<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.7-->
  <head>
    <title>2022-10-202210C120202006040-00-TRA-DOC-PL-CONCL-C-0604-20-202202485-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="pl-PL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="23/11/2022 17:24:06" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="pl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="b9jZxP4gTPvb3dIapvSMxqDaKUMvzg9W1EMoJf1qwZJUExeVB+1TiCjpCnkUXU4LA3qJf/oQwtfKstG4UuT19AoIym5c4yldgB1ffQheqXckMnQxM9km+lU63qbfr0ZO51UQX4ZWnV4dEqtTnxORNQG/T5bGIwmhVZrE83bwSo8=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="joso" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0604" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2020" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="PL" name="Langue"/>
    <meta content="joso" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_green" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 06/04/2022 07:55:10" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="ab9c2b676f6a442c9874f5202e6a228a" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0604" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId28" style="first"/>
      <div id="rId24" style="even">Opinia J. Richarda de la Toura – Sprawa C‑604/20</div>
      <div id="rId25" style="default">ROI Land Investments</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      JEANA RICHARDA DE LA TOURA
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      przedstawiona w dniu 28 kwietnia 2022 r. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Sprawa C‑604/20
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      ROI Land Investments Ltd.
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      przeciwko
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      FD
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-8" title="page-1">
      [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesarbeitsgericht (federalny sąd pracy, Niemcy)]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-9" title="page-1">
      Odesłanie prejudycjalne – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Jurysdykcja, uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych – Rozporządzenie (UE) nr 1215/2012 – Artykuły 17 i 21 – Rozporządzenie (WE) nr 593/2008 – Prawo właściwe – Artykuł 6 – Indywidualna umowa o pracę zawarta między pracodawcą a pracownikiem najemnym – Umowa gwarancyjna zawarta między tym pracownikiem najemnym a spółką trzecią zapewniająca wykonanie zobowiązań tego pracodawcy wobec tego pracownika – Powództwo oparte tej umowie gwarancyjnej – Powództwo w zakresie umowy o pracę – Pojęcie „pracodawcy” – Pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” – Pojęcie „konsumenta” – Przesłanki stosowania krajowych przepisów regulujących jurysdykcję
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-1">
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wstęp</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesarbeitsgericht (federalny sąd pracy, Niemcy) dotyczy wykładni art. 6 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 21 ust. 1 lit. b) ppkt (i) i art. 21 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>) oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy FD, zamieszkałym i pracującym w Niemczech, a spółką ROI Land Investments Ltd (zwaną dalej „ROI Land Investments”) z siedzibą w Kanadzie, dotyczącego odmowy przez tę ostatnią zaspokojenia wierzytelności przysługujących FD z tytułu wynagrodzenia za pracę wobec upadłej spółki zależnej R Swiss AG (zwanej dalej „R Swiss”) na podstawie umowy gwarancyjnej zawartej pomiędzy tymi dwoma stronami, w sytuacji gdy umowa o pracę zawarta z FD została przeniesiona na R Swiss.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jako że w porównaniu z okolicznościami stanowiącymi tło dla dotychczasowego orzecznictwa Trybunału dotyczącego jurysdykcji sądów w sporach transgranicznych dotyczących umów o pracę, niniejsza sprawa zawiera nowe elementy, sąd odsyłający zaczął zastanawiać się, co do istoty, w świetle przepisów regulujących jurysdykcję chroniących pracowników i konsumentów, nad wykładnią pojęcia „pracodawca” w odniesieniu do indywidualnej umowy o pracę oraz pojęcia „działalność zawodowa lub gospodarcza” w odniesieniu do umowy zawartej przez konsumenta, przy czym jedno z tych pojęć może stanowić podstawę dla przyznania jurysdykcji sądowi niemieckiemu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Poniżej przedstawię zatem powody, które skłaniają mnie do uznania, zasadniczo, że:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">spółka, która zawarła z pracownikiem – ze względu na bezpośredni interes w należytym wykonaniu umowy o pracę zawartej przez tego pracownika z inną spółką należącą do tej samej grupy – umowę gwarancyjną stanowiącą integralną część tej umowy o pracę, na mocy której to umowy gwarancyjnej gwarantuje ona między innymi wynagrodzenie tego pracownika, jest również „pracodawcą” w rozumieniu sekcji 5 rozdziału II rozporządzenia nr 1215/2012,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">przepisy krajowe dotyczące jurysdykcji nie mają zastosowania, jeżeli spełnione są przesłanki zastosowania art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia, oraz</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">przy założeniu, że spór nie jest objęty zakresem tej sekcji rozporządzenia nr 1215/2012 - pracownik, który znajduje się w sytuacji takiej, jak pracownik w niniejszej sprawie, nie jest konsumentem w rozumieniu rozporządzenia Rzym I i rozporządzenia nr 1215/2012.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ramy prawne</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Rozporządzenie nr 1215/2012</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W ramach niniejszej opinii odniosę się do motywów 14, 15 i 18 rozporządzenia 1215/2012..</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 6 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-23" title="page-3">
      „Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania [miejsca zamieszkania lub siedziby] na terytorium państwa członkowskiego, jurysdykcja sądów każdego państwa członkowskiego jest określana, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1, art. 21 ust. 2 oraz art. 24 i 25, przez prawo tego państwa członkowskiego”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 17 ust. 1 rozporządzenia, który znajduje się w sekcji 4 rozdziału II rozporządzenia, zatytułowanej „Jurysdykcja w sprawach dotyczących umów konsumenckich”, stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-25" title="page-3">
      „Jeżeli przedmiotem postępowania jest umowa lub roszczenia z umowy, którą zawarła osoba, konsument, w celu, który nie może być uważany za działalność zawodową lub gospodarczą tej osoby, jurysdykcję określa się na podstawie niniejszej sekcji, nie naruszając przepisów art. 6 […]:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-26" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-27" title="page-3">
      c)  […] gdy druga strona umowy w państwie członkowskim, na terytorium którego konsument ma miejsce zamieszkania prowadzi działalność zawodową lub gospodarczą lub taką działalnością w jakikolwiek sposób kieruje do tego państwa członkowskiego lub do kilku państw włącznie z tym państwem członkowskim, a umowa wchodzi w zakres tej działalności”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 18 wspomnianego rozporządzenia, który również znajduje się w tej sekcji, w ust. 1 stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-29" title="page-3">
      „Konsument może wytoczyć powództwo przeciwko swojemu kontrahentowi przed sądem państwa członkowskiego, na którego terytorium kontrahent ten ma miejsce zamieszkania [miejsce zamieszkania lub siedzibę], albo bez względu na miejsce zamieszkania [miejsca zamieszkania lub siedziby] kontrahenta – przed sądem miejsca, w którym konsument ma miejsce zamieszkania”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zawarta w rozdziale II rozporządzenia nr 1215/2012 sekcja 5, zatytułowana „Jurysdykcja w zakresie indywidualnych umów o pracę”, obejmuje w szczególności art. 20 i 21 tegoż rozporządzenia. Artykuł 20 ust. 1 stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-31" title="page-3">
      „Jeżeli przedmiotem postępowania jest indywidualna umowa o pracę lub roszczenia z indywidualnej umowy o pracę jurysdykcję określa się według niniejszej sekcji, nie naruszając przepisów art. 6 […]”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 21 tego rozporządzenia stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-3">
      „1. Pracodawca mający miejsce zamieszkania [miejsce zamieszkania lub siedzibę] w państwie członkowskim może być pozwany:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-34" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-35" title="page-3">
      b) w innym państwie członkowskim:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-36" title="page-3">
      i)  przed sąd miejsca, w którym pracownik zazwyczaj świadczy lub ostatnio zazwyczaj świadczył pracę; lub
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-37" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-38" title="page-3">
      2. Pracodawca, który nie ma miejsca zamieszkania [miejsca zamieszkania lub siedziby] w danym państwie członkowskim, może zostać pozwany przed sąd jednego z państw członkowskich, zgodnie z ust. 1 lit. b)”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Rozporządzenie Rzym I</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W ramach niniejszej opinii odniosę się do motywu 7 rozporządzenia Rzym I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Rozporządzenie Rzym I zawiera artykuł 6 dotyczący „umów konsumenckich”, który w ustępie 1 stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-3">
      „Bez uszczerbku dla art. 5 i 7 umowa zawarta przez osobę fizyczną w celu, który można uznać za niezwiązany z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (»konsument«), z inną osobą wykonującą działalność gospodarczą lub zawodową (»przedsiębiorca«) podlega prawu państwa, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że przedsiębiorca:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-43" title="page-3">
      a)  wykonuje swoją działalność gospodarczą lub zawodową w państwie, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu; lub
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-44" title="page-3">
      b)  w jakikolwiek sposób kieruje taką działalność do tego państwa lub do kilku państw z tym państwem włącznie;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-3">
      a umowa wchodzi w zakres tej działalności”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Okoliczności faktyczne w postępowaniu głównym oraz pytania prejudycjalne</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">ROI Land Investments jest spółką działającą na rynku nieruchomości z siedzibą] w Kanadzie. FD, zamieszkujący w Niemczech, od września 2015 r. świadczył pracę w ROI Land Investments na stanowisku „deputy vice president investors relations” (zastępca wiceprezesa ds. relacji z inwestorami) na podstawie „service agreement” (umowy o świadczenie usług).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ze względu na niepewność co do charakteru łączących je stosunków umownych, obie strony zdecydowały się „przenieść” łączący je stosunek umowny w nową spółkę prawa szwajcarskiego, która miała zostać utworzona do celów dystrybucji w Europie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>). W listopadzie 2015 r. strony postanowiły rozwiązać tę umowę o świadczenie usług z mocą wsteczną. W piśmie przewodnim do tej umowy wskazano, że FD podpisał ją pod warunkiem, że zawarte zostanie równoważne porozumienie w odniesieniu do umowy dotyczącej zarządzania szwajcarską spółką, która miała zostać utworzona.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W dniu 15 stycznia 2016 r. akcje R Swiss utworzonej dzień wcześniej, zgodnie z prawem szwajcarskim, zostały zbyte na rzecz prezesa ROI Land Investments i przyszłego przewodniczącego rady dyrektorów R Swiss. W kwietniu 2016 r. przeniósł je on na R D Canada Inc, spółkę zależną należącą w 100% do ROI Land Investments.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W dniu 12 lutego 2016 r. FD zawarł z R Swiss pisemną umowę o pracę dotyczącą jego działalności jako dyrektora i określającą wysokość jego premii początkowej oraz wynagrodzenia. Tego samego dnia FD i ROI Land Investments podpisali dokument zatytułowany „patron agreement”, do którego strony odnosiły się posługując się sformułowaniem równoważnym ze sformułowaniem „porozumienie gwarancyjne” (dalej „umowa gwarancyjna”), którego treść jest następująca:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-51" title="page-3">
      „§ 1
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-52" title="page-3">
      Spółka R (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>) utworzyła spółkę zależną, R Swiss AG[,] dla celów dystrybucji w Europie. Osobą zajmującą stanowisko kierownicze związane z prowadzeniem spraw tego przedsiębiorstwa jest dyrektor. Zgodnie z tym założeniem spółka R oświadcza, co następuje:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-53" title="page-3">
      § 2
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-54" title="page-3">
      Spółka R ponosi pełną odpowiedzialność za wykonywanie zobowiązań w odniesieniu do umów zawartych przez spółkę R Swiss AG w ramach współpracy między spółką R Swiss AG a jej dyrektorem”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Niniejsza umowa gwarancyjna nie zawiera klauzuli dotyczącej jurysdykcji ani klauzuli wyboru prawa. Zwykłym miejscem świadczenia pracy przez FD dla spółki R Swiss był Stuttgart (Niemcy).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W dniu 11 lipca 2016 r. spółka R Swiss zwolniła FD. Wyrokiem z dnia 2 listopada 2016 r. Arbeitsgericht Stuttgart (sąd pracy w Stuttgarcie, Niemcy), do którego wystąpił z powództwem FD, stwierdził prawomocnie nieważność tego zwolnienia. Ponadto zasądził od spółki R Swiss na rzecz FD, zgodnie z ustaleniami zawartymi w umowie o pracę, zapłatę 255.000 USD (około 230.000 EUR) tytułem premii początkowej oraz 212.500 USD (około 192.000 EUR) tytułem wynagrodzenia za okres od kwietnia do sierpnia 2016 r. Spółka R Swiss nie zapłaciła tych kwot na rzecz FD. Na początku marca 2017 r. wszczęto postępowanie upadłościowe wobec spółki R Swiss na podstawie prawa szwajcarskiego. W maju 2017 r. postępowanie to umorzono ze względu na brak aktywów (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Następnie FD pozwał spółkę ROI Land Investments – powołując się na umowę gwarancyjną i dochodząc zaspokojenia wszystkich wierzytelności przysługujących mu z tytułu wynagrodzenia wobec spółki R Swiss – przed Arbeitsgericht Stuttgart (sąd pracy w Stuttgarcie), który zdaniem FD jest właściwy – co najmniej – w oparciu o przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach dotyczących umów konsumenckich określonymi w rozporządzeniu 1215/2012.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wyrok Arbeitsgericht Stuttgart (sądu pracy w Stuttgarcie), w którym stwierdzono brak jurysdykcji krajowej został zmieniony przez Landesarbeitsgericht (sąd pracy wyższej instancji), który przyjął za punkt wyjścia posiadanie przez FD statusu konsumenta.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W ramach skargi rewizyjnej wniesionej przez spółkę ROI Land Investments do Bundesarbeitsgericht (federalnego sądu pracy), sąd ten zastanawia się, czy sądy niemieckie mają jurysdykcję międzynarodową do rozpoznania powództwa FD, zgodnie z rozporządzeniem 1215/2012, na mocy szczególnych przepisów dotyczących jurysdykcji czy to w zakresie umów o pracę, czy też w sprawach dotyczących umów konsumenckich, a w tym ostatnim przypadku, czy FD należy uznać za „konsumenta” w rozumieniu rozporządzenia Rzym I, w celu ustalenia, czy niemieckie prawo materialne ma zastosowanie do umowy gwarancyjnej.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W tym względzie sąd odsyłający wskazuje przede wszystkim, że ta umowa gwarancyjna, jako jednostronnie zobowiązująca, jest porównywalna w prawie niemieckim z poręczeniem i że niezależnie od prawa właściwego, odpowiedzialność spółki ROI Land Investments za wykonanie zobowiązań spółki R Swiss bezspornie nie jest ograniczona do niewykonania tych zobowiązań przez spółkę R Swiss.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Następnie sąd odsyłający zauważa, że w wyniku tej umowy gwarancyjnej spółka ROI Land Investments nie wstąpiła w prawa spółki R Swiss jako pracodawcy, a prawo do wydawania poleceń FD w zakresie jego działalności wykonywał dyrektor wykonawczy spółki R Swiss.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sąd ten podkreśla także cechę szczególną sporu, a mianowicie fakt, że bez umowy gwarancyjnej nie doszłoby do zawarcia umowy o pracę między FD a spółką R Swiss oraz że funkcje pełnione wcześniej przez FD w spółce ROI Land Investments, będącej spółką dominującą, nie uległy zmianie po przeniesieniu FD do spółki zależnej, R Swiss, utworzonej do celów prowadzenia działalności dystrybucyjnej w Europie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ponadto ten sam sąd wnosi o wyjaśnienie relacji zachodzącej między przepisami rozporządzenia 1215/2012 a prawem krajowym ze względu na zastrzeżenie zawarte w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia dotyczące stosowania art. 21 ust. 2 tegoż rozporządzenia.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ponadto, w odniesieniu do wykładni art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012, który ma zastosowanie do umów konsumenckich, Bundesarbeitsgericht (federalny sąd pracy) dąży do ustalenia, czy umowę gwarancyjną można uznać za umowę zawartą przez powoda w celach związanych z jego działalnością zawodową jako pracownika najemnego. W szczególności sąd odsyłający zastanawia się, czy pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” obejmuje wyłącznie działalność prowadzoną na własny rachunek.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W tych okolicznościach Bundesarbeitsgericht (federalny sąd pracy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-66" title="page-3">
      „1) Czy art. 6 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 21 ust. 1 lit. b) pkt i) [rozporządzenia nr 1215/2012] należy interpretować w ten sposób, że pracownik może pozwać osobę prawną, która nie jest jego pracodawcą i która nie ma miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 63 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 na terytorium państwa członkowskiego, ale na podstawie umowy gwarancyjnej ponosi bezpośrednią odpowiedzialność wobec pracownika w związku z roszczeniami z tytułu indywidualnej umowy o pracę zawartej z osobą trzecią, przed sąd miejsca, w którym pracownik zazwyczaj świadczy lub ostatnio świadczył pracę w ramach stosunku pracy łączącego go z osobą trzecią, jeżeli bez umowy gwarancyjnej umowa o pracę z osobą trzecią nie zostałaby zawarta?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-67" title="page-3">
      2) Czy art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że zastrzeżenie dotyczące art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 wyłącza zastosowanie przepisów regulujących jurysdykcję prawa krajowego państwa członkowskiego, które pozwala pracownikowi pozywać osobę prawną, która w okolicznościach opisanych w pytaniu pierwszym ponosi wobec niego bezpośrednią odpowiedzialność w związku z roszczeniami z tytułu indywidualnej umowy o pracę zawartej z osobą trzecią, jako „następcę prawnego” pracodawcy przed sąd zwykłego miejsca pracy, jeżeli taka jurysdykcja nie występuje w świetle art. 21 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 1 lit. b) pkt i) rozporządzenia nr 1215/2012?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-68" title="page-3">
      3) W przypadku udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie pierwsze i odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-69" title="page-3">
      a) Czy art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” obejmuje bycie pracownikiem najemnym w ramach stosunku pracy?
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-70" title="page-3">
      b) W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej – czy art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że umowa gwarancyjna, na podstawie której osoba prawna ponosi bezpośrednią odpowiedzialność w związku z roszczeniami pracownika z tytułu indywidualnej umowy o pracę zawartej z osobą trzecią, stanowi umowę, którą pracownik zawarł w celu, który można uznać za związany z jego działalnością zawodową?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-71" title="page-3">
      4) Jeżeli z odpowiedzi na powyższe pytania miałoby wynikać, że sąd odsyłający ma jurysdykcję międzynarodową w niniejszej sprawie:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-72" title="page-3">
      a)  Czy art. 6 ust. 1 [rozporządzenia Rzym I] należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” obejmuje bycie pracownikiem najemnym w ramach stosunku pracy?
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-73" title="page-3">
      b)  W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej – czy art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I należy interpretować w ten sposób, że umowa gwarancyjna, na podstawie której osoba prawna ponosi wobec pracownika bezpośrednią odpowiedzialność za roszczenia z tytułu indywidualnej umowy o pracę zawartej z osobą trzecią, stanowi umowę, którą pracownik zawarł w celu, który można uznać za związany z jego działalnością zawodową?”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">FD oraz Komisja Europejska przedłożyli Trybunałowi uwagi na piśmie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Analiza</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bundesarbeitsgericht (federalny sąd pracy) zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w ramach powództwa wniesionego przez FD przeciwko spółce ROI Land Investments, niemającej siedziby w państwie członkowskim. Sądy niemieckie nie miałyby jurysdykcji na podstawie prawa krajowego, gdyby spełniona była jedna z przesłanek określonych w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012. Ponieważ FD opiera swoje powództwo na umowie gwarantującej mu zaspokojenie wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę, zawartej w ramach stosunku pracy, a poprzedni sąd rozpatrujący sprawę stwierdził swoją właściwość, przyjmując, że FD ma status konsumenta, wątpliwości wyrażone przez sąd odsyłający słusznie koncentrują się na zakresie stosowania przepisów art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia, do których odsyła ten art. 6.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tak więc w niniejszej sprawie sąd ten pragnie przede wszystkim dowiedzieć się, czy sądy niemieckie mogą mieć jurysdykcję na podstawie przepisów ochronnych rozdziału II sekcji 5 rozporządzenia 1215/2012, dotyczących indywidualnych umów o pracę, lub sekcji 4 tego rozdziału, dotyczących umów konsumenckich. Przy założeniu, że jeden z przepisów tej sekcji ma zastosowanie, sąd odsyłający pyta, jaki jest zakres pojęcia „konsument” w rozumieniu rozporządzenia Rzym I, w celu ustalenia, czy do umowy gwaracyjnej ma zastosowanie niemieckie prawo materialne.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Pytania te, dotyczące dwóch rozporządzeń, jednego w sprawie jurysdykcji, a drugiego w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych, uzasadniają przytoczenie kilku ogólnych zasad, z których niektóre były przypomniane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Po pierwsze, ponieważ rozporządzenie nr 1215/2012 uchyliło i zastąpiło rozporządzenie nr 44/2001 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>), wykładnia dokonana przez Trybunał w odniesieniu do przepisów tego ostatniego rozporządzenia ma zastosowanie również do rozporządzenia nr 1215/2012, przy czym przepisy tych dwóch aktów prawa Unii Europejskiej można określić jako równoważne (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">To samo dotyczy przepisów dotyczących jurysdykcji w zakresie umów o pracę, które – choć nie wywodzą się z konwencji brukselskiej z 1968 roku w jej pierwotnej wersji (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>) – zostały wprowadzone w 1989 r., a następnie przejęte (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>) i uzupełnione, tworząc specjalną sekcję rozporządzenia zastępującego konwencję brukselską z 1968 r. Jednak to rozporządzenie nr 1215/2012 spowodowało umiędzynarodowienie przepisów dotyczących jurysdykcji zarówno w odniesieniu do umów konsumenckich, jak i umów o pracę. Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wpisuje się zatem w te ramy, które rozszerzyły stosowanie przepisów regulujących jurysdykcję zawartych w art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia na pozwanego mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie trzecim (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ponadto wykładni przepisów konwencji o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, podpisanej w Lugano w dniu 30 października 2007 r. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>), które są zasadniczo identyczne z postanowieniami rozporządzenia 1215/2012, rozporządzenia 44/2001 i konwencji brukselskiej z 1968 r., należy dokonywać spójnie z przepisami tych ostatnich (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wreszcie, jak wyjaśnia motyw 7 rozporządzenia Rzym I, przedmiotowy zakres zastosowania oraz przepisy niniejszego rozporządzenia powinny być spójne z rozporządzeniem nr 44/2001, a ponieważ to ostatnie zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem nr 1215/2012, ten cel spójności odnosi się również do tego ostatniego (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Po drugie, ustalenie znaczenia i zakresu pojęć, których definicji prawo Unii nie zawiera, powinno być dokonywane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, przy jednoczesnym uwzględnieniu kontekstu, w którym są one użyte, i celów uregulowania, którego są częścią (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>). W przypadku rozbieżności między różnymi wersjami językowymi tekstu prawa Unii, dany przepis należy interpretować z uwzględnieniem ogólnej systematyki i celu uregulowania, którego stanowi część (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Po trzecie, przepisy dotyczące jurysdykcji mające zastosowanie w tej sprawie, określone obecnie w rozdziale II, sekcje 4 i 5 rozporządzenia nr 1215/2012, stanowią odstępstwa od ogólnej zasady jurysdykcji sądów państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania lub siedziby, ustanowionej w art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Ich wykładni należy zatem dokonywać w sposób ścisły i nie może ona wykraczać poza przypadki wyraźnie przewidziane we wspomnianym rozporządzeniu (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>), z zastrzeżeniem nadrzędnego charakteru kilku celów wyznaczonych przez prawodawcę (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W związku z tym przechodzę do szczegółowego zbadania przesłanek zastosowania art. 17 ust. 1 i art. 21 ust. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia nr 1215/2012, stosownie do kolejności pytań zadanych przez sąd odsyłający w świetle szczególnych okoliczności leżących u podstawy postępowania głównego.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jurysdykcja w sprawach dotyczących indywidualnych umów o pracę</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Poprzez swoje pierwsze pytanie prejudycjalne sąd krajowy pyta zasadniczo, czy art. 21 ust. 1 lit. b) ppkt (i) oraz art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że pracownik może pozwać przed sąd ostatniego miejsca, w którym zazwyczaj świadczył pracę, osobę niemającą miejsca zamieszkania lub siedziby w państwie członkowskim, z którą nie jest związany umową o pracę, ale która na mocy umowy gwarancyjnej, od której zawarcia zależało zawarcie tej umowy o pracę, jest bezpośrednio odpowiedzialna za wykonanie zobowiązań pracodawcy wobec tego pracownika.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 21 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1215/2012 to przepis, do którego odsyła art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia, mający zastosowanie, zgodnie z art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia, w przypadku gdy pracodawca nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w państwie członkowskim. Jest to zatem przepis szczególny rozdziału II sekcji 5 tego samego rozporządzenia, który określa zasady ustalania jurysdykcji sądów rozpatrujących spory „w zakresie indywidualnych umów o pracę”, w których pracodawca został pozwany przez pracownika.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Pojęcie „pracodawcy” w rozumieniu rozporządzenia nr 1215/2012 nie zostało jeszcze zdefiniowane przez Trybunał (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>). Jedynie cechy charakterystyczne relacji pracownika z tym ostatnim zostały ustalone przez orzecznictwo.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">To pokazuje, że pojęcie „indywidualnej umowy o pracę”, o której mowa w art. 20 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w sposób autonomiczny, tak aby zapewnić jednolite stosowanie przepisów dotyczących jurysdykcji ustanowionych w tym rozporządzeniu we wszystkich państwach członkowskich (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Trybunał wskazuje, że pojęcie „indywidualnej umowy o pracę” zakłada podległość pracownika wobec pracodawcy (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>), ponieważ zasadniczą cechą stosunku pracy jest okoliczność, że dana osoba przez pewien czas ma obowiązek wykonywania na rzecz innej osoby i pod jej kierownictwem świadczeń, w zamian za które otrzymuje wynagrodzenie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jeśli chodzi o istnienie takiego stosunku podporządkowania, Trybunał uściślił, że musi on być oceniany w każdym konkretnym przypadku, na podstawie wszystkich elementów i okoliczności charakteryzujących stosunki między stronami, w celu ustalenia, czy poza stosunkiem formalnym i umownym, rzeczywista sytuacja uzasadniałaby zakwalifikowanie strony pozwanej jako „pracodawcy” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wymogi te są zatem powszechnie stosowane do rozróżniania działalności na własny rachunek i statusu pracownika (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>). Nie zostały one wykorzystane do określenia granic pojęcia „pracodawca” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Trybunał orzekł również, że umowy o pracę wykazują określone cechy charakterystyczne w tym znaczeniu, że tworzą one trwały stosunek, który wpisuje pracownika w ramy określonej organizacji spraw przedsiębiorstwa lub pracodawcy, oraz w tym znaczeniu, że lokalizują się one w miejscu wykonywania działalności, które determinuje stosowanie przepisów prawa bezwzględnie obowiązującego i układów zbiorowych (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W postępowaniu głównym zdaniem sądu odsyłającego jest bezsporne, że FD i ROI Land Investments nie byli formalnie związane indywidualną umową o pracę w chwili wniesienia pozwu oraz że nie istniał między nimi żaden stosunek podporządkowania. Sąd odsyłający uznał wręcz, że „możliwość wywierania przez spółkę ROI Land Investments wpływu na zarządzanie spółką R Swiss nie zmieni[łaby] tego stanu rzeczy”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Nie wydaje mi się jednak wykluczone, na podstawie wyjaśnień tego sądu dotyczących faktycznej relacji między FD a ROI Land Investments, żeby ta spółka dominująca mogła być uznana za pracodawcę w rozumieniu art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Szczególne okoliczności sprawy przed sądem krajowym ponownie wskazują mianowicie na szczególny charakter pojęcia „pracodawca” w ramach grupy spółek (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>) oraz na ryzyko uznania, w świetle zwyczajowych kryteriów, że we wszystkich okolicznościach musi istnieć jeden związek między pracownikiem a pracodawcą, którym jest osoba, na rzecz której pracownik ten wykonuje swoje obowiązki, osoba, która wykonuje uprawnienia kierownicze oraz osoba, która wypłaca temu pracownikowi wynagrodzenie lub inne świadczenie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Moim zdaniem, należy wziąć pod uwagę wzajemne powiązania umowne lub podział istotnych elementów umowy o pracę, które mogą istnieć w ramach grupy spółek, oraz ustalenia, które taka organizacja może preferować (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W niniejszej sprawie powództwo FD przeciwko spółce ROI Land Investments opiera się na zobowiązaniu tej spółki do wykonania obowiązków jego pracodawcy, spółki R Swiss, bez którego to zobowiązania FD nie zawarłby ze spółką R Swiss nowej umowy tego samego dnia (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>). Zobowiązanie to zostało podjęte bez ustanowienia warunku, że pracodawca ten obowiązku nie wykona. Ponadto, w ramach tego stosunku pracy, FD był zobowiązany do świadczenia dokładnie takiej samej pracy, jaką wykonywał wcześniej na rzecz spółki ROI Land Investments. Sąd odsyłający podniósł także powiązanie gospodarcze między pracodawcą będącym stroną umowy a tą osobą trzecią (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Moim zdaniem wynika z tego, że prawa, na które powołuje się FD wnosząc pozew przeciwko spółce ROI Land Investments, wynikają z indywidualnej umowy o pracę zawartej między FD a spółką R Swiss. Ponieważ równoczesne i bezwarunkowe zobowiązanie ze strony spółki ROI Land Investments dotyczy istotnego elementu stosunku pracy, a mianowicie wynagrodzenia FD, stanowi ono integralną część indywidualnej umowy o pracę (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>). W związku z tym spółka ROI Land Investments nie jest zwykłym gwarantem, ale może, poprzez łączne zastosowanie art. 20 i 21 rozporządzenia 1215/2012, zostać uznana za pracodawcę.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Należy jednak zbadać, co w postępowaniu przed sądem krajowym pozwoliłoby ustalić istnienie drugiej istotnej cechy stosunku pracy, a mianowicie obowiązku pracownika do wykonywania świadczeń na rzecz pracodawcy, w zamian za które otrzymuje on wynagrodzenie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W oparciu o ten ściśle wzajemny charakter obowiązków wynikających ze stosunku pracy można by uznać, że na mocy przedmiotowej umowy gwarancyjnej, która stanowi integralną część umowy o pracę, dana osoba trzecia znajduje się w sytuacji faktycznego pracodawcy. Innymi słowy, gwarantując w ten sposób wynagrodzenie pracownikowi, ta osoba trzecia działa jak gdyby była podmiotem, na rzecz którego świadczenie jest wykonywane.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jednak ze względu na jego zakres, rozwiązanie to, oparte wyłącznie na formalnym związku między zobowiązaniami stron w kontekście stosunku pracy, nie wydaje mi się w pełni satysfakcjonujące. Moim zdaniem należy również wziąć pod uwagę kontekst, w jakim zobowiązania te zostały podjęte.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dlatego proponuję, aby Trybunał wziął pod uwagę, że umowa gwarancyjna zawarta z osobą trzecią w uzupełnieniu umowy o pracę, w kontekście współzależności ekonomicznej występującej między pracodawcą a tą osobą trzecią (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>), odzwierciedla interes tej osoby trzeciej w wykonaniu tej umowy. Takie kryterium zostało już przyjęte przez Trybunał w wyroku z dnia 10 kwietnia 2003 r., Pugliese (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Podobnie jak w niniejszej sprawie, w sprawie, w której wydano ten wyrok, stosunek pracy powstał w ramach grupy przedsiębiorstw, a zobowiązania współistniały ze sobą. Spór dotyczył wypłaty pracownikowi najemnemu kosztów podróży i zakwaterowania do czego, po podpisaniu umowy o pracę, zobowiązał się pierwszy pracodawca (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">35</a>
</span>), pod którego kierownictwem pracownik już nie pracował (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">36</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W wyroku Pugliese Trybunał stwierdził, że „spór doty[czył] indywidualnej umowy o pracę” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">37</a>
</span>). Po sprecyzowaniu, że należy zbadać, w jakim stopniu istnieje związek między dwiema przedmiotowymi umowami o pracę (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-38" href="#t-38">38</a>
</span>), Trybunał orzekł, że pracownik związany z dwoma różnymi pracodawcami może wytoczyć powództwo przeciwko pierwszemu pracodawcy przed sądem miejsca, w którym wykonuje pracę na rzecz drugiego pracodawcy, jeżeli pierwszy pracodawca ma „w chwili zawarcia drugiej umowy interes w wykonaniu pracy, którą pracownik będzie świadczył na rzecz drugiego pracodawcy w miejscu wyznaczonym przez tego ostatniego” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-39" href="#t-39">39</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Trybunał wyodrębnił to kryterium, aby uczynić zadość cel odpowiedniej ochrony pracownika, kierując się wyborem ścisłego związku między sporem a sądem powołanym do jego rozpoznania (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-40" href="#t-40">40</a>
</span>). Trybunał uznał ponadto, że takie kryterium jest zadowalające w odniesieniu do wymogów pewności prawa, przewidywalności i należytego sprawowania wymiaru sprawiedliwości (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-41" href="#t-41">41</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wydaje mi się, że to kryterium posiadania interesu w wykonaniu pracy, którą pracownik będzie świadczył, przez stronę, która zobowiązała się wobec pracownika, może mieć szerokie zastosowanie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-42" href="#t-42">42</a>
</span>), nie ograniczając się do przypadków, w których zawarto kilka umów o pracę. Jestem zdania, że jego zastosowanie można rozszerzyć na przypadek, w którym, tak jak w niniejszej sprawie, umowa gwarancyjna stanowi integralną część umowy o pracę (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-43" href="#t-43">43</a>
</span>). Taka wykładnia, w świetle zasad, które zostały przedstawione w wyroku Pugliese i które zostały potwierdzone w rozporządzeniu nr 1215/2012 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-44" href="#t-44">44</a>
</span>), wydaje mi się zadowalająca.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Biorąc jednak pod uwagę fakt, że każde przedsiębiorstwo w ramach grupy ma pewien ogólny i pośredni interes w należytym świadczeniu pracy przez każdego pracownika tej samej grupy, proponuję wyznaczyć dla tego kryterium „interesu w wykonaniu pracy, którą pracownik najemny będzie świadczył” granicę mającą posłużyć do zdefiniowania pojęcia „pracodawca”. Moim zdaniem, ten interes osoby trzeciej powinien być bezpośredni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W odniesieniu do rozważanego przypadku zauważam, że spółka ROI Land Investments miała, zgodnie ze sformułowaniem zawartym w postanowieniu odsyłającym „bezpośredni interes w wykonaniu przez powoda obowiązków wobec spółki R Swiss”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tak więc, podobnie jak w wyroku Pugliese, Trybunał mógłby określić pewne ogólne kryteria służące do oceny tego interesu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W orzeczeniu tym Trybunał uściślił, że „istnienie […] interesu [w świadczeniu pracy przez pracownika] nie musi być weryfikowane w sposób ścisły, w świetle formalnych i wyłącznych kryteriów, ale musi być oceniane całościowo, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-45" href="#t-45">45</a>
</span>). Trybunał wymienił w sposób niewyczerpujący poszczególne elementy oceny (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-46" href="#t-46">46</a>
</span>), które moim zdaniem można odpowiednio zastosować do interesu osoby, która w odniesieniu do stosunku z pracodawcą kontraktowym jest osobą trzecią. Te główne elementy są następujące:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że istnieje organiczny lub ekonomiczny związek między dwoma przedsiębiorstwami będącymi stronami umów z pracownikiem (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-47" href="#t-47">47</a>
</span>),</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że w momencie rozwiązania lub wypowiedzenia poprzedniej umowy z osobą trzecią przewidywano zawarcie nowej umowy o pracę (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-48" href="#t-48">48</a>
</span>),</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że poprzednia umowa została rozwiązana przy założeniu, że zawarta zostanie nowa umowa (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-49" href="#t-49">49</a>
</span>),</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że pomiędzy pracodawcą zawierającym umowę a osobą trzecią istnieje porozumienie, w ramach którego umowy zawarte z pracownikiem mogą współistnieć,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że osoba trzecia pośrednio zachowuje kierownictwo wobec pracownika (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-50" href="#t-50">50</a>
</span>),</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że osoba trzecia może decydować o okresie zatrudnienia pracownika u pracodawcy będącego stroną umowy.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Istotne wydają mi się również inne elementy, do zidentyfikowania których zainspirowały mnie ustalenia sądu krajowego:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że osoba trzecia ponosi bez żadnych ograniczeń odpowiedzialność umowną za wykonanie zobowiązań pracodawcy będącego stroną umowy, w szczególności na żądanie pracownika (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-51" href="#t-51">51</a>
</span>),</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że charakter zadań pracownika, które wykonywał on w czasie poprzedniej umowy pod kierownictwem osoby trzeciej, pozostaje niezmieniony po zawarciu nowej umowy (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-52" href="#t-52">52</a>
</span>),</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">fakt, że wspomniany pracownik, pomimo rozwiązania poprzedniej umowy, nadal jest zobowiązany do wykonywania swojej działalności na rzecz wspomnianej osoby trzeciej (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-53" href="#t-53">53</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W odniesieniu do wszystkich tych kryteriów chciałbym dodać, że moim zdaniem nie ma powodu, aby ograniczać je do osób prawnych. Osoby fizyczne mogą być również pracodawcami będącymi stroną umowy lub zainteresowanymi pracodawcami w ramach grupy lub sieci indywidualnych przedsiębiorstw.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W konsekwencji do sądu odsyłającego będzie należało dokonanie oceny, w świetle tych lub innych bardziej odpowiednich kryteriów, czy okoliczności postępowania głównego pozwalają na stwierdzenie istnienia bezpośredniego interesu osoby trzeciej w należytym świadczeniu pracy przez pracownika na podstawie umowy o pracę zawartej z inną osobą z tej samej grupy, z którego istnienia będzie można wywnioskować, że ta osoba trzecia może zostać uznana za pracodawcę w rozumieniu art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W związku z powyższym proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pierwsze pytanie zadane przez sąd odsyłający, że „pracodawcą” w rozumieniu art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1215/2012 może być osoba fizyczna lub prawna, mająca lub niemająca miejsca zamieszkania lub siedziby na terytorium państwa członkowskiego z którą pracownik zawarł nie umowę o pracę, lecz umowę stanowiącą integralną część tej umowy o pracę, na mocy której osoba ta jest odpowiedzialna za wykonanie zobowiązań pracodawcy wobec tego pracownika, jeżeli osoba ta ma bezpośredni interes w należytym wykonaniu tej umowy o pracę.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wyłączny charakter niektórych przepisów dotyczących jurysdykcji, w przypadku gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w państwie członkowskim </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Za pomocą drugiego pytania prejudycjalnego sąd odsyłający pragnie ustalić czy – przy założeniu, że Trybunał uznałby, że spór nie jest objęty zakresem zastosowania sekcji 5 rozdziału II rozporządzenia nr 1215/2012 – art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że zastrzeżenie dotyczące art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia wyłącza zastosowanie krajowych przepisów regulujących jurysdykcję.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zauważam w tym względzie, że sąd ten nie wyraził tej samej wątpliwości co do stosowania przepisów dotyczących jurysdykcji zawartych w sekcji 4 rozdziału II tego samego rozporządzenia, które są przedmiotem trzeciego i czwartego pytania prejudycjalnego, mimo że problem jest identyczny.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gdyby Trybunał miał udzielić odpowiedzi przeczącej na pierwsze pytanie prejudycjalne na tej podstawie, że osoba trzecia niebędąca stroną umowy o pracę, tak jak w postępowaniu głównym, nie może być uznana za pracodawcę, spór nie należałby zatem do zakresu stosowania sekcji 5 rozdziału II rozporządzenia nr 1215/2012. Dlatego też krajowe przepisy regulujące jurysdykcję powinny mieć zastosowanie z następujących powodów.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Po pierwsze, te przepisy regulujące jurysdykcję mają co do zasady zastosowanie wobec pozwanych niemających miejsca zamieszkania lub siedziby w państwie członkowskim, zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia odczytywanego w świetle jego motywu 14.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Po drugie, nie do pomyślenia byłoby, aby regulujące jurysdykcję przepisy prawa Unii mogły mieć - poza zakresem swojego stosowania – skutek blokujący wobec przepisów krajowych. Co więcej, każda inna analiza spowodowałaby, że krajowe przepisy regulujące jurysdykcję nie miałyby nigdy zastosowania.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dlatego odpowiedź na drugie pytanie sądu odsyłającego mogłaby być taka, że – przy założeniu, że art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 nie ma zastosowania – art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że zastosowanie mają krajowe przepisy regulujące jurysdykcję.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sugeruję jednak, aby Trybunał zwrócił uwagę na wykładnię a contrario, jaką można by wywieść z tak ogólnie sformułowanej odpowiedzi. Wydaje mi się, że czujność tę uzasadnia powołanie się przez sąd odsyłający na komentarze w doktrynie niemieckiej, z których wynikają pytania dotyczące relacji między przepisami art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 a przepisami sekcji poświęconych sporom dotyczącym umów konsumenckich i umów o pracę (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-54" href="#t-54">54</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 6 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi mianowicie, że jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby na terytorium państwa członkowskiego, jurysdykcję sądu powołanego do rozpatrzenia sprawy określa prawo krajowe, „z zastrzeżeniem” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-55" href="#t-55">55</a>
</span>) art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 2 tegoż rozporządzenia. Artykuły te pojawiają się jednak w każdej z odpowiednich sekcji, odpowiednio po art. 17 ust. 1 i po art. 20 ust. 1 tego samego rozporządzenia, zgodnie z którymi „jurysdykcję określa się według niniejszej sekcji, nie naruszając art. 6 […]” rozporządzenia nr 1215/2012 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-56" href="#t-56">56</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W konwencji brukselskiej z 1968 r., podobnie jak w rozporządzeniu nr 44/2001, użyto tych samych sformułowań: sformułowanie „sous réserve de” [„z zastrzeżeniem”] w art. 4 dla obu aktów oraz „sans préjudice de „[„bez uszczerbku dla”] odpowiednio w art. 13 tej konwencji oraz art. 15 i 18 tego rozporządzenia. Przepisy o jurysdykcji wyłącznej, a następnie, we wspomnianym rozporządzeniu, przepisy o prorogacji jurysdykcji, miały prowadzić do wyłączenia stosowania prawa krajowego (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-57" href="#t-57">57</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Powstaje zatem pytanie, czy dodanie w rozporządzeniu nr 1215/2012 przepisów regulujących jurysdykcję chroniących słabszą stronę powinno mieć taki sam zakres. Możliwe jest zastosowanie kilku podejść.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Z brzmienia art. 5 tego rozporządzenia – zgodnie z którym pozwani mający miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwach członkowskich mogą być pozywani przed sądy innego państwa członkowskiego tylko zgodnie z przepisami określonymi w sekcjach 2–7 rozdziału II tego rozporządzenia, co różni się od brzmienia art. 6 ust. 1 tego samego rozporządzenia, który ma zastosowanie do pozwanych mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwach trzecich – można wywnioskować, że krajowe przepisy regulujące jurysdykcję mogą nadal mieć zastosowanie oprócz przepisów przewidzianych w rozporządzeniu nr 1215/2012 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-58" href="#t-58">58</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Można również wysnuć argument z dyspozycji art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którą że pracodawca „może zostać pozwany przed sąd jednego z państw członkowskich, zgodnie z ust. 1 lit. b)” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-59" href="#t-59">59</a>
</span>). Pracownik miałby zatem możliwość wyboru między jurysdykcją opartą na tym rozporządzeniu a jurysdykcją wywodzoną z prawa krajowego (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-60" href="#t-60">60</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Można jednak także – w świetle drugiego zdania motywu 14 rozporządzenia nr 1215/2012, które dotyczy przepisów regulujących jurysdykcję, preferowanych ze względu na cele tego rozporządzenia (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-61" href="#t-61">61</a>
</span>) – argumentować, że przepisy określone w sekcjach 4 i 5 rozdziału II tegoż rozporządzenia wyłączają, bez ich różnicowania, stosowanie przepisów krajowych, nawet jeśli mogłyby one być korzystniejsze dla powoda (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-62" href="#t-62">62</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skłaniam się ku temu by zgodzić się z tą analizą, która opiera się na spójności rozporządzenia nr 1215/2012, jego zgodności z poprzednimi przepisami i ich celami, eliminując w ten sposób wątpliwości wynikające z rozbieżności w wersjach językowych.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Po pierwsze, przypominam, że w art. 6 rozporządzenia nr 1215/2012, na mocy przepisów ogólnych dotyczących przypadku, w którym pozwany nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w państwie członkowskim, wyłączenie prawa krajowego, przewidziane wcześniej w przepisach o jurysdykcji wyłącznej (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-63" href="#t-63">63</a>
</span>), zostało rozszerzone w szczególności na korzyść konsumentów i pracowników, przy utrzymaniu zasady stosowania krajowych przepisów regulujących jurysdykcję (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-64" href="#t-64">64</a>
</span>). Dlatego, moim zdaniem, są to wyjątki od tej zasady.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Po drugie, zauważam, że w sekcjach rozporządzenia nr 1215/2012, które dotyczą konsumentów i pracowników, uznanych za „stronę słabszą” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-65" href="#t-65">65</a>
</span>), zachowano zastrzeżenie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-66" href="#t-66">66</a>
</span>) dotyczące stosowania niektórych przepisów ogólnych, w tym art. 6 tego rozporządzenia. Z połączenia tych uregulowań wnioskuję, że art. 6 tegoż rozporządzenia dotyczy ogólnego przypadku każdego pozwanego mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie trzecim, a zawarte w tym przepisie odesłanie do art. 21 ust. 2 tegoż rozporządzenia określa zasady mające zastosowanie do szczególnego przypadku pracodawcy pozwanego przez pracownika. Prawodawca dokonał zatem wyboru, że przepisy krajowe mają zastosowanie, gdy pozwany jest pracownikiem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W związku z tym nie może być odstępstwa od zasady ustanowionej przez Trybunał, zgodnie z którą – w przypadku, gdy zastosowanie mają przepisy regulujące jurysdykcję określone w sekcji 5 rozdziału II rozporządzenia nr 1215/2012 – muszą one mieć pierwszeństwo przed krajowymi przepisami regulującymi jurysdykcję, nawet jeśli przepisy te są korzystniejsze dla pracownika, ze względu na ich nie tylko szczególny, ale i wyczerpujący charakter. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-67" href="#t-67">67</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W związku z powyższym jestem zdania, że spełniony jest cel przepisów mających zastosowanie do współpracy cywilnej, jakim jest ujednolicenie norm kolizyjnych dotyczących jurysdykcji oraz wymóg przewidywalności przepisów regulujących jurysdykcję oraz ograniczenia liczby sądów właściwych w warunkach chroniących słabsze strony, których to dotyczy, o ile z założenia te przepisy regulujące jurysdykcję mają do nich zastosowanie (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-68" href="#t-68">68</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Z tych wszystkich względów proponuję, aby Trybunał odpowiedział na drugie pytanie prejudycjalne, iż art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że stosowanie krajowych przepisów regulujących jurysdykcję jest wyłączone, gdy spełnione są przesłanki zastosowania art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">C.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jurysdykcja w sprawach dotyczących umów konsumenckich</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">88.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Poprzez swoje pytania trzecie i czwarte sąd odsyłający pragnie dowiedzieć się, czy pracownik znajdujący się w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie może skorzystać z przepisów chroniących konsumentów w celu uzasadnienia jurysdykcji sądu odsyłającego.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">89.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Pytanie trzecie dotyczy przepisów art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012. Pytanie czwarte dotyczy przepisów zawartych w art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I. Ich wspólnym przedmiotem są umowy zawierane przez osobę fizyczną „w celu, który można uznać za niezwiązany z jej działalnością gospodarczą lub zawodową”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">90.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Według sądu odsyłającego (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-69" href="#t-69">69</a>
</span>) chodzi o ustalenie czy „działalność zawodowa lub gospodarcza” w rozumieniu tych przepisów obejmuje nie tylko działalność prowadzoną na własny rachunek, ale także pracę najemną.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">91.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ponieważ zakres przedmiotowy i przepisy rozporządzenia Rzym I muszą być spójne w szczególności z rozporządzeniami dotyczącymi jurysdykcji (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-70" href="#t-70">70</a>
</span>), pytania trzecie i czwarte rozpatrzę łącznie, najpierw w odniesieniu do ich pierwszej, a następnie do drugiej części. W odniesieniu do rozporządzenia nr 1215/2012 sąd odsyłający skierował trzecie pytanie prejudycjalne z zastrzeżeniem na wypadek, gdyby odpowiedź na pierwsze pytanie prejudycjalne była negatywna. Ponieważ proponuję, aby Trybunał udzielił odpowiedzi twierdzącej, poniższa analiza jest przedstawiona pomocniczo.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” w rozumieniu rozporządzeń nr 1215/2012 oraz Rzym I</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">92.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W ramach pierwszej części trzeciego i czwartego pytania prejudycjalnego sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału zasadniczo by ustalić, czy art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” obejmuje działalność pracownika najemnego w ramach stosunku pracy.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">93.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Przypominam, że jest to jeden z warunków stosowania przepisów regulujących jurysdykcję chroniących konsumentów (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-71" href="#t-71">71</a>
</span>). Wykładnia pojęcia „działalność zawodowa lub gospodarcza” jest trudna, ponieważ różne wersje językowe art. 17 rozporządzenia 1215/2012 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-72" href="#t-72">72</a>
</span>) nie są spójne ani w ramach tego rozporządzenia, ani z wersjami art. 6 rozporządzenia Rzym I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">94.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Rzeczywiście, w wersji francuskiej i w innych wersjach językowych konsument jest zdefiniowany w art. 17 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1215/2012 jako osoba, która zawarła umowę „w celu, który można uznać za niezwiązany z jej działalnością zawodową lub gospodarczą”, podczas gdy w tym samym ustępie, w lit. c), drugą stroną umowy jest osoba, która „prowadzi działalność zawodową lub gospodarczą” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-73" href="#t-73">73</a>
</span>). Z kolei w niemieckiej wersji językowej (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-74" href="#t-74">74</a>
</span>) i innych wersjach językowych (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-75" href="#t-75">75</a>
</span>) te same sformułowania są stosowane w odniesieniu do działań konsumenta i osoby zawierającej z nim umowę. W innych wersjach językowych występują różne wyrażenia, bez wspólnych sformułowań określających konsumenta i działalność pozwanego (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-76" href="#t-76">76</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">95.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ponadto sformułowania użyte w art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I w celu zdefiniowania konsumenta i przedsiębiorcy nie zawsze odpowiadają sformułowaniom użytym w art. 17 rozporządzenia nr 1215/2012.. I tak na przykład w wersji francuskiej „professionnel” jest zdefiniowany poprzez odniesienie do „działalności zawodowej”, a nie do „działalności zawodowej lub gospodarczej”, jak w art. 17 ust. 1 lit. c) niniejszego rozporządzenia.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">96.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W tych okolicznościach wydaje mi się, że wykładnia omawianych przepisów powinna opierać się na definicji pojęcia „konsument” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-77" href="#t-77">77</a>
</span>). Trybunał przypomniał ostatnio, w odniesieniu do rozporządzenia nr 1215/2012, że „[…] jedynie umowy zawarte poza ramami jakiejkolwiek działalności o charakterze zawodowym lub gospodarczym, lub jakiegokolwiek celu o takim charakterze i niezależnie od nich, to jest zawarte jedynie w celu zaspokojenia własnych potrzeb prywatnej konsumpcji danej osoby (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-78" href="#t-78">78</a>
</span>), są objęte zakresem szczególnego reżimu, przewidzianego w owym rozporządzeniu w celu ochrony konsumenta uznawanego za słabszą stronę umowy” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-79" href="#t-79">79</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">97.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W związku z tym w swoim utrwalonym orzecznictwie, opartym na historycznym rozwoju przepisów dotyczących ochrony konsumentów, zawartych pierwotnie w konwencji brukselskiej z 1968 r., Trybunał nie wprowadził wyraźnie rozróżnienia między działalnością zawodową niezależną a taką, która niezależna nie jest (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-80" href="#t-80">80</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">98.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">FD twierdzi, że sąd niemiecki jest właściwy ze względu na to, że umowa gwarancyjna, na której opiera się jego powództwo, została zawarta w celu, który można uznać za niezwiązany z jego działalnością zawodową. W celu przekonania, że praca najemna jest objęta zakresem pojęcia „konsument”, argumentuje on, że pracownicy najemni wykorzystują swoje wynagrodzenie do „zaspokajania własnych potrzeb”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">99.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Idąc tym tokiem rozumowania, należałoby jednak uwzględnić także innych przedsiębiorców niebędących pracownikami najemnymi, takich jak rzemieślnicy, przemysłowcy, rolnicy czy osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek, którzy w życiu codziennym korzystają z uzyskiwanych przez siebie zysków w takim samym stopniu, jak pracownicy ze swoich wynagrodzeń. Ponadto, jeżeli konsument korzysta z towarów lub usług lub je konsumuje i wykorzystuje w tym celu swoje wynagrodzenie, wynagrodzenie to nie może być uznane za przedmiot konsumpcji w rozumieniu sekcji 4 rozdziału II rozporządzenia nr 1215/2012.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">100.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ponadto można by wysunąć argument odnoszący się do systematyki. Prawodawca unijny przewidział bowiem jurysdykcję różnych sądów dla konsumentów i pracowników. Rozszerzająca wykładnia zakresu zastosowania przepisów regulujących jurysdykcję na korzyść konsumentów, znajdujących się w takiej sytuacji (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-81" href="#t-81">81</a>
</span>) prowadziłaby do obejścia wyboru dokonanego przez prawodawcę polegającego na ustanowieniu przepisów szczególnych dla pracowników, które nie pozwalają im wytoczyć powództwa w miejscu zamieszkania, jak konsumenci, co stanowi ma zapewnić kwestii bliskość sądu, przed którym wytoczono powództwo, względem miejsca ich pracy.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">101.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W końcu zgadzam się również z Komisją, że taka wykładnia nie może być uzasadniona brakiem przepisu mającego zastosowanie do sytuacji, która nie została przewidziana w rozporządzeniu nr 1215/2012 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-82" href="#t-82">82</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">102.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Proponuję zatem, aby na pierwszą część trzeciego i czwartego pytania zadanych przez sąd odsyłający Trybunał odpowiedział, że pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” w rozumieniu art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I obejmuje działalność pracownika najemnego w ramach stosunku pracy.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kwalifikacja umowy gwarantującej pracownikowi wykonanie obowiązków pracodawcy </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">103.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W drugiej części trzeciego i czwartego pytania prejudycjalnego sąd odsyłający zasadniczo zwraca się do Trybunału z pytaniem, czy art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „działalność zawodowa lub gospodarcza” obejmuje umowę gwarancyjną, na podstawie której osoba trzecia jest bezpośrednio odpowiedzialna wobec pracownika za wykonanie zobowiązań wynikających z indywidualnej umowy o pracę zawartej z jego pracodawcą.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">104.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kwestia ta pojawia się tylko wtedy, gdy pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” nie obejmuje działalności pracownika najemnego, co mogłoby uzasadniać jurysdykcję sądu odsyłającego.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">105.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wykluczywszy uprzednio takie rozwiązanie, proponuję zatem pomocniczo, by Trybunał odpowiedział sądowi odsyłającemu, że podjęte wobec pracownika zobowiązanie, choćby jednostronne (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-83" href="#t-83">83</a>
</span>), które ma na celu zapewnienie przestrzegania zobowiązań pracodawcy, a nie zaspokojenie prywatnych potrzeb, jest bezpośrednio związane z umową o pracę. Dlatego nie jest ona zawierana „poza ramami jakiejkolwiek działalności o charakterze zawodowym lub gospodarczym” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-84" href="#t-84">84</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">106.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W rozpatrywanym przypadku, ponieważ okoliczności zawarcia umowy gwarancyjnej i jej treść muszą prowadzić do wniosku, że stanowi ona integralną część umowy o pracę (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-85" href="#t-85">85</a>
</span>), należy wnioskować, że jest ona uzależniona od działalności zawodowej FD. W tym względzie można by dokonać odpowiedniego zastosowania (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-86" href="#t-86">86</a>
</span>) orzeczenia Trybunału w sprawie wyłączenia umów o pracę z zakresu stosowania dyrektywy 93/13 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-87" href="#t-87">87</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">107.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W związku z tym proponuję pomocniczo, aby Trybunał, odpowiedział na drugą część trzeciego i czwartego pytania zadanego przez sąd odsyłający, że umowa gwarancyjna stanowiąca integralną część umowy o pracę, na mocy której dana osoba odpowiada za wykonanie zobowiązań pracodawcy wobec pracownika, jest objęta zakresem pojęcia „działalności zawodowej lub gospodarczej” w rozumieniu art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wnioski </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">108.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W świetle całości powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytanie prejudycjalne przedstawione przez Bundesarbeitsgericht (federalny trybunał pracy, Niemcy) w następujący sposób:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C10Marge1" id="para-171" title="page-3">
      Tytułem głównym:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-172" title="page-3">
      1)  Artykuł 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych należy interpretować w ten sposób, że osoba fizyczna lub prawna, mająca lub niemająca miejsca zamieszkania lub siedziby na terytorium państwa członkowskiego, z którą pracownik zawarł nie umowę o pracę, lecz umowę stanowiącą integralną część tej umowy o pracę, na mocy której osoba ta jest odpowiedzialna za wykonanie zobowiązań pracodawcy wobec pracownika, może być uznana za „pracodawcę”, jeżeli osoba ta ma bezpośredni interes w należytym wykonaniu tej umowy o pracę. Istnienie takiego bezpośredniego interesu musi być oceniane przez sąd odsyłający całościowo, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-173" title="page-3">
      2)  Artykuł 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że stosowanie krajowych przepisów regulujących jurysdykcję jest wyłączone, gdy spełnione są przesłanki zastosowania art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Pomocniczo – na wypadek gdyby Trybunał uznał, że spór nie jest objęty zakresem stosowania art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-175" title="page-3">
      3)  Artykuł 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” obejmuje działalność pracownika najemnego w ramach stosunku pracy.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-176" title="page-3">
      4)  Artykuł 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 593/2008 należy interpretować w ten sposób, że umowa gwarancyjna stanowiąca integralną część umowy o pracę, na mocy której dana osoba odpowiada za wykonanie zobowiązań pracodawcy wobec pracownika, jest objęta zakresem pojęcia „działalności zawodowej lub gospodarczej”.
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Język oryginału: francuski.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Dz.U. 2012, L 351, s. 1.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Dz.U. 2008, L 177, s. 6. Zwane dalej „rozporządzeniem Rzym I”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Zgodnie z treścią postanowienia odsyłającego, według ustaleń Landesarbeitsgericht (sąd pracy wyższej instancji, Niemcy), których ROI Land Investments nie zakwestionowała, „stosunek dotyczący świadczenia usług” został „przeniesiony” na R Swiss wyłącznie ze względu na „optymalizację podatkową”, bez żadnej zmiany w kwestii działalności FD polegającej na poszukiwaniu inwestorów dla swoich projektów nieruchomościowych na rynku europejskim, w tym w Niemczech.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Zgodnie z ustaleniami sądu krajowego chodzi o spółkę ROI Land Investments.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Nie jest jasne, czy FD spełnia przesłanki uruchomienia systemu gwarancyjnego ustanowionego w Niemczech na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy (wersja skodyfikowana) (Dz.U. 2008, L 283, s. 36).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) Rozporządzenie Rady z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>)  Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 16 listopada 2016 r., Schmidt (C‑417/15, EU:C:2016:881, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo); w zakresie umowy konsumenckiej, wyrok z dnia 3 października 2019 r., Petruchová (C‑208/18, EU:C:2019:825, pkt 38). Zasada ta została przypomniana w motywie 34 rozporządzenia nr 1215/2012 jeśli chodzi o przepisy zastępujące konwencję brukselską z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 1972, L 299, s. 32), zmienioną konwencją z dnia 9 października 1978 r. (Dz.U. 1978, L 304, s. 1), konwencją z dnia 25 października 1982 r. (Dz.U. 1982, L 388, s. 1) oraz konwencją z dnia 26 maja 1989 r. (Dz.U. 1989, L 285, s. 1), zwaną dalej „konwencją brukselską z 1968 r.”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Szczegółowe przypomnienie orzecznictwa i historii ustawodawczej tych przepisów, H. Gaudemet-Tallon, M.-E. Ancel, Compétence et exécution des jugements en Europe – Règlements 44/2001 et 1215/2012, Conventions de Bruxelles (1968) et de Lugano (1998 et 2007), éd. 6, L.G.D.J., Paryż, 2018, s. 457 i n., a także U. Grušić, The European Private International Law of Employment, Cambridge University Press, Cambridge, 2015, s. 58–62.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Zobacz zgodność występującą między art. 5 ust. 1 konwencji brukselskiej z 1968 r., art. 19 rozporządzenia nr 44/2001 i art. 21 rozporządzenia nr 1215/2012. Przegląd tych przepisów jest dostępny na stronie http://www.lynxlex.com/sites/default/files/files/Tableau%20panoramique%20de%20Bruxelles%20%C3%A0%20Lugano.pdf.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Tak więc pracownik może, na mocy przepisów art. 21 ust. 1 lit. b) wspomnianego rozporządzenia, pozwać swojego pracodawcę w państwie członkowskim przed sąd miejsca, w którym zazwyczaj wykonuje on swoją pracę lub, pod pewnymi warunkami, przed sąd miejsca, w którym znajduje się oddział, który go zatrudnił.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>)  Konwencja ta została zatwierdzona w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2009/430/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. (Dz.U. 2009, L 147, s. 1)., zwaną dalej „Konwencją lugańską II”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>)  Zobacz podobnie wyrok z dnia 30 września 2021 r. Commerzbank, (C‑296/20, EU:C:2021:784, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>)  Zobacz podobnie wyroki: z dnia 14 września 2017 r.Nogueira i in. (C‑168/16 i C‑169/16, EU:C:2017:688, pkt 55); z dnia 8 maja 2019 r., Kerr (C‑25/18, EU:C:2019:376, pkt 36).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>)  Zobacz wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Austrian Airlines (C‑826/19, EU:C:2021:318, pkt 22).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Zobacz w szczególności wyrok dnia 10 grudnia 2020 r., Personal Exchange International (C‑774/19, zwany dalej „wyrokiem” Personal Exchange International,EU:C:2020:1015, pkt 27).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Zobacz w szczególności, w zakresie umów konsumenckich, wyroki z dnia: 19 stycznia 1993 r., Shearson Lehman Hutton (C‑89/91, EU:C:1993:15, pkt 16 i przytoczone tam orzecznictwo); wyrok Personal Exchange International (pkt 24). W zakresie umów o pracę, zob. wyrok z dnia 22 maja 2008 r., Glaxosmithkline i Glaxosmithkline Laboratories (C‑462/06, EU:C:2008:299, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>)  Zobacz przykładowo wyrok z dnia 21 stycznia 2016 r., SOVAG (C‑521/14, EU:C:2016:41, pkt 37).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>)  Zobacz także niedawne przypomnienie różnych kryteriów zaczerpniętych z orzecznictwa Trybunału w zakresie zabezpieczenia społecznego, stosunków pracy i prawa prywatnego międzynarodowego w opinii rzecznika generalnego Pikamäe w sprawie AFMB i in. (C‑610/18, EU:C:2019:1010, pkt 41–55).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>)  Zobacz w tej kwestii wyrok z dnia 25 lutego 2021 r., Markt24 (C‑804/19, EU:C:2021:134, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) W braku podporządkowania stosunek między stronami może być zakwalifikowany jako umowa o świadczenie usług objęta zakresem art. 7 ust. 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia nr 1215/2012. Zobacz podobnie wyrok dnia 10 września 2015 r., Holterman Ferho Exploitatie i in. (C‑47/14, zwany dalej „wyrokiem” Holterman Ferho Exploitatie i in., ECLI: EU:C:2015:574, pkt 51, 58). Przepis ten ma jednak zastosowanie wyłącznie do pozwanego mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z państw członkowskich.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 11 kwietnia 2019 r., Bosworth i Hurley (C‑603/17, EU:C:2019:310, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 25 lutego 2021 r., Markt24 (C‑804/19, EU:C:2021:134, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Zobacz wyrok z dnia 11 kwietnia 2019 r., Bosworth i Hurley (C‑603/17, EU:C:2019:310, pkt 26, 27 i przytoczone tam orzecznictwo). Zobacz także analogicznie wyrok z dnia 15 grudnia 2011 r., Voogsgeerd (C‑384/10, EU:C:2011:842, pkt 62).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Zobacz wyrok Holterman Ferho Exploitatie i in. (pkt 41). Zobacz między innymi, dla przypomnienia pojęcia „pracownika” w rozumieniu art. 45 TFUE, opinię rzecznika generalnego V. Trstenjak w sprawie Voogsgeerd (C‑384/10, EU:C:2011:564, pkt 88) i wyrok Holterman Ferho Exploitatie i in. (pkt 41).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Porównaj wyrok Voogsgeerd (pkt 65), w którym Trybunał orzekł, w odniesieniu do konwencji rzymskiej o prawie właściwym dla zobowiązań umownych, otwartej do podpisu w Rzymie w dniu 19 czerwca 1980 r. (Dz.U. 1980, L 266, s. 1), że „przedsiębiorstwo spółki innej niż ta, której przedsiębiorstwo formalnie jest pracodawcą i z którym jest ono powiązane, może zostać uznane za »pracodawcę«, jeżeli obiektywne okoliczności umożliwiają stwierdzenie, że rzeczywista sytuacja jest odmienna niż ta, która wynika z treści umowy – i to nawet wtedy, gdy uprawnienie do wydawania poleceń nie zostało formalnie przeniesione na to inne przedsiębiorstwo”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Zobacz wyrok Holterman Ferho Exploitatie i in. (pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Jeśli chodzi o poszukiwanie trwałego stosunku, który wpisywałby pracownika w ramy określonej organizacji spraw tej spółki, zob. wyrok Holterman Ferho Exploitatie i in. (pkt 45). Zobacz także przykładowo opinię rzecznika generalnego H. Saugmandsgaarda Øe w sprawie Bosworth i Hurley (C‑603/17, EU:C:2019:65, pkt 104, 105).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>)  Zobacz w tej kwestii opinię rzecznika generalnego F.G. Jacobsa w sprawie Pugliese (C‑437/00, EU:C:2002:511, pkt 38). Zobacz także przykładowo opinię rzecznika generalnego H. Saugmandsgaarda Øe w sprawie Bosworth i Hurley (C‑603/17, EU:C:2019:65, pkt 109).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>) Zobacz pkt 16, 24, a także przypis 4 do niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>) Zobacz pkt 14, 15 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>) W tym sensie zapewniona jest spójność z rozporządzeniem Rzym I, którego art. 8 określa prawo właściwe dla umowy o pracę. Analogicznie, jeśli chodzi o warunki stosowania kryteriów określonych przez ustawodawcę, zob. wyrok Voogsgeerd (pkt 44–51).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>) Zobacz pkt 43 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>) Zobacz pkt 50, 52 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>) C‑437/00, dalej zwany „wyrokiem Pugliese”, EU:C:2003:219.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">35</a>
</span>) Zobacz wyrok Pugliese (pkt 6, 10).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">36</a>
</span>) Pracownik zawarł dwie kolejne umowy o pracę z dwoma pracodawcami. Pierwszy pracodawca był w pełni świadomy zawarcia drugiej umowy i wyraził zgodę na zawieszenie pierwszej umowy (pkt 13 rzeczonego wyroku), ze względu na przeniesienie pracownika na stanowisko w innej spółce, w której pracodawca ten miał udziały w wysokości ok. 21% (pkt 5 rzeczonego wyroku).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">37</a>
</span>) Wyrok Pugliese (pkt 15). W opinii w sprawie Pugliese (C‑437/00, EU:C:2002:511), rzecznik generalny F.G. Jacobs rozważał następujące pytanie: „Czy spór dotyczy »sprawy z zakresu indywidualnej umowy o pracę«?” (pkt 44 tamtej opinii). W pkt 45 i nast. uznał on, że nie należy odróżniać stosunku między pracownikiem a pozwanym od umowy o pracę w rozumieniu art. 5 ust. 1 [konwencji brukselskiej z 1968 r.], pomimo zawieszenia obowiązku świadczenia pracy na rzecz tego ostatniego oraz faktu, że spór dotyczył wykonania umowy innej niż pierwotna umowa o pracę. W szczególności uznał on, że przedmiotowe uzgodnienia stanowiły „całość, która miała i nigdy nie straciła charakteru umowy o pracę”, zauważając, że utrzymane skutki tej umowy, takie jak opłacanie składek ubezpieczeniowych i uznawanie stażu pracy, stanowiły charakterystyczne obowiązki pracodawcy wobec pracownika.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-38" href="#c-38">38</a>
</span>) Zobacz wyrok Pugliese (pkt 21).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-39" href="#c-39">39</a>
</span>)  Punkt 23 tego wyroku. Wyróżnienie moje.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-40" href="#c-40">40</a>
</span>) Zobacz wyrok Pugliese (pkt 17, 18). Zobacz podobnie wyrok z dnia 21 czerwca 2018 r., Petronas Lubricants Italy (C‑1/17, EU:C:2018:478, pkt 23, 24 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-41" href="#c-41">41</a>
</span>) Zobacz wyrok Pugliese (pkt 16).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-42" href="#c-42">42</a>
</span>)  Zobacz podobnie opinia rzecznika generalnego H. Saugmandsgaarda Øe w sprawie Bosworth i Hurley (C‑603/17, EU:C:2019:65, pkt 109).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-43" href="#c-43">43</a>
</span>) Zobacz pkt 52 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-44" href="#c-44">44</a>
</span>) Zobacz motywy 15, 16, 18, 21 tego rozporządzenia. Zobacz analogicznie wyrok z dnia 4 października 2018 r., Feniks (C‑337/17, EU:C:2018:805, pkt 34, 36).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-45" href="#c-45">45</a>
</span>) Wyrok Pugliese (pkt 24). </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-46" href="#c-46">46</a>
</span>)  Zobacz ten sam punkt tego wyroku.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-47" href="#c-47">47</a>
</span>) Zobacz w tej kwestii pkt 14 i 15 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-48" href="#c-48">48</a>
</span>) Zobacz w tej kwestii pkt 14 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-49" href="#c-49">49</a>
</span>)  Zobacz w tym względzie pkt 14 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-50" href="#c-50">50</a>
</span>) Czego, zgodnie z ustaleniami sądu odsyłającego, brakuje w sprawie niniejszej. Zobacz pkt 47 niniejszej opinii, do porównania z jej pkt 49.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-51" href="#c-51">51</a>
</span>) Zobacz w tej kwestii pkt 16 i 24 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-52" href="#c-52">52</a>
</span>) Zobacz w tej kwestii pkt 24 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-53" href="#c-53">53</a>
</span>) Zobacz rozważania w przypisie 4 do niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-54" href="#c-54">54</a>
</span>) Zobacz podobnie H. Gaudemet-Tallon, M.-E. Ancel, Compétence et exécution des jugements en Europe – Règlements 44/2001 et 1215/2012, Conventions de Bruxelles (1968) et de Lugano (1998 et 2007), ed. 6, L.G.D.J., Paryż, 2018, s. 464, a także przypis 167.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-55" href="#c-55">55</a>
</span>) Jest to to samo sformułowanie, którego użyto w art. 4 rozporządzenia nr 1215/2012. </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-56" href="#c-56">56</a>
</span>)  Wyróżnienie moje. Zobacz także tę samą różnicę w treści niemieckiej, angielskiej i polskiej wersji językowej.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-57" href="#c-57">57</a>
</span>) Zwracam jednak uwagę, że w rozporządzeniu nr 44/2001, podobnie jak w rozporządzeniu nr 1215/2012, te same sformułowania pojawiają się w tych artykułach w ich hiszpańskiej („sin perjuicio”), duńskiej („jf. dog”), włoskiej („salva/fatto salvo”), niderlandzkiej („onverminderd”), portugalskiej („sem prejuízo”) i szwedzkiej („om inte annat”) wersji językowej.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-58" href="#c-58">58</a>
</span>) Zobacz podobnie F.J. Garcimartin Álferez, S. Sánchez, „El nuevo reglamento Bruselas I: qué ha cambiado en el ámbito de la competencia judicial”,w: Revista Española de Derecho Europeo, Marcial Pons Ediciones Jurídicas y Sociales, Madrid, 2013, nr 48, s. 3–6, a także M. Pohl, „Die Neufassung der EuGVVO – im Spannungsfeld zwischen Vertrauen und Kontrolle”, w: Praxis des internationalen Privat- und Verfahrensrechts (IPRax), Verlag Ernst und Werner Gieseking GmbH, Köln, vol. 2), 2013, s. 109–111.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-59" href="#c-59">59</a>
</span>)  Wyróżnienie moje.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-60" href="#c-60">60</a>
</span>)  Zobacz N. Nord, „Refonte du règlement »Bruxelles I« et protection du travailleur”, w: La Semaine Juridique Social, LexisNexis, Paryż, 2014, nr 52, s. 3, pkt 19.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-61" href="#c-61">61</a>
</span>)  „[…] w celu zapewnienia ochrony konsumentów i pracowników, ochrony jurysdykcji sądów państw członkowskich w sytuacjach, w których mają one jurysdykcję wyłączną, oraz przestrzegania autonomii stron, niektóre przepisy dotyczące jurysdykcji zawarte w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć zastosowanie niezależnie od miejsca zamieszkania pozwanego”</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-62" href="#c-62">62</a>
</span>)  Zobacz w tym względzie N. Nord, „Refonte du règlement »Bruxelles I« et protection du travailleur”, w: La Semaine Juridique Social, LexisNexis, Paryż, 2014, nr 52, s. 3, 4, pkt 20. Jeśli chodzi o przepisy dotyczące umów o pracę, zob. G. Cuniberti, „La réforme du Règlement Bruxelles”, w: Droit et procédure – EJT, Dalloz, Paryż, 2013, nr 2, pkt 37.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-63" href="#c-63">63</a>
</span>) Zobacz podobnie raport M.P. Jenard w przedmiocie konwencji z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 1979, C 59, s. 1), w szczególności s. 21. Zwany dalej „raportem Jenarda”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-64" href="#c-64">64</a>
</span>) Jeśli chodzi o historię tego przepisu, zob. m.in. H. Gaudemet-Tallon, M.-E. Ancel, Compétence et exécution des jugements en Europe – Règlements 44/2001 et 1215/2012, Conventions de Bruxelles (1968) et de Lugano (1998 et 2007), ed. 6, L.G.D.J., Paryż, 2018, s. 137.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-65" href="#c-65">65</a>
</span>)  Motyw 18 tegoż rozporządzenia.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-66" href="#c-66">66</a>
</span>) Sformułowanie to zostało zaczerpnięte z raportu Jenarda (s. 33).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-67" href="#c-67">67</a>
</span>)  Zobacz podobnie wyroki: z dnia 22 maja 2008 r. Glaxosmithkline i Glaxosmithkline Laboratories,(C‑462/06, EU:C:2008:299, pkt 18,); z dnia 25 lutego 2021 r., Markt24 (C‑804/19, EU:C:2021:134, pkt 33, 34 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-68" href="#c-68">68</a>
</span>) Zobacz podobnie N. Nord, „Refonte du règlement »Bruxelles I« et protection du travailleur”, w: La Semaine Juridique Social, LexisNexis, Paryż, 2014, nr 52, s. 3, 4, pkt 20, a także G. Cuniberti, „La réforme du Règlement Bruxelles”, w: Droit et procédure – EJT, Dalloz, Paryż, 2013, nr 2, pkt 37. Zobacz także F. Temming, P. Glatz, „Vorlagen an den EuGH, Arbeitsrecht, Haftung aus Arbeitsvertrag/Rechtsnachfolger”, w: Zeitschrift für europäisches Sozial- und Arbeitsrecht (ZESAR), Erich Schmidt Verlag, Berlin, 2021, nr 5/6, s. 230, w szczególności s. 232.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-69" href="#c-69">69</a>
</span>) Zobacz pkt 26 niniejszej opinii i przypis 74.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-70" href="#c-70">70</a>
</span>) Zobacz pkt 35 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-71" href="#c-71">71</a>
</span>) Zobacz wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Primera Air Scandinavia (C‑215/18, EU:C:2020:235, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo), oraz wyrok Personal Exchange International (pkt 27).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-72" href="#c-72">72</a>
</span>)  Artykuł 15 obowiązującego uprzednio rozporządzenia nr 44/2001 zawierał takie same sformułowania. Zobacz w tym względzie wyrok w sprawie Personal Exchange International, wątpliwości wyrażone przez sąd odsyłający na podstawie słoweńskiej wersji językowej (pkt 21 tego wyroku).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-73" href="#c-73">73</a>
</span>)  Wyróżnienie moje. Ta sama dychotomia występuje w hiszpańskiej i włoskiej wersji językowej.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-74" href="#c-74">74</a>
</span>) W obu ustępach pojawia się termin „berufliche oder gewerbliche Tätigkeit”. Zgodnie z wyjaśnieniami sądu odsyłającego, trudność w wykładni tego wyrażenia wynika z dodania sformułowania „gewerblich” do „beruflich”, które ma bardzo szerokie znaczenie. Można z tego wywnioskować, że obejmuje ono wyłącznie działalność na własny rachunek lub wolne zawody.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-75" href="#c-75">75</a>
</span>) Zobacz np. w polskiej wersji językowej („zawodową lub gospodarczą”) lub w portugalskiej („atividade comercial ou profissional”). W wersji duńskiej użyto tylko jednego sformułowania („erhvervsmæssige virksomhed”), ale również dwukrotnie w jednolity sposób.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-76" href="#c-76">76</a>
</span>) Zobacz np. w języku angielskim („trade or profession”/„commercial or professional activities”), niderlandzkim („bedrijfs of beroepsmatig”/„commerciële of beroepsactiviteiten”) lub szwedzkim („affärsverksamhet eller yrkesverksamhet”/„kommersiell verksamhet eller yrkesverksamhet”).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-77" href="#c-77">77</a>
</span>) W wersjach językowych, które przeanalizowałem, zauważam, że termin „konsument” odnosi się do osoby, która jedynie korzysta z towaru lub usługi. Konsument znajduje się więc w sytuacji odwrotnej niż pracownik, który wytwarza towary lub oferuje usługi na rzecz swojego pracodawcy. Zobacz podobnie wyrok Personal Exchange International (pkt 38).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-78" href="#c-78">78</a>
</span>)  Wyróżnienie moje.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-79" href="#c-79">79</a>
</span>) Wyrok z dnia 3 października 2019 r. (C‑208/18, EU:C:2019:825, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). Zobacz także w ramach przypomnienia, częściowo sformułowane w sposób ogólny, te same kryteria w odniesieniu do art. 15–17 rozporządzenia nr 44/2001, wyrok Personal Exchange International (pkt 29–31 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-80" href="#c-80">80</a>
</span>) Zobacz raport P. Schlossera na temat konwencji o przystąpieniu Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej do Konwencji brukselskiej oraz protokołu w sprawie jej wykładni przez Trybunał Sprawiedliwości (Dz.U. 1979, C 59, s. 71, w szczególności s. 118, pkt 153) oraz wyrok z dnia 14 marca 2013 r., Česká spořitelna (C‑419/11, EU:C:2013:165, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-81" href="#c-81">81</a>
</span>) Dla porównania, zob. wyrok Personal Exchange International w sprawie umowy o grę w pokera zawartej online przez osobę, która regularnie otrzymuje wysokie wygrane.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-82" href="#c-82">82</a>
</span>) W tym względzie sąd odsyłający wskazał, że w obecnym stanie prawnym cel ochrony słabszej strony, określony w motywach 14 i 18 rozporządzenia nr 1215/2012 nie zostałby spełniony, gdyby przyjąć, że pracownik najemny w ramach grupy spółek mógłby powołać się na swój stosunek pracy w celu wyłączenia go z zakresu stosowania przepisów regulujących jurysdykcję mających zastosowanie do konsumentów, lub odwrotnie, brak takiego stosunku pracy uzasadniałby niemożność stosowania przepisów rozporządzenia ustanowionych przez nie także w interesie pracowników.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-83" href="#c-83">83</a>
</span>)  Zobacz analogicznie wyrok z dnia 14 maja 2009 r. (C‑180/06, EU:C:2009:303, pkt 51).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-84" href="#c-84">84</a>
</span>) Zobacz pkt 96 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-85" href="#c-85">85</a>
</span>) Zobacz pkt 52 niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-86" href="#c-86">86</a>
</span>)  Zobacz wyrok z dnia 21 marca 2019 r., Pouvin i Dijoux (C‑590/17, EU:C:2019:232, pkt 32).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-87" href="#c-87">87</a>
</span>)  Dyrektywa Rady z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29).</p>
</body>
</html>
