Προσωρινό κείμενο

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

JULIANE KOKOTT

της 10ης Ιουλίου 2025 (1)

Υπόθεση C‑229/24 [Brännelius] (i)

TK,

OP

κατά

Riksåklagaren

[αίτηση του Högsta domstolen (Ανωτάτου Δικαστηρίου, Σουηδία)
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

« Προδικαστική παραπομπή – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών – Κανονισμός (ΕΕ) 596/2014 – Κατάχρηση αγοράς – Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ – Έννοια της “προνομιακής πληροφορίας” – Πληροφορία η οποία δεν έχει δημοσιοποιηθεί – Άρθρο 17 – Δημοσιοποίηση προνομιακής πληροφορίας από εκδότη – Απόφαση αναθέτουσας αρχής να μην αναθέσει δημόσια σύμβαση – Κοινοποίηση στους προσφέροντες μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου – Πρόωρη πώληση μετοχών προσφέρουσας επιχείρησης – Κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών – Προνομιακές πληροφορίες – Δημοσιοποίηση των πληροφοριών »






I.      Εισαγωγή

1.        Το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο, Σουηδία) καλείται να αποφανθεί επί των αιτήσεων αναιρέσεως τις οποίες άσκησαν δύο φυσικά πρόσωπα που κρίθηκαν ένοχα, σε πρώτο και δεύτερο βαθμό, για την πώληση, στο σουηδικό χρηματιστήριο, χρηματοπιστωτικών μέσων σε σχέση με τα οποία κατηγορήθηκαν ότι κατείχαν προνομιακές πληροφορίες.

2.        Οι επίμαχες πληροφορίες αφορούν την απόφαση δημοτικής αναθέτουσας αρχής να μην αναθέσει δημόσια σύμβαση σε εταιρία εισηγμένη στο χρηματιστήριο. Λίγο πριν η εν λόγω εταιρία εκδώσει το σχετικό ανακοινωθέν Τύπου, οι δύο ενδιαφερόμενοι έλαβαν γνώση του γεγονότος αυτού μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος που απέστειλε η αναθέτουσα αρχή και πώλησαν τις μετοχές τους, προκειμένου να αποφύγουν ζημίες στο χρηματιστήριο. Αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης είναι το αν η πληροφορία την οποία οι δύο ενδιαφερόμενοι χρησιμοποίησαν προς όφελός τους μπορεί να χαρακτηριστεί ως προνομιακή, καθότι, κατά τον χρόνο πώλησης των μετοχών, η απόφαση μη ανάθεσης της σύμβασης είχε κοινοποιηθεί σε περιορισμένο κύκλο αποδεκτών.

3.        Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο υποβάλλει στο Δικαστήριο δύο προδικαστικά ερωτήματα για την ερμηνεία της έννοιας της «προνομιακής πληροφορίας», και ειδικότερα του κριτηρίου ότι πρέπει να πρόκειται για πληροφορία που δεν «έχει δημοσιοποιηθεί», κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 596/2014 (2). Το Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί επί ορισμένων από τα συστατικά στοιχεία της ανωτέρω έννοιας (3). Εντούτοις, δεν έχει αποφανθεί ακόμη σχετικά με τη μη δημοσιοποίηση της επίμαχης πληροφορίας ως προϋπόθεση του προνομιακού χαρακτήρα της, προϋπόθεση της οποίας το ακριβές περιεχόμενο αποτελεί αντικείμενο έντονης διαμάχης στη θεωρία (4). Το ζητούμενο είναι, πιο συγκεκριμένα, να προσδιοριστεί ο κύκλος των προσώπων στα οποία πρέπει να έχει δημοσιοποιηθεί η πληροφορία ή να κριθεί σε ποιον βαθμό και υπό ποιες προϋποθέσεις πρέπει να είναι προσβάσιμη, προκειμένου να απολέσει τον προνομιακό χαρακτήρα της.

II.    Το νομικό πλαίσιο

Α.      Το δίκαιο της Ένωσης

1.      Ο κανονισμός 596/2014

4.        Οι αιτιολογικές σκέψεις 14, 23, 24 και 28 του κανονισμού 596/2014 διαλαμβάνουν τα εξής:

«(14)      Οι συνετοί επενδυτές βασίζουν τις επενδυτικές αποφάσεις τους σε πληροφορίες που τους είναι ήδη διαθέσιμες, δηλαδή σε εκ των προτέρων διαθέσιμες πληροφορίες. Συνεπώς, το ερώτημα αν υπάρχει πιθανότητα, κατά τη λήψη μιας επενδυτικής απόφασης, ένας συνετός επενδυτής να λάβει υπόψη του συγκεκριμένες πληροφορίες θα πρέπει να αξιολογηθεί βάσει των εκ των προτέρων διαθέσιμων πληροφοριών. Μια τέτοια αξιολόγηση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αναμενόμενο αντίκτυπο των πληροφοριών βάσει των συνολικών δραστηριοτήτων του σχετικού εκδότη, την αξιοπιστία της πηγής πληροφοριών και τυχόν άλλες μεταβλητές της αγοράς που ενδέχεται να επηρεάσουν τα χρηματοπιστωτικά μέσα […] στις δεδομένες περιστάσεις.

[…]

(23)      Το θεμελιώδες χαρακτηριστικό της κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών συνίσταται στην άντληση αθέμιτου πλεονεκτήματος χάρη στις προνομιακές πληροφορίες εις βάρος τρίτων οι οποίοι δεν έχουν γνώση των πληροφοριών αυτών και, κατά συνέπεια, σε υπονόμευση της ακεραιότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Επομένως, η απαγόρευση της κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών θα πρέπει να ισχύει όταν ένας κάτοχος προνομιακών πληροφοριών προσπορίζεται αθέμιτο όφελος από το πλεονέκτημα που παρέχουν οι πληροφορίες αυτές και προβαίνει σε συναλλαγές στην αγορά βάσει των πληροφοριών αυτών, αποκτώντας ή διαθέτοντας, επιχειρώντας να αποκτήσει ή να διαθέσει, ακυρώνοντας ή τροποποιώντας, ή επιχειρώντας να ακυρώσει ή να τροποποιήσει μια εντολή απόκτησης ή διάθεσης, για δικό του λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου, άμεσα ή έμμεσα, χρηματοπιστωτικών μέσων με τα οποία σχετίζονται οι εν λόγω πληροφορίες. […]

(24)      Όταν ένα νομικό ή φυσικό πρόσωπο που είναι κάτοχος προνομιακών πληροφοριών αποκτά ή διαθέτει, ή επιχειρεί να αποκτήσει ή διαθέσει, για δικό του λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου, άμεσα ή έμμεσα, χρηματοπιστωτικά μέσα με τα οποία σχετίζονται οι εν λόγω πληροφορίες, θα πρέπει να θεωρείται ότι χρησιμοποίησε αυτές τις πληροφορίες. Το τεκμήριο αυτό νοείται με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων της υπεράσπισης. Το ζήτημα κατά πόσον ένα πρόσωπο έχει παραβιάσει την απαγόρευση της κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών, ή έχει επιχειρήσει να καταχραστεί προνομιακές πληροφορίες, θα πρέπει να αναλύεται υπό το πρίσμα του σκοπού του παρόντος κανονισμού, που είναι η προστασία της ακεραιότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, κάτι που, με τη σειρά του, βασίζεται στη διαβεβαίωση ότι οι επενδυτές έχουν ισότιμη μεταχείριση και προστατεύονται από την κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών.

[…]

(28)      Έρευνες και εκτιμήσεις οι οποίες βασίζονται σε δεδομένα που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν θα πρέπει αφ’ εαυτών να θεωρούνται ως προνομιακές πληροφορίες και, ως εκ τούτου, το γεγονός και μόνον ότι μια συναλλαγή διενεργείται βάσει ερευνών ή εκτιμήσεων δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι συνιστά κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών. Ωστόσο, όταν π.χ. η δημοσιοποίηση ή διανομή των πληροφοριών αποτελεί πάγια προσδοκία της αγοράς και όταν τέτοια δημοσιοποίηση ή διανομή συμβάλλει στη διαδικασία διαμόρφωσης της τιμής των χρηματοπιστωτικών μέσων, ή όταν οι πληροφορίες περιέχουν εκτιμήσεις αναγνωρισμένου σχολιαστή της αγοράς ή φορέα, οι οποίες είναι δυνατόν να επηρεάσουν τις τιμές των σχετικών χρηματοπιστωτικών προϊόντων, οι πληροφορίες ενδέχεται να συνιστούν προνομιακές πληροφορίες. Οι συμμετέχοντες στην αγορά πρέπει συνεπώς να εξετάζουν τον βαθμό στον οποίο οι πληροφορίες δεν είναι δημόσιες και την ενδεχόμενη επίδραση στα χρηματοπιστωτικά μέσα εάν διενεργήσουν συναλλαγές βάσει αυτών πριν από τη δημοσίευση ή διανομή τους, ώστε να συναγάγουν εάν θα διενεργούσαν συναλλαγές βάσει προνομιακών πληροφοριών.»

5.        Το άρθρο 7 του κανονισμού 596/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προνομιακές πληροφορίες», ορίζει στις παραγράφους 1 και 4 τα εξής:

«1.      Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως προνομιακές πληροφορίες νοούνται τα ακόλουθα είδη πληροφοριών:

α)      πληροφορία η οποία είναι συγκεκριμένη, δεν έχει δημοσιοποιηθεί και αφορά, άμεσα ή έμμεσα, έναν ή περισσότερους εκδότες ή ένα ή περισσότερα χρηματοπιστωτικά μέσα, και η οποία, εάν δημοσιοποιούνταν, θα μπορούσε να επιδράσει σημαντικά στην τιμή των χρηματοπιστωτικών μέσων που αφορά ή στην τιμή των συνδεομένων με αυτά παράγωγων χρηματοπιστωτικών μέσων·

[…]

4.      Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, ως πληροφορία η οποία, εάν δημοσιοποιούνταν, θα μπορούσε να επιδράσει σημαντικά στην τιμή χρηματοπιστωτικών μέσων, παραγώγων χρηματοπιστωτικών μέσων, συνδεόμενων με αυτά συμβολαίων άμεσης παράδοσης επί εμπορευμάτων ή εκπλειστηριαζόμενων προϊόντων που βασίζονται σε δικαιώματα εκπομπής νοείται η πληροφορία που ένας συνετός επενδυτής θα αξιολογούσε, μεταξύ άλλων, κατά τη λήψη των επενδυτικών αποφάσεών του.

[…]»

6.        Το άρθρο 8 του κανονισμού 596/2014, το οποίο επιγράφεται «Κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας», προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«1.      Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας συντρέχει όταν ένα πρόσωπο κατέχει προνομιακή πληροφορία και τη χρησιμοποιεί για να αποκτήσει ή να διαθέσει, για ίδιο λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου, άμεσα ή έμμεσα, χρηματοπιστωτικά μέσα στα οποία αφορά η εν λόγω πληροφορία. […]

[…]

4.      Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται σε κάθε πρόσωπο το οποίο κατέχει προνομιακή πληροφορία λόγω του ότι:

α)      είναι μέλος των διοικητικών, διευθυντικών ή εποπτικών οργάνων του εκδότη […]·

β)      μετέχει στο κεφάλαιο του εκδότη […]·

γ)      έχει πρόσβαση στην πληροφορία κατά την άσκηση της εργασίας ή του επαγγέλματος ή των καθηκόντων του· […]

[…]

Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται επίσης σε οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο κατέχει προνομιακή πληροφορία υπό διαφορετικές περιστάσεις από αυτές που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, εφόσον το πρόσωπο αυτό γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει ότι πρόκειται για προνομιακή πληροφορία.

[…]»

7.        Κατά το άρθρο 14, στοιχεία αʹ και γʹ, του κανονισμού 596/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Απαγόρευση της κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών και της παράνομης ανακοίνωσης προνομιακών πληροφοριών», απαγορεύεται «η κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας ή η απόπειρα κατάχρησης προνομιακής πληροφορίας» και «η παράνομη ανακοίνωση προνομιακής πληροφορίας».

8.        Το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014, το οποίο επιγράφεται «Δημοσιοποίηση προνομιακών πληροφοριών», ορίζει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Κάθε εκδότης ενημερώνει το κοινό όσο το δυνατόν συντομότερα σχετικά με προνομιακές πληροφορίες οι οποίες αφορούν άμεσα τον εν λόγω εκδότη.

Ο εκδότης εξασφαλίζει ότι η δημοσιοποίηση των προνομιακών πληροφοριών πραγματοποιείται με τρόπο που επιτρέπει την ταχεία πρόσβαση στις πληροφορίες και την πλήρη, ορθή και έγκαιρη αξιολόγηση των πληροφοριών από το κοινό, καθώς και, όπου εφαρμόζεται, στο πλαίσιο του επίσημα καθορισμένου μηχανισμού που αναφέρεται στο άρθρο 21 της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[, της 15ης Δεκεμβρίου 2004, για την εναρμόνιση των προϋποθέσεων διαφάνειας αναφορικά με την πληροφόρηση σχετικά με εκδότες των οποίων οι κινητές αξίες έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά και για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/34/ΕK (ΕΕ 2004, L 390, σ. 38)]. Ο εκδότης δεν πρέπει να συνδυάζει τη δημοσιοποίηση προνομιακών πληροφοριών με την εμπορική προώθηση των δραστηριοτήτων του. Ο εκδότης αναρτά και διατηρεί στον επίσημο δικτυακό τόπο του για περίοδο τουλάχιστον πέντε ετών, όλες τις προνομιακές πληροφορίες που υποχρεούται να δημοσιοποιήσει.

Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται σε εκδότες που έχουν ζητήσει την εισαγωγή ή των οποίων έχει εγκριθεί η εισαγωγή των χρηματοπιστωτικών μέσων τους προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά κράτους μέλους […]».

9.        Το άρθρο 30 του κανονισμού 596/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διοικητικές κυρώσεις και άλλα διοικητικά μέτρα», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:

«Με την επιφύλαξη τυχόν ποινικών κυρώσεων και με την επιφύλαξη των εποπτικών εξουσιών των αρμόδιων αρχών κατά το άρθρο 23, τα κράτη μέλη, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, προβλέπουν ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν την εξουσία να λαμβάνουν και να επιβάλλουν κατάλληλες διοικητικές κυρώσεις και άλλα διοικητικά μέτρα κατ’ ελάχιστον για τις ακόλουθες παραβάσεις:

α)      τις παραβάσεις των άρθρων 14 και 15 […]».

2.      Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2016/1055

10.      Το άρθρο 2 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2016/1055 (5), το οποίο φέρει τον τίτλο «Μέσα δημοσιοποίησης προνομιακών πληροφοριών», προβλέπει στην παράγραφο 1, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Οι εκδότες και οι συμμετέχοντες στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπής δημοσιοποιούν προνομιακές πληροφορίες χρησιμοποιώντας τεχνικά μέσα που διασφαλίζουν ότι:

α)      οι προνομιακές πληροφορίες διαδίδονται:

i)      σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό, χωρίς διακρίσεις·

ii)      δωρεάν·

iii)      ταυτόχρονα σε ολόκληρη την Ένωση.

[…]»

Β.      Το σουηδικό δίκαιο

1.      Ο TF

11.      Το άρθρο 1 του κεφαλαίου 2 του tryckfrihetsförordningen (1949:105) (συνταγματικού νόμου 105 του 1949 περί ελευθερίας του Τύπου), της 5ης Απριλίου 1949 (στο εξής: TF), ορίζει τα εξής:

«Για την προώθηση της ελευθερίας έκφρασης, της ελευθερίας και της πολυφωνίας της ενημέρωσης και της ελεύθερης καλλιτεχνικής δημιουργίας, κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα.»

12.      Δυνάμει του άρθρου 2 του κεφαλαίου 2 του TF, το δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα μπορεί να περιορίζεται μόνον όταν τούτο είναι αναγκαίο για τη διαφύλαξη ορισμένων δημοσίων συμφερόντων που μνημονεύονται στην ίδια διάταξη.

13.      Το άρθρο 4 του κεφαλαίου 2 του TF προβλέπει τα εξής:

«Ένα έγγραφο λογίζεται δημόσιο εάν τηρείται από αρχή και, δυνάμει του άρθρου 9 ή του άρθρου 10, θεωρείται ότι έχει παραληφθεί από αρχή ή καταρτιστεί από αρχή.»

14.      Βάσει του άρθρου 10 του κεφαλαίου 2 του TF, ένα έγγραφο θεωρείται ότι καταρτίστηκε από αρχή όταν τεθεί στη διάθεση του αποδέκτη του.

2.      Ο νόμος περί δημοσιότητας και περί εμπιστευτικότητας

15.      Λεπτομερέστερες διατάξεις σχετικές με τη διαδικασία που εφαρμόζουν οι εθνικές αρχές όσον αφορά τη γνωστοποίηση δημοσίων εγγράφων και με τους περιορισμούς του δικαιώματος πρόσβασης σε τέτοια έγγραφα περιέχονται στον offentlighets- och sekretesslagen (2009:400) (νόμο 400 του 2009 περί δημοσιότητας και περί εμπιστευτικότητας των δημόσιων εγγράφων, στο εξής: νόμος περί δημοσιότητας και περί εμπιστευτικότητας).

16.      Το άρθρο 3 του κεφαλαίου 2 του νόμου αυτού ορίζει τα εξής:

«Οι διατάξεις του [TF] σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα των αρχών εφαρμόζονται επίσης, τηρουμένων των αναλογιών, στα έγγραφα των ανώνυμων εταιριών, των ομόρρυθμων εταιριών, των οικονομικών ενώσεων και των ιδρυμάτων στα οποία οι δήμοι ή οι περιφέρειες ασκούν καθοριστικής σημασίας επιρροή. Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, οι εν λόγω εταιρίες και ενώσεις και τα εν λόγω ιδρύματα εξομοιώνονται με αρχές.»

17.      Το άρθρο 4 του κεφαλαίου 6 του εν λόγω νόμου προβλέπει τα εξής:

«Κατόπιν αίτησης ιδιώτη, η αρχή κοινοποιεί τις πληροφορίες που περιέχονται σε δημόσιο έγγραφο το οποίο τηρεί, εάν οι πληροφορίες δεν είναι εμπιστευτικές ή η κοινοποίηση δεν είναι ικανή να παρεμποδίσει την εύρυθμη λειτουργία της αρχής.»

18.      Το άρθρο 3, δεύτερο εδάφιο, του κεφαλαίου 19 του ίδιου νόμου ορίζει ότι, όσον αφορά διαδικασία υποβολής προσφορών, οι πληροφορίες που αφορούν, μεταξύ άλλων, τις συμμετοχές ή την αντίστοιχη προσφορά δεν κοινοποιούνται σε κανένα πρόσωπο πλην του προσφέροντος ή του προσώπου που υπέβαλε την προσφορά πριν από τη δημοσιοποίηση όλων των συμμετοχών ή των προσφορών, την έκδοση της απόφασης ανάθεσης ή την περάτωση της διαδικασίας υποβολής προσφορών.

19.      Κατά το άρθρο 16 του κεφαλαίου 31 του ως άνω νόμου, το καθεστώς εμπιστευτικότητας ισχύει για τις πληροφορίες που αφορούν την εμπορική ή επιχειρησιακή κατάσταση ιδιώτη όταν αυτός τελεί σε εμπορική σχέση με δημόσια αρχή, εάν, για συγκεκριμένους λόγους, μπορεί να θεωρηθεί ότι ο ιδιώτης θα υποστεί ζημία λόγω της γνωστοποίησης πληροφοριών.

3.      Ο νόμος 1145 του 2016 περί δημοσίων συμβάσεων

20.      Το άρθρο 12, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίοδος, του κεφαλαίου 12 του lagen (2016:1145) om offentlig upphandling (νόμου 1145 του 2016 περί δημοσίων συμβάσεων) ορίζει ότι η αναθέτουσα αρχή κοινοποιεί εγγράφως, το συντομότερο δυνατόν, στους υποψηφίους και στους προσφέροντες τις αποφάσεις που λαμβάνονται όσον αφορά την ανάθεση σύμβασης ή τη σύναψη συμφωνίας-πλαισίου.

21.      Κατά το άρθρο 7, πρώτο εδάφιο, του κεφαλαίου 19 του νόμου αυτού, όποια αναθέτουσα αρχή αναθέτει σύμβαση ή συνάπτει συμφωνία-πλαίσιο δημοσιεύει, το αργότερο 30 ημέρες μετά τη σύναψη της σύμβασης ή της συμφωνίας-πλαισίου, ανακοίνωση με το αποτέλεσμα της διαδικασίας υποβολής προσφορών.

4.      Ο νόμος 1307 του 2016 περί κυρώσεων για την κατάχρηση αγοράς στην αγορά κινητών αξιών

22.      Ο lag (2016:1307) om straff för marknadsmissbruk på värdepappersmarknaden (νόμος 1307 του 2016 περί κυρώσεων για την κατάχρηση αγοράς στην αγορά κινητών αξιών) μεταφέρει στο σουηδικό δίκαιο την οδηγία 2014/57/ΕΕ (6).

23.      Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, σημείο 1, του κεφαλαίου 2 του νόμου αυτού, διαπράττει το ποινικό αδίκημα της κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών όποιος κατέχει προνομιακή πληροφορία την οποία χρησιμοποιεί για την αγορά ή την πώληση, στις αγορές κινητών αξιών, για δικό του λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου, χρηματοπιστωτικών μέσων τα οποία αφορά η επίμαχη πληροφορία.

III. Η διαφορά της κύριας δίκης, τα προδικαστικά ερωτήματα και η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου

24.      Την άνοιξη του 2018 η Umeå kommunföretag AB (στο εξής: δημοτική επιχείρηση), ανώνυμη εταιρία σουηδικού δικαίου επί της οποίας ο Umeå kommun (Δήμος Umeå, Σουηδία) ασκεί, εκ του νόμου, διευθυντική εξουσία, δημοσίευσε προκήρυξη διαγωνισμού για την αγορά ηλεκτρικών λεωφορείων και σημείων φόρτισης.

25.      Προσφορές υπέβαλαν δύο εταιρίες, μία εκ των οποίων ήταν η ανώνυμη εταιρία σουηδικού δικαίου Hybricon Bus Systems AB (στο εξής: Hybricon). Τρεις άλλες εταιρίες είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον συμμετοχής στον σχετικό διαγωνισμό, αλλά δεν έγιναν δεκτές στο στάδιο της υποβολής προσφορών.

26.      Με την από 14 Μαΐου 2018 απόφαση της δημοτικής επιχείρησης, η σύμβαση δεν ανατέθηκε στην Hybricon, αλλά στην έτερη προσφέρουσα εταιρία. Με ηλεκτρονικό μήνυμα, το οποίο η δημοτική επιχείρηση απέστειλε την ίδια ημέρα, στις 2.34 μ.μ., οι πέντε ενδιαφερόμενες εταιρίες ενημερώθηκαν για το αποτέλεσμα του διαγωνισμού (7).

27.      Το ανωτέρω μήνυμα ελήφθη για λογαριασμό της Hybricon από επιχειρησιακό διευθυντή, ο οποίος ήταν ο βασικός υπεύθυνος για την επικοινωνία με τη δημοτική επιχείρηση σε σχέση με την επίμαχη δημόσια σύμβαση. Λίγο αργότερα, το εν λόγω πρόσωπο απέστειλε μήνυμα στον OP, αναιρεσείοντα της κύριας δίκης, με τη σύσταση να πωλήσει τις μετοχές που κατείχε στην Hybricon. Ακολούθως, ο OP διαβίβασε την ίδια πληροφορία στον TK, αναιρεσείοντα της κύριας δίκης, ο οποίος κατείχε επίσης μετοχές στην ίδια εταιρία.

28.      Κατόπιν τούτου, στις 14 Μαΐου 2018, στις 2.37 μ.μ., ο TK έδωσε στο σουηδικό χρηματιστήριο εντολή για την πώληση 73 000 μετοχών της Hybricon. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 2.40 μ.μ., ο OP πώλησε επίσης 31 000 μετοχές της ίδιας εταιρίας.

29.      Την ίδια ημέρα, στις 3.22 μ.μ., η Hybricon εξέδωσε δελτίο Τύπου με το οποίο ανακοίνωσε ότι η δημόσια σύμβαση δεν της ανατέθηκε. Η δημοσιοποίηση της πληροφορίας αυτής προκάλεσε σημαντική πτώση της τιμής των μετοχών της Hybricon στο χρηματιστήριο. Ο OP και ο TK περιόρισαν, όμως, τις ζημίες τους χάρη στην πώληση των μετοχών τις οποίες κατείχαν.

30.      Λόγω των συναλλαγών αυτών, ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά του OP και του TK για κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών, η οποία απαγορεύεται από τον νόμο 1307 του 2016 περί κυρώσεων για την κατάχρηση αγοράς στην αγορά κινητών αξιών, το δε tingsrätt (πρωτοβάθμιο δικαστήριο, Σουηδία) καταδίκασε τον OP και τον TK, για το πλημμέλημα της εκμετάλλευσης προνομιακών πληροφοριών, σε στερητική της ελευθερίας ποινή με αναστολή και σε παροχή κοινωφελούς εργασίας. Το όφελος από τις αξιόποινες πράξεις, ήτοι 51 508 σουηδικές κορόνες (SEK) (8) και 146 536 SEK (9), κατασχέθηκε από την περιουσία του OP και από την περιουσία του TK, αντιστοίχως. Κατά το tingsrätt (πρωτοβάθμιο δικαστήριο), η πληροφορία ότι η σύμβαση δεν είχε ανατεθεί στην Hybricon ήταν προνομιακή πληροφορία λόγω του συγκεκριμένου χαρακτήρα της που αφορούσε άμεσα την εν λόγω εταιρία και μπορούσε να επηρεάσει τις τιμές των μετοχών. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορούσε να γίνει δεκτό ότι η πληροφορία είχε δημοσιοποιηθεί πριν από τη δημοσίευση του δελτίου Τύπου της Hybricon.

31.      Το hovrätt (δευτεροβάθμιο δικαστήριο, Σουηδία), ενώπιον του οποίου ασκήθηκε έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης, κατέληξε στην ίδια διαπίστωση με το tingsrätt (πρωτοβάθμιο δικαστήριο) και μετέβαλε μόνον την ποινή, επιβάλλοντας στον OP και TK, επιπλέον της ποινής με αναστολή, πρόστιμο 150 ημερήσιων μονάδων αντί της παροχής κοινωφελούς εργασίας.

32.      Ο OP και ο TK άσκησαν αναίρεση ενώπιον του Högsta domstolen (Ανωτάτου Δικαστηρίου) κατά της απόφασης του hovrätt (δευτεροβάθμιου δικαστηρίου). Με τις αιτήσεις αναιρέσεως ο OP και ο TK ζητούν να αθωωθούν και υποστηρίζουν ότι η πληροφορία σχετικά με τη μη ανάθεση της επίμαχης σύμβασης στην Hybricon έπαυσε να είναι προνομιακή λόγω της αποστολής της απόφασης ανάθεσης της σύμβασης από τον εκδότη της, εν προκειμένω της δημοτικής επιχείρησης, στους ενδιαφερόμενους αποδέκτες. Επομένως, η απόφαση κατέστη δημόσιο έγγραφο το οποίο δεν υπόκειται στο καθεστώς εμπιστευτικότητας, μεταξύ άλλων διότι, δυνάμει του σουηδικού δικαίου, η απόφαση είναι προσβάσιμη κατόπιν αιτήσεως κάθε ενδιαφερομένου.

33.      Αντιθέτως, ο Riksåklagaren (εισαγγελέας του Βασιλείου της Σουηδίας) ζήτησε να επικυρωθεί η απόφαση του hovrätt (δευτεροβάθμιου δικαστηρίου). Κατά τη γνώμη του, η απόφαση ανάθεσης της σύμβασης, έστω και αν κατέστη δημόσιο έγγραφο από τη στιγμή που εστάλη στους ενδιαφερόμενους αποδέκτες, υπέκειτο εντούτοις στο καθεστώς εμπιστευτικότητας που προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία. Ως εκ τούτου, παρέμενε προνομιακή πληροφορία έως τη δημοσίευση του ανακοινωθέντος Τύπου της Hybricon.

34.      Το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο) επέτρεψε την άσκηση αναιρέσεως.

35.      Το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο) εκτιμά ότι δεν μπορεί να συναχθεί από το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014 ότι κάθε πληροφορία που δεν δημοσιοποιήθηκε σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 17 του εν λόγω κανονισμού πρέπει να θεωρείται ως μη δημοσιοποιηθείσα. Ειδικότερα, κατά την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), οι προνομιακές πληροφορίες ενδέχεται να δημοσιοποιηθούν με τρόπο διαφορετικό από εκείνον της δημοσιοποίησης που περιγράφεται στο άρθρο 17, όπως παραδείγματος χάριν μέσω ενεργειών τρίτων. Επιπλέον, το Δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί επί των απαιτήσεων που πρέπει να πληρούνται προκειμένου μια πληροφορία να μη θεωρείται πλέον προνομιακή.

36.      Στο πλαίσιο αυτό, κρίνοντας ότι η απόφασή του εξαρτάται από την ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 17 του κανονισμού 596/2014, το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία περιήλθαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 26 Μαρτίου 2024:

«1)      Είναι αναγκαία η δημοσιοποίηση με τον τρόπο που προβλέπεται στο άρθρο 17 του κανονισμού [596/2014] προκειμένου να θεωρηθεί ότι οι πληροφορίες έχουν δημοσιοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού;

2)      Αν η δημοσιοποίηση μπορεί να γίνει με άλλο τρόπο, ποιες περιστάσεις πρέπει να ληφθούν υπόψη για να προσδιοριστεί κατά πόσον οι πληροφορίες θα πρέπει να θεωρηθεί ότι έχουν δημοσιοποιηθεί κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ[, του εν λόγω κανονισμού];»

37.      Κατά τη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου, γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν ο OP, ο TK, η Ελληνική, η Νορβηγική και η Πολωνική Κυβέρνηση, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δυνάμει του άρθρου 101, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο ζήτησε από το αιτούν δικαστήριο να του παράσχει ορισμένες διευκρινίσεις (10), αίτημα στο οποίο το αιτούν δικαστήριο ανταποκρίθηκε. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 3ης Απριλίου 2025, ο OP, ο TC, η Ελληνική και η Νορβηγική Κυβέρνηση, καθώς και η Επιτροπή, ανέπτυξαν προφορικά τις παρατηρήσεις τους και απάντησαν στις γραπτές και προφορικές ερωτήσεις του Δικαστηρίου.

IV.    Ανάλυση

38.      Τα δύο προδικαστικά ερωτήματα είναι αλληλένδετα στο μέτρο που αφορούν, πρωτίστως, την ερμηνεία του κριτηρίου ότι η επίμαχη πληροφορία πρέπει να «έχει δημοσιοποιηθεί», κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014.

Α.      Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος

39.      Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν, για να μπορεί να θεωρηθεί ότι μια πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, πρέπει να έχει προηγηθεί δημοσιοποίησή της όπως την εννοεί το άρθρο 17 του ίδιου κανονισμού.

40.      Επομένως, πρέπει να εξεταστεί η σύνδεση μεταξύ του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014 και, ειδικότερα, το περιεχόμενο της έννοιας της δημοσιοποίησης σε κάθε διάταξη (11).

41.      Αφενός, το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014 επιβάλλει σε κάθε εκδότη την υποχρέωση να «ενημερώνει το κοινό» όσο το δυνατόν συντομότερα σχετικά με προνομιακές πληροφορίες οι οποίες τον αφορούν άμεσα, ώστε να καθίσταται δυνατή ταχεία πρόσβαση στις πληροφορίες και στην πλήρη, ορθή και έγκαιρη αξιολόγηση των πληροφοριών από το «κοινό». Στο πλαίσιο αυτό, η ανωτέρω διάταξη, σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2016/1055, καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνεται αυτή η δημοσιοποίηση.

42.      Αφετέρου, η προϋπόθεση ότι η πληροφορία «δεν έχει δημοσιοποιηθεί» είναι η δεύτερη από τις τέσσερις προϋποθέσεις του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, οι οποίες πρέπει να πληρούνται σωρευτικώς προκειμένου η πληροφορία να χαρακτηριστεί ως «προνομιακή». Προς τούτο, η πληροφορία πρέπει επίσης να είναι «συγκεκριμένη», να αφορά, «άμεσα ή έμμεσα, έναν ή περισσότερους εκδότες ή ένα ή περισσότερα χρηματοπιστωτικά μέσα» και, «εάν δημοσιοποιούνταν», να «μπορούσε να επιδράσει σημαντικά στην τιμή των χρηματοπιστωτικών μέσων που αφορά ή στην τιμή των συνδεομένων με αυτά παράγωγων χρηματοπιστωτικών μέσων». Τέτοια προνομιακή πληροφορία μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο «κατάχρησης» κατά την έννοια του άρθρου 8 του κανονισμού αυτού, η οποία απαγορεύεται από το άρθρο 14, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού και τιμωρείται με διοικητική κύρωση δυνάμει του άρθρου 30, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, αυτού, ακόμη και με ποινική κύρωση, δυνάμει των εθνικών διατάξεων περί μεταφοράς της οδηγίας 2014/57.

43.      Όπως αναγνωρίζουν όλοι οι μετέχοντες στη διαδικασία, η έννοια της πληροφορίας που «έχει δημοσιοποιηθεί» δεν παραπέμπει στο δίκαιο των κρατών μελών. Πρόκειται, συνεπώς, για αυτοτελή έννοια του ενωσιακού δικαίου, η οποία πρέπει να ερμηνεύεται ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη μέλη (12).

44.      Το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεν παραπέμπει ρητώς στο άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014, ούτε διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο η πληροφορία μπορεί να «έχει δημοσιοποιηθεί» ώστε να απολέσει τον προνομιακό χαρακτήρα της. Τούτο υποδηλώνει ότι ο ειδικός τρόπος δημοσιοποίησης προνομιακών πληροφοριών από τον εκδότη χρηματοπιστωτικών μέσων ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 17, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού δεν είναι ο μοναδικός τρόπος δημοσιοποίησής τους.

45.      Ομοίως, το γεγονός και μόνον ότι οι ως άνω διατάξεις αναφέρονται σε πληροφορία που «έχει δημοσιοποιηθεί», καθώς και στην υποχρέωση κάθε εκδότη να «ενημερώνει το κοινό», αλλά και τον τρόπο ενημέρωσης του κοινού σχετικά με (προνομιακές) πληροφορίες, αντιστοίχως, δεν αρκεί για να γίνει δεκτό ότι οι διατάξεις αυτές πρέπει να ερμηνευθούν με τον ίδιο τρόπο. Αντιθέτως, μολονότι, στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, η έλλειψη δημοσιότητας είναι συστατικό στοιχείο της ύπαρξης «προνομιακής» πληροφορίας, το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014 προϋποθέτει ότι οι πληροφορίες που πρέπει να δημοσιοποιηθούν είναι ήδη «προνομιακές». Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο των διατάξεων αυτών, η έννοια της «δημοσιοποίησης» δεν έχει κατ’ ανάγκην το ίδιο περιεχόμενο.

46.      Το ανωτέρω συμπέρασμα επιρρωννύεται από τη γραμματική, και δη γλωσσική, τη συστηματική και την τελολογική ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 17 του κανονισμού 596/2014.

47.      Κατά πρώτον, μολονότι σε ορισμένες γλωσσικές αποδόσεις η διατύπωση των δύο διατάξεων είναι παρόμοια ως προς το συγκεκριμένο σημείο (13), εντούτοις δεν συμβαίνει το ίδιο με πλείονες άλλες γλωσσικές αποδόσεις, περιλαμβανομένης της απόδοσης στη σουηδική γλώσσα. Σε αυτές γίνεται σαφέστερη διαφοροποίηση μεταξύ, αφενός, της πληροφορίας που δεν είναι (ακόμη) δημόσια, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, και, αφετέρου, της (ειδικής) πράξης δημοσιότητας προνομιακών πληροφοριών στην οποία προβαίνει ο εκδότης, όπως απαιτείται από το άρθρο 17 του εν λόγω κανονισμού (14).

48.      Εντούτοις, η διατύπωση που χρησιμοποιείται σε μία από τις γλωσσικές αποδόσεις διάταξης του δικαίου της Ένωσης δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική βάση για την ερμηνεία της διάταξης, ούτε μπορεί να της αναγνωρισθεί, προς τον σκοπό αυτόν, υπεροχή έναντι των λοιπών γλωσσικών αποδόσεων. Κατά πάγια νομολογία, οι διατάξεις του ενωσιακού δικαίου πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται κατά ομοιόμορφο τρόπο με βάση τις αποδόσεις τους σε όλες τις γλώσσες της Ένωσης. Σε περίπτωση διάστασης μεταξύ των αποδόσεων μιας ρύθμισης του ενωσιακού δικαίου στις διάφορες γλώσσες, η επίμαχη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται βάσει της όλης οικονομίας και του σκοπού που επιδιώκεται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (15).

49.      Κατά δεύτερον, όπως επισημαίνεται στις αιτιολογικές του σκέψεις 23 και 24, σκοπός του κανονισμού 596/2014 είναι η προστασία της ακεραιότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, η οποία βασίζεται στη διαβεβαίωση ότι οι επενδυτές έχουν ισότιμη μεταχείριση και προστατεύονται από την κατάχρηση «προνομιακών πληροφοριών» (16).

50.      Προς επίτευξη του σκοπού αυτού, ο κανονισμός 596/2014 προβλέπει κατ’ ουσίαν δύο συμπληρωματικά μέσα. Αφενός, στο πλαίσιο του κατασταλτικού σκέλους στο οποίο είναι αφιερωμένο το δεύτερο κεφάλαιό του, που τιτλοφορείται «Προνομιακές πληροφορίες, κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών, παράνομη ανακοίνωση προνομιακών πληροφοριών και χειραγώγηση της αγοράς» και περιλαμβάνει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, ορισμένες παράνομες πρακτικές, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως «κατάχρηση αγοράς», επισύρουν διοικητική ή ποινική κύρωση. Αφετέρου, στο πλαίσιο του προληπτικού σκέλους του κανονισμού, το οποίο αποτελεί το αντικείμενο του τρίτου κεφαλαίου του, που επιγράφεται «Απαιτήσεις δημοσιοποίησης», προβλέπονται και οι υποχρεώσεις γνωστοποίησης και ενημέρωσης τις οποίες υπέχει ειδικότερα ο εκδότης κινητών αξιών, περιλαμβανομένης εκείνης του άρθρου 17, παράγραφος 1, προκειμένου να διασφαλίζεται, μεταξύ άλλων, «ταχεία και πλήρης» πρόσβαση του «κοινού» σε «προνομιακές πληροφορίες».

51.      Επομένως, η υποχρέωση την οποία υπέχει ο εκδότης από το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014, να γνωστοποιήσει τέτοια πληροφορία δεν εντάσσεται στο πλαίσιο του κατασταλτικού σκέλους, αλλά επιδιώκει αποκλειστικώς και μόνον προληπτικό σκοπό. Αυτός είναι ο λόγος που η διάταξη ρυθμίζει λεπτομερώς, σε συνδυασμό με τις επιταγές του άρθρου 2, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2016/1055, με ποιον τρόπο ο εκδότης οφείλει να προχωρήσει στη γνωστοποίηση, ώστε να παρέχεται «σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό» (17) ευχερής πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες, ακριβώς λόγω του προνομιακού χαρακτήρα που έχουν ήδη πριν από τη γνωστοποίησή τους.

52.      Αντιθέτως, κατά την αιτιολογική σκέψη 23 του κανονισμού 596/2014, σκοπός του κατασταλτικού σκέλους είναι να τιμωρείται η «άντληση αθέμιτου πλεονεκτήματος χάρη στις προνομιακές πληροφορίες εις βάρος τρίτων οι οποίοι δεν έχουν γνώση των πληροφοριών αυτών και, κατά συνέπεια, η υπονόμευση της ακεραιότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και της εμπιστοσύνης των επενδυτών» (18). Με άλλα λόγια, το αθέμιτο πλεονέκτημα έγκειται στο γεγονός ότι ο κάτοχος των προνομιακών πληροφοριών διαθέτει κρίσιμες πληροφορίες για τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων οι οποίες δεν είναι στη διάθεση άλλων προσώπων, μεταξύ άλλων δυνητικών επενδυτών που δεν (είναι σε θέση να) γνωρίζουν τις πληροφορίες (19).

53.      Συνεπώς, συμπεραίνω ότι ο κύκλος των προσώπων που αφορά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεν είναι κατ’ ανάγκην ο ίδιος με εκείνον τον οποίο αφορά το άρθρο 17 του κανονισμού 596/2014. Συγκεκριμένα, ενώ η δεύτερη διάταξη, ερμηνευόμενη σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2016/1055, αφορά τη γνωστοποίηση (εξακριβωμένα) εμπιστευτικών πληροφοριών σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό, σκοπός της πρώτης διάταξης είναι να εξακριβωθεί η ύπαρξη τέτοιας εμπιστευτικής πληροφορίας προκειμένου να αξιολογηθεί η ευθύνη, ενδεχομένως ποινική, προσώπου που κατηγορείται για «κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας», κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 1, και του άρθρου 14, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, ήτοι λόγω αδικήματος που θίγει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

54.      Κατά τρίτον, λαμβανομένου υπόψη του κατασταλτικού σκοπού του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, εκτιμώ ότι η έννοια της πληροφορίας που «έχει δημοσιοποιηθεί», η οποία συνεπάγεται την απώλεια του προνομιακού χαρακτήρα της πληροφορίας, πρέπει να ερμηνεύεται στενά με γνώμονα τους σκοπούς που επιδιώκονται από τον κανονισμό και, ιδίως, από το κατασταλτικό σκέλος του.

55.      Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι τόσο οι εν στενή εννοία ποινικές κυρώσεις, όπως η επιβληθείσα στην υπόθεση της κύριας δίκης (20), όσο και οι κατασταλτικού χαρακτήρα διοικητικές κυρώσεις οι οποίες έχουν υψηλό βαθμό αυστηρότητας πρέπει να χαρακτηρίζονται ως ποινικές κυρώσεις κατά την έννοια των άρθρων 48 έως 50 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης). Ειδικότερα, το ανώτατο ύψος της διοικητικής κύρωσης που πρέπει να επιβάλλεται στα φυσικά ή νομικά πρόσωπα λόγω παράβασης της προβλεπόμενης στο άρθρο 14, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014 απαγόρευσης κατάχρησης προνομιακής πληροφορίας, καθώς και η απαίτηση το ανώτατο αυτό ποσό πρέπει να ανέρχεται «έως και στο τριπλάσιο του ποσού των κερδών που αποκτήθηκαν ή των ζημιών που αποφεύχθηκαν» (21), αρκούν για τον χαρακτηρισμό τέτοιων κυρώσεων ως ποινικών (22). Επομένως, τέτοιες κυρώσεις δεν αποσκοπούν μόνον στην αποκατάσταση ζημίας, αλλά και στην καταστολή ορισμένων συμπεριφορών (23). Ως εκ τούτου, έχει επίσης εφαρμογή η αρχή nullum crimen, nulla poena sine lege, η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 49, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του Χάρτη. Η εν λόγω αρχή επιτάσσει να καθορίζονται σαφώς από τον νόμο οι αξιόποινες πράξεις και οι ποινές τις οποίες επισύρουν, ώστε ο πολίτης να έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει, με βάση το γράμμα της σχετικής διάταξης και, εν ανάγκη, χάρη στην ερμηνεία της από τα δικαστήρια, ποιες πράξεις ή παραλείψεις στοιχειοθετούν την ποινική ευθύνη του (24).

56.      Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, κατά τις αιτιολογικές σκέψεις 23 και 24 του κανονισμού 596/2014, το κοινό του οποίου η προστασία επιδιώκεται με το κατασταλτικό σκέλος του κανονισμού είναι διαφορετικό από το κοινό που καλύπτεται από το προληπτικό σκέλος του. Πράγματι, ενώ το προληπτικό σκέλος στοχεύει στο ευρύτερο κοινό προκειμένου να εξασφαλίζεται η ενημέρωσή του για την ύπαρξη (ήδη χαρακτηρισμένων ως) προνομιακών πληροφοριών, ο σκοπός του κατασταλτικού σκέλους συνίσταται στον κολασμό της κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών η οποία θίγει την εμπιστοσύνη των επενδυτών (βλ. σημεία 49 και 52 των παρουσών προτάσεων).

57.      Ο σκοπός της ειδικής προστασίας της εμπιστοσύνης των επενδυτών ερείδεται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 7, παράγραφος 4, του κανονισμού 596/2014, στο οποίο προβλέπεται το τέταρτο κριτήριο που αποτελεί συστατικό στοιχείο της έννοιας της «προνομιακής πληροφορίας», ήτοι η πιθανότητα να «επιδράσει στην τιμή χρηματοπιστωτικών μέσων». Συγκεκριμένα, τέτοια πιθανότητα συντρέχει μόνον όταν «ένας συνετός επενδυτής θα αξιολογούσε [τέτοια πληροφορία] κατά τη λήψη των επενδυτικών αποφάσεών του» (25). Στην αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού 596/2014 διευκρινίζεται συναφώς, μεταξύ άλλων, ότι «συνετοί επενδυτές βασίζουν τις επενδυτικές αποφάσεις τους σε πληροφορίες που τους είναι ήδη διαθέσιμες, δηλαδή σε εκ των προτέρων διαθέσιμες πληροφορίες» (26). Επιπλέον, κατά την ίδια αιτιολογική σκέψη, ο συνετός χαρακτήρας τέτοιας επενδυτικής απόφασης εκτιμάται σε σχέση με «τον αναμενόμενο αντίκτυπο των πληροφοριών βάσει των συνολικών δραστηριοτήτων του σχετικού εκδότη, την αξιοπιστία της πηγής πληροφοριών και τυχόν άλλες μεταβλητές της αγοράς που ενδέχεται να επηρεάσουν τα χρηματοπιστωτικά μέσα […] στις δεδομένες περιστάσεις».

58.      Ως εκ τούτου, εάν ο χαρακτηρισμός πληροφοριών ως προνομιακών εξαρτάται από την υποθετική συνετή επενδυτική απόφαση που μπορεί να ληφθεί βάσει αυτών, συμπεραίνω ότι το κοινό του οποίου η προστασία επιδιώκεται με το κατασταλτικό σκέλος του κανονισμού 596/2014 είναι οι συνετοί επενδυτές.

59.      Επομένως, σκοπός του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014 είναι η αποτροπή της ασύμμετρης πρόσβασης διαφόρων συνετών επενδυτών στις πληροφορίες (27). Αντιστρόφως, ο σκοπός αυτός δεν κατατείνει στην προστασία των ασύνετων επενδυτών, ήτοι εκείνων που δεν συμπεριφέρονται ούτε ενημερώνονται με την ίδια επιμέλεια όπως ένας συνετός επενδυτής, υπό το πρίσμα των κριτηρίων που μνημονεύθηκαν στο σημείο 56 των παρουσών προτάσεων.

60.      Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν δικαιολογείται να εξαρτάται η (ενδεχομένως ποινική) ευθύνη για την «κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας» από την υπό ευρεία έννοια δημοσιοποίηση των επίμαχων πληροφοριών, στην οποία αναφέρεται το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014. Και τούτο διότι η ως άνω διάταξη, σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2016/1055, στοχεύει ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό, αντιθέτως προς το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού, στο οποίο, επιπλέον, η έννοια της δημοσιοποίησης προσδιορίζεται αρνητικά («δεν έχει δημοσιοποιηθεί»). Εξάλλου είναι άνευ σημασίας, για το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014, αν τα μέλη του ευρύτερου αυτού κοινού διαθέτουν ορισμένες ιδιότητες ή επιδεικνύουν επαρκή βαθμό επιμέλειας ώστε να μπορούν να έχουν όντως πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μου, τυχόν διασταλτική προσέγγιση, βασισμένη στην εν ευρεία εννοία δημοσιοποίηση, δεν συνάδει ούτε με την ανάγκη να ερμηνεύεται στενά η έννοια της πληροφορίας που (δεν) «έχει δημοσιοποιηθεί», κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού, ούτε με την ασφάλεια δίκαιου την οποία επιβάλλει η αρχή nullum crimen, nulla poena sine lege (βλ. σημείο 54 των παρουσών προτάσεων).

61.      Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι μια πληροφορία πρέπει να θεωρείται ότι «έχει δημοσιοποιηθεί», κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, όταν είναι γνωστή ή προσβάσιμη σε συνετό επενδυτή ο οποίος ενεργεί με την απαιτούμενη επιμέλεια, έστω και αν δεν έχει προηγηθεί καμία γνωστοποίηση σε ευρύτερο κοινό, κατά την έννοια του άρθρου 17 του ίδιου κανονισμού.

62.      Συνεπώς, κατά τη γνώμη μου, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί αρνητική απάντηση. Η έννοια της πληροφορίας που δεν «έχει δημοσιοποιηθεί», κατά τη διατύπωση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, δεν ορίζεται μόνον ως μη δημοσιοποίηση κατά την έννοια του άρθρου 17 του ίδιου κανονισμού, καθότι η δημοσιότητα αυτή μπορεί να επέλθει και με άλλους τρόπους (28).

63.      Θα εξετάσω, εν συνεχεία, το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα.

Β.      Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος

1.      Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

64.      Σε περίπτωση που οι πληροφορίες μπορούν να δημοσιοποιηθούν με τρόπο διαφορετικό από τον προβλεπόμενο στο άρθρο 17 του κανονισμού 596/2014, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινίσει ποιες περιστάσεις πρέπει να ληφθούν υπόψη προκειμένου να κριθεί αν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η επίμαχη πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014.

65.      Κατά τη γνώμη μου, το παρόν προδικαστικό ερώτημα πρέπει να εξεταστεί σε δύο στάδια.

66.      Κατ’ αρχάς, πρέπει να προσδιοριστεί ο βαθμός δημοσιότητας ή προσβασιμότητας που απαιτείται, από την άποψη των ενδιαφερόμενων αποδεκτών, προκειμένου να μπορεί να θεωρηθεί ότι μια πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014 (βλ. υπό 2).

67.      Ακολούθως, υπό το πρίσμα των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, πρέπει να διερευνηθούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η δημοσιότητα ή η προσβασιμότητα μπορεί να συναχθεί από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης (βλ. υπό 3).

2.      Επί του βαθμού δημοσιότητας ή προσβασιμότητας που απαιτείται, από την άποψη των επενδυτών, προκειμένου να θεωρηθεί ότι μια πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί»

68.      Προκειμένου να εξακριβωθεί ο απαιτούμενος βαθμός δημοσιότητας ή προσβασιμότητας, από την άποψη των ενδιαφερόμενων αποδεκτών, εκτιμώ ότι πρέπει να ληφθούν εκ νέου υπόψη, μεταξύ άλλων, οι σκοποί τους οποίους επιδιώκει ο νομοθέτης της Ένωσης καθώς και το σχετικό κανονιστικό πλαίσιο.

69.      Κατά πρώτον, υπενθυμίζω τα όσα εξέθεσα στα σημεία 50 επ. των παρουσών προτάσεων, δηλαδή ότι η πληροφορία την οποία μπορεί να γνωρίζει ή να ανακαλύψει συνετός επενδυτής πρέπει να γίνεται δεκτό ότι «έχει δημοσιοποιηθεί» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014. Ειδικότερα, το ζήτημα του αν δυνητικός επενδυτής είναι όντως σε θέση να έχει πρόσβαση στην επίμαχη πληροφορία εξαρτάται από τον ειδικότερο χαρακτηρισμό των ιδιοτήτων του, όπως περιγράφηκαν στα σημεία 56 έως 58 των παρουσών προτάσεων. Συναφώς, συμπεραίνω ότι επενδυτές οι οποίοι δεν διαθέτουν τις εν λόγω ιδιότητες και δεν επιδεικνύουν τον απαιτούμενο βαθμό επιμέλειας δεν πρέπει να τυγχάνουν προστασίας, λαμβανομένου υπόψη του σκοπού της ίσης πρόσβασης σε πληροφορίες προκειμένου να διασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ επενδυτών στις χρηματοπιστωτικές αγορές (29).

70.      Κατά δεύτερον, το ανωτέρω συμπέρασμα επιβεβαιώνεται από την αιτιολογική σκέψη 28 του κανονισμού 596/2014. Από αυτήν προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι «έρευνες και εκτιμήσεις οι οποίες βασίζονται σε δεδομένα που έχουν δημοσιοποιηθεί» δεν θα πρέπει να θεωρούνται προνομιακές πληροφορίες. Ομοίως, «το γεγονός και μόνον ότι μια συναλλαγή διενεργείται βάσει ερευνών ή εκτιμήσεων» δεν θα πρέπει επίσης να θεωρείται ότι συνιστά κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών. Αντιθέτως, όταν «η δημοσιοποίηση ή διανομή των πληροφοριών αποτελεί πάγια προσδοκία της αγοράς και όταν τέτοια δημοσιοποίηση ή διανομή συμβάλλει στη διαδικασία διαμόρφωσης της τιμής των χρηματοπιστωτικών μέσων, ή όταν οι πληροφορίες περιέχουν εκτιμήσεις αναγνωρισμένου σχολιαστή της αγοράς ή φορέα, οι οποίες είναι δυνατόν να επηρεάσουν τις τιμές των σχετικών χρηματοπιστωτικών προϊόντων, οι πληροφορίες ενδέχεται να συνιστούν προνομιακές πληροφορίες». Στην ίδια αιτιολογική σκέψη, επισημαίνεται ότι «[ο]ι συμμετέχοντες στην αγορά πρέπει […] να εξετάζουν τον βαθμό στον οποίο οι πληροφορίες δεν είναι δημόσιες και την ενδεχόμενη επίδραση στα χρηματοπιστωτικά μέσα εάν διενεργήσουν συναλλαγές βάσει αυτών πριν από τη δημοσίευση ή διανομή τους, ώστε να συναγάγουν εάν θα διενεργούσαν συναλλαγές βάσει προνομιακών πληροφοριών» (30).

71.      Επομένως, ο νομοθέτης της Ένωσης εκτιμά, αφενός, ότι πληροφορίες οι οποίες μπορούν να ανακαλυφθούν μέσω ερευνών βάσει δεδομένων που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν πρέπει, κατ’ αρχήν, να χαρακτηρίζονται ως προνομιακές πληροφορίες και, αφετέρου, ότι απόκειται στους φορείς της αγοράς να εξετάζουν –με την απαιτούμενη επιμέλεια– το περιεχόμενο των πληροφοριών αυτών, καθώς και την ενδεχόμενη επίδρασή τους στα χρηματοπιστωτικά μέσα που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών. Κατά συνέπεια, αντιστρόφως, το γεγονός και μόνον ότι η πρόσβαση στις πληροφορίες απαιτεί κάποια προσπάθεια ή έρευνες εκ μέρους του ενδιαφερομένου δεν είναι ικανό να αποκλείσει τον χαρακτηρισμό της πληροφορίας ως πληροφορίας «που έχει δημοσιοποιηθεί» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014. Αντιθέτως, ο χαρακτηρισμός της πληροφορίας ως πληροφορίας που «έχει δημοσιοποιηθεί» προφανώς εξαρτάται από το αν, και υπό ποιες προϋποθέσεις, ο ενδιαφερόμενος, ως συνετός φορέας της αγοράς που επιδεικνύει τη συνήθη επιμέλεια, είναι όντως σε θέση να έχει πρόσβαση σε αυτήν, ώστε να υπερκεραστεί ενδεχόμενη ασυμμετρία στην ενημέρωση των δυνητικών επενδυτών, την οποία ο κανονισμός 596/2014 επιδιώκει να αποφύγει.

72.      Τέλος, κατά τρίτον, το συμπέρασμα ότι ο επενδυτής που πρέπει να τυγχάνει προστασίας, κατά τον κανονισμό 596/2014, ιδίως δε κατά το κατασταλτικό σκέλος του, είναι ο συνετός επενδυτής που επιδεικνύει τη συνήθη επιμέλεια, και όχι το ευρύτερο κοινό, επιρρωννύεται έμμεσα από το προσωπικό πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 596/2014. Η διάταξη αυτή διακρίνει μεταξύ διαφόρων κατηγοριών προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες οι οποίες μπορούν να γίνουν αντικείμενο κατάχρησης κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 1.

73.      Συγκεκριμένα, ο κύκλος των προσώπων που, κατά το άρθρο 8, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, στοιχεία αʹ έως δʹ, του κανονισμού 596/2014 (31), κατέχουν προνομιακές πληροφορίες και έχουν τη δυνατότητα να προβούν σε (απαγορευμένη) κατάχρηση, δηλαδή οι καλούμενοι «πρωτεύοντες» κάτοχοι προνομιακών πληροφοριών, διευρύνεται στο δεύτερο εδάφιο της ίδιας παραγράφου 4 με τη συμπερίληψη κάθε άλλου προσώπου που κατέχει προνομιακή πληροφορία, «εφόσον το πρόσωπο αυτό γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει ότι πρόκειται για προνομιακή πληροφορία», δηλαδή με τους καλούμενους «δευτερεύοντες» κατόχους προνομιακών πληροφοριών (32). Επομένως, ενώ οι «πρωτεύοντες» κάτοχοι προνομιακών πληροφοριών κατέχουν προνομιακή πληροφορία λόγω ιδιαίτερης δραστηριότητας ή συμπεριφοράς που τους διαφοροποιεί από άλλους επενδυτές, οι «δευτερεύοντες» κάτοχοι προνομιακών πληροφοριών αποκτούν την ιδιότητα του κατόχου προνομιακών πληροφοριών μόνον εφόσον αποδεδειγμένα γνωρίζουν την ύπαρξη προνομιακής πληροφορίας ή εφόσον η γνώση της ύπαρξής της δεν είναι επιλήψιμη, δηλαδή οφειλόμενη σε μη επιμελή συμπεριφορά.

74.      Από τα ανωτέρω συμπεραίνω ότι ο βαθμός δημοσιότητας ή προσβασιμότητας, προκειμένου να θεωρηθεί ότι μια πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί», κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014, εξετάζεται από την άποψη του συνετού επενδυτή ο οποίος επιδεικνύει συνήθη επιμέλεια.

3.      Επί των κριτηρίων και των συγκεκριμένων περιστάσεων που πρέπει να ληφθούν υπόψη προκειμένου να εξακριβωθεί αν μια πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί»

75.      Οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί, βάσει των προαναφερθέντων κριτηρίων, να διαπιστωθεί ότι η φερόμενη ως προνομιακή πληροφορία έχει όντως δημοσιοποιηθεί πρέπει να αξιολογηθούν υπό το πρίσμα των ιδιαίτερων περιστάσεων της διαφοράς της κύριας δίκης, εξέταση η οποία εμπίπτει στην εξουσία και την αρμοδιότητα του αιτούντος δικαστηρίου. Κατά τη γνώμη μου, με γνώμονα την προστασία της ασφάλειας δικαίου και του τεκμηρίου αθωότητας και λαμβανομένων υπόψη των σοβαρών συνεπειών της στοιχειοθέτησης της κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών, η συνδρομή των κριτηρίων πρέπει να μπορεί να ελεγχθεί ευχερώς τόσο από τους ενδιαφερομένους όσο και από τις αρχές και τα δικαστήρια. Προς τούτο, όπως προεκτέθηκε στα σημεία 68 έως 74 των παρουσών προτάσεων, το δίκαιο της Ένωσης επιτάσσει να λαμβάνεται υπόψη ο συνετός επενδυτής ο οποίος επιδεικνύει τη συνήθη επιμέλεια. Αντιθέτως, η εξέταση του αν τα ανωτέρω κριτήρια πληρούνται σε συγκεκριμένη περίπτωση απόκειται, κατά βάση, στις εθνικές αρχές και στα εθνικά δικαστήρια.

76.      Επ’ αυτού, αντιθέτως προς τα όσα υποστηρίζουν ο TK και ο OP, εκτιμώ ότι η ευχέρεια και μόνον κάθε επενδυτή να αποκτήσει πληροφορίες οι οποίες χαρακτηρίζονται τυπικώς ως πληροφορίες που «έχουν δημοσιοποιηθεί», από την εθνική νομοθεσία περί ελευθερίας ενημέρωσης, όπως ο TF ή ο νόμος περί δημοσιότητας και περί εμπιστευτικότητας, για τον λόγο ότι τηρούνται από τις δημόσιες αρχές και η πρόσβαση σε αυτές είναι δυνατή κατόπιν αιτήσεως, δεν αρκεί για να γίνει δεκτό ότι πρόκειται για πληροφορίες που «έχουν δημοσιοποιηθεί» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014. Πράγματι, όπως ισχύει και για το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) 1049/2001 (33), αφενός, η άσκηση του εν λόγω δικαιώματος προϋποθέτει, βάσει του άρθρου 4 του κεφαλαίου 6 του TF, την υποβολή ρητής αίτησης στις αρμόδιες αρχές, και, αφετέρου, η αίτηση μπορεί να απορριφθεί κατ’ επίκληση εξαιρέσεων, όπως οι περιορισμοί και τα κριτήρια του καθεστώτος εμπιστευτικότητας που προβλέπονται στο άρθρο 2 του κεφαλαίου 2 του TF, καθώς και στο άρθρο 3, δεύτερο εδάφιο, του κεφαλαίου 19 και στο άρθρο 16 του κεφαλαίου 31 του νόμου περί δημοσιότητας και περί εμπιστευτικότητας. Τέτοιοι περιορισμοί και κριτήρια όμως ενδέχεται να προσκρούουν τόσο στην έννοια της δημοσιοποίησης κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014 όσο και στον σκοπό του κατασταλτικού σκέλους του, το οποίο κατατείνει στην προστασία της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

77.      Εξάλλου, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της συγκυρίας υπό την οποία γνωστοποιούνται οι κρίσιμες πληροφορίες, όπως είναι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η λήψη και η δημοσιοποίηση απόφασης ανάθεσης δημόσιας σύμβασης, κατ’ εφαρμογήν του νόμου 1145 του 2016 περί δημόσιων συμβάσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, το σύνολο των μετεχόντων στη διαδικασία του διαγωνισμού και των προσώπων που εκδήλωσαν (ή είχαν την πρόθεση να εκδηλώσουν) ενδιαφέρον να πληροφορηθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής συγκροτεί ένα ευάριθμο ενδιαφερόμενο κοινό, για το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι, κατά τεκμήριο, αποτελείται από δυνητικούς συνετούς επενδυτές που ενεργούν επιδεικνύοντας την απαιτούμενη επιμέλεια. Και τούτο διότι αυτοί οι μετέχοντες στη διαδικασία και οι εκδηλώσαντες ενδιαφέρον είναι πολύ πιθανό να πραγματοποιήσουν επενδύσεις αναλόγως του αποτελέσματος της οικείας διαδικασίας.

78.      Η εφαρμοστέα σουηδική νομοθεσία βασίζεται στην παραδοχή αυτή, καθόσον προβλέπει τη δημοσιοποίηση σε δύο στάδια προς τους ενδιαφερόμενους φορείς της αγοράς. Συγκεκριμένα, αφενός, δυνάμει του άρθρου 12, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίοδος, του κεφαλαίου 12 του νόμου 1145 του 2016 περί δημοσίων συμβάσεων, η αναθέτουσα αρχή κοινοποιεί εγγράφως, το συντομότερο δυνατόν, στους υποψηφίους και στους προσφέροντες τις αποφάσεις περί ανάθεσης σύμβασης ή σύναψης συμφωνίας-πλαισίου. Αφετέρου, κατά το άρθρο 7, πρώτο εδάφιο, του κεφαλαίου 19 του ίδιου νόμου, τέτοια απόφαση πρέπει να δημοσιεύεται σε ανακοίνωση με το αποτέλεσμα της διαδικασίας υποβολής προσφορών το αργότερο 30 ημέρες μετά τη σύναψη της σχετικής σύμβασης ή της συμφωνίας-πλαισίου.

79.      Πάντως, κατά τη γνώμη μου, περιορισμένη δημοσιοποίηση, όπως η προβλεπόμενη στο άρθρο 12, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίοδος, του κεφαλαίου 12 του νόμου 1145 του 2016 περί δημοσίων συμβάσεων, στους υποψηφίους, τους προσφέροντες και, ενδεχομένως, άλλα πρόσωπα τα οποία εκδήλωσαν ενδιαφέρον να παρακολουθήσουν τη διαδικασία υποβολής προσφορών, κατ’ αρχήν, δεν αρκεί προκειμένου η επίμαχη πληροφορία να «έχει δημοσιοποιηθεί» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014. Όπως προκύπτει από το άρθρο 7, πρώτο εδάφιο, του κεφαλαίου 19 του εθνικού αυτού νόμου, ο ίδιος ο Σουηδός νομοθέτης φαίνεται ότι εκτιμά ότι υπάρχουν και άλλοι ενδιαφερόμενοι, περιλαμβανομένων εκείνων που παρακολουθούν τις ανακοινώσεις του αποτελέσματος της διαδικασίας υποβολής προσφορών. Υπό τέτοιες συνθήκες, τα πρόσωπα στα οποία κοινοποιήθηκε αμέσως η απόφαση ανάθεσης της σύμβασης, πριν από τη δημοσίευση τέτοιας ανακοίνωσης, θα μπορούσαν ακόμη και να χαρακτηριστούν «δευτερεύοντες» κάτοχοι προνομιακών πληροφοριών, βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 596/2014, οι οποίοι ενδέχεται (να αποπειραθούν) να προβούν σε (απαγορευμένη) κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών ή να δημοσιοποιήσουν παρανόμως προνομιακές πληροφορίες, κατά την έννοια του άρθρου 14, στοιχεία αʹ ή γʹ, του ίδιου κανονισμού. Επομένως, έστω και αν γίνει δεκτό ότι, συγχρόνως με την αποστολή στις πέντε προσφέρουσες εταιρίες, η απόφαση ανάθεσης κοινοποιήθηκε σε 22 άλλα πρόσωπα τα οποία είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον να παρακολουθήσουν τη διαδικασία υποβολής προσφορών, όπερ δεν αποδεικνύεται από τις πληροφορίες που διαβίβασαν το αιτούν δικαστήριο και οι μετέχοντες στη διαδικασία, η προϋπόθεση της «δημοσιοποίησης», κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του ως άνω κανονισμού, δεν πληρούται κατ’ ανάγκην.

80.      Αντιθέτως, η δημοσίευση του αποτελέσματος της διαδικασίας υποβολής προσφορών μέσω ανακοίνωσης, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 7, πρώτο εδάφιο, του κεφαλαίου 19 του νόμου 1145 του 2016, φαίνεται ότι αρκεί σε μεγάλο βαθμό για την ενημέρωση κάθε δυνητικού συνετού επενδυτή ο οποίος επιδεικνύει συνήθη επιμέλεια. Συγκεκριμένα, μπορεί να αναμένεται ότι τέτοιος ενδιαφερόμενος επενδυτής παρακολουθεί τακτικά τέτοιες δημοσιεύσεις οι οποίες μπορούν να ασκήσουν επιρροή στις επενδυτικές αποφάσεις του. Η προεκτεθείσα προσέγγιση είναι συμβατή με τα δικαιώματα άμυνας και το τεκμήριο αθωότητας που κατοχυρώνονται στο άρθρο 48 του Χάρτη, δεδομένου ότι παρέχει, τόσο στις αρχές και τα δικαστήρια όσο και στα πρόσωπα κατά των οποίων μπορούν να ασκηθούν διώξεις, ενδεχομένως ποινικές (34), τη δυνατότητα να εκτιμήσουν αν η επίμαχη πράξη δημοσιοποίησης είχε τον απαιτούμενο βαθμό δημοσιότητας.

81.      Η ανωτέρω εκτίμηση είναι ανεξάρτητη από το αν, και σε ποιο μέτρο, η δημοσίευση τέτοιας ανακοίνωσης πληροί επίσης τις προϋποθέσεις της δημοσιοποίησης από τον εκδότη κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 596/2014, και δη την υποχρέωση ταχείας και πλήρους ενημέρωσης, ζήτημα το οποίο δεν εξετάζεται εν προκειμένω. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά το αν το ανακοινωθέν Τύπου της Hybricon της 14 Μαΐου 2018, το οποίο είναι μεταγενέστερο των εικαζόμενων πράξεων κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών, πληροί τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις ή αν, τουλάχιστον, είχε ως συνέπεια οι πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν να απολέσουν τον χαρακτήρα προνομιακών πληροφοριών κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού. Εντούτοις, δημοσιοποίηση κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, του ως άνω κανονισμού αρκεί για την πλήρωση της προϋπόθεσης δημοσιοποίησης που απαιτείται από το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού.

82.      Εν πάση περιπτώσει, απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει, υπό το πρίσμα των περιστάσεων της υπόθεσης της κύριας δίκης, αν, κατά τον χρόνο τέλεσης των εικαζόμενων πράξεων κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών, επιτεύχθηκε ο απαιτούμενος βαθμός δημοσιοποίησης από την άποψη του δυνητικού συνετού επενδυτή ο οποίος επιδεικνύει συνήθη επιμέλεια, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 596/2014.

V.      Πρόταση

83.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Högsta domtolen (Ανώτατο Δικαστήριο, Σουηδία) ως εξής:

Το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την κατάχρηση της αγοράς (κανονισμός για την κατάχρηση της αγοράς) και την κατάργηση της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 2003/124/ΕΚ, 2003/125/ΕΚ και 2004/72/ΕΚ, έχει την έννοια ότι:

1)      Προκειμένου να γίνει δεκτό ότι μια πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί», δεν είναι απαραίτητο να έχει γνωστοποιηθεί κατά τον τρόπο που προβλέπεται στο άρθρο 17 του εν λόγω κανονισμού.

2)      Θεωρείται ότι μια πληροφορία «έχει δημοσιοποιηθεί» όταν είναι γνωστή ή προσβάσιμη σε συνετό επενδυτή ο οποίος επιδεικνύει τη συνήθη επιμέλεια, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης και των εφαρμοστέων κανόνων που διέπουν τη δημοσιοποίησή της, όπως των κανόνων που εφαρμόζονται στη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. Απόκειται στις εθνικές αρχές και στα εθνικά δικαστήρια να εκτιμήσουν υπό ποιες περιστάσεις διαπιστώνεται, σε κάθε συγκεκριμένη υπόθεση, η ύπαρξη τέτοιας γνώσης ή δυνατότητας πρόσβασης.


1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.


i Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.


2      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την κατάχρηση της αγοράς (κανονισμός για την κατάχρηση της αγοράς) και την κατάργηση της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 2003/124/ΕΚ, 2003/125/ΕΚ και 2004/72/ΕΚ (ΕΕ 2014, L 173, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2016, L 287, s. 320), όπως τροποποιήθηκε πλέον προσφάτως με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/2809 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2024, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2017/1129, (ΕΕ) αριθ. 596/2014 και (ΕΕ) αριθ. 600/2014 προκειμένου να καταστούν οι δημόσιες κεφαλαιαγορές στην Ένωση πιο ελκυστικές για τις εταιρείες και να διευκολυνθεί η πρόσβαση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε κεφάλαια (ΕΕ L, 2024/2809).


3      Βλ. αποφάσεις της 23ης Δεκεμβρίου 2009, Spector Photo Group και Van Raemdonck (C‑45/08, EU:C:2009:806), της 7ης Ιουλίου 2011, IMC Securities (C‑445/09, EU:C:2011:459), της 28ης Ιουνίου 2012, Geltl (C‑19/11, EU:C:2012:397). της 11ης Μαρτίου 2015, Lafonta (C‑628/13, EU:C:2015:162), και της 15ης Μαρτίου 2022, Autorité des marchés financiers (C‑302/20, EU:C:2022:190).


4      Βλ., μεταξύ άλλων, Hansen, J. L., «MAD in a Hurry: The Swift and Promising Adoption of the EU Market Abuse Directive», European Business Law Review, 2004, σ. 183 επ.· Gilotta, S., «The Regulation of Outsider Trading in the EU and the US», European Company and Financial Law Review, 2016, σ. 631 επ.· Klöhn, L., «Wann ist eine Information öffentlich bekannt i.S.v. Art. 7 MAR?», Zeitschrift für das gesamte Handels-und Wirtschaftsrecht, 2016, σ. 707 επ.· Juan y Mateu, F., «La difusión pública de información privilegiada en los mercados de valores», Revista de Derecho Mercantil, 2017, αριθ. 304, σ. 113 επ.· Hössl-Neumann, M., Informationsregulierung durch Insiderrecht, 2020, σ. 53 επ.· Hössl-Neumann, M., και Torggler, U., «Inside Information», σε Kalls, S., Oppitz, M., Torggler, U και Winner, M. (επιμ.), EU Market Abuse Regulation, Elgar, Cheltenham, 2021, σ. 55 επ.· και Veil, R., «Insider Dealing», σε Veil, R. (επιμ.), European Capital Markets Law, Hart Publishing, Οξφόρδη, 3η έκδ., 2022, σημείο 14, σ. 189 επ.


5      Εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2016, για τον καθορισμό εκτελεστικών τεχνικών προτύπων όσον αφορά τα τεχνικά μέσα για την κατάλληλη δημοσιοποίηση των εμπιστευτικών πληροφοριών και την καθυστέρηση της δημοσιοποίησης εμπιστευτικών πληροφοριών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ 2016, L 173, σ. 47).


6      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, περί ποινικών κυρώσεων για την κατάχρηση αγοράς (οδηγία για την κατάχρηση αγοράς) (ΕΕ 2014, L 173, σ. 179).


7      Από τις γραπτές παρατηρήσεις των αναιρεσειόντων της κύριας δίκης προκύπτει ότι η απόφαση ανάθεσης της σύμβασης εστάλη όχι μόνον στις πέντε ως άνω εταιρίες, αλλά και σε 22 άλλες διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προσώπων που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον παρακολούθησης της διαδικασίας του διαγωνισμού χωρίς να μετάσχουν σε αυτήν. Εντούτοις, η ταυτότητα των προσώπων αυτών και ο ρόλος τους στο πλαίσιο της διαδικασίας δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Συγκεκριμένα, το αιτούν δικαστήριο επισήμανε, με τις διευκρινίσεις που παρέσχε, ότι δεν είναι εξακριβωμένο ότι οι επίμαχες πληροφορίες κοινοποιήθηκαν όντως στα εν λόγω πρόσωπα. Επιπλέον, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, κανένας από τους μετέχοντες στη διαδικασία δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει την ταυτόχρονη αποστολή της απόφασης ανάθεσης στους 22 άλλους αποδέκτες.


8      Περίπου 4 720 ευρώ.


9      Περίπου 13 425 ευρώ.


10      Οι διευκρινίσεις αφορούσαν, πρώτον, το ενδεχόμενο η απόφαση για την ανάθεση της σύμβασης να κοινοποιήθηκε, όπως επικαλέστηκαν ο OP και ο TK, από την αναθέτουσα αρχή στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις των προσώπων που εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο διαγωνισμό· δεύτερον, την ταυτότητα των πιθανών αποδεκτών της κοινοποίησης και τους λόγους του ενδιαφέροντός τους για τον διαγωνισμό· και, τρίτον, τη δημοσιότητα που δόθηκε στο ανακοινωθέν Τύπου της Hybricon, καθώς και το αν η αναθέτουσα αρχή δημοσίευσε ανακοινωθέν Τύπου μετά το πέρας του διαγωνισμού και, σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, πότε ακριβώς έγινε αυτή δημοσίευση (βλ. επίσης υποσημείωση 7 των παρουσών προτάσεων).


11      Το ζήτημα παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενο στη νομική θεωρία, βλ. υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων: Hansen, σ. 194 και 195· Gilotta, σ. 634 επ.· Klöhn, σ. 714 έως 719· Juan y Mateu, σ. 117 επ.· Hössl-Neumann, σ. 53 έως 58· Hössl-Neumann και Torggler, σ. 62 έως 65· και Veil, σ. 201.


12      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2022, Senatsverwaltung für Inneres und Sport (C‑646/20, EU:C:2022:879, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), κατά την οποία: «τόσο από τις απαιτήσεις της ομοιόμορφης εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης όσο και από την αρχή της ισότητας συνάγεται ότι οι όροι διατάξεως του δικαίου της Ένωσης που δεν περιέχει ρητή παραπομπή στο δίκαιο των κρατών μελών για τον προσδιορισμό της έννοιας και του πεδίου εφαρμογής της πρέπει κατά κανόνα να ερμηνεύονται αυτοτελώς και ομοιόμορφα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την ερμηνεία δε αυτή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της εκάστοτε διατάξεως αλλά και το πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη νομοθεσία της οποίας η οικεία διάταξη αποτελεί μέρος».


13      Βλ. κείμενο στη γαλλική («rendue publique» και «rend publiques») και στην ισπανική («no se haya hecho pública» και «hará pública») γλώσσα.


14      Συγκεκριμένα, στο σουηδικό κείμενο του κανονισμού χρησιμοποιούνται οι φράσεις «Information […] som inte har offentliggjorts» και «informera allmänheten». Το ίδιο συμβαίνει, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση της γερμανικής («nicht öffentlich bekannte Informationen» και «gibt der Öffentlichkeit […]unverzüglich bekannt»), της αγγλικής («information […] which has not been made public» και «inform the public»), της ιταλικής («che non è stata resa pubblica» και «comunica al pubblico») και της πορτογαλικής («não tenha sido tornada pública» και «informa o público») γλώσσας.


15      Βλ. αποφάσεις της 1ης Μαρτίου 2016, Alo και Osso (C‑443/14 και C‑444/14, EU:C:2016:127, σκέψη 27), και της 21ης Ιουλίου 2016, EUIPO κατά Grau Ferrer (C‑597/14 P, EU:C:2016:579, σκέψη 24 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Πρβλ. επίσης απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Consorzio Italian Management και Catania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799, σκέψη 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, κατά την οποία «κάθε διάταξη του δικαίου της Ένωσης πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιό της και να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα του συνόλου των διατάξεων του δικαίου αυτού, των σκοπών του, καθώς και του σταδίου εξελίξεώς του κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο πρόκειται να εφαρμοστεί η οικεία διάταξη»).


16      Πρβλ. προτάσεις μου στην υπόθεση Autorité des marchés financiers (C‑302/20, EU:C:2021:747, σημείο 1).


17      Βλ. άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i, του εκτελεστικού κανονισμού 2016/1055· βλ. επίσης Klöhn (υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων), σ. 707.


18      Η υπογράμμιση δική μου.


19      Πρβλ. προτάσεις μου στην υπόθεση Autorité des marchés financiers (C‑302/20, EU:C:2021:747, σημείο 1). Βλ. επίσης, όσον αφορά την προϊσχύσασα του κανονισμού 596/2014 ρύθμιση, αποφάσεις της 10ης Μαΐου 2007, Γεωργάκης (C‑391/04, EU:C:2007:272, σκέψη 38), και της 23ης Δεκεμβρίου 2009, Spector Photo Group και Van Raemdonck (C‑45/08, EU:C:2009:806, σκέψεις 47 και 48).


20      Κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 2014/57 (βλ. υποσημείωση 7 των παρουσών προτάσεων).


21      Βλ. άρθρο 30, παράγραφος 2, στοιχεία ηʹ έως ιʹ, του κανονισμού 596/2014.


22      Βλ., μεταξύ άλλων, κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2023, Volkswagen Group Italia και Volkswagen Aktiengesellschaft (C‑27/22, EU:C:2023:663, σκέψεις 45 επ.).


23      Πρβλ. αποφάσεις της 22ας Ιουνίου 2021, Latvijas Republikas Saeima (Βαθμοί ποινής) (C‑439/19, EU:C:2021:504, σκέψη 89), της 4ης Μαΐου 2023, MV – 98 (C‑97/21, EU:C:2023:371, σκέψη 42), και της 14ης Σεπτεμβρίου 2023, Volkswagen Group Italia και Volkswagen Aktiengesellschaft (C‑27/22, EU:C:2023:663, σκέψη 49).


24      Πρβλ. αποφάσεις της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 162 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), της 5ης Δεκεμβρίου 2017, M.A.S. και M.B. (C‑42/17, EU:C:2017:936, σκέψη 56), και της 9ης Σεπτεμβρίου 2021, Ministère public (Εξωεδαφικές κυρώσεις) (C‑906/19, EU:C:2021:715, σκέψη 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


25      Η υπογράμμιση δική μου. Βλ. επίσης, μεταξύ άλλων, το κείμενο στην αγγλική («information a reasonable investor would be likely to use as part of the basis of his or her investment decisions») και τη γερμανική («Informationen …, die ein verständiger Anleger wahrscheinlich als Teil der Grundlage seiner Anlageentscheidungen nutzen würde») γλώσσα.


26      Η υπογράμμιση δική μου.


27      Πρβλ. επίσης Hansen (υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων), σ. 195.


28      Πρβλ. επίσης ESMA, Questions and Answers on the Market Abuse Regulation, 17η έκδ., επικαιροποιήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2022, σ. 21, A5.10.


29      Πρβλ. επίσης Hansen (υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων), σ. 195.


30      Η υπογράμμιση δική μου.


31      Ήτοι, οποιοσδήποτε «είναι μέλος των διοικητικών, διευθυντικών ή εποπτικών οργάνων του εκδότη», «μετέχει στο κεφάλαιο του εκδότη», «έχει πρόσβαση στην [επίμαχη] πληροφορία κατά την άσκηση της εργασίας ή του επαγγέλματος ή των καθηκόντων του» ή «εμπλέκεται σε εγκληματικές δραστηριότητες».


32      Η υπογράμμιση δική μου. Η διάκριση μεταξύ «πρωτευόντων» και «δευτερευόντων» κατόχων προνομιακών πληροφοριών έχει καθιερωθεί στη θεωρία· βλ., μεταξύ άλλων, Hössl-Neumann, σ. 51, και Veil, σ. 215, σημείο 78 (υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων).


33      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ 2001, L 145, σ. 43).


34      Πρβλ. απόφαση της 23ης Δεκεμβρίου 2009, Spector Photo Group και Van Raemdonck (C‑45/08, EU:C:2009:806, σκέψεις 43 επ. και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).