(2) nach bhfuil íocaíocht faighte ag an gcreidiúnaí laistigh den tréimhse a leagtar síos sa chonradh.’
10 Foráiltear le hAirteagal 10 den Dlí sin:
‘1. Ón dáta a gheobhaidh sé an teideal úis dá dtagraítear in Airteagal 7(1), beidh an creidiúnaí i dteideal cúiteamh ar chostais aisghabhála a fháil ón bhféichiúnaí, gan fógra foirmiúil, arb ionann é agus méid
(1) EUR 40 – mura sáraíonn méid na híocaíochta PLN 5 000;
[...]
2. De bhreis ar an méid dá dtagraítear i mír 1, beidh an creidiúnaí i dteideal aisíocaíocht a fháil freisin, de mhéid réasúnta, ar na costais aisghabhála a tabhaíodh de bhreis ar an méid sin.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
11 I mí Lúnasa 2020, cheannaigh Cydonia earraí bia ó PFK, ceann dá soláthraithe rialta, mar chuid dá gnó lónadóireachta. PLN 4 874.60 (thart ar EUR 1 218.00) a bhí sa sonrasc a d’eisigh PFK le haghaidh an cheannaigh sin agus b’éigean é a íoc an 3 Meán Fómhair 2020. D’íoc Cydonia an sonrasc sin an 8 Meán Fómhair 2020.
12 An 23 Bealtaine 2023, thug PFK caingean os comhair an Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie (an Chúirt Dúiche, Vársá, an Pholainn), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag iarraidh ordú go n‑íocfadh Cydonia cnapshuim EUR 40 léi, de bhun Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7. Níor éiligh PFK ús mainneachtana ar mhéid a fhiachais, a bhí, dar leis, dlite ón 4 Meán Fómhair 2020.
13 Measann an chúirt sin, ar an dáta a eisíodh an sonrasc, go raibh PFK agus Cydonia i gcaidreamh gnó cobhsaí ar feadh 4 bliana, inar seachadadh earraí roinnt uaireanta sa tseachtain agus go ndearnadh íocaíocht na n‑earraí sin cúpla lá déanach uaireanta, gan ús mainneachtana a bheith á éileamh ag PFK ó Cydonia. Cuireann sé in iúl freisin, tráth a aistríodh scaireanna uile PFK chuig Funds Get Support spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, cuideachta a bunaíodh i Vársá, i mí Dheireadh Fómhair 2022, nár bunaíodh aon riaráiste íocaíochta ó Cydonia. De réir na cúirte sin, tá an chuideachta is aistrí sin neamhiontaofa ó thaobh airgeadais de freisin.
14 Measann an chúirt chéanna go ngníomhaíonn PFK go héagórach trína éileamh go n‑íocfar cnapshuim íosta roinnt blianta tar éis dheireadh a chaidrimh gnó le Cydonia, tar éis do chuideachta nua PFK a fháil. Sonraíonn sé gur chuir PFK na céadta iarratas eile isteach ar mhéid den sórt sin a íoc i gcoinne Cydonia, gan ús a éileamh ar na príomhéilimh, agus é mar aidhm aonair leis brabúis bhreise a fháil ó iar-chomhpháirtí conarthach nach raibh aon fhíordhíospóid aige leis riamh ó thaobh íocaíochta de.
15 In imthosca den sórt sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir leis na hiarmhairtí atá le baint as cásdlí na Cúirte a bhaineann leis na coinníollacha chun an chnapshuim íosta dá bhforáiltear in Airteagal 6 de Threoir 2011/7 a íoc. Measann sí go bhféadfadh an cásdlí sin creidiúnaithe a spreagadh chun forálacha an Airteagail sin a ionstraimiú go follasach agus nach féidir an tAirteagal 6 sin a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chúirt náisiúnta diúltú d’iarratas ar íocaíocht cnapshuime i gcás, cé gur léirigh an t‑iarratasóir an mhoill ar íocaíocht, ina léiríonn na himthosca ina ndéantar an t‑iarratas sin go bhfuil sé éagórach agus contrártha leis na cuspóirí a shaothraítear leis an Treoir sin. Dá bhrí sin, ba cheart don chúirt náisiúnta measúnú a dhéanamh ar éileamh den sórt sin i bhfianaise mí-úsáid cheart suibiachtúil, lena n‑áirítear dlí an Aontais.
16 Measann an chúirt a rinne an tarchur, thairis sin, gur cheart éileamh ar íocaíocht úis mainneachtana iomchuí a bheith ag gabháil le haon éileamh ar chnapshuim a íoc agus gur cheart dámhachtain neamhchoinníollach an chúitimh sin, lena n‑áirítear i gcásanna ina bhfuil an mhoill ar íocaíocht dhiomaibhseach, a mheas mar mhí-úsáideach i gcomhthéacs caidreamh gnó seanbhunaithe.
17 Sna himthosca sin, chinn Sąd Rejonowy dla m.st.Warszawy w Warszawie (an Chúirt Dúiche, Vársá) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7/AE ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála le léiriú sa chaoi go bhféadfadh cúirt náisiúnta diúltú do shuim shocraithe a íoc mar chúiteamh i leith costais aisghabhála i gcás inar léir nach cothrom an cúiteamh de réir faoi mar a bhí an cúiteamh á éileamh ag an bpáirtí atá dlite agus go bhfuil cúiteamh á lorg i leith costais aisghabhála mar atá ar neamhréir leis na cuspóirí don Treoir sin?’
An cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
18 Lena ceist aonair, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chúirt Bhallstáit diúltú d’iarratas creidiúnaí ar íocaíocht na suime íosta seasta dá bhforáiltear san fhoráil sin, in imthosca inar sháraigh an creidiúnaí sin, trína iompar, prionsabal ginearálta an dlí nach féidir brath ar dhlí an Aontais chun críoch mí-úsáideach nó calaoiseach.
19 Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, nach gcuireann an chúirt a rinne an tarchur as an áireamh, ag féachaint d’imthosca an cháis atá i gceist sna príomhimeachtaí, nach raibh Cydonia i staid mhoille ar íocaíocht i leith PFK, de réir bhrí Airteagal 2, pointe 4, de Threoir 2011/7, agus mar sin nach mbeadh PFK i dteideal íocaíocht na suime seasta EUR 40 dá bhforáiltear in Airteagal 6(1) den Treoir sin a éileamh.
20 Ar an dara dul síos, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire gur ghlac PFK le híocaíochtaí déanacha poncúla agus beaga ó Cydonia, ar an mórscéal gur mheas sí go raibh sé níos buntáistí staonadh ó ús mainneachtana a éileamh chun an comhlacht sin a choinneáil mar chustaiméir.
21 Dá bhrí sin, is ar an gcúirt a rinne an tarchur a thiteann sé a fhíorú an ndearna PFK a admháil go hintuigthe leis an iompar sin nach raibh Cydonia i staid ‘íocaíocht dhéanach’, de réir bhrí Airteagal 2(4) de Threoir 2011/7, tráth a d’íoc sí an sonrasc atá i gceist sna príomhimeachtaí, nó an ndearna PFK, leis an iompar céanna sin, tarscaoileadh ar na cearta a tharraingíonn sí ó Airteagal 6(1) den Treoir sin, ar choinníoll go raibh tarscaoileadh den sórt sin ag luí leis an Treoir sin gan bhac (féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Feabhra 2017, IOS Finance EFC, C‑555/14, EU:C:2017:121, míreanna 33 agus 34).
22 É sin ráite, ba cheart a thabhairt faoi deara gurb é cuspóir Threoir 2011/7, i gcomhréir le hAirteagal 1 di, arna léamh i bhfianaise aithris 28 di, cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála. Leis an Treoir sin, cuirtear cosc ar mhí-úsáid na saoirse conartha chun aimhleasa an chreidiúnaí, gan, áfach, ‘difear a dhéanamh d’fhorálacha náisiúnta a bhaineann leis na modhanna chun conarthaí a thabhairt i gcrích nó bailíocht téarmaí conarthacha atá éagórach don fhéichiúnaí a rialáil’.
23 Sainmhínítear an coincheap ‘íocaíocht dhéanach’ in Airteagal 2(4) den Treoir sin mar aon íocaíocht nach ndéantar laistigh den tréimhse íocaíochta chonarthaigh nó reachtúil. Mar is léir ó aithris 18 den Treoir sin, tá tábhacht ar leith ag baint leis an sonrasc, atá coibhéiseach le hiarratais ar íocaíocht agus ar doiciméid thábhachtacha iad i slabhra na n‑idirbheart tráchtála, chun tréimhsí íocaíochta a chinneadh.
24 Ós rud é go gcumhdaítear le Treoir 2011/7, i gcomhréir le hAirteagal 1(2) di, ‘gach íocaíocht a dhéantar mar luach saothair ar idirbhearta tráchtála’, mar a shainmhínítear in Airteagal 2(1) di, tá feidhm ag an gcoincheap ‘íocaíocht dhéanach’ maidir le gach idirbheart tráchtála a bhreithnítear ina aonar (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Iúil 2024 , Skarb Państwa (Íocaíocht dhéanach nó mionéileamh), C‑279/23, EU:C:2024:605, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
25 Foráiltear le hAirteagal 3(1) den Treoir sin, arna léamh i gcomhar le haithrisí 16 agus 17 di, go bhfuil creidiúnaí a chomhlíon a oibleagáidí agus nach bhfuair an méid atá dlite in am i dteideal ús a fháil ar íocaíocht dhéanach, in idirbhearta tráchtála idir gnóthais, gan gá le meabhrúchán, mura rud é nach bhfuil an féichiúnaí freagrach as an moill sin. Tagann an t‑ús sin, amhail an tsuim íosta shocraithe, chun bheith iníoctha go huathoibríoch ar dhul in éag na tréimhse íocaíochta a leagtar síos in Airteagal 3(3) agus (5) den Treoir sin, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach i mír 1 den Airteagal 3 sin.
26 Foráiltear le hAirteagal 6(1) de Threoir 2011/7, ina dtagraítear go háirithe d’Airteagal 3 de chuid na Treorach sin, i gcás ina dtiocfaidh ús ar íocaíochtaí déanacha chun bheith iníoctha in idirbhearta tráchtála, go mbeidh an creidiúnaí i dteideal suim sheasta EUR 40 ar a laghad a fháil ón bhféichiúnaí mar chúiteamh ar chostais aisghabhála. I gcomhréir le hAirteagal 6(2), tá an tsuim sheasta sin iníoctha gan aon ghá le meabhrúchán a sheoladh chuig an bhféichiúnaí, agus tá sé beartaithe léi an creidiúnaí a chúiteamh as na costais aisghabhála a thabhaigh sé. De bhun Airteagal 6(3) den Treoir sin, tá an creidiúnaí i dteideal cúiteamh réasúnta a éileamh ón bhféichiúnaí, sa bhreis ar an tsuim sheasta sin, as gach costas aisghabhála eile sa bhreis ar an tsuim sin, amhail costais a thabhaigh sé trí dhlíodóir nó gníomhaireacht bailithe fiachais a úsáid.
27 Ar an gcéad dul síos, is léir ó léiriú litriúil agus chomhthéacsúil ar Airteagal 6(1) den Treoir sin go bhfuil an tsuim íosta sheasta EUR 40 iníoctha le creidiúnaí a chomhlíonann a oibleagáidí, as gach íocaíocht nach ndéantar in am mar luach saothair ar idirbheart tráchtála, de réir bhrí Airteagal 2(1) den Treoir sin, gan beann ar mhéid an éilimh a ndéanann an íocaíocht dhéanach nó fad na moille sin difear dó (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Iúil 2024, Skarb Państwa (Íocaíocht dhéanach nó mionéileamh), C‑279/23, EU:C:2024:605, mír 26).
28 Ar an gcéad dul síos, is léir ó léiriú litriúil agus chomhthéacsúil ar Airteagal 6(1) den Treoir sin go bhfuil an tsuim íosta sheasta EUR 40 iníoctha le creidiúnaí a chomhlíonann a oibleagáidí, as gach íocaíocht nach ndéantar in am mar luach saothair ar idirbheart tráchtála, de réir bhrí Airteagal 2(1) den Treoir chéanna sin, gan beann ar mhéid an éilimh a ndéanann an íocaíocht dhéanach nó fad na moille sin difear dó (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Iúil 2024, Skarb Państwa (Íocaíocht dhéanach nó mionéileamh), C‑279/23, EU:C:2024:605, mír 27).
29 Ón taobh sin de, ní féidir le cineál diomaibhseach na híocaíochta déanaí údar a thabhairt le díolúine an fhéichiúnaí nár íoc a fhiach ar an dáta dlite chun an t‑íosmhéid socraithe a íoc, ná leis an laghdú ar an méid sin, atá dlite mar chúiteamh ar chostais aisghabhála as gach íocaíocht dhéanach arb é an féichiúnaí amháin atá freagrach aisti. B’ionann an díolúine nó an laghdú sin agus a héifeachtacht a bhaint d’Airteagal 6 de Threoir 2011/7, arb é is cuspóir dó ní hamháin cúiteamh a dhéanamh, leis an méid sin, ‘an creidiúnaí as na costais aisghabhála a thabhaigh sé’ ach freisin na híocaíochtaí déanacha sin a dhíspreagadh (féach, chuige sin, breithiúnais an 4 Bealtaine 2023, ALD Automotive, C‑78/22, EU:C:2023:379, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear, mar aon leis an 11 Iúil 2024, Skarb Państwa (Íocaíocht dhéanach nó mionéileamh), C‑279/23, EU:C:2024:605, mír 28).
30 Ina theannta sin, b’ionann an féichiúnaí a dhíolmhú ó íocaíocht na suime íosta socraithe EUR 40, dá bhforáiltear in Airteagal 6(1) den Treoir sin, agus maolú ar an bhforáil sin a dheonú don fhéichiúnaí arb ionann é agus é a dhíolmhú ón ualach airgeadais a eascraíonn as a oibleagáid méid den sórt sin a íoc i leith gach íocaíochta nach socraítear in am, gan údar a bheith leis an maolú sin ar aon ‘chúis oibiachtúil’ de réir bhrí phointe (c) den dara fomhír d’Airteagal 7(1) den Treoir sin (féach, chuige sin, breithiúnais an 4 Bealtaine 2023, ALD Automotive, C‑78/22, EU:C:2023:379, mír 28, agus an 11 Iúil 2024, Skarb Państwa (Íocaíocht dhéanach nó mionéileamh), C‑279/23, EU:C:2024:605, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
31 Sa chás seo, measann an chúirt a rinne an tarchur, chomh maith leis an dáta dlite le haghaidh íocaíocht ag na páirtithe sna príomhimeachtaí agus sárú conartha ag an bhféichiúnaí a chinneadh, nach mór di scrúdú a dhéanamh ar éileamh PFK ar íocaíocht chnapshuime EUR 40 i bhfianaise ‘mí-úsáid ceart suibiachtúil, lena n‑áirítear dlí an Aontais’, ós rud é, dar léi, go bhféachann PFK le forálacha Threoir 2011/7 a ionstraimiú d’aon toisc chun brabúis bhreise a fháil ó Cydonia, a fhéichiúnaí.
32 Dá bhrí sin, leanann sé ón bprionsabal sin nach mór do Bhallstát, fiú in éagmais fhorálacha an dlí náisiúnta lena bhforáiltear do dhiúltú den sórt sin, diúltú do thairbhe fhorálacha dhlí an Aontais i gcás ina bhfuil duine ag brath orthu, ní d’fhonn cuspóirí na bhforálacha sin a bhaint amach, ach d’fhonn buntáiste a fháil a thugtar don duine sin le dlí an Aontais, i gcás nach gcomhlíontar go foirmiúil na coinníollacha oibiachtúla is gá chun an buntáiste atá á lorg a fháil, dá bhforáiltear le dlí an Aontais (breithiúnas an 30 Deireadh Fómhair 2025, Mercedes-Benz Bank agus Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, míreanna 78 agus 80 agus an cásdlí dá dtagraítear).
33 Éilíonn cruthúnas ar chleachtas mí-úsáideach, agus, d’ainneoin urramú foirmiúil na gcoinníollacha a leagtar síos le rialacha an Aontais is infheidhme, nár baineadh amach an cuspóir a shaothraítear leis na rialacha sin agus, ar an taobh eile, gur gné shuibiachtúil í arb é atá ann an rún tairbhe a bhaint as rialacha an Aontais sin trí na coinníollacha is gá chun é a fháil a chruthú go saorga (breithiúnas an 30 Deireadh Fómhair 2025, Mercedes-Benz Bank agus Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, mír 81 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34 Cé gur faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a chinneadh an bhfuil cleachtas mí-úsáideach sna díospóidí atá ar feitheamh os a comhair, agus fíorais agus imthosca uile an cháis á gcur san áireamh, féadfaidh an Chúirt, mar sin féin, an treoir uile is gá a sholáthar don chúirt sin maidir le léiriú dhlí an Aontais chun a measúnú a éascú (féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Deireadh Fómhair 2025, Mercedes-Benz Bank agus Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, mír 82).
35 Sa chás seo, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar a rinne an Coimisiún ina bharúlacha i scríbhinn, ar an gcéad dul síos, go bhfuil an t‑aitheantas, i bhfabhar PFK, don cheart chun íocaíochta suime seasta de chineál a rannchuidíonn le baint amach na gcuspóirí a shaothraítear le hAirteagal 6(1) de Threoir 2011/7, mar a mheabhraítear i mír 28 den bhreithiúnas seo, trí íocaíocht dhéanach a dhíspreagadh, trí chosc a chur ar tharraingteacht airgeadais na moilleanna sin don fheichiúnaí mar gheall ar leibhéal íseal nó easpa mhuirearú úis mhoille, agus trína áirithiú go bhfaighidh an creidiúnaí an cúiteamh is iomláine is féidir as na costais aisghabhála a thabhaigh sé. Ar an láimh eile, ní féidir feidhmiú an chirt dá bhforáiltear san fhoráil sin a ionannú le cruthú saorga cáis nach gcomhlíontar na coinníollacha maidir le feidhmiú an chirt chun cúitimh ach go foirmiúil.
36 Ina theannta sin, mar is léir ó aithris 16 den Treoir sin, tá an creidiúnaí i dteideal an tsuim sheasta dá bhforáiltear in Airteagal 6(1) di a éileamh, beag beann ar aon éileamh ar ús mainneachtana.
37 Thairis sin, ní chuireann aon fhoráil den Treoir sin feidhmiú an chirt sin faoi réir teorainn ama shonrach a chomhlíonadh. I ndáil leis sin, chinn an Chúirt cheana féin nach rialaítear le Treoir 2011/7 na coinníollacha faoina bhféadfar, i gcás inarb iomchuí, deireadh a chur le héilimh a fhreagraíonn go háirithe don íosmhéid socraithe (féach, chuige sin, breithiúnas an 18 Nollaig 2025, E. (Fritháireamh éileamh), C‑481/24, EU:C:2025:996, mír 34).
38 Dá bhrí sin, is faoi dhlíchóras intíre gach Ballstáit atá na rialacha mionsonraithe nós imeachta atá ceaptha chun a áirithiú go gcosnófar na cearta a dhíorthaíonn daoine aonair ó dhlí an Aontais, i gcomhréir le prionsabal neamhspleáchas nós imeachta na mBallstát, ar choinníoll, áfach, nach lú fabhar iad ná na rialacha lena rialaítear cásanna intíre comhchosúla (prionsabal na coibhéise) agus nach bhfágann siad go bhfuil feidhmiú na gceart a thugtar le dlí an Aontais dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas (prionsabal na héifeachtachta) (féach, de réir analaí, breithiúnas an 16 Iúil 2026, Bukla, C‑26/25, EU:C:2026:593, mír 105 agus an cásdlí dá dtagraítear).
39 Thairis sin, i bhfianaise an chásdlí dá dtagraítear i míreanna 27 go 30 den bhreithiúnas seo, ní leor cineál na híocaíochta déanaí a líomhnaítear a bheith diomaibhseach, ná éilimh eile ar íocaíocht na cnapshuime dá bhforáiltear in Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7 a chur isteach in imthosca comhchosúla, ná an fíoras gur tháinig deireadh leis an gcaidreamh gnó idir PFK agus Cydonia roinnt blianta ó shin, ná ceannach PFK ag gnóthas atá neamhiontaofa ó thaobh airgeadais de, iontu féin, chun bunús a thabhairt le cleachtas mí-úsáideach a bheith ann de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i míreanna 32 agus 33 den bhreithiúnas seo, rud a d’fhéadfadh amhras a chaitheamh ar cheart an chreidiúnaí an chnapshuim íosta dá bhforáiltear san fhoráil sin a fháil, i gcás gach íocaíochta déanaí atá inchurtha i leith an fhéichiúnaí, mar chúiteamh ar chostais aisghabhála.
40 I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar chúirt Bhallstáit diúltú d’iarratas creidiúnaí ar íocaíocht na suime íosta seasta dá bhforáiltear san fhoráil sin, in imthosca inar sháraigh an creidiúnaí sin, trína iompar, prionsabal ginearálta an dlí nach féidir brath ar dhlí an Aontais chun críoch mí-úsáideach nó calaoiseach. Éilíonn cruthúnas ar chleachtas mí-úsáideach, agus, d’ainneoin urramú foirmiúil na gcoinníollacha a leagtar síos le rialacha an Aontais is infheidhme, nár baineadh amach an cuspóir a shaothraítear leis na rialacha sin agus, ar an taobh eile, gur gné shuibiachtúil í arb é atá ann an rún tairbhe a bhaint as na rialacha sin trí na coinníollacha is gá chun é a fháil a chruthú go saorga.
Costais
41 Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Tríú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 6(1) de Threoir 2011/7/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis ar chúirt náisiúnta diúltú d’iarratas creidiúnaí ar íocaíocht na suime íosta seasta dá bhforáiltear san fhoráil sin, in imthosca inar sháraigh an creidiúnaí sin, trína iompar, prionsabal ginearálta an dlí nach féidir brath ar dhlí an Aontais chun críocha mí-úsáideacha nó calaoiseacha. Éilíonn cruthúnas ar chleachtas mí-úsáideach, agus, d’ainneoin urramú foirmiúil na gcoinníollacha a leagtar síos le rialacha an Aontais is infheidhme, nár baineadh amach an cuspóir a shaothraítear leis na rialacha sin agus, ar an taobh eile, gur gné shuibiachtúil í arb é atá ann an rún tairbhe a bhaint as na rialacha sin trí na coinníollacha is gá chun é a fháil a chruthú go saorga.
[Sínithe]
* Teanga an cháis: an Pholainnis.