ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πρώτο τμήμα)
της 27ης Νοεμβρίου 2025 ( *1 )
«Αίτηση αναιρέσεως – Υπαλληλική υπόθεση – Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία – Άρθρο 90 – Έννοια του όρου “βλαπτική πράξη” – Φόρος επιβαλλόμενος υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) 260/68 – Άρθρο 3 – Φορολογική έκπτωση λόγω συντηρούμενου τέκνου – Προϋποθέσεις χορηγήσεως – Έννοια του “συντηρουμένου τέκνου” – Παράρτημα VII του ΚΥΚ – Άρθρο 2 – Επίδομα συντηρουμένου τέκνου»
Στην υπόθεση C‑137/24 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2024,
Michael Heßler, κάτοικος Mannebach (Γερμανία), εκπροσωπούμενος από την I. Steuer-Lutz, Rechtsanwältin,
αναιρεσείων,
όπου ο έτερος διάδικος είναι η:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον T. S. Bohr και την M. Brauhoff,
καθής-εναγομένη πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
συγκείμενο από τους F. Biltgen, πρόεδρο τμήματος, T. von Danwitz, Αντιπρόεδρο του Δικαστηρίου, ασκούντα καθήκοντα δικαστή του πρώτου τμήματος, I. Ziemele, A. Kumin (εισηγητή) και S. Gervasoni, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: T. Ćapeta
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις της κατά τη συνεδρίαση της 12ης Ιουνίου 2025,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
|
1 |
Με την αίτηση αναιρέσεως ο Michael Heβler ζητεί την αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 20ής Δεκεμβρίου 2023, Heßler κατά Επιτροπής (T‑369/22, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2023:855), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή-αγωγή που είχε ασκήσει ο νυν αναιρεσείων ζητώντας, πρώτον, να ακυρωθούν οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί απορρίψεως των αιτήσεών του για τη χορήγηση φορολογικής εκπτώσεως λόγω συντηρούμενου τέκνου (στο εξής: φορολογική έκπτωση), δεύτερον, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να του χορηγεί, αναδρομικώς από 1ης Αυγούστου 2021 και για όσο χρονικό διάστημα πληρούνται οι προϋποθέσεις, την εν λόγω φορολογική έκπτωση και, τρίτον, να υποχρεωθεί η πρωτοδίκως καθής-εναγομένη στην πληρωμή των μη καταβληθέντων ποσών. |
Το νομικό πλαίσιο
Ο Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως
|
2 |
Το άρθρο 72, παράγραφος 1, του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς (στο εξής: ΚΥΚ), ορίζει τα εξής: «Εντός του ορίου του 80 % των αναληφθέντων εξόδων και βάσει ρυθμίσεως θεσπιζόμενης με κοινή συμφωνία από τις αρμόδιες για τους διορισμούς αρχές των θεσμικών αρχών της Ένωσης κατόπιν γνώμης της επιτροπής κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, ο υπάλληλος, ο (η) σύζυγός του, εφόσον ο (η) τελευταίος (α) δεν μπορεί να επωφεληθεί παροχών της αυτής φύσης και του αυτού επιπέδου, κατ’ εφαρμογή οιωνδήποτε άλλων νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων, τα τέκνα του και τα λοιπά συντηρούμενα από αυτόν πρόσωπα, σύμφωνα με το άρθρο 2 του παραρτήματος VII, καλύπτονται κατά των κινδύνων ασθενείας. […]» |
|
3 |
Το άρθρο 80 του ΚΥΚ προβλέπει στο πρώτο εδάφιο τα ακόλουθα: «Εάν ο υπάλληλος ή ο δικαιούχος συντάξεως αρχαιότητας ή επιδόματος αναπηρίας αποβιώσει και δεν καταλείπει σύζυγο που να δικαιούται συντάξεως επιζώντων, τα συντηρούμενα κατά τον χρόνο του θανάτου του τέκνα κατά την έννοια του άρθρου 2 του Παραρτήματος VII, δικαιούνται συντάξεως ορφανού […]». |
|
4 |
Το άρθρο 90 του ΚΥΚ ορίζει τα εξής: «1. Κάθε πρόσωπο που αναφέρεται στον παρόντα κανονισμό δύναται να προσφύγει στην αρμόδια για διορισμούς αρχή [(στο εξής: ΑΔΑ)] ζητώντας της να λάβει απόφαση περί αυτού. Η αρχή κοινοποιεί την αιτιολογημένη απόφαση της στον ενδιαφερόμενο εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από της ημέρας υποβολής της αιτήσεως. Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής η έλλειψη απαντήσεως στην αίτηση σημαίνει σιωπηρή απορριπτική απόφαση, κατά της οποίας δύναται να υποβληθεί αίτημα κατά την έννοια της επομένης παραγράφου. 2. Κάθε πρόσωπο που υπόκειται στον παρόντα κανονισμό δύναται να υποβάλει στην [ΑΔΑ] αίτημα κατά οιασδήποτε πράξεως η οποία θίγει τα συμφέροντά του, τόσο στην περίπτωση που η εν λόγω αρχή έχει ήδη λάβει απόφαση όσο και όταν παρέλειψε να λάβει μέτρο που επιβάλλεται από τον κανονισμό. Το αίτημα πρέπει να διατυπωθεί εντός προθεσμίας τριών μηνών. […] […] Η αρχή κοινοποιεί στον ενδιαφερόμενο την αιτιολογημένη απόφασή της εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από την ημέρα της υποβολής της ενστάσεως. Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής η παράλειψη απαντήσεως στην ένσταση σημαίνει σιωπηρή απορριπτική απόφαση, κατά της οποίας δύναται να ασκηθεί προσφυγή κατά την έννοια του άρθρου 91.» |
|
5 |
Το άρθρο 91, παράγραφος 1, του ΚΥΚ ορίζει τα ακόλουθα: «Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αρμόδιο να αποφαίνεται για κάθε διαφορά μεταξύ της Ένωσης και ενός προσώπου που υπόκειται στον παρόντα κανονισμό, περί της νομιμότητας ενός μέτρου που θίγει το πρόσωπο αυτό κατά την έννοια του άρθρου 90 παράγραφος 2. […]» |
|
6 |
Ο ΚΥΚ περιλαμβάνει παράρτημα VII, το οποίο φέρει τον τίτλο «Κανόνες σχετικοί με τις αποδοχές και με τις επιστροφές εξόδων» και του οποίου το άρθρο 2 προβλέπει τα εξής: «1. Ο υπάλληλος που έχει ένα ή περισσότερα συντηρούμενα από αυτόν τέκνα δικαιούται, υπό τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στις παραγράφους 2 και 3, επιδόματος ποσού […] μηνιαίως για κάθε συντηρούμενο από αυτόν τέκνο. 2. Ως συντηρούμενο τέκνο νοείται το νόμιμο τέκνο, φυσικό ή θετό, του υπαλλήλου ή της/του συζύγου του, εφόσον συντηρείται πράγματι από τον υπάλληλο. Το ίδιο ισχύει για το τέκνο για το οποίο έχει υποβληθεί αίτηση υιοθεσίας και για το οποίο έχει εκκινήσει η διαδικασία υιοθεσίας. Κάθε τέκνο, έναντι του οποίου ο υπάλληλος έχει υποχρέωση διατροφής σύμφωνα με δικαστική απόφαση βασιζόμενη στη νομοθεσία των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των ανηλίκων, εξομοιώνεται με συντηρούμενο τέκνο. 3. Το επίδομα χορηγείται:
4. Δύναται κατ’ εξαίρεση, να εξομοιωθεί προς συντηρούμενο τέκνο, κατόπιν ειδικής και αιτιολογημένης αποφάσεως της [ΑΔΑ] που λαμβάνεται βάσει αποδεικτικών εγγράφων, κάθε πρόσωπο, έναντι του οποίου ο υπάλληλος έχει νομίμους υποχρεώσεις διατροφής και του οποίου η συντήρηση συνεπάγεται για αυτόν σημαντική επιβάρυνση. 5. Η καταβολή του επιδόματος παρατείνεται χωρίς κανένα όριο ηλικίας, αν το τέκνο προσβληθεί από βαρειά ασθένεια ή αναπηρία που το εμποδίζει να ανταποκριθεί στις ανάγκες του κατά τη διάρκεια της ασθενείας ή της αναπηρίας του. 6. Το συντηρούμενο τέκνο, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, παρέχει δικαίωμα λήψεως ενός μόνο επιδόματος συντηρουμένου τέκνου, ακόμη και στην περίπτωση που οι γονείς ανήκουν σε δύο διαφορετικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 7. Όταν η επιμέλεια του συντηρούμενου τέκνου, κατά την έννοια των παραγράφων 2 και 3, ανατίθεται σε άλλο πρόσωπο δυνάμει νομοθετικών διατάξεων, δικαστικής απόφασης, ή απόφασης της αρμόδιας διοικητικής αρχής, το επίδομα καταβάλλεται στο πρόσωπο αυτό, για λογαριασμό και εξ ονόματος του υπαλλήλου.» |
Ο κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) 260/68
|
7 |
Το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) 260/68 του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 1968, περί καθορισμού των όρων και της διαδικασίας επιβολής του φόρου του θεσπισθέντος υπέρ [της Ένωσης] (ΕΕ ειδ. έκδ. 01/001, σ. 115), ορίζει τα εξής: «1. Ο φόρος οφείλεται κάθε μήνα, ανάλογα με τους μισθούς, ημερομίσθια και απολαβές πάσης φύσεως πού καταβάλλονται από [την Ένωση] σε κάθε φορολογούμενο. […] 3. Οι παροχές και τα επιδόματα οικογενειακής ή κοινωνικής φύσεως που απαριθμούνται κατωτέρω εκπίπτουν από τη φορολογητέα βάση:
[…] 4. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 5, γίνεται μία έκπτωση 10 % για επαγγελματικά και προσωπικά έξοδα επί του ποσού που αποκτάται μετά την εφαρμογή των προηγουμένων διατάξεων. Για κάθε συντηρούμενο τέκνο του φορολογουμένου καθώς και για κάθε πρόσωπο που εξομοιούται προς συντηρούμενο τέκνο, κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 4 του παραρτήματος VII του [ΚΥΚ], γίνεται συμπληρωματική έκπτωση που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του ποσού του επιδόματος συντηρούμενου τέκνου. […]» |
Τo ιστορικό της διαφοράς
|
8 |
Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 2 έως 11 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ως εξής:
|
Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
|
9 |
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 24 Ιουνίου 2022, ο νυν αναιρεσείων άσκησε προσφυγή-αγωγή ζητώντας, πρώτον, να ακυρωθεί η απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεώς του, δεύτερον, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να του χορηγεί, «αναδρομικώς από 1ης Αυγούστου 2021 και για όσο χρονικό διάστημα πληρούνται οι προϋποθέσεις», τη φορολογική έκπτωση και, τρίτον, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να του καταβάλει τόκους επί των μη καταβληθέντων ποσών. |
|
10 |
Όσον αφορά το ακυρωτικό αίτημα, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 24 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, εν προκειμένω, η διοικητική ένσταση του νυν αναιρεσείοντος είχε ως αντικείμενο την εκ μέρους της Επιτροπής «παράλειψη απαντήσεως» στις αιτήσεις του προκειμένου να τύχει της φορολογικής εκπτώσεως ή να παραταθεί η ισχύς αυτής. Επιπλέον, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως δεν προσδιόριζε επακριβώς την ημερομηνία εκδόσεως των αποφάσεων με τις οποίες απορρίφθηκε το αίτημα χορηγήσεως της εν λόγω εκπτώσεως και δεν μνημόνευε αν οι αποφάσεις αυτές είχαν ληφθεί ρητώς, με τις ηλεκτρονικές επιστολές της 29ης Ιουνίου 2021 και με την ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021, ή σιωπηρώς. Υπό τις ως άνω συνθήκες, προκειμένου να προσδιορίσει το αντικείμενο των υπό εξέταση αιτήματος, το Γενικό Δικαστήριο προσδιόρισε, στις σκέψεις 25 έως 39 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, την αρχική βλαπτική πράξη κατά την οποίας πρέπει να θεωρηθεί ότι βάλλει, κατά περίπτωση, το εν λόγω αίτημα, καθόσον αφορά την απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως. |
|
11 |
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, κατ’ αρχάς, στη σκέψη 35 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, οι ηλεκτρονικές επιστολές της 29ης Ιουνίου 2021 και η ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 δεν μπορούσαν να θεωρηθούν οριστικές αποφάσεις με τις οποίες η ΑΔΑ αρνήθηκε τη χορήγηση της φορολογικής εκπτώσεως στον αναιρεσείοντα. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, δεν συνιστούσαν, ως εκ τούτου, τις αρχικές πράξεις που έθιγαν τα συμφέροντα του νυν αναιρεσείοντος. |
|
12 |
Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 37 της ίδιας αποφάσεως, ότι, ελλείψει απαντήσεως της ΑΔΑ εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από την υποβολή των αιτήσεων του αναιρεσείοντος που περιέχονται στις ηλεκτρονικές επιστολές της 28ης Ιουνίου και της 18ης Αυγούστου 2021, έπρεπε να γίνει δεκτό ότι οι σιωπηρές αποφάσεις περί απορρίψεως των εν λόγω αιτήσεων ελήφθησαν, αντιστοίχως, στις 28 Οκτωβρίου και στις 18 Δεκεμβρίου 2021 (στο εξής: σιωπηρές απορριπτικές αποφάσεις). Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 39 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι σιωπηρές απορριπτικές αποφάσεις συνιστούσαν τις αρχικές πράξεις που έθιγαν τα συμφέροντα του νυν αναιρεσείοντος. |
|
13 |
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως απλώς επιβεβαίωνε τις σιωπηρές απορριπτικές αποφάσεις και ότι ουδόλως περιελάμβανε επανεξέταση της καταστάσεως του αναιρεσείοντος βάσει νέων νομικών και πραγματικών στοιχείων. |
|
14 |
Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε, στη σκέψη 41 της εν λόγω αποφάσεως, το συμπέρασμα ότι, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, το αίτημα ακυρώσεως, ακόμη και αν τυπικώς έβαλλε αποκλειστικώς κατά της αποφάσεως περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως, συνεπαγόταν ότι το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να επιληφθεί των σιωπηρών απορριπτικών αποφάσεων, των οποίων η νομιμότητα έπρεπε να εξετασθεί λαμβανομένης υπόψη της αιτιολογίας που είχε παρατεθεί στην απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως. |
|
15 |
Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε, στις σκέψεις 42 έως 45 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, επί της τηρήσεως, εν προκειμένω, των προθεσμιών της προ της ασκήσεως προσφυγής διαδικασίας. |
|
16 |
Επισήμανε συναφώς ότι η τρίμηνη προθεσμία για την υποβολή διοικητικής ενστάσεως κατά της πρώτης σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως, η οποία ελήφθη στις 28 Οκτωβρίου 2021, εξέπνευσε στις 28 Ιανουαρίου 2022, σύμφωνα με το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. Δεδομένου ότι ο αναιρεσείων είχε υποβάλει τη διοικητική ένσταση κατά των «απορριπτικών αποφάσεων» της Επιτροπής στις 24 Νοεμβρίου 2021, τηρήθηκε πράγματι η τασσόμενη από την εν λόγω διάταξη προθεσμία υποβολής διοικητικής ενστάσεως όσον αφορά την ως άνω πρώτη απόφαση. |
|
17 |
Αντιθέτως, κατά το Γενικό Δικαστήριο, ο αναιρεσείων υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά της δεύτερης σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως πριν από την ημερομηνία εκδόσεώς της, στις 18 Δεκεμβρίου 2021. Επιπλέον, διαπίστωσε ότι, κατόπιν της ημερομηνίας αυτής, ο αναιρεσείων δεν υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά της εν λόγω σιωπηρής αποφάσεως, στην οποία η ΑΔΑ θα απαντούσε με την απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως. Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η προ της ασκήσεως προσφυγής διαδικασία σχετικά με την εν λόγω σιωπηρή απορριπτική απόφαση δεν διεξήχθη προσηκόντως. |
|
18 |
Το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε εκ των ανωτέρω, στη σκέψη 45 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το αίτημα ακυρώσεως έπρεπε να κριθεί απαράδεκτο καθόσον αφορούσε, κατ’ ουσίαν, τη σιωπηρή απορριπτική απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 2021. |
|
19 |
Κατά τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε, στις σκέψεις 46 έως 96 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το βάσιμο των δύο λόγων ακυρώσεως τους οποίους προέβαλε ο νυν αναιρεσείων και οι οποίοι αφορούσαν, ο μεν πρώτος, έλλειψη ρητής αποφάσεως με την οποία να του γνωστοποιείται το δικαίωμά του να υποβάλει διοικητική ένσταση και παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως, ο δε δεύτερος, προσβολή του δικαιώματος του αναιρεσείοντος να λαμβάνει αποδοχές, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 62 του ΚΥΚ. Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τους ως άνω δύο λόγους ακυρώσεως ως εν μέρει απαράδεκτους και εν μέρει αβάσιμους. |
|
20 |
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε, στις σκέψεις 97 έως 105 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το δεύτερο και το τρίτο εκ των αιτημάτων των οποίων είχε επιληφθεί και τα οποία είχαν ως σκοπό, κατ’ ουσίαν, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να χορηγήσει στον νυν αναιρεσείοντα το ευεργέτημα της φορολογικής εκπτώσεως και να καταβάλει τόκους επί των μη καταβληθέντων χρηματικών ποσών. |
|
21 |
Συνεπώς, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή-αγωγή στο σύνολό της. |
Αιτήματα των διαδίκων
|
22 |
Ο αναιρεσείων ζητεί από το Δικαστήριο:
|
|
23 |
Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
|
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
|
24 |
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, ο αναιρεσείων προβάλλει τρεις λόγους, εκ των οποίων ο πρώτος αφορά εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της έννοιας της «βλαπτικής πράξεως», κατά το άρθρο 90 του ΚΥΚ, ο δεύτερος παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως και προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως του αναιρεσείοντος, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), και ο τρίτος παράβαση του άρθρου 3 του κανονισμού 260/68, ερμηνευόμενου σε συνδυασμό με το άρθρο 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, καθώς και παράβλεψη του δεσμευτικού χαρακτήρα των εσωτερικών πράξεων της Επιτροπής. |
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
|
25 |
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι κακώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο, στις σκέψεις 44 και 45 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το αίτημα ακυρώσεως ήταν απαράδεκτο όσον αφορά τη δεύτερη θυγατέρα του. Φρονεί ότι η ρητή άρνηση του PMO, στην ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021, να δεχθεί οποιοδήποτε αίτημα υπαγωγής στο ευεργέτημα της φορολογικής εκπτώσεως σε περιπτώσεις παρεμφερείς με τη δική του συνιστά απόφαση βλαπτική για τα συμφέροντά του. Ως εκ τούτου, κατόπιν της εν λόγω ηλεκτρονικής επιστολής, με την οποία απορρίφθηκε de facto το αίτημά του να εξακολουθήσει να τυγχάνει, όπως μέχρι τότε συνέβαινε, της συγκεκριμένης φορολογικής εκπτώσεως για τη συντήρηση των δύο τέκνων του, ο αναιρεσείων δεν είχε κανένα λόγο να αναμείνει την εκ μέρους της ΑΔΑ σιωπηρή άρνηση. Επιπλέον, ο αναιρεσείων θεωρεί ότι η εν λόγω ηλεκτρονική επιστολή έπρεπε να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αυτός δεν θα ετύγχανε ούτε εκ μέρους της ΑΔΑ θετικής αποφάσεως στο αίτημά του για τη χορήγηση της φορολογικής εκπτώσεως. |
|
26 |
Συνεπώς, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι δεν όφειλε να αναμείνει την εκπνοή της τετράμηνης προθεσμίας την οποία προβλέπει το άρθρο 90, παράγραφος 1, του ΚΥΚ και κατά το πέρας της οποίας η εκ μέρους της Διοικήσεως παράλειψη απαντήσεως ισοδυναμεί με σιωπηρή απορριπτική απόφαση. Συγκεκριμένα, η τρίμηνη προθεσμία για την υποβολή διοικητικής ενστάσεως, κατά το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, άρχισε, κατά τον αναιρεσείοντα, να τρέχει από της λήψεως της ηλεκτρονικής επιστολής της 27ης Αυγούστου 2021. Κατά συνέπεια, υποβάλλοντας τη διοικητική ένστασή του στις 24 Νοεμβρίου 2021, ο αναιρεσείων τήρησε τις προθεσμίες της προ της ασκήσεως προσφυγής διαδικασίας. |
|
27 |
Κατά την Επιτροπή, ο αναιρεσείων δεν βάλλει κατά των σκέψεων 33, 37 και 39 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, οι οποίες είναι σχετικές με τον προσδιορισμό της βλαπτικής πράξεως εν προκειμένω. Στο μέτρο, όμως, που ο συγκεκριμένος προσδιορισμός αποτελεί ουσιώδες προκριματικό ζήτημα για το αν η προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία διεξήχθη προσηκόντως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει, κατά την Επιτροπή, να απορριφθεί ως αλυσιτελής. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα επιχειρήματα του αναιρεσείοντος είναι αβάσιμα. |
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
|
28 |
Πρέπει εκ προοιμίου να επισημανθεί ότι, μολονότι, με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων βάλλει κατά των σκέψεων 44 και 45 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως με τις οποίες κρίθηκε απαράδεκτο το αίτημά του να ακυρωθεί η απόφαση με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του για παράταση της ισχύος της φορολογικής εκπτώσεως της οποίας ετύγχανε για τη δεύτερη θυγατέρα του, η επίμαχη κρίση στηριζόταν στις εκτιμήσεις του Γενικού Δικαστηρίου οι οποίες παρατίθενται στις σκέψεις 33 έως 39 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και κατά τις οποίες η ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 δεν αποτελούσε απόφαση με την οποία η ΑΔΑ αρνούνταν στον αναιρεσείοντα τη φορολογική έκπτωση, οπότε η αρχική πράξη που έθιγε τα συμφέροντά του συνίστατο σε σιωπηρή απορριπτική απόφαση ληφθείσα στις 18 Δεκεμβρίου 2021. Από τα επιχειρήματα, όμως, τα οποία ανέπτυξε προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως και τα οποία εκτίθενται συνοπτικώς στις σκέψεις 25 και 26 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι ο αναιρεσείων βάλλει αποκλειστικώς κατά των εκτιμήσεων του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με τον προσδιορισμό της αρχικής βλαπτικής πράξεως, επί των οποίων στήριξε το Γενικό Δικαστήριο την εκτίμησή του περί απαραδέκτου. |
|
29 |
Υπό τις ανωτέρω συνθήκες ο πρώτος λόγος αναιρέσεως δεν μπορεί να απορριφθεί ως αλυσιτελής. Ως εκ τούτου, πρέπει να εξετασθεί το βάσιμο του συγκεκριμένου λόγου. |
|
30 |
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, σύμφωνα με το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, κάθε πρόσωπο που υπόκειται στον ΚΥΚ δύναται να υποβάλει στην ΑΔΑ διοικητική ένσταση κατά οιασδήποτε πράξεως η οποία θίγει τα συμφέροντά του. Με το άρθρο 91, παράγραφος 1, του ΚΥΚ διευκρινίζεται ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αρμόδιο να αποφαίνεται επί κάθε διαφοράς μεταξύ της Ένωσης και προσώπου που υπόκειται στον ΚΥΚ περί της νομιμότητας μέτρου που θίγει το εν λόγω πρόσωπο κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. Οι εν λόγω διατάξεις τυγχάνουν κατ’ αναλογίαν εφαρμογής στις προσφυγές του λοιπού προσωπικού δυνάμει του άρθρου 117 του Καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2024, DD κατά FRA, C‑130/22 P, EU:C:2024:1018, σκέψη 71 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
31 |
Όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 29 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, βλαπτικές είναι, κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, μόνον οι πράξεις ή τα μέτρα που παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα ικανά να επηρεάσουν ευθέως και αμέσως τα συμφέροντα του προσφεύγοντος μεταβάλλοντας ουσιωδώς τη νομική του κατάσταση (απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2024, DD κατά FRA, C‑130/22 P, EU:C:2024:1018, σκέψη 72 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
32 |
Επιπλέον, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η έννοια της «βλαπτικής πράξεως», κατά το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, πρέπει να ερμηνεύεται ευρέως και να νοείται ως κάθε πράξη δυνάμενη να επηρεάσει ευθέως συγκεκριμένη νομική κατάσταση (απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2024, DD κατά FRA, C‑130/22 P, EU:C:2024:1018, σκέψη 74 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
33 |
Όπως υπενθύμισε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 30 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, για να διαπιστωθεί αν μια πράξη παράγει τέτοια αποτελέσματα, πρέπει να εξετάζεται η ουσία της και να εκτιμώνται τα αποτελέσματά της με γνώμονα αντικειμενικά κριτήρια, όπως το περιεχόμενο της ίδιας της πράξεως, λαμβανομένων ενδεχομένως υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε (απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2024, DD κατά FRA, C‑130/22 P, EU:C:2024:1018, σκέψη 73 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
34 |
Επομένως, η ικανότητα μιας πράξεως να παράγει άμεσα αποτελέσματα επί της νομικής καταστάσεως φυσικού ή νομικού προσώπου δεν μπορεί να εκτιμάται αποκλειστικώς με γνώμονα ότι η πράξη αυτή περιβάλλεται τη μορφή μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, καθόσον τούτο θα είχε ως συνέπεια να υπερισχύει η μορφή της πράξεως που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής έναντι της ίδιας της ουσίας της πράξεως (απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2022, Picard κατά Επιτροπής, C‑366/21 P, EU:C:2022:984, σκέψη 97 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
35 |
Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 33 της παρούσας αποφάσεως, πρέπει να εξετασθεί αν, λαμβανομένων υπόψη του περιεχομένου της ηλεκτρονικής επιστολής της 27ης Αυγούστου 2021, του πλαισίου στο οποίο αυτή εντασσόταν και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε βασίμως κατά νόμον, στις σκέψεις 33 και 35 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η συγκεκριμένη ηλεκτρονική επιστολή δεν μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως «βλαπτική πράξη», κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. |
|
36 |
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, όπως μνημονεύθηκε στη σκέψη 8 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στις 18 Αυγούστου 2021 ο αναιρεσείων ζήτησε από την αρμόδια υπηρεσία του PMO την παράταση της ισχύος της φορολογικής εκπτώσεως όσον αφορά τη δεύτερη θυγατέρα του. Με ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021, η αρμόδια για τη διαχείριση υποθέσεων της μονάδας του PMO «Δικαιώματα και υποχρεώσεις» απάντησε στον αναιρεσείοντα ότι «δυστυχώς, οφείλουν να τον ενημερώσουν ότι, βάσει της σκέψεως 103 της αποφάσεως [XB κατά ΕΚΤ], δεν μπορεί πλέον να γίνει δεκτό κανένα αίτημα χορηγήσεως φορολογικής εκπτώσεως ή παρατάσεως της ισχύος της ελλείψει δικαιώματος λήψεως επιδόματος συντηρούμενου τέκνου βάσει του άρθρου 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, δεδομένου ότι αυτή έχει ακυρωθεί». Επιπλέον, όπως και στην περίπτωση των ηλεκτρονικών επιστολών της 29ης Ιουνίου 2021, η ως άνω ηλεκτρονική επιστολή περιελάμβανε, μετά την υπογραφή της αρμόδιας για τη διαχείριση υποθέσεων, επισήμανση περί του ότι η οικεία ηλεκτρονική επιστολή είχε ως σκοπό την ενημέρωση και δεν αποτελούσε απόφαση “της ΑΔΑ/ΑΣΣΠΑ” κατά της οποίας μπορούσε να υποβληθεί διοικητική ένσταση βάσει του άρθρου 90 του ΚΥΚ. |
|
37 |
Μολονότι, όμως, η ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 περιέχει ενδείξεις περί της βουλήσεως της αρμόδιας υπηρεσίας του PMO να της προσδώσει αμιγώς ενημερωτικό χαρακτήρα, περιλαμβάνει και ενδείξεις δυνάμενες να προκαλέσουν στον αναιρεσείοντα την εντύπωση ότι δεν επρόκειτο να τύχει της φορολογικής εκπτώσεως. Πράγματι, όπως προκύπτει από την προηγούμενη σκέψη, η αρμόδια διαχειρίσεως υποθέσεων της μονάδας του PMO «Δικαιώματα και υποχρεώσεις» επισήμανε με τη συγκεκριμένη επιστολή, κατ’ ουσίαν, ότι κανένα αίτημα χορηγήσεως της φορολογικής εκπτώσεως ή παρατάσεως της ισχύος αυτής δεν θα μπορούσε πλέον να γίνει δεκτό ελλείψει δικαιώματος για τη λήψη επιδόματος συντηρούμενου τέκνου, σύμφωνα με την απόφαση XB κατά ΕΚΤ. Επιπλέον, όσον αφορά το πλαίσιο εντός του οποίου απεστάλη η συγκεκριμένη ηλεκτρονική επιστολή στον αναιρεσείοντα, επισημαίνεται ότι σε αυτήν επαναλαμβανόταν η, έχουσα το ίδιο περιεχόμενο θέση την οποία είχε διατυπώσει η Διοίκηση στις ηλεκτρονικές επιστολές της 29ης Ιουνίου 2021, σε απάντηση της αιτήσεως του αναιρεσείοντος όσον αφορά τα δικαιώματά του σε φορολογική έκπτωση για την πρώτη θυγατέρα του. |
|
38 |
Επομένως, με την επισήμανση, στην ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021, ότι «κανένα αίτημα», μεταξύ άλλων, παρατάσεως της ισχύος της φορολογικής εκπτώσεως δεν μπορούσε πλέον να γίνει δεκτό, η άρνηση που αντέτασσε το PMO σε τέτοια αιτήματα περιελάμβανε κατ’ ανάγκην και την άρνηση να γίνει δεκτό το αίτημα του αναιρεσείοντος. Ως εκ τούτου, η εν λόγω ηλεκτρονική επιστολή δεν παρείχε απλώς πληροφόρηση στον αναιρεσείοντα, αλλά του επισήμαινε ότι, βάσει της σκέψεως 103 της αποφάσεως XB κατά ΕΚΤ, δεν έπρεπε να του χορηγηθεί παράταση ισχύος της φορολογικής εκπτώσεως. |
|
39 |
Επιπλέον, όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 32 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, από τις σκέψεις 100 έως 105 της αποφάσεως της 15ης Δεκεμβρίου 2022, Picard κατά Επιτροπής (C‑366/21 P, EU:C:2022:984), προκύπτει ότι τυχόν επισήμανση, στις ηλεκτρονικές επιστολές του PMO, όπως σε εκείνη της 27ης Αυγούστου 2021, περί του ότι η παρεχόμενη με την ηλεκτρονική επιστολή απάντηση έχει απλώς ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστά απόφαση «της ΑΔΑ/ΑΣΣΠΑ» δυνάμενη να προσβληθεί με διοικητική ένσταση βάσει του άρθρου 90 του ΚΥΚ, δεν αποκλείει τον χαρακτηρισμό των εν λόγω ηλεκτρονικών επιστολών ως «βλαπτικών πράξεων». |
|
40 |
Από τις προεκτεθείσες σκέψεις συνάγεται ότι, καθόσον η απάντηση που περιεχόταν στην ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 ήταν ικανή να επηρεάσει ευθέως και αμέσως τα συμφέροντα του αναιρεσείοντα μεταβάλλοντας ουσιωδώς τη νομική κατάστασή του, όσον αφορά τον καθορισμό του ποσού του οφειλομένου φόρου επί των μηνιαίων αποδοχών του, η απάντηση αυτή έπρεπε να χαρακτηρισθεί από το Γενικό Δικαστήριο ως «βλαπτική πράξη», κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. |
|
41 |
Συνάγεται επίσης ότι η προθεσμία των τριών μηνών που διέθετε ο αναιρεσείων για να υποβάλει διοικητική ένσταση, σύμφωνα με το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, άρχισε να τρέχει ήδη από την ημέρα κοινοποιήσεως της αποφάσεως η οποία περιέχεται στην ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 και με την οποία το PMO αρνήθηκε να χορηγήσει την παράταση ισχύος της φορολογικής εκπτώσεως που είχε ζητήσει ο αναιρεσείων για τη δεύτερη θυγατέρα του. Ως εκ τούτου, ο αναιρεσείων, υποβάλλοντας τη διοικητική ένστασή του στις 24 Νοεμβρίου 2021, τήρησε την προθεσμία των τριών μηνών η οποία μνημονεύεται στο άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. |
|
42 |
Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στις σκέψεις 33, 35, 37 και 39 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατ’ ουσίαν, ότι η ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 δεν αποτελούσε βλαπτική πράξη και ότι η σιωπηρή απορριπτική απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 2021 αποτελούσε την αρχική πράξη που έθιγε τα συμφέροντα του αναιρεσείοντος, κρίση βάσει της οποίας συνήγαγε εσφαλμένως, στη σκέψη 45 της αποφάσεως εκείνης, ότι το αίτημα ακυρώσεως ήταν απαράδεκτο κατά το μέρος που αφορούσε την εν λόγω σιωπηρή απόφαση. |
|
43 |
Ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει, επομένως, να γίνει δεκτός. |
|
44 |
Η διαλαμβανόμενη στη σκέψη 42 της παρούσας αποφάσεως πλάνη περί το δίκαιο στην οποία υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο αφορά το αντικείμενο και το παραδεκτό του ακυρωτικού αιτήματος που υπέβαλε ο αναιρεσείων κατά της σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως της 18ης Δεκεμβρίου 2021. |
|
45 |
Ωστόσο, ο δεύτερος και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως αφορούν την επί της ουσίας απόρριψη της προσφυγής-αγωγής την οποία είχε ασκήσει ο αναιρεσείων ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου στο μέτρο που κρίθηκε ότι το συγκεκριμένο ένδικο βοήθημα έβαλλε κατά της σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως της 28ης Οκτωβρίου 2021. Πρέπει, επομένως, να εξετασθούν οι ως άνω λόγοι αναιρέσεως. |
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως
|
46 |
Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως αποτελείται από δύο σκέλη. |
Επί του πρώτου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
|
47 |
Με το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, το οποίο βάλλει κατά της σκέψεως 50 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την υποχρέωση που υπέχει η Διοίκηση, σύμφωνα με το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του Χάρτη, να αιτιολογεί τις αποφάσεις της. |
|
48 |
Κατά τον αναιρεσείοντα, από τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 90 του ΚΥΚ και του άρθρου 41 του Χάρτη προκύπτει ότι η Επιτροπή υποχρεούνταν να εκδώσει απόφαση έναντι αυτού. Ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι η αδράνεια της Διοικήσεως συνιστά παραβίαση της αρχής της χρηστής διοικήσεως την οποία αυτός δύναται να προβάλει. |
|
49 |
Κατά την Επιτροπή, το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο. |
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
|
50 |
Υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως, οι αιτιάσεις οι οποίες βάλλουν κατά επαλλήλως παρατιθέμενου μέρους του σκεπτικού αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου δεν μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την αναίρεση της αποφάσεως και, ως εκ τούτου, είναι απορριπτέες ως αλυσιτελείς (απόφαση της 22ας Ιουνίου 2023, DI κατά ΕΚΤ,C‑513/21 P, EU:C:2023:500, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
51 |
Το βαλλόμενο μέρος του σκεπτικού της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το οποίο διαλαμβάνεται στη σκέψη 50 της εν λόγω αποφάσεως, έχει τον χαρακτήρα επαλλήλως παρατιθέμενου σκεπτικού. Πράγματι, τα επιχειρήματα του αναιρεσείοντος, περί παραλείψεως εκδόσεως από την Επιτροπή ρητής απορριπτικής αποφάσεως με την οποία να του γνωστοποιείται το δικαίωμά του να υποβάλει διοικητική ένσταση, απορρίφθηκαν στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ως αλυσιτελή, εν συνεχεία δε το Γενικό Δικαστήριο τα απέρριψε και επαλλήλως, μεταξύ άλλων στη σκέψη 50 της ίδιας αποφάσεως, ως, «εν πάση περιπτώσει», αβάσιμα. |
|
52 |
Ως εκ τούτου, το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές. |
Επί του δευτέρου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
|
53 |
Με το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι η Επιτροπή παρέβλεψε το δικαίωμά του ακροάσεως, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, στο μέτρο που το εν λόγω θεσμικό όργανο αγνόησε πλήρως, ακόμη και κατά το στάδιο της διαδικασίας επί της διοικητικής ενστάσεως, το μνημονευόμενο στη σκέψη 7 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως σημείωμα, το οποίο είχε απευθύνει ο αναιρεσείων, στις 15 Ιουλίου 2021, στην προϊσταμένη της μονάδας του PMO «Δικαιώματα και υποχρεώσεις» και στο οποίο δεν δόθηκε καμία απάντηση. |
|
54 |
Κατά την Επιτροπή, το ως άνω δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο και, εν πάση περιπτώσει, ως αβάσιμο. |
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
|
55 |
Υπενθυμίζεται ότι τα επιχειρήματα αιτήσεως αναιρέσεως που δεν βάλλουν κατά της αποφάσεως την οποία εξέδωσε το Γενικό Δικαστήριο κατόπιν αιτήματος ακυρώσεως αποφάσεως, αλλά κατά αποφάσεως της οποίας η ακύρωση ζητήθηκε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, δεν είναι παραδεκτά (απόφαση της 27ης Απριλίου 2023, PL κατά Επιτροπής, C‑537/21 P, EU:C:2023:363, σκέψη 108 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
56 |
Με τα επιχειρήματα που αναπτύσσει προς στήριξη του δευτέρου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, ο αναιρεσείων, αντί να βάλλει κατά του σκεπτικού της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, προσάπτει στην Επιτροπή ότι προσέβαλε το δικαίωμά του ακροάσεως, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, στηριζόμενος παράλληλα στο σημείωμα που μνημονεύεται στη σκέψη 7 της αποφάσεως εκείνης. |
|
57 |
Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 55 της παρούσας αποφάσεως, το υπό εξέταση δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο. |
|
58 |
Κατά συνέπεια, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει αλυσιτελής και εν μέρει απαράδεκτος. |
Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως
|
59 |
Ο τρίτος λόγος αναιρέσεως αποτελείται από τέσσερα σκέλη. |
Επί του πρώτου, του δευτέρου και του τρίτου σκέλους του τρίτου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
|
60 |
Με το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως, τα οποία πρέπει να εξετασθούν από κοινού, ο αναιρεσείων υποστηρίζει, κατά πρώτον, ότι το Γενικό Δικαστήριο, κρίνοντας, στη σκέψη 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η φορολογική έκπτωση που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68 συμπληρώνει το επίδομα συντηρούμενου τέκνου και ότι μόνον η πραγματική καταβολή του εν λόγω επιδόματος από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης μπορεί να γεννήσει δικαίωμα χορηγήσεως της συγκεκριμένης φορολογικής εκπτώσεως, προέκρινε εσφαλμένη ερμηνεία του ως άνω άρθρου 3 και δεν παρέβλεψε την πραγματική νομική φύση της φορολογικής εκπτώσεως. Κατά τον αναιρεσείοντα, δεν υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ της φορολογικής εκπτώσεως και του δικαιώματος λήψεως του επιδόματος συντηρούμενου τέκνου. |
|
61 |
Ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι από το γράμμα του άρθρου 3 του κανονισμού 260/68 και από το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το συγκεκριμένο άρθρο προκύπτει ότι η φορολογική έκπτωση δεν πρέπει να χορηγείται πλέον του επιδόματος συντηρούμενου τέκνου, αλλά ως συμπλήρωμα της εκπτώσεως για επαγγελματικά έξοδα, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού, οπότε η χορήγηση της επίμαχης φορολογικής εκπτώσεως δεν εξαρτάται από το ευεργέτημα του επιδόματος συντηρούμενου τέκνου. |
|
62 |
Κατά τον αναιρεσείοντα, οι εσφαλμένες εκτιμήσεις του Γενικού Δικαστηρίου περί της ερμηνείας του άρθρου 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68 οφείλονται, ιδίως, σε νομολογική εφαρμογή της εν λόγω διατάξεως, ειδικότερα δε στην απόφαση XB κατά ΕΚΤ η οποία μνημονεύεται στις σκέψεις 81 και 82 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και η οποία ενέχει η ίδια πλάνη περί το δίκαιο. |
|
63 |
Κατά δεύτερον, ο αναιρεσείων θεωρεί εσφαλμένες τις εκτιμήσεις του Γενικού Δικαστηρίου οι οποίες μνημονεύονται στις σκέψεις 74 και 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και κατά τις οποίες πρέπει να πληρούνται όλα τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, περιλαμβανομένου του κριτηρίου περί ορίου ηλικίας του τέκνου κατά το εν λόγω άρθρο 2, παράγραφος 3, προκειμένου ένα τέκνου να μπορεί να χαρακτηρισθεί ως συντηρούμενου και να παρέχει δικαίωμα για τη χορήγηση της φορολογικής εκπτώσεως. |
|
64 |
Ο αναιρεσείων επισημάνει συναφώς ότι από την απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 1990, Brems κατά Συμβουλίου (T‑75/89, EU:T:1990:88), η οποία μνημονεύεται στην ως άνω σκέψη 74, προκύπτει ότι ο ορισμός της έννοιας του «συντηρούμενου τέκνου» πρέπει να εκτιμάται αποκλειστικώς με γνώμονα το άρθρο 2, παράγραφος 2, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. Η εν λόγω ερμηνεία επιρρωννύεται, κατά τον αναιρεσείοντα, από το πόρισμα αριθ. 222/04 των προϊσταμένων διοικήσεως, το οποίο παραπέμπει μόνο στην εν λόγω παράγραφο 2, και όχι στις λοιπές διατάξεις του άρθρου 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. |
|
65 |
Εκ των ανωτέρω συνάγεται επίσης ότι ενέχει πλάνη περί το δίκαιο η εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εκτίμηση, η οποία διατυπώνεται στη σκέψη 77 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και κατά την οποία ο αναιρεσείων όφειλε να προβάλει ότι οι θυγατέρες του έπρεπε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, να εξομοιωθούν προς συντηρούμενα τέκνα με ειδική απόφαση της ΑΔΑ. Ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι μια τέτοια εκτίμηση αντιβαίνει στην απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών η οποία επιδιώκεται με το πόρισμα αριθ. 222/04 των προϊσταμένων διοικήσεως. |
|
66 |
Επιπλέον, κατά τον αναιρεσείοντα, πρώτον, από την προγενέστερη πρακτική την οποία ακολουθούσε η Επιτροπή επί εξήντα έτη προκύπτει ότι δεν απαιτούνταν η εκ μέρους του αναιρεσείοντος υποβολή αιτήσεως, βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, λαμβανομένων υπόψη των προϋποθέσεων που καθορίζονταν στο ως άνω πόρισμα των προϊσταμένων διοικήσεως. Δεύτερον, όπως υποστηρίζει ο αναιρεσείων, η ίδια η Επιτροπή τον ενημέρωσε ότι δεν δικαιούνταν πλέον επίδομα συντηρούμενου τέκνου για τα δύο τέκνα του, αλλά ότι μπορούσε να τύχει φορολογικής εκπτώσεως εάν υπέβαλλε σχετικώς αίτηση. Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο έπρεπε να του χορηγήσει, εν πάση περιπτώσει, το ευεργέτημα της συγκεκριμένης εκπτώσεως κατά τους μέχρι τούδε εφαρμοζόμενους κανόνες και βάσει της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. |
|
67 |
Τέλος, κατά τρίτον, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο, στη σκέψη 100 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, δεν έλαβε υπόψη την πραγματική νομική φύση μιας φορολογικής εκπτώσεως. Ως εκ τούτου, ο αναιρεσείων δεν ζήτησε ούτε «να εξακολουθήσουν να του χορηγούνται φορολογικές εκπτώσεις» ούτε, αντιθέτως προς τα εκτιθέμενα στην εν λόγω σκέψη 100, «την επιστροφή ποσών τα οποία, κατ’ αυτόν, έπρεπε να εκπίπτουν από τη φορολογητέα βάση των αποδοχών του». |
|
68 |
Ο αναιρεσείων επισημαίνει συναφώς ότι μια φορολογική έκπτωση δεν αποτελεί το αντικείμενο πληρωμής, αλλά συνεπάγεται μείωση του φορολογητέου εισοδήματος. Σε δεύτερο μόνον στάδιο η φορολογική έκπτωση επιφέρει μείωση του ποσού του φόρου, αναλόγως του εφαρμοστέου φορολογικού συντελεστή. Επομένως, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι ζήτησε επιστροφή φόρου βάσει νέου υπολογισμού του οφειλομένου φόρου, κατόπιν αφαιρέσεως των εφαρμοστέων εκπτώσεων. |
|
69 |
Επίσης, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι, καθόσον δεν θα λαμβάνει πλέον αποδοχές, επί παραδείγματι, κατόπιν του θανάτου του, δεν θα πληρώνει ούτε φόρους και, ως εκ τούτου, δεν θα τυγχάνει και φορολογικών εκπτώσεων. Επομένως, αντιθέτως προς τα εκτιθέμενα στις σκέψεις 72 και 73 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ουδείς κίνδυνος υφίσταται να αποτελέσουν τα τέκνα του, όταν αυτός αποβιώσει, επιβάρυνση για τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Ως εκ τούτου, κατά τον αναιρεσείοντα, οι κρίσεις του Γενικού Δικαστηρίου που εκτίθενται στις σκέψεις 72 και 73 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως στερούνται, παντελώς σημασίας. |
|
70 |
Τέλος, ο αναιρεσείων επισημαίνει ότι ουδόλως ζητεί επίδομα συντηρούμενου τέκνου, δεδομένου ότι δεν αμφισβητείται ότι δεν έχει τέτοιο δικαίωμα. Εξάλλου, η συντήρηση των τέκνων του βαρύνει αποκλειστικώς τον ίδιο και όχι τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Ωστόσο, δεν νοείται το ενδεχόμενο να αναλάβει ο αναιρεσείων, αντί των δημοσίων αρχών και μέσω των ήδη φορολογηθέντων εισοδημάτων του, παροχές όπως είναι, επί παραδείγματι, το στεγαστικό επίδομα, το επίδομα θέρμανσης, η ενίσχυση κοινωνικού σκοπού ή, ακόμη, το επίδομα κατάρτισης, οι οποίες πρέπει κανονικά να χρηματοδοτούνται από τα φορολογικά έσοδα, χωρίς να τυγχάνει, σε αντιστάθμισμα, φορολογικής εκπτώσεως. |
|
71 |
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα. |
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
|
72 |
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 260/68, ο φόρος υπέρ της Ένωσης οφείλεται κάθε μήνα, αναλόγως των μισθών, ημερομισθίων και απολαβών πάσης φύσεως που καταβάλλονται από την Ένωση σε κάθε υποκείμενο στον φόρο. |
|
73 |
Στο άρθρο 3, παράγραφος 3, του ως άνω κανονισμού απαριθμούνται οι παροχές και τα επιδόματα οικογενειακής ή κοινωνικής φύσεως που εκπίπτουν από τη φορολογητέα βάση. Μεταξύ των εν λόγω παροχών και επιδομάτων καταλέγεται το επίδομα συντηρούμενου τέκνου. Κατά συνέπεια, όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 67 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, από το γράμμα του ως άνω άρθρου 3, παράγραφος 3, προκύπτει ότι, προκειμένου να υπολογισθεί το ποσό που οφείλει επί των μηνιαίων αποδοχών του υπάλληλος, όπως ο αναιρεσείων, πρέπει να εκπίπτει από τη φορολογητέα βάση, μεταξύ άλλων, το εν λόγω επίδομα. |
|
74 |
Επιπλέον, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του ίδιου κανονισμού, χορηγείται έκπτωση ύψους 10 % για επαγγελματικά και προσωπικά έξοδα επί του ποσού που λαμβάνεται κατόπιν της εφαρμογής των προηγουμένων διατάξεων του άρθρου 3 του κανονισμού. |
|
75 |
Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 260/68 «[γ]ια κάθε συντηρούμενο τέκνο του φορολογουμένου καθώς και για κάθε πρόσωπο που εξομοιούται προς συντηρούμενο τέκνο, κατά την έννοια του άρθρου 2[,] παράγραφος 4[,] του παραρτήματος VII του [ΚΥΚ], γίνεται συμπληρωματική έκπτωση που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του ποσού του επιδόματος συντηρούμενου τέκνου». |
|
76 |
Από το γράμμα του ως άνω άρθρου 3, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, προκύπτει ότι, όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 69 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, προκειμένου να τύχει της προβλεπόμενης στη συγκεκριμένη διάταξη επιπλέον φορολογικής εκπτώσεως, ο φορολογούμενος πρέπει να συντηρεί ένα ή πλείονα τέκνα ή ένα ή πλείονα πρόσωπα εξομοιούμενα προς συντηρούμενο τέκνο, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. |
|
77 |
Αντιθέτως, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, η γενική εισαγγελέας στο σημείο 26 των προτάσεών της, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 260/68, το δικαίωμα φορολογικής εκπτώσεως δεν εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι το επίδομα συντηρούμενου τέκνου καταβάλλεται πράγματι στον ενδιαφερόμενο βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 3, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, αντιθέτως προς όσα έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 81 και 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. |
|
78 |
Ωστόσο, μολονότι το δικαίωμα φορολογικής εκπτώσεως δεν εξαρτάται από την πραγματική καταβολή του επιδόματος συντηρούμενου τέκνου, δεν μπορεί, πάντως, να υποστηριχθεί, όπως διατείνεται ο αναιρεσείων, ότι ουδόλως υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ της συγκεκριμένης εκπτώσεως και του εν λόγω επιδόματος. |
|
79 |
Πράγματι, αφενός, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι τόσο η φορολογική έκπτωση όσο και το επίδομα συντηρούμενου τέκνου ανταποκρίνονται σε έναν κοινωνικό σκοπό και ότι η χορήγησή τους δικαιολογείται από τις δαπάνες που οφείλονται σε υφιστάμενη και συγκεκριμένη ανάγκη, συνδεόμενη με την ύπαρξη του τέκνου και την ουσιαστική συντήρησή του (βλ. αποφάσεις της 28ης Νοεμβρίου 1991, Schwedler κατά Κοινοβουλίου, C‑132/90 P, EU:C:1991:452, σκέψεις 18 και 26, της 7ης Μαΐου 1992, Συμβούλιο κατά Brems, C‑70/91 P, EU:C:1992:201, σκέψη 9 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 30ής Νοεμβρίου 2023, MG κατά ΕΤΕπ, C‑173/22 P, EU:C:2023:932, σκέψη 47). |
|
80 |
Αφετέρου, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 76 της παρούσας αποφάσεως, το δικαίωμα της φορολογικής εκπτώσεως και το δικαίωμα λήψεως επιδόματος συντηρούμενου τέκνου εξαρτώνται από την ύπαρξη «συντηρούμενου τέκνου» ή προσώπου που εξομοιούται προς τέτοιο τέκνο, όπως οι έννοιες αυτές ορίζονται στο άρθρο 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. |
|
81 |
Όσον αφορά την έννοια του «συντηρούμενου τέκνου», το άρθρο 2, παράγραφος 2, του εν λόγω παραρτήματος ορίζει ότι «[ω]ς συντηρούμενο τέκνο νοείται «το νόμιμο τέκνο, φυσικό ή θετό, του υπαλλήλου ή της/του συζύγου του, εφόσον συντηρείται πράγματι από τον υπάλληλο». |
|
82 |
Όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 71 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, μολονότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν μνημονεύει όριο ηλικίας προκειμένου να ορίσει την έννοια του «συντηρούμενου τέκνου», από τη συνδυασμένη ερμηνεία του συνόλου των διατάξεων του άρθρου 2 του ίδιου παραρτήματος προκύπτει ότι η εν λόγω έννοια δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικώς βάσει της παραγράφου 2 του άρθρου 2, αλλά κατά ευρύτερο τρόπο. |
|
83 |
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, «[ο] υπάλληλος που έχει ένα ή περισσότερα συντηρούμενα από αυτόν τέκνα δικαιούται, υπό τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στις παραγράφους 2 και 3, επιδόματος ποσού […] μηνιαίως για κάθε συντηρούμενο από αυτόν τέκνο». Από την ανωτέρω διατύπωση συνάγεται ότι μόνον τα πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις δύο αυτές παραγράφους μπορούν να θεωρούνται «συντηρούμενα τέκνα», για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου 2. |
|
84 |
Η συγκεκριμένη ερμηνεία επιρρωννύεται από το άρθρο 2, παράγραφος 6, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, το οποίο μνημονεύει ρητώς «[τ]ο συντηρούμενο τέκνο, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου», και από την παράγραφο 7 του ίδιου άρθρου, όπου γίνεται λόγος περί «συντηρούμενου τέκνου, κατά την έννοια των παραγράφων 2 και 3». |
|
85 |
Επιπλέον, το άρθρο 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII προβλέπει ότι «κάθε πρόσωπο, έναντι του οποίου ο υπάλληλος έχει νομίμους υποχρεώσεις διατροφής και του οποίου η συντήρηση συνεπάγεται για αυτόν σημαντική επιβάρυνση» δύναται κατ’ εξαίρεση να εξομοιωθεί προς συντηρούμενο τέκνο. Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η συγκεκριμένη διάταξη αποσκοπεί ακριβώς να διασφαλίσει ότι πρόσωπο που δεν πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, καθόσον δεν είναι ούτε ανήλικο τέκνο του υπαλλήλου ούτε ενήλικο τέκνο του ευρισκόμενο στο στάδιο της σχολικής εκπαιδεύσεως ή της επαγγελματικής καταρτίσεως, δύναται να εξομοιωθεί προς συντηρούμενο τέκνο στην περίπτωση κατά την οποία ο υπάλληλος πρέπει να αναλάβει την ουσιαστική συντήρηση του εν λόγω προσώπου. Ειδικότερα, διευκρίνισε ότι ο χαρακτήρας εξαιρέσεως τον οποίο έχει η εξομοίωση αυτή δεν συνεπάγεται ότι το τέκνο του υπαλλήλου αποκλείεται κατ’ ανάγκην από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ (πρβλ. απόφαση της 7ης Μαΐου 1992, Συμβούλιο κατά Brems, C‑70/91 P, EU:C:1992:201, σκέψεις 7 και 10). Η νομολογία που διατυπώθηκε με την απόφαση εκείνη, όμως, αντιτίθεται στον χαρακτηρισμό οποιουδήποτε τέκνου συντηρείται από τον υπάλληλο ως συντηρούμενου τέκνου ανεξαρτήτως των προϋποθέσεων του άρθρου 2, παράγραφος 3, του εν λόγω παραρτήματος. |
|
86 |
Επισημαίνεται επίσης ότι άλλες διατάξεις του ΚΥΚ, μεταξύ των οποίων καταλέγονται, μεταξύ άλλων, το άρθρο του 72, περί καλύψεως κατά των κινδύνων ασθενείας, ή, ακόμη, το άρθρο του 80, περί συντάξεως ορφανού, παραπέμπουν, όσον αφορά τον ορισμό της έννοιας του «συντηρούμενου τέκνου», στο σύνολο των διατάξεων του άρθρου 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ και όχι μόνον στην παράγραφο 2 αυτού. Επομένως, για λόγους, μεταξύ άλλων, συνέπειας της νομοθετικής ρυθμίσεως, ο ορισμός της συγκεκριμένης έννοιας απαιτεί να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των διατάξεων του εν λόγω άρθρου 2. |
|
87 |
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο έχει κρίνει, κατ’ ουσίαν, ότι η έννοια του «συντηρούμενου τέκνου» πρέπει να ερμηνεύεται λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ στο σύνολό του (απόφαση της 20ής Νοεμβρίου 1980, Gerin κατά Επιτροπής, 806/79, EU:C:1980:264, σκέψη 15). |
|
88 |
Από τα προεκτεθέντα συνάγεται ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στις σκέψεις 74, 75 και 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, κατ’ ουσίαν, η έννοια του «συντηρούμενου τέκνου», κατά το άρθρο 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, πρέπει να ερμηνεύεται λαμβανομένων υπόψη των ορίων ηλικίας που προβλέπονται στην παράγραφο 3 του εν λόγω άρθρου 2. |
|
89 |
Καθόσον, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 80 της παρούσας αποφάσεως, το δικαίωμα φορολογικής εκπτώσεως εξαρτάται από την ύπαρξη «συντηρούμενου τέκνου», κατά την έννοια του άρθρου 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 80 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το άρθρο 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68 έχει εφαρμογή μόνο σε περιπτώσεις που ο ενδιαφερόμενος πληροί και τις προϋποθέσεις για την παροχή δικαιώματος επιδόματος συντηρούμενου τέκνου βάσει του ως άνω άρθρου 2. |
|
90 |
Η ανωτέρω εκτίμηση απορρέει από την ίδια τη διατύπωση του άρθρου 3, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 260/68 και του άρθρου 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, όπως έχουν ερμηνευθεί από το Δικαστήριο. Η συγκεκριμένη εκτίμηση δεν κλονίζεται από τα επιχειρήματα τα οποία αντλεί ο αναιρεσείων από τη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου και από το πόρισμα αριθ. 222/04 των προϊσταμένων διοικήσεως και τα οποία εκτέθηκαν εν συνόψει στις σκέψεις 64 και 65 της παρούσας αποφάσεως ούτε από τα επιχειρήματά του τα οποία στηρίζονται στην προβαλλόμενη νομική φύση της φορολογικής εκπτώσεως και τα οποία μνημονεύονται στις σκέψεις 67 έως 70 της παρούσας αποφάσεως. |
|
91 |
Όσον αφορά το μνημονευόμενο στη σκέψη 66 της παρούσας αποφάσεως επιχείρημα του αναιρεσείοντος ότι το Γενικό Δικαστήριο έπρεπε να του αναγνωρίσει, εν πάση περιπτώσει, το δικαίωμα της φορολογικής εκπτώσεως βάσει των μέχρι τούδε συνήθως εφαρμοζόμενων κανόνων και της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 58 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι λόγοι αναιρέσεως πρέπει να στηρίζονται σε επιχειρήματα που αφορούν την ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου διαδικασία. Επιπλέον, κατά το άρθρο 170, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, η αίτηση αναιρέσεως δεν μπορεί να μεταβάλει το αντικείμενο της ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου δίκης. Η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της αναιρετικής διαδικασίας περιορίζεται στον έλεγχο της νομικής λύσεως η οποία δόθηκε σε σχέση με τους λόγους, τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που συζητήθηκαν πρωτοδίκως (απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2024, Coppo Gavazzi κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου, C‑725/20 P, EU:C:2024:766, σκέψη 149 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
92 |
Δεδομένου, όμως, ότι το υπομνησθέν στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας αποφάσεως επιχείρημα δεν είχε προβληθεί από τον αναιρεσείοντα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο. |
|
93 |
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν ως εν μέρει απαράδεκτα και εν μέρει αβάσιμα. |
Επί του τετάρτου σκέλους του τρίτου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
|
94 |
Με το τέταρτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως ο αναιρεσείων προβάλλει ότι κακώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο, στη σκέψη 94 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι δεν έχει εν προκειμένω εφαρμογή το πόρισμα αριθ. 222/04 των προϊσταμένων διοικήσεως, βάσει του οποίου ο αναιρεσείων έπρεπε να τύχει της φορολογικής εκπτώσεως. |
|
95 |
Κατά τον αναιρεσείοντα, η εσωτερική οδηγία 36‑2004, της 24ης Μαΐου 2004 (στο εξής: εσωτερική οδηγία), η οποία θέτει σε εφαρμογή το πόρισμα αριθ. 222/04 των προϊσταμένων διοικήσεως, δεν αποτελεί εσωτερική απόφαση γενικής ισχύος, ληφθείσα βάσει του ΚΥΚ, αλλά απόφαση εκδοθείσα βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού 260/68 με σκοπό τη διασφάλιση της ομοιόμορφης ερμηνείας του συγκεκριμένου κανονισμού. |
|
96 |
Επιπλέον, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το εν λόγω πόρισμα των προϊσταμένων διοικήσεως αποτελεί lex specialis, οπότε τυγχάνουν εφαρμογής οι προϋποθέσεις τις οποίες καθορίζει, ιδίως δε η προϋπόθεση σχετικά με το όριο ηλικίας των συντηρούμενων τέκνων. |
|
97 |
Κατά την Επιτροπή, το τέταρτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο. |
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
|
98 |
Επισημαίνεται ότι, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η εσωτερική οδηγία θέτει σε εφαρμογή το πόρισμα αριθ. 222/04 των προϊσταμένων διοικήσεως. Το εν λόγω πόρισμα προβλέπει ότι, όσον αφορά συντηρούμενα τέκνα ηλικίας μεγαλύτερης των 26 ετών, η φορολογική έκπτωση την οποία προβλέπει το άρθρο 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68 χορηγείται μόνον εφόσον το τέκνο άρχισε να παρακολουθεί πρόγραμμα εκπαίδευσης ή κατάρτισης στην ηλικία που κανονικά προβλέπεται προς τούτο, πριν συμπληρώσει το εικοστό έκτο έτος της ηλικίας του και εφόσον συνεχίζει να παρακολουθεί τακτικά τη συγκεκριμένη εκπαίδευση ή κατάρτιση. Στο ίδιο πόρισμα προβλέπεται επίσης ότι, εν πάση περιπτώσει, παύει να χορηγείται η φορολογική έκπτωση από την ημερομηνία κατά την οποία το τέκνο πραγματοποιεί εισόδημα που υπερβαίνει το 40 % του μισθού υπαλλήλου με βαθμό 1, κλιμάκιο 1, ή όταν το τέκνο συμπληρώσει το τριακοστό έτος της ηλικίας του. |
|
99 |
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, οι εσωτερικές πράξεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, όπως είναι μια εσωτερική οδηγία της Επιτροπής, πρέπει να θεωρούνται ενδεικτικοί κανόνες συμπεριφοράς τους οποίους επιβάλλει η διοίκηση στον εαυτό της και από τους οποίους δεν μπορεί να παρεκκλίνει χωρίς να προσδιορίζει τους σχετικούς προς τούτο λόγους (βλ. απόφαση της 1ης Δεκεμβρίου 1983, Blomefield κατά Επιτροπής, 190/82, EU:C:1983:358, σκέψη 20 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
100 |
Εντούτοις, τέτοιες εσωτερικές πράξεις δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να παρεκκλίνουν από δεσμευτικές πράξεις υπέρτερης τυπικής ισχύος, όπως είναι, εν προκειμένω, οι διατάξεις του ΚΥΚ ή ο κανονισμός 260/68 (πρβλ. απόφαση της 1ης Δεκεμβρίου 1983, Blomefield κατά Επιτροπής, 190/82, EU:C:1983:358, σκέψη 21). |
|
101 |
Συνεπώς, βασίμως κατά νόμον υπενθύμισε το Γενικό Δικαστήριο, στη σκέψη 92 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι εσωτερική οδηγία εκδοθείσα από θεσμικό όργανο της Ένωσης συνιστά κανόνα κατώτερης τυπικής ισχύος από τον ΚΥΚ και, εν γένει, από έναν κανονισμό, κρίνοντας εν συνεχεία ότι δεν είναι δυνατόν να θεσπίζονται νομίμως με εσωτερική οδηγία κανόνες που εισάγουν παρέκκλιση από τις διατάξεις του ΚΥΚ ή ενός κανονισμού. |
|
102 |
Από το σκεπτικό επί του πρώτου, του δευτέρου και του τρίτου σκέλους του τρίτου λόγου αναιρέσεως προκύπτει ότι, με την επιφύλαξη της κατ’ εξαίρεση εξομοιώσεως προς συντηρούμενα τέκνα βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, η φορολογική έκπτωση που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68 δεν έχει εφαρμογή στην περίπτωση τέκνων υπαλλήλου τα οποία έχουν ηλικία μεγαλύτερη των 26 ετών, στο μέτρο που τα τέκνα αυτά υπερβαίνουν το καθοριζόμενο με το άρθρο 2, παράγραφος 3, του εν λόγω παραρτήματος όριο ηλικίας, πέραν του οποίου ένα πρόσωπο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται «συντηρούμενο τέκνο», κατά την έννοια του ως άνω άρθρου 2. |
|
103 |
Εκ των προεκτεθέντων συνάγεται ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 94 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η εσωτερική οδηγία δεν έχει εφαρμογή εν προκειμένω, καθόσον τέτοια εφαρμογή θα αντέβαινε στο άρθρο 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, διευκρινιζομένου ότι η υπό κρίση υπόθεση δεν αφορά την κατ’ εξαίρεση εξομοίωση προς συντηρούμενο τέκνο την οποία προβλέπει η παράγραφος 4 του άρθρου 2. |
|
104 |
Όσον αφορά το επιχείρημα που μνημονεύεται στη σκέψη 95 της παρούσας αποφάσεως, επισημαίνεται, όπως τόνισε και η γενική εισαγγελέας στο σημείο 55 των προτάσεών της, ότι από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο δεν καθίσταται δυνατός ο προσδιορισμός της νομικής βάσεως επί της οποίας η Επιτροπή εξέδωσε την εσωτερική οδηγία. Τούτου λεχθέντος, ανεξαρτήτως της βάσεως επί της οποίας εκδόθηκε η εσωτερική οδηγία από το εν λόγω θεσμικό όργανο, σύμφωνα με τη νομολογία που μνημονεύθηκε στη σκέψη 100 της παρούσας αποφάσεως, δεν είναι δυνατόν, εν πάση περιπτώσει, να τύχει εφαρμογής μια τέτοια εσωτερική πράξη, εάν αντιβαίνει σε δεσμευτική και ιεραρχικώς υπέρτερη πράξη της Ένωσης. |
|
105 |
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, το τέταρτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο. |
|
106 |
Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος. |
|
107 |
Όπως προκύπτει από τη σκέψη 42 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 45 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το ακυρωτικό αίτημα του αναιρεσείοντος ήταν απαράδεκτο κατά το μέρος που αφορούσε τη σιωπηρή απορριπτική απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 2021. Κατά συνέπεια, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί κατά το συγκεκριμένο μέρος. Δεδομένου ότι ο δεύτερος και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί κατά τα λοιπά. |
Επί της ασκηθείσας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγής-αγωγής
|
108 |
Το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ότι, εάν η αναίρεση κριθεί βάσιμη και το Δικαστήριο αναιρέσει την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, μπορεί είτε το ίδιο να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να την αναπέμψει στο Γενικό Δικαστήριο για να την κρίνει. |
|
109 |
Εν προκειμένω, λαμβανομένης υπόψη της μερικής αναιρέσεως της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η ασκηθείσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή-αγωγή εξακολουθεί να υφίσταται μόνον κατά το μέρος με το οποίο ζητείται η ακύρωση της αποφάσεως περί απορρίψεως της αιτήσεως χορηγήσεως φορολογικής εκπτώσεως την οποία είχε υποβάλει ο αναιρεσείων στις 18 Αυγούστου 2021. |
|
110 |
Ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ο αναιρεσείων προέβαλε δύο λόγους ακυρώσεως. |
|
111 |
Με τον πρώτο λόγο προβάλλεται έλλειψη ρητής αποφάσεως με την οποία να γνωστοποιείται στον αναιρεσείοντα το δικαίωμά του να υποβάλει διοικητική ένσταση, καθώς και έλλειψη αιτιολογίας. Επομένως, κατά τον αναιρεσείοντα, οι «αποφάσεις» που περιέχονται στις ηλεκτρονικές επιστολές της 29ης Ιουνίου 2021 και στην ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 έπρεπε να συνοδεύονται από ενημέρωση σχετικά με το δικαίωμά του να υποβάλει διοικητική ένσταση και να είναι αιτιολογημένες. Με τον δεύτερο λόγο προβάλλεται προσβολή από την Επιτροπή του δικαιώματος του αναιρεσείοντος να λαμβάνει τις αποδοχές του. Καθόσον οι ως άνω δύο λόγοι ακυρώσεως συζητήθηκαν κατ’ αντιμωλία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η προσφυγή-αγωγή είναι ώριμη προς εκδίκαση. |
Επί του δευτέρου λόγου της ασκηθείσας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγής-αγωγής
|
112 |
Όσον αφορά τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος πρέπει να εξετασθεί κατά πρώτον, από τις εκτιμήσεις σχετικά με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, οι οποίες παρατίθενται στις σκέψεις 72 έως 93 και 98 έως 107 της παρούσας αποφάσεως, προκύπτει ότι βασίμως κατά νόμον αρνήθηκε η Επιτροπή να χορηγήσει τη φορολογική έκπτωση. |
|
113 |
Πράγματι, από τις ως άνω εκτιμήσεις προκύπτει ότι, με την επιφύλαξη της κατ’ εξαίρεση εξομοιώσεως ορισμένων προσώπων προς συντηρούμενα τέκνα βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, η φορολογική έκπτωση που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68 δεν έχει εφαρμογή στην περίπτωση τέκνων υπαλλήλου τα οποία έχουν ηλικία μεγαλύτερη των 26 ετών, στο μέτρο που τα τέκνα αυτά υπερβαίνουν το καθοριζόμενο με το άρθρο 2, παράγραφος 3, του εν λόγω παραρτήματος όριο ηλικίας, πέραν του οποίου ένα πρόσωπο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται «συντηρούμενο τέκνο», κατά την έννοια του ως άνω άρθρου 2. |
|
114 |
Επιπλέον, σύμφωνα με τις εν λόγω εκτιμήσεις, η εσωτερική οδηγία, η οποία θέτει σε εφαρμογή το πόρισμα αριθ. 222/04 των προϊσταμένων διοικήσεων, καθόσον προβλέπει τη δυνατότητα χορηγήσεως φορολογικής εκπτώσεως για τέκνα που δεν πληρούν τα κριτήρια του ΚΥΚ προκειμένου να θεωρηθούν συντηρούμενα παρέχοντας, ως εκ τούτου, δικαίωμα επιδόματος συντηρούμενου τέκνου, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής στην περίπτωση του αναιρεσείοντος, δεδομένου ότι μια τέτοια εφαρμογή θα αντέβαινε στο άρθρο 3, παράγραφος 4, του κανονισμού 260/68, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, διευκρινιζομένου ότι η υπό κρίση υπόθεση δεν αφορά την κατ’ εξαίρεση εξομοίωση ορισμένων προσώπων προς συντηρούμενα τέκνα την οποία προβλέπει η παράγραφος 4 του άρθρου 2. |
|
115 |
Επομένως, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως που προβλήθηκε με την προσφυγή-αγωγή δεν είναι βάσιμος. |
Επί του πρώτου λόγου της ασκηθείσας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγής-αγωγής
|
116 |
Όσον αφορά τον πρώτο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος πρέπει να εξετασθεί κατά δεύτερον, από τις σκέψεις 30 έως 42 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι η ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 πρέπει να χαρακτηρισθεί ως «βλαπτική πράξη», κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, και, συνεπώς, ως «απόφαση» κατά της οποίας ο αναιρεσείων μπορούσε, σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, να υποβάλει διοικητική ένσταση εντός προθεσμίας τριών μηνών από της κοινοποιήσεώς της. |
|
117 |
Μολονότι, βεβαίως, όπως υποστηρίζει ο αναιρεσείων, η Επιτροπή έπρεπε να χαρακτηρίσει την ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 ως «απόφαση» και να ενημερώσει τον αναιρεσείοντα για το δικαίωμά του υποβολής διοικητικής ενστάσεως, ο αναιρεσείων υπέβαλε, πάντως, υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υποθέσεως, διοικητική ένσταση στις 24 Νοεμβρίου 2021 κατά, μεταξύ άλλων, της ως άνω αποφάσεως, βάλλοντας κατά της αρνήσεως του PMO να του αναγνωρίσει δικαίωμα επιπλέον φορολογικής εκπτώσεως για τις δύο θυγατέρες του. Ως εκ τούτου, ο αναιρεσείων δεν στερήθηκε, εν πάση περιπτώσει, την εγγύηση που παρέχεται με το δικαίωμα υποβολής διοικητικής ενστάσεως κατά των αποφάσεων της Διοικήσεως που θίγουν τα συμφέροντά του. |
|
118 |
Όσον αφορά το επιχείρημα ότι το PMO δεν αιτιολόγησε επαρκώς την απόφαση περί αρνήσεως της φορολογικής εκπτώσεως, υπενθυμίζεται ότι η απαιτούμενη κατά το άρθρο 296 ΣΛΕΕ και μνημονευόμενη εκ νέου στο άρθρο 25, δεύτερο εδάφιο, του ΚΥΚ αιτιολογία των πράξεων των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει, αφενός, να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξεως και, αφετέρου, να προκύπτει από αυτήν σαφώς και άνευ αμφισημίας η συλλογιστική του θεσμικού οργάνου που εξέδωσε την πράξη, ούτως ώστε να καθίσταται δυνατόν στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθη το σχετικό μέτρο, στο δε αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να ασκεί τον έλεγχό του. Η υποχρέωση αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων της προκειμένης περιπτώσεως, ιδίως δε του περιεχομένου της πράξεως, της φύσεως των παρατιθέμενων λόγων και του συμφέροντος που έχουν ενδεχομένως προς παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες της ή άλλα πρόσωπα τα οποία η πράξη αφορά άμεσα και ατομικά. Δεν απαιτείται να προσδιορίζονται στην αιτιολογία όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία πράξεως πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 296 ΣΛΕΕ πρέπει να εξετάζεται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, καθώς και το σύνολο των νομικών κανόνων που διέπουν τον σχετικό τομέα (απόφαση της 11ης Ιουνίου 2020, Επιτροπή κατά Di Bernardo,C‑114/19 P, EU:C:2020:457, σκέψη 29 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). |
|
119 |
Εν προκειμένω, με την ηλεκτρονική επιστολή της 27ης Αυγούστου 2021 εκτέθηκαν άνευ αμφισημίας οι λόγοι για τους οποίους ο αναιρεσείων δεν δικαιούνταν τη φορολογική έκπτωση. Το PMO στηρίχθηκε συναφώς στην απόφαση XB κατά ΕΚΤ, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι, σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, δεν μπορούσε πλέον να γίνει δεκτό αίτημα χορηγήσεως φορολογικής εκπτώσεως ή παρατάσεως της ισχύος της καθόσον δεν υφίστατο δικαίωμα λήψεως επιδόματος συντηρούμενου τέκνου βάσει του άρθρου 2 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. Επιπλέον, στην απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως, η Επιτροπή εξέθεσε αναλυτικώς τους λόγους για τους οποίους αρνήθηκε να δεχθεί το αίτημα του αναιρεσείοντος για φορολογική έκπτωση. |
|
120 |
Ως εκ τούτου, ο αναιρεσείων είχε τη δυνατότητα να λάβει γνώση των λόγων για τους οποίους απορρίφθηκε το αίτημα χορηγήσεως φορολογικής εκπτώσεως. |
|
121 |
Συνεπώς, ο πρώτος λόγος που προβλήθηκε με την προσφυγή-αγωγή πρέπει να απορριφθεί. |
|
122 |
Εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι πρέπει να απορριφθεί το αίτημα κατά της αποφάσεως περί απορρίψεως της υποβληθείσας στις 18 Αυγούστου 2021 αιτήσεως για τη χορήγηση της φορολογικής εκπτώσεως. |
Επί των δικαστικών εξόδων
|
123 |
Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη ή όταν γίνεται δεκτή και το Δικαστήριο κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αυτό αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων. |
|
124 |
Σύμφωνα με το άρθρο 138, παράγραφος 1, του ανωτέρω Κανονισμού, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου του 184, παράγραφος 1, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. |
|
125 |
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 2, του εν λόγω Κανονισμού, που εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου του 184, παράγραφος 1, όταν οι ηττηθέντες διάδικοι είναι περισσότεροι του ενός, το Δικαστήριο αποφασίζει για την κατανομή των εξόδων. Ομοίως, κατά το άρθρο 138, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο έχει εφαρμογή στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων, κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά του. |
|
126 |
Δεδομένου ότι τόσο ο αναιρεσείων όσο και η Επιτροπή ζήτησαν την καταδίκη του αντιδίκου στα δικαστικά έξοδα, ηττήθηκαν δε αμφότεροι ως προς ένα ή πλείονα εκ των αιτημάτων τους, πρέπει να φέρουν έκαστος τα δικαστικά έξοδά του. |
|
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει: |
|
|
|
|
|
(υπογραφές) |
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.