<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2025-06-202506C112202306290-00-TRA-DOC-MT-CONCL-C-0629-23-202410820-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="mt-MT" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="10/02/2025 16:21:02" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="mt" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="POhseUo5qXEvdpM7zRpjStWf+Px+9k/EDH7vW2TgZXWH78Hz6k7+S6gs13Byf07UjrbWvu6WP7HtjNks2AxRLRNR4/oPtK4pti/7KokydHRK1p5PodGDFfXxjKuVyRTRZ6MZGGq3DIbzhOjow2dNYSuJ8MDkVcOeR8FV9svlwl4=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="stsc" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="3e767d10-4f67-49e2-adfb-76014951e91b" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0629" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2023" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="MT" name="Langue"/>
    <meta content="stsc" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 10-12-24 15:17:10" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2025-01-03T10:41:49Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="58b650ff66a24d638f5c35f5e6fdd985" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0629" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Konklużjonijiet Kokott – Kawża C‑629/23</div>
      <div id="rId21" style="default">Eesti Suurkiskjad</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKATA ĠENERALI
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      KOKOTT
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      ippreżentati fit‑12 ta’ Diċembru 2024  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Kawża C‑629/23
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Eesti Suurkiskjad
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-6" title="page-1">
      (talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mir-Riigikohus (il-Qorti Suprema, l-Estonja))
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-7" title="page-1">
      “Talba għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 92/43/KEE – Konservazzjoni tal-habitats naturali kif ukoll tal-fawna u tal-flora selvaġġa – Lupu (canis lupus) – Teħid mis-selvaġġ u sfruttament ta’ kampjuni ta’ speċi ta’ fawna selvaġġa elenkati fl-Anness V(a) – Pjan għall-ikkaċċjar tal-lupu – Evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernata”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-8" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Introduzzjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-għan tad-Direttiva dwar il-habitat  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>) huwa li tiġi żgurata l-bijodiversità permezz tal-konservazzjoni tal-habitats naturali kif ukoll tal-fawna u tal-flora selvaġġi. Deterjorament jew theddida għall-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet jistgħu jipprekludu attivitajiet jew jirriżultaw f’obbligi ta’ azzjoni. Iżda kif jista’ jiġi ddeterminat l-istat ta’ konservazzjoni?  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din il-kwistjoni tqajmet, fil-kawża ineżami, fil-kuntest tal-protezzjoni tal-kampjuni individwali tal-lupu (canis lupus), speċi li huwa ta’ interess Komunitarju. Din l-ispeċi hija suġġetta wkoll, fil-parti l-kbira tal-Istati Membri, għall-protezzjoni stretta prevista fl-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-habitat, li diġà  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>) kienet is-suġġett tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>). Skont din id-dispożizzjoni, b’mod partikolari, il-qtil deliberat tal-lupu għandu jiġi pprojbit, inkluż il-kaċċa, u d-derogi minn din il-projbizzjoni huma possibbli biss f’limiti stretti ħafna.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, ċerti Stati Membri, bħall-Estonja, setgħu jaqblu, matul in-negozjati tad-direttiva jew waqt l-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea, li hija biss il-protezzjoni l-iktar dgħajfa skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat li tapplika għal-lupu fit-territorju tagħhom jew f’partijiet minnu. Skont din id-dispożizzjoni, il-kaċċa hija, bħala prinċipju, awtorizzata, iżda l-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri ta’ protezzjoni meta ż-żamma ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli tkun kompromessa. Din is-sistema ta’ protezzjoni kellha tiġi eżaminata f’iktar dettall għall-ewwel darba mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza reċenti ASCEL  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>). F’din is-sentenza, hija enfasizzat l-importanza tal-istat ta’ konservazzjoni għall-applikazzjoni tal-Artikolu 14 iżda ma ddeċidietx fil-fond dwar l-analiżi tagħha.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din it-talba għal deċiżjoni preliminari, magħmula mill-Estonja, issa tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja domandi dwar dan l-eżami. Għandu jiġi eżaminat sa fejn il-popolazzjonijiet tal-lupu barra mill-Estonja għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni tiegħu, l-importanza ta’ evalwazzjoni ta’ dan l-istat fid-dawl tal-kriterji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali (International Union for Conservation of Nature and Natural Ressources, IUCN) u jekk jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni r-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il‑kuntest ġuridiku</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-Konvenzjoni ta’ Berna</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dritt internazzjonali, hija qabel kollox il-Konvenzjoni ta’ Berna dwar il-Konservazzjoni tal-Ħajja Ferjali Ewropea u tal-Abitati Naturali  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>) li hija rilevanti. Il-Komunità Ekonomika Ewropea rratifikat din il-konvenzjoni fl‑1982  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>). Il-Konvenzjoni daħlet fis-seħħ fl-Estonja fl‑1 ta’ Diċembru 1992  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni ta’ Berna jinkludi dispożizzjonijiet speċifiċi dwar il-protezzjoni tal-ispeċi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-18" title="page-4">
      “Kull Parti Kontraenti għandha tieħu l-miżuri leġiżlattivi u amministrattivi xierqa u meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni speċjali tal-ispeċijiet tal-fawna ferjali kif speċifikati fl-Appendiċi II. Dan li ġej għandu partikolarment ikun ipprojbit għal dawn l-ispeċijiet:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-19" title="page-4">
      a. l-għamliet kollha ta’ qbid deliberat u ta’ żamma u ta’ qtil deliberat;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-20" title="page-4">
      […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 7 tal-Konvenzjoni ta’ Berna jipprevedi sistemi ta’ protezzjoni attenwati għal ċerti speċi oħra li jikkorrispondu, essenzjalment, għall-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni ta’ Berna jipprevedi derogi mill-garanziji previsti fl-Artikoli 6 u 7 li jikkorrispondu, essenzjalment, għal dawk previsti fl-Artikolu 16(1) tad-Direttiva dwar il-habitat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-lupu huwa msemmi fl-Anness II tal-Konvenzjoni ta’ Berna bħala speċi ta’ annimali partikolarment protetta. Madankollu, skont l-informazzjoni fuq is-sit internet tal-Kunsill tal-Ewropa, tnax‑il Stat Kontraenti, eż. Spanja, għamlu riżervi, sabiex, hemmhekk, il-protezzjoni tal-Artikolu 7 tapplika biss għal-lupu. Madankollu, dan ma japplikax għall-Unjoni Ewropea jew għall-Estonja  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Id-Direttiva dwar il-habitat</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, il-premessa ħmistax tad-Direttiva dwar il-habitat tikkonċerna l-protezzjoni tal-ispeċi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-26" title="page-5">
      “Billi hi meħtieġa sistema ġenerali ta’ protezzjoni għal ċerti speċi ta’ flora u fawna biex tikkumplimenta d-Direttiva [dwar l-għasafar  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>)]; billi jrid isir provdiment għal miżuri ta’ l-immaniġġjar għal ċerti speċi, jekk l-istat ta’ konservazzjoni tagħhom hekk jitlob, inkluża l-projbizzjoni ta’ ċerti mezzi ta’ qbid jew qtil, filwaqt li tagħti lok biex ikun hemm il-possibbiltà għal derogi skond ċerti kondizzjonijiet.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 1(g) u (i) tad-Direttiva dwar il-habitat jiddefinixxi kunċetti differenti:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-28" title="page-5">
      “g) ‘l-ipeċi li huma ta’ interess għall-Komunità’: jfissru dawk l-ispeċi li, fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2, huma:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-29" title="page-5">
      i) fil-periklu, ħlief dawk l-ispeċi li l-medda naturali tagħhom hi żgħira f’dak it-territorju u li mhumiex fil-periklu li jinqerdu jew vulnerabbli fir-reġjun paleartiku tal-punent; jew
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-30" title="page-5">
      ii) vulnerabbli, jiġifieri x’aktarx maħsuba li qed jersqu lejn il-kategorija fil-periklu fil-ġejjieni qrib jekk il-fatturi kawżattivi jibqgħu jaħdmu; jew
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-31" title="page-5">
      iii) rari, jiġifieri b’popolazzjonijiet żgħar li bħalissa mhumiex fil-periklu jew vulnerabbli, iżda li jinsabu f’riskju. L-ispeċi jinsabu f’żoni ġeografiċi ristretti jew huma mifruxa bil-ftit fuq medda aktar kbira; jew
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-32" title="page-6">
      iv) endemiċi u jeħtieġu attenzjoni partikolari minħabba n-natura speċifika ta’ l-habitat naturali tagħhom u/jew l-impatt qawwi ta’ l-isfruttament tagħhom fuq l-habitat naturali tagħhom u/jew l-impatt potenzjali ta’ l-isfruttament tagħhom fuq l-istat ta’ konservazzjoni tagħhom.
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-33" title="page-6">
      Dawk l-ispeċi huma elenkati jew jistgħu jiġu elenkati fl-Anness II u/jew l-Anness IV jew V;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-34" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-35" title="page-6">
      i) l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jfisser l-ammont miżjud ta’ influwenzi li jaġixxu fuq l-ispeċi konċernati u li jistgħu jaffettwaw it-tqassim fit-tul u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet ta’ dik l-ispeċi fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-36" title="page-6">
      L-istat ta’ konservazzjoni jitqies ‘favorevoli’ meta:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">l-informazzjoni fuq iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni konċernata jindikaw li qed tieħu ħsieb tagħha nnifsha fit-tul bħala komponent vjabbli ta’ l-habitat naturali tagħha, u</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">il-firxa naturali ta’ l-ispeċi la qiegħda titnaqqas u lanqas m’għandha xejra li titnaqqas fil-ġejjieni prevedibbli, u</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">hemm, u x’aktarx jibqa’ jkun hemm, habitat naturali kbir biżżejjed biex iżomm il- popolazzjonijiet tagħha fit-tul;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-6">
      j) […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 2 tad-Direttiva dwar il-habitat jiddeskrivi l-għan tagħha:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-6">
      “(1) L-għan ta’ din id-Direttiva jkun li tikkontribwixxi biex tiġi żgurata l-biodiversità permezz tal-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa fit-territorju Ewropew ta’ l-Istati Membri li jgħodd għalihom it-Trattat.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-43" title="page-6">
      (2) Il-miżuri meħuda skond din id-Direttiva jkunu ddisinjati biex iżommu jew jirripristinaw, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, l-habitat naturali u l-ispeċi tal-fawna u l-flora selvaġġa li huma ta’ interess għall-Komunità.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-44" title="page-6">
      (3) Il-miżuri meħuda skond din id-Direttiva għandhom iqisu l-ħtiġiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva dwar il-habitat, “għandu jiġi stabbilit network ekoloġiku Ewropew koerenti ta’ żoni speċjali ta’ konservazzjoni taħt l-isem ta’ Natura 2000. Dan in-network […] għandhom [għandu] jippermettu [jippermetti] li t-tipi ta’ habitat naturali u l-habitat naturali ta’ l-ispeċi konċernati jinżammu jew, fejn jixraq, jiġu ripristinati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fil-firxa naturali tagħhom.” L-Artikolu 4 jirregola kif jintgħażlu ż-żoni protetti skont id-Direttiva u jirreferi għall-monitoraġġ skont l-Artikolu 11 għall-adattament ta’ dawn iż-żoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-habitat jeżiġi l-istabbiliment ta’ sistema ta’ ħarsien strett ta’ ċerti speċi ta’ annimali li tipprojbixxi, fost oħrajn, il-qtil deliberat tagħhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat jistabbilixxi r-regoli dwar it-teħid ta’ ċerti speċi ta’ annimali mis-selvaġġ:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-48" title="page-7">
      “(1) Jekk, in vista ta’ din is-sorveljanza msemmija fl-Artikolu 11, l-Istati Membri jidhrilhom li hu meħtieġ, huma għandhom jieħdu miżuri li jiżguraw li t-teħid fis-selvaġġ ta’ kampjuni ta’ speċi ta’ fawna u flora selvaġġa elenkati fl-Anness V kif ukoll l-esplojtazzjoni tagħhom huwa kompatibbli ma’ li jinżammu fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-49" title="page-7">
      (2) […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva dwar il-habitat jipprovdi derogi mill-Artikoli 12 u 14.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Anness II(a) tad-Direttiva dwar il-habitat jelenka, inter alia, il-lupu bħala speċi ta’ prijorità li għaliha għandhom jiġu ddeżinjati żoni ta’ protezzjoni, iżda jeskludi l-popolazzjonijiet fl-Estonja, fil-Latvja u fil-Litwanja. Il-lupu huwa elenkat ukoll fl-Anness IV(a) bħala speċi li għandha tkun suġġetta għal protezzjoni stretta skont l-Artikolu 12, iżda jeskludi wkoll, b’mod partikolari, il-popolazzjonijiet fl-Estonja, fil-Latvja, fil-Litwanja u fil-Polonja. Għall-kuntrarju, dawn il-popolazzjonijiet ta’ lpup huma elenkati fl-Anness V(a).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-fatti u t-talba għal deċiżjoni preliminari</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-4 ta’ Ottubru 2012, il-Keskkonnaminister (il-Ministru għall-Ambjent, l-Estonja) adotta l-“pjan ta’ azzjoni għall-protezzjoni u l-ġestjoni tal-karnivori kbar (il-lupu Canis lupus, il-linċi Lynx lynx, l-ors kannella Ursus arctos) għall-perijodu 2012 sa 2021”. Skont il-pjan, l-istat tal-popolazzjonijiet kollha ta’ karnivori kbar seta’ jitqies bħala tajjeb. Il-pjan iddefinixxa l-għan fit-tul li l-popolazzjoni tal-ilpup tinżamm fi stat favorevoli matul it-30 sena segwenti, b’kunsiderazzjoni għall-aspetti ambjentali, ekonomiċi u soċjali. Wieħed mill-għanijiet konkreti għall-perijodu 2012 sa 2021 kien il-konservazzjoni ta’ 15 sa 25 grupp ta’ lpup bil-frieħ fis-sena (ta’ daqs tal-popolazzjoni globali ta’ madwar 150 sa 250 kampjun) qabel il-bidu tal-istaġun tal-kaċċa (fil-ħarifa). F’din il-firxa, kellhom jiġu stabbiliti għanijiet annwali skont ir-riżultati tal-monitoraġġ u l-istokk kellu jinżamm f’dawn il-firxiet permezz tal-kaċċa.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-Keskonnaamet (l-Uffiċċju għall-Ambjent, l-Estonja) stabbilixxa l-kwota tal-kaċċa għal-lupu għas-sena tal-kaċċa 2020/2021 fit-territorju tar-Repubblika tal-Estonja permezz ta’ deċiżjoni tad‑29 ta’ Ottubru 2020. Skont id-deċiżjoni, l-Uffiċċju għall-Ambjent għandu d-dritt li jibdel il-kwota tal-kaċċa għal-lupu wara li l-Keskkonnautur (l-Aġenzija għall-Ambjent, l-Estonja) ikun għamel proposti f’dan ir-rigward. L-għan prinċipali tal-ġestjoni kien li jkun hemm medja ta’ 20 boton ta’ lpup fil-kontinent Estonjan sal‑2021, bl-iktar distribuzzjoni omoġenja possibbli tal-popolazzjoni bejn il-habitats xierqa.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-MTÜ Eesti Suurkiskjad (organizzazzjoni Estonjona mingħajr skop ta’ lukru tal-karnivori kbar (MTÜ għal Mittetulundusühing)) ippreżentat rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni. Peress li t-Tallinna Halduskohus (il-Qorti Amministrattiva ta’ Tallinn, l-Estonja) ċaħdet dan ir-rikors, Eesti Suurkiskjad ippreżentat appell mingħajr suċċess.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-Tallinna Ringkonnakohus (il-Qorti tal-Appell ta’ Tallinn, l-Estonja) irrilevat, inter alia, li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tipprojbixxix li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-movimenti migratorji u l-influwenzi bejn l-Istati Membri fuq l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni ta’ speċi. Ebda element ma juri li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat għaż-żamma fit-tul tal-istat ta’ konservazzjoni ma jkunux issodisfatti mingħajr ma tittieħed inkunsiderazzjoni l-popolazzjoni Russa. Għaldaqstant, ma jkunx inammissibbli li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-miżuri ta’ konservazzjoni adottati mill-Polonja, mil-Litwanja u mil-Latvja, anki jekk dan ma jaqax fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-Qorti tal-Appell ibbażat ruħha fuq ir-rapport intitolat “Key actions for Large Carnivorepopulations in Europe (2015)”, ikkummissjonat mill-Kummissjoni. Skont dan ir-rapport, il-popolazzjoni Baltika tal-ilpup fl-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (mingħajr il-partijiet barra mill-Unjoni) tinkludi madwar 900 sa 1 400 kampjun (li minnhom 20 % fl-Estonja), fejn l-istat tal-popolazzjoni huwa stabbli u jikkorrispondi għall-kategorija LC (least concern) tal-lista ħamra tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali, jiġifieri mhux ikklassifikat bħala vulnerabbli (p. 47). Għalhekk, ma jkunx xieraq li jiġu stabbiliti paralleli mal-popolazzjonijiet tal-ilpup ta’ Karjala (madwar 150 kampjun fil-Finlandja) u tal-Iskandinavja (total ta’ 250 sa 300 kampjun fl-Isvezja u fin-Norveġja) li huma, skont ir-rapport, EN (endangered), jiġifieri vulnerabbli ħafna.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Eesti Suurkiskjad ippreżentat appell ta’ kassazzjoni quddiem ir-Riigikohus (il-Qorti Suprema, l-Estonja) li, fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi li ġejjin:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-59" title="page-8">
      “1) L-Artikolu 14(1) tad-Direttiva [dwar il-habitat], għandu jiġi interpretat fis-sens li jimponi, fl-adozzjoni tal-miżuri msemmija f’din id-dispożizzjoni, li jiġi żgurat stat ta’ konservazzjoni favorevoli għal popolazzjoni reġjonali ta’ speċi fi Stat Membru partikolari, fis-sens tal-Artikolu 1(i), jew jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni kollha fit-territorju tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-60" title="page-9">
      2) Fil-każ li jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni kollha fit-territorju tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, id-Direttiva [dwar il-habitat] għandha tiġi interpretata fis-sens li tippreżumi kooperazzjoni formali bejn l-Istati Membri li fuqhom testendi l-firxa tal-popolazzjoni fid-dawl tal-konservazzjoni ta’ din il-popolazzjoni jew huwa biżżejjed li l-Istat Membru li jadotta l-miżuri msemmija fl-Artikolu 14 tad-Direttiva [dwar il-habitat] jidentifika s-sitwazzjoni tal-popolazzjoni tal-ispeċi fl-Istati Membri l-oħra kkonċernati jew jistabbilixxi l-kundizzjonijiet tagħha fi pjan nazzjonali ta’ tmexxija?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-61" title="page-9">
      3) L-Artikolu 1(i) tad-Direttiva [dwar il-habitat] jista’ jiġi interpretat fis-sens li popolazzjoni reġjonali ta’ speċi kklassifikata fil-kategorija ta’ riskju ‘vulnerabbli’ (VU [vulnerabbli]) skont il-kriterji tal-lista ħamra tal-IUCN jista’ jkollha stat ta’ konservazzjoni favorevoli, fis-sens tad-Direttiva [dwar il-habitat]?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-62" title="page-9">
      4) L-Artikolu 1(i) tad-Direttiva [dwar il-habitat], moqri flimkien mal-Artikolu 2(3), jista’ jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat l-istat ta’ konservazzjoni favorevoli ta’ speċi, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali, kif ukoll karatteristiċi reġjonali u lokali?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">MTÜ Eesti Suurkiskjad, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika tal-Awstrija u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub dwar dawn id-domandi. Eesti Suurkiskjad, l-Estonja u l-Kummissjoni wieġbu wkoll għall-mistoqsijiet bil-miktub magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja u nstemgħu waqt is-seduta li nżammet fis‑6 ta’ Novembru 2024.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Evalwazzjoni legali</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-talba għal deċiżjoni preliminari hija intiża sabiex tiċċara diversi kwistjonijiet marbuta mal-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 14(1) tad-Direttiva dwar il-habitat. Skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li t-teħid mis-selvaġġ ta’ kampjuni tal-ispeċi ta’ fawna u flora selvaġġi elenkati fl-Anness V kif ukoll l-isfruttament tagħhom ikun kompatibbli maż-żamma fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għaldaqstant, meta speċi ta’ annimali tkun tinsab fi stat ta’ konservazzjoni sfavorevoli, l-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri, fis-sens tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat, sabiex itejbu l-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi kkonċernata, b’tali mod li l-popolazzjonijiet tagħha jilħqu fil-futur stat ta’ konservazzjoni favorevoli fit-tul  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>). Minn dan isegwi li l-Artikolu 14 jipprekludi b’mod partikolari l-approvazzjoni tal-kaċċa għal-lupu meta l-Istat Membru kkonċernat ikun ikkwalifika l-istat ta’ konservazzjoni tiegħu bħala “sfavorevoli u inadegwat”  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-ewwel domanda tirrigwarda l-punt dwar jekk, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni, hijiex biss il-popolazzjoni tal-ispeċi kkonċernata fl-Istat Membru kkonċernat li hija rilevanti jew jekk il-popolazzjonijiet li jinsabu fi Stati Membri oħra jistgħux ukoll jittieħdu inkunsiderazzjoni. Ir-risposta għal din id-domanda għandha tingħata flimkien mat-tieni domanda jekk huwiex neċessarju ftehim formali sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni l-popolazzjonijiet li jinsabu fi Stati Membri oħra (ara f’dan ir-rigward taħt il-punt A). Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk, fl-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni, jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll ir-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali, kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali (ara, f’dan ir-rigward, taħt il-punt B). It-tielet domanda tikkonċerna l-importanza tal-klassifikazzjoni ta’ popolazzjoni ta’ Stat Membru bħala “vulnerabbli” (VU) mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali (ara, f’dan ir-rigward, taħt il-punt C). Fl-aħħar, ser nindirizza fil-qosor l-importanza tal-Konvenzjoni ta’ Berna għall-protezzjoni tal-lupu fl-Estonja (ara, f’dan ir-rigward, taħt il-punt D).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-ewwel u t-tieni domanda - Popolazzjoni rilevanti għall-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-ewwel domanda hija intiża sabiex jiġi ddeterminat jekk il-miżuri neċessarji skont l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva dwar il-habitat jiddependux biss mill-fatt li l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni fl-Istat Membru kkonċernat huwa favorevoli jew jekk l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni fl-Unjoni kollha jistax jittieħed inkunsiderazzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din il-kwistjoni taqa’ fil-kuntest tal-fatt li l-popolazzjoni Estonjana tal-lupu tagħmel parti minn popolazzjoni Baltika ikbar, l-hekk imsejħa metapopolazzjoni, li tinkludi popolazzjonijiet oħra fil-Latvja, fil-Litwanja u fil-Polonja kif ukoll fir-Russja, fil-Bjelorussja u fl-Ukraina. Filwaqt li l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni Estonjana qiegħed jiġi kkontestat, li huwa b’mod partikolari s-suġġett tat-tielet domanda, l-istat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-popolazzjoni Baltika tal-ilpup kollu kemm hu ma huwiex ikkontestat skont it-talba għal deċiżjoni preliminari.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fil-każ li l-istat ta’ konservazzjoni jkun rilevanti fi Stati Membri oħra, it-tieni domanda hija intiża sabiex jiġi ddeterminat jekk teħid inkunsiderazzjoni jippreżupponix kooperazzjoni formali bejn l-Istati Membri kkonċernati fir-rigward tal-protezzjoni tal-ispeċi. Fil-fatt, skont l-informazzjoni disponibbli, sa issa jeżistu biss approċċi ta’ kooperazzjoni bejn l-Estonja u Stati oħra tal-metapopolazzjoni Baltika. Essenzjalment, l-Estonja għalhekk identifikat is-sitwazzjoni fl-Istati Membri l-oħra kkonċernati u, fid-dawl ta’ din l-informazzjoni, stabbilixxiet il-kundizzjonijiet ta’ konservazzjoni tal-ispeċi fi pjan nazzjonali ta’ ġestjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dawn iż-żewġ domandi għandhom rabta mill-qrib, b’tali mod li ser nirrispondi għalihom flimkien. F’dan ir-rigward, ser neżamina qabel kollox il-qafas ta’ riferiment territorjali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat (ara l-punt 1), sussegwentement, il-metodu ta’ eżami tal-istat ta’ konservazzjoni (ara l-punt 2), l-eventwali influwenzi reċiproċi fuq il-popolazzjonijiet ta’ Stati Membri differenti (ara l-punt 3) u, fl-aħħar, l-evalwazzjoni prospettiva tal-istat ta’ konservazzjoni, billi nindirizza l-importanza ta’ kooperazzjoni formali u tas-sistemi ta’ protezzjoni fl-Istati kkonċernati (ara l-punt 4).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Qafas territorjali ta’ riferiment għall-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Preliminarjament, għandu jiġi ddeterminat jekk, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat, huwiex l-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi kollu kemm hu fl-Unjoni li huwa rilevanti jew l-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeduċi mill-Artikolu 1(i) u mill-Artikolu 2(1) tad-Direttiva dwar il-habitat li, sabiex jiġi evalwat l-istat ta’ konservazzjoni (favorevoli) ta’ speċi, għandu jsir riferiment għat-territorju Ewropew kollu tal-Istati Membri li fih japplika t-Trattat  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>). Fil-fatt, l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(i) tiddefinixxi l-istat ta’ konservazzjoni taż-żona msemmija fl-Artikolu 2. Tali żona tirrigwarda t-territorju Ewropew tal-Istati Membri li japplika għalih it-Trattat u li fir-rigward tiegħu d-Direttiva għandha tikkontribwixxi, skont l-Artikolu 2(1) tagħha, sabiex tiġi żgurata l-bijodiversità permezz tal-konservazzjoni tal-habitat naturali kif ukoll tal-fawna u l-flora selvaġġi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dan l-għan tad-Direttiva dwar il-habitat, li tiġi ggarantita l-bijodiversità fl-Unjoni kollha, jikkorrispondi għar-responsabbiltà tal-Unjoni għall-Istati Membri kollha li fihom hija tfittex, konformement mat-tieni sentenza tal-Artikolu 3(3) TUE, mal-ewwel sentenza tal-Artikolu 191(2) TFUE u mal-Artikolu 37 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni, li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Huwa f’dan is-sens li, permezz ta’ din il-ġurisprudenza  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeskriviet il-missjoni tal-Kummissjoni fid-definizzjoni ta’ network Ewropew ta’ żoni protetti fil-qafas Natura 2000. Hija għandha, skont l-Artikolu 3(1) u l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva dwar il-habitat, tevalwa, fl-Unjoni kollha, is-siti li għandhom jiġu protetti sabiex jinżammu jew, fejn xieraq, jiġu rripristinati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, it-tipi ta’ habitat naturali u l-habitat tal-ispeċi kkonċernati fil-firxa naturali tagħhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, il-miżuri meħuda skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat ma jittiħdux mill-Kummissjoni, iżda mill-Istati Membri. Madankollu, dawn jistgħu jieħdu miżuri biss għat-territorju tagħhom stess jew għal partijiet minnu meta huma japplikaw id-Direttiva dwar il-habitat. Għalhekk, dawn jistgħu jiżguraw biss il-kontribut tat-territorju tagħhom stess għall-garanzija tal-bijodiversità.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, id-Direttiva dwar il-habitat ma għandhiex biss l-għan li tippreserva l-ispeċijiet protetti fi ħdan l-Unjoni. Għall-kuntrarju, skont l-ewwel inċiż tat-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, kull speċi għandha tkun element vijabbli tal-habitat naturali li tappartjeni għalih. Fil-fatt, f’dan l-habitat naturali, l-ispeċi għandha funzjoni ekoloġika.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dak li jirrigwarda l-lupu, bħala karnivori kbar, din il-funzjoni tikkonsisti b’mod partikolari fil-kontroll tal-popolazzjonijiet tal-priża tiegħu. Jekk il-lupu ma jeżistix fl-habitat naturali tiegħu, il-popolazzjonijiet ta’ dawn l-ispeċi l-oħra jistgħu jiżdiedu b’mod eċċessiv u jikkawżaw ħsara. Dan huwa l-każ, pereżempju, fir-rigward tal-ispeċi ta’ ċriev kbar li jistgħu jikkawżaw ħsara kbira lill-foresti meta l-popolazzjonijiet tagħhom ma jkunux ikkontrollati minn predaturi bħal-lupu  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>). Il-kontroll dirett ta’ dawn l-ispeċi mill-bniedem huwa biss mezz ta’ emerġenza ħafna drabi inqas effettiv għal diversi raġunijiet  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jekk l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi ma huwiex favorevoli fi Stat Membru, hija ma tistax twettaq il-funzjoni ekoloġika tagħha hemmhekk, jew almenu mhux għal kollox, anki jekk il-popolazzjoni ta’ Stat Membru hija parti minn metapopolazzjoni fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, għandu jiġi ppreċiżat ukoll li l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat jistgħu jiġu imposti mill-Istati Membri biss sa fejn il-firxa naturali tal-ispeċi kkonċernata testendi, tal-inqas potenzjalment, għat-territorju tal-Istat Membru. B’differenza mill-Artikoli 12 u 16, din il-kundizzjoni ċertament ma tissemmiex espressament fl-Artikolu 14; iżda ma jkunx utli li l-Istati Membri jiġu obbligati jieħdu miżuri intiżi sabiex jiżguraw stat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-ispeċi li bl-ebda mod ma jistgħu jkunu preżenti fit-territorju tagħhom, minħabba, pereżempju, l-assenza ta’ habitats xierqa minħabba l-kundizzjonijiet ġeografiċi jew klimatiċi. Għaldaqstant, id-definizzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni favorevoli li tinsab fit-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat tirreferi għall-preżenza fil-habitat naturali tal-ispeċi (l-ewwel inċiż) u għall-firxa naturali tagħha (it-tieni inċiż).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konsegwentement, għandu jitqies li l-qafas ta’ riferiment territorjali għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat minn Stat Membru u, b’mod partikolari, tal-eżami neċessarju tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi kkonċernata huwa t-territorju tal-Istat Membru kkonċernat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-istat ta’ konservazzjoni sfavorevoli li jagħti lok għall-obbligi ta’ azzjoni ta’ Stat Membru skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>) għalhekk ma jikkonċernax l-Unjoni kollha, iżda l-popolazzjonijiet tal-ispeċi fit-territorju tiegħu. Għalhekk, dan l-istat ta’ konservazzjoni għandu neċessarjament jeżisti u jiġi evalwat fil-livell lokali u nazzjonali, b’tali mod li stat ta’ konservazzjoni sfavorevoli fit-territorju ta’ Stat Membru jew f’parti minnu ma huwiex moħbi permezz ta’ evalwazzjoni mwettqa fuq livell transkonfinali  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>). Għaldaqstant, effett kumpensatorju li jirriżulta minn stat ta’ konservazzjoni favorevoli fi Stat ieħor ma huwiex previst mid-Direttiva.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Metodu għall-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, dan huwa biżżejjed sabiex jiġi konkluż li l-popolazzjonijiet tal-ispeċi barra mill-Istat Membru huma irrilevanti għall-istat ta’ konservazzjoni tagħhom fl-Istat Membru kkonċernat? Sabiex nirrispondi għal din id-domanda, ser nanalizza l-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, li jiddefinixxi qabelxejn l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi u, sussegwentement, il-kundizzjonijiet tal-evalwazzjoni tagħha bħala “favorevoli”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jirreferi għall-effett tal-influwenzi kollha li fuq medda twila ta’ żmien jistgħu jaffettwaw it-tqassim u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernata fit-territorju Ewropew tal-Istati Membri.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, l-istat ta’ konservazzjoni huwa favorevoli meta jiġu ssodisfatti tliet kundizzjonijiet: L-ewwel nett, l-informazzjoni dwar iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni tal-ispeċi inkwistjoni għandha tippermetti li jiġi preżunt li din tikkostitwixxi u ser tkompli tikkostitwixxi element vijabbli tal-habitat naturali li hija tagħmel parti minnu fuq medda twila ta’ żmien (l-ewwel inċiż tad-dispożizzjoni). It-tieni nett, il-firxa naturali ta’ din l-ispeċi la għandha tonqos u lanqas, fil-futur prevedibbli, ma hija ser tonqos (it-tieni inċiż). U, it-tielet nett, li għandu jkun hemm, attwalment u probabbilment, habitat naturali kbir biżżejjed sabiex iżomm il-popolazzjonijiet tiegħu fuq medda twila ta’ żmien (it-tielet inċiż).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi għalhekk jeħtieġ żewġ stadji: Qabel kollox, għandhom jiġu identifikati l-influwenzi kollha li, fuq medda twila ta’ żmien, jistgħu jaffettwaw it-tqassim u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernata fl-Istat Membru kkonċernat. Imbagħad, dawn l-influwenzi għandhom ikunu s-suġġett ta’ eżami a priori għall-iżvilupp futur ta’ dawn il-popolazzjonijiet.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Rabtiet bejn il-popolazzjonijiet</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Huwa fid-dawl ta’ dan il-programm ta’ eżami li għandha tiġi eżaminata l-importanza tal-popolazzjonijiet tal-lupu barra mill-Estonja għall-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjonijiet fi ħdan l-Estonja, li jiddetermina l-obbligi ta’ dan l-Istat Membru skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, il-popolazzjonijiet li jinsabu fi Stati Membri oħra huma rilevanti għall-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni ta’ speċi ġewwa Stat Membru jekk tal-ewwel ikollhom influwenza li, fuq medda twila ta’ żmien, tista’ taffettwa t-tqassim u l-abbundanza tal-popolazzjoni nazzjonali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tali influwenza teżisti meta jkun hemm skambju bejn dawn il-popolazzjonijiet.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dan juri l-paragun ta’ popolazzjoni insulari iżolata ipotetika ta’ speċi partikolari ma’ popolazzjoni tal-istess speċi li tassorbi regolarment kampjuni ta’ popolazzjonijiet oħra jew tittrażmettilhom kampjuni u li l-kampjuni tagħhom ikunu regolarment f’kuntatt ma’ kampjuni ta’ popolazzjonijiet oħra. Fir-rigward tal-popolazzjoni iżolata, it-telf ta’ kampjuni jista’ jiġi kkumpensat biss mir-riproduzzjoni tal-kampjuni li jifdal, filwaqt li skambju ma’ popolazzjonijiet oħra jippermetti wkoll li jiġi kkumpensat it-telf ikkawżat mill-immigrazzjoni. Barra minn hekk, kundizzjonijiet partikolarment vantaġġużi għal popolazzjoni iżolata jistgħu jwasslu temporanjament għal tkabbir eċċessiv segwit minn kollass sinjifikattiv tal-popolazzjoni li, f’każ ta’ skambju ma’ popolazzjonijiet u habitats oħra, jista’ jitnaqqas permezz tal-emigrazzjoni permanenti jew temporanja ta’ kampjuni. U fl-aħħar nett, il-popolazzjonijiet iżolati ħafna drabi jkollhom varjazzjoni ġenetika inferjuri għal dik tal-popolazzjonijiet li l-iskambji tagħhom ma’ popolazzjonijiet oħra jsaħħu l-varjazzjoni ġenetika tagħhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Popolazzjoni iżolata hija għalhekk, min-natura tagħha, inqas reżistenti għall-effetti negattivi milli popolazzjoni li tkun is-suġġett ta’ skambji regolari ma’ popolazzjonijiet oħra. Il-metapopolazzjoni Skandinava tal-lupu fin-Nofsinhar tal-Isvezja u n-Norveġja hija eżempju, peress li hija fil-biċċa l-kbira iżolata minn popolazzjonijiet oħra. Hija tippreżenta, b’mod partikolari, varjazzjoni ġenetika żgħira minħabba li hija ġejja minn numru żgħir ta’ kampjuni  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>). Rapport reċenti għall-Kumitat Permanenti tal-Konvenzjoni ta’ Berna għalhekk jikkwalifika din il-metapopolazzjoni bħala “vulnerabbli” (VU)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għall-kuntrarju, skont l-informazzjoni disponibbli, ma jeżistux riskji komparabbli għall-popolazzjoni Estonjana tal-ilpup, peress li hija marbuta mal-iskambju ma’ popolazzjonijiet oħra tal-metapopolazzjoni Baltika. U din il-metapopolazzjoni tista’ tiskambja wkoll kampjuni ma’ popolazzjonijiet oħra, pereżempju ma’ popolazzjonijiet oħra fir-Russja, kif ukoll mal-metapopolazzjoni Karpazjali kbira u l-metapopolazzjoni fl-Ewropa Ċentrali. Il-metapopolazzjoni Baltika kollha kemm hi hija għalhekk evalwata bħala “least concern” (mhux vulnerabbli) f’dan ir-rapport  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, l-iskambju ma’ popolazzjonijiet oħra ta’ metapopolazzjoni jista’ jkun kundizzjoni sine qua non għall-konservazzjoni ta’ speċi preċiżament għall-Istati Membri ż-żgħar meta t-territorju jew il-habitat naturali tagħhom li l-ispeċi tista’ tuża jkunu żgħar wisq għal popolazzjoni vijabbli. F’dan il-każ, l-ispeċi tista’ tibqa’ b’mod permanenti fl-Istat Membru biss jekk il-popolazzjoni mhux vijabbli iżolata tiegħu tkun is-suġġett ta’ skambji kontinwi ma’ popolazzjonijiet li jinsabu fi Stati Membri ġirien. Għall-kuntrarju, fid-dawl ta’ dan l-iskambju, jista’ madankollu jkun possibbli li tiġi stabbilita, għal din il-popolazzjoni, l-osservanza tat-tliet kundizzjonijiet ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-Qorti tal-Ġustizzja wkoll diġà rrikonoxxiet, bħala prinċipju, din l-idea meta enfasizzat li għandha tingħata attenzjoni speċifika għas-sorveljanza transkonfinali ta’ speċi meta din tkun suġġetta, fir-rigward ta’ ċerti reġjuni, għar-rekwiżiti ta’ protezzjoni iktar stretti tal-Artikoli 6 u 12 tad-Direttiva dwar il-habitat u meta huwa biss l-Artikolu 14 li huwa applikabbli fir-reġjuni ġirien  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>). Fil-fatt, għalkemm dawn l-istandards differenti ta’ protezzjoni huma ġġustifikati, għandu jiġi preżunt li l-popolazzjonijiet l-aħħar imsemmija jinsabu fi stat ta’ konservazzjoni iktar favorevoli u jistgħu jikkontribwixxu b’mod pożittiv għall-istat ta’ konservazzjoni ta’ popolazzjonijiet oħra iktar protetti  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konsegwentement, għandu jiġi kkunsidrat li l-Istati Membri għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni r-rabtiet bejn il-popolazzjonijiet tagħhom ta’ speċi u l-popolazzjonijiet tagħhom li jinsabu fi Stati Membri oħra jew l-assenza ta’ tali rabtiet bħala li jagħmlu parti mill-influwenzi li, fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, jistgħu jaffettwaw fuq medda twila ta’ żmien it-tqassim u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernata fit-territorju tagħhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Evalwazzjoni pronjostika tal-istat ta’ konservazzjoni futur</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ popolazzjoni bħala favorevoli jew sfavorevoli tinkludi l-eżamijiet a priori, stabbiliti fit-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, dwar il-kwistjoni jekk l-informazzjoni dwar iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni tal-ispeċi inkwistjoni tippermettix li jiġi preżunt li l-ispeċi tikkostitwixxi u ser tkompli tikkostitwixxi element vijabbli tal-habitat naturali li hija tagħmel parti minnu fuq medda twila ta’ żmien (l-ewwel inċiż), jekk il-firxa naturali tagħha la tonqos u lanqas, fil-futur prevedibbli, preżubbilment ser tonqos (it-tieni inċiż) u jekk ikunx għad hemm, attwalment u probabbilment, habitat suffiċjentement kbir sabiex jiżgura s-sopravivenza tal-popolazzjonijiet ta’ din l-ispeċi fuq medda twila ta’ żmien (it-tielet inċiż).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-punt tat-tluq għandu jkun is-sitwazzjoni attwali, kif juri, pereżempju, ir-riferiment għall-informazzjoni dwar iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni fl-ewwel inċiż tat-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar l-habitats. Għaldaqstant, għandha tiġi stabbilita l-abbundanza tal-popolazzjoni, tal-firxa u tal-habitat disponibbli kif ukoll l-evoluzzjoni ta’ dawn il-fatturi fil-passat. F’dan ir-rigward għandhom jintużaw l-aqwa informazzjoni u metodi xjentifiċi disponibbli  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Is-sitwazzjoni attwali tal-popolazzjoni Estonjana tal-lupu hija parti mir-rabtiet li bħalissa huma identifikabbli mas-sottopopolazzjonijiet l-oħra tal-metapopolazzjoni Baltika.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, ma jistax jiġi faċilment preżunt li s-sitwazzjoni attwali ser tkompli teżisti wkoll fil-futur. Għall-kuntrarju, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-bidliet prevedibbli u probabbli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Iż-żieda fil-kostruzzjoni ta’ ċnut mal-fruntiera fil-fruntiera tal-Lvant tal-Unjoni, imsemmija fit-talba għal deċiżjoni preliminari, hija eżempju ta’ dan  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>). Din tista’ tnaqqas ir-relazzjonijiet bejn is-sottopopolazzjonijiet fl-Istati Membri tal-metapopolazzjoni Baltika u s-sottopopolazzjonijiet fir-Russja u fil-Bjelorussja fil-futur. Il-Gvern Estonjan madankollu ppreċiża, waqt is-seduta, li, tal-inqas fix-xitwa, l-ilpup jistgħu jkomplu jiċċaqilqu bejn ir-Russja u l-Estonja fuq l-ilmijiet tal-fruntiera ffriżati.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, il-kooperazzjoni formali bejn l-Istati Membri, imsemmija fit-tieni domanda, u s-sistemi ta’ protezzjoni applikabbli huma wkoll fatturi li l-Istati Membri għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni fl-eżami a priori tal-iżvilupp tar-rabtiet bejn il-popolazzjonijiet li jinsabu fi Stati differenti. Fil-fatt, dawn ir-rabtiet huma iktar u iktar importanti peress li ser ikunu żgurati aħjar għall-futur.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għal dan l-għan, il-protezzjoni legali ta’ popolazzjonijiet oħra hija fattur importanti. Fl-assenza tagħha, hemm il-biża’ li dawn il-popolazzjonijiet l-oħra u, għaldaqstant, l-iskambju mal-popolazzjoni tal-Istat Membru ma jiġux affettwati fil-futur.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din il-problema tista’ tikkonċerna l-popolazzjoni Finlandiża tal-lupu bħala parti mill-metapopolazzjoni Kareljana, peress li din l-ispeċi issa tidher li hija suġġetta għal kaċċa qawwija fiż-żoni Russi ta’ din il-metapopolazzjoni. Dawn il-prattiki Russi huma ċertament marbuta wkoll mal-fatt li r-Russja ma rratifikatx il-Ftehim ta’ Berna  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>). Fi kwalunkwe każ, ir-rapport diġà msemmi jikklassifika din il-metapopolazzjoni, minkejja r-rabta tagħha ma’ popolazzjonijiet Russi oħra, bħala “near threatened” (potenzjalment vulnerabbli)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>). Problemi simili jistgħu jikkonċernaw ir-rabtiet bejn il-popolazzjoni Estonjana tal-lupu u l-popolazzjonijiet Russi kif ukoll il-popolazzjonijiet fil-Bjelorussja, li ma baqgħetx firmatarja tal-Konvenzjoni ta’ Berna fl‑1 ta’ April 2024  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Huwa forsi għal din ir-raġuni li l-Qorti tal-Ġustizzja l-ewwel irrifjutat, f’każ Finlandiż  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>), li tieħu inkunsiderazzjoni l-popolazzjonijiet li jinsabu f’pajjiżi terzi fl-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni fil-kuntest tad-deroga prevista fl-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar il-habitat, u mbagħad illimitat, f’każ Awstrijak, l-Istati suġġetti għad-dispożizzjonijiet ta’ protezzjoni komparabbli tal-Konvenzjoni ta’ Berna  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">B’kuntrast ma’ dan, livell komparabbli ta’ protezzjoni tal-popolazzjonijiet differenti ta’ speċi, iggarantit legalment, jippermetti li tingħata importanza kbira lill-iskambju bejn dawn il-popolazzjonijiet waqt l-evalwazzjoni u l-valutazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ waħda minnhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dawn ir-rabtiet huma iktar importanti fil-kuntest ta’ livell ta’ protezzjoni saħansitra ogħla, pereżempju fil-każ tal-applikabbiltà tal-Artikolu 12 iktar strett tad-Direttiva dwar il-habitat għall-popolazzjoni l-oħra. Madankollu, il-popolazzjonijiet l-oħra tal-metapopolazzjoni Baltika fl-Unjoni huma suġġetti għall-istess protezzjoni bħal fl-Estonja, jiġifieri għall-protezzjoni prevista fl-Artikolu 14. Madankollu, fil-Polonja, tiżdied ukoll il-protezzjoni mogħtija f’60 żona ta’ protezzjoni speċjali skont id-Direttiva dwar il-habitat  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>), li ġiet eskluża fl-Istati Baltiċi. Barra minn hekk, l-ilpup fl-Istati Membri kollha se jibbenefikaw mill-obbligi li jirrestawraw u jipproteġu l-habitats skont l-Artikolu 4 tar-Regolament dwar ir-restawr  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir-rabtiet mal-popolazzjonijiet ta’ Stati oħra għandhom jingħataw iktar importanza meta l-Istati kkonċernati mhux biss japplikaw sistemi ta’ protezzjoni komparabbli, iżda jikkooperaw ukoll formalment għall-protezzjoni ta’ din l-ispeċi. Fil-fatt, huma jistgħu għalhekk jikkoordinaw il-miżuri ta’ protezzjoni tagħhom b’mod li jottimizzaw dan l-iskambju.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, anki mingħajr kooperazzjoni formali, il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali ggarantit fis-subparagrafu 1 tal-Artikolu 4(3) TUE, li jipprovdi li l-Unjoni u l-Istati Membri jirrispettaw lil xulxin u jappoġġaw lil xulxin fit-twettiq tal-kompiti li jirriżultaw mit-Trattati, japplika bejn l-Istati Membri  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>). Dan jista’ jimplika b’mod partikolari l-komunikazzjoni ta’ informazzjoni eżistenti dwar popolazzjonijiet ta’ speċijiet protetti fit-territorju tagħhom stess.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konklużjoni intermedja</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għaldaqstant, ir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li kull Stat Membru huwa obbligat, meta japplika l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat, li jiżgura stat ta’ konservazzjoni favorevoli fit-territorju tiegħu tal-ispeċijiet elenkati fl-Anness V li l-firxa naturali tagħha testendi għal dan it-territorju. Madankollu, fl-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ dawn l-ispeċijiet, l-Istat Membru għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-iskambji bejn il-popolazzjoni tiegħu u l-popolazzjonijiet tiegħu li jinsabu fi Stati oħra. L-importanza ta’ dawn l-iskambji għall-evalwazzjoni prospettiva tal-istat ta’ konservazzjoni tiddependi, fost l-oħrajn, fuq sa fejn dawn il-popolazzjonijiet l-oħra huma protetti u fuq il-livell ta’ kooperazzjoni tal-Istat Membru u tal-Istat fejn tinsab popolazzjoni oħra għall-protezzjoni tal-ispeċi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir-rabta domanda – Rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali, kif ukoll karatteristiċi reġjonali u lokali</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir-raba’ domanda hija intiża sabiex jiġi ddeterminat jekk ir-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali jistgħux ukoll jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni bħala favorevoli. Hija manifestament ispirata mill-Artikolu 2(3) tad-Direttiva dwar il-habitat, li jieħu inkunsiderazzjoni dawn ir-rekwiżiti u l-karatteristiċi fil-miżuri meħuda skont din id-direttiva.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fil-kawża prinċipali, huwa fuq din il-bażi li tqajmet l-oġġezzjoni li żieda fin-numru ta’ lpup twassal għal kunflitti soċjali u ekonomiċi serji fis-soċjetà Estonjana. Dan l-argument iwassal ukoll sabiex jiġi kkunsidrat li l-aċċettazzjoni soċjali ta’ speċi għandha tkun determinanti sabiex jiġi ddeterminat sa fejn it-teħid ta’ kampjuni mis-selvaġġ huwa ammissibbli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva dwar il-habitat jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li t-teħid ta’ kampjuni jkun kompatibbli maż-żamma ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli. Għalhekk, il-portata tat-teħid awtorizzat ma tiddependix direttament mill-aċċettazzjoni soċjali, iżda miż-żamma ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kif intqal  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">35</a>
</span>), skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, l-istat ta’ konservazzjoni jirreferi għall-influwenzi kollha li jistgħu jaffettwaw fuq medda twila ta’ żmien it-tqassim u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernata fit-territorju Ewropew tal-Istati Membri.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali huma parti minn dawn l-influwenzi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għalhekk, il-Finlandja tqis li l-protezzjoni stretta tal-lupu skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-habitat hija inkompatibbli mat-trobbija tar-renni, li għandha importanza kulturali u ekonomika kbira, b’mod partikolari għall-minoranza tas-Sami fit-Tramuntana tal-pajjiż. Għalhekk, l-Annessi IV u V tad-Direttiva dwar il-habitat jipprovdu li, fiż-żona ta’ trobbija Finlandiża tar-renni, ma huwiex l-Artikolu 12 iżda l-Artikolu 14 li japplika għal-lupu. Għaldaqstant jidher li, fil-prattika, l-ebda popolazzjoni tal-ilpup ma tista’ tiġi stabbilita f’din iż-żona, peress li l-applikazzjoni Finlandiża tal-Artikolu 14 tippermetti li jinqatlu kampjuni migranti qabel ma jkunu jistgħu jerġgħu jirriproduċu  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">36</a>
</span>). Indipendentement mill-kompatibbiltà ta’ din il-prattika Finlandiża mal-Artikolu 14, ir-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali fiż-żona tat-trobbija tar-renni Finlandiża jaffettwaw b’mod ċar l-istat ta’ konservazzjoni tal-lupu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, huwa konċepibbli wkoll li r-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali, kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali, ikollhom impatt pożittiv fuq l-istat ta’ konservazzjoni ta’ ċerti speċijiet, billi jistabbilixxu pereżempju l-kundizzjonijiet ta’ preżenza tal-ispeċi. Għalhekk, il-ħamster komuni (cricetus cricetus) fl-Ewropa Ċentrali jista’ juża kważi biss artijiet użati f’ċerta forma għal finijiet agrikoli  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">37</a>
</span>). Il-konservazzjoni ta’ din l-ispeċi tippreżumi għalhekk li l-imsemmija rekwiżiti u karatteristiċi huma effettivi fis-sens ta’ użu xieraq tal-uċuħ neċessarji.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Minn dan isegwi li r-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi, sa fejn dawn ir-rekwiżiti u karatteristiċi jaffettwaw dan l-istat ta’ konservazzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għandha ssir distinzjoni bejn il-kwistjoni dwar jekk dawn il-fatturi jistgħux jiġu integrati fl-evalwazzjoni prospettiva tal-istat ta’ konservazzjoni msemmija fit-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat b’tali mod li titqies li hija favorevoli minħabba li popolazzjoni ikbar ma tiġix aċċettata mis-soċjetà.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sabiex jiġu eżaminati l-kundizzjonijiet rilevanti skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, huwa neċessarju, kif diġà ġie rrilevat, li jiġi ddeterminat l-istat attwali tal-popolazzjoni ta’ Stat Membru tal-ispeċi kkonċernata u li jsir eżami a priori dwar l-evoluzzjoni futura  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-38" href="#t-38">38</a>
</span>). Iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni, il-firxa u l-habitat ta’ speċi huma fost il-karatteristiċi lokali u jistgħu jkunu marbuta mar-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali. Iżda anki kunflitti ma’ dawn ir-rekwiżiti u ma’ dawn il-karatteristiċi jistgħu, sa fejn diġà ppreżentat bħala eżempju  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-39" href="#t-39">39</a>
</span>), ikunu tal-inqas fattur ta’ kawżalità għall-istat attwali u jinfluwenzaw ukoll l-eżami a priori.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, it-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat ma tinkludi ebda indikazzjoni li l-istat ta’ konservazzjoni ta’ popolazzjoni jista’ jitqies li huwa favorevoli għas-sempliċi raġuni li miżuri ta’ protezzjoni addizzjonali li jikkonċernaw l-ispeċi jew popolazzjoni ikbar jistgħu joħolqu kunflitti ma’ karatteristiċi reġjonali jew lokali jew mar-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali. Għall-kuntrarju, jekk l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħmlu l-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi dipendenti fuq ir-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll fuq il-karatteristiċi reġjonali u lokali, huma jistgħu jipperikolaw l-għan tal-konservazzjoni tal-ispeċi  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-40" href="#t-40">40</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, kif diġà indikajt fil-kuntest tal-kaċċa għal-lupu fil-Komunità Awtonoma ta’ Castilla y León (Spanja), il-miżuri konkretament neċessarji skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat jiddependu mill-fatturi li jaffettwaw l-istat ta’ konservazzjoni  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-41" href="#t-41">41</a>
</span>). Għalhekk, meta r-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali jikkontestaw, jew saħansitra jipprekludu stat ta’ konservazzjoni favorevoli, jistgħu jkunu neċessarji miżuri li jmorru kontra dawn ir-rekwiżiti jew kontra dawn il-karatteristiċi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jekk dawn ir-rekwiżiti u l-karatteristiċi kellhom madankollu jiġu implimentati, dan jista’ jsir mhux abbażi tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat, iżda, l-iktar l-iktar, permezz ta’ deroga skont l-Artikolu 16. Iżda din id-dispożizzjoni tippreżupponi wkoll li, minkejja d-deroga, l-ispeċi tinżamm fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli jew, għall-inqas, stat ta’ konservazzjoni sfavorevoli ma jiddeterjorax iktar bid-deroga u r-ripristinar ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli ma jiġix imfixkel  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-42" href="#t-42">42</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għaldaqstant, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li r-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali huma influwenzi li, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet imsemmija fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, jistgħu jaffettwaw fuq medda twila ta’ żmien it-tqassim u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet protetti. Madankollu, it-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tipprekludi li l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jitqies li huwa favorevoli minħabba dawn ir-rekwiżiti u l-karatteristiċi, sakemm il-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni ma jkunux identifikabbli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">C.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-tielet domanda – Status vulnerabbli tal-lupu skont il-kriterji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz tat-tielet domanda tagħha, ir-Riigikohus (il-Qorti Suprema) tistaqsi dwar jekk il-popolazzjoni reġjonali ta’ speċi jistax ikollha stat ta’ konservazzjoni favorevoli, konformement mal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, meta din il-popolazzjoni tkun ġiet ikklassifikata bħala “vulnerabbli” (VU) skont il-kriterji li jinsabu fil-lista ħamra tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Id-Direttiva dwar il-habitat u, b’mod partikolari, id-definizzjoni ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli li tinsab fit-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat ma jipprevedux espressament li evalwazzjoni abbażi tal-kategoriji ta’ riskji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali għandha tkun rilevanti għall-finijiet tal-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, dan l-eżami għandu juża l-aqwa informazzjoni u metodi xjentifiċi disponibbli  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-43" href="#t-43">43</a>
</span>). Għalhekk, meta l-evalwazzjoni ta’ popolazzjoni abbażi tal-kriterji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali tkun tagħmel parti jew tkun ibbażata fuq din l-informazzjoni, din għandha tittieħed inkunsiderazzjoni waqt l-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-44" href="#t-44">44</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, wieħed jista’ jistenna li d-determinazzjoni ta’ dawn il-kategoriji ta’ riskji u l-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni jfittxu għanijiet simili u għalhekk iwasslu għal riżultati simili. Għalhekk, l-evalwazzjonijiet diġà msemmija tal-metapopolazzjoni Baltika tal-lupu  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-45" href="#t-45">45</a>
</span>), li t-Tallinna Ringkonnakohus (il-Qorti tal-Appell) tuża biex tevalwa pożittivament l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni tiegħu, huma bbażati fuq il-kriterji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">88.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Minn din il-perspettiva, il-klassifikazzjoni ta’ popolazzjoni bħala “vulnerabbli” (VU) tidher li topponi l-ipoteżi ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli. Fil-fatt, din il-kategorija ta’ riskju timplika, skont id-definizzjoni tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali, l-eżistenza ta’ riskju sinjifikattiv ta’ estinzjoni tal-ispeċi fis-selvaġġ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-46" href="#t-46">46</a>
</span>). Fil-preżenza ta’ tali riskju, huwa dubjuż jekk l-ispeċi, fis-sens tal-ewwel inċiż tat-tieni sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, tkomplix tikkostitwixxi fuq medda twila ta’ żmien element vijabbli tal-habitat naturali li hija tappartjeni għalih. Għall-kuntrarju, hemm lok li jkun hemm biża’ ta’ tnaqqis tal-firxa naturali (it-tieni inċiż).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">89.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, tali evalwazzjoni tista’ tiġi miċħuda abbażi tal-aqwa għarfien xjentifiku  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-47" href="#t-47">47</a>
</span>), pereżempju abbażi ta’ informazzjoni reċenti jew kompluta jew minħabba problemi kunċettwali. Għalhekk, ġew żviluppati l-kriterji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali sabiex kategorija ta’ riskju tiġi attribwita għall-evalwazzjoni globali tal-ispeċijiet  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-48" href="#t-48">48</a>
</span>). Kif tindika l-Estonja, għalhekk, ċerti limiti ma jistgħux jiġu awtomatikament trasposti għal Stati individwali li jospitaw biss sottopopolazzjonijiet tal-ispeċi. Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni tfakkar li l-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali ppubblikat  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-49" href="#t-49">49</a>
</span>) linji gwida għall-applikazzjoni tal-kriterji tagħha fil-livell reġjonali u nazzjonali, li għandhom jippermettu ġestjoni xierqa ta’ din il-problema kunċettwali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">90.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, l-obbligu li jintużaw l-aqwa informazzjoni u metodi xjentifiċi disponibbli ma jfissirx ukoll li l-Istati Membri għandhom jadottaw evalwazzjonijiet ibbażati fuq preżunzjonijiet purament ipotetiċi  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-50" href="#t-50">50</a>
</span>). F’dan ir-rigward, wieħed jista’ jaħseb fil-kawża ineżami, peress li, skont it-talba għal deċiżjoni preliminari, l-evalwazzjoni tal-popolazzjoni Estonjana tal-ilpup bħala “vulnerabbli” (VU) hija bbażata, inter alia, fuq il-biża’ li, minħabba kunsiderazzjonijiet politiċi, l-Estonja tista’ tiddeċiedi fil-futur li tnaqqas in-numru ta’ lpup. Sa fejn l-evalwazzjoni, b’kuntrast ma’ dan, hija bbażata fuq il-bini ta’ ċnut mal-fruntiera, dan huwa fatt oġġettiv li l-importanza tiegħu diġà ssemmiet għar-rabtiet mal-popolazzjonijiet Russi u mal-Bjelorussja  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-51" href="#t-51">51</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">91.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għaldaqstant, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun fis-sens li l-Istati Membri għandhom jinkludu evalwazzjoni tal-popolazzjoni ta’ speċi fit-territorju tagħhom bħala “vulnerabbli” (VU) fis-sens tal-kriterji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali bħala parti tal-aqwa informazzjoni u metodi xjentifiċi disponibbli waqt l-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni fil-kuntest tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat. Madankollu, huma jistgħu jirribattu r-riżultati bi provi xjentifiċi aħjar jew abbażi ta’ problemi kunċettwali u ma humiex obbligati jadottaw preżunzjonijiet purament ipotetiċi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">D.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kumment finali dwar il-Konvenzjoni ta’ Berna</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">92.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-aħħar, kif fakkret il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza WWF Austria, il-lupu sa issa nżamm fil-lista tal-ispeċi tal-annimali li tinsab fl-Anness II tal-Konvenzjoni ta’ Berna li huma strettament protetti bis-saħħa ta’ din il-konvenzjoni. L-Unjoni hija parti għal din il-konvenzjoni u, b’dan il-mod, hija marbuta bid-dritt internazzjonali  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-52" href="#t-52">52</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">93.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-Artikolu 6(a) ta’ din il-konvenzjoni, l-Istati kontraenti għandhom jipprojbixxu kull forma ta’ qtil intenzjonat tal-ilpup, jiġifieri, b’mod partikolari, il-kaċċa. L-Artikolu 9 tal-imsemmija konvenzjoni jawtorizza derogi għal din il-projbizzjoni biss għal ċerti raġunijiet elenkati b’mod eżawrjenti, bil-kundizzjoni li ma jkunx hemm soluzzjoni sodisfaċenti oħra u li d-deroga ma tkunx ta’ ħsara għall-istokk tal-popolazzjoni kkonċernata. Dan l-istandard ta’ protezzjoni jikkorrispondi fil-parti l-kbira għall-protezzjoni stretta prevista fl-Artikoli 12 u 16 tad-Direttiva dwar l-Habitats.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">94.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">B’kuntrast ma’ dan, l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat jittrasponi l-Artikolu 7 ta’ din il-konvenzjoni, li jintuża minn Stati kontraenti differenti, bħal Spanja, li għal-lupu jintuża fuq il-bażi ta’ riżervi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">95.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Estonja aderixxiet mal-Konvenzjoni fl‑1992, jiġifieri saħansitra qabel l-adeżjoni mal-Unjoni, u, b’differenza, pereżempju, minn Spanja  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-53" href="#t-53">53</a>
</span>), ma għamlet l-ebda riżerva fir-rigward tal-protezzjoni tal-lupu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">96.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Peress li l-Konvenzjoni, bħala parti integrali mid-dritt tal-Unjoni, torbot lill-Istati Membri skont l-Artikolu 216(2) TFUE  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-54" href="#t-54">54</a>
</span>), l-Estonja hija għalhekk marbuta, kemm mill-Konvenzjoni kif ukoll mid-dritt tal-Unjoni, li jipproteġu strettament il-lupu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">97.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għall-kuntrarju, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-habitat, li fl-Estonja jipprevedu biss il-protezzjoni attenwata tal-lupu skont l-Artikolu 14, ma jibdlu xejn. Tali dispożizzjonijiet ma jiħdux preċedenza, b’mod partikolari, bħala lex specialis jew lex posterior, fuq ir-rekwiżiti tal-Konvenzjoni. L-ewwel nett, ma teżisti l-ebda kontradizzjoni bejn l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni u l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat. L-Estonja tista’ faċilment tissodisfa wieħed mill-obbligi mingħajr ma tikser l-ieħor. Fid-dawl tal-għan ta’ protezzjoni tagħha, li huwa li jiġi ggarantit stat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-ispeċi, l-obbligi saħansitra jikkumplimentaw lil xulxin. It-tieni nett, ma jistax jiġi preżunt li, permezz tad-Direttiva dwar il-habitat, l-Unjoni jew l-Estonja riedu jiksru l-obbligi internazzjonali tagħhom taħt il-Konvenzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">98.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għalhekk, dawn l-osservazzjonijiet dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat huma limitati esklużivament għal din id-dispożizzjoni. Għall-kuntrarju, dawn ma jiġġustifikawx deroga mir-regoli ta’ protezzjoni iktar stretti previsti mill-Konvenzjoni ta’ Berna. Dawn ir-regoli ta’ protezzjoni jkunu madankollu attenwati jekk il-bidla tal-istatus ta’ protezzjoni tal-lupu  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-55" href="#t-55">55</a>
</span>) fil-kuntest tal-Konvenzjoni, deċiża fuq proposta mill-Unjoni, tidħol fis-seħħ.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konklużjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">99.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għaldaqstant, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-talba għal deċiżjoni preliminari kif ġej:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-150" title="page-25">
      “1) Ir-risposta għall-ewwel u t-tieni domanda għandha tkun li kull Stat Membru huwa obbligat li, meta japplika l-Artikolu 14 tad-Direttiva 92/43/KEE dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, jiżgura fit-territorju tiegħu stat ta’ konservazzjoni favorevoli għall-ispeċi elenkati fl-Anness V li l-firxa naturali tagħhom testendi għal dan it-territorju. Madankollu, fl-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ dawn l-ispeċijiet, l-Istat Membru għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-iskambji bejn il-popolazzjonijiet tiegħu u dawk li jinsabu fi Stati oħra. L-importanza ta’ dawn l-iskambji għall-evalwazzjoni prospettiva tal-istat ta’ konservazzjoni tiddependi, inter alia, fuq sa fejn dawn il-popolazzjonijiet l-oħra huma protetti u fuq il-livell ta’ kooperazzjoni tal-Istat Membru u tal-Istat fejn tinsab popolazzjoni oħra għall-protezzjoni tal-ispeċi.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-151" title="page-25">
      2) Ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun fis-sens li l-Istati Membri għandhom jinkludu evalwazzjoni tal-popolazzjoni ta’ speċi fit-territorju tagħhom bħala “vulnerabbli” (VU) fis-sens tal-kriterji tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura u tar-Riżorsi Naturali, bħala parti tal-aqwa informazzjoni u metodi xjentifiċi disponibbli waqt l-eżami tal-istat ta’ konservazzjoni fil-kuntest tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 92/43. Madankollu, huma jistgħu jirribattu r-riżultati bi provi xjentifiċi aħjar jew abbażi ta’ problemi kunċettwali u ma humiex obbligati jadottaw preżunzjonijiet purament ipotetiċi.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-152" title="page-25">
      3) Ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li r-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali huma influwenzi li, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi msemmija fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, jistgħu jaffettwaw fuq medda twila ta’ żmien it-tqassim u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet protetti. Madankollu, it-tieni sentenza tal-imsemmi Artikolu 1(i) tipprekludi li l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jitqies li huwa favorevoli minħabba dawn ir-rekwiżiti u l-karatteristiċi, sakemm il-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni ma jkunux identifikabbli.”
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal‑21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 102), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2013/17/UE tat‑13 ta’ Mejju 2013 (ĠU 2013, L 158, p. 193).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Il-Kummissjoni kkummissjonat xogħol fuq metodoloġija mtejba għall-valutazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ karnivori kbar skont id-dokument tal-Kunsill 9705/24 tat‑8 ta’ Mejju 2024, punt 12.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Fuq id-diskussjoni dwar il-livell ta’ protezzjoni tal-lupu, ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:83, punt 1 b’riferimenti oħra), id-dokument tal-Kunsill 9705/24 tat‑8 ta’ Mejju 2024 dwar l-istat tad-diskussjoni dwar il-livell ta’ protezzjoni tal-lupu u l-istqarrija għall-istampa tal-Kunsill tas‑26 ta’ Settembru 2024 “Konvenzjoni ta’ Berna: l-UE ser tipproponi li jinbidel l-istatus ta’ konservazzjoni tal-ilpup” kif ukoll l-ittra korrispondenti mill-Unjoni tas‑27 ta’ Settembru 2024 lis-Segretarjat tal-Konvenzjoni ta’ Berna, T-PVS/Inf(2024)15, kif ukoll il-punt 4.2 tad-Draft List of Decisions and Adopted Texts (abbozz ta’ lista ta’ deċiżjonijiet u ta’ testi adottati) waqt l-44 laqgħa tal-Kumitat Permanenti tal-Konvenzjoni ta’ Berna, T-PVS(2024)MISC tas‑6 ta’ Diċembru 2024 dwar l-adozzjoni tal-proposta tal-Unjoni.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Ara pereżempju s-sentenzi tat‑30 ta’ Jannar 2002, Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (Caretta caretta) (C‑103/00, EU:C:2002:60), tal‑10 ta’ Ottubru 2019, Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola (C‑674/17, EU:C:2019:851), jew l-iktar reċenti tal‑11 ta’ Lulju 2024, WWF Österreich et (C‑601/22, EU:C:2024:595).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:656).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) CETS punt 104.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Deċiżjoni tal-Kunsill 82/72/KEE tat‑3 ta’ Diċembru 1981 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 14, p. 280, rettifika fil-ĠU 2018, L 311, p. 38).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Skont https://www.coe.int/en/web/conventions.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) https://www.coe.int/en/web/conventions/cets-number-/-abridged-title-known?module=signatures-by-treaty&amp;treatynum=104 u https://www.coe.int/en/web/conventions/cets-number-/-abridged-title-known?module=declarations-by-treaty&amp;numSte=104&amp;codeNature=0.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (ĠU 2010, L 20, p. 7).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 69).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 78).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) Sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2000, First Corporate Shipping (C‑371/98, EU:C:2000:600, punt 23), tad‑19 ta’ Ottubru 2017, Vereniging Hoekschewaards Landschap (C‑281/16, EU:C:2017:774, punt 32), u tat‑18 ta’ Ottubru 2018, Il‑Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (C‑669/16, EU:C:2018:844, punt 63).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Ara r-referenzi fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 14.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Vgl. Ripple, W. J., Estes, J. A., Beschta, R. L., Wilmers, C. C., Ritchie, E. G., Hebblewhite, M., u Wirsing, A. J. (2014). “Status and ecological effects of the world’s largest carnivores”. Science, 343(6167), 1241484-3, und Kuijper, D. P. J. (2011). Lack of natural control mechanisms increases wildlife–forestry conflict in managed temperate European forest systems. European Journal of Forest Research, 130, p. 895 sa 909.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Ara Kuijper (iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 16, p. 900 u 901).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 69).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Ara s-sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, WWF Österreich et (C‑601/22, EU:C:2024:595, punt 57), u l-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali Ćapeta f’din il-kawża (EU:C:2024:62, punti 73 u 74), dwar l-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar il-habitat. Ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:83, punt 101) dwar l-Artikolu 14.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Large Carnivore Initiative for Europe (Boitani et al.), Assessment of the conservation status of the Wolf (Canis lupus) in Europe (Dokument għat‑42 laqgħa tal-Kumitat Permanenti tal-Konvenzjoni ta’ Berna mit‑28 ta’ Novembru sat‑2 ta’ Diċembru 2022, T-PVS/Inf[2022]45, p. 19).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, p. 19 u 22.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, p. 18, 19 u 21.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 66). Ara wkoll, is-sentenza tal 11 ta’ Lulju 2024, WWF Österreich et (C 601/22, EU:C:2024:595, punt 58).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:83, punt 77).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 65).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Ara wkoll ir-rapport iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, p. 18 u 19.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Firem u ratifiki tal-Konvenzjoni ta’ Berna (https://www.coe.int/de/web/conventions/cets-number-/-abridged-title-known?module=signatures-by-treaty&amp;treatynum=104).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, p. 19.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>) Firem u ratifiki tal-Konvenzjoni ta’ Berna (https://www.coe.int/de/web/conventions/cets-number-/-abridged-title-known?module=signatures-by-treaty&amp;treatynum=104).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>) Sentenza tal‑10 ta’ Ottubru 2019, Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola (C‑674/17, EU:C:2019:851, punt 60).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>) Sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, WWF Österreich et (C‑601/22, EU:C:2024:595, punt 63).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>) Biodiversity.europa.eu/species/1367.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>) Regolament (UE) 2024/1991 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta1‑24 ta’ Ġunju 2024 dwar ir-restawr tan-natura u li jemenda r-Regolament (UE) 2022/869 (ĠU L, 2024/1991, 29.7.2024)</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>) Ara s-sentenzi tas‑17 ta’ Diċembru 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Estradizzjoni lejn l-Ukraina) (C‑398/19, EU:C:2020:1032, punt 48), u tal‑31 ta’ Jannar 2023, Puig Gordi et (C‑158/21, EU:C:2023:57, punti 131 u 132).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">35</a>
</span>) Ara l-punt 44 iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">36</a>
</span>) Ara Kojola, I., Aspi, J., Hakala, A., Heikkinen, S., Ilmoni, C., u Ronkainen, S. (2006). “Dispersal in an expanding wolf population in Finland”. Journal of Mammalogy, 87(2), p. 281 sa 286.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">37</a>
</span>) Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Il‑Kummissjoni vs Franza (Cricetus cricetus) (C‑383/09, EU:C:2011:23, punt 62).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-38" href="#c-38">38</a>
</span>) Ara l-punt 57 iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-39" href="#c-39">39</a>
</span>) Ara l-punt 75 iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-40" href="#c-40">40</a>
</span>) Ara f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2000, First Corporate Shipping (C‑371/98, EU:C:2000:600, punt 23).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-41" href="#c-41">41</a>
</span>) Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:83, punti 99 u 100).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-42" href="#c-42">42</a>
</span>) Sentenzi tal‑14 ta’ Ġunju 2007, Il‑Kummissjoni vs Il-Finlandja (Kaċċa tal-lupu) (C‑342/05, EU:C:2007:341, punt 29), u tal‑10 ta’ Ottubru 2019, Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola (C‑674/17, EU:C:2019:851, punt 68).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-43" href="#c-43">43</a>
</span>) Sentenza ttad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 65).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-44" href="#c-44">44</a>
</span>) Ara s-sentenza tat‑23 ta’ April 2020, Il‑Kummissjoni vs Il-Finlandja (Kaċċa fir-Rebbiegħa għall-Edredun Raġel) (C‑217/19, EU:C:2020:291, punti 71, 72 u 82).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-45" href="#c-45">45</a>
</span>) Ara l-punti 22 u 52 iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-46" href="#c-46">46</a>
</span>) IUCN. (2012). IUCN Red List Categories and Criteria: Version 3.1. it-Tieni Edizzjoni, Gland, Switzerland and Cambridge, UK, p. 15.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-47" href="#c-47">47</a>
</span>) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Ġunju 2007, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑235/04, EU:C:2007:386, punti 26 sa 28, 35 u 39).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-48" href="#c-48">48</a>
</span>) IUCN Standards and Petitions Committee, 2024, Guidelines for Using the IUCN Red List Categories and Criteria. Verżjoni 16, p. 7.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-49" href="#c-49">49</a>
</span>) IUCN Species Survival Commission, Guidelines for Application of IUCN Red List Criteria at Regional and National Levels, Verżjoni 4.0, Jannar 2010</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-50" href="#c-50">50</a>
</span>) F’dan is-sens is-sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2003, Monsanto Agricoltura Italie et (C‑236/01, EU:C:2003:431, punt 106), tat‑28 ta’ Jannar 2010, Il‑Kummissjoni vs Franza (C‑333/08, EU:C:2010:44, punt 91), u tad‑19 ta’ Jannar 2017, Queisser Pharma (C‑282/15, EU:C:2017:26, punt 60).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-51" href="#c-51">51</a>
</span>) Ara l-punt 60 iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-52" href="#c-52">52</a>
</span>) Sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, WWF Österreich et (C‑601/22, EU:C:2024:595, punt 43).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-53" href="#c-53">53</a>
</span>) Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża ASCEL (C‑436/22, EU:C:2024:83, punt 46).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-54" href="#c-54">54</a>
</span>) Ara s-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2004, Pêcheurs de l’étang de Berre (C‑213/03, EU:C:2004:464, punt 39).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-55" href="#c-55">55</a>
</span>) Ara d-Deċiżjoni tal-Kumitat Permanenti tal-Konvenzjoni ta’ Berna ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4.</p>
</body>
</html>
