I.

Introduzzjoni

1.

It-talba għal deċiżjoni preliminari tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja) tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(1), tal-Artikolu 17(1), tal-Artikolu 21(1)(b)(i), kif ukoll tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali  ( 2 ) kif ukoll tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I)  ( 3 ).

2.

Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ tilwima bejn FD, iddomiċiljat u jaħdem fil-Ġermanja, u l-kumpannija ROI Land Investments Ltd, stabbilita fil-Kanada, fir-rigward tar-rifjut ta’ din tal-aħħar li tħallas, skont ftehim ta’ garanzija konkluż bejn dawn iż-żewġ partijiet waqt it-trasferiment tal-kuntratt ta’ xogħol ta’ FD lil sussidjarja, lill-kumpannija R Swiss AG, il-krediti tas-salarju tiegħu fir-rigward ta’ din il-kumpannija falluta.

3.

In-natura ġdida ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, meta mqabbla ma’ dawk li servew bħala bażi għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati f’tilwim transkonfinali fil-qasam tal-kuntratti ta’ xogħol, wasslet lill-qorti tar-rinviju biex tistaqsi, essenzjalment, fir-rigward tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni li jipproteġu lill-ħaddiema u lill-konsumaturi, dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “persuna li timpjega” fil-qasam ta’ kuntratt individwali ta’ xogħol u tal-kunċett ta’ “attività professjonali” fil-qasam ta’ kuntratt konkluż minn konsumatur, li wieħed minn dawn il-kunċetti jista’ jkun il-bażi tal-ġurisdizzjoni ta’ qorti Ġermaniża.

4.

Għalhekk, fil-punti li ġejjin ser nesponi r-raġunijiet li jwassluni biex inqis, essenzjalment:

–

li kumpannija li minħabba interess dirett fl-eżekuzzjoni tajba tal-kuntratt ta’ xogħol ta’ ħaddiem ma’ kumpannija oħra tal-istess grupp, ikkonkludiet ma’ ħaddiem ftehim li kien jifforma parti integrali minn dan il-kuntratt, li permezz tiegħu tiggarantixxi b’mod partikolari r-remunerazzjoni ta’ dan il-ħaddiem hija wkoll “persuna li timpjega” fis-sens tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012,

–

li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni tad-dritt nazzjonali ma japplikawx meta huma ssodisfatti l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament, u

–

li fil-każ fejn it-tilwima ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din it-taqsima, ħaddiem, fis-sitwazzjoni tal-persuna impjegata inkwistjoni f’dan il-każ, ma huwiex konsumatur fis-sens tar-Regolament Ruma I u tar-Regolament Nru 1215/2012.

II.

Il‑kuntest ġuridiku

A.

Ir‑Regolament Nru 1215/2012

5.

Fil-kuntest ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser nirreferi għall-premessi 14, 15 u 18 tar-Regolament Nru 1215/2012.

6.

L-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:

7.

L-Artikolu 17(1) tal-imsemmi regolament, li jinsab fit-Taqsima 4 tal-Kapitolu II tiegħu, relattiva għall-“Ġurisdizzjoni dwar kuntratti tal-konsumatur”, jipprovdi:

8.

L-Artikolu 18 tal-istess regolament, li jinsab ukoll f’din it-taqsima, jistabbilixxi, fil-paragrafu 1 tiegħu:

9.

It-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012 relattiva għall-“Ġurisdizzjoni fuq kuntratti individwali ta’ impjieg” tinkludi, b’mod partikolari, l-Artikoli 20 u 21 tiegħu. L-Artikolu 20(1) jipprovdi:

10.

L-Artikolu 21 ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi:

B.

Ir‑Regolament Ruma I

11.

Fil-kuntest ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser nirreferi għall-premessa 7 tar-Regolament Ruma I.

12.

Ir-Regolament Ruma I jinkludi Artikolu 6, relattiv għall-“Kuntratti ta’ Konsum”, li fil-paragrafu 1 tiegħu jipprovdi:

III.

Il‑fatti tal‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari

13.

ROI Land Investments hija kumpannija immobiljari ddomiċiljata fil-Kanada. FD, residenti fil-Ġermanja, ħadem sa mix-xahar ta’ Settembru 2015 għal ROI Land Investments bħala “deputy vice president investors relations” (viċi president delegat tar-relazzjonijiet mal-investituri) abbażi ta’ “service agreement” (kuntratt ta’ servizzi).

14.

Minħabba inċertezza eżistenti dwar in-natura tar-relazzjonijiet kuntrattwali tagħhom, dawn iż-żewġ partijiet iddeċidew li “jittrasferixxu” r-relazzjoni kuntrattwali tagħhom lil kumpannija ġdida Svizzera li kellha tiġi stabbilita għad-distribuzzjoni fl-Ewropa  ( 4 ). Matul ix-xahar ta’ Novembru 2015, huma ftiehmu li jitterminaw dan il-kuntratt ta’ servizzi b’effett retroattiv. F’ittra li akkumpanjat dan il-ftehim, hemm indikat li FD iffirmah bil-kundizzjoni li jiġi konkluż ftehim ekwivalenti li jirrigwarda kuntratt dwar it-tmexxija tal-kumpannija Svizzera li kellha tiġi stabbilita.

15.

Fil‑15 ta’ Jannar 2016, l-ishma ta’ R Swiss stabbilita l-ġurnata ta’ qabel, konformement mad-dritt Svizzeru, ġew trasferiti lill-president ta’ ROI Land Investments u futur president tal-kunsill ta’ amministrazzjoni ta’ R Swiss. F’April 2016, dan ittrasferixxihom lil R D Canada Inc., sussidjarja 100 % ta’ ROI Land Investments.

16.

Fit‑12 ta’ Frar 2016, FD ikkonkluda kuntratt ta’ xogħol bil-miktub ma’ R Swiss dwar l-attività tiegħu bħala direttur u li ffissa l-bonus tad-dħul kif ukoll ir-remunerazzjoni tiegħu. Fl-istess ġurnata, FD u ROI Land Investments iffirmaw dokument intitolat “patron agreement”, li skont l-isem sostnut mill-partijiet, hija espressjoni ekwivalenti għal dik ta’ “ftehim ta’ garanzija” (iktar ’il quddiem il-“ftehim ta’ garanzija”), li l-kontenut tiegħu huwa dan li ġej:

17.

Dan il-ftehim ta’ garanzija ma jinkludix klawżola tal-għażla tal-forum u lanqas klawżola tal-għażla tal-liġi applikabbli. Il-post abitwali tax-xogħol ta’ FD għal R Swiss kien fi Stuttgart (il-Ġermanja).

18.

Fil‑11 ta’ Lulju 2016, R Swiss keċċiet lil FD. Permezz ta’ sentenza tat‑2 ta’ Novembru 2016, l-Arbeitsgericht Stuttgart (il-Qorti Industrijali ta’ Stuttgart, il-Ġermanja), adita minn FD, ikkonstatat b’mod definittiv in-nullità ta’ din it-tkeċċija. Barra minn hekk, hija kkundannat lil R Swiss tħallas lil FD, kif miftiehem fil-kuntratt ta’ xogħol, 255 000 dollaru Amerikan (USD) (madwar EUR 230 000) bħala bonus tar-reklutaġġ u USD 212 500 (madwar EUR 192 000) bħala remunerazzjoni għax-xhur minn April sa Awwissu 2016. R Swiss ma ħallsitx dawn l-ammonti lil FD. Fil-bidu tax-xahar ta’ Marzu 2017, infetħet proċedura ta’ falliment ta’ R Swiss skont id-dritt Svizzeru. F’Mejju 2017, din il-proċedura ġiet sospiża minħabba l-assenza ta’ attiv  ( 6 ).

19.

Għalhekk, FD ressaq lil ROI Land Investments skont il-ftehim ta’ garanzija, għall-finijiet tal-ħlas tal-krediti tas-salarju tiegħu kollha fir-rigward ta’ R Swiss, quddiem l-Arbeitsgericht Stuttgart (il-Qorti Industrijali ta’ Stuttgart) li huwa jqis li għandha ġurisdizzjoni – tal-inqas – skont ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni tar-Regolament Nru 1215/2012 fil-qasam ta’ kuntratti ta’ konsum.

20.

Is-sentenza tal-Arbeitsgericht Stuttgart (il-Qorti Industrijali ta’ Stuttgart) li ċaħdet il-ġurisdizzjoni internazzjonali tagħha kienet irriformata mil-Landesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Superjuri) li bbażat ruħha fuq il-kwalità ta’ konsumatur ta’ FD.

21.

Fil-kuntest tar-rikors għal “reviżjoni” ta’ ROI Land Investments quddiem il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali), din tistaqsi jekk il-qrati Ġermaniżi għandhomx ġurisdizzjoni internazzjonali sabiex jieħdu konjizzjoni tal-azzjoni ta’ FD, skont ir-Regolament Nru 1215/2012, skont regoli partikolari ta’ ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ kuntratti ta’ xogħol jew fil-qasam ta’ kuntratti konklużi minn konsumaturi, u f’dan l-aħħar każ, jekk FD għandux jitqies bħala “konsumatur” fis-sens tar-Regolament Ruma I, sabiex jiġi ddeterminat jekk id-dritt sostantiv Ġermaniż japplikax għall-ftehim ta’ garanzija.

22.

F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tindika, qabel kollox, li dan il-ftehim ta’ garanzija, bħala wegħda unilaterali, huwa paragunabbli, skont id-dritt Ġermaniż, ma’ garanzija u li huwa stabbilit, irrispettivament mid-dritt applikabbli, li r-responsabbiltà ta’ ROI Land Investments għat-twettiq tal-obbligi ta’ R Swiss ma hijiex limitata għall-falliment tagħha.

23.

Sussegwentement, din il-qorti tirrileva li, b’effett ta’ din il-garanzija, ROI Land Investments ma hijiex issurrogata fil-pożizzjoni ġuridika ta’ R Swiss bħala persuna li timpjega u li d-dritt li jingħataw struzzjonijiet lil FD għall-attività tiegħu kien eżerċitat mid-direttur eżekuttiv ta’ R Swiss.

24.

Fl-aħħar nett, l-imsemmija qorti tenfasizza l-partikolarità tat-tilwima, jiġifieri li, mingħajr il-ftehim ta’ garanzija, ebda kuntratt ta’ xogħol ma kien ikun konkluż bejn FD u R Swiss u li l-funzjonijiet preċedentement eżerċitati minn FD fi ħdan ROI Land Investments, kumpannija omm, ma nbidlux wara t-trasferiment tiegħu fis-sussidjarja tagħha R Swiss, stabbilita għall-attività tagħha ta’ distribuzzjoni fl-Ewropa.

25.

Barra minn hekk, l-istess qorti tixtieq li tkun iċċarata r-relazzjoni bejn id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1215/2012 u d-dritt nazzjonali minħabba r-riżerva fformulata fl-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 21(2) tal-istess regolament.

26.

Barra minn hekk, fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, applikabbli fil-qasam ta’ kuntratti konklużi minn konsumaturi, il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) tistaqsi jekk il-ftehim ta’ garanzija jistax jikklassifika bħala kuntratt konkluż mir-rikorrent għall-finijiet tal-attività professjonali tiegħu bħala persuna impjegata. B’mod iktar preċiż, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “attività professjonali” jkoprix biss l-attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom.

27.

Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

28.

Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub lill-Qorti tal-Ġustizzja minn FD kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.

IV.

Analiżi

29.

Il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) ressqet lill-Qorti tal-Ġustizzja talba għal deċiżjoni preliminari fil-kuntest ta’ azzjoni mibdija minn FD kontra ROI Land Investments, kumpannija li ma hijiex iddomiċiljata fit-territorju ta’ Stat Membru. Il-ġurisdizzjoni tal-qrati Ġermaniżi ma hijiex irregolata mid-dritt nazzjonali jekk tiġi ssodisfatta waħda mill-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1215/2012. Peress li FD ibbaża l-azzjoni tiegħu fuq ftehim li jiggarantixxi l-ħlas tal-krediti tas-salarju tiegħu konkluż fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ xogħol u li l-qorti preċedentement adita qieset li għandha ġurisdizzjoni, billi qieset li FD kellu l-kwalità ta’ konsumatur, id-dubji espressi mill-qorti tar-rinviju huma ffokati, ġustament, fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 18(1) u tal-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament, li jirreferi għalihom dan l-Artikolu 6.

30.

Għalhekk, f’din il-kawża, din il-qorti tixtieq tkun taf prinċipalment jekk il-qrati Ġermaniżi jistax ikollhom ġurisdizzjoni skont id-dispożizzjonijiet protettriċi tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012, dwar il-kuntratti individwali ta’ xogħol, jew tat-Taqsima 4 ta’ dan il-kapitolu dwar il-kuntratti konklużi minn konsumaturi. Fil-każ fejn waħda mid-dispożizzjonijiet ta’ din it-taqsima tkun applikabbli, l-imsemmija qorti tistaqsi x’inhi l-portata tal-kunċett ta’ “konsumatur” fil-kuntest tar-Regolament Ruma I, sabiex jiġi ddeterminat jekk id-dritt sostantiv Ġermaniż huwiex applikabbli għall-ftehim ta’ garanzija.

31.

Dawn il-mistoqsijiet, li jirrigwardaw żewġ regolamenti, wieħed dwar il-ġurisdizzjoni u l-ieħor dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali, jiġġustifikaw l-espożizzjoni ta’ diversi regoli ġenerali mfakkra, uħud minnhom, fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.

32.

L-ewwel, sa fejn ir-Regolament Nru 1215/2012 ħassar u ssostitwixxa r-Regolament Nru 44/2001  ( 7 ), l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja għal dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-aħħar regolament tapplika wkoll għar-Regolament Nru 1215/2012, meta d-dispożizzjonijiet ta’ dawn iż-żewġ strumenti tad-dritt tal-Unjoni Ewropea jistgħu jiġu kklassifikati bħala ekwivalenti  ( 8 ).

33.

L-istess japplika fir-rigward tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ kuntratt ta’ xogħol li għalkemm ma joriġinawx mid-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968 fil-verżjoni oriġinali tagħha  ( 9 ), ġew introdotti fl‑1989, u mbagħad riprodotti  ( 10 ) u kkompletati sabiex jikkostitwixxu taqsima partikolari fir-regolamenti li ssostitwixxew il-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968. Madankollu, huwa r-Regolament Nru 1215/2012 li introduċa l-internalizzazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni kemm għall-kuntratti ta’ konsum kif ukoll għall-kuntratti ta’ xogħol. Għalhekk, din it-talba għal deċiżjoni preliminari taqa’ f’dan il-kuntest li estenda l-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni tal-Artikolu 18(1) u tal-Artikolu 21(1)(b) ta’ dan ir-regolament għal konvenut iddomiċiljat fi Stat terz  ( 11 ).

34.

Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni dwar il-Ġurisdizzjoni u r-Rikonoxximent ta’ Sentenzi fi Kwistjonijiet Ċivili u Kummerċjali, iffirmata f’Lugano fit‑30 ta’ Ottubru 2007  ( 12 ), li essenzjalment huma identiċi għal dawk tar-Regolament Nru 1215/2012, tar-Regolament Nru 44/2001 kif ukoll tal-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968 huma interpretati b’koerenza mad-dispożizzjonijiet ta’ dawn tal-aħħar  ( 13 ).

35.

Fl-aħħar, kif inhu ppreċiżat fil-premessa 7 tar-Regolament Ruma I, il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae u d-dispożizzjonijiet tiegħu għandhom ikunu koerenti mar-Regolament Nru 44/2001 u, sa fejn dan tal-aħħar tħassar u ġie ssostitwit mir-Regolament Nru 1215/2012, dan l-għan ta’ koerenza japplika wkoll għalih  ( 14 ).

36.

It-tieni, id-determinazzjoni tat-tifsira u tal-portata ta’ termini li ma jingħataw ebda definizzjoni fid-dritt tal-Unjoni għandha tiġi stabbilita konformement mat-tifsira abitwali tagħhom fil-lingwaġġ ta’ kuljum, filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kuntest li fih jintużaw u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li jifformaw parti minnha  ( 15 ). F’każ ta’ differenza bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata fid-dawl tal-istruttura ġenerali u tal-iskop tal-leġiżlazzjoni li tagħha tikkostitwixxi element  ( 16 ).

37.

It-tielet, ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni applikabbli f’dan il-każ, dawk stabbiliti fit-Taqsimiet 4 u 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012, jikkostitwixxu derogi mir-regola ta’ ġurisdizzjoni ġenerali tal-qrati tal-Istat Membru li fih huwa ddomiċiljat il-konvenut, stabbilita fl-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament. Għaldaqstant, għandhom jingħataw interpretazzjoni stretta li ma tistax tmur lil hinn mill-każijiet espressament previsti mill-imsemmi regolament  ( 17 ), mingħajr preġudizzju għan-natura imperattiva ta’ diversi għanijiet stabbiliti mil-leġiżlatur  ( 18 ).

38.

Fid-dawl ta’ dan, ser ngħaddi għal eżami dettaljat tal-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 17(1), kif ukoll tal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Nru 1215/2012, fl-ordni tad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju fir-rigward taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża prinċipali.

A.

Fuq il‑ġurisdizzjoni fil‑qasam ta’ kuntratti individwali ta’ xogħol

39.

Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li ħaddiem jista’ jħarrek quddiem il-qorti tal-aħħar post minn fejn huwa wettaq abitwalment ix-xogħol tiegħu lil persuna li ma hijiex iddomiċiljata fit-territorju ta’ Stat Membru, li magħha ma huwiex marbut b’kuntratt ta’ xogħol, iżda li, skont ftehim ta’ garanzija li fuqu kienet tiddependi l-konklużjoni ta’ dan il-kuntratt, hija direttament responsabbli mit-twettiq tal-obbligi tal-persuna li timpjega fil-konfront ta’ dan il-ħaddiem.

40.

L-Artikolu 21(1)(b) tar-Regolament Nru 1215/2012 huwa d-dispożizzjoni li jirreferi għaliha l-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament, li skont l-Artikolu 6(1) tal-imsemmi regolament japplika meta l-persuna li timpjega ma tkunx iddomiċiljata fit-territorju ta’ Stat Membru. Għalhekk, din hija dispożizzjoni partikolari tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tal-istess regolament, li tistabbilixxi r-regoli ta’ ġurisdizzjoni tal-qrati aditi minn tilwim “fil-qasam ta’ kuntratti individwali ta’ xogħol”, meta l-persuna li timpjega tiġi mħarrka mill-ħaddiem.

41.

Il-kunċett ta’ “persuna li timpjega” fis-sens tar-Regolament Nru 1215/2012 għadu ma ġiex iddefinit mill-Qorti tal-Ġustizzja  ( 19 ). Huma biss il-karatteristiċi tar-relazzjoni tal-ħaddiem magħha li ġew stabbiliti mill-ġurisprudenza tagħha.

42.

Minn din jirriżulta li l-kunċett ta’ “kuntratt individwali ta’ xogħol”, previst fl-Artikolu 20 tar-Regolament Nru 1215/2012, għandu jingħata interpretazzjoni awtonoma sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni stabbiliti minn dan ir-regolament fl-Istati Membri kollha  ( 20 ).

43.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ssostni li l-kunċett ta’ “kuntratt individwali ta’ xogħol” jippreżupponi rabta ta’ subordinazzjoni tal-ħaddiem fir-rigward tal-persuna li timpjegah  ( 21 ), peress li l-karatteristika essenzjali tar-relazzjoni ta’ xogħol hija l-fatt li persuna hija obbligata twettaq, matul ċertu żmien, favur persuna oħra u taħt id-direzzjoni tagħha, servizzi li bħala korrispettiv għalihom hija għandha d-dritt li tirċievi remunerazzjoni  ( 22 ).

44.

Fir-rigward tal-eżistenza ta’ tali rabta ta’ subordinazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li din għandha tiġi evalwata f’kull każ partikolari, fid-dawl tal-elementi u taċ-ċirkustanzi kollha li jikkaratterizzaw ir-relazzjonijiet bejn il-partijiet, sabiex jiġi ddeterminat jekk, lil hinn mir-rabtiet formali u kuntrattwali, is-sitwazzjoni reali tiġġustifikax il-klassifikazzjoni tal-parti mħarrka mill-ħaddiem bħala “persuna li timpjega”  ( 23 ).

45.

Għalhekk, dawn ir-rekwiżiti jservu b’mod ġenerali sabiex tiġi ddefinita l-attività ta’ persuna li taħdem għal rasha u l-kwalità ta’ ħaddiem  ( 24 ). Dawn ma ġewx stabbiliti sabiex jistabbilixxu l-limiti tal-kunċett ta’ “persuna li timpjega”  ( 25 ).

46.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-kuntratti ta’ xogħol għandhom ċerti partikolaritajiet sa fejn joħolqu rabta fit-tul li ddaħħal lill-ħaddiem f’kuntest ta’ ċerta organizzazzjoni tal-affarijiet tal-impriża jew tal-persuna li timpjega, u sa fejn huma llokalizzati fil-post fejn huma eżerċitati l-attivitajiet, li jiddetermina l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet ta’ dritt vinkolanti u ta’ ftehimiet kollettivi  ( 26 ).

47.

Skont il-qorti tar-rinviju, fil-kawża prinċipali huwa stabbilit li FD u ROI Land Investments ma kinux marbuta formalment b’kuntratt individwali ta’ xogħol meta nbdiet l-azzjoni ġudizzjarja, u li ma kienet teżisti ebda relazzjoni ta’ subordinazzjoni bejniethom, waqt li tqis ukoll li l-“eventwali possibbiltà li ROI Land Investments teżerċita influwenza fuq it-tmexxija tal-kumpannija R Swiss ma tbiddel xejn”.

48.

Barra minn hekk, ma jidhirlix li huwa eskluż, abbażi tal-ispjegazzjonijiet ta’ din il-qorti dwar is-sitwazzjoni reali ta’ FD fir-rigward ta’ ROI Land Investments, li din il-kumpannija omm tista’ titqies bħala persuna li timpjega fis-sens tal-Artikolu 21(1) tar-Regolament Nru 1215/2012.

49.

Fil-fatt, iċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża prinċipali juru mill-ġdid is-singularità tal-kunċett ta’ “persuna li timpjega” fi ħdan grupp ta’ kumpanniji  ( 27 ) u tar-riskju li jitqies, fid-dawl tal-kriterji abitwali, li f’kull ċirkustanza għandha tiġi stabbilita rabta unika bejn ħaddiem u persuna li timpjega, b’din tal-aħħar tkun dik li għan-nom tagħha dan il-ħaddiem iwettaq il-missjonijiet tiegħu, dik li teżerċita setgħa ta’ tmexxija u dik li tħallas lill-imsemmi ħaddiem remunerazzjoni jew kwalunkwe korrispettiv ieħor.

50.

Fil-fehma tiegħi, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-kumplessità tar-relazzjonijiet kuntrattwali jew ta’ tqassim tal-elementi essenzjali tal-kuntratt ta’ xogħol li tista’ teżisti fi ħdan grupp ta’ kumpanniji u l-arranġamenti li tista’ tiffavorixxi tali organizzazzjoni  ( 28 ).

51.

F’dan il-każ, l-azzjoni ta’ FD introdotta kontra ROI Land Investments hija bbażata fuq l-impenn ta’ din il-kumpannija li twettaq l-obbligi tal-persuna li timpjegah, R Swiss, li mingħajru FD ma kienx jikkonkludi fl-istess ġurnata kuntratt ġdid ma’ din tal-aħħar  ( 29 ). Dan l-impenn ittieħed mingħajr kundizzjoni ta’ falliment ta’ din il-persuna li timpjega. Barra minn hekk, fil-kuntest ta’ din ir-relazzjoni ta’ xogħol, FD kellu jipprovdi b’mod konkret l-istess provvista ta’ xogħol bħal dik li kien iwettaq preċedentement għan-nom ta’ ROI Land Investments. Ir-rabta ekonomika bejn il-persuna li timpjega kuntrattwali u dan it-terz ukoll ġiet invokata mill-qorti tar-rinviju  ( 30 ).

52.

Fil-fehma tiegħi, minn dan jirriżulta li d-drittijiet li jinvoka FD billi jħarrek lil ROI Land Investments jirriżultaw mill-kuntratt individwali ta’ xogħol konkluż bejn FD u R Swiss. Peress li l-impenn konkomitanti, u mingħajr kundizzjoni ta’ ROI Land Investments, jirrigwarda element essenzjali tar-relazzjoni ta’ xogħol, jiġifieri r-remunerazzjoni ta’ FD, huwa jifforma parti integrali mill-kuntratt individwali ta’ xogħol  ( 31 ). Għalhekk, ROI Land Investments ma hijiex sempliċi garanti, iżda tista’, b’applikazzjoni konġunta tal-Artikoli 20 u 21 tar-Regolament Nru 1215/2012, tikklassifika bħala persuna li timpjega.

53.

Madankollu, għad irid jiġi eżaminat dak li fil-kawża prinċipali, jippermetti li tiġi kkonstatata l-eżistenza tal-karatteristika essenzjali l-oħra ta’ relazzjoni ta’ xogħol, jiġifieri l-obbligu tal-ħaddiem li jwettaq għall-persuna li timpjega provvisti li bħala korrispettiv tagħhom jirċievi remunerazzjoni  ( 32 ).

54.

Abbażi ta’ din ir-reċiproċità stretta ta’ obbligi mnissla mir-relazzjoni ta’ xogħol, jista’ jkun suffiċjenti li jitqies li, permezz tal-ftehim ta’ garanzija inkwistjoni li jifforma parti integrali mill-kuntratt ta’ xogħol, it-terz ikkonċernat tqiegħed de facto fis-sitwazzjoni ta’ persuna li timpjega. Fi kliem ieħor, billi jiggarantixxi b’hekk ir-remunerazzjoni tal-ħaddiem, dan it-terz jaġixxi bħallikieku l-provvista titwettaq għan-nom tiegħu.

55.

Madankollu, fid-dawl tal-portata tagħha, din is-soluzzjoni bbażata biss fuq ir-rabta formali eżistenti bejn l-impenji tal-partijiet fil-kuntest tar-relazzjoni ta’ xogħol, ma jidhirlix li hija totalment sodisfaċenti. Fil-fehma tiegħi, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll il-kuntest li fih ittieħdu dawn l-impenji.

56.

Għaldaqstant, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrileva li l-ftehim ta’ garanzija konkluż mat-terz għall-kuntratt ta’ xogħol, fil-kuntest ta’ interdipendenza ekonomika bejnu u l-persuna li timpjega  ( 33 ), juri l-interess ta’ dan it-terz fl-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt. Tali kriterju diġà ġie sostnut mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża tal‑10 ta’ April 2003, Pugliese  ( 34 ).

57.

Bħal f’dan il-każ, fil-kawża li tat lok għal dik is-sentenza, ir-relazzjoni ta’ xogħol kienet żviluppat fi ħdan grupp ta’ kumpanniji u kien hemm impenji koeżistenti. It-tilwima kienet tirrigwarda l-ħlas lill-persuna impjegata tal-ispejjeż tal-ivvjaġġar u akkomodazzjoni li kienu r-responsabbiltà, wara l-iffirmar tal-kuntratt ta’ xogħol, tal-ewwel persuna li timpjega  ( 35 ), li l-persuna impjegata ma kinitx għadha taħdem taħt din il-persuna li timpjega  ( 36 ).

58.

Fis-sentenza Pugliese, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li “t-tilwima [kienet] tirrigwarda kuntratt individwali ta’ xogħol”  ( 37 ). Wara li ppreċiżat li għandu jiġi ddeterminat sa fejn kienet teżisti rabta bejn iż-żewġ kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni  ( 38 ), hija ddeċidiet li l-persuna impjegata marbuta ma’ żewġ persuni li jimpjegaw differenti tista’ tħarrek lill-ewwel persuna li timpjega quddiem il-qorti tal-post fejn teżerċita l-attività tagħha għat-tieni persuna li timpjega meta l-ewwel persuna li timpjega jkollha “fil-mument tal-konklużjoni tat-tieni kuntratt, interess fit-twettiq tal-provvista li l-persuna impjegata ser tipprovdi lit-tieni persuna li timpjega f’post deċiż minn din tal-aħħar”  ( 39 ).

59.

Il-Qorti tal-Ġustizzja identifikat dan il-kriterju sabiex tissodisfa l-għan ta’ protezzjoni xierqa tal-ħaddiem, billi tiggwida l-għażla ta’ rabta stretta bejn il-kontestazzjoni u l-qorti msejħa sabiex tieħu konjizzjoni tagħha  ( 40 ). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tali kriterju huwa sodisfaċenti fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ ċertezza legali, prevedibbiltà u amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja  ( 41 ).

60.

Dan il-kriterju tal-interess fit-twettiq tal-provvista li ser tipprovdi l-persuna impjegata, immanifestat mill-parti li hija responsabbli fir-rigward tagħha, jidhirli li jista’ jiġi applikat b’mod wiesa’  ( 42 ), mingħajr ma jkun limitat għall-każijiet li fihom ġew konklużi diversi kuntratti ta’ xogħol. Jiena tal-fehma li l-applikazzjoni tiegħu tista’ tiġi estiża għall-każ fejn, bħal fil-każ inkwistjoni, il-ftehim ta’ garanzija jifforma parti integrali mill-kuntratt ta’ xogħol  ( 43 ). Jidhirli li tali interpretazzjoni hija sodisfaċenti fir-rigward tal-prinċipji li kienu ġew stabbiliti fis-sentenza Pugliese u li kienu ġew ikkonfermati fir-Regolament Nru 1215/2012  ( 44 ).

61.

Madankollu, fid-dawl tal-fatt li kull impriża fi ħdan grupp għandha ċerta interess ġenerali u indirett fit-twettiq tajjeb tal-provvista minn kull persuna impjegata tal-istess grupp, nipproponi li jiġi stabbilit limitu għal dan il-kriterju ta’ “interess fit-twettiq tal-provvista li ser tipprovdi l-persuna impjegata” użat biex jiddefinixxi l-kunċett ta’ “persuna li timpjega”. Fil-fehma tiegħi, dan l-interess tat-terza persuna għandu jkun dirett.

62.

F’dan il-każ, nosserva li ROI Land Investments kellha, skont it-termini tad-deċiżjoni tar-rinviju, “interess dirett fit-twettiq tal-obbligi tar-rikorrent fil-konfront tal-kumpannija R Swiss”.

63.

Għalhekk, bħal fis-sentenza Pugliese, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tistabbilixxi ċerti kriterji ġenerali ta’ evalwazzjoni ta’ dan l-interess.

64.

F’din id-deċiżjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li “l-eżistenza ta[l-]interess [fit-twettiq tal-provvista li ser jipprovdi l-ħaddiem] ma għandhiex tiġi vverifikata strettament, fid-dawl ta’ kriterji formali u esklużivi, iżda għandha tiġi evalwata b’mod globali, billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha ta’ dan il-każ”  ( 45 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja elenkat b’mod mhux eżawrjenti elementi ta’ evalwazzjoni differenti  ( 46 ) li jidhirli li jistgħu jiġu trasposti fir-rigward tal-interess ta’ terz fir-relazzjoni mal-persuna li timpjega kuntrattwali. Dawn l-elementi prinċipali huma s-segwenti:

–

il-fatt li teżisti rabta organizzattiva jew ekonomika bejn iż-żewġ kumpanniji kontraenti mal-ħaddiem  ( 47 ),

–

il-fatt li l-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ xogħol ġdid kien previst waqt l-annullament jew it-tmiem tal-kuntratt konkluż preċedentement mat-terza persuna  ( 48 ),

–

il-fatt li kuntratt preċedenti kien annullat minħabba l-konklużjoni tal-kuntratt il-ġdid  ( 49 ),

–

il-fatt li jeżisti ftehim bejn il-persuna li timpjega kuntrattwali u t-terza persuna li jipprovdi qafas għall-koeżistenza tal-kuntratti konklużi mal-ħaddiem,

–

il-fatt li t-terza persuna żżomm indirettament setgħa ta’ tmexxija fuq l-impjegat  ( 50 ),

–

il-fatt li t-terza persuna tista’ tiddeċiedi dwar it-tul tal-attività tal-persuna impjegata mal-persuna li timpjega kuntrattwali.

65.

Elementi oħra, li ispirawni mill-konstatazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju, jidhirli li huma rilevanti wkoll:

–

il-fatt li t-terza persuna hija kuntrattwalment responsabbli mit-twettiq tal-obbligi tal-persuna li timpjega kuntrattwali, speċjalment fuq talba tal-ħaddiem, mingħajr ebda limitu  ( 51 ),

–

il-fatt li n-natura tal-funzjonijiet tal-ħaddiem, li huwa wettaq matul kuntratt preċedenti taħt it-tmexxija tat-terza persuna, ma nbidlitx wara l-konklużjoni tal-kuntratt il-ġdid  ( 52 ),

–

il-fatt li l-imsemmi ħaddiem, minkejja l-annullament tal-kuntratt l-antik, jibqa’ obbligat li jeżerċita l-attivitajiet tiegħu għall-imsemmija terza persuna  ( 53 ).

66.

Fir-rigward ta’ dawn il-kriterji kollha, inżid li, fil-fehma tiegħi, ma hemm l-ebda raġuni għalfejn dawn jiġu limitati għal persuni ġuridiċi. Il-persuni fiżiċi jistgħu wkoll ikunu persuni li jimpjegaw kuntrattwali jew persuni li jimpjegaw interessati fil-kuntest ta’ grupp jew ta’ network ta’ impriżi individwali.

67.

Għaldaqstant, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa, fid-dawl ta’ dawn il-kriterji jew oħrajn iktar rilevanti, jekk iċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali jippermettux li tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ interess dirett tat-terz fit-twettiq tajjeb tal-provvista mill-ħaddiem fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ xogħol konkluż ma’ persuna oħra tal-istess grupp li minnu jista’ jiġi dedott li dan it-terz jista’ jikklassifika bħala persuna li timpjega fis-sens tal-Artikolu 21(1) tar-Regolament Nru 1215/2012.

68.

Għalhekk, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda preliminari tal-qorti tar-rinviju fis-sens li tista’ titqies bħala “persuna li timpjega” fis-sens tal-Artikolu 21(1) u (2) tar-Regolament Nru 1215/2012, persuna fiżika jew ġuridika, iddomiċiljata jew le fit-territorju ta’ Stat Membru, li magħha l-ħaddiem ikkonkluda mhux il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu, iżda ftehim li jifforma parti integrali minn dan il-kuntratt, li permezz tiegħu din il-persuna hija responsabbli mit-twettiq tal-obbligi tal-persuna li timpjega fil-konfront ta’ dan il-ħaddiem, jekk hija għandha interess dirett fl-eżekuzzjoni tajba tal-imsemmi kuntratt.

B.

Fuq l‑esklużività ta’ ċerti regoli ta’ ġurisdizzjoni meta l‑konvenut ma jkunx iddomiċiljat fi Stat Membru

69.

Permezz tat-tieni domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tqis li t-tilwima ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012, jekk l-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament għandux jiġi interpretat fis-sens li r-riżerva relattiva għall-Artikolu 21(2) tal-imsemmi regolament teskludix l-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni tad-dritt nazzjonali.

70.

F’dan ir-rigward, ninnota li din il-qorti ma esprimietx l-istess mistoqsija fir-rigward tal-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni stabbiliti fit-Taqsima 4 tal-Kapitolu II tal-istess regolament, li huwa s-suġġett tat-tielet u tar-raba’ domanda preliminari, minkejja li l-kwistjoni hija identika.

71.

Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda preliminari fin-negattiv, għar-raġuni li terza persuna għall-kuntratt ta’ xogħol, bħal fil-kawża prinċipali, ma tistax titqies bħala persuna li timpjega, għalhekk it-tilwima ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012. Għaldaqstant, ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali jkollhom jiġu applikati għar-raġunijiet esposti iktar ’il quddiem.

72.

L-ewwel, dawn ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni huma, bħala prinċipju, applikabbli fir-rigward ta’ konvenuti mhux iddomiċiljati fi Stat Membru, b’konformità mal-formulazzjoni tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament, moqri fid-dawl tal-premessa 14 tiegħu.

73.

It-tieni, ma jkunx konċepibbli li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni tal-Unjoni jista’ jkollhom, lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom, effett li jibblokka dispożizzjonijiet nazzjonali. Barra minn hekk, kwalunkwe analiżi oħra jista’ jkollha l-effett li tirrendi r-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali mhux applikabbli fil-każijiet kollha.

74.

Għalhekk, ir-risposta għat-tieni domanda tal-qorti tar-rinviju tista’ tkun li, fil-każ fejn l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 ma huwiex applikabbli, l-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni tad-dritt nazzjonali japplikaw.

75.

Madankollu, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti attenzjoni lill-interpretazzjoni a contrario li tista’ tinsilet minn tali risposta fformulata f’termini ġenerali. Din il-prudenza jidhirli li hija ġġustifikata mir-riferiment magħmul mill-qorti tar-rinviju għall-kummentarji tad-dottrina Ġermaniża li minnhom jirriżultaw mistoqsijiet dwar ir-rabta tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 ma’ dawk tat-taqsimiet iddedikati għat-tilwim fil-qasam tal-kuntratti ta’ konsum u ta’ xogħol  ( 54 ).

76.

Fil-fatt, l-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi li, meta l-konvenut ma jkunx iddomiċiljat fit-territorju ta’ Stat Membru, il-liġi nazzjonali tirregola l-ġurisdizzjoni tal-qorti adita “soġġett”  ( 55 ) għall-Artikolu 18(1) u għall-Artikolu 21(2) tal-imsemmi regolament. Issa dawn l-artikoli jinsabu f’kull taqsima kkonċernata, rispettivament wara l-Artikolu 17(1) u l-Artikolu 20(1) tal-istess regolament, li jgħidu li “l-ġurisdizzjoni għandha tiġi determinata b’din it-Taqsima, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6 […]” tar-Regolament Nru 1215/2012  ( 56 ).

77.

Fil-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968, bħal fir-Regolament Nru 44/2001, kien użat l-istess kliem: “soġġett għal” fl-Artikolu 4 ta’ dawn iż-żewġ strumenti u “mingħajr preġudizzju għal”, rispettivament fl-Artikolu 13 ta’ din il-konvenzjoni u fl-Artikoli 15 u 18 ta’ dan ir-regolament. Għalhekk, ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni esklużivi, u sussegwentement, fl-imsemmi regolament, dawk relattivi għall-estensjoni tal-ġurisdizzjoni, kellhom iwasslu għall-esklużjoni tal-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali  ( 57 ).

78.

Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar jekk, fir-Regolament Nru 1215/2012, iż-żieda ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni li jipproteġu lil parti inqas b’saħħitha għandux ikollha l-istess portata. Huma possibbli diversi approċċi.

79.

Mill-formulazzjoni tal-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament, li jgħid li l-konvenuti ddomiċiljati fl-Istati Membri ma jistgħux jitressqu quddiem il-qrati ta’ Stat Membru ieħor ħlief permezz tar-regoli stabbiliti fit-Taqsima 2 u 7 tal-Kapitolu II tal-imsemmi regolament, li hija differenti minn dik tal-Artikolu 6(1) tal-istess regolament, applikabbli għall-konvenuti ddomiċiljati f’pajjiżi terzi, jista’ jiġi dedott li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali jistgħu jibqgħu japplikaw flimkien ma’ dawk previsti mir-Regolament Nru 1215/2012  ( 58 ).

80.

Jista’ jiġi argumentat ukoll li l-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi li l-persuna li timpjega “[t]ista’ [t]iġi mħarr[ka] f’qorti ta’ Stat Membru f’konformità mal-punt (b) tal-paragrafu 1”  ( 59 ). Il-ħaddiem ikollu għalhekk il-fakultà li jagħżel bejn il-ġurisdizzjoni bbażata fuq l-imsemmi regolament u dik li toħroġ mid-dritt nazzjonali  ( 60 ).

81.

Madankollu, jista’ jiġi sostnut ukoll, fid-dawl tat-tieni sentenza tal-premessa 14 tar-Regolament Nru 1215/2012, li tirrigwarda regoli ta’ ġurisdizzjoni li għandhom jingħataw privileġġ fid-dawl tal-għanijiet imfittxija minn dan ir-regolament  ( 61 ), li r-regoli stabbiliti fit-Taqsima 4 u 5 tal-Kapitolu II tal-imsemmi regolament, jeskludu, mingħajr ma ssir distinzjoni bejniethom, l-applikazzjoni ta’ liġijiet nazzjonali, minkejja li dawn jistgħu jkunu iktar favorevoli għar-rikorrent  ( 62 ).

82.

Jiena inklinat li naqbel ma’ din l-analiżi li hija bbażata fuq il-koerenza tar-Regolament Nru 1215/2012, il-konkordanza tiegħu mad-dispożizzjonijiet preċedenti u l-għanijiet tagħhom, u li għalhekk tippermetti li jitneħħew id-dubji li jirriżultaw mid-diskrepanzi fil-verżjonijiet lingwistiċi.

83.

Fl-ewwel lok, infakkar li fl-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1215/2012, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet ġenerali relattivi għall-każ li fih il-konvenut ma huwiex iddomiċiljat fi Stat Membru, l-esklużjoni tad-dritt nazzjonali, preċedentement prevista għar-regoli ta’ ġurisdizzjoni esklużivi  ( 63 ), ġiet estiża speċifikament favur konsumaturi u ħaddiema, filwaqt li nżamm il-prinċipju tal-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali  ( 64 ). Għalhekk, fil-fehma tiegħi, dawn huma eċċezzjonijiet għal dan il-prinċipju.

84.

Fit-tieni lok, nirrileva li fit-taqsimiet tar-Regolament Nru 1215/2012 li jirrigwardaw lill-konsumaturi u lill-ħaddiema, ikklassifikati bħala “parti l-anqas b’saħħitha”  ( 65 ), ir-riżerva  ( 66 ) tal-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet ġenerali nżammet, fosthom tal-Artikolu 6 ta’ dan ir-regolament. Minn dawn it-testi flimkien niddeduċi li l-Artikolu 6 tal-imsemmi regolament jirrigwarda l-każ ġenerali ta’ kull konvenut iddomiċiljat fi Stat terz, u li r-referenza għal din id-dispożizzjoni fl-Artikolu 21(2) tal-istess regolament tistabbilixxi r-regoli applikabbli għall-każ partikolari tal-persuna li timpjega mħarrka mill-ħaddiem. Għalhekk, il-leġiżlatur għażel li r-regoli nazzjonali japplikaw meta l-konvenut ikun ħaddiem.

85.

Għaldaqstant, ma tistax issir deroga mill-prinċipju sostnut mill-Qorti tal-Ġustizzja li jgħid li, meta japplikaw ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni li jinsabu fit-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012, dawn għandhom jipprevalu fuq ir-regoli nazzjonali ta’ ġurisdizzjoni, minkejja li dawn ikunu iktar favorevoli għall-ħaddiem, minħabba n-natura tagħhom mhux biss speċifika, iżda wkoll eżawrjenti  ( 67 ).

86.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-fehma li huwa ssodisfat l-għan tar-regolamenti applikabbli fil-qasam tal-kooperazzjoni ċivili li jingħaqdu r-regoli ta’ kunflitt ta’ ġurisdizzjonijiet kif ukoll ir-rekwiżit ta’ prevedibbiltà tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni u l-limitazzjoni ta’ fora kompetenti f’kundizzjonijiet li jipproteġu lill-partijiet l-inqas b’saħħithom ikkonċernati, peress li, f’dan il-każ, dawn ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni japplikaw għalihom  ( 68 ).

87.

Għal dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni domanda preliminari li l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni tad-dritt nazzjonali hija eskluża meta jkunu ssodisfatti l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament.

C.

Fuq il‑ġurisdizzjoni fil‑qasam ta’ kuntratti konklużi mill‑konsumaturi

88.

Permezz tat-tielet u tar-raba’ domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-possibbiltà għall-ħaddiem li jinsab f’sitwazzjoni bħal dik fil-każ inkwistjoni li jibbenefika mid-dispożizzjonijiet li jipproteġu l-konsumaturi sabiex jibbaża l-ġurisdizzjoni tiegħu.

89.

It-tielet domanda preliminari tirrigwarda d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012. Ir-raba’ domanda preliminari tirrigwarda dawk tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I. Dawn għandhom bħala suġġett komuni l-kuntratti konklużi minn persuna fiżika “għal skop li jista’ jitqies lil hinn minn negozju jew professjoni [tagħha]”.

90.

Skont il-qorti tar-rinviju  ( 69 ), għandu jiġi ddeterminat jekk “attività professjonali”, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, tkoprix mhux biss attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, iżda wkoll attività ta’ persuna impjegata.

91.

Peress li l-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae u d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Ruma I għandhom ikunu koerenti meta mqabbla, b’mod partikolari, mar-regolamenti relattivi għall-ġurisdizzjoni  ( 70 ), ser neżamina t-tielet u r-raba’ domanda preliminari flimkien, meħudin fl-ewwel parti tagħhom u mbagħad fit-tieni parti tagħhom. Għal dak li jirrigwarda r-Regolament Nru 1215/2012, il-qorti tar-rinviju għamlet it-tielet domanda preliminari tagħha fil-każ ta’ risposta negattiva għall-ewwel domanda preliminari. Peress li nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondiha fl-affermattiv, l-analiżi li ġejja ser issir sussidjarjament.

1.

Fuq il‑kunċett ta’ “attività professjonali” fis‑sens tar‑Regolament Nru 1215/2012 u r-Regolament Ruma I

92.

Permezz tal-ewwel parti tat-tielet u tar-raba’ domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-kunċett ta’ “attività professjonali” jkopri attività ta’ persuna impjegata fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ xogħol.

93.

Infakkar li din hija waħda mill-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni li jipproteġu l-konsumaturi  ( 71 ). L-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “attività professjonali” tirriżulta delikata peress li l-verżjonijiet lingwistiċi differenti tal-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1215/2012  ( 72 ) ma humiex konkordanti la fir-rigward ta’ dan ir-regolament u lanqas ma’ dawk tal-Artikolu 6 tar-Regolament Ruma I.

94.

Fil-fatt, fil-verżjoni Franċiża u f’verżjonijiet lingwistiċi oħra, il-konsumatur huwa ddefinit fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 bħala persuna li kkonkludiet kuntratt “għal skop li jista’ jitqies lil hinn minn negozju jew professjoni [tagħha]”, filwaqt li fil-punt (c) tal-istess paragrafu, il-parti kontraenti l-oħra hija dik “li tinvolvi ruħha f’attivitajiet kummerċjali jew professjonali”  ( 73 ). Min-naħa l-oħra, fil-verżjoni fil-lingwa Ġermaniża  ( 74 ) u f’verżjonijiet lingwistiċi oħra  ( 75 ), l-istess kliem jintuża għall-attivitajiet tal-konsumatur u tal-kontraenti tiegħu. F’verżjonijiet lingwistiċi oħra, wieħed isib espressjonijiet differenti, mingħajr kliem komuni sabiex jiġu ddefiniti l-konsumatur u l-attività tal-konvenut  ( 76 ).

95.

Barra minn hekk, il-kliem użat fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I sabiex jiddefinixxi l-konsumatur u l-professjonist mhux dejjem jikkorrispondi għal dak użat fl-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1215/2012. Għalhekk, pereżempju, fil-verżjoni fil-lingwa Franċiża l-“professionnel [professjonist]” huwa ddefinit b’referenza għal “activité professionnelle [sengħa jew professjoni]”, u mhux għal “activité commerciale et professionnelle [attivitajiet kummerċjali jew professjonali]”, bħal fl-Artikolu 17(1)(c) ta’ dan ir-regolament.

96.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni jidhirli li għandha tkun ibbażata fuq id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “konsumatur”  ( 77 ). Reċentement, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, fir-rigward tar-Regolament Nru 1215/2012, li “[…] huma biss il-kuntratti konklużi barra u indipendentement minn kull attività jew skop ta’ natura professjonali bl-uniku għan li jiġu ssodisfatti l-bżonnijiet proprji ta’ individwu għal dak li jirrigwarda l-konsum privat  ( 78 ), li jaqgħu taħt is-sistema partikolari prevista mill-imsemmija leġiżlazzjoni fil-qasam ta’ protezzjoni tal-konsumatur inkwantu parti meqjusa dgħajfa”  ( 79 ).

97.

Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għamlitx distinzjoni ċara skont jekk l-attività professjonali hijiex ta’ persuna li taħdem għal rasha jew le fil-ġurisprudenza stabbilita tagħha, ibbażata fuq l-istorja tal-iżvilupp tad-dispożizzjonijiet li jipproteġu lill-konsumatur li għandhom l-oriġini tagħhom fil-Konvenzjoni ta’ Brussell tal‑1968  ( 80 ).

98.

FD isostni li l-qorti Ġermaniża għandha ġurisdizzjoni peress li l-ftehim ta’ garanzija, li huwa l-bażi tal-azzjoni, kien konkluż għal użu li jista’ jitqies bħala barrani għall-attività professjonali tiegħu. Sabiex jitqies li l-attivitajiet ta’ persuna impjegata huma inklużi fil-kunċett ta’ “konsumatur”, huwa jargumenta li l-persuni impjegati jużaw ir-remunerazzjoni tagħhom sabiex “ikopru l-bżonnijiet tagħhom”.

99.

Madankollu, jekk tiġi segwita din il-loġika, ikollhom jiġu inklużi l-professjonijiet l-oħra wkoll, mhux ta’ persuni impjegati, bħan-nies tas-sengħa, industrijalisti, bdiewa jew negozjanti indipendenti, li jibbenefikaw għall-ħajja tagħhom ta’ kuljum mill-profitti tagħhom bħall-ħaddiema mill-pagi tagħhom. Barra minn hekk, minkejja li l-konsumatur juża, jew jikkonsma, oġġetti jew servizzi, u għal dan il-għan juża s-salarju tiegħu, dan ma jistax jitqies bħala oġġett ta’ konsum, fis-sens tat-Taqsima 4 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012.

100.

Barra minn hekk, jista’ jiġu sostnut argument sistematiku. Fil-fatt, il-leġiżlatur tal-Unjoni ppreveda fora differenti għall-konsumaturi u għall-ħaddiema. Interpretazzjoni estensiva tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni favur konsumaturi f’tali sitwazzjoni  ( 81 ) twassal biex tiġi evitata l-għażla tal-leġiżlatur li jiddefinixxi regoli speċifiċi fir-rigward tal-ħaddiema li ma jippermettulhomx li jersqu quddiem il-qorti tad-domiċilju tagħhom, bħall-konsumaturi, sabiex jagħti privileġġ lill-prossimità tal-qorti adita mal-post tax-xogħol tagħhom.

101.

Fl-aħħar lok, inżid, bħall-Kummissjoni, li tali interpretazzjoni ma tistax tiġi ġġustifikata mill-assenza ta’ dispożizzjoni applikabbli għal sitwazzjoni li ma kinitx prevista fir-Regolament Nru 1215/2012  ( 82 ).

102.

Għaldaqstant, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel parti tat-tielet u tar-raba’ domanda preliminari tal-qorti tar-rinviju fis-sens li l-kunċett ta’ “attività professjonali” fis-sens tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I, ikopri attività ta’ persuna impjegata fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ xogħol.

2.

Fuq il‑klassifikazzjoni ta’ ftehim li jiggarantixxi lill‑ħaddiem it‑twettiq tal‑obbligi tal‑persuna li timpjega

103.

Permezz tat-tieni parti tat-tielet u tar-raba’ domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja, jekk l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jaqa’ fil-kunċett ta’ “attività professjonali” ftehim ta’ garanzija li permezz tiegħu terz huwa direttament responsabbli fir-rigward ta’ ħaddiem mit-twettiq tal-obbligi li jirriżultaw minn kuntratt individwali ta’ xogħol konkluż mal-persuna li timpjegah.

104.

Din il-kwistjoni tqum biss fil-każ fejn il-kunċett ta’ “attività professjonali” ma jkoprix lil persuna impjegata, li jista’ jiġġustifika li l-qorti tar-rinviju għandha ġurisdizzjoni internazzjonali.

105.

Peress li din is-soluzzjoni ġiet preċedentement eskluża, għalhekk nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja, sussidjarjament, tirrispondi lill-qorti tar-rinviju li impenn, għalkemm unilaterali  ( 83 ), konkluż ma’ ħaddiem, intiż għall-osservanza tal-obbligi tal-persuna li timpjegah, u mhux għas-sodisfazzjon ta’ bżonnijiet privati, huwa direttament marbut mal-kuntratt ta’ xogħol. Għalhekk, ma huwiex konkluż “barra u indipendentement minn kull attività jew skop ta’ natura professjonali”  ( 84 ).

106.

F’dan il-każ, peress li ċ-ċirkustanzi li fihom ġie konkluż il-ftehim ta’ garanzija u l-kontenut tiegħu għandhom iwasslu sabiex jitqies li kien jifforma parti integrali mill-kuntratt ta’ xogħol  ( 85 ), għandu jiġi dedott minn dan li huwa jiddependi fuq l-attività professjonali ta’ FD. F’dan ir-rigward, id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-esklużjoni tal-kuntratti ta’ xogħol mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13/KEE  ( 86 ) tista’ tiġi trasposta  ( 87 ).

107.

Għaldaqstant, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi, sussidjarjament, għat-tieni parti tat-tielet u tar-raba’ domanda preliminari tal-qorti tar-rinviju fis-sens li ftehim ta’ garanzija li jifforma parti integrali minn kuntratt ta’ xogħol li permezz tiegħu persuna hija responsabbli għat-twettiq tal-obbligi tal-persuna li timpjega fil-konfront tal-ħaddiem, jaqa’ fil-kunċett ta’ “attività professjonali”, fis-sens tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Ruma I.

V.

Konklużjoni

108.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula mill-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja):