Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad voor een derde wijziging van Richtlijn 83/189/EEG betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften (96/C 307/10) (Voor de EER relevante tekst) COM(96) 392 def. - 96/0220(COD)

(Door de Commissie ingediend op 30 augustus 1996) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 100 A en 213,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag,

(1) Overwegende dat het voor de goede werking van de interne markt noodzakelijk is door een wijziging van Richtlijn 83/189/EEG van de Raad (1) te zorgen voor een zo groot mogelijke doorzichtigheid van toekomstige, op de diensten van de informatiemaatschappij toepasselijke nationale wet- en regelgeving;

(2) Overwegende dat een grote verscheidenheid aan diensten in de zin van de artikelen 59 en 60 van het Verdrag baat kan hebben bij de kansen die de informatiemaatschappij biedt voor het op afstand, langs elektronische weg en op verzoek van een individuele ontvanger verlenen van diensten;

(3) Overwegende dat de ruimte zonder binnengrenzen die de interne markt is, dienstverleners in staat stelt hun grensoverschrijdende activiteiten te ontplooien om hun concurrentievermogen te vergroten, burgers nieuwe mogelijkheden geeft tot communicatie en de ontvangst van informatie zonder acht te slaan op grenzen, en consumenten nieuwe vormen van toegang biedt tot goederen en diensten;

(4) Overwegende dat de uiteenlopende sociale, maatschappelijke en culturele implicaties van de opkomst van de informatiemaatschappij ertoe kunnen nopen rekening te houden met bepaalde specifieke aspecten van de inhoud van de betrokken diensten;

(5) Overwegende dat de Europese Raad heeft onderstreept dat een duidelijk en stabiel rechtskader op communautair niveau tot stand moet worden gebracht om de ontwikkeling van de informatiemaatschappij mogelijk te maken; dat het Gemeenschapsrecht en de regels inzake de interne markt in het bijzonder, zowel de beginselen van het Verdrag als het afgeleide recht, reeds een fundamenteel rechtskader vormen voor de ontwikkeling van deze diensten;

(6) Overwegende dat de huidige, op de bestaande diensten van toepassing zijnde nationale wet- en regelgeving aangepast moet worden aan de nieuwe diensten van de informatiemaatschappij, hetzij om te zorgen voor een betere bescherming van het algemeen belang, hetzij om de wet- en regelgeving juist te versoepelen indien de toepassing ervan niet evenredig is aan de ermee nagestreefde doelstellingen;

(7) Overwegende dat bij gebrek aan cooerdinatie op communautair niveau de te verwachten wetgevingsarbeid op nationaal niveau kan uitmonden in beperkingen op het vrije verkeer van diensten en de vrijheid van vestiging, hetgeen kan leiden tot verbrokkeling van de interne markt, een overmaat aan wet- en regelgeving en gebrek aan samenhang in de wet- en regelgeving;

(8) Overwegende dat een in communautair verband gecooerdineerde aanpak noodzakelijk is voor de behandeling van vraagstukken betreffende activiteiten met een duidelijk internationale dimensie, zoals de nieuwe diensten, teneinde de doelstellingen van algemeen belang die bij de ontwikkeling van de informatiemaatschappij in het geding zijn, daadwerkelijk en effectief te beschermen;

(8 bis) Overwegende dat er voor telecommunicatiediensten reeds communautaire harmonisatie bestaat en dat in de bestaande regelgeving van de Gemeenschap voorzien is in de aanpassing hiervan aan de technologische ontwikkeling en de nieuwe diensten die worden aangeboden;

(9) Overwegende evenwel dat het met betrekking tot andere, nog minder bekende terreinen van de informatiemaatschappij voorbarig zou zijn deze wet- en regelgeving te cooerdineren door middel van uitgebreide of uitputtende communautaire harmonisatie van het materiële recht, omdat vorm en aard van de nieuwe diensten nog onvoldoende bekend zijn; dat er in dit stadium op het betrokken gebied nationaal nog geen werkzaamheden met betrekking tot wet- en regelgeving plaatsvinden en dat de noodzaak en inhoud van een dergelijke harmonisatie in verband met de interne markt op dit moment nog niet vastgesteld kunnen worden;

(10) Overwegende dat het derhalve noodzakelijk is de goede werking van de ruimte zonder binnengrenzen te behouden en het risico van het weer uiteenvallen daarvan te voorkomen door het instellen van een procedure voor informatie, overleg en bestuurlijke samenwerking met betrekking tot nieuwe ontwerpen voor wet- en regelgeving; dat een dergelijke procedure met name ertoe kan bijdragen dat het Verdrag, inzonderheid de artikelen 52 en 59, doelmatig wordt toegepast en in voorkomend geval de behoefte aan communautaire bescherming van een algemeen belang vastgesteld wordt; dat de betere toepassing van het Verdrag die door een dergelijke informatieprocedure mogelijk gemaakt wordt, er bovendien toe leidt dat de behoefte aan communautaire wet- en regelgeving beperkt blijft tot hetgeen strikt evenredig is voor de interne markt en de bescherming van doelstellingen van algemeen belang; dat ondernemingen dankzij deze informatieprocedure meer profijt kunnen trekken van de voordelen die de interne markt biedt;

(11) Overwegende dat Richtijn 83/189/EEG betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften dezelfde doelstellingen nastreeft en dat deze procedure doelmatig is en uiterst werkzaam in het bereiken van de doelstellingen; dat het acquis van de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en de erin bepaalde procedures is afgestemd op ontwerpen van wet- en regelgeving voor de diensten van de informatiemaatschappij; dat de erin bepaalde procedure inmiddels goed bekend is bij de nationale overheden;

(12) Overwegende voorts dat in overeenstemming met artikel 7 A van het Verdrag de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen omvat, waarin het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal gewaarborgd is en dat Richtlijn 83/189/EEG slechts voorziet in een procedure voor bestuurlijke samenwerking zonder harmonisatie van voorschriften van materieel recht;

(13) Overwegende dat een wijziging van Richtlijn 83/189/EEG, zodat zij toegepast kan worden op ontwerpen voor wet- en regelgeving betreffende de diensten van de informatiemaatschappij, bijgevolg de meest geschikte aanpak is om wat betreft het rechtskader voor de diensten van de informatiemaatschappij op doelmatige wijze in de behoefte aan doorzichtigheid op de interne markt te voorzien;

(14) Overwegende dat de diensten van de informatiemaatschappij uiterst verscheiden zijn, zich nog ontwikkelen en dat slechts een kennisgevingsplicht moet worden ingesteld voor wet- en regelgeving die in de toekomst tot ontwikkeling kan komen; dat diensten die op afstand, langs elektronische weg en op verzoek van een individuele afnemer verricht worden, de meeste nieuwe wet- en regelgeving noodzakelijk zullen maken en doen ontstaan en dat daarom bepaald moet worden dat van ontwerpen van regelgeving die op deze diensten betrekking hebben, kennis moet worden gegeven;

(15) Overwegende dat derhalve kennis moet worden gegeven van specifieke voorschriften betreffende de toegang tot en de uitoefening van dienstenactiviteiten die wellicht geleverd worden op de wijze die hierboven is gedefinieerd, ook als deze voorschriften deel uitmaken van wet- of regelgeving van meer algemene aard; dat evenwel van algemene voorschriften die geen bijzondere bepaling betreffende deze diensten bevatten, geen kennis hoeft te worden gegeven;

(16) Overwegende dat onder voorschriften betreffende de toegang tot en de uitoefening van dienstenactiviteiten verstaan moet worden voorschriften die enigerlei eis stellen aan bij voorbeeld dienstverleners, diensten en afnemers van diensten en die betrekking hebben op een economische activiteit die langs elektronische weg, op afstand en op individueel verzoek van de afnemer van de dienst verricht kan worden; dat hieronder bij voorbeeld voorschriften vallen die betrekking hebben op de vestiging dienstverleners en inzonderheid voorschriften betreffende het verlenen van machtigingen of vergunningen; dat onder een voorschrift dat specifiek op de diensten van de informatiemaatschappij betrekking heeft, wordt verstaan een bepaling die op deze diensten betrekking heeft, ook al is de betrokken bepaling onderdeel van regelgeving met een meer algemene strekking;

(17) Overwegende dat deze richtlijn geen afbreuk doet aan het toepassingsgebied van Richtlijn 89/552/EEG van de Raad van 3 oktober 1989 betreffende de cooerdinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de Lid-Staten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten (1) zoals gewijzigd bij Richtlijn 96/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad (2) of eventuele toekomstige wijzigingen van de genoemde richtlijn;

(18) Overwegende dat deze richtlijn geen afbreuk doet aan de onderhandelingen over en de inhoud van het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende een gemeenschappelijk kader voor algemene machtigingen en individuele vergunningen in de telecommunicatiesector (3);

(19) Overwegende dat nationale bepalingen tot omzetting van de inhoud van vigerende en nog vast te stellen communautaire richtlijnen in elk geval niet onder deze richtlijn vallen, omdat dergelijke bepalingen apart onderzocht worden; dat derhalve onder het toepassingsgebied van deze richtlijn niet vallen nationale voorschriften tot omzetting van Richtlijn 89/552/EEG, zoals gewijzigd bij Richtlijn 96/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad of eventuele toekomstige wijzigingen van de genoemde richtlijn, noch nationale voorschriften tot omzetting van de toekomstige richtlijn betreffende een gemeenschappelijk kader voor algemene machtigingen en individuele vergunningen in de telecommunicatiesector;

(20) Overwegende dat het vaststellen van een kader voor informatie en overleg in communautair verband, zoals het kader dat door deze richtlijn tot stand gebracht wordt, een voorwaarde is voor een coherente en effectieve deelname van de Europese Gemeenschap aan de behandeling in internationaal verband van vraagstukken die betrekking hebben op aspecten van de regelgeving voor de diensten van de informatiemaatschappij;

(21) Overwegende dat deze richtlijn wijziging beoogt van Richtlijn 83/189/EEG, die is gebaseerd op de artikelen 100 A en 213 (alsmede artikel 43) van het Verdrag; dat de samenhang in het gebruik van de rechtsgrondslagen voor één en dezelfde richtlijn behouden moet blijven,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Richtlijn 83/189/EEG wordt als volgt gewijzigd:

1. De titel van de richtlijn wordt door de volgende titel vervangen:

"Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en voorschriften betreffende de diensten van de informatiemaatschappij".

2. Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:

a) na punt 1 wordt een nieuw punt ingevoegd:

"2. 'Dienst`: elke dienst die langs elektronische weg, op afstand en op individueel verzoek van een afnemer van diensten verricht wordt.";

b) de punten 2 en 3 worden respectievelijk de punten 3 en 4;

c) er wordt een nieuw punt 5 ingevoegd:

"5. 'Voorschrift betreffende diensten`: een eis betreffende de toegang tot en de uitoefening van dienstenactiviteiten als bedoeld in punt 2 van dit artikel, met name bepalingen met betrekking tot de dienstverlener, de diensten en de afnemer van diensten, met uitzondering van voorschriften die niet specifiek betrekking hebben op de in datzelfde punt gedefinieerde diensten.";

d) de punten 4 tot en met 10 worden respectievelijk de punten 6 tot en met 12;

e) punt 9 (nieuw punt 11), eerste alinea, wordt vervangen door het volgende:

"'Technisch voorschrift`: een technische specificatie of andere eis of een voorschrift betreffende diensten, met inbegrip van de erop toepasselijke bestuursrechtelijke bepalingen die de jure of de facto moeten worden nageleefd voor de verhandeling, de dienstverrichting, de vestiging van een verrichter van diensten of het gebruik in een Lid-Staat of in een groot deel van een Lid-Staat, alsmede de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, behoudens die bedoeld in artikel 10, van de Lid-Staten die de vervaardiging, de invoer, de verhandeling of het gebruik van een produkt, alsmede de verrichting of het gebruik van een dienst of de vestiging als dienstverlener verbieden.

De facto technische voorschriften zijn met name:

- wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van een Lid-Staat die hetzij verwijzen naar technische specificaties, andere eisen of voorschriften betreffende diensten, hetzij naar beroepscodes of praktijkrichtlijnen die zelf betrekking hebben op technische specificaties, andere eisen of voorschriften betreffende diensten en waarvan de naleving aan de voorschriften welke in deze wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen zijn vastgesteld een vermoeden van overeenstemming toekent;

- vrijwillige overeenkomsten waarbij de overheid partij is en die in het algemeen belang gericht zijn op de naleving van technische specificaties, andere eisen of voorschriften betreffende diensten, met uitsluiting van bestekken voor overheidsopdrachten;

- technische specificaties of andere eisen die vergezeld gaan van fiscale of financiële maatregelen die van invloed zijn op het verbruik van produkten of het gebruiken van diensten doordat zij naleving van die technische specificaties, andere eisen of voorschriften betreffende diensten aanmoedigen; hieronder vallen niet de technische specificaties, andere eisen en voorschriften betreffende diensten in verband met de nationale stelsels van sociale zekerheid.".

f) punt 10 (nieuw punt 12) wordt vervangen door:

"12. 'Ontwerp voor een technisch voorschrift`: de tekst van een technische specificatie, een andere eis of een voorschrift betreffende diensten, met inbegrip van bestuursrechtelijke bepalingen, die is uitgewerkt met de bedoeling deze als technisch voorschrift vast te stellen of uiteindelijk te doen vaststellen, en die zich in een zodanig stadium van voorbereiding bevindt dat er nog ingrijpende wijzigingen in kunnen worden aangebracht.".

3. Artikel 8, lid 1, laatste alinea, wordt vervangen door:

"Wat de in artikel 1, punt 11, derde streepje, bedoelde technische specificaties, andere eisen en voorschriften betreffende diensten betreft, kunnen de opmerkingen of uitvoerig gemotiveerde meningen van de Commissie of de Lid-Staten alleen betrekking hebben op het aspect dat eventueel een belemmering vormt voor het handelsverkeer of het vrije verkeer van diensten en niet op het fiscale of financiële aspect van de maatregel.".

4. Artikel 9 wordt als volgt gewijzigd:

a) lid 2, eerste alinea, wordt vervangen door de volgende tekst:

"De Lid-Staten stellen

- de goedkeuring van een ontwerp voor een technisch voorschrift in de vorm van een vrijwillige overeenkomst in de zin van artikel 1, punt 11, tweede alinea, tweede streepje, vier maanden uit,

- onverminderd de leden 3, 4 en 5 de goedkeuring van elk ander ontwerp voor een technisch voorschrift zes maanden uit,

te rekenen vanaf de datum waarop de Commissie de in artikel 8, lid 1, bedoelde mededeling ontvangt, indien de Commissie of een andere Lid-Staat binnen een termijn van drie maanden na die datum een uitvoerig gemotiveerde mening te kennen geeft, dat de beoogde maatregel aspecten heeft die eventueel belemmeringen kunnen inhouden voor het vrije verkeer van goederen of diensten of voor de vrijheid van vestiging van verrichters van diensten in het kader van de interne markt.";

b) lid 7 wordt vervangen door de volgende tekst:

"7. De leden 1 tot en met 5 zijn niet van toepassing als een Lid-Staat om dringende redenen wegens een ernstige en onvoorzienbare situatie die verband houdt met de bescherming van de gezondheid en het leven van personen, dieren of planten, en in het geval van voorschriften betreffende diensten ook met de bescherming van de openbare orde, op zeer korte termijn technische voorschriften moet uitwerken en deze onmiddellijk daarop moet vaststellen en zonder uitstel moet invoeren, zonder dat enig overleg mogelijk is. In de in artikel 8 bedoelde mededeling vermeldt deze Lid-Staat de motieven die de urgentie van de betrokken maatregelen rechtvaardigen. De Commissie spreekt zich op zo kort mogelijke termijn uit over de mededeling. Indien misbruik wordt gemaakt van deze procedure, neemt zij passende maatregelen. Het Europees Parlement wordt door de Commissie op de hoogte gehouden.".

5. Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:

a) lid 1, eerste en tweede streepje, worden vervangen door:

"- zich voegen naar dwingende communautaire besluiten die de aanneming van technische voorschriften of voorschriften betreffende diensten tot gevolg hebben;

- voldoen aan de uit een internationale overeenkomst voortvloeiende verplichtingen die de aanneming van gemeenschappelijke technische voorschriften of voorschriften betreffende diensten in de Gemeenschap tot gevolg hebben;";

b) punt 1, zesde streepje, wordt vervangen door:

"- zich beperken tot het wijzigen van een technisch voorschrift in de zin van artikel 1, punt 11, van de onderhavige richtlijn, overeenkomstig een verzoek van de Commissie, teneinde een belemmering voor het handelsverkeer of voor het vrije verkeer van diensten op te heffen.".

c) in de leden 3 en 4 wordt de verwijzing naar artikel 1, punt 9, vervangen door "artikel 1, punt 11";

d) lid 4 wordt als volgt gewijzigd:

"4. Artikel 9 is niet van toepassing op de in artikel 1, punt 11, tweede alinea, derde streepje, bedoelde technische specificaties, andere eisen en voorschriften betreffende diensten".

Artikel 2

1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om vóór 31 december 1997 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De voorschriften voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.

2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 3

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.

(1) PB nr. L 109 van 26. 4. 1983, blz. 8.

(1) PB nr. L 298 van 17. 10. 1989, blz. 23.

(2) Gemeenschappelijk standpunt (EG) nr. 49/96 (PB nr. C 264 van 11. 9. 1996, blz. 52).

(3) PB nr. C 90 van 27. 3. 1996, blz. 5.