Voorlopige editie
ARREST VAN HET HOF (Derde kamer)
1 oktober 2026 (*)
„ Prejudiciële verwijzing – Richtlijn 2011/7/EU – Bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties – Artikel 1, leden 1 en 2 – Werkingssfeer – Artikel 2, punt 4 – Begrip ‚betalingsachterstand’ – Artikel 6 – Vast minimumbedrag van 40 EUR als schadeloosstelling voor invorderingskosten van de schuldeiser – Voorwaarden – Algemeen beginsel van Unierecht dat rechtsmisbruik verbiedt ”
In zaak C‑209/25,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie (rechter in eerste aanleg Warschau, Polen) bij beslissing van 1 juli 2024, ingekomen bij het Hof op 18 maart 2025, in de procedure
Premium Food Kebab sp. z o.o.
tegen
Cydonia. sp. z o.o.,
wijst
HET HOF (Derde kamer),
samengesteld als volgt: C. Lycourgos, kamerpresident, O. Spineanu-Matei, S. Rodin, N. Piçarra (rapporteur) en N. Fenger, rechters,
advocaat-generaal: T. Ćapeta,
griffier: A. Calot Escobar,
gezien de stukken,
gelet op de opmerkingen van:
– de Poolse regering, vertegenwoordigd door B. Majczyna en D. Lutostańska als gemachtigden,
– de Europese Commissie, vertegenwoordigd door D. Milanowska en M. Owsiany-Hornung als gemachtigden,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om de zaak zonder conclusie te berechten,
het navolgende
Arrest
1 Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (PB 2011, L 48, blz. 1), en van het algemene rechtsbeginsel dat justitiabelen zich niet door middel van fraude of misbruik op het Unierecht mogen beroepen.
2 Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Premium Food Kebab sp. z o.o (hierna: „PFK”) en Cydonia sp. z o.o, twee vennootschappen naar Pools recht, over een vordering van PFK om Cydonia te veroordelen tot betaling van een vast bedrag van 40 EUR wegens betalingsachterstand bij een factuur.
Toepasselijke bepalingen
Unierecht
3 De overwegingen 12, 16 tot en met 19, en 28 van richtlijn 2011/7 luiden als volgt:
„(12) Betalingsachterstand is een vorm van contractbreuk die door het in rekening brengen van een lage of geen interest op achterstallige betalingen en/of door traag verlopende invorderingsprocedures in de meeste lidstaten voor schuldenaren financieel aantrekkelijk is geworden. Een ingrijpende verandering in de richting van een stipte betalingscultuur, waarbij de uitsluiting van het recht om interest in rekening te brengen hoe dan ook wordt beschouwd als een kennelijk onbillijk contractueel beding of kennelijk onbillijke praktijk, is nodig om deze tendens te keren en om betalingsachterstand te ontmoedigen. Een dergelijke verandering vereist ook het invoeren van specifieke bepalingen met betrekking tot betalingstermijnen en de vergoeding van door schuldeisers gemaakte kosten, en onder meer dat uitsluiting van het recht op vergoeding van invorderingskosten als een kennelijk onbillijk beding dient te worden beschouwd.
[...]
(16) Deze richtlijn mag schuldeisers niet verplichten interest voor betalingsachterstand te eisen. Wel biedt zij schuldeisers de mogelijkheid, in geval van betalingsachterstand zonder voorafgaande kennisgeving van niet-nakoming of een andere soortgelijke aanmaning om debiteuren aan hun betalingsverplichting te herinneren, interest voor betalingsachterstand in rekening te brengen.
(17) Om voor toepassing van het recht op interestvergoeding voor betalingsachterstand in aanmerking te komen, moet de schuldeiser in een situatie van betalingsachterstand verkeren omdat het hem verschuldigde bedrag op de vervaldag niet tot zijn beschikking staat, terwijl hij wel aan zijn wettelijke en contractuele verplichtingen heeft voldaan.
(18) Betalingsverzoeken gaan in op het moment van facturering en facturen vervullen een belangrijke documentaire rol in de keten van transacties voor de levering van goederen en diensten, onder meer ter vaststelling van de betalingstermijnen. [...]
(19) Om betalingsachterstand te ontmoedigen, moeten schuldeisers een redelijke schadeloosstelling ontvangen voor de invorderingskosten die aan betalingsachterstand toe te schrijven zijn. De invorderingskosten moeten ook een vergoeding omvatten voor de administratiekosten en de interne kosten die als gevolg van de betalingsachterstand worden gemaakt; hiertoe moet deze richtlijn voorzien in een vast minimumbedrag, dat gecumuleerd kan worden met interest voor betalingsachterstand. De toekenning van een schadeloosstelling in de vorm van een vast bedrag moet ten doel hebben de aan invordering verbonden administratieve en interne kosten te beperken. Vergoeding van invorderingskosten moet worden bepaald zonder afbreuk te doen aan nationale bepalingen volgens welke een nationale rechter een schuldeiser een vergoeding kan toekennen voor extra schade in verband met de betalingsachterstand van een schuldenaar.
[...]
(28) Deze richtlijn dient misbruik van contractvrijheid ten nadele van de schuldeiser te verbieden. [...] Deze richtlijn moet nationale bepalingen betreffende de wijze van sluiting van contracten of betreffende de regulering van de geldigheid van voor de schuldenaar onbillijke bedingen, onverlet laten.”
4 Artikel 1 van die richtlijn, met als opschrift „Voorwerp en toepassingsgebied”, bepaalt:
„1. Deze richtlijn heeft ten doel betalingsachterstanden bij handelstransacties tegen te gaan teneinde de correcte werking van de interne markt te waarborgen, en daardoor het concurrentievermogen van ondernemingen en met name van het mkb/kmo’s [het midden- en kleinbedrijf/kleine en middelgrote ondernemingen] te versterken.
2. Deze richtlijn is van toepassing op alle betalingen tot vergoeding van handelstransacties.
[...]”
5 Artikel 2 van deze richtlijn luidt als volgt:
„Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:
1. ‚handelstransacties’: transacties tussen ondernemingen of tussen ondernemingen en overheidsinstanties die leiden tot het leveren van goederen of het verrichten van diensten tegen vergoeding;
[...]
4. ‚betalingsachterstand’: een betaling die niet is verricht binnen de contractuele of wettelijke betalingstermijn en waar de voorwaarden van artikel 3, lid 1, of artikel 4, lid 1, vervuld zijn;
[...]”
6 Artikel 3 van deze richtlijn, met als opschrift „Transacties tussen ondernemingen”, bepaalt:
„1. De lidstaten zorgen ervoor dat bij handelstransacties tussen ondernemingen de schuldeiser zonder aanmaning recht heeft op interest voor betalingsachterstand, voor zover aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
a) de schuldeiser heeft zijn contractuele en wettelijke verplichtingen vervuld, alsmede
b) de schuldeiser heeft het verschuldigde bedrag niet op tijd ontvangen, tenzij de schuldenaar niet verantwoordelijk is voor de vertraging.
[...]
3. Wanneer aan de voorwaarden in lid 1 wordt voldaan, zorgen de lidstaten voor het volgende:
a) dat met ingang van de dag volgend op de datum voor betaling of op het verstrijken van de termijn voor betaling, welke zijn vastgesteld in de overeenkomst, de schuldeiser aanspraak kan maken op interest voor betalingsachterstand;
[...]
5. De lidstaten zien erop toe dat de in de overeenkomst vastgestelde betalingstermijn niet meer dan 60 kalenderdagen bedraagt, tenzij in de overeenkomst uitdrukkelijk anders is overeengekomen en mits daarbij geen sprake is van kennelijke onbillijkheid jegens de schuldeiser in de zin van artikel 7.”
7 Artikel 6 van richtlijn 2011/7 heeft als opschrift „Vergoeding van invorderingskosten” en luidt als volgt:
„1. De lidstaten zorgen ervoor dat de schuldeiser wanneer bij handelstransacties interest voor betalingsachterstand overeenkomstig de artikelen 3 of 4 verschuldigd wordt, minstens een vast bedrag van 40 EUR mag invorderen.
2. De lidstaten zorgen ervoor dat het in lid 1 bedoelde vaste bedrag zonder aanmaning verschuldigd is als vergoeding voor de eigen invorderingskosten van de schuldeiser.
3. Naast het in lid 1 bedoelde vaste bedrag kan de schuldeiser aanspraak maken op een redelijke schadeloosstelling door de schuldenaar voor alle door diens betalingsachterstand ontstane invorderingskosten welke dat vaste bedrag te boven gaan. Daartoe kunnen onder meer de kosten worden gerekend die worden gemaakt voor het inschakelen van een advocaat of incassobureau.”
8 Artikel 7 van die richtlijn heeft als opschrift „Onbillijke bedingen en praktijken” en bepaalt in lid 1:
„De lidstaten voorzien erin dat een contractueel beding of een praktijk met betrekking tot de datum of termijn voor betaling, de interestvoet voor betalingsachterstand of de vergoeding van invorderingskosten hetzij niet afdwingbaar zijn, hetzij aanleiding geven tot een vordering tot schadevergoeding, indien zij een kennelijke onbillijkheid jegens de schuldeiser behelzen.
Bij de beoordeling van de vraag of een contractueel beding of een praktijk een kennelijke onbillijkheid jegens de schuldeiser in de zin van de eerste alinea behelst, worden alle omstandigheden in aanmerking genomen, met inbegrip van:
[...]
c) de vraag of de schuldenaar objectieve redenen heeft om af te wijken [...] van het in artikel 6, lid 1, bedoelde vaste bedrag.
[...]”
Pools recht
9 In artikel 7, lid 1, van de ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (wet betreffende de bestrijding van buitensporige vertragingen bij handelstransacties) van 8 maart 2013 (Dz.U. van 2013, volgnr. 403) in de op het hoofdgeding toepasselijke versie (Dz.U. van 2022, volgnr. 893) waarbij richtlijn 2011/7 in Pools recht is omgezet, is het volgende bepaald:
„Met uitzondering van transacties waarbij de schuldenaar een overheidsinstantie is, hebben schuldeisers die partij zijn bij handelstransacties zonder aanmaning recht op de wettelijke interest voor betalingsachterstand bij handelstransacties, tenzij partijen een hogere interest zijn overeengekomen, voor de periode vanaf de dag waarop de betaling opeisbaar is geworden tot de dag van betaling, voor zover de volgende voorwaarden cumulatief zijn vervuld:
1) de schuldeiser heeft zijn prestatie verricht;
2) de schuldeiser heeft de betaling niet verkregen binnen de in de overeenkomst vastgestelde termijn.”
10 Artikel 10 van deze wet bepaalt:
„1. Vanaf de datum waarop de in artikel 7, lid 1, of artikel 8, lid 1, bedoelde interest opeisbaar wordt, heeft de schuldeiser, bij wijze van vergoeding van de invorderingskosten, zonder aanmaning recht op betaling door de schuldenaar van een bedrag dat omgerekend overeenkomt met:
1) 40 EUR – indien de waarde van de geldelijke prestatie ten hoogste 5 000 Poolse zloty (PLN) bedraagt;
[...]
2. De schuldeiser heeft naast het in lid 1 genoemde bedrag recht op een redelijke vergoeding van de door hem gemaakte invorderingskosten die dat bedrag te boven gaan.”
Hoofdgeding en prejudiciële vraag
11 Cydonia heeft in augustus 2020 van PFK, een van haar vaste leveranciers, levensmiddelen gekocht voor de uitbating van haar restaurant. De factuur van PFK voor deze aankoop bedroeg 4 874,60 PLN (ongeveer 1 218,00 EUR) en moest op 3 september 2020 worden betaald. Cydonia heeft deze factuur op 8 september 2020 voldaan.
12 Op 23 mei 2023 heeft PFK bij de Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie (rechter in eerste aanleg Warschau, Polen), de verwijzende rechter, een beroep ingesteld waarin zij vorderde Cydonia op grond van artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7 ertoe te veroordelen haar een vast bedrag van 40 EUR te betalen. PFK heeft geen interest voor betalingsachterstand gevorderd over het bedrag van haar schuldvordering, die volgens haar sinds 4 september 2020 opeisbaar is.
13 Deze rechter stelt vast dat PFK en Cydonia op het moment dat de factuur in rekening werd gebracht al vier jaar een stabiele zakelijke relatie hadden. Meerdere keren per week werden goederen geleverd die soms enkele dagen te laat werden betaald zonder dat PFK van Cydonia interest voor betalingsachterstand vorderde. Hij voegt daaraan toe dat in oktober 2022 bij de overdracht van alle aandelen van PFK aan Funds Get Supports spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, een in Warschau gevestigde vennootschap, niet is vastgesteld dat Cydonia een betalingsachterstand had. Volgens deze rechter is deze overnemende vennootschap overigens financieel onbetrouwbaar.
14 Diezelfde rechter is van oordeel dat PFK oneerlijk handelt door meerdere jaren na het einde van haar zakelijke relatie met Cydonia en na de overname van PFK door een andere vennootschap de betaling van een vast minimumbedrag te vorderen. Hij preciseert dat PFK honderden andere vorderingen tot betaling van een dergelijk bedrag tegen Cydonia heeft ingesteld, zonder interest over de hoofdsom te vorderen, met als enig doel extra winst te behalen ten koste van een voormalige contractpartij waarmee het nooit tot een daadwerkelijk betalingsgeschil was gekomen.
15 In die omstandigheden vraagt de verwijzende rechter zich af welke gevolgen moeten worden verbonden aan de rechtspraak van het Hof over de voorwaarden voor de betaling van het in artikel 6 van richtlijn 2011/7 bedoelde vaste minimumbedrag. Hij is van oordeel dat deze rechtspraak schuldeisers ertoe kan aanzetten om de bepalingen van artikel 6 op flagrante wijze te misbruiken en dat dit artikel niet aldus mag worden uitgelegd dat het eraan in de weg staat dat een nationale rechter een vordering tot betaling van een vast bedrag afwijst wanneer uit de omstandigheden waarin de vordering is ingesteld blijkt dat deze vordering niet billijk is en in strijd is met de doelstellingen van deze richtlijn, ook al heeft de eiser de betalingsachterstand aangetoond. De nationale rechter moet derhalve toetsen of een dergelijke vordering geen misbruik vormt van een subjectief recht, met inbegrip van het Unierecht.
16 De verwijzende rechter is bovendien van oordeel dat elke vordering tot betaling van een vast bedrag ook een vordering tot betaling van passende interest voor betalingsachterstand moet bevatten en dat het in een duurzame zakelijke relatie als misbruik moet worden beschouwd om die vergoeding onvoorwaardelijk en dus ook bij een verwaarloosbare betalingsachterstand toe te kennen.
17 In die context heeft de Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:
„Moet artikel 6, lid 1, van [richtlijn 2011/7] aldus worden uitgelegd dat de nationale rechter kan weigeren om een vast bedrag als vergoeding voor de invorderingskosten toe te kennen wanneer de omstandigheden waarin de rechthebbende om toekenning van deze vergoeding heeft verzocht, erop duiden dat de verzochte vergoeding niet billijk is en de vordering tot betaling van een vergoeding voor de invorderingskosten in strijd is met de doelstellingen van de richtlijn?”
Beantwoording van de prejudiciële vraag
18 Met zijn enige vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7 aldus moet worden uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat een nationale rechter een vordering van een schuldeiser tot betaling van het in die bepaling bedoelde vaste minimumbedrag afwijst in omstandigheden waarin die schuldeiser door zijn gedrag inbreuk zou hebben gemaakt op het algemene rechtsbeginsel dat justitiabelen zich niet door middel van fraude of misbruik op het Unierecht mogen beroepen.
19 Vooraf moet ten eerste worden opgemerkt dat de verwijzende rechter, gelet op de omstandigheden van het hoofdgeding, niet uitsluit dat Cydonia niet in de zin van artikel 2, punt 4, van richtlijn 2011/7 ten aanzien van PFK in betalingsachterstand verkeerde, zodat PFK niet het recht heeft om de betaling van het vaste bedrag van 40 EUR zoals bedoeld in artikel 6, lid 1 van deze richtlijn te vorderen.
20 Ten tweede merkt de verwijzende rechter op dat PFK incidentele en geringe betalingsachterstanden van Cydonia heeft gedoogd, omdat PFK het voordeliger zou hebben geacht geen interest voor betalingsachterstand te vorderen om Cydonia als klant te behouden.
21 Het staat dus aan de verwijzende rechter om na te gaan of PFK door dit gedrag impliciet heeft erkend dat Cydonia, op het moment waarop zij de factuur in het hoofdgeding voldeed, niet in „betalingsachterstand” verkeerde in de zin van artikel 2, punt 4, van richtlijn 2011/7, dan wel of PFK daarmee afstand heeft gedaan van haar rechten uit hoofde van artikel 6, lid 1 van deze richtlijn, aangezien een dergelijke afstand verenigbaar is met die richtlijn voor zover zij op vrije wijze is overeengekomen (zie in die zin arrest van 16 februari 2017, IOS Finance EFC, C‑555/14, EU:C:2017:121, punten 33 en 34).
22 Na deze preciseringen moet worden opgemerkt dat richtlijn 2011/7 volgens artikel 1, gelezen in het licht van overweging 28, tot doel heeft betalingsachterstanden bij handelstransacties te bestrijden. Deze richtlijn verbiedt misbruik van de contractvrijheid ten nadele van de schuldeiser maar laat „nationale bepalingen betreffende de wijze van sluiting van contracten of betreffende de regulering van de geldigheid van voor de schuldenaar onbillijke bedingen” onverlet.
23 Het begrip „betalingsachterstand” wordt in artikel 2, punt 4, van die richtlijn gedefinieerd als een betaling die niet is verricht binnen de contractuele of wettelijke betalingstermijn. Zoals blijkt uit overweging 18 van deze richtlijn gaan betalingsverzoeken in op het moment van facturering en vervullen facturen een belangrijke documentaire rol in de keten van handelstransacties, waarmee facturen van groot belang zijn ter vaststelling van de betalingstermijnen.
24 Aangezien richtlijn 2011/7 volgens artikel 1, lid 2, van toepassing is op „alle betalingen tot vergoeding van handelstransacties”, zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 1, van die richtlijn, is het begrip „betalingsachterstand” van toepassing op elke afzonderlijke handelstransactie [zie in die zin arrest van 11 juli 2024, Skarb Państwa (Betalingsachterstand die niet significant is of een geringe vordering betreft), C‑279/23, EU:C:2024:605, punt 23 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
25 Artikel 3, lid 1, van deze richtlijn, gelezen in samenhang met de overwegingen 16 en 17, bepaalt dat de lidstaten ervoor zorgen dat bij handelstransacties tussen ondernemingen een schuldeiser die zijn verplichtingen is nagekomen en het verschuldigde bedrag niet op tijd heeft ontvangen, zonder aanmaning recht heeft op interest voor betalingsachterstand, tenzij de schuldenaar niet verantwoordelijk is voor deze vertraging. Deze interest wordt, net als dit vaste bedrag, automatisch verschuldigd na afloop van de in artikel 3, leden 3 tot en met 5, van deze richtlijn bedoelde betalingstermijn, mits is voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, van deze richtlijn.
26 Artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7, dat onder meer verwijst naar artikel 3 ervan, bepaalt dat wanneer bij handelstransacties interest voor betalingsachterstand verschuldigd is, de schuldeiser bij de schuldenaar minstens een vast bedrag van 40 EUR mag invorderen ter vergoeding van de invorderingskosten. Volgens artikel 6, lid 2, is dit vaste bedrag zonder een aan de schuldenaar gerichte aanmaning verschuldigd als vergoeding voor de eigen invorderingskosten van de schuldeiser. Krachtens artikel 6, lid 3, van deze richtlijn kan de schuldeiser naast dit vaste bedrag aanspraak maken op een redelijke schadeloosstelling door de schuldenaar voor alle andere invorderingskosten boven dit laatste bedrag, zoals de kosten die worden gemaakt voor het inschakelen van een advocaat of incassobureau.
27 In de eerste plaats blijkt uit een letterlijke en contextuele uitlegging van artikel 6, lid 1, van deze richtlijn dat het vaste minimumbedrag van 40 EUR verschuldigd is aan de schuldeiser die aan zijn verplichtingen heeft voldaan en wel voor elke betaling die niet op de vervaldag is verricht als vergoeding voor een handelstransactie in de zin van artikel 2, punt 1, van diezelfde richtlijn, ongeacht het bedrag van de schuldvordering waarop de betalingsachterstand betrekking heeft of de duur van die betalingsachterstand [zie in die zin arrest van 11 juli 2024, Skarb Państwa (Betalingsachterstand die niet significant is of een geringe vordering betreft), C‑279/23, EU:C:2024:605, punt 26].
28 In de tweede plaats wordt deze uitlegging bevestigd door het doel van richtlijn 2011/7. Overeenkomstig artikel 1, lid 1, van de richtlijn, gelezen in samenhang met de overwegingen 12 en 19, heeft deze richtlijn niet alleen tot doel betalingsachterstanden te ontmoedigen door te voorkomen dat zij financieel aantrekkelijk zijn voor de schuldenaar doordat er in een dergelijke situatie lage of geen interest in rekening wordt gebracht, maar ook om de schuldeiser doeltreffend tegen dergelijke betalingsachterstanden te beschermen [zie in die zin arrest van 11 juli 2024, Skarb Państwa (Betalingsachterstand die niet significant is of een geringe vordering betreft), C‑279/23, EU:C:2024:605, punt 27].
29 Vanuit dit oogpunt kan het niet-significante karakter van de betalingsachterstand niet rechtvaardigen dat de schuldenaar wordt vrijgesteld van de betaling van het vaste minimumbedrag indien hij zijn schuld niet op de vervaldag heeft voldaan, noch voor de verlaging van dit bedrag. Dit bedrag is verschuldigd ter vergoeding van de invorderingskosten bij elke betalingsachterstand waarvoor uitsluitend de schuldenaar verantwoordelijk is. Deze vrijstelling of verlaging zou erop neerkomen dat artikel 6 van richtlijn 2011/7 zijn nuttig effect verliest. Deze bepaling heeft immers niet alleen tot doel met dat bedrag de schuldeiser te vergoeden voor „de eigen invorderingskosten”, maar ook dergelijke betalingsachterstanden te ontmoedigen [zie in die zin arresten van 4 mei 2023, ALD Automotive, C‑78/22, EU:C:2023:379, punt 28 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 11 juli 2024, Skarb Państwa (Betalingsachterstand die niet significant is of een geringe vordering betreft), C‑279/23, EU:C:2024:605, punt 28].
30 Bovendien zou de schuldenaar, door hem vrij te stellen van de betaling van het in artikel 6, lid 1, van deze richtlijn bedoelde vaste minimumbedrag van 40 EUR, in feite worden toegestaan af te wijken van deze bepaling, wat erop neerkomt dat hij wordt vrijgesteld van de financiële last die voortvloeit uit zijn verplichting om voor elke betaling die niet op de vervaldag is voldaan een dergelijk bedrag te betalen, zonder dat die afwijking wordt gerechtvaardigd door een „objectieve reden” in de zin van artikel 7, lid 1, tweede alinea, onder c), van die richtlijn [zie in die zin arresten van 4 mei 2023, ALD Automotive, C‑78/22, EU:C:2023:379, punt 28, en 11 juli 2024, Skarb Państwa (Betalingsachterstand die niet significant is of een geringe vordering betreft), C‑279/23, EU:C:2024:605, punt 28 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
31 In casu is de verwijzende rechter van oordeel dat hij, naast de vaststelling van de vervaldatum van de betaling door de partijen in het hoofdgeding en de vaststelling of er bij de schuldenaar sprake is van niet-nakoming, het door PFK ingediende verzoek om betaling van het vaste bedrag van 40 EUR moet onderzoeken in het licht van „misbruik van een subjectief recht, met inbegrip van het Unierecht”, aangezien PFK volgens hem de bepalingen van richtlijn 2011/7 tracht te misbruiken met als enig doel extra winst te behalen ten koste van haar schuldenaar Cydonia.
32 Uit het algemene beginsel van het Unierecht dat justitiabelen verbiedt om zich door middel van fraude of misbruik te beroepen op het Unierecht, volgt dat een lidstaat de toepassing van de Unierechtelijke bepalingen moet weigeren – zelfs bij gebreke van bepalingen van nationaal recht die in een dergelijke weigering voorzien – indien zij door een persoon niet worden ingeroepen ter verwezenlijking van de doelstellingen van deze bepalingen, maar om een Unierechtelijk voordeel te verkrijgen terwijl slechts formeel voldaan is aan de Unierechtelijke objectieve voorwaarden om op dit voordeel aanspraak te kunnen maken (arrest van 30 oktober 2025, Mercedes-Benz Bank en Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, punten 78 en 80 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
33 Voor het bewijs van misbruik is vereist dat er sprake is van, ten eerste, een geheel van objectieve omstandigheden waaruit blijkt dat de voorwaarden van de Unieregeling weliswaar formeel zijn nageleefd, maar dat het door deze regeling beoogdedoel niet werd bereikt, en, ten tweede, een subjectief element dat bestaat in het verlangen een uit de Unieregeling voortvloeiend voordeel te verkrijgen door kunstmatig de voorwaarden te creëren waaronder dat voordeel ontstaat (arrest van 30 oktober 2025, Mercedes-Benz Bank en Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, punt 81 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
34 Het staat weliswaar aan de verwijzende rechter om na te gaan of in de bij hem aanhangige gedingen sprake is van misbruik door alle feiten en omstandigheden van de zaak in aanmerking te nemen, maar het Hof kan deze rechter alle elementen voor uitlegging van het Unierecht verschaffen om zijn beoordeling te vergemakkelijken (zie in die zin arrest van 30 oktober 2025, Mercedes-Benz Bank en Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, punt 82).
35 In het onderhavige geval moet, in navolging van de Commissie in haar schriftelijke opmerkingen, ten eerste worden opgemerkt dat door PFK het recht toe te kennen op betaling van het vaste bedrag, eraan kan worden bijgedragen dat de in punt 28 van dit arrest in herinnering gebrachte doelstellingen van artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7 verwezenlijkt worden, aangezien door die toekenning betalingsachterstanden worden ontmoedigd door te voorkomen dat deze achterstanden financieel interessant zijn voor de schuldenaar wegens de geringe of niet in rekening gebrachte interest voor betalingsachterstanden, en de schuldeiser door die toekenning een zo volledig mogelijke vergoeding voor de eigen invorderingskosten wordt geboden. Ten tweede kan de loutere uitoefening van het in deze bepaling neergelegde recht niet worden gelijkgesteld met het kunstmatig creëren van een situatie waarin slechts formeel is voldaan aan de voorwaarden om het recht op schadevergoeding te kunnen uitoefenen.
36 Zoals blijkt uit overweging 16 van deze richtlijn, heeft de schuldeiser bovendien het recht om het vaste bedrag zoals bedoeld in artikel 6, lid 1, van deze richtlijn te vorderen, ongeacht of hij al dan niet de betaling van de interest voor betalingsachterstand heeft gevorderd.
37 Bovendien stelt geen enkele bepaling van deze richtlijn de uitoefening van dit recht afhankelijk van de inachtneming van een bepaalde termijn. In dit verband heeft het Hof reeds geoordeeld dat richtlijn 2011/7 niet de voorwaarden regelt waaronder schuldvorderingen die overeenkomen met in het bijzonder het vaste minimumbedrag, in voorkomend geval kunnen tenietgaan [zie in die zin arrest van 18 december 2025, E. (Verrekening van schuldvorderingen), C‑481/24, EU:C:2025:996, punt 34].
38 De procedureregels ter bescherming van de rechten die de justitiabelen aan het Unierecht ontlenen, zijn dus krachtens het beginsel van de procedurele autonomie van lidstaten een zaak van de interne rechtsorde van elke lidstaat, evenwel op voorwaarde dat die bepalingen niet ongunstiger zijn dan die welke voor soortgelijke situaties krachtens nationaal recht gelden (gelijkwaardigheidsbeginsel) en de uitoefening van de door de rechtsorde van de Unie verleende rechten in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk maken (doeltreffendheidsbeginsel) (zie naar analogie arrest van 16 juli 2026, Bukla, C‑26/25, EU:C:2026:593, punt 105 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
39 Gelet op de in de punten 27 tot en met 30 van dit arrest in herinnering gebrachte rechtspraak, zijn bovendien noch het vermeende verwaarloosbare karakter van de betalingsachterstand, noch de indiening van andere vorderingen tot betaling van het in artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7 bedoelde vaste bedrag in vergelijkbare omstandigheden, noch het feit dat de zakelijke relatie tussen PFK en Cydonia al meerdere jaren is beëindigd, noch de overname van PFK door een financieel onbetrouwbare onderneming, op zichzelf voldoende om aan te tonen dat er sprake is van misbruik in de zin van de in punten 32 en 33 van dit arrest in herinnering gebrachte rechtspraak, hetgeen afbreuk kan doen aan het recht van de schuldeiser om voor elke aan de schuldenaar toe te rekenen betalingsachterstand het vaste minimumbedrag zoals bedoeld in die bepaling te verkrijgen als vergoeding voor invorderingskosten.
40 Gelet op een en ander moet op de prejudiciële vraag worden geantwoord dat artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7 aldus moet worden uitgelegd dat het zich er niet tegen verzet dat een nationale rechter een vordering van een schuldeiser tot betaling van het in die bepaling bedoelde vaste minimumbedrag afwijst in omstandigheden waarin die schuldeiser door zijn gedrag inbreuk zou hebben gemaakt op het algemene rechtsbeginsel dat justitiabelen zich niet door middel van fraude of misbruik op het Unierecht mogen beroepen. Voor het bewijs van misbruik is het echter vereist dat er sprake is van, ten eerste, een geheel van objectieve omstandigheden waaruit blijkt dat de voorwaarden van de Unieregeling weliswaar formeel zijn nageleefd, maar dat het door deze regeling nagestreefde doel niet werd bereikt, en, ten tweede, een subjectief element dat bestaat in het verlangen een uit de Unieregeling voortvloeiend voordeel te verkrijgen door kunstmatig de voorwaarden te creëren waaronder dat voordeel ontstaat.
Kosten
41 Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Derde kamer) verklaart voor recht:
Artikel 6, lid 1, van richtlijn 2011/7/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties
moet aldus worden uitgelegd dat
het zich er niet tegen verzet dat een nationale rechter een vordering van een schuldeiser tot betaling van het in die bepaling bedoelde vaste minimumbedrag afwijst in omstandigheden waarin die schuldeiser door zijn gedrag inbreuk zou hebben gemaakt op het algemene rechtsbeginsel dat justitiabelen zich niet door middel van fraude of misbruik op het Unierecht mogen beroepen. Voor het bewijs van misbruik is het echter vereist dat er sprake is van, ten eerste, een geheel van objectieve omstandigheden waaruit blijkt dat de voorwaarden van de Unieregeling weliswaar formeel zijn nageleefd, maar dat het door deze regeling nagestreefde doel niet werd bereikt, en, ten tweede, een subjectief element dat bestaat in het verlangen een uit de Unieregeling voortvloeiend voordeel te verkrijgen door kunstmatig de voorwaarden te creëren waaronder dat voordeel ontstaat.
ondertekeningen
* Procestaal: Pools.